Obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 1 września 2006 r. w sprawie Strategii Regulacyjnej 2006-2007 na rynku telekomunikacyjnym

MONI TOR POLSKI DZIENNIK URZ¢DOWY RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Nr 65

TREÂå: Poz.: OBWIESZCZENIE PREZESA RADY MINISTRÓW 674 — z dnia 1 wrzeÊnia 2006 r. w sprawie Strategii Regulacyjnej 2006—2007 na rynku telekomunikacyjnym . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2133 674 OBWIESZCZENIE PREZESA RADY MINISTRÓW z dnia 1 wrzeÊnia 2006 r. w sprawie Strategii Regulacyjnej 2006—2007 na rynku telekomunikacyjnym Na podstawie art. 12 ust. 2 ustawy z dnia 3 czerw- 2006–2007. Jak przyspieszyç rozwój polskiego rynku ca 2005 r. o szczególnych uprawnieniach Skarbu Paƒ- telekomunikacyjnego, obni˝yç koszty us∏ug dla Polastwa oraz ich wykonywaniu w spó∏kach kapita∏owych ków i zwi´kszyç dost´pnoÊç nowoczesnych rozwiào istotnym znaczeniu dla porzàdku publicznego lub zaƒ?”. bezpieczeƒstwa publicznego (Dz. U. Nr 132, poz. 1108 i Nr 267, poz. 2258) og∏asza si´ w za∏àczniku do niniejszego obwieszczenia „Strategi´ Regulacyjnà Prezes Rady Ministrów: J. Kaczyƒski Za∏àcznik do obwieszczenia Prezesa Rady Ministrów zdnia 1 wrzeÊnia 2006 r. (poz. 674) STRATEGIA REGULACYJNA 2006—2007 Jak przyspieszyç rozwój polskiego rynku telekomunikacyjnego, obni˝yç koszty us∏ug dla Polaków i zwi´kszyç dost´pnoÊç nowoczesnych rozwiàzaƒ? Dokument przyj´ty przez Rad´ Ministrów w dniu 4 lipca 2006 r.

ROZDZIA¸ 1.1. TELEFONIA STACJONARNA bardzo wa˝nym narz´dziem kontaktu z otoczeniem. W 2004 r. 70 % po∏àczeƒ telefonicznych by∏o po∏à- Wysokie koszty sà wcià˝ dla Polaków najwi´kszà ba- czeniami wykonanymi z telefonów stacjonarnych. rierà ograniczajàcà codzienny dost´p do us∏ug teleko- Kluczowà barierà dost´pu abonentów do us∏ug stamunikacyjnych. Telekomunikacja Polska wcià˝ zacho- cjonarnych sà wcià˝ wysokie ceny, szczególnie wpowuje swojà monopolistycznà (lub prawie monopoli- równaniu z wysokoÊcià Êrednich zarobków, oraz stycznà) pozycj´, korzystajàc z renty monopolowej istotne ograniczenia w dost´pie do innych ni˝ TP, si´gajàcej 4 miliardów PLN. RównoczeÊnie, ju˝ nawet najcz´Êciej bardziej atrakcyjnych ofert (operatorów ograniczona deregulacja pozwoli∏a Polakom oszcz´- alternatywnych). dziç ponad miliard z∏otych rocznie na kosztach po∏àczeƒ telefonicznych. Dobrze przeprowadzona dalsza Telefonia stacjonarna jest rynkiem o niskim stopniu deregulacja mo˝e przynieÊç kolejne oszcz´dnoÊci penetracji i braku jego istotnego wzrostu przekraczajàce kolejne 1—1,5 miliarda z∏otych rocznie Poziom penetracji telefonii stacjonarnej w Polsce, w stosunkowo krótkim czasie. czyli liczba linii telefonicznych przypadajàcych na 100 Polaków, od wielu lat praktycznie pozostaje bez Telefonia stacjonarna jest jednym ztrzech kluczozmian. wych rynków telekomunikacyjnych w Polsce. Pomimo szybkiego wzrostu telefonii komórkowej oraz Rysunek 1: Poziom penetracji telefonii stacjonarrozwijajàcego si´ rynku dost´pu do Internetu, dla nej w Polsce w porównaniu z innymi nowymi krajami wi´kszoÊci Polaków telefon stacjonarny pozostaje przyj´tymi do UE w maju 2005 r. èród∏o: Projekt postanowienia Prezesa URTiP wsprawie stwierdzenia, i˝ na krajowym rynku Êwiadczenia us∏ug przy∏àczenia do (iutrzymania) stacjonarnej publicznej sieci telefonicznej iutrzymania wgotowoÊci do Êwiadczenia us∏ug telekomunikacyjnych dla konsumentów nie wyst´puje skuteczna konkurencja — dane na 30.06.2005 r. (www.uke.gov.pl) Niespe∏na 33 % penetracja powoduje, ˝e wcià˝ kowej istopniowe obni˝anie jej kosztów dla wielu Pocz´Êç Polaków nie ma dost´pu do us∏ug telefonicz- laków powoli tworzy alternatyw´ dla telefonu stacjonych. Oznacza to, i˝ poziom penetracji w Polsce jest narnego. du˝o ni˝szy nie tylko w stosunku do rozwini´tych krajów europejskich, ale nawet do wi´kszoÊci nowych Deregulacja tego rynku post´puje, ale jest powolna cz∏onków UE. iopóêniona wporównaniu do innych krajów europejskich, a TP wcià˝ zachowuje swojà monopolistycznà Penetracja telefonii stacjonarnej w Polsce jest ni˝- pozycj´ na ponad po∏owie rynku. sza nawet od Êredniej krajów, które przystàpi∏y do UE. RównoczeÊnie nie ma przyrostu linii telefonicznych. Proces deregulacji polskiego rynku telekomunika- W przeciàgu ostatnich 2 lat liczba linii telefonicznych cyjnego teoretycznie rozpoczà∏ si´ ju˝ w latach 90., praktycznie nie wzros∏a. We wrzeÊniu 2005 r. TP mia∏a kiedy to rozdysponowane zosta∏y licencje na budow´ 11,243 tysiàce linii, czyli o 1,4 % mniej ni˝ przed ro- lokalnych i regionalnych sieci telekomunikacyjnych. kiem. JednoczeÊnie nale˝y pami´taç, i˝ przewa˝ajàca Niestety, z powodu z∏ych rozwiàzaƒ regulacyjnych cz´Êç spoÊród tych linii zosta∏a wybudowana w okre- eksperyment ten zakoƒczy∏ si´ fiaskiem — wi´kszoÊç sie monopolu TP lub wokresie realizowania koncepcji z nowych operatorów po bardzo powa˝nych probleduopoli. mach finansowych, koniecznoÊci istotnych zmian w op∏atach licencyjnych i fali konsolidacji, na prze- G∏ówne przyczyny braku wzrostu liczby linii sà strzeni 10 lat zdo∏a∏a zdobyç zaledwie 10 % rynku dozwiàzane przede wszystkim z wysokimi kosztami in- st´powego w sieci stacjonarnej. Obecnie poziom mostalacji, a nast´pnie u˝ytkowania linii przez klientów. nopolizacji polskiego rynku telekomunikacyjnego Dodatkowo, rosnàca penetracja us∏ug telefonii komór- wcià˝ nale˝y do najwy˝szych w Europie.

Rysunek 2: Poziom monopolizacji rynku w Polsce i krajach UE èród∏o: Raport CAS Rola hurtowej odsprzeda˝y abonamentu telefonicznego wurynkowieniu sektora telekomunikacyjnego Na przestrzeni ostatnich kilku lat TP zachowa∏a po∏àczeƒ. Jedynymi rynkami, na których od kilku lat swojà monopolistycznà pozycj´ na rynku abonamen- obserwowaç mo˝na wp∏yw konkurencji,sà rynki po∏àtu. TP wcià˝ ma oko∏o 90 % tego rynku, a w ciàgu czeƒ mi´dzymiastowych, mi´dzynarodowych i na teostatnich trzech lat jej udzia∏ obni˝y∏ si´ tylko o 10 %. lefony komórkowe. Podobny obraz wyst´puje na rynku po∏àczeƒ lokal- Rysunek 3: Porównanie udzia∏u w rynku TP i openych, które stanowià 70 % wszystkich wykonywanych ratorów alternatywnych na rynku dost´pu Procentowy udzia∏ przedsi´biorców telekomunikacyjnych w rynku linii dost´pu w 2004 r. èród∏o: Raport Prezesa URTiP za 2004 r.

Rysunek 4: Porównanie udzia∏u w rynku TP i operatorów alternatywnych na poszczególnych rynkach rozmów telefonicznych

èród∏o: Raport Prezesa URTiP za 2004 r. Konsekwencjà utrzymywania monopolu Telekomuni- Wed∏ug raportu Prezesa URTiP ceny w Polsce kacji Polskiej sà wcià˝ wysokie ceny i niski poziom w 2004 r. kszta∏towa∏y si´ na poziomie Êredniej eurou˝ytkowania us∏ug przez Polaków pejskiej, a dok∏adnie rzecz bioràc Êredniej 15 „starych” krajów UE. Niestety, w raporcie tym Prezes nie Podstawowym czynnikiem wp∏ywajàcym na stobierze pod uwag´ kilkukrotnej ró˝nicy w zamo˝noÊci pieƒ korzystania z us∏ug telekomunikacyjnych, szczególnie w raczej Êrednio zamo˝nym kraju, jakim jest i Êrednich zarobkach Polaków w stosunku do miesz- Polska, sà koszty tych us∏ug. Niestety, wPolsce koszty kaƒców tych krajów. Uwzgl´dnienie si∏y nabywczej te sà wcià˝ bardzo wysokie, szczególnie, jeÊli si´ je ob- powoduje, ˝e ceny w Polsce stajà si´ jednymi z wy˝- liczy dla ca∏ego koszyka us∏ug i skonfrontuje z pozio- szych w Europie, szczególnie w porównaniu do barmem zarobków w Polsce. dziej rozwini´tych krajów.

Rysunek 5: Porównanie nominalnego kosztu typowego koszyka us∏ug telefonicznych w USD èród∏o: Raport CAS Rola hurtowej odsprzeda˝y abonamentu telefonicznego wurynkowieniu sektora telekomunikacyjnego Obraz ten jednoznacznie potwierdza si´ w przed- z ich zarobkami, sà zdecydowanie zbyt wysostawionych poni˝ej wynikach badaƒ przeprowa- kie. dzonych wÊród abonentów. Wed∏ug 2/3 Polaków Rysunek 6:Ocena Êredniej wysokoÊci rachunku tewysokoÊç rachunku telefonicznego i koszty us∏ug lefonicznego ug∏ównego dostawcy us∏ug wrelacji do telekomunikacyjnych, szczególnie w porównaniu dochodów abonentów èród∏o: Raport Prezesa URTiP za 2004 r. W konsekwencji, poziom korzystania z us∏ug tele- mo ˝e rynek ten zosta∏ otwarty dla konkurentów TP fonicznych w Polsce jest zdecydowanie ni˝szy ni˝ zaledwie w ciàgu ostatnich 2—3 lat, polscy konsuw wielu krajach europejskich. menci ju˝ mogli odczuç ogromny, pozytywny wp∏yw tego procesu. Na ka˝dym rynku, na którym pojawi∏a Wrezultacie, polscy konsumenci tylko cz´Êciowo od- si´ konkurencja, nastàpi∏a znaczna redukcja cen. czuli pozytywne efekty konkurencji w telekomunika- A tym samym w sposób bardzo powa˝ny obni˝eniu cji. Tam, gdzie ona nastàpi∏a, ceny spad∏y, a konsu- uleg∏y koszty korzystania z telekomunikacji dla abomenci oszcz´dzajà ponad miliard z∏otych rocznie. nentów. W okresie 2001—2004 ceny po∏àczeƒ mi´- dzymiastowych spad∏y o35 %, po∏àczeƒ mi´dzynaro- Deregulacja obj´∏a dotychczas jedynie cz´Êç pol- dowych oponad 50 %, apo∏àczeƒ na telefony komórskiego rynku telefonii stacjonarnej. Jednak˝e, pomi- kowe o 30 %.

Rysunek 7: Zmiana Êredniej ceny po∏àczeƒ mi´dzymiastowych, 1998—2004 èród∏o: Raport ITTI Analiza zasadnoÊci wdro˝enia WLR wPolsce Ta gwa∏towna redukcja cen wynika∏a bezpoÊred- rocznie oszcz´dzajà ponad miliard z∏otych na ni˝- nio z rozwoju konkurencji. Nowi gracze na rynku, ofe- szych kosztach tych po∏àczeƒ. rujàc ceny istotnie ni˝sze ni˝ TP, nie tylko stworzyli atrakcyjnà alternatyw´ dla konsumentów, ale równie˝ Tabela 1: Szacunkowa analiza oszcz´dnoÊci dla zmusili samà Telekomunikacj´ Polskà do powa˝nej re- konsumentów w skali rocznej osiàgni´tych w wyniku dukcji w∏asnych cen. Dzi´ki tej redukcji cen Polacy deregulacji rynku po∏àczeƒ èród∏o: Analiza woparciu oRaport Prezesa URTiP za 2004 r.; Projekt postanowienia Prezesa URTiP dotyczàcego rynku us∏ug przy∏àczenia do (i utrzymania) stacjonarnej publicznej sieci telefonicznej; Raport ITTI Analiza zasadnoÊci wdro˝enia WLR wPolsce Brak realnego otwarcia na konkurencj´ rynku dost´- przez sieç TP, ale przez operatorów alternatywnych. To pu, czyli abonamentu, jest kluczowà barierà dla dal- szybkie tempo przejmowania rynku przez innych graszej redukcji kosztów dla konsumentów i zwi´ksze- czy pokazuje, jak du˝e jest zapotrzebowanie Polaków nia poziomu korzystania z us∏ug. Monopol na tym na inne mo˝liwoÊci wyboru. rynku spowodowa∏ wzrost kosztów dla abonentów o 1—1,5 miliarda z∏otych, w praktyce niwelujàc Na rynku abonamentu telefonicznego, który staoszcz´dnoÊci, jakie Polacy uzyskali dzi´ki konkurencji nowi prawie 50 % ca∏oÊci rynku, a dla przeci´tnego na rynkach po∏àczeƒ. klienta indywidualnego ponad po∏ow´ jego mie- Otwarcie na konkurencj´ zaledwie 1/3 polskiego si´cznego rachunku, TP nadal pozostaje monopolirynku telekomunikacyjnego ju˝ przynios∏o Polakom stà. Ma to swoje bezpoÊrednie, negatywne prze∏o˝eponad miliardowe oszcz´dnoÊci. Niestety, wi´kszoÊç nie na koszty, jakie ponoszà konsumenci. W okresie rynku wcià˝ pozostaje monopolem TP. Monopol ten kilku lat Êrednie ceny abonamentu w Polsce wzros∏y przek∏ada si´ na bardzo konkretne, rosnàce koszty dla o prawie 90 % (do roku 2001). W ostatnich 2 latach konsumentów. Od 1998 r. ceny po∏àczeƒ lokalnych cena abonamentu standardowego nie zmieni∏a si´, wzros∏y o30 % (wroku 2002 by∏y wy˝sze nawet opo- ale od I po∏owy 2005 r. plan ten zosta∏ zamkni´ty, ∏ow´, aby nast´pnie ulec pewnej redukcji). Dopiero a klienci mogà korzystaç tylko z nowych planów w tym roku rozpocz´∏o si´ otwieranie na konkurencj´ owy˝szych cenach. Wrezultacie konsumenci nie tylrynku po∏àczeƒ lokalnych. W ciàgu niespe∏na roku ko nie odczuli pozytywnych efektów, ale wr´cz ich prawie 10 % po∏àczeƒ jest wykonywanych nie po- rachunki wzros∏y.

Rysunek 8: Ewolucja cen abonamentu w Polsce w latach 2001—2004 èród∏o: Projekt postanowienia Prezesa URTiP wsprawie stwierdzenia, i˝ na krajowym rynku Êwiadczenia us∏ug przy∏àczenia do (iutrzymania) stacjonarnej publicznej sieci telefonicznej iutrzymania wgotowoÊci do Êwiadczenia us∏ug telekomunikacyjnych dla konsumentów nie wyst´puje skuteczna konkurencja — dane na 30.06.2005 r. (www.uke.gov.pl) Je˝eli porówna si´ Êrednie ceny z 2004 r. do cen staje si´ przeprowadzenie dzia∏aƒ regulacyjnych mazkoƒca lat 90., to roczne koszty korzystania zabona- jàcych na celu stworzenie operatorom alternatywnym mentu oraz po∏àczeƒ lokalnych w ciàgu ostatnich lat mo˝liwoÊci oferowania klientom abonamentu telefowzros∏y o1—1,5 miliarda z∏otych.Oznacza to, ˝e brak nicznego. deregulacji na rynku po∏àczeƒ lokalnych, a przede wszystkim abonamentu, w praktyce zniwelowa∏ Tabela 2:Szacunkowa analiza wzrostu kosztów dla oszcz´dnoÊci, jakie Polacy uzyskali dzi´ki konkurencji konsumentów w skali rocznej w wyniku utrzymania na rynkach po∏àczeƒ mi´dzynarodowych, mi´dzystre- monopolu TP na rynku abonamentu i po∏àczeƒ lokalfowych i na telefony komórkowe. Zatem konieczne nych èród∏o: Analiza woparciu oRaport Prezesa URTiP za 2004 r.; Projekt postanowienia Prezesa URTiP dotyczàcego rynku us∏ug przy∏àczenia do (i utrzymania) stacjonarnej publicznej sieci telefonicznej; Raport ITTI Analiza zasadnoÊci wdro˝enia WLR wPolsce Dodatkowo, monopolistyczna pozycja na rynku wr´cz darmowe po∏àczenia dla us∏ug, gdzie jest silna abonamentu pozwala TP na nieuczciwe konkurowanie konkurencja, jak rozmowy mi´dzynarodowe, a komna tych rynkach, gdzie konkurencja wyst´puje. Przy- pensuje to sobie w postaci wy˝szych cen abonamenk∏adem takich dzia∏aƒ jest wprowadzanie na rynek pa- tu, czego operator alternatywny zrobiç nie mo˝e, nie kietów cenowych, gdzie TP oferuje niskie ceny lub mogàc oferowaç tej us∏ugi.

Otwarcie na konkurencj´ rynku abonamentu i wpro- oczekiwaç obni˝ki nawet o 20 %. Druga fala redukcji wadzenie zmian regulacyjnych pozwalajàcych na cen wyst´puje w sytuacji, w której rozwijaç zaczyna uczciwà konkurencj´ na rynkach po∏àczeƒ mo˝e przy- si´ oferta konkurentów dotychczasowego monopolinieÊç konsumentom dodatkowe oszcz´dnoÊci rz´du sty, oparta na pe∏nym uwolnieniu p´tli lokalnej — 1—1,5 miliarda z∏otych rocznie. w takiej sytuacji operatorzy alternatywni mogà zaproponowaç klientom ca∏kowità rezygnacj´ z us∏ug ope- Abonament to obecnie prawie 50 % wszystkich ratora dominujàcego (jak na przyk∏ad wtakich krajach przychodów wtelefonii stacjonarnej, adla klientów injak Austria, Francja czy Belgia). dywidualnych ponad po∏owa typowego rachunku. Otwarcie tego rynku na konkurencj´ spowoduje presj´ na poziom op∏at abonamentowych. DoÊwiadcze- Tabela 3: Szacunkowa analiza potencja∏u dodatkonia krajów UE, które ju˝ otworzy∏y ten rynek, wskazu- wych oszcz´dnoÊci dla konsumentów w skali rocznej jà, ˝e ceny szybko spadajà. Redukcja cen o 10 % jest w wyniku wprowadzenia dalszej deregulacji rynku tebardzo prawdopodobna, awÊrednim terminie mo˝na lefonii stacjonarnej èród∏o: Analiza woparciu oRaport Prezesa URTiP za 2004 r.; Projekt postanowienia Prezesa URTiP dotyczàcego rynku us∏ug przy∏àczenia do (i utrzymania) stacjonarnej publicznej sieci telefonicznej; Raport ITTI Analiza zasadnoÊci wdro˝enia WLR wPolsce RównoczeÊnie analizy ekspertów wskazujà, ˝e noÊci rz´du 800 milionów z∏otych rocznie. To, w po∏àwcià˝ istnieje du˝y potencja∏ redukcji kosztów po∏à- czeniu z dodatkowymi oszcz´dnoÊciami na po∏àczeczeƒ telefonicznych. Aby to si´ mog∏o staç, regulator niach, szczególnie lokalnych, które w praktyce zosta∏y powinien podjàç bardziej zdecydowane dzia∏ania pro- otwarte na konkurencj´ dopiero wtym roku, przynieÊç wadzàce do wpe∏ni uczciwych warunków konkurowa- mo˝e konsumentom oszcz´dnoÊci przekraczajàce nia zoperatorem dominujàcym. DoÊwiadczenia zagra- 1—1,5 miliarda z∏otych rocznie. niczne oraz analiza polskiego stanu rozwiàzaƒ regulacyjnych pokazujà, ˝e poprzez odpowiednie, prokon- ROZDZIA¸ 1.2. DOST¢P DO INTERNETU kurencyjne i od dawna postulowane zmiany w zasa- Powszechny dost´p do Internetu jest priorytetem dla dach wspó∏pracy mi´dzyoperatorskiej, stawkach rozlirozwoju polskiego spo∏eczeƒstwa. Pomimo wysi∏- czeniowych ikosztach dost´pu do infrastruktury, mo˝- ków TP obecnie penetracja dost´pu szerokopasmoliwa jest dalsza redukcja cen po∏àczeƒ, co najmniej wego wPolsce nale˝y do najni˝szych wEuropie. Jedo 10—20 %, zale˝nie od typu. nak˝e przy stworzeniu warunków do dalszej redukcji Podsumowujàc, wprowadzenie konkurencji na cen irozwoju us∏ug kolejne 3—4 miliony Polaków b´- rynek abonamentu oraz stworzenie klientom mo˝liwo- dà korzysta∏y z dost´pu do Internetu, w przeciàgu Êci wyboru dostawcy tej us∏ugi przyniesie im oszcz´d- najbli˝szych 3 lat.

Propagowanie dost´pu do Internetu, szczególnie przez TP: 128 kbps. Jest to pr´dkoÊç, która w praktyce dost´pu szerokopasmowego, jest fundamentem stra- nie oferuje mo˝liwoÊci, jakie powinien zapewniç prawtegii tworzenia spo∏eczeƒstwa informacyjnego w Pol- dziwy dost´p szerokopasmowy, co ma swój wyraz sce, a tym samym podnoszenia poziomu edukacji wtym, ˝e wEuropie Zachodniej nie jest on wr´cz uznai umiej´tnoÊci obywateli, oraz stworzenia w∏aÊciwych wany za dost´p szerokopasmowy (minimalna pr´dkoÊç mo˝liwoÊci rozwoju dla nowego pokolenia. Stàd te˝ to 144 kbps). Dopiero w ostatnich miesiàcach Teleko- „zapewnienie wszystkim obywatelom i przedsi´bior- munikacja Polska rozpocz´∏a intensywnà promocj´ com dost´pu do us∏ug drogà elektronicznà” jest jed- Neostrady 512 kbps — a nale˝y pami´taç, ˝e w wi´knym z priorytetów polskiego Rzàdu. szoÊci rozwini´tych krajów powszechnà ofertà sà obecnie pr´dkoÊci na poziomie 1—2 Mbps lub wi´ksze. Niestety, pomimo dotychczasowych deklaracji o strategicznej roli dost´pu do Internetu dla rozwoju Dodatkowo, bardzo powoli rozwijajà si´ nowe Polski (Strategia Informatyzacji), penetracja dost´pu us∏ugi, powiàzane z samym dost´pem do Internetu. do Internetu wcià˝ znacznie odstaje od tych deklaracji. W innych krajach europejskich powszechnymi oferta- Identyfikowaç tu mo˝na szereg ró˝nych przyczyn, jak mi sà rozwiàzania, które w jednej op∏acie miesi´cznej chocia˝by ogólny niski poziom „komputeryzacji” spo- ∏àczà nielimitowany szybki dost´p do Internetu oraz ∏eczeƒstwa, wyra˝any chocia˝by w niskiej penetracji tanie lub wr´cz bezp∏atne krajowe po∏àczenia telefokomputerów osobistych. Niemniej, istnieje szereg in- niczne. Coraz bardziej powszechna jest oferta ∏àczàca nych przyczyn, bezpoÊrednio dotyczàcych tego jak dost´p do Internetu, telefoni´ oraz dost´p do telewizji funkcjonuje rynek telekomunikacyjny w Polsce. (tzw. triple play). W innych krajach europejskich, jak na przyk∏ad we Francji, takie pakietowe rozwiàzania Penetracja dost´pu szerokopasmowego do Internetu oferujà nie tylko operatorzy sieci kablowych, ale rówwPolsce wcià˝ nale˝y do najni˝szych wEuropie ijest nie˝ telekomunikacyjni, a oferty takie sà adresowane 3-krotnie ni˝sza od Êredniej dla ca∏ej UE. nie tylko do najbardziej zamo˝nych klientów, lecz równie˝ do klientów masowych. A˝eby mog∏y one w pe∏- Pomimo politycznych deklaracji, poziom penetra- ni zaistnieç tak˝e w Polsce, potrzebne jest stworzenie cji w Polsce jest 3 razy ni˝szy od Êredniej dla wszyst- odpowiednich warunków regulacyjnych, zapewniajàkich krajów UE. Wiodàce kraje w Europie, jak Holan- cych równoprawne warunki dzia∏ania dla TP ioperatodia, Belgia czy kraje skandynawskie, wykazujà pene- rów konkurencyjnych. tracj´ nawet 6-krotnie wy˝szà ni˝ w Polsce. Pomimo, ˝e TP intensywnie inwestuje w pozyskiwanie nowych Niestety, w Polsce takie oferty wià˝àce us∏ugi g∏oklientów i notuje du˝y wzrost, to wcià˝ jednak efekty sowe, internetowe i telewizyjne wcià˝ sà w fazie ponie sà wystarczajàce. czàtkowej. Obok 2—3 operatorów telewizji kablowych, operatorzy telekomunikacyjni jeszcze nie oferujà tego Oprócz iloÊci, czyli liczby klientów korzystajàcych typu rozwiàzaƒ. z dost´pu, wa˝na jest równie˝ jego jakoÊç. Powa˝nym wyzwaniem w Polsce jest to, ˝e wcià˝ ponad 60 % Rysunek 9: Porównanie penetracji dost´pu szeroklientów korzysta z najni˝szej pr´dkoÊci oferowanej kopasmowego (ADSL) w Europie, 2004 èród∏o: Raport Prezesa URTiP za 2004 r.

Podstawowà barierà dla szybkiego rozwoju dost´pu Jednak˝e bez redukcji cen nie nastàpi szybkie rozszerokopasmowego sà wysokie ceny. powszechnienie tej us∏ugi. Wskazujà na to równie˝ do- Êwiadczenia samej TP. Sprzeda˝ dost´pu szerokopa- Cena jest kluczowà barierà ograniczajàcà dost´p- smowego Neostrada zacz´∏a szybko rosnàç dopiero noÊç i masowoÊç dost´pu szerokopasmowego do In- wtedy, gdy TP bardzo powa˝nie obni˝y∏a ceny na poternetu. Wed∏ug analiz Prezesa URTiP, ceny w stosun- czàtku 2004 r. Kolejne promocje cenowe, w tym najku do zarobków w Polsce nale˝à do 3—4 najwy˝szych nowsze oferty dotyczàce Neostrady 512 potwierdzajà, w Europie. ˝e kwestia ceny us∏ug jest kluczowa dla stymulowania powszechnego szerokopasmowego dost´pu do Inter- DoÊwiadczenia zachodnioeuropejskie pokazujà, ˝e netu. obni˝enie cen uwalnia popyt na te us∏ugi. Dalszy ich wzrost zale˝y od jakoÊci rozwiàzaƒ oraz dost´pnej Rysunek 10: Porównanie relacji pomi´dzy cenami oferty merytorycznej. ADSL a zarobkami èród∏o: Raport Prezesa URTiP za 2004 r. Na niski poziom dost´pu u˝ytkowników do us∏ug Równie˝ us∏ugi tranzytu IP, Êwiadczone przez TP, sà internetowych wp∏ywajà tak˝e wadliwie ukszta∏towa- wielokrotnie dro˝sze ni˝ ceny innych operatorów, ne stosunki mi´dzyoperatorskie, szczególnie zwiàzane w tym operatorów zagranicznych. Próby skorzystania zbrakiem uregulowaƒ dotyczàcych peeringuoraz bra- z ofert operatorów zagranicznych sà udaremniane kiem oferty TP dotyczàcej po∏àczenia sieci IP z siecia- przez TP poprzez utrudnianie polskim operatorom domi innych operatorów. Rozwiàzaniem powszechnie st´pu do zasobów w sieci TP w tych wypadkach, kiestosowanym wca∏ej Europie jest wymiana ruchu mi´- dy ruch ten kierowany jest poprzez zagranicznego dzyoperatorskiego pomi´dzy sieciami IP na zasadzie operatora (tzw. „przycinanie pakietów”). Wtej sytuacji wzajemnych op∏at, cz´Êciowo kompensujàcych si´, budowa w´z∏ów wymiany ruchu jest jedynym op∏aw zale˝noÊci od poziomu wymienianego ruchu. Do- calnym sposobem po∏àczenia sieci zkonkurencyjnymi datkowo, funkcjonowanie w´z∏ów wymiany ruchu nie operatorami. Wramach tych w´z∏ów, wobec odmowy tylko upraszcza rozliczenia mi´dzyoperatorskie, ale wspó∏pracy TP, wymieniane jest jednak jedynie oko∏o i umo˝liwia dost´p ma∏ych, lokalnych dostawców do 15 % ruchu. Dlatego te˝ w ramach podejmowanych innych dostawców oraz do konkurencyjnych wobec dzia∏aƒ niezb´dne jest uregulowanie zasad wspó∏praoperatora zasiedzia∏ego dróg wyjÊcia do Internetu glo- cy zoperatorem znaczàcym ztytu∏u wymiany ruchu IP. balnego. RównoczeÊnie brak jest efektywnej konkurencji, aTP W Polsce wielokrotnie podnoszony by∏ problem pozostaje w praktyce monopolistà, pomimo dopeeringu, jednak˝e oprócz prób podejmowanych Êwiadczeƒ innych krajów, które jasno wskazujà, ˝e przez Prezesa UOKiK kwestia ta nie zosta∏a w ˝aden wzrost konkurencji zdecydowanie stymuluje wzrost sposób uregulowana. W chwili obecnej praktyki ryn- penetracji dost´pu szerokopasmowego, obni˝a ceny kowe TP stwarzajà realne ryzyko znacznej monopoli- i stymuluje innowacje ofertowe. zacji rynku (szczególnie w zakresie przy∏àczania do sieci dostawców treÊci). Dzieje si´ tak na skutek dzia- Rynek dost´pu szerokopasmowego, pomimo swo- ∏aƒ TP, która wymusza na wspó∏pracujàcych Operato- jego wzrostu i perspektywicznego znaczenia, w prakrach p∏atnoÊci za dost´p do jej sieci, odmawiajàc jed- tyce wcià˝ pozostaje zamkni´ty dla konkurencji. noczeÊnie wzajemnego rozliczania ruchu od jej abo- I w tym prawdopodobnie tkwi jedna z podstawowych nentów do zasobów operatorów konkurencyjnych. przyczyn niskiej penetracji is∏abej jakoÊci us∏ug. Wca-

∏oÊci rynku dost´pu, który uwzgl´dnia równie˝ dost´p d∏u˝szego czasu utrzymuje swojà monopolistycznà oferowany przez operatorów sieci telewizji kablowej, pozycj´, kontrolujàc oko∏o 90 % rynku. TP jest podmiotem dominujàcym, kontrolujàcym 70% rynku. Natomiast na samym rynku telekomunikacyj- Rysunek 11: Porównanie udzia∏ów rynkowych nym, w zakresie dost´pu w technologii ADSL, TP od operatorów dominujàcych ialternatywnych wEuropie èród∏o: Dokument roboczy Komisji Europejskiej Broadband access in the EU: situation at 1 January 2005 Prezes URTiP, z 3-letnim opóênieniem wobec in- zaczà∏ skutecznie konkurowaç z TP. W Europie, obok nych krajów UE i dopiero pod wp∏ywem post´powa- Polski, jedynie na S∏owacji i na Cyprze nie uwolniono nia przeciwko Polsce, jakie wszcz´∏a Komisja Europej- ˝adnej linii. ska, w lutym 2005 r. og∏osi∏ rozwiàzanie regulacyjne Ten brak dzia∏aƒ zmierzajàcych do tworzenia wa- (tzw. Ofert´ Ramowà RUO), które mia∏o otworzyç ten runków dla swobodnej konkurencji oznacza∏, ˝e nie rynek. Niestety, rozwiàzanie to zawiera∏o tak powa˝ne by∏y tworzone mechanizmy, które pozwoli∏yby obnibraki oraz z∏e rozwiàzania, szczególnie ekonomiczne, ˝yç bariery, niepozwalajàce milionom Polaków korzy- ˝e do 2006 r. ˝aden operator alternatywny nie podpistaç z Internetu. sa∏ odpowiedniej umowy z TP i nie zaczà∏ oferowaç konkurencyjnych us∏ug. Do dzisiaj w Polsce ˝adna li- Rysunek 12: Procent uwolnionych linii abonencnia nie zosta∏a uwolniona, czyli i˝ ˝aden operator nie kich w Polsce i w wybranych krajach UE èród∏o: European Electronic Communications Regulation and Markets 2004 (10thReport)

Jak na to wskazujà analizy ekspertów, umiej´tne naniu z 128 kbps wPolsce. Oferty wiàzane, pakiety stymulowanie konkurencji ma kilka bardzo wa˝nych telewizyjne itd. sà standardowà ofertà. efektów dla rynku dost´pu szerokopasmowego do Internetu: 2. Po drugie, nast´puje szybszy rozwój infrastruktury. W pierwszej fazie rozwoju rynku operatorzy alter- 1. Po pierwsze, prowadzi do bardzo powa˝nej reduk- natywni przede wszystkim korzystajà z oferty hurcji cen. We Francji ceny dost´pu do Internetu wcià- towej dotychczasowego monopolisty. Ale szybko gu 2 lat od deregulacji spad∏y oponad 50 %. Rów- rozpoczynajà w∏asne inwestycje w infrastruktur´, noczeÊnie ze spadkiem cen roÊnie powa˝nie jakoÊç która pozwala Êwiadczyç dost´p poprzez tradycyj- Êwiadczonych us∏ug. W przytoczonym przyk∏adzie ne kable miedziane. Francji, równolegle do spadku cen nastàpi∏ bardzo powa˝ny wzrost pr´dkoÊci, jakie sà oferowane Rysunek 13:Zale˝noÊç pomi´dzy stopniem konkuprzeci´tnemu klientowi. Obecnie dominujàcymi rencji na rynku apoziomem penetracji dost´pu szerous∏ugami sà pr´dkoÊci rz´du 2—5 Mbps, wporów- kopasmowego ADSL èród∏o: ECTA Wrezultacie nast´puje bardzo szybki wzrost pene- jàc je z krajami, w których w wyniku braku odpowiedtracji wysokiej jakoÊci dost´pu szerokopasmowego. nich rozwiàzaƒ regulacyjnych nast´puje stagnacja. Wzrost ten przede wszystkim zapewniajà operatorzy W trzech krajach o najwy˝szym poziomie penetracji, alternatywni, ale nowych klientów zdobywa równie˝ Holandii, Danii i Finlandii, ponad po∏owa linii jest dodotychczasowy monopolista, zmuszony przez konku- starczana przez operatorów alternatywnych. Zdrugiej rentów do zmian w ofercie i sposobach sprzeda˝y. strony, kraje o najni˝szej penetracji spoÊród EU15, Grecja, Irlandia i Niemcy, wcià˝ sà zdominowane DoÊwiadczenia innych krajów europejskich, przez dotychczasowego monopolist´. Kraje, które zaw szczególnoÊci silna korelacja pomi´dzy poziomem notowa∏y powa˝ny wzrost penetracji, jak Francja czy deregulacji atempem wzrostu penetracji, wskazujà na Wielka Brytania, osiàgn´∏y to przede wszystkim wwypotencja∏ wzrostu penetracji dost´pu szerokopasmo- niku dzia∏aƒ regulacyjnych wzakresie dost´pu Bitstrewego do Internetu w Polsce. ECTA w najnowszej ana- am oraz uwolnienia p´tli lokalnej. Z kolei na przyk∏ad lizie rozwoju rynku szerokopasmowego w Europie wolniejszy rozwój w Austrii mi´dzy innymi wynika (Leading broadband countries benefit from competi- z braku w∏aÊciwego uregulowania Bitstream Access tion, October 2005) jednoznacznie wskazuje na kraje, oraz 2-letniego opóênienia w analizie rynku dost´pu wktórych tempo ipoziom penetracji roÊnie, porównu- szerokopasmowego.

Tabela 4: Ranking krajów EU15 pod wzgl´dem poziomu penetracji ADSL

èród∏o: ECTA Leading broadband countries benefit from competition, October 2005 Wsparcie procesu wchodzenia konkurencji na ryn- sorpcji Êrodków przeznaczonych na cele poprawy syku us∏ug telekomunikacyjnych b´dzie sprzyja∏o rozwo- tuacji wdziedzinie telekomunikacji na obszarach wiejjowi konkurencyjnych ofert tak˝e na terenach wiej- skich. Stosowne inicjatywy podejmowane by∏y tak˝e skich. Minister w∏aÊciwy do spraw ∏àcznoÊci podjà∏ przez MRR i MEiN. ipodejmuje wiele inicjatyw s∏u˝àcych poprawie stanu telekomunikacji na obszarach wiejskich, m.in.: Je˝eli za∏o˝y si´, i˝ w 2006 r. nastàpi realne otwarcie tego rynku na konkurencj´ (w oparciu o konkretne 1) realizowany jest Program upowszechnienia szerorozwiàzania regulacyjne, przedstawione wrozdziale 3), kopasmowego dost´pu do Internetu na lata to w przeciàgu najbli˝szych 3 lat nastàpiç powinno 2004—2006, bardzo istotne zwi´kszenie poziomu penetracji. Anali- 2) wprowadzony zosta∏ przepis art. 100 w Prawie te- zujàc tempo wzrostu penetracji w wiodàcych krajach lekomunikacyjnym umo˝liwiajàcy sfinansowanie europejskich (na przyk∏ad wprowadzenie realnej konus∏ugi przy∏àczenia do sieci w celu zapewnienia kurencji na rynku francuskim spowodowa∏o potrojekorzystania z us∏ugi szerokopasmowego dost´pu nie poziomu penetracji w ciàgu 2 lat oraz wzrost liczdo Internetu szko∏om wy˝szym, bibliotekom i inby linii ADSL o3 miliony wsamym 2004 r.), oczekiwaç nym placówkom oÊwiatowo-wychowawczym, mo˝na, co najmniej, potrojenia poziomu penetracji 3) rozpocz´te zosta∏y prace zwiàzane z przeznacze- w Polsce. niem wp∏ywów ztytu∏u op∏at za UMTS na inwestycje na obszarach wiejskich. Oznacza∏oby to zwi´kszenie liczby klientów korzystajàcych z dost´pu szerokopasmowego w technologii Powy˝sze programy dedykowane sà dla wsi, ADSL z obecnego oko∏o miliona do 3—4 milionów a MRiRW pomaga spo∏ecznoÊciom wiejskim w ab- w roku 2008.

ROZDZIA¸ 1.3. TELEFONIA KOMÓRKOWA jego konta przez okres wielu miesi´cy, czy te˝ wielu abonentów posiada telefon prywatny i s∏u˝bowy. Wskazujà na to mi´dzy innymi badania TNS OBOP, Pomimo dynamicznego rozwoju poziom penetracji które pokazujà, ˝e realny poziom penetracji jest o ok. w Polsce, stopieƒ korzystania z us∏ug oraz dost´p do 10 % ni˝szy w stosunku do penetracji raportowanej nowoczesnych, zaawansowanych us∏ug wcià˝ jest przez operatorów. niezadowalajàcy. Prze∏amanie oligopolu kontrolujàcego rynek mo˝e obni˝yç koszty telefonii komórko- Poziom korzystania z podstawowych us∏ug telefowej o 2 miliardy z∏otych i doprowadziç do znacznego nii komórkowej pozostaje wi´c istotnie w tyle wobec zwi´kszenia penetracji ju˝ w najbli˝szych latach. innych krajów. Obszarem, który rozwija si´ w Polsce bardzo powoli, jest równie˝ rynek zaawansowanych us∏ug dostarczanych w oparciu o nowe technologie Telefonia komórkowa nale˝y do najszybciej rozwi- 3 generacji, przede wszystkim UMTS. jajàcych si´ sektorów rynku telekomunikacyjnego, równie˝ wPolsce. Telefonia komórkowa jest uwa˝ana, W Polsce do dzisiaj ˝aden z trzech operatorów koobok telefonii internetowej (VoIP) za przysz∏oÊç dla mórkowych nie dokona∏ istotnych inwestycji w infraus∏ug g∏osowych, jak równie˝ mobilnych us∏ug transstruktur´ UMTS, do których zostali zobowiàzani w ramisji danych. W Polsce, pomimo szybkiego rozwoju, penetracja telefonii komórkowej wcià˝ jest ni˝sza ni˝ mach licencji UMTS, otrzymanych w 2000 r. Zgodnie w wi´kszoÊci krajów europejskich, a bardziej zaawan- ztymi zobowiàzaniami, do 2004r.ka˝dy zoperatorów sowane technologie, jak UMTS, wcià˝ wpraktyce jesz- mia∏ rozbudowaç sieç UMTS tak, aby obj´∏a ona swocze nie zosta∏y wdro˝one. RównoczeÊnie Polacy wcià˝ im zasi´giem 20 % populacji. Wymagania te nie zowniewielkim stopniu korzystajà ztelefonów komórko- sta∏y zrealizowane. Dopiero w2005 r., 5 lat od uzyskawych. Ten stan rzeczy w du˝ej mierze wynika z oligo- nia licencji, poszczególni operatorzy rozpocz´li budopolu trzech operatorów komórkowych, którzy kontro- w´ sieci UMTS. Wwyniku tych opóênieƒ u˝ytkownicy lujà rynek dost´pu do sieci oraz poprzez swe dzia∏ania telefonii komórkowej nie majà realnego dost´pu do uniemo˝liwiajà innym dostawcom us∏ug Êwiadczenia nowoczesnych us∏ug. Promowane przez poszczególus∏ug na tym rynku, skutecznie blokujà dzia∏ania, któ- nych operatorów us∏ugi dost´pu do Internetu w prakre mogà powa˝nie obni˝yç koszty korzystania z us∏ug tyce sà oferowane w oparciu o technologi´ GPRS i ich dost´pnoÊç dla przeci´tnego Polaka. i EDGE, a jakoÊç tych us∏ug, jak na przyk∏ad realne pr´dkoÊci, jakie klienci mogà uzyskiwaç, sà kilkukrotnie ni˝sze od tych, które powinny byç dost´pne. Penetracja telefonii komórkowej wPolsce wcià˝ nale- ˝y do najni˝szych w Europie, Polacy rzadziej korzy- Zadanie budowy sieci UMTS zosta∏o okreÊlone stajà z telefonów komórkowych, a nowoczesne techw koncesjach operatorów i ich obowiàzkiem jest je nologie, jak UMTS, w praktyce wcià˝ nie zosta∏y zrealizowaç zgodnie z harmonogramami uj´tymi wdro˝one. w tych koncesjach. Administracja musi si´ ograniczyç do wyegzekwowania tych obowiàzków od operatorów. Ponadto wprowadzenie czwartego operatora na Liczba u˝ytkowników telefonii komórkowej w Polrynek równie˝ podzia∏a stymulujàco na rozwój infrasce szybko roÊnie. Jednak˝e, porównujàc to tempo, struktury. aszczególnie poziom penetracji wstosunku do innych krajów, zauwa˝amy, ˝e Polska pozostaje wtyle wobec innych krajów europejskich. Pod wzgl´dem poziomu Wysokie koszty sà g∏ównà barierà ograniczajàcà penetracji Polska w 2004 r. mia∏a najni˝szà penetracj´ mo˝liwoÊci korzystania z us∏ug komórkowych. ÂredwÊród krajów UE. Nie zmienia tego faktu znaczàcy ni koszt dla polskiego klienta jest wy˝szy od kosztów wzrost penetracji wostatnim czasie. URTiP wRaporcie w innych krajach, a Êrednie rachunki, jakie p∏aci, ostanie rynku telekomunikacyjnego w2004 r. wskazyw praktyce nie zmniejszy∏y si´. wa∏, i˝ na koniec roku 2004 penetracja wynosi∏a 60,4 %, co i tak pozostawa∏o wartoÊcià ra˝àco ni˝szà od penetracji w takich krajach jak Czechy czy W´gry, Jednà z podstawowych barier, jakie le˝à u podczyli krajach z regionu Europy Êrodkowowschodniej, staw niskiej penetracji iniewielkiego stopnia korzystaktóre przesz∏y transformacj´ ustrojowà i gospodarczà nia z us∏ug telefonii komórkowej, sà jej koszty, szczew tym samym czasie co Polska. Na koniec 2005 r. pególnie wporównaniu do zarobków. Wed∏ug przytaczanetracja telefonii komórkowej w Polsce wynosi∏a ok. 76 %. nego ju˝ wczeÊniej raportu CAS, w2004 r. us∏ugi telefonii komórkowej wPolsce, uwzgl´dniajàc si∏´ nabyw- RównoczeÊnie nale˝y pami´taç, i˝ wed∏ug analiz czà, nale˝a∏y do najdro˝szych wEuropie. Dotyczy∏o to eksperckich poziom liczby u˝ytkowników telefonii ko- w szczególnoÊci us∏ug abonamentowych, które wemórkowej w Polsce, a dok∏adniej rzecz bioràc kart d∏ug analiz URTiP (Raport Prezesa URTiP za rok 2004) SIM, raportowany przez operatorów, jest zawy˝ony. wpraktyce nie uleg∏y od 2002 r. zmianie, zarówno pod Wynika to z faktu, i˝ operatorzy podajà w swoich ze- wzgl´dem op∏at abonamentowych, jak iceny za minustawieniach tak˝e tych u˝ytkowników, którzy posiada- t´ po∏àczenia. Znaczàce zmiany cenowe nastàpi∏y jà aktywne karty SIM w systemie pre-paid, ale w rze- w2005 r., jednak˝e g∏ównie wstosunku do abonentów czywistoÊci znich nie korzystajà inie do∏adowujà swo- pre-paid.

Rysunek 14: Porównanie cen/kosztów z uwzgl´dnieniem si∏y nabywczej (pozycja operatorów dzia∏ajàcych w Polsce na tle 61 najtaƒszych taryf) èród∏o: Raport CAS Analiza mo˝liwoÊci rozwoju cyfrowej telekomunikacji komórkowej wPolsce na tle innych krajów Europy Na wag´ ceny ikosztu us∏ug dla poziomu korzysta- 2005 r., wskazuje si´, ˝e poziom cen na rynku wcià˝ nia zus∏ug komórkowych wskazujà równie˝ konkretne jest bardzo wysoki, pomimo, i˝ poszczególni operatodoÊwiadczenia rynkowe. Sukces rynkowy marki Hey- rzy g∏oszà, ˝e na przestrzeni ostatnich miesi´cy bardzo ah w 2004 r. mi´dzy innymi opiera∏ si´ na oferowaniu powa˝nie obni˝yli ceny us∏ug. Nie przek∏ada si´ to jedklientom przejrzystej, prostej i, aczkolwiek w ograni- nak na obni˝enie przychodów, które uzyskujà. czonym stopniu, taƒszej oferty. W najnowszej analizie rynku komórkowego, jaka Rysunek 15: Porównanie cen abonamentu oraz zosta∏a przeprowadzona przez URTiP we wrzeÊniu cen za minut´ po∏àczenia w telefonii ruchomej Zmiany cen abonamentów w telefonii ruchomej (w PLN)

Zmiany ceny minuty po∏àczenia w telefonii ruchomej (w PLN) èród∏o: Raport Prezesa URTiP za 2004 r. Prze∏amanie obecnego oligopolu na rynku mo˝e do- Analizy oÊrodków eksperckich wskazujà, ˝e podstawoprowadziç do obni˝enia kosztów us∏ug komórko- wà przyczynà niezadowalajàcego poziomu penetracji wych ook. 2 miliardy z∏otych rocznie, zapewniç szyb- iu˝ytkowania, relatywnie wysokich cen oraz powolneszy wzrost penetracji i szybkie rozpowszechnienie go rozwoju nowych technologii mo˝e byç oligopolinowoczesnych technologii. styczna struktura rynku. W przypadku potwierdzenia si´ tej diagnozy wdokonywanych analizach rynku, po- Rynek komórkowy wPolsce jest obecnie kontrolo- winny zostaç podj´te niezb´dne dzia∏ania regulacyjne. wany przez trzech operatorów komórkowych, z których ka˝dy, z ma∏ymi ró˝nicami, kontroluje 1/3 rynku. Rysunek 16: Wskaênik koncentracji rynku HHI Wskaênik koncentracji rynku (HHI) èród∏o: Decyzja Prezesa URTiP dotyczàca analizy rynku dost´pu irozpoczynania po∏àczeƒ wtelefonii komórkowej

Powa˝nà barierà dla rozwoju konkurencji, a tym micznego rozwoju rynku oraz wi´kszej dost´pnoÊci samym wi´kszej innowacyjnoÊci w zakresie us∏ug us∏ug dla przeci´tnych obywateli. Szacunki te wskazuoraz redukcji cen, jest to, i˝ do dzisiaj nie rozpoczà∏ jà, i˝ poziom rozwini´tych krajów europejskich, czyli dzia∏alnoÊci ˝aden operator wirtualny MVNO. Je˝eli penetracji ponad 97 %, móg∏by zostaç osiàgni´ty ju˝ dalsze analizy doprowadzà do stwierdzenia, ˝e przy- w 2010 r. Dla przypomnienia, wed∏ug optymistyczczynà braku MVNO sà dzia∏ania dotychczasowych nych analiz URTiP w 2007 r. zostanie osiàgni´ty pooperatorów, niezb´dne b´dzie podj´cie zdecydowa- ziom 80 %, ale eksperci Centrum im. Adama Smitha nych i natychmiastowych dzia∏aƒ regulacyjnych. w2004 r. szacowali, i˝ przy utrzymaniu obecnej, oligopolistycznej struktury, Polska przekroczy 80 % dopie- Weryfikacja stanu konkurencji na rynku nastàpiç ro po roku 2010. mo˝e zarówno przy okazji wejÊcia na rynek MVNO, jak i przy oczekiwanym wejÊciu na rynek nowego czwar- Wprowadzenie konkurencji powinno przyczyniç tego i piàtego gracza. si´ do istotnej redukcji cen, atym samym kosztów dla u˝ytkowników. DoÊwiadczenia innych krajów pokazu- W Polsce dosz∏o w 2000 r. do fiaska pierwszego jà, i˝ wprowadzenia na rynek 4 czy 5 gracza oraz moprzetargu na cz´stotliwoÊci UMTS. W wyniku tego na gàcych skutecznie konkurowaç operatorów MVNO, rynku nie pojawili si´ nowi operatorzy, adotychczaso- powoduje cz´sto bardzo powa˝nà redukcj´ cen. wi rozdzielili te cz´stotliwoÊci mi´dzy siebie. Fakt ten W Polsce prze∏amanie oligopolu mo˝e przynieÊç doprowadzi∏ do dwóch negatywnych efektów. Po oszcz´dnoÊci dla abonentów rz´du 2 miliardów z∏opierwsze, bezpoÊrednio doprowadzi∏ do praktycznego tych rocznie. Takie oszcz´dnoÊci sà mo˝liwe ju˝ przy „zamro˝enia” inwestycji w sieci trzeciej generacji, bardzo konserwatywnych za∏o˝eniach dotyczàcych rew wyniku czego operatorzy nie spe∏nili cià˝àcych na alnej redukcji cen jedynie o 10 %, przy wielkoÊci rynnich obowiàzków dotyczàcych rozbudowy sieci, a odku na poziomie oko∏o 20 miliardów z∏otych (w 2004 r. powiednie inwestycje zosta∏y rozpocz´te dopiero wed∏ug URTiP rynek telefonii komórkowej pod wzgl´- w2005 r., 5 lat po przydziale cz´stotliwoÊci, co zosta∏o dem przychodów osiàgnà∏ 15,79 miliardów z∏otych). wskazane w poprzednim rozdziale. Po drugie, doprowadzi∏o to do ugruntowania oligopolistycznej struktu- RównoczeÊnie nastàpiç powinien szybszy rozwój ry rynkowej, która pozwoli∏a trzem operatorom na technologii 3 generacji UMTS. Dobrym przyk∏adem utrzymanie wysokiego poziomu cen oraz mar˝ przez pozytywnego wp∏ywu konkurencji na rozwój nowokolejne 4—5 lat. czesnych technologii jest firma Hutchinson, która wszeregu krajów europejskich (m.in. Wielka Brytania, Regulator nie wyciàgnà∏ wniosków z fiaska prze- Skandynawia, Austria) wchodzi na rynek jako kolejny, targu z 2000 r. W 2005 r., w wyniku êle przygotowacz´sto 4 lub 5 gracz, koncentrujàc si´ tylko na rozwonych warunków kolejnego przetargu, URTiP nie by∏ ju us∏ug UMTS. Poprzez agresywnà polityk´ cenowà w stanie przyciàgnàç do Polski powa˝nych mi´dzynai promocj´ wp∏ywa na szybkà popularyzacj´ tej techrodowych operatorów komórkowych. Jedynym, który nologii wÊród masowych klientów, równie˝ zmuszajàc wzià∏ udzia∏ w przetargu, by∏ Hutchinson, który ostadotychczasowych graczy do reakcji ipodobnych inwetecznie przegra∏ na rzecz operatora nieposiadajàcego stycji. O tym, czy podobny scenariusz wydarzy si´ doÊwiadczenia na rynku telefonii komórkowej. Ch´ç w Polsce z udzia∏em P4 (Netia Mobile), b´dzie w duuzyskania wysokiej op∏aty za cz´stotliwoÊci wygra∏a ˝ym stopniu decydowa∏o otoczenie regulacyjne, które z konkurencjà i rozwojem infrastruktury, obni˝aniem stworzy temu operatorowi mo˝liwoÊci skutecznego kosztów dla konsumentów idà˝eniem do rozwoju rynkonkurowania. ku. Warunki przetargu, wbrew ostrze˝eniom wielu operatorów, zosta∏y ustalone w ten sposób, i˝ g∏ów- Wa˝nym elementem porzàdkowania rynku komórkonym czynnikiem wp∏ywajàcym na ocen´ ofert by∏a cewego jest przywrócenie w∏aÊciwych relacji mi´dzy na. Wefekcie szereg liczàcych si´ graczy europejskich cenami hurtowymi i detalicznymi w sieci komórkonie przystàpi∏o do przetargu. RównoczeÊnie do dzisiaj wej w celu zapewnienia równowagi konkurencyjnej Netia Mobile (P4), zwyci´zca przetargu w zakresie mi´dzy sektorem komórkowym a stacjonarnym. UMTS, nie wynegocjowa∏ z ˝adnym z operatorów porozumienia w zakresie roamingu krajowego czy te˝ mo˝liwoÊci korzystania z infrastruktury. Ewentualna Rynek stacjonarny ikomórkowy konkurujà ze sobà skarga nowego operatora do Regulatora pozwoli oce- o u˝ytkowników. Nast´puje coraz wi´ksza substytucja niç przyczyny braku porozumienia i podjàç konieczne telefonii stacjonarnej przez telefoni´ komórkowà, Êrodki naprawcze. szczególnie w po∏àczeniach do sieci komórkowej. Dzieje si´ tak dzi´ki znacznej obni˝ce cen po∏àczeƒ RównoczeÊnie operatorzy podejmujà dzia∏ania wsieciach komórkowych dla niektórych grup abonenopóêniajàce konkurencj´ pomi´dzy nimi. Przyk∏adem tów i w niektórych planach taryfowych. Us∏ugi mi´- takich praktyk jest opóênianie przez nich momentu dzyoperatorskie sà w sieci komórkowej wyceniane wdra˝ania przenoszenia numerów. Skala zw∏oki by∏a wielokrotnie ni˝ej ni˝ te same us∏ugi przeznaczone dla ju˝ tak du˝a, ˝e Komisja Europejska kilkukrotnie upo- operatorów stacjonarnych. Powoduje to, ˝e znaczny mina∏a Polsk´ jako jeden zkilku krajów wEuropie, któ- segment rynku po∏àczeƒ zosta∏ przej´ty przez operatory przenoszenia nie wdro˝y∏. rów komórkowych z powodu stosowania nieuczciwych warunków rozliczeƒ. Praktyka ta od lat nie spo- Wed∏ug analiz ekspertów, prze∏amanie oligopoli- tyka si´ z reakcjà Regulatora. Konieczna jest natychstycznej struktury rynku mo˝e doprowadziç do dyna- miastowa reakcja regulacyjna.

ROZDZIA¸ 1.4. FUNKCJONOWANIE URTiP (OBECNIE stawki na najni˝szym poziomie dost´pu do sieci UKE) (LPSS-1), które sà o 40—50 % ni˝sze od innych stawek, sà obecnie dost´pne dla ruchu generowanego Szereg fundamentalnych zaniechaƒ oraz b∏´dnych przez zaledwie 30 % abonentów w Polsce. Dodatkodecyzji by∏ego Prezesa URTiP doprowadzi∏o do po- wo, stworzone zosta∏y powa˝ne bariery dla mo˝liwowa˝nego spowolnienia rozwoju rynku telekomunika- Êci korzystania z infrastruktury TP oraz szybkiego cyjnego i wystàpienia barier w dost´pnoÊci do us∏ug iefektywnego budowania punktów styku zdotychczadla spo∏eczeƒstwa. sowym monopolistà. Oferta ta, wbrew wymogom prawa, nie zawiera tak˝e ˝adnych rozwiàzaƒ dotyczàcych Rynek telekomunikacyjny jest jednym ztych sekto- przenoszenia numerów, fakturowania i windykacji rów gospodarki, w którym warunki regulacyjne, czyli us∏ug innych operatorów przez TP. ramy prawne definiujàce warunki konkurencji pomi´- dzy dotychczasowym monopolistà a nowymi gracza- Wymienione powy˝ej problemy sà jedynie cz´Êcià mi, majà kluczowe znaczenie dla jego funkcjonowania. z d∏ugiej listy b∏´dnych rozwiàzaƒ zaakceptowanych Stàd te˝ dla zapewnienia w∏aÊciwego procesu deregu- przez Prezesa URTiP. W rezultacie, w lipcu 2005 r. Wolacji tego rynku powo∏any zosta∏ dedykowany urzàd re- jewódzki Sàd Administracyjny uzna∏ za bezprawnà degulacyjny — Urzàd Regulacji Telekomunikacji i Poczty, cyzj´ URTiP o zatwierdzeniu tej Oferty Ramowej. Dokierowany przez Prezesa URTiP (jako centralny organ datkowym potwierdzeniem antykonkurencyjnego administracji rzàdowej). Jego celem mia∏o byç stymu- charakteru tej oferty jest fakt, i˝ po jej wprowadzeniu lowanie uczciwej konkurencji oraz stymulowanie roz- proces liberalizacji nie uleg∏ przyspieszeniu, a w niewoju rynku idost´pnoÊci us∏ug dla spo∏eczeƒstwa. których wypadkach TP odzyska∏a nawet cz´Êç utraconego rynku. Niestety, podsumowanie dzia∏alnoÊci URTiP na przestrzeni ostatnich 2—3 lat pokazuje, ˝e Urzàd ten Innym przyk∏adem ra˝àcych zaniedbaƒ jest Êwianie spe∏nia∏ roli, do której zosta∏ powo∏any. Fakt ten dome opóênianie przez Prezesa URTiP liberalizacji rynnie wp∏ywa jednak na proces deregulacji, który posu- ku abonamentu, czyli stworzenia Polakom mo˝liwoÊci wa si´ do przodu, aczkolwiek, jak zosta∏o to wykazane swobodnego wyboru dostawcy abonamentu oraz obw poprzednich rozdzia∏ach, jest to proces bardzo po- ni˝enia jego kosztów. W szeregu krajów europejskich wolny i w wielu aspektach nieskuteczny. W szeregu lokalni regulatorzy doprowadzili do deregulacji tego przypadków decyzje Prezesa URTiP nie tylko nie przy- rynku poprzez wdro˝enie us∏ugi Hurtowego Dost´pu spieszy∏y, ale wr´cz wstrzyma∏y proces deregulacji. do Abonamentu. Niestety, w Polsce post´powanie W rezultacie szeregu zaniechaƒ ze strony URTiP, w sprawie wprowadzenia tej us∏ugi toczy si´ ju˝ poogromnych opóênieƒ w wydawaniu decyzji, oraz bra- nad rok i URTiP nie zdecydowa∏ si´ na wydanie decyku kontroli i egzekwowania w∏asnych decyzji, bariery zji wprowadzajàcej t´ us∏ug´. Urzàd przez d∏ugi czas ograniczajàce dost´p do tanich ipowszechnych us∏ug uwa˝a∏, i˝ nie ma mo˝liwoÊci wprowadzenia tej us∏ugi nie zosta∏y zlikwidowane. w ramach obecnych przepisów przejÊciowych do nowego Prawa telekomunikacyjnego. Jednak˝e wszyscy Bariery ograniczajàce redukcj´ kosztów w telefonii uczestnicy przeprowadzonych przez URTiP konsultacji, stacjonarnej, wzrost penetracji dost´pu szerokopa- eksperci telekomunikacyjni oraz Minister Infrastruktusmowego oraz dost´pnoÊç us∏ug komórkowych wy- ry jednoznacznie wskazali, ˝e nie ma takich barier. nikajà z szeregu zaniedbaƒ, opóênieƒ, a cz´sto b∏´d- Oznacza to, ˝e otwarcie tego rynku zale˝y obecnie tylnych decyzji URTiP. ko i wy∏àcznie od woli podj´cia takiej decyzji przez Prezesa UKE. Wprowadzenie takiej us∏ugi jest niezwy- Tempo deregulacji rynku iredukcji barier dla u˝yt- kle wa˝ne wobec faktu, i˝ Prezes URTiP zezwoli∏ na kowników w du˝ej mierze zale˝a∏y od szybkich i traf- wycofanie planu standardowego oraz na wprowadzenych decyzji Prezesa URTiP. Niestety, wyst´pujàce za- nie przez TP pakietów cenowych, czego efektem jest póênienia w du˝ej mierze wynikajà z braku takich de- koniecznoÊç op∏acania przez abonentów TP po∏àczeƒ cyzji lub z b∏´dnych decyzji Urz´du. w sieci TP (zawartych w cenie abonamentu), nawet w tych wypadkach, gdy korzystajà oni z us∏ug opera- Problemy wyst´pujàce na rynku telefonii stacjo- torów alternatywnych i nie wykorzystujà tej puli po∏ànarnej, szczególnie w zakresie segmentów po∏àczeƒ czeƒ. Dlatego te˝ dopiero wprowadzenie us∏ugi Hurtotelefonicznych, wynikajà w du˝ej mierze z tego, ˝e wego Dost´pu do Abonamentu stwarza operatorom URTiP zaakceptowa∏ bardzo niekorzystnà i niekom- alternatywnym szans´ na oferowanie pakietów popletnà Ofert´ Ramowà (RIO) dotyczàcà ∏àczenia sieci, równywalnych do ofert TP S.A., atym samym równoregulujàcà zasady wspó∏pracy pomi´dzy operatorami prawne konkurowanie na rynku. alternatywnymi a TP. Oferta ta narzuca wysokie stawki rozliczeƒ mi´dzyoperatorskich, które sà istotnie Kolejnym negatywnym przyk∏adem b∏´dnych dewy˝sze od stawek w krajach, które odnios∏y sukces cyzji URTiP i opóênieƒ jest rynek dost´pu szerokopaw deregulacji rynku i obni˝aniu kosztów us∏ug dla smowego do Internetu oraz uwolnienia p´tli lokalnej. abonentów, co jest wynikiem braku wprowadzenia Uwolnienie p´tli lokalnej, które pozwala operatorom wymogów rachunkowoÊci regulacyjnej, które pozwo- alternatywnym na Êwiadczenie us∏ug dost´pu do sieli∏yby oszacowaç koszty rzeczywiÊcie ponoszone przez ci, w krajach UE rozpocz´∏o si´ ju˝ w 2003 r. W Polsce TP i na tej podstawie ustaliç w∏aÊciwe stawki z tytu∏u sama Oferta Ramowa regulujàca zasady tego procesu wspó∏pracy. RównoczeÊnie oferta ta ogranicza po- (RUO) zosta∏a og∏oszona i wprowadzona przez URTiP wszechny dost´p do najni˝szych stawek, poniewa˝ (wobec niemo˝noÊci wyegzekwowania tej oferty od

TP) dopiero na poczàtku 2005 r., zresztà pod presjà Ko- nowi dopiero po∏ow´ drogi niezb´dnej do na∏o˝enia misji Europejskiej, która wszcz´∏a wtej sprawie post´- obowiàzków regulacyjnych na podmioty o znaczàcej powanie przeciw Polsce. Niestety, liberalizacja tego pozycji rynkowej na danym rynku w∏aÊciwym. Co wi´- rynku pozosta∏a tylko na papierze i jak si´ zdaje, mia- cej, rynki, na których sà najwi´ksze problemy wynika- ∏a s∏u˝yç wy∏àcznie spe∏nieniu wymogów Komisji Eu- jàce zmonopolistycznej struktury, czyli wtelefonii staropejskiej. cjonarnej idost´pie do Internetu, aktórych analiza jest najprostsza, nie zosta∏y przez Urzàd przeanalizowane. Jednym z najpowa˝niejszych zaniechaƒ URTiP by∏ Skala tych opóênieƒ by∏a tak du˝a, ˝e Komisja Eurobrak przeprowadzenia analiz poszczególnych rynków pejska zagrozi∏a uruchomieniem procedury na∏o˝enia telekomunikacyjnych, które sà niezb´dne dla skutecz- na Polsk´ kary. nego narzucenia obowiàzków regulacyjnych w ramach Prawa telekomunikacyjnego. URTiP zakoƒczy∏ Rysunek 17: Porównanie stanu zaawansowania tylko analiz´ jednego spoÊród 18 rynków, co tak˝e sta- krajów UE w zakresie analiz rynków w∏aÊciwych èród∏o: Micha∏ Piàtkowski, Porównanie europejskich rynków telekomunikacyjnych, Biuletyn URTiP Nr8(23)/2005 RównoczeÊnie Urzàd nie wykorzysta∏ szeregu zmierzajàcych do wstrzymania planowanej przez TP mo˝liwoÊci, jakie da∏y mu uprawnienia przyznane podwy˝ki cen us∏ug 0—708, których celem by∏o wyeliprzez przepisy prawa. S∏abej kontroli Prezesa URTiP minowanie du˝ej cz´Êci konkurencji na rynku po∏àpodlega∏y zmiany w ofercie abonamentowej czy ce- czeƒ mi´dzynarodowych. nach us∏ug. Przyk∏adowo, Prezes URTiP zaakceptowa∏ bez kontroli skutków konkurencyjnych i uzasadnienia Fakt, i˝ w wielu z tych spraw post´powania biznesowego warunki Planu Socjalnego, które ponad wszczà∏ UOKiK, pomimo ˝e posiada on mniejsze kom- 2 milionom abonentów uniemo˝liwi∏y korzystanie petencje wtym zakresie od by∏ego URTiP, wskazuje, ˝e z us∏ug operatorów alternatywnych, wbrew ich usta- mamy tu do czynienia z brakiem woli podejmowania wowemu uprawnieniu do swobodnego wyboru do- odpowiednich dzia∏aƒ i/lub odpowiednich kompetenstawcy us∏ug. Dzia∏ania takie by∏yby usprawiedliwio- cji w urz´dzie regulacyjnym. ne jedynie w wyniku wykazania, ˝e Plan Socjalny Êwiadczony jest poni˝ej kosztów TP. Regulator zaak- Dzia∏ania Prezesa URTiP by∏y nieskuteczne — post´- ceptowa∏ wycofanie ze sprzeda˝y przez TP podstawo- powania trwa∏y bardzo d∏ugo, przekraczajàc wszelkie wych, taƒszych planów taryfowych, jak Plan Standar- uznawane normy post´powaƒ administracyjnych, dowy, co spowodowa∏o, i˝ obecnie TP oferuje wy- wiele jego decyzji nie by∏o realizowanych, aUrzàd nie ∏àcznie plany po∏àczone z darmowymi po∏àczeniami, podejmowa∏ realnych dzia∏aƒ zmierzajàcych do ich których nie mo˝e skutecznie zaoferowaç konkurencja. egzekwowania. Jedynie pod wp∏ywem zdecydowanych protestów innych operatorów Urzàd wstrzyma∏ wprowadzenie no- Jednym z istotnych problemów, które majà du˝y wego planu taryfowego TP z op∏atà rycza∏towà wp∏yw na funkcjonowanie rynku, by∏a bardzo ma∏a i wszystkimi bezp∏atnymi po∏àczeniami krajowymi lo- efektywnoÊç i skutecznoÊç dzia∏ania by∏ego URTiP. kalnymi imi´dzystrefowymi do czasu, kiedy TP wpro- Znajduje to swój wyraz w przed∏u˝ajàcych si´ post´- wadzi podobne rozwiàzanie do swojej oferty hurto- powaniach oraz w tym, ˝e kiedy odpowiednie decyzje wej. Prezes URTiP nie podjà∏ równie˝ ˝adnych dzia∏aƒ zosta∏y ju˝ podj´te, najcz´Êciej nie by∏y respektowane

lub wpe∏ni wdra˝ane. RównoczeÊnie Urzàd nie podej- latora jako organu zdolnego do rozwiàzywania spomowa∏ skutecznych dzia∏aƒ zmierzajàcych do wyegze- rów i problemów na rynku by∏a znikoma. kwowania realizacji tych decyzji. RównoczeÊnie Urzàd nie by∏ w stanie skutecznie Post´powania prowadzone przez Urzàd trwa∏y bar- egzekwowaç realizacji w∏asnych decyzji. W raporcie dzo d∏ugo. Wed∏ug Kodeksu post´powania administra- o stanie rynku telekomunikacyjnego w 2004 r. Prezes cyjnego powinny one nie trwaç d∏u˝ej ni˝ dwa miesià- URTiP przyzna∏, i˝ mia∏ ogromne problemy zegzekwoce, a zgodnie z Prawem telekomunikacyjnym (Pt) waniem podj´tych decyzji. Sytuacja ta niestety doty- — 90 dni wsprawach arbitra˝owych. Wpraktyce wi´k- czy równie˝ decyzji ostrategicznym znaczeniu dla rozszoÊç post´powaƒ, szczególnie tych majàcych du˝y woju rynku telekomunikacyjnego. Dla przyk∏adu, dewp∏yw na rynek i poszczególnych operatorów, trwa∏a cyzja Prezesa URTiP o uwolnieniu rynku po∏àczeƒ do kilkanaÊcie miesi´cy. Na kwesti´ przewlek∏oÊci post´- sieci ruchomych (na telefony komórkowe) nie by∏a powaƒ wskazywa∏ sam Prezes URTiP wraporcie za rok wykonywana przez TP przez ponad pó∏ roku. Kontrola 2004, deklarujàc, i˝ w2005 r. ten problem zostanie roz- wykonywania tej decyzji przez Prezesa URTiP, pomimo wiàzany. Niestety, pozosta∏o to jedynie wsferze dekla- wielokrotnych monitów zainteresowanych operatoracji. Przyk∏adów takich opóênieƒ jest bardzo du˝o. rów, zosta∏a wszcz´ta dopiero 9 miesi´cy po wyda- Ju˝ wczeÊniej przytoczono opóênienia w zakresie niu tej decyzji, czyli wówczas, gdy wkoƒcu TP jà wdroog∏oszenia Oferty Ramowej dla uwolnienia p´tli lokal- ˝y∏a. nej. Wraz ztà ofertà mia∏y byç okreÊlone warunki Hur- Niestety, podobnie jak w przypadku przewlek∏oÊci towej Sprzeda˝y Us∏ug ADSL (tzw. Bitstream Access), post´powaƒ, ta konstatacja nie doprowadzi∏a do popraktóry jest podstawowym narz´dziem do deregulacji wy funkcjonowania Urz´du w 2005 r., i to pomimo zorynku dost´pu szerokopasmowego. Tak si´ nie sta∏o, bowiàzania Prezesa w cytowanym wczeÊniej raporcie a wed∏ug ówczesnych zapewnieƒ Urz´du odpowieddo sprawniejszej egzekucji swoich decyzji. Na przyk∏ad nia Oferta mia∏a si´ pojawiç w maju 2005 r. kontrol´ w sprawie niewykonywania przez TP decyzji Przewlek∏oÊç post´powania by∏a tak˝e przedmio- dotyczàcej otwarcia rynku po∏àczeƒ lokalnych URTiP tem zarzutów Prezesa Najwy˝szej Izby Kontroli, który wszczà∏ 5 miesi´cy od daty tej decyzji, pomimo tego, i˝ w wynikach kontroli („Informacja o wynikach kontroli TP od poczàtku jedynie wcz´Êci t´ decyzj´ realizowa∏a. realizacji zadaƒ przez administracj´ rzàdowà w zakre- URTiP nie podjà∏ ˝adnych realnych dzia∏aƒ, które zmusie regulacji rynku us∏ug telekomunikacyjnych”, kwie- si∏yby TP do respektowania decyzji Prezesa URTiP cieƒ 2004 r.) stwierdzi∏: „Wnioski operatorów teleko- o harmonogramie wymiany central analogowych na munikacyjnych o wydanie przez Prezesa URT/URTiP cyfrowe. Harmonogram ten nie by∏ wykonywany, co decyzji lub postanowieƒ okreÊlajàcych warunki po∏à- pozbawi∏o oko∏o milion klientów dost´pu do nowoczeczenia sieci telekomunikacyjnych oraz rozliczeƒ ztytu- snych us∏ug telefonicznych i mo˝liwoÊci korzystania ∏u wzajemnego korzystania z tych sieci lub wspó∏ko- z us∏ug alternatywnych operatorów telekomunikacyjrzystania z infrastruktury telekomunikacyjnej, rozpa- nych (kwestia zawieszenia uprawnieƒ abonentów TP trywane by∏y w sposób bezzasadnie przewlek∏y. Spo- by∏a tak˝e jednym z zarzutów NIK). Innym przyk∏adem Êród 49 zakoƒczonych post´powaƒ administracyjnych jest kwestia przenoszenia numerów w telefonii komórtylko 2 trwa∏y krócej ni˝ 60 dni, Êrednio trwa∏y 303 dni, kowej. Termin wprowadzania tej us∏ugi by∏ kilkukrotnie a najd∏u˝sze post´powanie trwa∏o 1 368 dni. SpoÊród przesuwany, a Komisja Europejska upomnia∏a Polsk´ 50 post´powaƒ jeszcze niezakoƒczonych, 43 wnioski jako jeden zniewielu krajów, które tego nie wprowadzioperatorów by∏y rozpatrywane ju˝ ponad 60 dni — ∏y. Mimo ˝e us∏uga przez operatorów zosta∏a wprowanajd∏u˝ej 1 002 dni.” Wi´kszoÊç wspomnianych wnio- dzona jedynie wformie rozwiàzaƒ testowych, Urzàd nie sków (bez 7) dotyczy∏a okreÊlenia warunków wspó∏- podjà∏ ˝adnych — poza post´powaniem kontrolnym — pracy zTelekomunikacjà Polskà S.A., wi´c czas ich roz- realnych dzia∏aƒ dyscyplinujàcych. patrywania przez Regulatora odbija∏ si´ niekorzystnie na pozycji rynkowej operatorów mogàcych stwarzaç Jednym zpowodów nieskutecznoÊci Urz´du, obok konkurencj´ dla Telekomunikacji Polskiej S.A. braku woli ze strony najwy˝szego kierownictwa do podejmowania zdecydowanych dzia∏aƒ, by∏a niew∏aÊci- Przyk∏adem opiesza∏oÊci Prezesa URTiP by∏y opóê- wa alokacja zasobów. Urzàd zatrudnia∏ ponad 640 pranienia z wyegzekwowaniem od TP ofert ramowych, cowników. Jednak˝e w komórkach, których decyzje które powinny byç z∏o˝one przez TP do Prezesa URTiP mia∏y wp∏yw na kszta∏t ca∏ego rynku, pracowa∏o zalednajpóêniej do dnia 1 stycznia 2004 r. W rzeczywistoÊci wie oko∏o 60 pracowników. Oznacza to, ˝e Prezes Urz´- TP nie zrealizowa∏a tego obowiàzku do dnia dzisiejsze- du alokowa∏ znacznà cz´Êç zasobów ludzkich URTiP do go (poza ofertà dotyczàcà po∏àczenia sieci), a Prezes dzia∏aƒ, które wp∏ywa∏y wznikomym stopniu na kszta∏t URTiP, nawet dzia∏ajàc z urz´du, nie wprowadzi∏ tak tego rynku idost´pnoÊç us∏ug dla obywateli. wa˝nych ofert, jak oferta dotyczàca Hurtowego Dost´pu do ADSL (z ang. Bitstream Access, BA) czy ROZDZIA¸ 2. CELE I PRIORYTETY STRATEGII REGUoferta dotyczàca wykorzystania infrastruktury TP. Przy- LACYJNEJ k∏adem przewlek∏oÊci jest tak˝e trwajàce rok post´powanie w sprawie otwarcia rynku abonamentu (wpro- Celem dzia∏ania Paƒstwa powinna byç redukcja koszwadzenia us∏ugi WLR), wktórej to sprawie Minister In- tów telefonii stacjonarnej dla u˝ytkowników, wspiefrastruktury zajà∏ w paêdzierniku 2005 r. stanowisko. ranie rozwoju dost´pu do Internetu oraz dalsze sty- Tak d∏ugie post´powania, kilkukrotnie przekraczajàce mulowanie tempa wzrostu oraz dost´pnoÊci telefonii terminy zPt czy k.p.a. powodujà, i˝ rola iwp∏yw regu- komórkowej.

Bioràc pod uwag´ stan rozwoju polskiego rynku Stàd te˝ czwartym celem jest stworzenie skutecztelekomunikacyjnego oraz wyzwania, jakie przed nim nego regulatora (obecnie UKE), który swoimi dzia∏astawiajà oczekiwania i potrzeby polskich u˝ytkowni- niami b´dzie efektywnie wspiera∏ rozwój konkurenków, arównoczeÊnie potrzeby rozwojowe polskiej go- cji, redukcj´ kosztów dla u˝ytkowników istymulowa∏ spodarki, niezb´dne jest podj´cie ca∏oÊciowych i bar- dost´pnoÊç us∏ug. dziej zdecydowanych dzia∏aƒ wzakresie polityki regulacyjnej. Przedstawione powy˝ej cele stanowiç powinny fundament nowej Strategii Regulacyjnej dla polskiego Dzia∏ania te powinny byç elementem spójnej stra- sektora telekomunikacyjnego. Strategia ta, poprzez tegii rozwoju polskiego rynku telekomunikacyjnego, opracowanie ikonsekwentne wdro˝enie spójnego paktóra powinna doprowadziç do realizacji nast´pujà- kietu rozwiàzaƒ prawnych, stworzyç powinna warunki cych celów: niezb´dne dla osiàgni´cia tych celów. (cid:2) Wsparcie rozwoju gospodarczego i spo∏ecznego Realizacja tych celów wymaga konsekwentnego kraju poprzez wzrost poziomu korzystania wdro˝enia spójnej strategii regulacyjnej rynku telekozus∏ug telefonicznych, osiàgni´ty poprzez zwi´kmunikacyjnego. szenie dost´pnoÊci, mo˝liwoÊci wyboru oraz popraw´ jakoÊci i redukcj´ cen us∏ug; Rolà Paƒstwa w zakresie stymulowania w∏aÊciwe- (cid:2) Eliminacja zapóênienia cywilizacyjnego Polski po- go rozwoju rynku telekomunikacyjnego jest w∏aÊciwe przez stworzenie warunków dla szybszego roz- kszta∏towanie warunków regulacyjnych tak, aby pozowoju dost´pu do Internetu oraz zwi´kszenie u˝yt- stawiajàc przedsi´biorcom mo˝liwoÊç swobodnego kowania poprzez redukcj´ kosztów oraz wzrost kszta∏towania ich decyzji gospodarczych, równoczejakoÊci i ró˝norodnoÊci us∏ug; Ênie tworzyç odpowiednie ramy prawne wspierajàce realizacj´ wyznaczonych celów. Rynek telekomunika- (cid:2) Zapewnienie pe∏nego dost´pu do podstawowych cyjny jest jednà z kilku bran˝, w których otoczenie reoraz zaawansowanych us∏ug komórkowych dla gulacyjne ma szczególnie istotny wp∏yw, czego wyraca∏ego spo∏eczeƒstwa. zem mi´dzy innymi jest waga, jakà do kwestii regulacji telekomunikacyjnych przyk∏ada UE. Te cele przek∏adaç si´ powinny na bardzo wymierne aspiracje, jakie postawiç nale˝y przed ka˝dym Dotychczas brak by∏o jasno okreÊlonej, spójnej z trzech podstawowych segmentów polskiego rynku i konsekwentnie wdra˝anej Strategii Regulacyjnej. telekomunikacyjnego. Aspiracje te to obni˝enie kosz- Aby osiàgnàç cele postawione powy˝ej, konieczne tów us∏ug telekomunikacyjnych dla konsumentów jest wprowadzenie priorytetowych inicjatyw i zmian, o2—4 miliardy z∏otych oraz powa˝ne zwi´kszenie peopisanych poni˝ej. netracji nowoczesnych us∏ug internetowych i komórkowych(woparciu oanalizy przedstawione wrozdzia- Telefonia stacjonarna: le 1): Telefonia stacjonarna, pomimo szybkiego wzrostu (cid:2) Telefonia stacjonarna: Obni˝enie kosztów us∏ug rynku telefonii komórkowej, pozostaje w Polsce podtelefonicznych dla konsumentów o1—1,5 miliarda stawowym narz´dziem komunikacji — 70 % po∏àczeƒ z∏otych rocznie, osiàgni´te w ciàgu 3 lat; jest wykonywana z telefonów stacjonarnych. Równo- (cid:2) Dost´p do Internetu: Kilkukrotne zwi´kszenie pe- czeÊnie, jak zosta∏o to ju˝ wykazane wpierwszej cz´Êci netracji i liczby Polaków korzystajàcych z dost´pu tego raportu, poziom u˝ytkowania tych us∏ug iich doszerokopasmowego do Internetu — 3—4 miliony st´pnoÊç (koszt) dla przeci´tnego obywatela wcià˝ sà Polaków w ciàgu 3 lat; ograniczone. (cid:2) Telefonia komórkowa: Obni˝enie kosztów us∏ug Bioràc to pod uwag´, Strategia Regulacyjna w zakomórkowych o 2 miliardy z∏otych, przy równo- kresie rynku telefonii stacjonarnej powinna doprowaczesnym wzroÊcie penetracji do ponad 90 % dziç do osiàgni´cia dwóch priorytetowych efektów i wprowadzeniu nowoczesnych us∏ug. w przeciàgu najbli˝szych 2 lat: RównoczeÊnie konieczne jest zapewnienie prawdzi- (cid:2) Priorytet 1: Otwarcie rynku dost´pu wàskopawej skutecznoÊci regulatora (Urz´du Komunikacji smowego, czyli abonamentu telefonicznego, Elektronicznej). w celu stworzenia klientom mo˝liwoÊci wyboru, obni˝enia cen oraz zapewnienia operatorom alter- URTiP odgrywa∏ kluczowà rol´ w kszta∏towaniu natywnym takich samych mo˝liwoÊci ofertowych, kierunków rozwoju rynku telekomunikacyjnego. Nie- jakie posiada operator dominujàcy; stety, URTiP, zamiast poprzez przemyÊlanà i spójnà strategi´ stymulowaç jego rozwój, poprzez zaniecha- (cid:2) Priorytet 2: Dalsze stymulowanie rozwoju konkunia i b∏´dne decyzje doprowadzi∏ do umocnienia mo- rencji na rynku rozmów telefonicznych, w celu nopolu TP S.A. w kluczowych rynkach oraz zamiast utrzymania obecnego, pozytywnego trendu w zastymulowaç, stworzy∏o bariery dla rozwoju tak wa˝- kresie redukcji kosztów dla abonentów, wzrostu nych segmentów jak dost´p szerokopasmowy do In- u˝ytkowania oraz rosnàcej innowacyjnoÊci i jakoternetu. Êci us∏ug.

Dost´p do Internetu: cyjnych, wpe∏ni wyposa˝ajàcych regulatora wnarz´dzia do kszta∏towania iskutecznej kontroli funk- Budowa spo∏eczeƒstwa informacyjnego jest jed- cjonowania rynku. nym z najwa˝niejszych wyzwaƒ stojàcych przed Polskà. Bez osiàgni´cia istotnej poprawy w tym obszarze (cid:2) Priorytet 6: Wprowadzenie zmian w organizacji trudno b´dzie mówiç o trwa∏ej redukcji bezrobocia, iprocesach wUKE oraz koncentracja zasobów na stymulowaniu rozwoju ma∏ych i Êrednich przedsi´- krytycznych obszarach, w celu zwi´kszenia skubiorstw czy te˝ stworzeniu mo˝liwoÊci rozwoju i za- tecznoÊci i szybkoÊci dzia∏ania regulatora. trudnienia dla nowego pokolenia. Podstawowym warunkiem dla osiàgni´cia tego celu jest zapewnienie Podsumowanie: powszechnego, taniego dost´pu szerokopasmowego do Internetu. Powa˝na redukcja kosztów us∏ug telekomunikacyjnych dla obywateli, istotne zwi´kszenie dost´pnoÊci Poniewa˝ w Polsce Telekomunikacja Polska wcià˝ nowoczesnych us∏ug, w szczególnoÊci dost´pu szerozachowuje w tym obszarze faktyczny monopol, kon- kopasmowego do Internetu oraz dalszy wzrost penetrolujàc ponad 90 % rynku, w przeciàgu najbli˝szych tracji i u˝ytkowania telefonii komórkowej sà mo˝liwe 2 lat Strategia Regulacyjna powinna doprowadziç do tylko pod warunkiem konsekwentnie wdra˝anej, spójosiàgni´cia nast´pujàcego efektu: nej Strategii Regulacyjnej. (cid:2) Priorytet 3: Wprowadzenie realnej konkurencji na Strategia ta powinna przede wszystkim doprowarynku dost´pu szerokopasmowego ADSL, w celu dziç do realizacji 6 Priorytetów, które szerzej zosta∏y stymulacji tempa rozwoju infrastruktury, zwi´ksze- opisane powy˝ej: nia dost´pnoÊci dla klientów, a tym samym wzrostu penetracji. 1. Otwarcie rynku dost´pu wàskopasmowego, czyli abonamentu telefonicznego. Telefonia komórkowa: 2. Dalsze stymulowanie rozwoju konkurencji na rynku rozmów telefonicznych. Telefonia komórkowa, obok dost´pu do Internetu, jest najszybciej rozwijajàcym si´ segmentem rynku te- 3. Wprowadzenie realnej konkurencji na rynku dolekomunikacyjnego. Jednak˝e pomimo dynamicznest´pu szerokopasmowego ADSL. go wzrostu na rynku tym wyst´pujà bariery, które ograniczajà potencja∏ rozwoju tego rynku. Wszczegól- 4. Zwi´kszenie dost´pnoÊci us∏ug oraz penetracji tenoÊci dotyczy to zwi´kszenia tempa wzrostu penetra- lefonii komórkowej, a tak˝e komórkowych us∏ug cji us∏ug wÊród klientów indywidualnych oraz pozio- dodatkowych przy zachowaniu równowagi konmu u˝ytkowania tych us∏ug, szczególnie bardziej za- kurencyjnej mi´dzy segmentem komórkowym awansowanych, których rozwój w Polsce jest istotnie a stacjonarnym. opóêniony. 5. Wprowadzenie niezb´dnych zmian legislacyjnych Strategia Regulacyjna powinna doprowadziç do: dotyczàcych UKE i procedur regulacyjnych. (cid:2) Priorytet 4: Zwi´kszenia dost´pnoÊci us∏ug oraz 6. Wprowadzenie zmian w organizacji i procesach wzrostu penetracji telefonii komórkowej. w UKE oraz koncentracja zasobów na krytycznych obszarach. (cid:2) Priorytet 5: Zapewnienia uczciwych warunków konkurowania operatorów komórkowych z ope- Ich realizacja wymagaç b´dzie wdro˝enia bardzo ratorami stacjonarnymi. konkretnych rozwiàzaƒ prawnych oraz narz´dzi regulacyjnych. W kolejnym rozdziale przedstawione zosta- SkutecznoÊç regulatora: nà najwa˝niejsze z nich. Na ka˝dym rynku, na którym wyst´puje naturalny ROZDZIA¸ 3. PLAN PRIORYTETOWYCH DZIA¸A¡ monopol, jak jest to wprzypadku rynku telekomunikacyjnego, kluczowà rol´ odgrywa urzàd regulacyjny. Aby osiàgnàç wyznaczone cele i wdro˝yç przedsta- Od skutecznoÊci dzia∏aƒ regulatora zale˝y, czy rynek wionà powy˝ej strategi´, regulator powinien szybko ten pozostanie monopolem, czy te˝ nastàpi realna de- wprowadziç w ˝ycie kilka priorytetowych zmian. regulacja, a klienci koƒcowi odczujà jej pozytywne efekty. Przedstawiona powy˝ej Strategia Regulacyjna prowadzàca do szybszego rozwoju rynku telekomuni- Aby Strategia Regulacyjna zosta∏a wdro˝ona kacyjnego b´dzie zrealizowana tylko wtedy, gdy za i osiàgn´∏a wyznaczone cele, konieczne jest podj´cie ka˝dym ztych priorytetowych inicjatyw staç b´dà zdedzia∏aƒ powa˝nie zwi´kszajàcych skutecznoÊç i efek- cydowane dzia∏ania regulatora i/lub konkretne inicjatywnoÊç dzia∏ania UKE. W zwiàzku z tym w najbli˝- tywy legislacyjne bàdê rozporzàdzenia wykonawcze. szych miesiàcach konieczne b´dzie osiàgni´cie nast´- Poni˝ej przedstawiona zosta∏a lista takich dzia∏aƒ. pujàcych efektów: ZpewnoÊcià nie jest to lista kompletna, nie mniej jednak pokrywa ona wi´kszoÊç niezb´dnych rozwiàzaƒ, (cid:2) Priorytet 5: Wprowadzenie niezb´dnych zmian le- a ich wdro˝enie pozwoli zrealizowaç przedstawione gislacyjnych dotyczàcych UKE i procedur regula- wy˝ej priorytety i osiàgnàç wyznaczone cele.

zane w rozdziale 1, obecne RIO zawiera fundamental- (cid:2) Weryfikacja rozwiàzaƒ, wktórych TP mo˝e nadu˝yne b∏´dy oraz rozwiàzania ograniczajàce konkurencj´. waç pozycji dominujàcej, ∏àczàc produkty, w któ- Dodatkowo oferta ta zosta∏a uznana przez Wojewódzki rych TP posiada monopol, z tymi, w których ma Sàd Administracyjny za wadliwà pod wzgl´dem praw- konkurencj´, jak pakiety produktowe typu Darmonym. we Wieczory i Weekendy, lub upewnienie si´, i˝ podobne rozwiàzania sà oferowane przez TP w jej W zwiàzku z tym konieczne jest szybkie wprowa- ofercie hurtowej. Obecnie UOKiK prowadzi post´- dzenie nowej Umowy Ramowej. Umowa ta powinna powanie w tym zakresie, co wskazuje, i˝ konieczwprowadziç szereg zmian. noÊç aktywnego dzia∏ania regulatora jest tu wa˝na; (cid:2) Uniemo˝liwienie Êwiadczenia us∏ug detalicznych Do najwa˝niejszych nale˝à: poni˝ej cen hurtowych lub te˝ okreÊlenie minimal- (cid:2) Dalsza redukcja poziomu stawek rozliczeƒ mi´dzy- nej ró˝nicy pomi´dzy cenami hurtowymi a detalicznymi (jak np.: w Holandii). operatorskich, do poziomu tych krajów europejskich, które osiàgn´∏y sukces w deregulacji rynku Wdro˝enie przedstawionych powy˝ej inicjatyw poi obni˝y∏y istotnie ceny dla klientów koƒcowych; zwoli na otwarcie ca∏ego rynku telefonii stacjonarnej (cid:2) Zapewnienie pe∏nego dost´pu do abonentów na na konkurencj´. Powinno to doprowadziç do dalszej najni˝szym poziomie rozliczeƒ mi´dzyoperator- redukcji cen wobszarze us∏ug po∏àczeƒ telefonicznych oraz obni˝yç ceny abonamentu. Wdro˝enie tych skich (tzw. LPSS-1) oraz wprowadzenie rycza∏tozmian mo˝e doprowadziç do obni˝enia kosztów us∏ug wej stawki rozliczeƒ (na klienta). Pozwoli to operatelefonicznych, jakie ponoszà Polacy, o1—1,5 miliarda torom alternatywnym na wprowadzenie na rynek z∏otych rocznie. w pe∏ni rycza∏towych ofert detalicznych podobnych do ofert wprowadzanych przez TP; ROZDZIA¸ 3.2. REALIZACJA PRIORYTETÓW W ZA- (cid:2) Zapewnienie przenoszenia numeru na atrakcyj- KRESIE DOST¢PU DO INTERNETU nych ekonomicznie warunkach; Aby skutecznie doprowadziç do eliminacji zapóê- (cid:2) Jednoznaczne zdefiniowanie cen i zasad dost´pu nienia cywilizacyjnego Polski poprzez stworzenie wado infrastruktury (w tym kolokacji); runków dla szybszego rozwoju infrastruktury dost´pu szerokopasmowego, oraz stymulowanie u˝ytkowania (cid:2) Wprowadzenie przejrzystej procedury zawierania poprzez stymulowanie redukcji kosztów oraz wzrostu i realizacji umów i zamówieƒ. jakoÊci iró˝norodnoÊci us∏ug, szczególnie tworzonych w kraju, konieczne jest: Drugim krokiem jest dalsze prowadzenie przez UKE weryfikacji rachunkowoÊci regulacyjnej. Proces 3. Wprowadzenie realnej konkurencji na rynku dost´- ten powinien byç udoskonalony od strony prawnej pu szerokopasmowego do Internetu w ramach (dopracowania wymagajà regulacje ustawy i rozpo- technologii ADSL. rzàdzenia). By∏y URTiP nie przeprowadzi∏ pe∏nej anali- Priorytet 3: Wprowadzenie realnej konkurencji na zy „odgórnej” (tzw. „top down”), która pozwala na rynku dost´pu szerokopasmowego ADSL zweryfikowanie, na ile koszty wynikajàce ze szczegó∏owych kalkulacji majà ogólny sens ekonomiczny. Do W rozdziale 1 wykazany zosta∏ pozytywny wp∏yw czasu zaakceptowania przez audytora rachunkowoÊci konkurencji na dost´p do Internetu. Nast´puje powa˝- regulacyjnej i modeli kosztowych TP niezb´dne jest na redukcja cen. RównoczeÊnie ma miejsce szybka mistosowanie benchmarków. gracja oferty wkierunku wy˝szych pr´dkoÊci. Oznacza to, ˝e mo˝liwe staje si´ oferowanie dodatkowych, za- Trzecim krokiem jest wprowadzenie realnej konawansowanych us∏ug, jak VoIP czy telewizja cyfrowa. troli UKE nad rozwiàzaniami cenowymi wprowadza- W wyniku tego procesu nast´pujà dodatkowe inwenymi przez TP S.A.Celem tej kontroli jest po pierwsze stycje w infrastruktur´, a wzrost penetracji dost´pu obrona interesów konsumentów przed niekorzystnyszerokopasmowego jest zdecydowanie szybszy. mi dla nich zmianami w ofercie TP. Po drugie, ochrona konkurencji przed posuni´ciami TP, które wykorzy- W Unii Europejskiej poszczególne kraje wprowastujà dominujàcà pozycj´ dotychczasowego monopo- dzajà konkurencj´ na tym rynku, korzystajàc z dwóch listy i powodujà, ˝e korzyÊci konsumenckie wynikajà- narz´dzi regulacyjnych. ˚aden z nich do dzisiaj nie ce z nowych propozycji TP mogà byç krótkotermino- funkcjonuje w Polsce. Pierwszym rozwiàzaniem jest we. Do przyk∏adowych dzia∏aƒ Urz´du w tym zakresie wprowadzenie BA. Rozwiàzanie to pozwala operatonale˝y: rom alternatywnym na kupowanie od TP us∏ug dost´- pu szerokopasmowego ADSL po okreÊlonych cenach (cid:2) Weryfikacja rozwiàzaƒ ograniczajàcych klientom hurtowych. TP jest zobowiàzana do zapewnienia takiemo˝liwoÊç wyboru operatorów alternatywnych go samego poziomu jakoÊci iobs∏ugi jak dla w∏asnych w tzw. Planie Socjalnym. Obecnie oko∏o 2 miliony klientów. Zkolei operatorzy alternatywni przejmujà na abonentów korzysta z tego planu, ale jest przez to siebie ca∏oÊç kosztów obs∏ugi klientów. Pod tym pozbawiona mo˝liwoÊci korzystania z us∏ug in- wzgl´dem jest to rozwiàzanie podobne do wczeÊniej nych operatorów poprzez preselekcj´ lub prefix; omawianego Hurtowego Dost´pu do Sieci WLR.

Rozwiàzanie Bitstream Access pozwala na szybkie zyskanych przez operatora alternatywnego. Je˝eli wprowadzenie ofert konkurencyjnych na rynek idanie TP dla swoich klientów indywidualnych zapewnia klientom mo˝liwoÊci wyboru. Obecnie w Europie po- obecnie aktywacj´ us∏ugi w 2—4 dni od z∏o˝enia nad 50 % klientów, którzy korzystajà z us∏ug ADSL zamówienia, to taki sam poziom us∏ugi powinien u operatorów alternatywnych, ma t´ us∏ug´ dostar- byç zapewniony dla klientów operatorów alternaczonà w∏aÊnie poprzez BA. tywnych. Drugim rozwiàzaniem jest wprowadzenie uwolnie- RównoczeÊnie powinny trwaç prace nad zmianà nia p´tli lokalnej (zang. Local Loop Unbundling, LLU). obecnej Oferty Ramowej w zakresie uwolnienia p´tli Jest to rozwiàzanie, w którym operator alternatywny lokalnej (RUO LLU) tak, aby zapewnia∏a ona realne uzyskuje dost´p do p´tli lokalnej i ma mo˝liwoÊci za- mo˝liwoÊci rozwoju konkurencji. Do dzisiaj ˝aden opeinstalowania w∏asnych urzàdzeƒ umo˝liwiajàcych rator nie podpisa∏ umowy z TP i ˝adna linia nie zosta- Êwiadczenie us∏ug dost´pu szerokopasmowego ∏a uwolniona. (w wersji LLU pe∏nego — równie˝ dost´pu wàskopasmowego, czyli do us∏ug g∏osowych). To rozwiàzanie, Wtym wypadku zmian nale˝a∏oby dokonaç wwiew porównaniu do BA, pozwala operatorom alterna- lu obszarach tej Oferty. Do tych, które majà najwi´ksze tywnym na powa˝nà redukcj´ kosztów oraz na unieza- znaczenie dla otwarcia dost´pu, których wprowadzele˝nienie si´ od operatora dominujàcego w zakresie nie zapewni szybkà rozbudow´ infrastruktury i pojaparametrów technicznych, jakoÊci i konfiguracji us∏u- wienie si´ na rynku nowych, atrakcyjnych dla konsugi. Wkrajach, które osiàgn´∏y najwi´kszy sukces wza- mentów ofert, nale˝à: kresie rozwoju dost´pu szerokopasmowego do Inter- (cid:2) Istotne obni˝enie wysokoÊci op∏at instalacyjnych netu, operatorzy najpierw budowali baz´ klientów za i miesi´cznych za dost´p pe∏ny i dzielony. Analizy pomocà Bitstream Access, a nast´pnie inwestowali ekspertów wskazujà, i˝ op∏aty te powinny zostaç w infrastruktur´ przez LLU w celu redukcji kosztów obni˝one o 30—50 %. Tylko wtedy b´dà one na i zró˝nicowania oferty. poziomie pozwalajàcym operatorom alternatyw- Obecnie podstawowym priorytetem UKE powinno nym na uzyskanie bardzo umiarkowanej mar˝y zybyç Wprowadzenie Oferty Ramowej w zakresie do- sku, niezb´dnej do osiàgni´cia pozytywnego st´pu Bitstream, w kszta∏cie zapewniajàcym szybki zwrotu z powa˝nych inwestycji infrastrukturalwzrost konkurencji, wykorzystujàc najlepsze praktyki nych, jakie w przypadku LLU b´dà musieli poz tych krajów UE, w których dost´p w tej formie nieÊç. RównoczeÊnie b´dà to stawki porównywalby∏ sukcesem. Obecnie UKE pracuje nad takà ofertà ne do stawek, jakie funkcjonujà w krajach, które i konieczne jest upewnienie si´, i˝ b´dzie ona mia- osiàgn´∏y najwi´kszy sukces w deregulacji tego ∏a realny wp∏yw na deregulacj´ tego rynku i nie po- rynku. wtórzy b∏´dów dotychczasowej Oferty Ramowej na (cid:2) Wyznaczenie wysokoÊci op∏at za korzystanie z in- LLU, która w praktyce zablokowa∏a otwarcie tego rynfrastruktury, zbli˝onych do cen rynkowych. Obecku. nie koszt korzystania z infrastruktury TP, szczególnie kolokacji, nie jest narzucony. TP ma prawo Stàd te˝ istotne jest, aby Oferta ta spe∏ni∏a kilka okreÊlaç te koszty ka˝dorazowo „wed∏ug kosztorykluczowych czynników sukcesu. Nale˝à do nich: su”. Oznacza to wyst´powanie dwóch patologii — (cid:2) Wprowadzenie modelu cenowego „retail minus”, powa˝nego opóêniania momentu uruchomienia przy upuÊcie w wielkoÊci 50—55 %. W projekcie ka˝dej lokalizacji oraz ustawiania arbitralnie wyso- Oferty Ramowej, jakà by∏y URTiP rozes∏a∏ do kon- kich cen, co w praktyce blokuje dost´p operatosultacji, upust zosta∏ okreÊlony na poziomie 53 %. rom alternatywnym. UKE powinien z góry narzu- RównoczeÊnie nale˝y si´ upewniç, i˝ upust ten b´- ciç Êrednie ceny za poszczególne elementy, opiedzie liczony od najni˝szej ceny detalicznej, jakà TP rajàc je na dost´pnych cenach rynkowych za takie oferuje wramach danej pr´dkoÊci. Inaczej ca∏y ten us∏ugi. mechanizm, bez wzgl´du na wysokoÊç upustu, zo- (cid:2) Wprowadzenie zgóry okreÊlonego procesu, termistanie wypaczony; nów iformatu zawierania umów zTP oraz gwaran- (cid:2) Wyznaczenie odpowiedniej iloÊci punktów dost´- cji zapewnienia tego samego poziomu us∏ug dla pu niezb´dnych do Êwiadczenia us∏ugi w ca∏ym klientów koƒcowych. Jest to problem, który zosta∏ kraju, na zró˝nicowanych warunkach finansowych ju˝ naÊwietlony w przypadku Bitstream Access. w zale˝noÊci od poziomu, na którym ten dost´p b´dzie Êwiadczony. Wyeliminuje to powa˝ne ba- Rozwój dost´pu szerokopasmowego do Internetu riery dost´pu do Êwiadczenia us∏ug ipozwoli wie- jest jednym ze strategicznych wyzwaƒ, jakie stojà lu operatorom na szybki start z konkurencyjnymi przed Polskà. Wprowadzenie w∏aÊciwych Ofert Ramoofertami; wych dla Bitstream Access oraz LLU doprowadzi do szybkiego otwarcia tego rynku na konkurencj´, a tym (cid:2) Wprowadzenie zgóry okreÊlonego procesu, termi- samym spadku cen i wi´kszej ró˝norodnoÊci ofert. nów i formatu zawierania umów z TP, oraz gwa- A to wp∏ynie na wi´kszà dost´pnoÊç i powszechnoÊç rancji zapewnienia tego samego poziomu us∏ug korzystania. I realne stanie si´ zapewnienie 3—4 midla klientów koƒcowych. Dla przyk∏adu dotyczy to lionom Polaków szybkiego itaniego dost´pu do Interprocesu itempa w∏àczania us∏ugi dla klientów po- netu.

ROZDZIA¸ 3.3. REALIZACJA PRIORYTETÓW W ZA- winna zapewniç obu stronom korzyÊci. Jednak˝e mo- KRESIE TELEFONII KOMÓRKOWEJ ˝e si´ okazaç, i˝ bez presji ze strony regulatora takie porozumienie nie zostanie zawarte. Stàd te˝ wa˝na ro- Rynek telefonii komórkowej rozwija si´ bardzo dy- la UKE. W takim przypadku niezb´dnym krokiem ze namicznie. Jednak˝e, pomimo tego, jego stan, strony UKE powinno byç okreÊlenie po˝àdanego moa w szczególnoÊci poziom dost´pnoÊci zarówno pod- delu roamingu wewn´trznego oraz dost´pu do infrastawowych, jak i zaawansowanych us∏ug komórko- struktury. Model ten przede wszystkim powinien: wych dla przeci´tnego obywatela pozostaje niezadowalajàcy. Stàd konieczne jest: (cid:2) Wyznaczaç odpowiedni poziom stawek za us∏ug´ roamingu wewn´trznego. Stawki te, z pewnoÊcià 4. Zwi´kszenie dost´pnoÊci us∏ug oraz penetracji te- istotnie ni˝sze od obecnych stawek za rozliczenia lefonii komórkowej. mi´dzyoperatorskie pomi´dzy trzema operatorami komórkowymi, powinny zapewniç nowym gra- 5. Zapewnienie uczciwych warunków konkurowania czom poziom mar˝y wystarczajàcy do konkurowaoperatorów komórkowych z operatorami stacjo- nia. RównoczeÊnie jednak powinny zostaç tak narnymi. ustalone, aby stworzyç silne zach´ty dla nowych graczy do rozbudowy infrastruktury, szczególnie Priorytet 4: Zwi´kszenie dost´pnoÊci us∏ug poprzez dla pierwszych 50—60 % pokrycia populacji. Wa˝- wprowadzenie rozwiàzaƒ regulacyjnych ne jest te˝ ustalenie odpowiednich relacji mi´dzy obecnie niestosowanych w telefonii ko- roamingiem dla nowego 4 operatora a roaminmórkowej giem dla MVNO; (cid:2) Zweryfikowaç na podstawie kalkulacji kosztów za- Rynek telefonii komórkowej w Polsce, podobnie sadnoÊç op∏at pobieranych przez operatorów kojak zresztà w innych krajach europejskich, jeszcze do mórkowych za realizacj´ po∏àczeƒ w sieci komórniedawna pozostawa∏ poza obszarem zainteresowania kowej; organów regulacyjnych. Jednak˝e od pewnego czasu oczywiste sta∏o si´, i˝ bez interwencji regulatora nie (cid:2) OkreÊliç zakres dost´pu do infrastruktury, wraz b´dzie mo˝liwe zdecydowane obni˝enie kosztów z jasno okreÊlonymi stawkami. Zachodzi tu sytuus∏ug i zwi´kszenie ich dost´pnoÊci. acja podobna do telefonii stacjonarnej, gdzie brak okreÊlenia stawek na przyk∏ad za kolokacj´ istotnie Pierwszy, aczkolwiek tylko cz´Êciowy, krok w tym blokuje dzia∏ania konkurencji. Dodatkowo, niekierunku zosta∏ podj´ty wiosnà 2005 r., kiedy to prze- zb´dne jest okreÊlenie procesu uzyskiwania tego prowadzony zosta∏ przetarg na cz´stotliwoÊci UMTS dost´pu, aby wyeliminowaç mo˝liwoÊci opóêniai GSM. Niestety, w wyniku nie najlepiej przygotowa- nia lub blokowania. nych warunków przetargu, wy∏oniony zosta∏ nowy operator tylko w zakresie UMTS. Taki model Urzàd powinien propagowaç wÊród operatorów, odgrywajàc rol´ mediatora. Je˝eli opera- W przypadku przetargu na cz´stotliwoÊci torzy dojdà do porozumienia woparciu otaki lub zbli- GSM 1800, konieczne jest przedstawienie szczegó∏o- ˝ony model, wtedy nie b´dzie konieczne narzucanie wej strategii dotyczàcej oczekiwanej struktury rynku odpowiednich obowiàzków regulacyjnych. W innym i liczby konkurentów infrastrukturalnych. Regulator, przypadku konieczne b´dzie kontynuowanie procedustymulujàc rozwój konkurencji, powinien wziàç pod ry narzucenia takich obowiàzków. uwag´ to, i˝ wprowadzenie zbyt du˝ej liczby graczy budujàcych w∏asnà infrastruktur´ mo˝e doprowadziç Obok wsparcia rozwoju nowych graczy infrastruknie do stymulowania rozwoju rynku, ale wr´cz do je- turalnych, priorytetowe dla rynku telefonii komórkowej go zapaÊci. Przy dokonywaniu tej analizy powinno jest doprowadzenie do wejÊcia na rynek operatorów wziàç si´ pod uwag´ doÊwiadczenia zachodnioeuro- wirtualnych, tzw. MVNO. Stàd te˝ skuteczne wprowapejskie wskazujàce, i˝ przy pewnej liczbie takich ope- dzenie przez UKE na rynek operatorów MVNO, albo ratorów nastàpiç mogà niepo˝àdane efekty wojny ce- wformie mediacji pomi´dzy MVNO aoperatorami donowej, która doprowadzi do zamro˝enia inwestycji, co minujàcymi, albo poprzez narzucenie tego obowiàzku w d∏u˝szym horyzoncie czasowym stworzy nowe przez URTiP w formie decyzji administracyjnej i/lub ograniczenia dla konsumentów. w wyniku analizy rynków w∏aÊciwych, powinno byç drugim, równoleg∏ym priorytetem w zakresie regulo- Aby nowy lub nowi gracze mogli skutecznie kon- wania tego rynku. kurowaç na rynku ztrzema zasiedzia∏ymi operatorami, konieczne jest stworzenie dla nich odpowiednich mo˝- Równie˝ w przypadku MVNO UKE powinien zdefiliwoÊci „równego startu”. Niezb´dne jest zapewnienie niowaç po˝àdany model wspó∏pracy. OczywiÊcie nie im dost´pu do roamingu krajowego oraz dost´pu do powinno to blokowaç komercyjnie zawieranych infrastruktury wobec operatorów dominujàcych, umów opartych na innym schemacie dzia∏ania, ale wraz z odpowiednim poziomem stawek i warunków Urzàd powinien dà˝yç do tego, aby rekomendowany wspó∏pracy. Najlepszym rozwiàzaniem by∏oby, gdyby model zaistnia∏. Celem takiego rozwiàzania jest zanowi gracze, jak P4 (Netia Mobile), osiàgn´li komer- pewnienie mo˝liwoÊci powstania stabilnych konkucyjne porozumienie z dotychczasowymi operatorami. rentów wirtualnych, którzy nie b´dà tylko i wy∏àcznie Taka zawarta na komercyjnych warunkach umowa po- odsprzedawcami us∏ug dotychczasowych operatorów.

Priorytet 7: Wprowadzenie zmian worganizacji ipro- ogromnà rynkowà wartoÊç poszczególnych spraw, cesach wUKE oraz koncentracja zasobów rozwa˝yç nale˝y zapewnienie odpowiedniego buna krytycznych obszarach d˝etu UKE pozwalajàcego na skuteczne korzystanie z pomocy zewn´trznych ekspertów. W∏aÊciwe Przekszta∏cenie URTiP z wysoce biurokratycznego, wykorzystanie ekspertów zewn´trznych — oczywis∏abo funkcjonujàcego urz´du w Êwiatowej klasy or- Êcie woparciu oprzejrzyste procedury ijasno uzagan regulacyjny z pewnoÊcià b´dzie zadaniem na kil- sadnione potrzeby — mo˝e pomóc Urz´dowi ka lat. Wymagaç b´dzie kompleksowych zmian we w szybkim zwi´kszeniu jego skutecznoÊci. Eksperwszystkich obszarach jego funkcjonowania. Dotyczyç ci zewn´trzni powinni staç si´ dla pracowników one b´dà musia∏y wewn´trznej struktury organizacyj- Urz´du dodatkowà dêwignià, pozwalajàcà efeknej i podzia∏u odpowiedzialnoÊci. Odpowiednio okre- tywniej pracowaç. Êlone b´dà musia∏y byç cele i kryteria oceny skutecznoÊci poszczególnych komórek organizacyjnych. Ko- Podj´cie powa˝nej reformy urz´du regulacyjnego nieczny b´dzie przeglàd kadr, realokacja zasobów jest jednym z najwa˝niejszych dzia∏aƒ, jakie powinny i proces szkoleniowy, który pozwoli rozbudowaç du˝à zostaç zainicjowane w nadchodzàcych miesiàcach. grup´ wysokiej klasy specjalistów. Zmianie b´dà musia∏y ulec wewn´trzne procedury. Wszystkie te dzia∏a- ROZDZIA¸ 3.5. DZIA¸ANIA PODJ¢TE W 2006 R. nia wymagaç b´dà bardzo szczegó∏owego planu PRZEZ PREZESA URZ¢DU KOMUNIKACJI ELEKTROzmian. NICZNEJ Niemniej, w pierwszym okresie czasu wydaje si´, Prace merytoryczne w Urz´dzie uleg∏y w 2006 r. ˝e do priorytetowych dzia∏aƒ nale˝eç b´dzie szybkie ogromnemu przyspieszeniu, m.in. wkierunkach b´dàprzeprowadzenie post´powaƒ okreÊlajàcych rynki cych przedmiotem szczególnego zainteresowania Kow∏aÊciwe, szczególnie w zakresie telefonii stacjonar- misji Europejskiej (analizy rynkowe umo˝liwiajàce nanej oraz narzucenie na wyznaczony podmiot dominu- ∏o˝enie obowiàzków). jàcy odpowiednich obowiàzków regulacyjnych.Analiza rynków w∏aÊciwych jest podstawowym narz´dziem Dzia∏ania podj´te w UKE: dla organu regulacyjnego, który otwiera realne mo˝li- 1. Obni˝ka cen Internetu szerokopasmowego powoÊci wp∏ywu na rynek idzia∏ania operatora dominuprzez wprowadzenie oferty hurtowej TP wzakresie jàcego w ramach nowego Prawa telekomunikacyjneszerokopasmowego Internetu (Bitstream Access). go. Skala opóênienia w tym zakresie w Polsce jest ogromna. Stàd te˝ konieczne b´dzie skupienie uwagi W dniu 10 maja 2006 r. podpisana zosta∏a przez Urz´du, w razie koniecznoÊci przy wsparciu zewn´trz- Prezesa Urz´du Komunikacji Elektronicznej decyzja nych ekspertów, na tym obszarze. Aspiracjà powinno administracyjna wprowadzajàca do stosowania przez byç zakoƒczenie analiz kilku najwa˝niejszych rynków Telekomunikacj´ Polskà S.A. ofert´ ramowà okreÊlajàwtelefonii stacjonarnej wprzeciàgu kilku najbli˝szych cà warunki dost´pu do lokalnej p´tli abonenckiej pomiesi´cy. przez dost´p do w´z∏ów sieci telekomunikacyjnej na potrzeby us∏ug szerokopasmowej transmisji danych. RównoczeÊnie rozpoczàç si´ powinno wprowadzenie zmian w organizacji, procesach oraz zasobach Decyzja ta jest odpowiedzià Prezesa UKE na wyludzkich UKE zmierzajàcych do zapewnienia wi´kszej sokie ceny dost´pu szerokopasmowego do Internetu. skutecznoÊci.Jak to ju˝ zosta∏o wspomniane wy˝ej, li- Zapewni tak˝e uwolnienie rynku us∏ug szerokopasmosta tych dzia∏aƒ b´dzie musia∏a byç bardzo z∏o˝ona, wej transmisji danych i umo˝liwi innym operatorom niemniej ju˝ obecnie mo˝na okreÊliç 3 priorytety: oferowanie tego typu us∏ug (odpowiednik Neostrady (cid:2) Alokacja Êrodków i zasobów ludzkich na obszary TP) abonentom TP S.A. W konsekwencji nale˝y oczekiwaç pojawienia si´ na rynku szerszej gamy produko najwa˝niejszym znaczeniu. Ca∏y by∏y Departatów dost´pu szerokopasmowego oraz obni˝enia cen ment Rynku Telekomunikacyjnego, który wpraktyus∏ug Êwiadczonych klientom detalicznym, a tak˝e ce by∏ odpowiedzialny za ca∏oÊç funkcjonowania zwi´kszenia dost´pnoÊci u˝ytkowników do us∏ug szeiregulacji rynku telekomunikacyjnego wPolsce, lirokopasmowych, w tym: Internet, telefonia VoIP, TV. czy∏ sobie niewiele ponad 60 osób — zaledwie 10 % ca∏ego stanu osobowego Urz´du. Sposób ustalania op∏at dla operatorów alterna- (cid:2) Usprawnienie wewn´trznych procedur i procesów tywnych opiera si´ na metodzie „cena detaliczna miwcelu eliminacji ogromnych opóênieƒ izaniechaƒ nus”. Wwyniku tego ró˝nica pomi´dzy cenà oferowaw dzia∏aniach URTiP. Przewlek∏oÊç post´powaƒ nà przez TP S.A. swoim abonentom a cenà za us∏ug´ w URTiP w praktyce czyni∏a ten Urzàd nieskutecz- dla operatorów w celu umo˝liwienia tworzenia ofert nym. Operatorom dominujàcym bardziej si´ op∏a- konkurencyjnych wynosi 51 %, a dla ofert obejmujàca∏o naruszaç prawo, gdy˝ wiedzieli, ˝e potencjal- cych promocje dla abonentów TP S.A. — 41 %. na interwencja nastàpi zogromnym opóênieniem, a cz´sto b´dzie nieskuteczna, gdy˝ UTRiP nie wy- Przewiduje si´, i˝ dzi´ki zastosowanemu upustoegzekwowa∏by jej wykonania. wi nastàpi znaczny spadek cen i jednoczeÊnie poprawi si´ jakoÊç oferowanych us∏ug. (cid:2) Bioràc pod uwag´ ograniczone zasoby i kompetencje Urz´du w tych najwa˝niejszych obszarach, Nale˝y podkreÊliç, ˝e oferta przygotowana przez a z drugiej strony skal´ skomplikowania oraz Prezesa UKE sprzyja szybszemu pojawieniu si´ konku-

rencji dla us∏ug TP S.A., poniewa˝ umo˝liwia operato- cà warunki zawierania przez TP S.A. zinnymi operatorom alternatywnym wykorzystanie ju˝ istniejàcej in- rami umów dzier˝awy ∏àczy telekomunikacyjnych frastruktury. Temu samemu majà s∏u˝yç przejrzyste (RLLO). procedury pozwalajàce na sprawne nawiàzywanie wspó∏pracy mi´dzy TP S.A. i operatorami alternatyw- Ustalenie w tej decyzji op∏at za dzier˝aw´ ∏àczy nymi. w oparciu o ceny obowiàzujàce za tego typu us∏ugi w15 Krajach Cz∏onkowskich „starej” Unii Europejskiej 2. Obni˝ka cen ∏àczy dzier˝awionych spowodowa∏o obni˝enie ich wysokoÊci o kilkanaÊcie, a w przypadku ∏àczy 2 Mbit/s nawet o ponad 20 % Wdniu 10 maja 2006 r. Prezes UKE podpisa∏ decy- wstosunku do op∏at ustalonych wpoprzedniej decyzji zj´ wprowadzajàcà z urz´du ramowà ofert´ okreÊlajà- Regulatora z dnia 9 sierpnia 2005 r.

Zmiany te pozwalajà na utrzymanie spadkowego 4. Obni˝ka cen abonamentu telefonicznego poprzez trendu cen us∏ug telekomunikacyjnych, a przejrzyste ustalenie warunków hurtowego zakupu abonaprocedury zapewnià szybsze nawiàzywanie wspó∏pra- mentu TP S.A. (WLR) cy mi´dzy TP S.A. i operatorami alternatywnymi. Decyzja ta jest wa˝na dla przedsi´biorców, prowadzi do Obecnie UKE prowadzi post´powanie konsultacyjobni˝ki cen za ∏àcza dzier˝awione i w konsekwencji ne w zakresie zmiany umowy pomi´dzy Tele 2 spadku cen detalicznych. Sp. z o.o. a TP S.A. — WLR (Wholesale Line Rental). Dzi´ki ustalonemu upustowi w wysokoÊci prawie 3. Kalkulacja kosztów i rachunkowoÊç regulacyjna 47 % przewiduje si´ rozwój us∏ug abonamentu z wliczonymi darmowymi impulsami i/lub spadek cen abo- Równie˝ 10 maja 2006 r. Prezes UKE podpisa∏ de- namentu. cyzj´ nak∏adajàcà na TP S.A. obowiàzek opublikowania opisu kalkulacji kosztów za rok 2005, wraz z decy- 5. Obni˝ka cen us∏ug komórkowych oraz po∏àczeƒ zjà nak∏adajàcà na TP S.A. obowiàzek opublikowania z sieci stacjonarnej do komórkowej instrukcji z prowadzonej rachunkowoÊci regulacyjnej za rok 2004. Zakoƒczono analiz´ rynku dost´pu do sieci ruchomych oraz rynku zakaƒczania po∏àczeƒ w sieciach ru- Celem obu decyzji jest zapewnienie realizacji zasa- chomych i przygotowano stosowne projekty decyzji dy przejrzystoÊci w odniesieniu do sposobu kalkulo- (sà obecnie konsultowane), których brak zarzuca nam wania op∏at, tak by wyeliminowane zosta∏y takie zja- Komisja Europejska. Rozstrzygni´cia te umo˝liwià wiska jak subsydiowanie skroÊne mi´dzy us∏ugami, wejÊcie na polski rynek wirtualnych operatorów koczy wielokrotne odzyskiwanie ponoszonych kosztów, mórkowych MVNO z konkurencyjnymi us∏ugami oraz z op∏at za us∏ugi Êwiadczone innym operatorom, jak spadek cen po∏àczeƒ z sieci stacjonarnej do komórkoi abonentom. wej. Ponadto wdniu 10 maja 2006 r. Prezes UKE podpi- 6. Obni˝ka cen us∏ug stacjonarnych, szczególnie sa∏ umow´ oaudyt kosztów TP S.A. przez bieg∏ego re- w po∏àczeniach lokalnych widenta — spó∏k´ Ernst & Young. WczeÊniej zosta∏a podpisana decyzja w sprawie zatwierdzenia modelu Zakoƒczono analizy niektórych rynków telefonii kalkulacji kosztów oraz rachunkowoÊci regulacyjnej. stacjonarnej i przygotowano decyzje, których brak za- Trwajà obecnie przygotowania do niezale˝nego audy- rzuca nam Komisja Europejska. Decyzje te umo˝liwià tu dokumentacji TP S.A. Umo˝liwi to weryfikacj´ kosz- spadek cen po∏àczeƒ wsieci stacjonarnej, wtym tak˝e tów TP S.A. po∏àczeƒ realizowanych przez abonentów TP S.A.

za poÊrednictwem konkurencyjnych operatorów osià- dliwà koncepcjà przetargów przyj´tà przez Prezesa ganych za pomocà numeru dost´pu do sieci. URTiP. 7. Zapewnienie powszechnoÊci us∏ug na obszarze 9. PrzenoÊnoÊç numerów pre-paid ca∏ego kraju po przyst´pnej cenie i z nale˝ytà jakoÊcià Wdniu 10 maja 2006 r. zosta∏y równie˝ podpisane przez Prezesa UKE decyzje w sprawie odmowy odro- W dniu 5 maja 2006 r. zosta∏a podpisana decyzja czenia obowiàzków przenoÊnoÊci numerów pre-paid w sprawie wyznaczenia operatora (jest nim TP S.A.) w sieciach telefonii komórkowej. zobowiàzanego do zapewnienia na obszarze ca∏ego kraju Êwiadczenia us∏ugi powszechnej (czyli zestawu 10. Inne najwa˝niejsze dzia∏ania (prokonsumenckie) us∏ug Êwiadczonych z nale˝ytà jakoÊcià i po przyst´p- podj´te podczas ostatnich trzech miesi´cy: nej cenie). Dzia∏ania te prowadzà do zapewnienia po- 1) Akcja antydialerowa. W akcji wykorzystane zostawszechnoÊci dost´pu do us∏ug. nà media, w tym prasa, oraz ulotki do∏àczane do rachunków telefonicznych. 8. Zakoƒczone przetargi na rezerwacj´ cz´stotliwoÊci: 2) Stanowisko w sprawie zawy˝onych op∏at za prze- 1) Przetarg na cz´stotliwoÊci GSM 1800 MHz — niesienie numeru — Prezes UKE wyda∏ dnia umo˝liwia wejÊcie kolejnego operatora GSM. 28marca 2006 r. stanowisko, i˝ stosowanie jednorazowych op∏at za przeniesienie przydzielonego 2) Sieç dyspozytorska 410—430 MHz — umo˝liwia numeru przy zmianie operatora wwysokoÊci wy˝- wejÊcie operatora ruchomej cyfrowej sieci transszej ni˝ 50 z∏ (stosowane sà op∏aty 120 z∏) zniech´- misji danych, konkurencyjnej wobec operatorów ca u˝ytkownika do korzystania z uprawnienia, co komórkowych; przetarg wygra∏y Polskie Sieci Dysuznaje si´ za realizacj´ uprawnienia niezgodnie pozytorskie Sp. z o.o. zprzepisami art. 71 ust. 3 ustawy Prawo telekomu- 3) 317 przetargów powiatowych na cz´stotliwoÊci nikacyjne. Takie dzia∏anie podlega karom, o któ- 3600—3800 MHz (np. dla us∏ug WiMax) — wszcz´- rych mowa w art. 209 i 210 ww. ustawy. W zwiàzto post´powania wsprawie wszechstronnego wy- ku z powy˝szym w dniu 10 maja 2006 r. Prezes jaÊnienia wàtpliwoÊci, czy zosta∏y one przeprowa- UKE rozpoczà∏ post´powania wsprawie ukarania dzone zra˝àcymi naruszeniami praw uczestników, operatorów za stosowanie zawy˝onych op∏at za sà sprzeczne z ich celem, i powinny zostaç unie- przeniesienie przydzielonego numeru przy zmiawa˝nione. Naruszenia te sà ÊciÊle zwiàzane z wa- nie operatora.

Wydawca:Kancelaria Prezesa Rady Ministrów Redakcja:RzàdoweCentrum Legislacji — Redakcja Dziennika Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej orazDziennika Urz´dowego Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski”, Al. Ujazdowskie 1/3, 00-583 Warszawa, tel. 0-22 622-66-56 Sk∏ad, druk i kolporta˝: Wydzia∏ Wydawnictw i Poligrafii Centrum Obs∏ugi Kancelarii Prezesa Rady Ministrów ul. Powsiƒska 69/71, 02-903 Warszawa, tel.:0-22 694-67-50, 0-22 694-67-52;faks0-22 694-62-06 Bezp∏atna infolinia: 0-800-287-581(czynna w godz. 730–1530) www.cokprm.gov.pl e-mail: dziust@cokprm.gov.pl