Uchwała Rady Polityki Pieniężnej z dnia 23 września 1998 r. w sprawie średniookresowej strategii polityki pieniężnej na lata 1999 - 2003.

Nr 36 - 819- Poz. 498, 499 i 500

za wybitne osiągnięcia w realizacji ważnych obiektów ZŁOTYM KRZYŻEM ZASŁUGI komunalnych, za zasługi dla rozwoju stolicy: 84. Frenkiel Jerzy s. Mariana.

KRZYŻEM KAWALERSKIM ORDERU ODRODZENIA POLSKI

82. Ciurzyński Wojciech s. Jana, 83. Najgrodzki Krzysztof s. Czesława, Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej: A. Kwaśniewski

499

POSTANOWIENIE PREZYDENTA RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

z dnia 9 października 1998 r.

o powołaniu Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego.

Na podstawie art. 183 ust. 3 Konstytucji Rzeczypo go Prezesa Sądu Najwyższego, na sześcioletnią kaden spolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. 78, cję·

) z dniem 17 października 1998 r. powołuję

Pana Lecha GARDOCKlEGO na stanowisko Pierwsze- Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej: A. Kwaśniewski

500

UCHWAŁA RADY POLITYKI PIENIĘŻNEJ

z dnia 23 września 1998 r.

w sprawie średniookresowej strategii polityki pieniężnej na lata 1999-2003.

Na podstawie art. 16 ust. 3 ustawy z dnia 29 sierp pieniężnej na lata 1999-2003, stanowiącą załącznik do nia 1997 r. o Narodowym Banku Polskim (Dz. U. Nr 140, uchwały.

) uchwala się, co następuje: § 2. Uchwała wchodzi w życie z dniem ogłosze- § 1. Ustala się średniookresową strategię polityki nia.

Przewodniczący Rady Polityki Pieniężnej: H. Gronkiewicz-Waltz

Członkowie Rady Polityki Pieniężnej: M. Dąbrowski, B. Grabowski, C. Józefiak, J. Krzyżewski, W. Łącz­ kowski, J. Pruski, G. Wójtowicz, w. Ziółkowska

Załącznik do uchwały Rady Polityki Pie niężnej z dnia 23 września 1998 r. (poz. 500)

ŚREDNIOOKRESOWA STRATEGIA POLITYKI PIENIĘŻNEJ NA LATA 1999-2003

I. Wprowadzenie Dlatego Rada Polityki Pieniężnej uznała za swój obo wiązek opracowanie Strategii, przedstawiającej zamie Rosnący stopień urynkowienia polskiej gospodarki rzenia Rady w zakresie kształtowania polityki pienięż­ i rozwój instytucji z tym związanych (w tym rynku pie nej w horyzoncie dłuższym niż jeden rok, aby przyczy niężnego, walutowego, kapitałowego oraz liberalizacja nić się w ten sposób do zwiększenia stopnia przewidy prawa dewizowego) zwiększają stopień zależności walności polityki pieniężnej. podmiotów gospodarczych od krajowych i międzyna­ rodowych rynków finansowych oraz prowadzonej po Strategia określa sposób postępowania banku cen lityki makroekonomicznej. Wydłuża się jednocześnie tralnego w zakresie realizacji jego konstytucyjnych horyzont podejmowania decyzji przez te podmioty. i ustawowych celów w średnim horyzoncie. Celem

Nr 36 - 820- Poz. 500

podstawowym polityki pienlęznej banku centralnego cen oznacza dzisiaj, że Polska musi stosunkowo szyb jest kontynuowanie procesu obniżania inflacji, a w dal ko obniżyć inflację do poziomu nie wyższego niż 3-4% szej perspektywie stabilizacja cen. Osiągnięcie tego ce w skali roku. Zgodnie z kryterium kursu walutowego lu ma zasadnicze znaczenie dla stworzenia solidnych kraj aspirujący do unii walutowej będzie zobowiązany podstaw długotrwałego wzrostu gospodarczego. do przynależności przez dwa lata do Europejskiego Z uwagi na nie dokończony jeszcze proces przekształ­ Mechanizmu Kursowego (ERM2). Złoty musi być po cania gospodarki polskiej w rozwiniętą gospodarkę wiązany w tym systemie sztywnym parytetem z euro. rynkową dodatkowym celem banku centralnego jest Kurs rynkowy złotego będzie mógł wahać się w sto wsparcie rozwoju nowoczesnego rynku finansowego. sunku do tego parytetu prawdopodobnie w granicach ±15%. Z kolei kryterium stopy procentowej zakłada, że Strategia prezentuje najistotniejsze zamierzenia stopa długoterminowa nie powinna przekraczać więcej Rady w zakresie realizacji powyższych celów w latach niż o dwa punkty procentowe referencyjnej stopy pro 1999-2003. Ramy czasowe Strategii nie tylko odpo centowej z obszaru EMU. Szybka realizacja tego zada wiadają okresowi pierwszej kadencji Rady, ale - co nia w warunkach wysokiego i stabilnego wzrostu go istotniejsze - pokrywają się z okresem przygotowania spodarczego sprzyjać będzie minimalizacji kosztów gospodarki polskiej do jej integracji (do końca 2002 r.) społecznych związanych z tym procesem. z Unią Europejską (UE), a następnie Europejską Unią Gospodarczą i Walutową (EMU). Szczegółowe zamie W trakcie budowy gospodarki rynkowej od roku rzenia w zakresie polityki pieniężnej przedstawiane bę­ 1989 Polska osiągnęła poważne sukcesy. Począwszy dą na kolejne lata we wrześniu każdego roku w Założe­ od 1992 r. nastąpił szybki wzrost gospodarczy połączo­ niach polityki pieniężnej. ny ze spadkiem inflacji. Dokonywała się prywatyzacja i restrukturyzacja gospodarki, którym to procesom to Strategia zwiększy ponadto przejrzystość polityki pieniężnej, a przez to umożliwi podejmowanie przez warzyszył rozwój wielu segmentów i instytucji gospo podmioty gospodarcze i gospodarstwa domowe bar darki rynkowej. Od 1998 r. następuje przyspieszenie re form systemowych w zakresie decentralizacji struktur dziej racjonalnych decyzji, a także przyczyni się do roz woju rynku pieniężnego i walutowego oraz instrumen państwa, finansów publicznych, systemu emerytalno -rentowego i ochrony zdrowia oraz restrukturyzacji go tów występujących na tych rynkach. spodarki. Przygotowanie Strategii znajduje dodatkowe uza sadnienie w kontekście integracji z Unią Europejską, Jednakże tym pozytywnym procesom towarzyszy gdyż w procesie dostosowywania gospodarki polskiej ły również zjawiska negatywne, takie jak widoczny od do standardów UE, a następnie EMU, polityka pie przełomu lat 1995/1996 zbyt szybki wzrost popytu we niężna będzie odgrywała bardzo poważną rolę. Speł­ wnętrznego w relacji do PK B, spowodowany szybkim nienie kryteriów, które warunkują włączenie do unii wzrostem płac realnych i akcji kredytowej oraz relatyw monetarnej, jest bowiem ściśle związane z polityką nie wysokim deficytem budżetowym. W efekcie gospo darka rozwijała się w warunkach szybko narastającego pieniężną· deficytu obrotów towarowych i bieżących bilansu płat­ Dla stabilnego rozwoju każdej gospodarki funda niczego. Dalsze utrzymanie wysokiej dynamiki wzrostu mentalne znaczenie ma koordynacja polityki fiskalnej gospodarczego zostało uwarunkowane zmniejszeniem z polityką pieniężną. Jest to szczególnie ważne dla go nierównowagi zewnętrznej. spodarki polskiej - małej, otwartej gospodarki, podle gającej przemianom systemowym i dążącej do integra Dla przeciwdziałania powyższym tendencjom bank cji ze strukturami europejskimi oraz w warunkach po centralny od IV kwartału 1996 r. konsekwentnie za stępującego procesu globalizacji i stosunkowo czę­ ostrzał politykę pieniężną, podnosząc stopy procento stych zjawisk kryzysowych na rynkach finansowych. we i stopy rezerw obowiązkowych. Opóźnione i niewy Przedstawienie Strategii przez Radę powinno ułatwić starczające wsparcie polityki pieniężnej wzrostem koordynację polityki fiskalnej z polityką pieniężną, co stopnia restrykcyjności polityki fiskalnej ukształtowało zwiększy skuteczność działań antyinflacyjnych w wa jednak niewłaściwą kombinację obu tych polityk, któ runkach stabilnego i wysokiego wzrostu gospodarcze rej kontynuacja podważałaby proces stabilizowania go. Ponadto przyczyni się do wcześniejszego ujawnia gospodarki. nia potencjalnych rozbieżności między tymi dwoma elementami polityki makroekonomicznej, stwarzając Począwszy od 1998 r. zmienił się instytucjonalny proces podejmowania decyzji w zakresie polityki pie warunki ich szybszej harmonizacji. niężnej. Na podstawie nowej Konstytucji i ustawy II. Polityka pieniężna na tle procesów makroekono o Narodowym Banku Polskim (NBP) została powołana micznych i perspektywy integracji z Unią Europej Rada Polityki Pieniężnej. W skład Rady wchodzą: Prezes NBP oraz 9 członków powoływanych w równej liczbie ską przez Prezydenta, Sejm i Senat RP. Rada ustala corocz Strategicznym celem Polski jest integracja naszej ne założenia polityki pieniężnej i kierując się nimi podej gospodarki ze strukturami UE i w dalszej perspektywie muje decyzje w zakresie podstawowych instrumentów z EMU. Dla realizacji tego celu gospodarka polska speł­ banku centralnego: stóp procentowych, rezerwy obo nić musi w ciągu najbliższych kilku lat szereg kryteriów wiązkowej, operacji otwartego rynku, zobowiązań NBP makroekonomicznych, z których wiele stanowi poważ­ z tytułu kredytów i pożyczek oraz polityki kursowej. Już ne wyzwania dla polityki pieniężnej. Kryteria monetar na pierwszych swoich posiedzeniach Rada podjęła bar ne dotyczą stabilności cen, kursu walutowego i długo­ dzo istotne decyzje, które wpłynęły na charakter polity okresowych stóp procentowych. Kryterium stabilności ki pieniężnej. Były to:

Nr 36 - 821 Poz. 500

- rozszerzenie pasma wahań kursu złotego oraz do kwencjami; wybór takiego systemu w obliczu coraz

puszczenie do swobodnego, rynkowego kształto­ szerszego zakresu wymienialności złotego i po

wania się kursu w ramach tego pasma, co spowo większającej się niestabilności światowych rynków dowało istotne jego upłynnienie, tworząc warunki finansowych byłby więc ryzykowny. do bardziej skutecznej polityki pieniężnej, Wprowadzenie stałego kursu walutowego dokona- - obniżenie tempa dewaluacji złotego, co stworzyło łoby się zatem wbrew uwzględnianej dotąd logice warunki do dalszego obniżania inflacji, stopniowego upłynniania kursu złotego i mogłoby od - przeniesienie punktu ciężkości przy kontroli poda dalić perspektywę stabilnego włączenia złotego do ży pieniądza z pieniądza rezerwowego na stopy systemu ERM2, które powinno się dokonać przy kursie procentowe, równowagi, trudnym do zidentyfikowania bez udziału

- zmiana zasad prowadzenia operacji otwartego ryn sił rynkowych. Stosowanie kursu stałego w niewielkim ku: przyjęcie jako stopy referencyjnej NBP stopy stopniu daje gwarancję osiągnięcia tego celu.

rentowności 28-dniowych operacji otwartego ryn Kontrola podaży pieniądza jako strategia polityki ku oraz skrócenie najdłuższego terminu zapadalno pieniężnej ma uzasadnienie wtedy, gdy związek mię­ ści bonów pieniężnych NBP z 270 do 28 dni. dzy agregatem pieniężnym a inflacją jest stabilny,

Restrykcyjna polityka pieniężna, wsparta polityką a bank centralny przy użyciu swoich instrumentów jest fiskalną, doprowadziła do obniżenia dynamiki popytu w stanie w dostatecznym stopniu kształtować przyrost wewnętrznego do poziomu tempa wzrostu PKB oraz podaży pieniądza. Warunki te dla gospodarki polskiej zahamowała tempo wzrostu deficytu obrotów bieżą­ spełnione są w niewielkim stopniu, bowiem:

cych bilansu płatniczego. Proces ten dokonał się w wa - rozwój rynku finansowego oraz jego instrumentów runkach szybkiego wzrostu gospodarczego oraz dal powoduje zmiany w stopniu monetyzacji gospo szego spadku inflacji. W najbliższych latach wyzwa darki, niem dla polityki makroekonomicznej, w tym dla poli - obecnie stosowany mechanizm kursowy nie daje tyki pieniężnej, będzie utrzymanie tej pozytywnej ten dencji w gospodarce. gwarancji kontroli podaży pieniądza głównie ze względu na wpływ zagranicznego składnika źródeł

III. Bezpośredni cel inflacyjny - zasadą polityki pie kreacji pieniądza na jego podaż, niężnej w latach 1999-2003 - wysoka nadpłynność sektora bankowego, której

sprzyja odziedziczona struktura aktywów NBP oraz Podstawowym celem banku centralnego jest utrzy struktura instytucjonalna sektora bankowego, manie stabilnego poziomu cen. Można to osiągnąć, utrudnia proces transmisji sygnałów banku cen stosując strategię pośredniej lub bezpośredniej reali tralnego do gospodarki. zacji celu inflacyjnego.

Do 1938 r. Narodowy Bank Polski starał się prowa Strategia pośredniej realizacji celu inflacyjnego za kłada istnienie stabilnych związków międzywielkościa­ dzić politykę pieniężną, łącząc elementy dwóch wymie mi, na które bank centralny stara się wpływać (pełnią­ nionych strategii - celem pośrednim był przyrost po cymi funkcję tzw. celów pośrednich), a celem finalnym, daży pieniądza, jednakże realizowany w ramach dewa czyli inflacją. Dwie odmiany strategii pośredniej - to: luacji kroczącej złotego w stosunku do przyjętego ko szyka walut z ograniczonymi wahaniami rzeczywistego strategia utrzymywania stałego kursu waluty krajowej w stosunku do waluty kraju o niskiej inflacji oraz stra kursu złotego w ramach dopuszczalnego pasma wa tegia zakładająca kontrolę przyrostu podaży pieniądza. hań. Strategia taka nie pozwalała w pełni realizować obu celów pośrednich, natomiast początkowo, w wa Mimo że strategia utrzymywania stałego kursu wa runkach ograniczonych powiązań gospodarki ze świa­ lutowego jest łatwo zrozumiała dla otoczenia gospo towym rynkiem finansowym, a tym samym większej darczego, a bank centralny nie może prowadzić nad suwerenności polityki pieniężnej, umożliwiała ograni miernie ekspansywnej polityki pieniężnej, to ma ona czanie inflacji. Poważny wzrost stopnia integracji pol również poważne wady: skiego rynku finansowego z rynkiem światowym oraz

- bardzo trudno jest z góry ustalić kurs równowagi, malejący poziom ryzyka inwestycji w Polsce uniemoż­ szczególnie w warunkach silnych zaburzeń ze liwiły dalsze, skuteczne realizowanie takiej strategii po wnętrznych, postępującej liberalizacji obrotu dewi lityki pieniężnej. Rada, podejmując decyzję o wzroście zowego i przyspieszonych zmian strukturalnych stopnia płynności złotego wewnątrz rozszerzonego pa w gospodarce, sma wahań, zmniejszyła stopień wewnętrznej sprzecz

- w warunkach kursu stałego polityka pieniężna nie ności w zakresie realizowanych dotychczas celów po może reagować na szoki wewnętrzne, średnich polityki pieniężnej.

- gospodarka podatna jest na zaburzenia, mające Rada uznaje jednak, że w warunkach rosnącego źródło w kraju, z którego walutą związano walutę stopnia integracji gospodarki polskiej z gospodarką krajową, światową, jak też konieczności przełamywania oczeki

- w warunkach coraz większej otwartości gospoda wań inflacyjnych, będących jedną z głównych barier

rek oraz globalnego rynku finansowego kraje sto w procesie dalszego obniżania inflacji, podstawową

sujące stałe kursy walutowe podatne są na załama­ zasadą polityki pieniężnej w latach 1999-2003 powin

nia, prowadzące do gwałtownych zmian kursu wa na być strategia realizacji celu inflacyjnego w sposób

lutowego o dużej skali, ze wszystkimi tego konse- bezpośredni.

Nr 36 - 822- Poz. 500

Strategia bezpośredniego celu inflacyjnego (Bel) IV. Realizacja bezpośredniego celu inflacyjnego zakłada brak celów pośrednich. Bank centralny nie koncentruje się na pojedynczym wskaźniku, natomiast Rada ustaliła, że celem średniookresowym polityki bierze pod uwagę kaźdą dostępną informację o czynni pieniężnej jest obniżenie inflacji poniżej poziomu 4% kach zagrażających wykonaniu przyjętego na dany rok do 2003 r. celu inflacyjnego. Realizując ten cel, bank centralny Ustalanie celów inflacyjnych w trakcie okresu obję­ wykorzystuje wszelkie dostępne instrumenty polityki tego Strategią i ocena stopnia ich realizacji będą opie pieniężnej. rały się na wskaźniku wzrostu cen towarów i usług kon Za wyborem takiej strategii prowadzenia polityki sumpcyjnych (ePI), choć wiele krajów stosuje wskaźnik tzw. inflacji bazowej. pieniężnej przemawiają następujące argumenty:

- cel polityki pieniężnej jest jasno określony i zrozu Inflacja bazowa poprzez eliminację przy jej szaco miały dla otoczenia gospodarczego, waniu pewnych towarów i usług, podlegających sil nym wahaniom sezonowym, regulacjom o charakterze - system ten poprzez swoją otwartość ogranicza możliwość realizacji przez władze monetarne krót administracyjnym lub też wahaniom powstałym na kookresowych celów w sferze realnej i pozwala na skutek przejściowych szoków podażowych, lepiej niż publiczną weryfikację kierunku i skuteczności poli wskaźnik zmian cen towarów i usług konsumpcyjnych tyki pieniężnej, przez co zwiększa jej wiarygodność, obrazuje zjawisko trwałych zmian poziomu cen w go spodarce. Porównanie zmian poziomu wskaźników in - przy odpowiedniej wiarygodności banku central flacji: ePI i bazowej umożliwia również określenie gra nego strategia ta pozwala przełamywać oczekiwa nic wpływu banku centralnego na procesy inflacyjne nia inflacyjne przy stosunkowo małym koszcie spo w gospodarce. Dlatego też wiele banków centralnych łecznym, przez co próbuje pogodzić zmniejszanie na świecie dokonuje obliczeń wskaźników inflacji bazo inflacji z wysokim wzrostem gospodarczym, wej. NBP podjął przygotowania zmierzające do liczenia - dzięki większej elastyczności w stosowaniu instru wskaźnika inflacji bazowej i wystąpił do Głównego mentów polityki pieniężnej minimalizuje wady sta Urzędu Statystycznego (GUS) o przygotowanie nie łego kursu walutowego, ponieważ pozwala reago zbędnego do tych celów analitycznego zbioru informa wać na problemy wewnętrzne i może okresowo cji liczbowych. Mimo wyboru ePI, wpływ czynników izolować gospodarkę od zaburzeń zagranicznych, zewnętrznych, nie mających wpływu na inflację bazo wą, będzie szczegółowo komentowany. Nastąpi to - większa elastyczność w stosowaniu instrumentów w przypadku, gdy podejmowane decyzje będą pozor umożliwia dobór reakcji banku centralnego w za nie niezgodne z kierunkiem rozbieżności między celem leżności od rodzaju szoku, stanowiącego zagroże­ inflacyjnym a obserwowanym i (lub) prognozowanym nie dla realizacji celów inflacyjnych, poziomem wskaźnika epl. - w przeciwieństwie do polityki bazującej na kontro li agregatów pieniężnych strategia Bel pozwala Decyzja o wykorzystywaniu wskaźnika ePI do usta elastycznie reagować na zmiany szybkości obiegu lania celu inflacyjnego oraz stopnia jego realizacji po pieniądza. dyktowana jest wieloma względami. Przemawia za tym przede wszystkim fakt, iż taka miara inflacji stosowana Istotnym dodatkowym argumentem, przemawiają­ jest powszechnie w polskiej gospodarce od początku cym za tym wyborem, są wymienione wcześniej ułom­ okresu transformacji i jest najsilniej zakorzeniona ności pozostałych dwóch strategii prowadzenia polity w świadomości społeczeństwa spośród różnych ki pieniężnej. wskaźników wzrostu cen.

Rada, podejmując decyzję o wyborze strategii Bel, Wskaźnik ePI dzięki swojej konstrukcji, opartej na zdaje sobie sprawę z ograniczeń, które towarzyszą te ustalanej przez GUS strukturze rzeczywistych wydat mu sposobowi prowadzenia polityki pieniężnej: ków gospodarstw domowych o charakterze konsump - ograniczona dostępność informacji (długość szere cyjnym, informuje o łącznych zmianach cen dóbr gów czasowych) potrzebnych do rozpoznania istot i usług w sferze konsumpcji. O wyborze wskaźnika ePI do wyznaczania celów inflacyjnych i stopnia ich reali nych związków między instrumentami polityki pie niężnej a inflacją, zacji w najbliższych latach przesądza również specyfi ka czynników kreujących wzrost cen w polskiej gospo - występowanie problemu opóźnień, który powo darce - duży udział cen podlegających wahaniom se duje, że trafność decyzji w zakresie polityki pie zonowym i cen pośrednio lub bezpośrednio admini niężnej można ocenić jedynie po znacznym upły­ strowanych przez państwo. Wprowadzenie jako oficjal wie czasu, nego celu polityki pieniężnej tzw. inflacji bazowej wią­ - konieczność ściślejszej koordynacji polityki fiskal załoby się w tej sytuacji z koniecznością eliminacji ze nej z polityką pieniężną dla wzmocnienia wiary struktury wskaźnika ePI, bardzo istotnych dla po godności strategii dezinflacyjnej. wszechnej percepcji zjawisk inflacyjnych, cen. Z kolei inne możliwe miary inflacji bazowej oparte na specy Pomimo tych ograniczeń Rada stoi na stanowisku, ficznych formułach statystycznych, opracowanych że w porównaniu z innymi wariantami strategia bezpo przez bank centralny, byłyby prawdopodobnie zbyt średniego celu inflacyjnego jest wyborem najlepszym mało zrozumiałe, aby dobrze pełnić funkcję celu infla z możliwych w okresie przed wstąpieniem Polski do UE cyjnego. Dodatkowym argumentem, przemawiającym i EMU. za stosowaniem wskaźnika ePI, jest fakt, że Główny

Nr 36 - 823- Poz. 500

Urząd Statystyczny wylicza go i publikuje niezależnie reakcji banku centralnego na różnego typu szoki po od Narodowego Banku Polskiego. przez jasne przedstawienie kwestii celów długookre­ sowych, sposobu ich realizacji oraz interpretacji roz Cel inflacyjny na dany rok będzie ustalany przedzia woju sytuacji gospodarczej. Polityka informacyjna bę­ łowo. Szerokość przedziału nie może być zbyt mała, dzie miała szczególne znaczenie dla przełamywania ponieważ utrzymanie inflacji na wąskiej ścieżce, szcze oczekiwań inflacyjnych. Jej skuteczność w tym zakre gólnie w przypadku stosowania wskaźnika CPI, może sie pozwoli minimalizować skutki polityki antyinflacyj być obarczone wysokim ryzykiem oraz może wymu nej dla sfery realnej gospodarki. Ponieważ dla przeła­ szać dużą zmienność parametrów polityki pieniężnej, mywania tych oczekiwań podstawowe znaczenie bę­ powodującą zaburzenia w sferze realnej. Za wyborem dzie mieć wiarygodność banku centralnego i prowa szerszego przedziału przemawia z kolei większy sto dzonej przez niego polityki pieniężnej, szczegółowe­ pień elastyczności polityki pieniężnej w reagowaniu na mu uzasadnieniu będą podlegały decyzje z zakresu wszelkiego rodzaju szoki, jakim w najbliższych latach polityki pieniężnej i ich wpływ na realizację przyjętego może być poddana gospodarka polska. Polityka pie celu. niężna, z uwagi na konstrukcję systemu decyzyjnego, może szybciej reagować na zjawiska szokowe niż np. Podstawowym dokumentem analitycznym Rady polityka fiskalna. Amortyzacja szoków przez politykę będzie Raport o inflacji. Raport ten będzie się ukazywał pieniężną nie powinna jednak prowadzić do osłabienia początkowo nadal w okresach półrocznych, a następ­ wiarygodności realizacji celu inflacyjnego. Przedział nie kwartalnych. Zgodnie z ustawą o NBP, w Monitorze ten nie może być zatem zbyt szeroki, ponieważ pod Sądowym i Gospodarczym publikowane będą infor mioty gospodarcze mogłyby uznać go za mało wiary macje o sposobie głosowania poszczególnych człon­ godny. ków Rady.

Rada podjęła decyzję o ustaleniu celu na 1999 r. v. Ewolucja w kierunku systemu płynnego kursu wa w przedziale 8%-8,5%. Przedział ten, w świetle do lutowego świadczeń innych krajów, należy uznać za wąski. Przy czyną, dla której przyjęto wąski przedział, był fakt, że Strategia bezpośredniego osiągania wyznaczone do 1998 r. społeczeństwo polskie było przyzwyczajone go celu inflacyjnego będzie realizowana w warunkach do celów o charakterze punktowym. Wprowadzenie wzrostu stopnia płynności kursu walutowego. Jed szerszego przedziału mogłoby sugerować osłabienie nym z warunków przystąpienia Polski do EMU będzie determinacji Rady do obniżania inflacji. Z uwagi na włączenie złotego na okres 2 lat do systemu kursowe wcześniejsze argumenty Rada uważa, że w następ­ go ERM2. Powinno ono, jak wspomniano, zostać po nych latach szerokość przedziału powinna być więk­ przedzone okresem stosowania w pełni płynnego kur sza. su walutowego. Pozwoli to trafniej zbliżyć kurs rynko wy do kursu równowagi przed jego ponownym Rada podjęła również decyzję, że okresem, dla któ usztywnieniem w ramach ERM2. System płynnego rego cel będzie ustalany, jest jeden rok. Taki horyzont kursu walutowego zostanie wprowadzony po okresie czasowy uwzględnia istniejące opóźnienia w reakcji stopniowego rozszerzania dopuszczalnego pasma gospodarki na posunięcia banku centralnego, jak rów wahań kursowych i zmniejszania tempa dewaluacji nież daje polityce pieniężnej możliwość zmiany kon kroczącej w ramach obecnie istniejącego systemu kur cepcji ograniczania inflacji w dłuższym okresie wodpo sowego. wiedzi na potencjalne szoki w gospodarce. Ponieważ jednak opóźnienia reakcji gospodarki na działania ban Do czasu pełnego upłynnienia kursu złotego jego ku centralnego powinny się zwiększać wraz z obniża­ parytet centralny będzie odnoszony do koszyka walut, niem stopy inflacji i rozwojem rynków finansowych, którego struktura zmieni się od 1 stycznia 1999 r. Rada horyzont celu polityki pieniężnej może ulec w przy uznaje, że nowa struktura koszyka powinna zostać szłych latach wydłużeniu (zamiast np. grudzień do oparta na euro i dolarze amerykańskim. grudnia osiąganie celu w okresie dłuższym). Termin wprowadzenia systemu płynnego kursu Strategia bezpośredniego celu inflacyjnego wy walutowego będzie uzależniony od stopnia rozwoju maga modyfikacji roli polityki informacyjnej NBP. rynku walutowego, jak również od osiągniętego za Strategia ta pozwala elastycznie reagować na wyzwa awansowania w zakresie liberalizacji obrotu dewizo nia i zagrożenia dla procesu ograniczania inflacji wego. Zarówno w obecnym systemie kursowym, jak w krótkim i długim okresie przy wykorzystaniu wszel i po wprowadzeniu płynnego kursu walutowego NBP kich dostępnych instrumentów w stopniu daleko więk­ będzie mógł dokonywać interwencji na rynku waluto szym niż w przypadku innych strategii polityki pienięż­ wym, gdy uzna, że wymagają tego względy polityki nej. Sposób prowadzenia tej polityki może w krótkim pieniężnej. okresie budzić jednak w społeczeństwie wątpliwości co do możliwości realizacji przyjętej ścieżki dezinflacji. Wraz z postępującym upłynnieniem kursu waluto Aby tego uniknąć, potrzebna jest taka zmiana polityki wego zwiększać się będzie ryzyko kursowe dla pod informacyjnej, która przekona społeczeństwo o deter miotów gospodarczych oraz instytucji finansowych. minacji banku centralnego w realizacji deklarowanego Przedstawienie zatem kierunku ewolucji polityki kurso celu. wej sprzyjać będzie lepszemu dostosowaniu się pod miotów gospodarczych do przewidywanych zmian, jak Celem polityki informacyjnej będzie zmniejszenie też szybszemu rozwojowi instrumentów zabezpiecza stopnia niepewności otoczenia gospodarczego co do jących przed tym ryzykiem.

Nr 36 - 824- Poz. 500

VI. Instrumenty polityki pieniężnej uwzględniała potrzeby bieżącej polityki pieniężnej oraz

jego stopniowe zbliżanie do rozwiązań przyjętych przez W ramach przyjętej Strategii bank centralny będzie Europejski Bank Centralny. wykorzystywał wszystkie dostępne informacje i tak

kształtował zestaw instrumentów polityki pieniężnej, VII. Koordynacja polityki pieniężnej, fiskalnej i docho by osiągnąć założony cel inflacyjny. Waga poszczegól dowej nych instrumentów w danym okresie uzależniona bę­

dzie od charakteru wyzwań stojących przed bankiem Kwestia koordynacji polityki pieniężnej, fiskalnej centralnym w procesie ograniczania inflacji. Zwiększo­ i dochodowej nabiera szczególnego znaczenia w wa na elastyczność przy wyborze instrumentów polityki runkach przyjęciach inflacji jako bezpośredniego celu pieniężnej będzie odpowiadała również zmianom za polityki pieniężnej. Niespójność tych polityk może pod chodzącym w obecnie stosowanym reżimie kurso ważyć wiarygodność założonego tempa dezinflacji.

wym. Rząd, poprzez swą politykę fiskalną, w tym bezpośred­ nie oddziaływanie na poziom cen, a także poprzez Podstawowymi stopami procentowymi banku cen udział w kształtowaniu poziomu płac, może mieć istot tralnego pozostaną: stopa lombardowa oraz stopa re ny wpływ na inflację. dyskonta. Stopa lombardowa wyznaczać będzie górną granicę stóp rynku międzybankowego oraz ogólny kie Dlatego też podstawowym kryterium, którym bę­ runek zmian polityki pieniężnej. dzie kierować się Rada przy opiniowaniu projektu bu dżetu, będzie zbieżność polityki fiskalnej z realizowa Stopą referencyjną, wskazującą bieżący kierunek nym przez NBP celem inflacyjnym. Dla wzmocnienia polityki pieniężnej, pozostanie stopa wyznaczająca wiarygodności polityki antyinflacyjnej Rada będzie oprocentowanie krótkookresowych operacji otwarte również dążyła do zwiększenia stopnia spójności poli go rynku. Będzie ona również pełnić funkcję najniż­ tyki informacyjnej rządu i banku centralnego. szej stopy dla stóp międzybankowego rynku depozy

tówo okresie zapadalności porównywalnym z dany VIII. Strukturalne uwarunkowania Strategii mi operacjami NBP. Może ona podlegać częstszym zmianom niż stopy podstawowe. Nadchodzące lata przyniosą wiele bardzo istotnych wydarzeń mających wpływ na warunki realizacji poli Operacje otwartego rynku pozostaną podstawo tyki pieniężnej. wym instrumentem oddziaływania NBP na system bankowy. Dobór instrumentów wykorzystywanych Gospodarka polska w coraz większym stopniu bę­ w tych operacjach zależeć będzie od konkretnych uwa dzie włączana w globalizację procesów gospodar runkowań istniejących na rynku. Intencją Rady jest ryn czych, co przy stosunkowo częstych zaburzeniach na kowe kształtowanie się stóp długoterminowych. Zgod rynkach finansowych i walutowych stanowi czynnik nie z tą zasadą, NBP będzie generalnie koncentrował utrudniający prowadzenie polityki pieniężnej. Efektem się na operacjach krótkookresowych. międzynarodowych zobowiązań z tytułu uczestnictwa w WTO, OECD oraz UE (obecnie jeszcze na warunkach Rada nie przewiduje istotnych zmian w zasadach kraju stowarzyszonego) będzie sfinalizowanie po refinansowania banków. 2000 r. wolnego przepływu towarów, usług i kapitału

pomiędzy Polską i jej partnerami gospodarczymi. Fakt, Doświadczenia banków centralnych wyraźnie iż polska gospodarka jest już ogniwem światowego wskazują, że jedną z przesłanek skutecznej transmisji systemu gospodarczego, ze wszystkimi tego korzyst sygnałów polityki pieniężnej banku centralnego do nymi, jak też ujemnymi konsekwencjami, nakłada na sektora bankowego oraz jego szybkiej i odpowiedniej całą politykę finansową istotne ograniczenia i większą co do skali reakcji jest strukturalny brak nadpłynności odpowiedzialność. Niespójność tej polityki czy nieade sektora bankowego. Obecnie NBP ma do czynienia kwatność wobec deklarowanych wcześniej założeń z sytuacją daleką od optymalnej. Nadwyżka płynności może spotkać się z coraz silniejszymi, penalizującymi systemu bankowego znajduje odzwierciedlenie w ska reakcjami rynków zagranicznych. li absorbujących ją operacji otwartego rynku. Z uwagi

na powyższe, NBP zaproponuje rządowi restrukturyza Rosnąca wrażliwość polskiej gospodarki na proce cję jego zobowiązań w stosunku do banku centralnego, sy zachodzące na międzynarodowych rynkach finanso

tak by były zbywalne na rynku papierów wartościo­ wych wymaga zwiększenia jej odporności, od której wych. Umożliwiłoby to zmniejszenie roli bonów pie w znacznym stopniu zależy skuteczność polityki pie niężnych NBP, tj. instrumentów występujących po stro niężnej. W związku z tym konieczne jest utrzymywanie nie pasywnej bilansu NBp, w prowadzeniu operacji odpowiednio dużych rezerw dewizowych. Powinny otwartego rynku. W wyniku tej operacji NBP powinien one stabilizować złotego w przypadku gwałtownych uzyskać większą kontrolę stopnia płynności sektora zaburzeń na rynku walutowym, a także gwarantować

bankowego przy wykorzystaniu instrumentów, wystę­ poszerzaną szybko wymienialność złotego oraz zwięk­

pujących po stronie aktywnej bilansu NBP. Operacja ta szone w dalszych latach spłaty zadłużenia zagraniczne

sprawiłaby jednocześnie, że bank centralny w bardziej go. aktywny sposób przyczyniłby się do rozwoju rynku fi nansowego w Polsce. Powstanie strefy euro może powodować zmiany w strukturze międzynarodowych rynków finansowych

Rada przewiduje konieczność stopniowej modyfi i zmiany relacji najważniejszych światowych walut. Dla

kacji systemu rezerw obowiązkowych, która będzie Polski może to oznaczać wzrost popytu na złotego spo-

Nr 36 - 825- Poz. 500 i 501

wodowany dążeniem inwestorów zagranicznych do i (lub) utrzymania deficytu obrotów bieżących na bez

walutowej dywersyfikacji portfela ich aktywów w obli piecznym poziomie.

czu ograniczenia liczby walut europejskich. Istotnym wyzwaniem dla osiągnięcia rocznego ce

Liberalizacja obrotu dewizowego oraz rosnący sto lu inflacyjnego w okresie realizacji średniookresowej

pień wymienialności złotego przyczynią się do rozwo strategii polityki pieniężnej mogą być skumulowane

ju rynków finansowych. Procesy te mogą jednak wy w czasie zmiany w systemie podatków pośrednich. woływać zmiany w dotychczasowych tendencjach po Podniesienie stawek VAT i akcyzy w celu dostosowania pytu na pieniądz oraz zwiększać jego niestabilność. ich do standardów UE może przejściowo powodować Rozwojowi rynku kapitałowego sprzyjać będzie rów wzrost wskaźnika CPI, który nie będzie objawem nie nież reforma emerytalno-rentowa, która najprawdopo skuteczności polityki pieniężnej.

dobniej wpłynąć może na wzrost skłonności do oszczę­ dzania, przy możliwym osłabieniu tempa wzrostu de Ważnym czynnikiem, warunkującym skuteczność pozytów terminowych. Rozwój systemów płatniczych polityki pieniężnej w najbliższych latach, będzie istnie będzie zmniejszał z kolei popyt na pieniądz gotówko jąca w polskiej gospodarce inercja inflacyjna. Po dłu­ gim okresie wysokiej inflacji podmioty gospodarcze wy. oraz gospodarstwa domowe formułują swe oczekiwa

W wymiarze wewnętrznym wśród czynników nia inflacyjne przede wszystkim na podstawie prze zwiększających niepewność w warunkach gospodaro szłych doświadczeń. Ich zachowania mogą więc być wania duże znaczenie będzie miała sytuacja sektora fi poważnym czynnikiem utrwalającym wzrost cen. Dla nansów publicznych w związku z projektowanymi re skutecznego przełamywania oczekiwań inflacyjnych formami strukturalnymi i instytucjonalnymi. duże znaczenie będzie miała wiarygodność prowadzo nej polityki pieniężnej. Jednocześnie ta polityka mo Od 1999 r. podstawowym problemem polityki fi głaby być bardziej skuteczna w ograniczaniu inflacji, skalnej państwa staje się finansowanie reform - a jej koszty w sferze realnej gospodarki mniejsze, gdy ustrojowej, ubezpieczeń społecznych, ochrony zdro by ograniczony został zakres systemowych mechani wia i oświaty - przy utrzymaniu niskiego deficytu bu zmów indeksacyjnych, zwłaszcza w sferze płac. dżetowego, jako warunku koniecznego do zachowania

stabilizacji makroekonomicznej. Jednocześnie decen *** tralizacja struktur państwa, jego struktur władzy i w konsekwencji decentralizacja finansów publicz Prezentowana Strategia nie ma charakteru za nych, mająca stworzyć warunki do bardziej efektywne mkniętego. Wraz z okresową oceną stopnia jej realiza go wykorzystywania środków budżetowych, może cji i aktualności, która będzie zawsze miała charakter w początkowym okresie stanowić czynnik dodatkowej publiczny, niektóre jej elementy będą mogły podlegać niepewności dla polityki fiskalnej. modyfikacji, dostosowaniu do bieżącego przebiegu procesów gospodarczych. Tym bardziej, że przedsta

Niezgodna z przewidywaniami rządu realizacja re wiana Strategia prezentuje stanowisko Rady Polityki

form i skumulowanie w czasie kosztów ich wdrażania Pieniężnej, które w pewnych kwestiach (np. decyzje

stanowić będą istotne zagrożenie dla finansów publicz z zakresu systemu kursu walutowego) musi zostać

nych, a w konsekwencji dla realizacji celu inflacyjnego uzgodnione z rządem.

501

UCHWAŁA RADY POLITYKI PIENIĘŻNEJ

z dnia 29 września 1998 r.

w sprawie ustalenia założeń polityki pieniężnej na rok 1999.

Na podstawie art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierp § 1. Ustala się założenia polityki pieniężnej na rok 1999, stanowiące załącznik do uchwały. nia 1997 r. o Narodowym Banku Polskim (Dz. U. Nr 140, § 2. Uchwała wchodzi w życie z dniem 1 stycznia

) uchwala się, co następuje: 1999 r.

Przewodniczący Rady Polityki Pieniężnej: H. Gronkiewicz-Waltz

Członkowie Rady Polityki Pieniężnej: M. Dąbrowski, B. Grabowski, C. Józefiak, J. Krzyżewski, W Łącz­ kowski, J. Pruski, D. Rosati, G. Wójtowicz, W Zióf

kawska