Uchwała Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 6 lipca 1995 r. w sprawie polityki mieszkaniowej Państwa w okresie transformacji społeczno-gospodarczej.

Nr 35 - 652- Poz. 412

412

UCHWAŁA SEJMU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

z dnia 6 lipca 1995 r.

w sprawie polityki mieszkaniowej Państwa w okresie transformacji społeczno-gospodarczej.

I. Aktualny stan mieszkalnictwa zmy i instrumenty pobudzające efektywny popyt na

mieszkania i intensyfikujące budownictwo mieszka Trudna sytuacja mieszkaniowa w Polsce wynika: niowe, a rok 1996 powinien być rokiem przełomowym - z niewystarczającej liczby mieszkań; dysponujemy w budownictwie mieszkaniowym, a także w remon mniej niż 300 mieszkaniami na 1 000 mieszkańców tach i modernizacji starych zasobów. zamiast co najmniej 350, Interwencjonizm państwowy powinien być przede - ze złego stanu technicznego zasobów mieszka wszystkim nastawiony na tworzenie warunków umoż­ niowych; w ostatnich latach roczna stopa remon liwiających pozyskanie pierwszego mieszkania przez towa spadła do 0,5% rzeczywistej wartości zaso już istniejące i nowo zakładane rodziny. bów, Sejm Rzeczypospolitej Polskiej stoi na stanowisku, - z z w ł n a i s s z k c ie za g o w s s ta ta n r d y a c r h d u z a z s n o a b c a z c n h e , j i c z z ę m ś a c ł i e j m i s e k s a z l k i a ic ń h , iż należy także tworzyć warunki dla zamiany mieszkań, modernizacji. pozwalające dostosowywać standard mieszkań do in dywidualnych preferencji i możliwości finansowych

Kryzys ten w przeszłości spowodowały głównie: rodzin.

- centralistyczno-administracyjny model zaspokaja-· Odpowiedzialność za gospodarkę istniejącymi za nia potrzeb mieszkaniowych, sobami mieszkaniowymi powinna spoczywać na ich - niedostateczny udział ludności w pokrywaniu właścicielach. Opłaty za mieszkanie powinny docelo kosztów budowy i eksploatacji mieszkań, wo pokrywać koszty bieżącego utrzymania i zapew niać odpisy na remonty. Czynsze regulowane powinny - niedocenianie znaczenia własności prywatnej dla więc stopniowo wzrastać do poziomu zapewniającego racjonalnej gospodarki mieszkaniowej, samofinansowanie gospodarki mieszkaniowej, a jed - nieracjonalny i niesprawiedliwy podział środków nocześnie rodziny, nie mogące podołać tym wydat budżetowych na mieszkalnictwo, których więk­ kom, powinny otrzymywać dodatki mieszkaniowe szość przeznaczana była na dopłaty do użytkowa­ uwzględniające wielkość mieszkania i wysokość do nia części mieszkań kosztem użytkowników miesz chodów gospodarstwa domowego. kań nie otrzymujących pomocy od państwa oraz na pomoc w spłacie kredytów mieszkaniowych, W razie podejmowania kompleksowych moderni a w nikłym tylko stopniu na pomoc w budowie no zacji i remontów, właściciele budynków mieszkalnych wych mieszkań. powinni być wspomagani przez gminy, zwłaszcza w zakresie finansowania infrastruktury technicznej. W okresie pięciu lat transformacji nie nastąpiły Ponadto podejmujący kompleksową modernizację istotne zmiany, a nawet, wobec braku odpowiedniej starych zasobów powinni liczyć w przyszłości na kre polityki państwa, kryzys mieszkaniowy pogłębił się do dyty z Krajowego Funduszu Mieszkaniowego. W dzia rozmiarów klęski. łaniach modernizacyjnych starych zasobów mieszka

niowych i budowie nowych mieszkań należy uwzględ­ Konieczne są szybkie i konsekwentne zmiany nić potrzeby osób niepełnosprawnych oraz wymaga w podejściu do problemu mieszkaniowego. Nie nia ekologiczne i oszczędność energii. odzowne jest ukształtowanie polityki mieszkaniowej zgodnej z koncepcją społecznej gospodarki rynkowej, Władze lokalne (samorząd terytorialny) zobowią­ wyraźnie określającej odpowiedzialność państwa i sa zane są do opracowania lokalnej strategii mieszkanio morządów terytorialnych za tworzenie warunków za wej właściwej dla określonych warunków miejsco spokajania potrzeb mieszkaniowych. wych, w tym do działań na rzecz ograniczania kosztów inwestycji i racjonalizacji wydatków na utrzymanie za sobów. Opracowanie lokalnych strategii powinno być II. Cele i zasady polityki mieszkaniowej poprzedzone analizą stanu zasobów mieszkaniowych Głównym celem polityki mieszkaniowej w obecnej na wsi. sytuacji gospodarczej jest przeciwdziałanie pogarsza niu się warunków mieszkaniowych rodzin. III. Drogi do mieszkania

Za strategiczny cel polityki mieszkaniowej Sejm Należy preferować budowę mieszkań na wynajem, Rzeczypospolitej Polskiej uznaje zlikwidowanie nara realizowanych przez towarzystwa budownictwa spo stającego przez dziesięciolecia deficytu mieszkań łecznego i spÓłdzielnie mieszkaniowe. Mieszkania te o współczesnym standardzie. Realizacja tego celu jest będą miały umiarkowany standard, a poziom czyn możliwa w okresie 10-15 lat. szów umożliwi ich dostępność dla średnio zarabiają­

W tym celu konieczne jest stopniowe coroczne cych, którzy dysponują jednak zgromadzonymi już zwiększanie liczby oddawanych do eksploatacji nowo środkami na kaucję lub wkład mieszkaniowy. Budowa wybudowanych mieszkań - do poziomu co najmniej mieszkań na wynajem może skutecznie zaabsorbować 150 tysięcy mieszkań w roku 1999 i co najmniej 300 ty środki z wszystkich głównych źródeł, tj. oszczędności sięcy mieszkań w roku 2005. Już w roku 1995 powinny ludności, zakumulowane środki spółdzielni mieszka zostać wprowadzone w życie odpowiednie mechani- niowych i innych organizacji publicznych, środki gmin

Nr 35 - 653- Poz. 412

oraz również - budżetu państwa. Preferowanie (po 6) premie gwarancyjne i inne formy wspomagające przez środki publiczne) tej formy budownictwa miesz wieloletnie oszczędzanie na mieszkanie.

kaniowego zależeć będzie od lokalnej sytuacji miesz kaniowej, demograficznej i na rynku pracy. W więk­ Ze względu na ograniczoną pulę środków publicz szości miast największa presja nie zaspokojonych po nych przy dużym zapotrzebowaniu - stosowanie tych trzeb mieszkaniowych jest ze strony młodych rodzin, narzędzi powinno być podporządkowane celom poli które od dawna starają się o pierwsze samodzielne tyki mieszkaniowej, kojarząc cele ekonomiczne ze spo mieszkanie. Pod koniec obecnej dekady - jak przewi łecznymi.

dują demografowie - zgłosi zapotrzebowanie na W zasadzie środki publiczne powinny być angażo­ mieszkania kolejny małżeński wyż młodych. Około wane tylko do kreowania popytu na mieszkania przez 2000 r. powinno się budować 30-40% mieszkań rocz osoby i rodziny o dochodach nie przekraczających nie przeznaczonych na wynajem bez zysku. określonego poziomu.

Potrzeby mieszkaniowe zaspokajane będą również Pomoc ze środków publicznych powinna dotyczyć przez następujące rodzaje mieszkań: mieszkań (domów) nie przekraczających określonego - mieszkania socjalne o bardzo niskich opłatach, wy standardu lub kosztu budowy. dzielone przez gminy ze swoich zasobów dla ro dzin i osób o trwale niskich dochodach, Temu powinna służyć odpowiednia polityka po datkowa ulg i preferencji ułatwiających uzyskanie - mieszkania najmowane objęte ochroną lokatorów, mieszkania. które po zwolnieniu przez dotychczasowego loka tora będą wynajmowane według zasad ustalo Sejm Rzeczypospolitej Polskiej popiera koncepcję nych przez gminy (z wyjątkiem mieszkań w do utworzenia Krajowego Funduszu Mieszkaniowego ja mach prywatnych), ko gwarancji celowego i efektywnego wykorzystania - mieszkania spółdzielcze użytkowane, przekształca­ W ws z p e ie lk r i w ch s zy z m ak o u k m re u s lo ie w F a u n n y d c u h s z ś r p o o d w k in ó i w e n f i b n y a ć n s z o a w si y la c n h y . ne i budowane zgodnie ze znowelizowanym pra środkami budżetu centralnego. Należy umożliwić two wem spółdzielczym, rzenie lokalnych funduszy. - mieszkania wykupione w domach komunalnych

i zakładowych, V. Zasoby mieszkaniowe

- prywatne mieszkania kupowane w nowych do Gospodarka istniejącymi zasobami mieszkaniowy mach, budowane przez przedsiębiorstwa oraz mi została już praktycznie przesądzona w przyjętych spółdzielnie mieszkaniowe, ustawach o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach - mieszkania najmowane o czynszach rynkowych mieszkaniowych, o własności lokali, o zasadach prze w nowych prywatnych budynkach. kazywania zakładowych budynków mieszkalnych przez przedsiębiorstwa państwowe oraz w znowelizo W miejscowościach wiejskich, w małych i średnich wanym prawie spółdzielczym. Zostały wyeliminowa miastach oraz na obszarach aglomeracji rozwijać się ne ograniczenia dotyczące posiadania i użytkowania będzie budownictwo domów jednorodzinnych, z tym mieszkań. Standard mieszkania oraz warunki za jednak, że powinny być ograniczenia standardowe lub mieszkania decydować będą o cenie zakupu, o wyso kosztowe przy korzystaniu ze środków publicznych an kości czynszu najmu mieszkań.

gażowanych w kredyt kontraktowy lub korzystaniu Utrzymanie prawnej ochrony lokatorów jest kon z ulg podatkowych. sekwencją obecnej sytuacji mieszkaniowej i ekono micznej najemców. Ochrona lokatorów stopniowo bę­

IV. Wspomaganie środkami publicznymi dzie ograniczana, w pierwszej kolejności w stosunku do mieszkań o wysokim standardzie i mieszkań w pry

Rozwój budownictwa mieszkaniowego wymaga watnych budynkach.

zaangażowania publicznych środków finansowych do Samorządy terytorialne uzyskały uprawnienia do kreowania popytu mieszkaniowego. Służyć temu mo zmniejszania zasięgu ochrony lokatorów, stosownie gą następujące narzędzia i formy: do lokalnej sytuacji mieszkaniowej i ekonomicznej. 1) subwencje z budżetu centralnego (głównie na in westycje infrastrukturalne), Dodatki mieszkaniowe będą nadal dofinansowane z budżetu centralnego. Obowiązujący system, po okre 2) subwencje z budżetów gmin (głównie na budowę sie doświadczeń, powinien być zweryfikowany. mieszkań na wynajem),

3) dotacje warunkujące udzielanie preferencyjnych Reforma czynszów, zniesienie dopłat do mieszkań kredytów na budowę domów przez organizacje wykupionych oraz szanse egzekucji należności stwa działające "bez zysku" (spółdzielnie mieszkaniowe rzają warunki do prowadzenia efektywnej gospodarki zasobami mieszkaniowymi. Konieczna jest jednak do i towarzystwa budownictwa społecznego), tego aktywna i sprawna administracja. 4) ulgi podatkowe dla organizacji mieszkaniowych

działających "bez zysku" (spółdzielnie mieszkanio Sejm Rzeczypospolitej Polskiej okresowo oceni we i towarzystwa budownictwa społecznego) oraz wdrażanie i funkcjonowanie "ustaw mieszkanio warunkujące funkcjonowanie kredytu kontrakto wych ", dokonując w miarę potrzeby ich nowelizacji. wego, VI. Program popierania mieszkalnictwa 5) ulgi w podatku od dochodów osobistych przy bu

dowie (zakupie) mieszkania/domu do własnego Sejm Rzeczypospolitej Polskiej widzi potrzebę użytkowania, opracowywania 2- lub 3-letnich programów popiera-

Nr 35 - 654- Poz. 412 i 413

nia mieszkalnictwa, w których zostaną skonfrontowa w sferę mieszkaniową (budowa-modernizacja), sto ne zadania w zakresie budowy i modernizacji miesz sownie do lokalnej specyfiki sytuacji mieszkaniowej kań z finansowymi możliwościami budżetu centralne i możliwości ekonomicznych. go, budżetów lokalnych oraz dochodów i oszczędno­ ści ludności. Samorządy lokalne w strategiach mieszkaniowych powinny odpowiednio kumulować i wykorzystywać Również w poszczególnych gminach (miastach) środki wszystkich zainteresowanych poprawą sytuacji powinny być przygotowane i uchwalone programy mieszkaniowej w gminach. mieszkaniowe, rozstrzygające na kilka lat wysokość i proporcję angażowanych środków publicznych Marszałek Sejmu: J. Zych

413

REZOLUCJA SEJMU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

z dnia 6 lipca 1995 r.

w sprawie założeń polityki mieszkaniowej państwa.

Sejm Rzeczypospolitej Polskiej wzywa Prezesa dnieniem propozycji zawartych w załączniku,

Rady Ministrów do uzupełnienia założeń polityki i przedłożenia ich Sejmowi w terminie do 31 paź­

mieszkaniowej państwa, ze szczególnym uwzglę- dziernika 1995 r.

Marszałek Sejmu: J. Zych

Załącznik do rezolucji Sejmu Rzeczypo

spolitej Polskiej z dnia 6 lipca 1995 r.

(poz. 413)

Założenia polityki mieszkaniowej państwa powsta twiających dostępność mieszkań grupom ludno

ły w wyniku rezolucji podjętej przez Sejm w sierpniu ści o różnych dochodach, w szczególności o do 1994 r. Opracowano je w szczególnym okresie, w okre chodach niskich i średnich, których nie stać na za sie wdrażania ustaw budowlanych i mieszkaniowych, kup lub współfinansowanie samodzielnego które przesądzają już w znacznym stopniu o wielu mieszkania o skromnym, ale współczesnym stan istotnych rozwiązaniach gospodarki mieszkaniowej. dardzie; Ustawy te stanowiły konkretyzację opracowanych przez poprzedni Rząd założeń polityki mieszkaniowej 4) rozdzielenia kompetencji i odpowiedzialności po z lutego 1993 r., do których Sejm I kadencji nie zdążył między Rząd i samorządy terytorialne, tak aby re się ostatecznie ustosunkować. alizacja polityki mieszkaniowej państwa odbywała się na poziomie lokalnym, poprzez lokalne progra

Wszystkie te ustawy dotyczą jednak gospodarki ist my i strategie mieszkaniowe, w ramach możliwo­ niejącymi zasobami mieszkaniowymi - częściowego ści stworzonych gminom przez interwencjonizm uporządkowania spraw własnościowych, likwidacji ad państwa;

ministracyjnego trybu najmu, reformy czynszów 5) przechodzenia od przedmiotowego wspomagania i wprowadzenia systemowych dodatków mieszkanio budownictwa mieszkaniowego do bezpośrednie­ wych. Natomiast otwarta pozostaje podstawowa dla go wspierania podmiotów funkcjonujących przyszłości mieszkalnictwa kwestia form, zasad i źródeł w mieszkalnictwie, a zwłaszcza wspomagania lu finansowania budownictwa mieszkaniowego, decydu dzi podejmujących wysiłek dla zaspokojenia wła­ jących o dostępności nowo budowanych mieszkań. snych potrzeb mieszkaniowych.

A. Sejm akceptuje tezy i deklaracje zawarte B. S e j m p r o p o n u j e u z u p e ł n i ć Z a ł o ż e n i a, w Założeniach, dotyczące: uwzględniając poniższe uwagi:

1) antyrecesyjnych i stymulujących zatrudnienie funkcji budownictwa mieszkaniowego; 1) w Założeniach zabrakło deklaracji ekonomicznych stwarzających perspektywę przełamania kryzysu 2) konieczności interwencjonizmu państwa w sferze mieszkaniowego. Nie skonkretyzowano skali i za mieszkalnictwa, którego zakres, głębokość i formy kresu subwencjonowania ze środków publicznych powinny uwzględniać sytuację materialną kon działań promieszkaniowych: subwencji na czę­ kretnych grup społecznych, a zarazem sprzyjać ak ściowe pokrycie oprocentowania kredytów, na tywizowaniu uczestników procesów inwestycyj wspomaganie realizacji rozwiązań energoosz nych i eksploatacyjnych, kształtowaniu ich proin czędnych, proekologicznych i innych. Nie oszaco nowacyjnych, proenergooszczędnych i proekolo wano dochodów budżetowych oczekiwanych gicznych postaw; wskutek pobudzenia budownictwa mieszkanio 3) konieczności tworzenia przez państwo warunków wego, które mogłoby częściowo sfinansować te prawnych, organizacyjnych i finansowych uła- subwencje;