Rozporządzenie Ministra Edukacji z dnia 22 czerwca 2026 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie podstaw programowych kształcenia w zawodach szkolnictwa branżowego oraz dodatkowych umiejętności zawodowych w zakresie wybranych zawodów szkolnictwa branżowego

W rozporządzeniu Ministra Edukacji Narodowej z dnia 16 maja 2019 r. w sprawie podstaw programowych kształcenia w zawodach szkolnictwa branżowego oraz dodatkowych umiejętności zawodowych w zakresie wybranych zawodów szkolnictwa branżowego (Dz. U. poz. 991, z późn. zm.2)) wprowadza się następujące zmiany: 1) w załączniku nr 6 do rozporządzenia, w podstawie programowej kształcenia w zawodzie TECHNIK GOSPODARKI NIERUCHOMOŚCIAMI, w części „WARUNKI REALIZACJI KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE TECHNIK GOS- PODARKI NIERUCHOMOŚCIAMI”, w części „Wyposażenie szkoły niezbędne do realizacji kształcenia w kwalifikacji EKA.09. Obsługa administracyjna i ekonomiczna nieruchomości” w tiret pierwszym i drugim wyrazy „pakietem programów biurowych i programów do tworzenia projektów (np. typu CAD, Canva, Video Editor), oprogramowaniem do zarządzania biurem CRM (customer realtionship management), oprogramowaniem do zarządzania nieruchomościami, np. UNISOFT, MMSoft, Mieszczanin, IMO, ASARI, ESTI, Galactica Virgo” zastępuje się wyrazami „pakietem programów biurowych i programów do tworzenia projektów, oprogramowaniem wspomagającym pracę biura nieruchomości, zarządzania nieruchomościami”; 2) w załączniku nr 15 do rozporządzenia: a) wprowadzenie do załącznika otrzymuje brzmienie: „Załącznik zawiera podstawy programowe kształcenia w zawodach szkolnictwa branżowego przyporządkowanych do branży mechaniki precyzyjnej, określonych w klasyfikacji zawodów szkolnictwa branżowego: 1) monter optoelektroniki; 2) technik optoelektroniki; 3) technik optyki okularowej; 4) zegarmistrz; 5) złotnik-jubiler.”, b) uchyla się podstawę programową kształcenia w zawodzie MECHANIK PRECYZYJNY, podstawę programową kształcenia w zawodzie OPTYK-MECHANIK oraz podstawę programową kształcenia w zawodzie TECHNIK OPTYK, 1) Minister Edukacji kieruje działem administracji rządowej – oświata i wychowanie, na podstawie § 1 ust. 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 18 grudnia 2023 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Edukacji (Dz. U. poz. 2717). 2) Zmiany wymienionego rozporządzenia zostały ogłoszone w Dz. U. z 2020 r. poz. 635, z 2021 r. poz. 1087 i 1562, z 2022 r. poz. 1109, z 2023 r. poz. 1119, z 2024 r. poz. 993 oraz z 2025 r. poz. 81, 262 i 1024. c) przed podstawą programową kształcenia w zawodzie ZEGARMISTRZ dodaje się podstawę programową kształcenia w zawodzie MONTER OPTOELEKTRONIKI, podstawę programową kształcenia w zawodzie TECHNIK OPTOELEKTRONIKI oraz podstawę programową kształcenia w zawodzie TECHNIK OPTYKI OKULARO- WEJ w brzmieniu: „MONTER OPTOELEKTRONIKI 731108 KWALIFIKACJA WYODRĘBNIONA W ZAWODZIE MEP.06. Montaż i konserwacja elementów i układów optoelektronicznych CELE KSZTAŁCENIA Absolwent szkoły prowadzącej kształcenie w zawodzie monter optoelektroniki powinien być przygotowany do wykonywania zadań zawodowych w zakresie kwalifikacji MEP.06. Montaż i konserwacja elementów i układów optoelektronicznych: 1) montażu elementów mechanicznych i optoelektronicznych zgodnie z dokumentacją techniczną; 2) kalibracji i sprawdzania poprawności działania urządzeń optoelektronicznych zawierających elementy optoelektroniczne; 3) wykonywania pomiarów i testów jakościowych z użyciem specjalistycznego sprzętu; 4) konserwacji urządzeń optoelektronicznych; EFEKTY KSZTAŁCENIA I KRYTERIA WERYFIKACJI TYCH EFEKTÓW Do wykonywania zadań zawodowych w zakresie kwalifikacji. MEP.06. Montaż i konserwacja elementów i układów optoelektronicznych jest niezbędne osiągnięcie niżej wymienionych efektów kształcenia:

WARUNKI REALIZACJI KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE MONTER OPTOELEKTRONIKI Szkoła prowadząca kształcenie w zawodzie zapewnia pomieszczenia dydaktyczne z wyposażeniem odpowiadającym technologii i technice stosowanej w zawodzie, aby zapewnić osiągnięcie wszystkich efektów kształcenia określonych w podstawie programowej kształcenia w zawodzie szkolnictwa branżowego oraz umożliwić przygotowanie absolwenta do wykonywania zadań zawodowych. Wyposażenie szkoły niezbędne do realizacji kształcenia w kwalifikacji MEP.06. Montaż i konserwacja elementów i układów optoelektronicznych Pracownia technologii optoelektronicznej wyposażona w: – stanowisko komputerowe dla nauczyciela podłączone do sieci lokalnej z dostępem do internetu, z urządzeniem wielofunkcyjnym oraz z projektorem multimedialnym lub tablicą interaktywną lub monitorem interaktywnym, – stanowiska komputerowe dla uczniów (jedno stanowisko dla jednego ucznia), podłączone do sieci lokalnej z dostępem do internetu oraz do urządzeń wielofunkcyjnych, pakietem programów biurowych, programem do wspomagania projektowania i wykonywania rysunków technicznych CAD (Computer Aided Design), – zestaw modeli, symulatorów, typowych części mechanizmów urządzeń optoelektronicznych, prostych brył geometrycznych, – wybrane normy dotyczące rysunku technicznego, – katalogi fabryczne, dokumentacje techniczne elementów i układów optoelektronicznych, – przykładowe rysunki wykonawcze, – dokumentacje technologiczne elementów i układów optoelektronicznych, – przyrządy pomiarowe do pomiarów bezpośrednich i pośrednich, wzorce miar, przyrządy do pomiarów (np. multimetr, oscyloskop, suwmiarka, szczelinomierz, mikrometr, średnicówka, czujnik zegarowy, ława optyczna, kolimator, luneta autokolimacyjna, mikroskop pomiarowy, dioptromierz), – normy dotyczące technologii montażu, obsługi i konserwacji elementów i układów optoelektronicznych, – dokumentację techniczną oraz instrukcje obsługi elementów i układów optoelektronicznych, – katalogi elementów i układów optoelektronicznych, – zestaw do udzielania pierwszej pomocy, opisy procedur postępowania podczas udzielania pomocy poszkodowanym i postępowania w sytuacji zagrożenia życia lub zdrowia. Warsztaty szkolne wyposażone w: – stanowiska do montażu, demontażu i konserwacji elementów i układów optoelektronicznych (jedno stanowisko dla trzech uczniów), z instalacją elektryczną oraz z zasilaniem, z ochroną przeciwporażeniową i zasilaczem stabilizowanym prądu stałego, – stanowiska do zestawiania i uruchamiania prostych urządzeń optoelektronicznych wyposażone w: mikrokontroler / jednostkę sterującą (np. Arduino, ESP, Raspberry Pi), elementy pasywne (rezystory, kondensatory), źródła światła (diody LED, IR, lasery), czujniki światła (fotorezystor, fotodiodę, ALS), elementy sterujące (tranzystory, MOSFET, przekaźniki), moduły komunikacji optycznej (nadajniki i odbiorniki IR, światłowody), system wizyjny (kamerę, obiektyw), zasilanie (zasilacz, baterie, stabilizatory napięcia), interfejs użytkownika (wyświetlacz, przyciski, pilot), elementy mechaniczne i montażowe (przewody, obudowa, złącza), – zestaw przyrządów pomiarowych, narzędzi, elementów i układów optoelektronicznych oraz dokumentacji technicznej obejmujący: przyrządy do pomiarów wielkości elektrycznych i nieelektrycznych (np. multimetr, oscyloskop, suwmiarka, szczelinomierz, mikrometr, średnicówka, czujnik zegarowy, ława optyczna, dioptromierz), – normy dotyczące technologii montażu, obsługi i konserwacji elementów i układów optoelektronicznych, – dokumentację techniczną oraz instrukcje obsługi elementów i układów optoelektronicznych, – katalogi elementów i układów optoelektronicznych, – środki do czyszczenia i konserwacji maszyn, narzędzi i urządzeń, instrukcję alarmową, sprzęt przeciwpożarowy, środki ochrony indywidualnej, zestaw przepisów prawa dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy, ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska. MINIMALNA LICZBA GODZIN KSZTAŁCENIA ZAWODOWEGO DLA KWALIFIKACJI WYOD- RĘBNIONEJ W ZAWODZIE1)

1) W szkole liczbę godzin kształcenia zawodowego należy dostosować do wymiaru godzin określonego w przepisach w sprawie ramowych planów nauczania dla publicznych szkół, przewidzianego dla kształcenia zawodowego w danym typie szkoły, zachowując minimalną liczbę godzin wskazanych w tabeli dla efektów kształcenia właściwych dla kwalifikacji wyodrębnionej w zawodzie. 2) Nauczyciele wszystkich obowiązkowych zajęć edukacyjnych z zakresu kształcenia zawodowego powinni stwarzać uczniom warunki do nabywania kompetencji personalnych i społecznych. MOŻLIWOŚCI PODNOSZENIA KWALIFIKACJI W ZAWODZIE Absolwent szkoły prowadzącej kształcenie w zawodzie monter optoelektroniki po potwierdzeniu kwalifikacji MEP.06. Montaż i konserwacja elementów i układów optoelektronicznych może uzyskać dyplom zawodowy w zawodzie technik optoelektroniki po potwierdzeniu kwalifikacji MEP.07. Projektowanie i diagnozowanie układów optoelektronicznych oraz uzyskaniu wykształcenia średniego lub średniego branżowego. TECHNIK OPTOELEKTRONIKI 311414 KWALIFIKACJE WYODRĘBNIONE W ZAWODZIE MEP.06. Montaż i konserwacja elementów i układów optoelektronicznych MEP.07. Projektowanie i diagnozowanie układów optoelektronicznych CELE KSZTAŁCENIA Absolwent szkoły prowadzącej kształcenie w zawodzie technik optoelektroniki powinien być przygotowany do wykonywania zadań zawodowych 1) w zakresie kwalifikacji MEP.06. Montaż i konserwacja elementów i układów optoelektronicznych: a) montażu elementów mechanicznych i optoelektronicznych zgodnie z dokumentacją techniczną, b) kalibracji i sprawdzania poprawności działania urządzeń optoelektronicznych zawierających elementy optoelektroniczne, c) wykonywania pomiarów i testów jakościowych z użyciem specjalistycznego sprzętu, d) konserwacji urządzeń optoelektronicznych; 2) w zakresie kwalifikacji MEP.07. Projektowanie i diagnozowanie układów optoelektronicznych: a) projektowania prostych układów optoelektronicznych, b) opracowywania dokumentacji technicznej układów i prostych urządzeń optoelektronicznych, c) przeprowadzania diagnostyki prostych układów optoelektronicznych, d) organizowania prac związanych z montażem i konserwacją układów i prostych urządzeń optoelektronicznych. EFEKTY KSZTAŁCENIA I KRYTERIA WERYFIKACJI TYCH EFEKTÓW Do wykonywania zadań zawodowych w zakresie kwalifikacji. MEP.06. Montaż i konserwacja elementów i układów optoelektronicznych jest niezbędne osiągnięcie niżej wymienionych efektów kształcenia:

Do wykonywania zadań zawodowych w zakresie kwalifikacji MEP.07. Projektowanie i diagnozowanie układów optoelektronicznych jest niezbędne osiągnięcie niżej wymienionych efektów kształcenia:

WARUNKI REALIZACJI KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE TECHNIK OPTOELEKTRONIKI Szkoła prowadząca kształcenie w zawodzie zapewnia pomieszczenia dydaktyczne z wyposażeniem odpowiadającym technologii i technice stosowanej w zawodzie, aby zapewnić osiągnięcie wszystkich efektów kształcenia określonych w podstawie programowej kształcenia w zawodzie szkolnictwa branżowego oraz umożliwić przygotowanie absolwenta do wykonywania zadań zawodowych. Wyposażenie szkoły niezbędne do realizacji kształcenia w kwalifikacji MEP.06. Montaż i konserwacja elementów i układów optoelektronicznych Pracownia technologii optoelektronicznej wyposażona w: – stanowisko komputerowe dla nauczyciela podłączone do sieci lokalnej z dostępem do internetu, z urządzeniem wielofunkcyjnym oraz z projektorem multimedialnym lub tablicą interaktywną lub monitorem interaktywnym, – stanowiska komputerowe dla uczniów (jedno stanowisko dla jednego ucznia), podłączone do sieci lokalnej z dostępem do internetu oraz do urządzeń wielofunkcyjnych, pakietem programów biurowych, programem do wspomagania projektowania i wykonywania rysunków technicznych CAD (Computer Aided Design), – zestaw modeli, symulatorów, typowych części mechanizmów urządzeń optoelektronicznych, prostych brył geometrycznych, – wybrane normy dotyczące rysunku technicznego, – katalogi fabryczne, dokumentacje techniczne elementów i układów optoelektronicznych, – przykładowe rysunki wykonawcze, – dokumentacje technologiczne elementów i układów optoelektronicznych, – przyrządy pomiarowe do pomiarów bezpośrednich i pośrednich, wzorce miar, przyrządy do pomiarów (np. multimetr, oscyloskop, suwmiarka, szczelinomierz, mikrometr, średnicówka, czujnik zegarowy, ława optyczna, kolimator, luneta autokolimacyjna, mikroskop pomiarowy, dioptromierz), – normy dotyczące technologii montażu, obsługi i konserwacji elementów i układów optoelektronicznych, – dokumentację techniczną oraz instrukcje obsługi elementów i układów optoelektronicznych, – katalogi elementów i układów optoelektronicznych, – zestaw do udzielania pierwszej pomocy, opisy procedur postępowania podczas udzielania pomocy poszkodowanym i postępowania w sytuacji zagrożenia życia lub zdrowia. Warsztaty szkolne wyposażone w: – stanowiska do montażu, demontażu i konserwacji elementów i układów optoelektronicznych (jedno stanowisko dla trzech uczniów), z instalacją elektryczną oraz z zasilaniem, z ochroną przeciwporażeniową i zasilaczem stabilizowanym prądu stałego, – stanowiska do zestawiania i uruchamiania prostych urządzeń optoelektronicznych wyposażone w: mikrokontroler / jednostkę sterującą (np. Arduino, ESP, Raspberry Pi), elementy pasywne (rezystory, kondensatory), źródła światła (diody LED, IR, lasery), czujniki światła (fotorezystor, fotodiodę, ALS), elementy sterujące (tranzystory, MOSFET, przekaźniki), moduły komunikacji optycznej (nadajniki i odbiorniki IR, światłowody), system wizyjny (kamerę, obiektyw), zasilanie (zasilacz, baterie, stabilizatory napięcia), interfejs użytkownika (wyświetlacz, przyciski, pilot), elementy mechaniczne i montażowe (przewody, obudowa, złącza), – zestaw przyrządów pomiarowych, narzędzi, elementów i układów optoelektronicznych oraz dokumentacji technicznej obejmujący: przyrządy do pomiarów wielkości elektrycznych i nieelektrycznych (np. multimetr, oscyloskop, suwmiarka, szczelinomierz, mikrometr, średnicówka, czujnik zegarowy, ława optyczna, dioptromierz), – normy dotyczące technologii montażu, obsługi i konserwacji elementów i układów optoelektronicznych, – dokumentację techniczną oraz instrukcje obsługi elementów i układów optoelektronicznych, – katalogi elementów i układów optoelektronicznych, – środki do czyszczenia i konserwacji maszyn, narzędzi i urządzeń, instrukcję alarmową, sprzęt przeciwpożarowy, środki ochrony indywidualnej, zestaw przepisów prawa dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy, ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska. Wyposażenie niezbędne do realizacji kształcenia w kwalifikacji MEP.07. Projektowanie i diagnozowanie układów optoelektronicznych Pracownia technologii optoelektronicznej wyposażona w: – stanowisko komputerowe dla nauczyciela podłączone do sieci lokalnej z dostępem do internetu, z urządzeniem wielofunkcyjnym, pakietem programów biurowych, programem do wspomagania projektowania i wykonywania rysunków technicznych CAD (Computer Aided Design), oraz z projektorem multimedialnym lub tablicą interaktywną, lub monitorem interaktywnym, – stanowiska komputerowe dla uczniów (jedno stanowisko dla jednego ucznia), podłączone do sieci lokalnej z dostępem do internetu oraz do urządzeń wielofunkcyjnych, pakietem programów biurowych, programem do wspomagania projektowania i wykonywania rysunków technicznych CAD (Computer Aided Design), – wybrane normy dotyczące rysunku technicznego, – katalogi fabryczne, dokumentacje techniczne elementów i układów optoelektronicznych, przykładowe rysunki wykonawcze, – dokumentacje technologiczne materiałów stosowanych do wytwarzania elementów i układów optoelektronicznych, – przyrządy pomiarowe do pomiarów bezpośrednich i pośrednich, wzorce miar, przyrządy do pomiarów (np. multimetr, oscyloskop, suwmiarka, szczelinomierz, mikrometr, średnicówka, czujnik zegarowy, kolimator, luneta autokolimacyjna, mikroskop pomiarowy, ława optyczna, dioptromierz), – normy dotyczące technologii montażu, obsługi i konserwacji elementów i układów optoelektronicznych, – dokumentację techniczną oraz instrukcje obsługi elementów i układów optoelektronicznych, – katalogi elementów i układów optoelektronicznych, – zestaw do udzielania pierwszej pomocy, opisy procedur postępowania podczas udzielania pomocy poszkodowanym i postępowania w sytuacji zagrożenia życia lub zdrowia. Warsztaty szkolne wyposażone w: – stanowiska do diagnostyki elementów i układów optoelektronicznych (jedno stanowisko dla trzech uczniów), z instalacją elektryczną oraz z zasilaniem, z ochroną przeciwporażeniową i zasilaczem stabilizowanym prądu stałego, – zestaw przyrządów pomiarowych, narzędzi, elementów i układów optoelektronicznych oraz dokumentacji technicznej obejmujący: przyrządy do pomiarów wielkości elektrycznych i nieelektrycznych (np. multimetr, oscyloskop, suwmiarka, szczelinomierz, mikrometr, średnicówka, czujnik zegarowy, ława optyczna, dioptromierz), – normy dotyczące technologii montażu, obsługi i konserwacji elementów i układów optoelektronicznych, – dokumentację techniczną oraz instrukcje obsługi elementów i układów optoelektronicznych, – katalogi elementów i układów optoelektronicznych, – środki do czyszczenia i konserwacji maszyn, narzędzi i urządzeń, instrukcję alarmową, sprzęt przeciwpożarowy, środki ochrony indywidualnej, zestaw przepisów prawa dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy, ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska. Pracownia pomiarów i kontroli wyposażona w: – stanowisko komputerowe dla nauczyciela podłączone do sieci lokalnej z dostępem do internetu, z urządzeniem wielofunkcyjnym oraz z projektorem multimedialnym lub tablicą interaktywną, lub monitorem interaktywnym, – stanowiska do pomiarów wielkości liniowych i kątowych, – stanowisko do pomiarów optycznych, wyposażone w stoły montażowe z blatem pokrytym gumolitem i z gniazdami zasilania elektrycznego o napięciu 230 V i zerowaniem ochronnym oraz gniazdami zasilania elektrycznego o napięciu 24 V, mikroskop warsztatowy, płytę pomiarową, narzędzia kontrolno-pomiarowe suwmiarkowe i mikrometryczne, płytki wzorcowe, ławę optyczną z wyposażeniem, goniometr, mikroskop pomiarowy, kolimator, lunetę autokolimacyjną, sprawdziany interferencyjne, interferometr, siatkę dyfrakcyjną, pinhol, polaryzator, sferometr, lupę Brinella, lupę techniczna, płytkę mikrometryczną, mikroskop studencki lub biologiczny, lunetę Keplera, lunetę Galileusza, zestaw soczewek, zestaw pryzmatów, kamera termowizyjna, spektrometr, oscyloskop, multimetr, miernik mocy optycznej. Miejsce realizacji praktyk zawodowych: przedsiębiorstwa zajmujące się produkcją sprzętu optycznego i elektronicznego (np. sprzęt medyczny, systemy wizyjne, urządzenia militarne, serwisy specjalistyczne sprzętów optoelektronicznych) oraz inne podmioty stanowiące potencjalne miejsce zatrudnienia absolwentów szkół prowadzących kształcenie w zawodzie. Liczba tygodni przeznaczonych na realizację praktyk zawodowych: 8 tygodni (280 godzin), a w przypadku branżowej szkoły II stopnia – 4 tygodnie (140 godzin). MINIMALNA LICZBA GODZIN KSZTAŁCENIA ZAWODOWEGO DLA KWALIFIKACJI WYOD- RĘBNIONYCH W ZAWODZIE1)

1) W szkole liczbę godzin kształcenia zawodowego należy dostosować do wymiaru godzin określonego w przepisach w sprawie ramowych planów nauczania dla publicznych szkół, przewidzianego dla kształcenia zawodowego w danym typie szkoły, zachowując minimalną liczbę godzin wskazanych w tabeli dla efektów kształcenia właściwych dla kwalifikacji wyodrębnionej w zawodzie. 2) Nauczyciele wszystkich obowiązkowych zajęć edukacyjnych z zakresu kształcenia zawodowego powinni stwarzać uczniom warunki do nabywania kompetencji personalnych i społecznych. 3) Wskazana jednostka efektów kształcenia nie jest powtarzana w przypadku, gdy kształcenie zawodowe odbywa się w szkole prowadzącej kształcenie w tym zawodzie. 4) Nauczyciele wszystkich obowiązkowych zajęć edukacyjnych z zakresu kształcenia zawodowego powinni stwarzać uczniom warunki do nabywania umiejętności w zakresie organizacji pracy małych zespołów. TECHNIK OPTYKI OKULAROWEJ 325303 KWALIFIKACJA WYODRĘBNIONA W ZAWODZIE MEP.08. Projektowanie, wykonywanie i naprawa pomocy wzrokowych oraz wykonywanie pomiarów oftalmicznych CELE KSZTAŁCENIA Absolwent szkoły prowadzącej kształcenie w zawodzie technik optyki okularowej powinien być przygotowany do wykonywania zadań zawodowych w zakresie kwalifikacji MEP.08. Projektowanie, wykonywanie i naprawa pomocy wzrokowych oraz wykonywanie pomiarów oftalmicznych: 1) projektowania, wykonywania i dopasowywania pomocy wzrokowych; 2) naprawy i serwisowania pomocy wzrokowych; 3) wykonywania pomiarów oftalmicznych na potrzeby wykonania okularów u osób dorosłych; 4) prowadzenia doradztwa i obsługi klienta. EFEKTY KSZTAŁCENIA I KRYTERIA WERYFIKACJI TYCH EFEKTÓW Do wykonywania zadań zawodowych w zakresie kwalifikacji MEP.08. Projektowanie, wykonywanie i naprawa pomocy wzrokowych oraz wykonywanie pomiarów oftalmicznych jest niezbędne osiągnięcie niżej wymienionych efektów kształcenia:

WARUNKI REALIZACJI KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE TECHNIK OPTYKI OKULAROWEJ Szkoła prowadząca kształcenie w zawodzie zapewnia pomieszczenia dydaktyczne z wyposażeniem odpowiadającym technologii i technice stosowanej w zawodzie, aby zapewnić osiągnięcie wszystkich efektów kształcenia określonych w podstawie programowej kształcenia w zawodzie szkolnictwa branżowego oraz umożliwić przygotowanie absolwenta do wykonywania zadań zawodowych. Wyposażenie niezbędne do realizacji kształcenia w kwalifikacji MEP.08. Projektowanie, wykonywanie i naprawa pomocy wzrokowych oraz wykonywanie pomiarów oftalmicznych Pracownia salonu optycznego wyposażona w: – stanowisko komputerowe dla nauczyciela podłączone do sieci lokalnej z dostępem do internetu, z urządzeniem wielofunkcyjnym, projektorem multimedialnym lub tablicą interaktywną, lub monitorem interaktywnym, – stanowiska komputerowe dla uczniów (jedno stanowisko dla jednego ucznia), podłączone do sieci lokalnej z dostępem do internetu, urządzeń wielofunkcyjnych, pakietem programów biurowych, – stanowisko do doboru opraw okularowych i innych pomocy wzrokowych z ekspozycją i magazynem opraw i pomocy wzrokowych, – stanowisko do przyjmowania, realizacji i wydawania zamówień na pomoce wzrokowe wyposażone w: komputer, katalogi i cenniki soczewek i pomocy wzrokowych, materiały poglądowe, ulotki informacyjne, pupilometr, dioptromierz, linijka optyczna, nagrzewnica do opraw, tablice do bliży, akcesoria optyczne, soczewki prezentacyjne, okulary prezentacyjne, wzorniki grubości soczewek, narzędzia wspomagające sprzedaż (np. maty, chusteczka z mikrofibry, środki do czyszczenia soczewek, myjka ultradźwiękowa), – stanowisko do pomiarów oftalmicznych wyposażone w: pupilometr, inklinometr, dioptromierz źrenicówka, wysokościomierz, mazak do pisania po soczewkach, test do bliży, tablica optotypów do dali, kaseta okulistyczna wraz z oprawą probierczą, model oka, sferometr, suwmiarkę, – zestaw do udzielania pierwszej pomocy, opisy procedur postępowania podczas udzielania pomocy poszkodowanym i postępowania w sytuacji zagrożenia życia lub zdrowia. Warsztaty szkolne wyposażone w: – stanowisko komputerowe dla nauczyciela podłączone do sieci lokalnej z dostępem do internetu, z urządzeniem wielofunkcyjnym, – szlifierkę ręczną do załamywania krawędzi soczewek, automat szlifierski szablonowy lub bezszablonowy z oprzyrządowaniem, – dioptromierz, szabloniarkę, – wiertarkę do wykonywania otworów w soczewkach z oprzyrządowaniem, – rowkarkę, polerkę do polerowania obrzeży soczewek, polerkę do polerowania opraw, polaryskop, – centroskop, – nagrzewnica do opraw, – myjkę ultradźwiękową, – lutownicę z wyposażeniem, urządzenie do zgrzewania metalu, urządzenie do wtapiania zawiasów, klej do klejenia opraw, aceton, – narzędzia do montażu i demontażu soczewek, – narzędzia do profilowania i napraw opraw, wkrętaki precyzyjne optyczne, pilniki, linijki optyczne, środki do czyszczenia soczewek, gwintowniki pęsety, cęgi, szczypce, źrenicówka, lupa, imadło, lut, nanośniki, wkłady flexów, końcówki zauszników, żyłki, zauszniki, zawiasy, wkręty, podkładki, wyciskacz do wkrętów, – stanowiska do wykonywania okularów wyposażone w: szlifierkę ręczną do załamywania krawędzi soczewek, automat szlifierski szablonowy lub bezszablonowy z oprzyrządowaniem, dioptromierz, szabloniarkę, wiertarkę do wykonywania otworów w soczewkach z oprzyrządowaniem, rowkarkę, polerkę do polerowania obrzeży soczewek, polaryskop, centroskop, – nagrzewnica do opraw, – myjkę ultradźwiękową, – narzędzia do montażu i demontażu soczewek, – narzędzia do profilowania i napraw opraw, wkrętaki precyzyjne optyczne, pilniki, linijki optyczne, – środki do czyszczenia soczewek, – pęsety, cęgi, szczypce, źrenicówkę, lupę, imadło, wkręty, podkładki, żyłki, końcówki zauszników, – stanowisko do napraw pomocy wzrokowych wyposażone w: lupę, imadło, lut, nanośniki, wkłady flexów, końcówki zauszników, żyłki, zauszniki, zawiasy, wkręty, podkładki, wyciskacz do wkrętów, środki do czyszczenia soczewek, gwintowniki, pęsety, cęgi, szczypce, lutownicę z wyposażeniem, urządzenie do zgrzewania metalu, urządzenie do wtapiania zawiasów, klej do klejenia opraw, aceton, narzędzia do montażu i demontażu soczewek, narzędzia do profilowania i napraw opraw, wkrętaki precyzyjne optyczne, pilniki, nagrzewnicę do opraw, myjkę ultradźwiękową, polerkę do polerowania obrzeży soczewek, polerkę do polerowania opraw, polaryskop, szlifierkę ręczną do załamywania krawędzi soczewek, wiertarkę. Szkoła zapewnia dostęp do: – stanowiska wyposażonego w system wideocentracji, foroptera, autorefraktometru, – drukarki 3D, komputera z oprogramowaniem do projektowania 3D i materiałów wykorzystywanych w druku 3D. Miejsce realizacji praktyk zawodowych: salony optyczne, pracownie, szlifiernie optyczne wykorzystujące szeroko rozumiany sprzęt optyczno-oftalmiczny, oraz inne podmioty stanowiące potencjalne miejsce zatrudnienia absolwentów szkół prowadzących kształcenie w zawodzie. Liczba tygodni przeznaczonych na realizację praktyk zawodowych: 8 tygodni (280 godzin). MINIMALNA LICZBA GODZIN KSZTAŁCENIA ZAWODOWEGO DLA KWALIFIKACJI WYOD- RĘBNIONEJ W ZAWODZIE1)

1) W szkole liczbę godzin kształcenia zawodowego należy dostosować do wymiaru godzin określonego w przepisach w sprawie ramowych planów nauczania dla publicznych szkół, przewidzianego dla kształcenia zawodowego w danym typie szkoły, zachowując, z wyjątkiem szkoły policealnej kształcącej w formie stacjonarnej lub zaocznej, minimalną liczbę godzin wskazanych w tabeli dla efektów kształcenia właściwych dla kwalifikacji wyodrębnionej w zawodzie. 2) Nauczyciele wszystkich obowiązkowych zajęć edukacyjnych z zakresu kształcenia zawodowego powinni stwarzać uczniom warunki do nabywania kompetencji personalnych i społecznych 3) Nauczyciele wszystkich obowiązkowych zajęć edukacyjnych z zakresu kształcenia zawodowego powinni stwarzać uczniom warunki do nabywania umiejętności w zakresie organizacji pracy małych zespołów.”; 3) w załączniku nr 20 do rozporządzenia: a) podstawa programowa kształcenia w zawodzie TECHNIK FARMACEUTYCZNY otrzymuje brzmienie: „TECHNIK FARMACEUTYCZNY 321301 KWALIFIKACJA WYODRĘBNIONA W ZAWODZIE MED.09. Sporządzanie i wytwarzanie produktów leczniczych oraz prowadzenie obrotu produktami leczniczymi, wyrobami medycznymi, suplementami diety i środkami spożywczymi specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz innymi produktami dopuszczonymi do obrotu w aptece na podstawie przepisów prawa CELE KSZTAŁCENIA Absolwent szkoły prowadzącej kształcenie w zawodzie technik farmaceutyczny powinien być przygotowany do wykonywania zadań zawodowych w zakresie kwalifikacji MED.09. Sporządzanie i wytwarzanie produktów leczniczych oraz prowadzenie obrotu produktami leczniczymi, wyrobami medycznymi, suplementami diety i środkami spożywczymi specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz innymi produktami dopuszczonymi do obrotu w aptece na podstawie przepisów prawa: 1) sporządzania i wytwarzania produktów leczniczych, suplementów diety i środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego, sporządzania preparatów leczniczych do żywienia pozajelitowego, do żywienia dojelitowego, produktów radiofarmaceutycznych, wytwarzania płynów infuzyjnych, przygotowywania roztworów do hemodializy i dializy dootrzewnowej oraz przygotowywania leków w dawkach dziennych, w tym leków cytostatycznych zgodnie z uprawnieniami wynikającymi z przepisów prawa obowiązujących na terenie Rzeczypospolitej Polskiej; 2) prowadzenia obrotu produktami leczniczymi i wyrobami medycznymi oraz innymi produktami dopuszczonymi do obrotu aptecznego i pozaaptecznego na podstawie przepisów prawa zgodnie z uprawnieniami wynikającymi z przepisów prawa obowiązujących na terenie Rzeczypospolitej Polskiej; 3) współuczestniczenia w analizach produktów leczniczych i wyrobów medycznych w laboratoriach zgodnie z uprawnieniami wynikającymi z przepisów prawa obowiązujących na terenie Rzeczypospolitej Polskiej. EFEKTY KSZTAŁCENIA I KRYTERIA WERYFIKACJI TYCH EFEKTÓW Do wykonywania zadań zawodowych w zakresie kwalifikacji MED.09. Sporządzanie i wytwarzanie produktów leczniczych oraz prowadzenie obrotu produktami leczniczymi, wyrobami medycznymi, suplementami diety i środkami spożywczymi specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz innymi produktami dopuszczonymi do obrotu w aptece na podstawie przepisów prawa jest niezbędne osiągnięcie niżej wymienionych efektów kształcenia:

WARUNKI REALIZACJI KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE TECHNIK FARMACEUTYCZNY Szkoła prowadząca kształcenie w zawodzie zapewnia pomieszczenia dydaktyczne z wyposażeniem odpowiadającym technologii i technice stosowanej w zawodzie, aby zapewnić osiągnięcie wszystkich efektów kształcenia określonych w podstawie programowej kształcenia w zawodzie szkolnictwa branżowego oraz umożliwić przygotowanie absolwenta do wykonywania zadań zawodowych. Wyposażenie szkoły niezbędne do realizacji kształcenia w kwalifikacji MED.09. Sporządzanie i wytwarzanie produktów leczniczych oraz prowadzenie obrotu produktami leczniczymi, wyrobami medycznymi, suplementami diety i środkami spożywczymi specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz innymi produktami dopuszczonymi do obrotu w aptece na podstawie przepisów prawa Pracownia technologii postaci leku (dla grupy ośmiu uczniów) wyposażona w: – szafy na surowce farmaceutyczne, – biblioteczkę wyposażoną w aktualną Farmakopeę Polską, Urzędowy Wykaz Produktów Leczniczych, instrukcje, regulaminy, zestaw przepisów prawa dotyczący farmacji, receptariusze, książki, czasopisma, stanowiska przy stołach recepturowych (jedno stanowisko dla jednego ucznia), – stanowiska do sporządzania leku jałowego, wyposażone w lożę z laminarnym nawiewem jałowego powietrza, – stoły recepturowe z szafkami do przechowywania niezbędnego sprzętu lub szafy półkami na substancje (jedno stanowisko dla trzech uczniów), – zlewy kwasoodporne i zasadoodporne, – zestaw sit farmakopealnych, – wagi apteczne proszkowe z dokładnością do 0,001 g i do odważania płynów z dokładnością do 0,01 g (jeden komplet na jedno stanowisko) lub wagę wielozakresową (jedna waga na stanowisko), – areometry, – łaźnię wodną, – butle lub pojemniki z wodą do receptury, – lodówki, – mikser recepturowy do sporządzania maści i masy czopkowej (jeden dla sześciu uczniów), – kapsułkarkę ręczną, – formy do czopków i globulek, – sterylizator powietrzny (suszarkę) i autoklaw, – opakowania do sterylizacji, – opakowania do sporządzonych leków (butelki z zamknięciem, słoiki, pudełka do maści i do czopków, kapsułki do proszków dozowanych, torebki apteczne (papierowe) – białe i pomarańczowe), – prasę do wytłaczania czopków, – surowce farmaceutyczne (substancje lecznicze i pomocnicze) oraz leki gotowe wykorzystywane w recepturze, – sygnatury, naklejki z poleceniami, – sprzęt szklany (zlewki, lejki, bagietki, butelki ze szkła oranżowego), – sprzęt porcelanowy (moździerze, pistle, parownice), – sprzęt metalowy (łyżki, szpatułki), – sprzęt z tworzyw sztucznych (łyżki, zakraplacze, nakrętki, zestawy do sączenia kropli i płynów do oczu, karty celuloidowe), w ilości gwarantującej indywidualne sporządzanie leków, – aparaturę i sprzęt służący do nauczania w warunkach symulowanych czynności pomocniczych przy: – – sporządzaniu leków do żywienia pozajelitowego, – – sporządzaniu leków do żywienia dojelitowego, – – przygotowywaniu leków cytostatycznych, – – sporządzaniu produktów radiofarmaceutycznych, – – przygotowywaniu roztworów do hemodializy i dializy dootrzewnowej, – – wytwarzaniu płynów infuzyjnych, – stanowisko komputerowe dla nauczyciela i stanowisko komputerowe dla ucznia (jedno stanowisko dla jednego ucznia) podłączone do sieci lokalnej z dostępem do internetu. Pracownia farmakognozji (dla grupy ośmiu uczniów) wyposażona w: – szafy na substancje roślinne, – biblioteczkę zawierającą instrukcje do ćwiczeń, książki i czasopisma, – stanowisko do pracy z mikroskopem (jedno stanowisko dla dwóch uczniów), – stanowisko do badania mieszanek ziołowych, – stanowisko do badań fitochemicznych, – stoły laboratoryjne i szafki na sprzęt, – sprzęt do analizy chromatograficznej: komory chromatograficzne do chromatografii cienkowarstwowej (TLC), płytki do chromatografii cienkowarstwowej (TLC), – sprzęt do sporządzania i badania wyciągów z surowców: kolby stożkowe, lejki, pipety, mikropipety, – sprzęt do identyfikacji roślinnych surowców leczniczych: mikroskopy optyczne, szkiełka do badań mikroskopowych i szkiełka zegarkowe, – materiały i surowce do identyfikowania surowców zielarskich: surowce roślinne suche (pocięte i sproszkowane), – odczynniki chemiczne do wykonania reakcji charakterystycznych dla substancji czynnych występujących w surowcach zielarskich, mieszanki roślinne i leki gotowe zawierające w swoim składzie substancje pochodzenia roślinnego, – materiały i surowce do wykonania podstawowych badań fitochemicznych surowców lub specyfików: substancje wzorcowe, rozpuszczalniki do sporządzania wyciągów i faz ruchomych, – odczynniki do wywoływania chromatogramów, lampę UV o zakresie 254 nm i 366 nm. Pracownia analizy leków (dla grupy ośmiu uczniów) wyposażona w: – stanowiska przy stołach laboratoryjnych do wykonania analizy jakościowej i ilościowej miareczkowej oraz przygotowania prób do analizy instrumentalnej (jedno stanowisko dla dwóch uczniów), – stanowisko do analizy instrumentalnej, – stanowiska do ważenia na wagach analitycznych, – stanowisko do wykonania chromatografii cienkowarstwowej, – zlewy kwasoodporne i zasadoodporne, – dygestorium, – łaźnię wodną, – wirówkę, – aparat do otrzymywania wody oczyszczonej, – mieszadła automatyczne (np. magnetyczne), – suszarkę laboratoryjną, – wagi analityczne elektroniczne, – butle z wodą oczyszczoną, – okulary, rękawice ochronne, – sprzęt szklany (zlewki, lejki, cylindry miarowe, probówki, bagietki szklane, szkiełka zegarkowe, butelki ze szkła oranżowego, kolby stożkowe, kolby miarowe, pipety, biurety), – sprzęt metalowy (statywy, łączniki, łapy, kółka, trójnogi, szczypce, lejki do sączenia na gorąco, palniki gazowe), – sprzęt porcelanowy (moździerze, pistle, parownice, łyżki), – sprzęt gumowy (węże, korki), – sprzęt do chromatografii cienkowarstwowej: komory chromatograficzne, płytki chromatograficzne, – odczynniki do wywoływania chromatogramów, lampę UV o zakresie 254 nm i 366 nm, – pipety automatyczne, – lampę kwarcową laboratoryjną, – aparaturę do analizy instrumentalnej: pH-metry, refraktometry, polarymetry, spektrofotometry, aparaty farmakopealne do badania uwalniania substancji leczniczej z różnych postaci leków (z tabletek, maści), – niezbędne odczynniki chemiczne, – aparaty do badania doustnych postaci leków: aparat koszyczkowy, aparat łopatkowy, aparat przepływowy, komorę przenikania (cylinder, perforowany krążek, ubijak, krążki bibułowe), zestaw farmakopealnych sit aptecznych, – aparaty do badania zewnętrznych postaci leków: penetrometr, tekstuometr, aparat do badania czasu topnienia i deformacji czopków, pehametr, areometr, – łaźnię wodną, – oprogramowanie umożliwiające prowadzenie rejestracji i analizy wyników badań zgodnie z systemami jakościowymi (Dobra Praktyka Laboratoryjna). Pracownia apteczna (dla grupy ośmiu uczniów) wyposażona w sprzęt i aparaturę symulującą warunki w aptece ogólnodostępnej i szpitalnej, w szczególności w: – stół ekspedycyjny wyposażony w szuflady do przechowywania wyodrębnionych asortymentowo produktów leczniczych i wyrobów medycznych, – szafy ekspedycyjne zamykane do wysokości co najmniej 60 cm od podłogi, – szafy magazynowe zamykane lub regały oraz łatwo zmywalne podesty, – lodówkę lub szafę chłodniczą z urządzeniem do pomiaru temperatury, przeznaczoną wyłącznie do przechowywania leków, – termometry i higrometry we wszystkich pomieszczeniach, w których przechowuje się lub sporządza produkty lecznicze oraz przechowuje się wyroby medyczne, – opakowania symulujące produkty lecznicze, suplementy diety i środki spożywcze specjalnego przeznaczenia żywieniowego, – stanowisko komputerowe (jedno stanowisko dla dwóch uczniów, które może być zlokalizowane w pracowni komputerowej) z pakietem programów biurowych, oprogramowaniem do ewidencjonowania oraz wydawania produktów leczniczych i wyrobów medycznych, z drukarką, ze skanerem lub czytnikiem kodu paskowego. Pracownia anatomiczna wyposażona w: – tablicę multimedialną, – systemy multimedialne do symulacyjnej nauki podstaw anatomii i fizjologii, – tablice poglądowe, – biblioteczkę na książki i czasopisma, – modele i plansze anatomiczne, przezrocza, foliogramy, filmy dydaktyczne, – atlasy i albumy anatomiczne, – fantom człowieka do ćwiczeń z zakresu anatomii, – fantomy BLS (Basic Life Support) niemowlęcia, dziecka i osoby dorosłej do udzielania pierwszej pomocy w stanach nagłego zagrożenia zdrowotnego, – model skóry i przydatków skóry, – defibrylator szkoleniowy AED (Automatyczny Defibrylator Zewnętrzny), – środki opatrunkowe. Miejsce realizacji praktyk zawodowych: apteki ogólnodostępne wyposażone w stanowisko do sporządzania leków recepturowych, w tym aseptycznych, i apteki szpitalne oraz inne podmioty stanowiące potencjalne miejsce zatrudnienia absolwentów szkół prowadzących kształcenie w zawodzie. Liczba tygodni przeznaczonych na realizację praktyk zawodowych: 6 tygodni (210 godzin), w tym 4 tygodnie (140 godzin) w aptece ogólnodostępnej i 2 tygodnie (70 godzin) w aptece szpitalnej. MINIMALNA LICZBA GODZIN KSZTAŁCENIA ZAWODOWEGO DLA KWALIFIKACJI WYOD- RĘBNIONEJ W ZAWODZIE1)

1) W szkole liczbę godzin kształcenia zawodowego należy dostosować do wymiaru godzin określonego w przepisach w sprawie ramowych planów nauczania dla publicznych szkół, przewidzianego dla kształcenia zawodowego w danym typie szkoły, zachowując minimalną liczbę godzin wskazanych w tabeli dla efektów kształcenia właściwych dla kwalifikacji wyodrębnionej w zawodzie. 2) Nauczyciele wszystkich obowiązkowych zajęć edukacyjnych z zakresu kształcenia zawodowego powinni stwarzać uczniom warunki do nabywania kompetencji personalnych i społecznych oraz umiejętności w zakresie organizacji pracy małych zespołów.”, b) podstawa programowa kształcenia w zawodzie TECHNIK ORTOPEDA, podstawa programowa kształcenia w zawodzie TECHNIK STERYLIZACJI MEDYCZNEJ oraz podstawa programowa kształcenia w zawodzie TERAPEUTA ZAJĘCIOWY otrzymują brzmienie: „TECHNIK ORTOPEDA 321403 KWALIFIKACJA WYODRĘBNIONA W ZAWODZIE MED.11. Wykonywanie i dobieranie przedmiotów ortopedycznych oraz środków pomocniczych CELE KSZTAŁCENIA Absolwent szkoły prowadzącej kształcenie w zawodzie technik ortopeda powinien być przygotowany do wykonywania zadań zawodowych w zakresie kwalifikacji MED.11. Wykonywanie i dobieranie przedmiotów ortopedycznych oraz środków pomocniczych: 1) oceniania stanu funkcjonalnego pacjenta wymagającego zaopatrzenia ortopedycznego oraz projektowania i wykonywania przedmiotów ortopedycznych i środków pomocniczych; 2) opracowywania indywidualnego planu zaopatrzenia ortopedycznego i zaopatrzenia w środki pomocnicze zgodnie z zaleceniami lekarza, specjalisty fizjoterapii oraz potrzebami pacjenta; 3) dobierania i stosowania procesu technologicznego do wykonywania zaopatrzenia ortopedycznego i środków pomocniczych oraz kierowania tym procesem; 4) dokonywania bieżących napraw przedmiotów ortopedycznych; 5) podejmowania współpracy z placówkami ochrony zdrowia w zakresie zaopatrzenia w przedmioty ortopedyczne i środki pomocnicze oraz w zakresie wczesnej rehabilitacji pacjenta. EFEKTY KSZTAŁCENIA I KRYTERIA WERYFIKACJI TYCH EFEKTÓW Do wykonywania zadań zawodowych w zakresie kwalifikacji MED.11. Wykonywanie i dobieranie przedmiotów ortopedycznych oraz środków pomocniczych jest niezbędne osiągnięcie niżej wymienionych efektów kształcenia:

WARUNKI REALIZACJI KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE TECHNIK ORTOPEDA Szkoła prowadząca kształcenie w zawodzie zapewnia pomieszczenia dydaktyczne z wyposażeniem odpowiadającym technologii i technice stosowanej w zawodzie, aby zapewnić osiągnięcie wszystkich efektów kształcenia określonych w podstawie programowej kształcenia w zawodzie szkolnictwa branżowego oraz umożliwić przygotowanie absolwenta do wykonywania zadań zawodowych. Wyposażenie szkoły niezbędne do realizacji kształcenia w kwalifikacji MED.11. Wykonywanie i dobieranie przedmiotów ortopedycznych oraz środków pomocniczych Pracownia anatomiczna wyposażona w: – modele i plansze anatomiczne, duży kościec człowieka, tablice poglądowe postawy człowieka, foliogramy, przeźrocza, filmy dydaktyczne dotyczące anatomii człowieka, atlasy anatomiczne, preparaty tkankowe, – fantomy BLS (Basic Life Support) osoby dorosłej, dziecka i niemowlęcia do resuscytacji krążeniowo-oddechowej, – fantom dorosłego człowieka i dziecka z wymiennymi częściami, – plansze pierwszej pomocy, – defibrylator szkoleniowy AED (Automatyczny Defibrylator Zewnętrzny), – apteczkę zaopatrzoną w środki niezbędne do udzielania pierwszej pomocy wraz z instrukcją o zasadach udzielania pierwszej pomocy. Pracownia ortopedyczno-techniczna wraz ze stanowiskiem obsługi pacjenta wyposażona w: – przeźrocza, filmy dydaktyczne i czasopisma o tematyce ortopedycznej, filmy z zakresu metod badania pacjenta, atlasy anatomiczne, instrukcje obsługi maszyn i urządzeń, katalogi przedmiotów ortopedycznych i sprzętu rehabilitacyjnego, normy dotyczące projektowania i wytwarzania przedmiotów ortopedycznych, plansze narzędzi i urządzeń, próbki materiałów stosowanych przy wytwarzaniu przedmiotów ortopedycznych, – regały, gabloty, szafki na materiały, surowce chemiczne, – drobny sprzęt krawiecki, manekiny przestrzenne, – maszynę krawiecką, – maszynę do szycia skór, – młotki metalowe i drewniane, noże do rozkroju skór, nożyce krawieckie, pilniki, klucze ampulowe, – stół do rozkroju materiału, – stół warsztatowy dwustanowiskowy z imadłami, – szydła, szpikulce, szczypce, – żelazko, deskę do prasowania, – statyw lub półki i szafę przeszkloną do przechowywania wyrobów ortopedycznych, – centymetr krawiecki, liniał metalowy, kątownik metalowy, – tablice z zakresu biomechaniki ruchu człowieka, tablice oceny i analizy chodu w protezach, – modele statyczne i dynamiczne przedmiotów ortopedycznych i sprzętu rehabilitacyjnego, przykładowe obuwie ortopedyczne, – materiały stosowane do produkcji obuwia, – przykładowe protezy, ryciny protez, stopy protezowe, przykładowe ortezy, ryciny ortez, ryciny elementów ortez, – modele, plansze i tablice anatomiczne, plansze narzędzi i urządzeń, – przybory do wykonywania i opracowywania projektu technicznego, – aparaty i sprzęt do pomiarów antropometrycznych, miednicomierz, miarki do pomiaru obwodów kikuta, zlewozmywak z osadnikiem gipsowym, – nożyce do cięcia gipsu, elektryczną piłę do cięcia gipsu, – leżankę lekarską, podnóżek, wieszak, krzesła plastikowe, parawan, – symulatory kikutów kończyn dolnych i górnych, – lustro, wagę lekarską lub łazienkową, – przykładowe rysunki wykonawcze, złożeniowe, zestawieniowe, montażowe, – ramę wyciągową z podwieszkami, – przyrząd stelażowy do modelowania negatywu leja goleni w podwieszeniu z kompletem pierścieni, – dwuporęczowe barierki, zestaw schodów z poręczami do kontroli chodu amputowanego, kształtki i wzorniki do modelowania lejów udowych, – aparaty przymiarkowe do protez goleni i uda. Pracownia wspomagania komputerowego działalności zawodowej wyposażona w: – stanowiska komputerowe dla nauczyciela i dla uczniów (jedno stanowisko dla dwóch uczniów) z pakietem programów biurowych z dostępem do internetu oraz drukarkami (jedno urządzenie na cztery stanowiska), – tablicę interaktywną z oprogramowaniem, ekran projekcyjny, tablicę flipchart, – szafę i gabloty na środki dydaktyczne i sprzęt, – filmy i prezentacje multimedialne o tematyce ortopedycznej, – kasę fiskalną, program do fakturowania, program handlowo magazynowy, – zbiory przepisów prawa w zakresie funkcjonowania rynku świadczeń zdrowotnych, – czasopisma branżowe, katalogi, – przepisy prawa dotyczące prowadzenia działalności gospodarczej i prawa pracy. Warsztaty szkolne – modelarnia (gipsownia) wyposażona w: – stół warsztatowy dwustanowiskowy z imadłami, – stojak do pozytywów, – stół do sypania gipsu, – zlewozmywak z osadnikiem gipsowym, – pojemniki elastyczne do sporządzania papki gipsowej, – skrzynię na gips, tarniki do gipsu, suszarkę szafkową, – wiertarkę ręczną z mieszadłami, – piłę oscylacyjną, – nożyce do cięcia gipsu, – ramę wyciągową z pętlą Glissona, – klocki trójkątne do modelowania negatywu gipsowego przy wyłuszczeniu w stawie biodrowym, – gumową miseczkę do sporządzania papki gipsowej, – szpachelkę, pojemnik na wodę, centymetr krawiecki, miarki do kikutów. Warsztaty szkolne tworzyw sztucznych i laminatów wyposażone w: – stół warsztatowy dwustanowiskowy z imadłami, – stół do rozkroju folii i innych materiałów tekstylnych, maty szklanej, – piec komorowy, – piec do formowania termoplastów, – rękawice do tworzyw termoplastycznych, – szlifierkę, urządzenie podciśnieniowe, – wentylator wywiewny, wiertarkę kolumnową, laser, – nożyczki, – przecinak, ramię wyciągu, – stół laminacyjny z wyciągiem wentylacyjnym, – szafę termoizolacyjną z wyciągiem do przechowywania materiałów łatwopalnych, – uchwyty do zawieszania rękawów z dzianiny ortopedycznej, folii i innych materiałów tekstylnych, wybijak, wydrążarkę z końcówkami, wyrzynarkę, żelazko do prasowania folii PVA, – szafy na narzędzia, – materiały i inne pomoce, stopę Sach, adapter stopy, rurę goleni, adapter zaciskowy, staw kolanowy, adapter leja, zamek, lej silikonowy z pinem i bez pinu, pokrycie kosmetyczne, pończoszki kosmetyczne. Warsztaty szkolne obróbki mechanicznej metali i tworzyw sztucznych wyposażone w: – piłę taśmową, szlifierkę stołową z kompletem tarcz, tokarkę uniwersalną, wiertarkę stołową z kompletem wierteł, wydrążarkę z końcówkami, imadła, klucze do krępowania szyn, nitownicę, – piec do grzania tworzyw sztucznych, pistolet do miejscowego podgrzewania tworzyw sztucznych, – stół warsztatowy lub stoły dwustanowiskowe, – wyrzynarkę, – szafki do powieszenia narzędzi lub wózki warsztatowe na narzędzia, – liniał metalowy, kątomierz zwykły i uniwersalny, głębokościomierz, suwmiarkę, szczelinomierz, przymiar kreskowy, – zestaw pozytywów gipsowych kończyn górnych i dolnych oraz tułowia. Warsztaty szkolne krawiecko-kaletnicze wyposażone w: – stół do rozkroju tkanin i skór, – maszyny krawieckie: płaską, łaciarkę, kaletniczą, przemysłowo-stębnówkę, krawiecką, – deskę do prasowania, – ścieniarkę, wycinarkę, rajfel, kantociąg, płytę traserską i noże do rozkroju skór, napownicę z wybijakami do nabijania oczek szewskich, – żelazko, nożyczki krawieckie, obcinaczki, igły maszynowe półpłaskie różnej grubości, igły do szycia skór, igły do ściegu rymarskiego, mydełka krawieckie, naparstki, kredę krawiecką, radełko, centymetr krawiecki, liniał krawiecki metalowy, manekina do modelowania przestrzennego, – szablony do wykroju, pocięgiel, kopyta drewniane. Warsztaty szkolne obróbki ręcznej wyposażone w: – stół warsztatowy, – szafki do powieszenia narzędzi lub wózki warsztatowe na narzędzia, – imadła ślusarskie, imadła stolarskie (strugnice), – wiertarkę ręczną, komplet wierteł do metalu, komplet wierteł do drewna, komplet gwintowników i narzynek, komplet kluczy płaskich, komplet kluczy ampulowych piłę ręczną uniwersalną oraz ramową do metalu i do drewna, – młotek, giętarkę, wkrętarki, nitownice, wyrzynarki, szlifierki, wydrążarki, punktaki, przecinaki, wycinaki, klucze do krępowania szyn, nożyce ręczne do cięcia blachy, nożyce dźwigniowe do metalu, pistolet do miejscowego zgrzewania, śrubokręty płaskie, strug do drewna elektryczny, komplet strugów do drewna, zestaw pilników do metalu, szczypce uniwersalne, szczypce czołowe, ściski stolarskie, kowadło ślusarskie, pędzle, wałki, zestaw dłut, centymetr krawiecki, kątomierz warsztatowy uniwersalny, kątownik ślusarski, kątownik stolarski, głębokościomierz, szczelinomierz, suwmiarkę, liniał krawędziowy, rysik traserski, miarę zwijaną, cyrkiel i macki, – zestaw pozytywów gipsowych kończyn górnych i dolnych oraz tułowia. Miejsce realizacji praktyk zawodowych: pracownie i zakłady sprzętu ortopedycznego oraz inne podmioty stanowiące potencjalne miejsce zatrudnienia absolwentów szkół prowadzących kształcenie w zawodzie. Liczba tygodni przeznaczonych na realizację praktyk zawodowych: 6 tygodni (210 godzin). MINIMALNA LICZBA GODZIN KSZTAŁCENIA ZAWODOWEGO DLA KWALIFIKACJI WYOD- RĘBNIONEJ W ZAWODZIE1)

1) W szkole liczbę godzin kształcenia zawodowego należy dostosować do wymiaru godzin określonego w przepisach w sprawie ramowych planów nauczania dla publicznych szkół, przewidzianego dla kształcenia zawodowego w danym typie szkoły, zachowując, z wyjątkiem szkoły policealnej kształcącej w formie stacjonarnej, minimalną liczbę godzin wskazanych w tabeli dla efektów kształcenia właściwych dla kwalifikacji wyodrębnionej w zawodzie. 2) Nauczyciele wszystkich obowiązkowych zajęć edukacyjnych z zakresu kształcenia zawodowego powinni stwarzać uczniom warunki do nabywania kompetencji personalnych i społecznych oraz umiejętności w zakresie organizacji pracy małych zespołów. TECHNIK STERYLIZACJI MEDYCZNEJ 321104 KWALIFIKACJA WYODRĘBNIONA W ZAWODZIE MED.12. Wykonywanie dekontaminacji sprzętu i wyrobów medycznych CELE KSZTAŁCENIA Absolwent szkoły prowadzącej kształcenie w zawodzie technik sterylizacji medycznej powinien być przygotowany do wykonywania zadań zawodowych w zakresie kwalifikacji MED.12. Wykonywanie dekontaminacji sprzętu i wyrobów medycznych: 1) kwalifikowania sprzętu i wyrobów medycznych do procesów mycia, dezynfekcji i sterylizacji; 2) przeprowadzania mycia, dezynfekcji i sterylizacji przy użyciu odpowiednich metod, środków i urządzeń; 3) przeprowadzania kontroli procesów mycia, dezynfekcji i sterylizacji; 4) prowadzenia dokumentacji mycia, dezynfekcji i sterylizacji. EFEKTY KSZTAŁCENIA I KRYTERIA WERYFIKACJI TYCH EFEKTÓW Do wykonywania zadań zawodowych w zakresie kwalifikacji MED.12. Wykonywanie dekontaminacji sprzętu i wyrobów medycznych jest niezbędne osiągnięcie niżej wymienionych efektów kształcenia:

WARUNKI REALIZACJI KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE TECHNIK STERYLIZACJI MEDYCZNEJ Szkoła prowadząca kształcenie w zawodzie zapewnia pomieszczenia dydaktyczne z wyposażeniem odpowiadającym technologii i technice stosowanej w zawodzie, aby zapewnić osiągnięcie wszystkich efektów kształcenia określonych w podstawie programowej kształcenia w zawodzie szkolnictwa branżowego oraz umożliwić przygotowanie absolwenta do wykonywania zadań zawodowych. Wyposażenie szkoły niezbędne do realizacji kształcenia w kwalifikacji MED.12. Wykonywanie dekontaminacji sprzętu i wyrobów medycznych Pracownia anatomiczna wyposażona w: – stanowisko komputerowe dla nauczyciela podłączone do sieci lokalnej z dostępem do internetu, oprogramowaniem biurowym, – projektor multimedialny, ekran projekcyjny, tablicę interaktywną z oprogramowaniem specjalistycznym, – tablicę szkolną białą suchościeralną, – telewizor, – stanowisko komputerowe dla ucznia (jedno stanowisko dla dwóch uczniów) podłączone do sieci lokalnej z dostępem do internetu, – modele i plansze anatomiczne, filmy dydaktyczne, atlasy anatomiczne, edukacyjne programy komputerowe z zakresu anatomii. Pracownia dekontaminacji medycznej wyposażona w: – stanowiska pracy dla uczniów (jedno stanowisko dla piętnastu uczniów) wyposażone w autoklaw typu B, luminometr z wymazówkami, – stanowiska pracy dla uczniów (jedno stanowisko dla dziesięciu uczniów) wyposażone w: myjkę narzędziową ultradźwiękową, wanienki dezynfekcyjne z pojemnikiem perforowanym, mieszadła laboratoryjne, szczotki do doczyszczania wyrobów medycznych, zestaw mebli nadających się do dezynfekcji, pojemniki na odpady (pedałowe lub na czujnik elektroniczny), destylatorkę do wody, – stanowisko higieny rąk, wyposażone w bezdotykowy lub łokciowy dozownik na mydło i preparat dezynfekcyjny oraz podajnik z jednorazowymi ręcznikami – stoły do pakietowania, stojaki mobilne do systemu bariery sterylizacyjnej arkuszowej, – zgrzewarkę rotacyjną, metkownicę trzyrzędową wraz z etykietami, dystrybutor do taśmy ze wskaźnikiem i taśmy neutralnej, zgrzewalne systemy bariery sterylnej, pojemniki sterylizacyjne z jednorazowym filtrem, – tace narzędziowe perforowane, kosze sterylizacyjne, – podstawowe narzędzia chirurgiczne (igłotrzymacz, hak chirurgiczny Farabeuf, kleszczyki Allis, kleszczyki Kocher, kleszczyki okienkowe, kleszczyki Pean, kulociąg, łyżka kostna, miska nerkowata metalowa mała, nożyczki chirurgiczne, nożyczki opatrunkowe Lister, odgryzacz kostny jednoprzegubowy, odgryzacz kostny wieloprzegubowy, pęseta anatomiczna, pęseta chirurgiczna, rozwieracz / retraktor do ran Weitlaner, skrobaczka ginekologiczna, kleszczyki uszne Hartmann, spinak do serwet Backhaus, szpatułka metalowa, taca na narzędzia metalowa nieperforowana, uchwyt do skalpela, wziernik nosowy, wziernik uszny, maska twarzowa silikonowa wielorazowego użytku), – lampę z lupą, – dystrybutor rękawów z obcinarką, preparaty do pielęgnacji i konserwacji narzędzi, – niejałowe kompresy do usuwania nadmiaru lubrykantu i wykonywania testów funkcyjnych nożyczek, – wskaźniki chemiczne kontroli procesu sterylizacji (różnych typów i dla różnych metod sterylizacji), oraz wskaźniki biologiczne wraz z inkubatorem, – preparaty myjące i dezynfekujące, – jednorazowe ochrony / osłonki na ostre części robocze narzędzi, – środki ochrony indywidualnej (jednorazowe maseczki chirurgiczne, okulary ochronne lub przyłbice, jednorazowe czapki chirurgiczne, jednorazowe fartuchy Tyvek z dzianym mankietem, jednorazowe rękawice medyczne klasyfikowane jako środek ochrony indywidualnej klasy 3), – filmy dydaktyczne dotyczące systemu dokumentacji elektronicznej technologii dezynfekcji i sterylizacji. Pracownia pomocy medycznej wyposażona w: – zestaw wyposażenia prezentacyjnego i komunikacyjnego (komputer z oprogramowaniem biurowym z dostępem do internetu, projektor multimedialny, ekran projekcyjny, tablica szkolna biała suchościeralna, telewizor), – wytyczne Polskiej Rady Resuscytacji i Europejskiej Rady Resuscytacji, – apteczkę zaopatrzoną w środki niezbędne do udzielania pierwszej pomocy wraz z instrukcją o zasadach udzielania pierwszej pomocy, – fantomy BLS (Basic Life Support) osoby dorosłej, dziecka i niemowlęcia do resuscytacji krążeniowo-oddechowej, – defibrylator szkoleniowy AED (Automatyczny Defibrylator Zewnętrzny), – aparaty do pomiaru ciśnienia, – szyny do unieruchomienia złamań, środki opatrunkowe. Miejsce realizacji praktyk zawodowych: centralne sterylizatornie, podmioty świadczące usługi sterylizacji oraz inne podmioty stanowiące potencjalne miejsce zatrudnienia absolwentów szkół prowadzących kształcenie w zawodzie (np. pracownia endoskopowa). Liczba tygodni przeznaczonych na realizację praktyk zawodowych: 4 tygodnie (140 godzin). MINIMALNA LICZBA GODZIN KSZTAŁCENIA ZAWODOWEGO DLA KWALIFIKACJI WYOD- RĘBNIONEJ W ZAWODZIE1)

1) W szkole liczbę godzin kształcenia zawodowego należy dostosować do wymiaru godzin określonego w przepisach w sprawie ramowych planów nauczania dla publicznych szkół, przewidzianego dla kształcenia zawodowego w danym typie szkoły, zachowując, z wyjątkiem szkoły policealnej kształcącej w formie stacjonarnej lub zaocznej, minimalną liczbę godzin wskazanych w tabeli dla efektów kształcenia właściwych dla kwalifikacji wyodrębnionej w zawodzie. 2) Nauczyciele wszystkich obowiązkowych zajęć edukacyjnych z zakresu kształcenia zawodowego powinni stwarzać uczniom warunki do nabywania kompetencji personalnych i społecznych oraz umiejętności w zakresie organizacji pracy małych zespołów. TERAPEUTA ZAJĘCIOWY 325907 KWALIFIKACJA WYODRĘBNIONA W ZAWODZIE MED.13. Świadczenie usług w zakresie terapii zajęciowej CELE KSZTAŁCENIA Absolwent szkoły prowadzącej kształcenie w zawodzie terapeuta zajęciowy powinien być przygotowany do wykonywania zadań zawodowych w zakresie kwalifikacji MED.13. Świadczenie usług w zakresie terapii zajęciowej: 1) budowania relacji terapeutycznych z podopiecznym, jego rodziną, środowiskiem i zespołem wielodyscyplinarnym; 2) rozpoznawania i diagnozowania potrzeb biopsychospołecznych, stanu funkcjonalnego podopiecznego przez terapeutę zajęciowego we współpracy z zespołem wielodyscyplinarnym; 3) planowania indywidualnego i grupowego programu lub planu działań terapeutycznych na podstawie diagnozy terapeutycznej, uwzględniającej możliwości, potrzeby, zainteresowania i sposób funkcjonowania podopiecznego, jego środowisko i specyfikę placówki; 4) organizowania działań w zakresie terapii zajęciowej w celu poprawy funkcjonowania fizycznego, psychicznego i społecznego podopiecznego oraz jego integracji społecznej i zawodowej; 5) ewaluacji procesu terapeutycznego na podstawie dokumentacji i oceny prowadzonej terapii zajęciowej. EFEKTY KSZTAŁCENIA I KRYTERIA WERYFIKACJI TYCH EFEKTÓW Do wykonywania zadań zawodowych w zakresie kwalifikacji MED.13. Świadczenie usług w zakresie terapii zajęciowej jest niezbędne osiągnięcie niżej wymienionych efektów kształcenia:

WARUNKI REALIZACJI KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE TERAPEUTA ZAJĘCIOWY Szkoła prowadząca kształcenie w zawodzie zapewnia pomieszczenia dydaktyczne z wyposażeniem odpowiadającym technologii i technice stosowanej w zawodzie, aby zapewnić osiągnięcie wszystkich efektów kształcenia określonych w podstawie programowej kształcenia w zawodzie szkolnictwa branżowego oraz umożliwić przygotowanie absolwenta do wykonywania zadań zawodowych. Wyposażenie szkoły niezbędne do realizacji kształcenia w kwalifikacji MED.13. Świadczenie usług w zakresie terapii zajęciowej Pracownia arteterapii wyposażona w: – materiały i przybory malarsko-plastyczne, – materiały i przybory do malowania na szkle, decoupage’u, filcowania, do sutaszu, – wiklinę papierową, – różne rodzaje bloków, – różne rodzaje bibuły, – kredki, tusze, różne rodzaje klejów, – materiały do rzeźbienia, – materiały i przedmioty do ozdabiania, – materiały do witrażu, – masy plastyczne: samoutwardzalne, modelinę, plastelinę, masę solną, kukurydzianą, papierową, – zestaw do udzielania pierwszej pomocy, opisy procedur postępowania podczas udzielania pomocy poszkodowanym i postępowania w sytuacji zagrożenia życia lub zdrowia. Pracownia komunikacji interpersonalnej wyposażona w: – sprzęt audiowizualny, taki jak: telewizor, monitor, komputer lub laptop, projektor lub rzutnik pisma, sprzęt nagłaśniający, odtwarzacz DVD, – pomoce dydaktyczne służące do kształtowania umiejętności interpersonalnych, zajęć edukacyjnych z zakresu edukacji psychospołecznej radzenia sobie z przemocą, edukacji seksualnej, aktywizacji zawodowej, – stanowisko komputerowe dla nauczyciela i stanowisko komputerowe dla ucznia (jedno stanowisko dla dwóch uczniów) podłączone do sieci lokalnej z dostępem do internetu, – urządzenie wielofunkcyjne, – pakiety programów biurowych i specjalistycznych wspomagających wykonywanie zadań zawodowych, – projektor multimedialny. Pracownia rękodzieła wyposażona w: – zestaw narzędzi i przyborów krawieckich i dziewiarskich, podręczniki kroju i szycia, – podręczniki dziewiarstwa i haftu, żurnale, – stanowiska: kroju, szycia, prasowania, haftowania, tkania, wykonywania makramy, dziewiarstwa ręcznego, elektronarzędzia, narzędzia ręczne do majsterkowania, różne rodzaje drutu, sznurka, włóczki, nici do haftu. Pracownia kulinarna wyposażona w: – sprzęt typowy dla kuchni domowej oraz wyposażenie ułatwiające osobom niepełnosprawnym przygotowywanie posiłków, – plansze zawierające skład poszczególnych produktów spożywczych, – książki kucharskie, – sprzęt gospodarstwa domowego, służący do rozwijania umiejętności praktycznych związanych z racjonalnym gospodarowaniem własnym budżetem oraz przygotowywaniem posiłków i czynnościami dnia codziennego. Pracownia organizacji czasu wolnego wyposażona w: – sprzęt audiowizualny, taki jak: telewizor, monitor, komputer lub laptop, projektor lub rzutnik pisma, sprzęt nagłaśniający, odtwarzacz DVD, instrumenty muzyczne i zestawy płyt CD, DVD, – sprzęt sportowy oraz do gier i zabaw ruchowych – sprzęt turystyczny, – sprzęt fotograficzny, – biblioteczkę, – gry stolikowe i towarzyskie służące do rozwijania umiejętności praktycznych związanych z konstruktywnym spędzaniem czasu wolnego, puzzle, łamigłówki, krzyżówki, przybory piśmiennicze. Miejsce realizacji praktyk zawodowych: podmioty lecznicze i jednostki organizacyjne pomocy społecznej lub instytucje świadczące pomoc prowadzone przez organizacje pozarządowe oraz inne podmioty stanowiące potencjalne miejsce zatrudnienia absolwentów szkół prowadzących kształcenie w zawodzie. Liczba tygodni przeznaczonych na realizację praktyk zawodowych: 6 tygodni (210 godzin). MINIMALNA LICZBA GODZIN KSZTAŁCENIA ZAWODOWEGO DLA KWALIFIKACJI WYOD- RĘBNIONEJ W ZAWODZIE1)

1) W szkole liczbę godzin kształcenia zawodowego należy dostosować do wymiaru godzin określonego w przepisach w sprawie ramowych planów nauczania dla publicznych szkół, przewidzianego dla kształcenia zawodowego w danym typie szkoły, zachowując, z wyjątkiem szkoły policealnej kształcącej w formie stacjonarnej, minimalną liczbę godzin wskazanych w tabeli dla efektów kształcenia właściwych dla kwalifikacji wyodrębnionej w zawodzie. 2) Nauczyciele wszystkich obowiązkowych zajęć edukacyjnych z zakresu kształcenia zawodowego powinni stwarzać uczniom warunki do nabywania kompetencji personalnych i społecznych oraz umiejętności w zakresie organizacji pracy małych zespołów.”; 4) w załączniku nr 28 do rozporządzenia: a) wprowadzenie do załącznika otrzymuje brzmienie: „Załącznik zawiera podstawy programowe kształcenia w zawodach szkolnictwa branżowego przyporządkowanych do branży teleinformatycznej, określonych w klasyfikacji zawodów szkolnictwa branżowego: 1) monter sieci i urządzeń telekomunikacyjnych; 2) technik cyberbezpieczeństwa 3) technik informatyk; 4) technik programista; 5) technik szerokopasmowej komunikacji elektronicznej; 6) technik teleinformatyk; 7) technik telekomunikacji; 8) technik tyfloinformatyk.”, b) po podstawie programowej kształcenia w zawodzie MONTER SIECI I URZĄDZEŃ TELEKOMUNIKACYJ- NYCH dodaje się podstawę programową kształcenia w zawodzie TECHNIK CYBERBEZPIECZEŃSTWA w brzmieniu: „TECHNIK CYBERBEZPIECZEŃSTWA 351304 KWALIFIKACJE WYODRĘBNIONE W ZAWODZIE INF.11. Zarządzanie bezpieczeństwem systemów i sieci komputerowych INF.12. Programowanie bezpiecznych aplikacji webowych CELE KSZTAŁCENIA Absolwent szkoły prowadzącej kształcenie w zawodzie technik cyberbezpieczeństwa powinien być przygotowany do wykonywania zadań zawodowych: 1) w zakresie kwalifikacji INF.11. Zarządzanie bezpieczeństwem systemów i sieci komputerowych: a) programowania w języku Python, b) projektowania i administracji bazami danych, c) użytkowania, konfiguracji i utwardzania systemu Windows i Linux, d) testowania bezpieczeństwa systemów operacyjnych, e) konfiguracji i administrowania sieciami TCP / IP, f) testowania bezpieczeństwa sieci TCP / IP; 2) w zakresie kwalifikacji INF.12. Programowanie bezpiecznych aplikacji webowych: a) programowania w języku Java lub C#, b) implementacji aplikacji webowych, c) weryfikowania bezpieczeństwa implementacji aplikacji webowych, d) przeprowadzania testów penetracyjnych aplikacji webowych. EFEKTY KSZTAŁCENIA I KRYTERIA WERYFIKACJI TYCH EFEKTÓW Do wykonywania zadań zawodowych w zakresie kwalifikacji INF.11. Zarządzanie bezpieczeństwem systemów i sieci komputerowych jest niezbędne osiągnięcie niżej wymienionych efektów kształcenia:

Do wykonywania zadań zawodowych w zakresie kwalifikacji INF.12. Programowanie bezpiecznych aplikacji webowych jest niezbędne osiągnięcie niżej wymienionych efektów kształcenia

WARUNKI REALIZACJI KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE TECHNIK CYBERBEZPIECZEŃSTWA Szkoła prowadząca kształcenie w zawodzie zapewnia pomieszczenia dydaktyczne z wyposażeniem odpowiadającym technologii i technice stosowanej w zawodzie, aby umożliwić osiągnięcie wszystkich efektów kształcenia określonych w podstawie programowej kształcenia w zawodzie szkolnictwa branżowego oraz umożliwić przygotowanie absolwenta do wykonywania zadań zawodowych. Wyposażenie szkoły niezbędne do realizacji kształcenia w kwalifikacji INF.11. Zarządzanie bezpieczeństwem systemów i sieci komputerowych Pracownia bezpieczeństwa systemów i sieci komputerowych wyposażona w: – stanowisko komputerowe dla nauczyciela z urządzeniem wielofunkcyjnym oraz z projektorem multimedialnym lub tablicą interaktywną, – stanowiska komputerowe dla uczniów (jedno stanowisko dla jednego ucznia), wszystkie komputery podłączone do sieci lokalnej z dostępem do internetu, do urządzeń wielofunkcyjnych, pakiet programów biurowych, program do wspomagania projektowania i wykonywania diagramów, – oprogramowanie do wirtualizacji systemów operacyjnych, systemy operacyjne z rodziny Linux oraz Windows, środowisko do konteneryzacji (Docker), – środowisko programistyczne Python w wersji wspieranej na dany rok kalendarzowy, zintegrowane środowiska programistyczne dla języka Python, narzędzia systemu kontroli wersji oparte o Git, narzędzia wspierane przez sztuczną inteligencję do generowania i weryfikacji kodu, – system zarządzania relacyjną bazą danych oraz narzędzia do obsługi baz nierelacyjnych, oprogramowanie do administracji i wersjonowania schematów baz danych, – analizator ruchu sieciowego Wireshark, skanery sieciowe i skanery podatności (np. nmap, OpenVAS), – systemy wykrywania i zapobiegania włamaniom typu IDS / IPS, – oprogramowanie do centralnego monitorowania, korelacji i analizy zdarzeń bezpieczeństwa typu Security Information and Event Management (SIEM), – oprogramowanie do projektowania, symulacji i emulacji sieci komputerowych, oprogramowanie do monitorowania i analizy zdarzeń, – narzędzia kryptograficzne do generowania kluczy i certyfikatów, oprogramowanie do szyfrowania danych i wolumenów, systemy do zarządzania sekretami, – zestaw zarządzalnych fizycznych przełączników (warstwa 2 i 3) oraz routerów (jeden zestaw na dwóch uczniów), – bezprzewodowe punkty dostępowe (WAP) obsługujące standardy WPA2 / WPA3, – sprzętowa zapora sieciowa (firewall), – serwer lub stacje robocze o zasobach pamięci RAM umożliwiających uruchomienie środowiska wielosystemowego, – zewnętrzne nośniki danych do kopii zapasowych, – testery okablowania i zestaw narzędzi monterskich, – zestaw do udzielania pierwszej pomocy, opisy procedur postępowania podczas udzielania pomocy poszkodowanym i postępowania w sytuacji zagrożenia życia lub zdrowia. Ponadto szkoła zapewnia uczniowi dostęp do: – platformy chmurowej (publicznej lub hybrydowej) umożliwiającej praktyczne wykorzystanie modeli serwisowych (IaaS, PaaS) oraz zarządzanie bezpieczeństwem w chmurze, w tym: – – dostęp do konsoli administracyjnej umożliwiającej samodzielne tworzenie wirtualnych sieci prywatnych, maszyn wirtualnych Linux oraz grup bezpieczeństwa, – – środowiska pozwalającego na wdrażanie i orkiestrację kontenerów wraz z prywatnym rejestrem obrazów, – – narzędzi do nauki kreowania ról, uprawnień i wdrażania uwierzytelniania wieloskładnikowego dla użytkowników i usług, – – dostępu do usług bezpiecznego przechowywania kluczy oraz kluczy sprzętowych Universal 2nd Factor (U2F), – – chmurowych systemów zbierania logów i analizy zdarzeń, pozwalających na wykrywanie incydentów w czasie rzeczywistym. Wyposażenie szkoły niezbędne do realizacji kształcenia w kwalifikacji INF.12. Programowanie bezpiecznych aplikacji webowych Pracownia programowania i testowania aplikacji webowych wyposażona w: – stanowisko komputerowe dla nauczyciela, z urządzeniem wielofunkcyjnym oraz z projektorem multimedialnym lub tablicą interaktywną, – stanowiska komputerowe dla uczniów (jedno stanowisko dla jednego ucznia), wszystkie komputery podłączone do sieci lokalnej z dostępem do internetu, do urządzeń wielofunkcyjnych, pakiet programów biurowych, program do wspomagania projektowania i wykonywania diagramów, – oprogramowanie do wirtualizacji systemów operacyjnych, systemy operacyjne z rodziny Linux oraz Windows, środowisko do konteneryzacji (Docker), – zintegrowane środowiska programistyczne do tworzenia aplikacji w języku Java lub C#, środowisko programistyczne Python w wersji wspieranej na dany rok kalendarzowy, zintegrowane środowiska programistyczne dla języka Python, narzędzia systemu kontroli wersji oparte o Git, narzędzia wspierane przez sztuczną inteligencję do generowania i weryfikacji kodu, – systemy kontroli wersji oraz narzędzia do automatyzacji budowania projektów, oprogramowanie do tworzenia stron WWW i skryptów po stronie klienta (HTML5, CSS3, JavaScript), środowiska uruchomieniowe oraz narzędzia sztucznej inteligencji wspomagające generowanie i weryfikację kodu pod kątem bezpieczeństwa, – system zarządzania relacyjną bazą danych, serwery WWW i serwery typu reverse proxy umożliwiające wymuszanie protokołu HTTPS i konfigurację nagłówków bezpieczeństwa (CSP, HSTS) wraz z oprogramowaniem do automatycznego testowania podatności SQL Injection, – oprogramowanie do konteneryzacji (Docker) wykorzystywane do budowania i izolacji bezpiecznych środowisk uruchomieniowych aplikacji oraz baz danych wraz z oprogramowaniem umożliwiającym zarządzaniem kontenerami i skanowaniem ich podatności, – narzędzia typu intercepting proxy do analizy i manipulacji ruchem HTTP / HTTPS, skanery podatności aplikacji webowych oraz narzędzia do statycznej i dynamicznej analizy kodu pod kątem luk (np. SQL Injection, XSS, oprogramowanie do testowania interfejsów API, analizator ruchu sieciowego Wireshark oraz oprogramowanie do przeprowadzania symulacji ataków typu Man-in-the-Middle (MiTM)), – zestaw do udzielania pierwszej pomocy, opisy procedur postępowania podczas udzielania pomocy poszkodowanym i postępowania w sytuacji zagrożenia życia lub zdrowia. Ponadto szkoła zapewnia uczniowi dostęp do: – edukacyjnych platform typu Capture The Flag (CTF) oraz projektów demonstracyjnych z celowo zaimplementowanymi podatnościami do celów treningowych, stacje robocze o zasobach sprzętowych (min. 16 GB RAM) umożliwiających równoległe uruchamianie kontenerów aplikacyjnych i narzędzi testowych, lokalny serwer repozytoriów dla projektów zespołowych oraz dokumentacja techniczna online, – platformy chmurowej (publicznej lub hybrydowej) umożliwiającej praktyczne wykorzystanie modeli serwisowych (IaaS, PaaS) oraz zarządzanie bezpieczeństwem w chmurze, w tym: – – konsoli administracyjnej umożliwiającej samodzielne tworzenie wirtualnych sieci prywatnych, maszyn wirtualnych Linux oraz grup bezpieczeństwa, – – środowiska pozwalającego na wdrażanie i orkiestrację kontenerów wraz z prywatnym rejestrem obrazów, – – narzędzi do nauki kreowania ról, uprawnień i wdrażania uwierzytelniania wieloskładnikowego dla użytkowników i usług, – – usług bezpiecznego przechowywania kluczy, – – chmurowych systemów zbierania logów i analizy zdarzeń, pozwalających na wykrywanie incydentów w czasie rzeczywistym. Miejsce realizacji praktyk zawodowych: jednostki samorządu terytorialnego w komórkach organizacyjnych odpowiedzialnych za rozwój i utrzymanie sieci i usług IT, przedsiębiorstwa usługowe zajmujące się projektowaniem, tworzeniem i obsługą systemów informatycznych, przedsiębiorstwa zajmujące się rozwojem i administracją sieci, centra danych, przedsiębiorstwa zajmujące się hostingiem oraz projektowaniem, tworzeniem i administracją witryn internetowych oraz innych technologii webowych, przedsiębiorstwa zajmujące się tworzeniem programów desktopowych i aplikacji internetowych, przedsiębiorstwa zajmujące się tworzeniem aplikacji mobilnych, operatorzy infrastruktury krytycznej, Centra Operacji Bezpieczeństwa (SOC – Security Operation Center), laboratoria testowe i badawcze (R&D) producentów rozwiązań cybersecurity, instytuty badawcze sektora ICT (Information and Communication Technologies) oraz bezpieczeństwa narodowego, jednostki akademickie tworzone przez uczelnie wyższe w celu prowadzenia badań, edukacji, testów bezpieczeństwa oraz współpracy z otoczeniem biznesowym, Zespoły Reagowania na Incydenty Bezpieczeństwa Komputerowego (CSIRT – Computer Security Incident Response Team) oraz inne podmioty stanowiące potencjalne miejsce zatrudnienia absolwentów szkół prowadzących kształcenie w zawodzie lub branżowe centra umiejętności w dziedzinach informatyka i programowanie lub telekomunikacja. Liczba tygodni przeznaczonych na realizację praktyk zawodowych: 8 tygodni (280 godzin), z tym że w przypadku realizacji praktyk w branżowym centrum umiejętności ich wymiar zrealizowany w tym centrum nie może przekroczyć 50 % łącznego wymiaru praktyk. MINIMALNA LICZBA GODZIN KSZTAŁCENIA ZAWODOWEGO DLA KWALIFIKACJI WYOD- RĘBNIONYCH W ZAWODZIE1)

1) W szkole liczbę godzin kształcenia zawodowego należy dostosować do wymiaru godzin określonego w przepisach w sprawie ramowych planów nauczania dla publicznych szkół, przewidzianego dla kształcenia zawodowego w danym typie szkoły, zachowując minimalną liczbę godzin wskazanych w tabeli dla efektów kształcenia właściwych dla kwalifikacji wyodrębnionej w zawodzie. 2) Nauczyciele wszystkich obowiązkowych zajęć edukacyjnych z zakresu kształcenia zawodowego powinni stwarzać uczniom warunki do nabywania kompetencji personalnych i społecznych. 3) Nauczyciele wszystkich obowiązkowych zajęć edukacyjnych z zakresu kształcenia zawodowego powinni stwarzać uczniom warunki do nabywania umiejętności w zakresie organizacji pracy małych zespołów. 4) Wskazana jednostka efektów kształcenia nie jest powtarzana w przypadku, gdy kształcenie zawodowe odbywa się w szkole prowadzącej kształcenie w tym zawodzie.”; 5) w załączniku nr 33 do rozporządzenia: a) w części I. Wykaz dodatkowych umiejętności zawodowych, po BRANŻY LEŚNEJ (LES) dodaje się BRANŻĘ MECHANICZNĄ (MEC) w brzmieniu:

b) w części II. Efekty kształcenia właściwe dla dodatkowych umiejętności zawodowych i kryteria weryfikacji tych efektów, po BRANŻY LEŚNEJ (LES) dodaje się BRANŻĘ MECHANICZNĄ (MEC) w brzmieniu: „BRANŻA MECHANICZNA (MEC)

6) załącznik nr 19 do rozporządzenia otrzymuje brzmienie określone w załączniku nr 1 do niniejszego rozporządzenia; 7) załącznik nr 29 do rozporządzenia otrzymuje brzmienie określone w załączniku nr 2 do niniejszego rozporządzenia; 8) załącznik nr 31 do rozporządzenia otrzymuje brzmienie określone w załączniku nr 3 do niniejszego rozporządzenia. § 2. 1. Kształcenie w zawodzie mechanik precyzyjny rozpoczęte przed dniem 1 września 2028 r. w branżowej szkole I stopnia, na kwalifikacyjnym kursie zawodowym i na kursie umiejętności zawodowych prowadzi się do zakończenia cyklu kształcenia zgodnie z przepisami rozporządzenia zmienianego w § 1, w brzmieniu obowiązującym przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia. 2. Od dnia 1 września 2028 r. w klasie I branżowej szkoły I stopnia, na kwalifikacyjnym kursie zawodowym i na kursie umiejętności zawodowych nie rozpoczyna się kształcenia w zawodzie mechanik precyzyjny. § 3. 1. Kształcenie w zawodzie optyk-mechanik rozpoczęte przed dniem 1 września 2026 r. w branżowej szkole I stopnia, na kwalifikacyjnym kursie zawodowym i na kursie umiejętności zawodowych prowadzi się do zakończenia cyklu kształcenia zgodnie z przepisami rozporządzenia zmienianego w § 1, w brzmieniu obowiązującym przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia. 2. Od dnia 1 września 2026 r. w klasie I branżowej szkoły I stopnia, na kwalifikacyjnym kursie zawodowym i na kursie umiejętności zawodowych nie rozpoczyna się kształcenia w zawodzie optyk-mechanik. § 4. 1. Kształcenie w zawodzie technik optyk rozpoczęte przed dniem 1 września 2026 r. w technikum i w szkole policealnej prowadzi się do zakończenia cyklu kształcenia zgodnie z przepisami rozporządzenia zmienianego w § 1, w brzmieniu obowiązującym przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia. 2. Od dnia 1 września 2026 r. w klasie I technikum i w semestrze pierwszym klasy I szkoły policealnej, nie rozpoczyna się kształcenia w zawodzie technik optyk. 3. Kształcenie w zawodzie technik optyk w zakresie kwalifikacji „MEP.03. Wykonywanie i naprawa pomocy wzrokowych” rozpoczęte przed dniem 1 września 2027 r. w branżowej szkole II stopnia, na kwalifikacyjnym kursie zawodowym i na kursie umiejętności zawodowych prowadzi się do zakończenia cyklu kształcenia zgodnie z przepisami rozporządzenia zmienianego w § 1, w brzmieniu obowiązującym przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia. 4. Od dnia 1 września 2027 r. w semestrze pierwszym klasy I branżowej szkoły II stopnia, na kwalifikacyjnym kursie zawodowym i na kursie umiejętności zawodowych nie rozpoczyna się kształcenia w zawodzie technik optyk. § 5. Kształcenie w zawodzie technik optoelektroniki w branżowej szkole II stopnia prowadzi się, począwszy od roku szkolnego 2029/2030. § 6. Kształcenie na kwalifikacyjnym kursie zawodowym lub kursie umiejętności zawodowych w zakresie kwalifikacji wyodrębnionych w zawodach monter optoelektroniki, technik optoelektroniki oraz technik optyki okularowej prowadzi się, począwszy od roku szkolnego 2027/2028. § 7. 1. Kształcenie w zawodzie ogrodnik rozpoczęte przed dniem 1 września 2026 r. w branżowej szkole I stopnia, na kwalifikacyjnym kursie zawodowym i na kursie umiejętności zawodowych prowadzi się do zakończenia cyklu kształcenia zgodnie z przepisami rozporządzenia zmienianego w § 1, w brzmieniu obowiązującym przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia. 2. Od dnia 1 września 2026 r. w klasie I branżowej szkoły I stopnia, na kwalifikacyjnym kursie zawodowym i na kursie umiejętności zawodowych nie rozpoczyna się kształcenia w zawodzie ogrodnik. § 8. 1. Kształcenie w zawodach technik architektury krajobrazu i technik ogrodnik rozpoczęte przed dniem 1 września 2026 r. w technikum prowadzi się do zakończenia cyklu kształcenia zgodnie z przepisami rozporządzenia zmienianego w § 1, w brzmieniu obowiązującym przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia. 2. Od dnia 1 września 2026 r. w klasie I technikum nie rozpoczyna się kształcenia w zawodach technik architektury krajobrazu i technik ogrodnik. 3. Kształcenie w zawodzie technik architektury krajobrazu rozpoczęte przed dniem 1 września 2026 r. na kwalifikacyjnym kursie zawodowym i na kursie umiejętności zawodowych prowadzi się do zakończenia cyklu kształcenia zgodnie z przepisami rozporządzenia zmienianego w § 1, w brzmieniu obowiązującym przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia. 4. Od dnia 1 września 2026 r. na kwalifikacyjnym kursie zawodowym i na kursie umiejętności zawodowych nie rozpoczyna się kształcenia w zawodzie technik architektury krajobrazu. 5. Kształcenie w zawodzie technik ogrodnik w zakresie kwalifikacji „OGR.05. Planowanie i organizacja prac ogrodniczych” rozpoczęte przed dniem 1 września 2027 r. w branżowej szkole II stopnia, na kwalifikacyjnym kursie zawodowym i na kursie umiejętności zawodowych prowadzi się do zakończenia cyklu kształcenia zgodnie z przepisami rozporządzenia zmienianego w § 1, w brzmieniu obowiązującym przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia. 6. Od dnia 1 września 2027 r. w semestrze pierwszym klasy I branżowej szkoły II stopnia, na kwalifikacyjnym kursie zawodowym i na kursie umiejętności zawodowych nie rozpoczyna się kształcenia w zawodzie technik ogrodnik. § 9. 1. Kształcenie w zawodzie florysta, w którym wyodrębniono kwalifikację „OGR.01. Wykonywanie kompozycji florystycznych”, rozpoczęte przed dniem 1 września 2026 r. w szkole policealnej, na kwalifikacyjnym kursie zawodowym i na kursie umiejętności zawodowych prowadzi się do zakończenia cyklu kształcenia zgodnie z przepisami rozporządzenia zmienianego w § 1, w brzmieniu obowiązującym przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia. 2. Od dnia 1 września 2026 r. w semestrze pierwszym klasy I szkoły policealnej, na kwalifikacyjnym kursie zawodowym i na kursie umiejętności zawodowych nie rozpoczyna się kształcenia w zawodzie florysta, w którym wyodrębniono kwalifikację „OGR.01. Wykonywanie kompozycji florystycznych”. § 10. 1. Kształcenie w zawodach technik aranżacji florystycznych i technik architektury krajobrazu i arborystyki w branżowej szkole II stopnia prowadzi się, począwszy od roku szkolnego 2029/2030. 2. Kształcenie w zawodzie technik agroogrodnictwa w branżowej szkole II stopnia prowadzi się, począwszy od roku szkolnego 2027/2028. 3. Kształcenie na kwalifikacyjnym kursie zawodowym lub kursie umiejętności zawodowych w zakresie kwalifikacji wyodrębnionych w zawodach agroogrodnik, asystent florystyczny, asystent ogrodniczy, florysta, w którym wyodrębniono kwalifikację „OGR.09. Planowanie i wykonywanie kompozycji florystycznych”, ogrodnik terenów zieleni, technik agroogrodnictwa, technik aranżacji florystycznych oraz technik architektury krajobrazu i arborystyki prowadzi się, począwszy od roku szkolnego 2027/2028. § 11. Kształcenie na kwalifikacyjnym kursie zawodowym lub kursie umiejętności zawodowych w zakresie kwalifikacji wyodrębnionych w zawodzie technik cyberbezpieczeństwa prowadzi się, począwszy od roku szkolnego 2027/2028. § 12. 1. Kształcenie w zawodzie kierowca mechanik, w którym wyodrębniono kwalifikację „TDR.01. Eksploatacja środków transportu drogowego”, rozpoczęte przed dniem 1 września 2026 r. w branżowej szkole I stopnia, na kwalifikacyjnym kursie zawodowym i na kursie umiejętności zawodowych prowadzi się do zakończenia cyklu kształcenia zgodnie z przepisami rozporządzenia zmienianego w § 1, w brzmieniu obowiązującym przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia. 2. Od dnia 1 września 2026 r. w klasie I branżowej szkoły I stopnia, na kwalifikacyjnym kursie zawodowym i na kursie umiejętności zawodowych nie rozpoczyna się kształcenia w zawodzie kierowca mechanik, w którym wyodrębniono kwalifikację „TDR.01. Eksploatacja środków transportu drogowego”. 3. Kształcenie w zawodzie kierowca mechanik, w którym wyodrębniono kwalifikację „TDR.03. Użytkowanie i obsługa środków transportu drogowego”, na kwalifikacyjnym kursie zawodowym i na kursie umiejętności zawodowych prowadzi się, począwszy od roku szkolnego 2027/2028. § 13. 1. Kształcenie w zawodzie technik transportu drogowego, w którym wyodrębniono kwalifikacje „TDR.01. Eksploatacja środków transportu drogowego” i „TDR.02. Organizacja przewozu środkami transportu drogowego”, rozpoczęte przed dniem 1 września 2026 r. w technikum prowadzi się do zakończenia cyklu kształcenia zgodnie z przepisami rozporządzenia zmienianego w § 1, w brzmieniu obowiązującym przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia. 2. Od dnia 1 września 2026 r. w klasie I technikum nie rozpoczyna się kształcenia w zawodzie technik transportu drogowego, w którym wyodrębniono kwalifikacje „TDR.01. Eksploatacja środków transportu drogowego” i „TDR.02. Organizacja przewozu środkami transportu drogowego”. 3. Kształcenie w zawodzie technik transportu drogowego, w którym wyodrębniono kwalifikacje „TDR.01. Eksploatacja środków transportu drogowego” i „TDR.02. Organizacja przewozu środkami transportu drogowego”, w zakresie kwalifikacji „TDR.02. Organizacja przewozu środkami transportu drogowego” rozpoczęte przed dniem 1 września 2027 r. w branżowej szkole II stopnia, na kwalifikacyjnym kursie zawodowym i na kursie umiejętności zawodowych prowadzi się do zakończenia cyklu kształcenia zgodnie z przepisami rozporządzenia zmienianego w § 1, w brzmieniu obowiązującym przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia. 4. Od dnia 1 września 2027 r. w semestrze pierwszym klasy I branżowej szkoły II stopnia, na kwalifikacyjnym kursie zawodowym i na kursie umiejętności zawodowych nie rozpoczyna się kształcenia w zawodzie technik transportu drogowego, w którym wyodrębniono kwalifikacje „TDR.01. Eksploatacja środków transportu drogowego” i „TDR.02. Organizacja przewozu środkami transportu drogowego”. 5. Kształcenie w zawodzie technik transportu drogowego, w którym wyodrębniono kwalifikacje „TDR.03. Użytkowanie i obsługa środków transportu drogowego” i „TDR.04. Kierowanie operacjami transportu drogowego rzeczy”, w branżowej szkole II stopnia, na kwalifikacyjnym kursie zawodowym i na kursie umiejętności zawodowych prowadzi się, począwszy od roku szkolnego 2027/2028. § 14. 1. Kształcenie w zawodzie technik awionik, w którym wyodrębniono kwalifikację „TLO.01. Wykonywanie obsługi technicznej wyposażenia awionicznego i elektrycznego statków powietrznych”, w zawodzie technik lotniskowych służb operacyjnych, w którym wyodrębniono kwalifikację „TLO.02. Obsługa operacyjna portu lotniczego i współpraca ze służbami żeglugi powietrznej”, oraz w zawodzie technik mechanik lotniczy, w którym wyodrębniono kwalifikację „TLO.03. Wykonywanie obsługi technicznej płatowca i jego instalacji oraz zespołu napędowego statków powietrznych”, rozpoczęte przed dniem 1 września 2026 r. w technikum, na kwalifikacyjnym kursie zawodowym i na kursie umiejętności zawodowych prowadzi się do zakończenia cyklu kształcenia zgodnie z przepisami rozporządzenia zmienianego w § 1, w brzmieniu obowiązującym przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia. 2. Od dnia 1 września 2026 r. w klasie I technikum, na kwalifikacyjnym kursie zawodowym i na kursie umiejętności zawodowych nie rozpoczyna się kształcenia w zawodzie technik awionik, w którym wyodrębniono kwalifikację „TLO.01. Wykonywanie obsługi technicznej wyposażenia awionicznego i elektrycznego statków powietrznych”, w zawodzie technik lotniskowych służb operacyjnych, w którym wyodrębniono kwalifikację „TLO.02. Obsługa operacyjna portu lotniczego i współpraca ze służbami żeglugi powietrznej”, oraz w zawodzie technik mechanik lotniczy, w którym wyodrębniono kwalifikację „TLO.03. Wykonywanie obsługi technicznej płatowca i jego instalacji oraz zespołu napędowego statków powietrznych”. 3. Kształcenie w zawodzie technik awionik, w którym wyodrębniono kwalifikację „TLO.04. Obsługa techniczna systemów awionicznych i instalacji elektrycznych statków powietrznych”, w zawodzie technik lotniskowych służb operacyjnych, w którym wyodrębniono kwalifikacje „TLO.05. Obsługa naziemna statków powietrznych w porcie lotniczym” i „TLO.06. Planowanie i koordynacja operacyjna w porcie lotniczym oraz ochrona lotnictwa cywilnego”, oraz w zawodzie technik mechanik lotniczy, w którym wyodrębniono kwalifikację „TLO.07. Obsługa techniczna statku powietrznego i jego instalacji oraz zespołu napędowego”, na kwalifikacyjnym kursie zawodowym i na kursie umiejętności zawodowych prowadzi się, począwszy od roku szkolnego 2027/2028. § 15. Kształcenie w zakresie dodatkowych umiejętności zawodowych, o których mowa w załączniku nr 33 do rozporządzenia zmienianego w § 1, w zakresie zawodów: ogrodnik, technik ogrodnik i technik architektury krajobrazu, może być prowadzone do końca cyklu kształcenia w tych zawodach. § 16. Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem 1 września 2026 r., z wyjątkiem § 1 pkt 2 lit. b w zakresie podstawy programowej kształcenia w zawodzie mechanik precyzyjny, która wchodzi w życie z dniem 1 września 2028 r. Minister Edukacji: B. Nowacka Załączniki do rozporządzenia Ministra Edukacji z dnia 22 czerwZcaałą c2z0ni2ki6 d or.r o(zDpozrz.ą dUze.n ipa oMzin.i s…tra)E dukacji z dnia 22 czerwca 2026 r. (Dz. U. poz. 1009) Załącznik nr 1 Załącznik nr 1 PODSTAWY PROGRAMOWE KSZTAŁCENIA W ZAWODACH SZKOLNICTWA BRANŻOWEGO PODSTAWY PPRRZOYGPORRAZMĄDOKWOWE AKNSYZCTHA DŁOC BERNAINAŻ YW O ZGAROWDONDICAZECJH (O SGZRK) OLNICTWA BRANŻOWEGO PRZYPORZĄDKOWANYCH DO BRANŻY OGRODNICZEJ (OGR) Załącznik zawiera podstawy programowe kształcenia w zawodach szkolnictwa branżowego przyporządkowanych do branży ogrodniczej, określonych w klasyfikacji zawodów szkolnictwa branżowego: 1) agroogrodnik; 2) asystent florystycznyI); 3) asystent ogrodniczyII); 4) florysta; 5) ogrodnik terenów zieleni; 6) technik agroogrodnictwa; 7) technik aranżacji florystycznych; 8) technik architektury krajobrazu i arborystyki. I) Zawód o charakterze pomocniczym dla zawodu florysta, II) Zawód o charakterze pomocniczym dla zawodu agroogrodnik i ogrodnik terenów zieleni. AGROOGRODNIK 611313 KWALIFIKACJA WYODRĘBNIONA W ZAWODZIE OGR.06. Wykonywanie prac i usług ogrodniczych CELE KSZTAŁCENIA Absolwent szkoły prowadzącej kształcenie w zawodzie agroogrodnik powinien być przygotowany do wykonywania zadań zawodowych w zakresie kwalifikacji OGR.06. Wykonywanie prac i usług ogrodniczych: 1) wykonywania prac związanych z rozmnażaniem, uprawą i pielęgnacją roślin ogrodniczych; 2) wykonywania prac i usług związanych ze zbiorem, przechowywaniem i sprzedażą plonów ogrodniczych; 3) prowadzenia prac ogrodniczych z uwzględnieniem zasad gospodarki odpadami oraz retencjonowania wód opadowych; 4) prowadzenia i obsługi ciągnika rolniczego oraz maszyn stosowanych w ogrodnictwie. EFEKTY KSZTAŁCENIA I KRYTERIA WERYFIKACJI TYCH EFEKTÓW Do wykonywania zadań zawodowych w zakresie kwalifikacji OGR.06. Wykonywanie prac i usług ogrodniczych jest niezbędne osiągnięcie niżej wymienionych efektów kształcenia:

WARUNKI REALIZACJI KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE AGROOGRODNIK Szkoła prowadząca kształcenie w zawodzie zapewnia pomieszczenia dydaktyczne z wyposażeniem odpowiadającym technologii i technice stosowanej w zawodzie, aby umożliwić osiągnięcie wszystkich efektów kształcenia określonych w podstawie programowej kształcenia w zawodzie szkolnictwa branżowego oraz umożliwić przygotowanie absolwenta do wykonywania zadań zawodowych. Wyposażenie szkoły niezbędne do realizacji kształcenia w kwalifikacji OGR.06. Wykonywanie prac i usług ogrodniczych Pracownia ogrodnicza wyposażona w: − stanowisko komputerowe dla nauczyciela z dostępem do internetu, pakietem programów biurowych i specjalistycznych oraz z projektorem multimedialnym lub tablicą interaktywną, − stanowiska komputerowe dla uczniów (jedno stanowisko dla jednego ucznia), wszystkie komputery podłączone do sieci lokalnej z dostępem do internetu, pakietem programów biurowych, − filmy i prezentacje multimedialne z zakresu ogrodnictwa, − atlasy i katalogi roślin ozdobnych (drzew, krzewów, bylin), owocowych i warzyw, − atlasy chorób i szkodników roślin sadowniczych, warzywnych i ozdobnych, − opracowania (książki, atlasy, broszury) na temat agrofagów roślin ogrodniczych (chorób, szkodników, chwastów), − programy ochrony roślin (sadowniczych, warzywnych, ozdobnych), − katalogi maszyn, urządzeń i narzędzi ogrodniczych, − próbki podłoży do uprawy roślin (organicznych i mineralnych), − próbki nawozów mineralnych, − próbki ściółek i nakładek przeciwko chwastom, − próbki foli, cieniówek, tkanin ogrodniczych i siatek, − elementy systemów nawodnieniowych: kapilary, zraszacze, rury, złączki, − nasiona wybranych gatunków roślin ogrodniczych, − mieszanki nasion do zakładania pasów kwietnych, – zestaw do udzielania pierwszej pomocy, opisy procedur postępowania podczas udzielania pomocy poszkodowanym i postępowania w sytuacji zagrożenia życia lub zdrowia. Warsztaty szkolne wyposażone w: − narzędzia ogrodnicze: szpadel, grabie, grace, widły, pazurki ogrodnicze, motyki, sekatory, noże, nożyce, szczepaki, okulizaki, piły, taczki, wózek do transportu roślin, − urządzenia pomiarowe i diagnostyczne, − przyrządy do wyznaczania dojrzałości zbiorczej, sortowania i kalibracji owoców i warzyw, − pojemniki do produkcji ogrodniczej (doniczki, kontenery, wielodoniczki, skrzynki), opakowania, − nasiona do zakładania upraw ogrodniczych, sadzonki, podkładki i zrazy do szczepienia roślin, − tapenery, gumy, wiązadła mocujące, wężyki, spinacze i klipsy ogrodnicze, wosk do zabezpieczenia szczepień, − szkolne gospodarstwo ogrodnicze wyposażone w: − − ogród z wybranymi gatunkami roślin ozdobnych: drzew i krzewów ozdobnych, bylin, roślin dwuletnich, − − sad i działkę do upraw polowych: siewu, pikowania i sadzenia roślin, pielęgnacji upraw ogrodniczych, zbioru owoców, warzyw, prowadzenia upraw jednorocznych, bylin, roślin drzewiastych, plantacji, przygotowywania produktów ogrodniczych do sprzedaży, − − mateczniki roślin ogrodniczych do pobierania sadzonek, oczek, zrazów, − − tunel foliowy wyposażony w stoły uprawowe, system nawodnieniowy, − − podłoża ogrodnicze, nawozy, − − zbiornik do gromadzenia wody opadowej, − − kosiarkę, aerator, wertykulator. Ponadto szkoła zapewnia uczniowi dostęp do: − placu manewrowego, − pojazdu silnikowego przeznaczonego do nauki jazdy, − zbioru przepisów ruchu drogowego oraz pomocy dydaktycznych, właściwych ze względu na rodzaj prowadzonego szkolenia, − maszyn, urządzeń i sprzętu ogrodniczego niezbędnego do wykonywania prac i usług ogrodniczych. Zajęcia indywidualne z uczniem – nauka jazdy w zakresie kategorii T, zgodnie z przepisami dotyczącymi kierujących pojazdami. Uczeń jest przygotowywany do kierowania pojazdem silnikowym oraz do egzaminu państwowego na prawo jazdy odpowiedniej kategorii zgodnie z przepisami dotyczącymi kierujących pojazdami. Uczeń jest przygotowywany do uzyskania uprawnienia do prowadzenia doradztwa dotyczącego środków ochrony roślin, w zakresie stosowania środków ochrony roślin zgodnie z przepisami ustawy z dnia 8 marca 2013 r. o środkach ochrony roślin (Dz. U. z 2026 r. poz. 624). MINIMALNA LICZBA GODZIN KSZTAŁCENIA ZAWODOWEGO DLA KWALIFIKACJI WYODRĘBNIONEJ W ZAWODZIE1)

1) W szkole liczbę godzin kształcenia zawodowego należy dostosować do wymiaru godzin określonego w przepisach w sprawie ramowych planów nauczania dla publicznych szkół, przewidzianego dla kształcenia zawodowego w danym typie szkoły, zachowując minimalną liczbę godzin wskazanych w tabeli dla efektów kształcenia właściwych dla kwalifikacji wyodrębnionej w zawodzie. 2) Nauczyciele wszystkich obowiązkowych zajęć edukacyjnych z zakresu kształcenia zawodowego powinni stwarzać uczniom warunki do nabywania kompetencji personalnych i społecznych. MOŻLIWOŚCI PODNOSZENIA KWALIFIKACJI W ZAWODZIE Absolwent szkoły prowadzącej kształcenie w zawodzie agroogrodnik po potwierdzeniu kwalifikacji OGR.06. Wykonywanie prac i usług ogrodniczych może uzyskać dyplom zawodowy w zawodzie technik agroogrodnictwa po potwierdzeniu kwalifikacji OGR.11. Prowadzenie i zarządzanie produkcją ogrodniczą oraz uzyskaniu wykształcenia średniego lub średniego branżowego. ASYSTENT FLORYSTYCZNY 962909 KWALIFIKACJA WYODRĘBNIONA W ZAWODZIE OGR.07. Wykonywanie prostych prac florystycznych CELE KSZTAŁCENIA Absolwent szkoły prowadzącej kształcenie w zawodzie asystent florystyczny powinien być przygotowany do wykonywania zadań zawodowych w zakresie kwalifikacji OGR.07. Wykonywanie prostych prac florystycznych: 1) przygotowania materiałów roślinnych i dekoracyjnych do wykonania kompozycji florystycznych; 2) wykonania prostych prac podczas przygotowania kompozycji z roślin ciętych, doniczkowych, suszonych i preparowanych; 3) prowadzenia prac porządkowych i przygotowanie kompozycji florystycznych do sprzedaży. EFEKTY KSZTAŁCENIA I KRYTERIA WERYFIKACJI TYCH EFEKTÓW Do wykonywania zadań zawodowych w zakresie kwalifikacji OGR.07. Wykonywanie prostych prac florystycznych jest niezbędne osiągnięcie niżej wymienionych efektów kształcenia:

WARUNKI REALIZACJI KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE ASYSTENT FLORYSTYCZNY Szkoła prowadząca kształcenie w zawodzie zapewnia pomieszczenia dydaktyczne z wyposażeniem odpowiadającym technologii i technice stosowanej w zawodzie, aby zapewnić osiągnięcie wszystkich efektów kształcenia określonych w podstawie programowej kształcenia w zawodzie szkolnictwa branżowego oraz umożliwić przygotowanie absolwenta do wykonywania zadań zawodowych. Wyposażenie szkoły niezbędne do realizacji kształcenia w kwalifikacji OGR.07. Wykonywanie prostych prac florystycznych Pracownia materiałoznawstwa florystycznego wyposażona w: − stanowisko komputerowe dla nauczyciela z dostępem do internetu i z pakietem programów biurowych, programów do komputerowego wspomagania projektowania, wizualizacji kompozycji florystycznych oraz kosztorysowania, ekran projekcyjny, skaner, drukarkę, − materiał roślinny, taki jak: kwiaty i zieleń cięta, rośliny doniczkowe, rośliny utrwalone, − materiały dekoracyjne, podstawowe i pomocnicze środki techniczne, naczynia i pojemniki, − próbki podłoży, próbki nawozów i materiałów do pielęgnacji roślin, − sprzęt do pielęgnacji roślin, narzędzia i urządzenia florystyczne, − statywy do bukietów ślubnych, urządzenia umożliwiające prezentację materiałów i wyrobów florystycznych, − prasę do suszenia roślin, tablicę białą bezpyłową, – zestaw do udzielania pierwszej pomocy, opisy procedur postępowania podczas udzielania pomocy poszkodowanym i postępowania w sytuacji zagrożenia życia lub zdrowia. Pracownia florystyczna wyposażona w: − stanowiska do wykonywania kompozycji i dekoracji roślinnych (jedno stanowisko dla jednego ucznia) wyposażone w materiał roślinny, podstawowe i pomocnicze środki techniczne, materiały dekoracyjne, narzędzia i urządzenia florystyczne (np. sekatory, noże florystyczne), − pistolety do klejenia na gorąco i zimno, zraszacze, statyw florystyczny do wykonywania i prezentacji bukietów oraz wiązanek, − lustro, − środki umożliwiające eksponowanie kompozycji i dekoracji florystycznych, − pojemniki na odpady organiczne i nieorganiczne, − środki czystości (np. preparaty do czyszczenia podłóg, ceramiki sanitarnej, pojemników plastykowych szklanych, ceramicznych przeznaczonych do przechowywania i eksponowania materiału roślinnego), − sprzęt do utrzymania porządku w kwiaciarni. MINIMALNA LICZBA GODZIN KSZTAŁCENIA ZAWODOWEGO DLA KWALIFIKACJI WYODRĘBNIONEJ W ZAWODZIE1)

1) W szkole liczbę godzin kształcenia zawodowego należy dostosować do wymiaru godzin określonego w przepisach w sprawie ramowych planów nauczania dla publicznych szkół, przewidzianego dla kształcenia zawodowego w danym typie szkoły, zachowując, minimalną liczbę godzin wskazanych w tabeli dla efektów kształcenia właściwych dla kwalifikacji wyodrębnionej w zawodzie. 2) Nauczyciele wszystkich obowiązkowych zajęć edukacyjnych z zakresu kształcenia zawodowego powinni stwarzać uczniom warunki do nabywania kompetencji personalnych i społecznych oraz umiejętności w zakresie organizacji pracy małych zespołów. ASYSTENT OGRODNICZY 921404 KWALIFIKACJA WYODRĘBNIONA W ZAWODZIE OGR.08. Wykonywanie prostych prac ogrodniczych CELE KSZTAŁCENIA Absolwent szkoły prowadzącej kształcenie w zawodzie asystent ogrodniczy powinien być przygotowany do wykonywania zadań zawodowych w zakresie kwalifikacji: OGR.08. Wykonywanie prostych prac ogrodniczych: 1) wykonywania prostych prac związanych z rozmnażaniem, uprawą i pielęgnacją roślin ogrodniczych; 2) wykonywania prostych prac związanych ze zbiorem plonów ogrodniczych; 3) wykonywanie prac porządkowych i konserwacyjnych. EFEKTY KSZTAŁCENIA I KRYTERIA WERYFIKACJI TYCH EFEKTÓW Do wykonywania zadań zawodowych w zakresie kwalifikacji OGR.08. Wykonywanie prostych prac ogrodniczych jest niezbędne osiągnięcie niżej wymienionych efektów kształcenia:

WARUNKI REALIZACJI KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE ASYSTENT OGRODNICZY Szkoła prowadząca kształcenie w zawodzie zapewnia pomieszczenia dydaktyczne z wyposażeniem odpowiadającym technologii i technice stosowanej w zawodzie, aby umożliwić osiągnięcie wszystkich efektów kształcenia określonych w podstawie programowej kształcenia w zawodzie szkolnictwa branżowego oraz umożliwić przygotowanie absolwenta do wykonywania zadań zawodowych. Wyposażenie szkoły niezbędne do realizacji kształcenia w kwalifikacji OGR.08. Wykonywanie prostych prac ogrodniczych Pracownia ogrodnicza wyposażona w: − stanowisko komputerowe dla nauczyciela z dostępem do internetu, pakietem programów biurowych i specjalistycznych oraz z projektorem multimedialnym lub tablicą interaktywną, − próbki podłoży do uprawy roślin – organicznych i mineralnych, − próbki nawozów mineralnych, − atlasy i katalogi roślin ozdobnych (drzew, krzewów, bylin), owocowych i warzyw, − opracowania (książki, atlasy, broszury) na temat agrofagów roślin ogrodniczych (chorób, szkodników, chwastów), − filmy i prezentacje multimedialne z zakresu ogrodnictwa, − nasiona wybranych gatunków warzyw i roślin ozdobnych, − próbki ściółek i nakładek przeciwko chwastom, próbki podłoży ogrodniczych − sadzonki wybranych gatunków roślin, − próbki foli, cieniówek, tkanin ogrodniczych i siatek, − elementy systemów nawodnieniowych: kapilary, zraszacze, rury, złączki, − katalogi maszyn, urządzeń i narzędzi ogrodniczych, – zestaw do udzielania pierwszej pomocy, opisy procedur postępowania podczas udzielania pomocy poszkodowanym i postępowania w sytuacji zagrożenia życia lub zdrowia. Warsztaty szkolne wyposażone w: − pojemniki do produkcji ogrodniczej (doniczki, kontenery, wielodoniczki, skrzynki), opakowania, − nasiona i sadzonki do zakładania upraw, − narzędzia ogrodnicze: szpadel, grabie, graca, widły, pazurki ogrodnicze, motyki, sekatory, noże, nożyce, piły, taczki, wózek gospodarczy, szczotki do prac porządkowych, − kosiarkę, aerator, wertykulator. Szkolne gospodarstwo ogrodnicze wyposażone w: − działkę do prowadzenia upraw (np. siewu i sadzenia roślin, pielęgnacji roślin ogrodniczych, zbioru owoców, warzyw), − ogród z wybranymi gatunkami roślin ozdobnych, − tunel foliowy wyposażony w stoły uprawowe, system nawodnieniowy, − podłoża ogrodnicze, nawozy, − zbiorniki do gromadzenia wody opadowej. MINIMALNA LICZBA GODZIN KSZTAŁCENIA ZAWODOWEGO DLA KWALIFIKACJI WYODRĘBNIONYCH W ZAWODZIE1)

1) W szkole liczbę godzin kształcenia zawodowego należy dostosować do wymiaru godzin określonego w przepisach w sprawie ramowych planów nauczania dla publicznych szkół, przewidzianego dla kształcenia zawodowego w danym typie szkoły, zachowując minimalną liczbę godzin wskazanych w tabeli dla efektów kształcenia właściwych dla kwalifikacji wyodrębnionej w zawodzie. 2) Nauczyciele wszystkich obowiązkowych zajęć edukacyjnych z zakresu kształcenia zawodowego powinni stwarzać uczniom warunki do nabywania kompetencji personalnych i społecznych. FLORYSTA 343203 KWALIFIKACJA WYODRĘBNIONA W ZAWODZIE OGR. 09. Planowanie i wykonywanie kompozycji florystycznych CELE KSZTAŁCENIA Absolwent szkoły prowadzącej kształcenie w zawodzie florysta powinien być przygotowany do wykonywania zadań zawodowych w zakresie kwalifikacji OGR.09. Planowanie i wykonywanie kompozycji florystycznych: 1) planowania i wykonania kompozycji z roślin ciętych, doniczkowych, suszonych i utrwalonych; 2) doboru materiałów roślinnych i dekoracyjnych do wykonania kompozycji florystycznych; 3) prowadzenia sprzedaży kompozycji florystycznych i asortymentu florystycznego. EFEKTY KSZTAŁCENIA I KRYTERIA WERYFIKACJI TYCH EFEKTÓW Do wykonywania zadań zawodowych w zakresie kwalifikacji OGR.09. Planowanie i wykonywanie kompozycji florystycznych jest niezbędne osiągnięcie niżej wymienionych efektów kształcenia:

WARUNKI REALIZACJI KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE FLORYSTA Szkoła prowadząca kształcenie w zawodzie zapewnia pomieszczenia dydaktyczne z wyposażeniem odpowiadającym technologii i technice stosowanej w zawodzie, aby zapewnić osiągnięcie wszystkich efektów kształcenia określonych w podstawie programowej kształcenia w zawodzie szkolnictwa branżowego oraz umożliwić przygotowanie absolwenta do wykonywania zadań zawodowych. Wyposażenie szkoły niezbędne do realizacji kształcenia w kwalifikacji OGR.09. Planowanie i wykonywanie kompozycji florystycznych Pracownia projektowania wyrobów florystycznych wyposażona w: − stanowisko komputerowe dla nauczyciela z dostępem do internetu i z pakietem programów biurowych, programów do komputerowego wspomagania projektowania, wizualizacji kompozycji florystycznych oraz kosztorysowania, ekran projekcyjny, skaner, drukarkę, − stanowisko komputerowe dla uczniów (jedno stanowisko dla dwóch uczniów) z dostępem do internetu, wyposażone w programy do komputerowego wspomagania projektowania, wizualizacji kompozycji florystycznych oraz kosztorysowania, − stanowiska rysunkowo-malarskie (jedno stanowisko dla jednego ucznia), materiały, narzędzia rysunkowe i malarskie, − plansze przedstawiające dekoracje wnętrz zabytkowych i współczesnych, albumy i katalogi z zakresu historii sztuki, historii dekoracji roślinnych, prezentacje multimedialne i filmy dydaktyczne dotyczące rodzajów i stylów kompozycji florystycznych, sposobów i technik wykonania kompozycji, plansze przedstawiające zasady łączenia barw oraz projektowania kompozycji, katalogi materiałów i wyrobów florystycznych, przykładowe cenniki materiału roślinnego i środków technicznych, − projektor multimedialny, − cyfrowy aparat fotograficzny – zestaw do udzielania pierwszej pomocy, opisy procedur postępowania podczas udzielania pomocy poszkodowanym i postępowania w sytuacji zagrożenia życia lub zdrowia. Pracownia florystyczna wyposażona w: − materiał roślinny, taki jak: kwiaty i zieleń cięta, rośliny doniczkowe, rośliny utrwalone, rośliny jednoroczne do nasadzeń sezonowych, − naczynia i pojemniki (np. szklane, ceramiczne, wiklinowe), − próbki podłoży, drenaży, próbki nawozów i materiałów do pielęgnacji roślin (np. odżywki do kwiatów ciętych, doniczkowych), − sprzęt do pielęgnacji roślin (np. noże florystyczne, sekatory, zraszacze do oprysków), − statywy do bukietów ślubnych, urządzenia umożliwiające prezentację materiałów i wyrobów florystycznych, − prasę do suszenia roślin, − stanowiska do wykonywania kompozycji i dekoracji roślinnych (jedno stanowisko dla jednego ucznia) wyposażone w materiał roślinny (np. kwiaty i zieleń cięta, rośliny doniczkowe, rośliny utrwalone, rośliny jednoroczne do nasadzeń sezonowych), − podstawowe i pomocnicze środki techniczne (np. druty, gąbki florystyczne, siatki druciane, kleje na gorąco i na zimno, pinholdery, candelholdery, taśmy florystyczne, plastelinę florystyczną, nabłyszczacze do liści), środki techniczne wykonane z użyciem gąbki florystycznej (np. floret, mikrofon, garnet, tabledeco), − materiały dekoracyjne, np. wstążki, papier, galanteria florystyczna, tkaniny i kwiaty sztuczne, − narzędzia i urządzenia florystyczne (np. nóż florystyczny, sekator, nożyczki, obcęgi, klejarka na gorąco, (pistolet), zraszacze do wody, statyw florystyczny do wykonywania i prezentacji bukietów oraz wiązanek), − lustro, − podłoża do nasadzeń roślin doniczkowych i sezonowych, drenaże, konewki do wody, − środki umożliwiające eksponowanie kompozycji i dekoracji florystycznych (np. stojaki ekspozycyjne metalowe, drewniane, postumenty i kolumny do prezentacji, regały modułowe), − pojemniki na odpady organiczne i nieorganiczne. MINIMALNA LICZBA GODZIN KSZTAŁCENIA ZAWODOWEGO DLA KWALIFIKACJI WYODRĘBNIONEJ W ZAWODZIE1)

1) W szkole liczbę godzin kształcenia zawodowego należy dostosować do wymiaru godzin określonego w przepisach w sprawie ramowych planów nauczania dla publicznych szkół, przewidzianego dla kształcenia zawodowego w danym typie szkoły, zachowując, minimalną liczbę godzin wskazanych w tabeli dla efektów kształcenia właściwych dla kwalifikacji wyodrębnionej w zawodzie. 2) Nauczyciele wszystkich obowiązkowych zajęć edukacyjnych z zakresu kształcenia zawodowego powinni stwarzać uczniom warunki do nabywania kompetencji personalnych i społecznych. MOŻLIWOŚCI PODNOSZENIA KWALIFIKACJI W ZAWODZIE Absolwent szkoły prowadzącej kształcenie w zawodzie florysta po potwierdzeniu kwalifikacji OGR.09. Planowanie i wykonywanie kompozycji florystycznych może uzyskać dyplom zawodowy, w zawodzie technik aranżacji florystycznych po potwierdzeniu kwalifikacji OGR.12. Aranżowanie wnętrz i otwartej przestrzeni kompozycjami florystycznymi oraz uzyskaniu wykształcenia średniego lub średniego branżowego. OGRODNIK TERENÓW ZIELENI 611306 KWALIFIKACJA WYODRĘBNIONA W ZAWODZIE OGR.10. Urządzanie i pielęgnacja terenów zieleni CELE KSZTAŁCENIA Absolwent szkoły prowadzącej kształcenie w zawodzie ogrodnik terenów zieleni powinien być przygotowany do wykonywania zadań zawodowych w zakresie kwalifikacji OGR.10. Urządzanie i pielęgnacja terenów zieleni: 1) przygotowania terenu do realizacji nasadzeń i wysiewu roślin ozdobnych oraz traw; 2) dobierania roślin ozdobnych do stanowiska; 3) zakładania i pielęgnacji powierzchni trawiastych; 4) sadzenie i pielęgnacja roślin drzewiastych; 5) sadzenia i pielęgnowania roślin z uwzględnieniem wzrostu różnorodności biologicznej, gatunków rodzimych oraz gatunków cennych przyrodniczo. EFEKTY KSZTAŁCENIA I KRYTERIA WERYFIKACJI TYCH EFEKTÓW Do wykonywania zadań zawodowych w zakresie kwalifikacji OGR.10. Urządzanie i pielęgnacja terenów zieleni jest niezbędne osiągnięcie niżej wymienionych efektów kształcenia:

WARUNKI REALIZACJI KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE OGRODNIK TERENÓW ZIELENI Szkoła prowadząca kształcenie w zawodzie zapewnia pomieszczenia dydaktyczne z wyposażeniem odpowiadającym technologii i technice stosowanej w zawodzie, aby umożliwić osiągnięcie wszystkich efektów kształcenia określonych w podstawie programowej kształcenia w zawodzie szkolnictwa branżowego oraz przygotowanie absolwenta do wykonywania zadań zawodowych. Wyposażenie szkoły niezbędne do realizacji kształcenia w kwalifikacji OGR.10. Urządzanie i pielęgnacja terenów zieleni: Pracownia urządzania i pielęgnacji terenów zieleni wyposażona w: − stanowisko komputerowe dla nauczyciela podłączone do sieci lokalnej z dostępem do internetu, z pakietem programów biurowych i specjalistycznych stosowanych w urządzaniu terenów zieleni oraz z urządzeniem wielofunkcyjnym, z projektorem multimedialnym lub monitorem interaktywnym, − stanowiska komputerowe dla uczniów (jedno stanowisko dla jednego ucznia), wszystkie komputery podłączone do sieci lokalnej z dostępem do internetu, z pakietem programów biurowych i specjalistycznych stosowanych w urządzaniu terenów zieleni, − modele, zdjęcia, filmy instruktażowe dotyczące urządzania, pielęgnacji i konserwacji terenów zieleni, − instrukcje obsługi sprzętu ogrodniczego, − zestaw przepisów prawa dotyczących urządzania, pielęgnacji i konserwacji terenów zieleni, − katalogi roślin ozdobnych, chorób i szkodników roślin ozdobnych, − plansze, zdjęcia, filmy dydaktyczne przedstawiające roślinność stosowaną na terenach zieleni, − przykładowe strategie rozwoju terenów zieleni, dokumentacje projektowe, rysunki odręczne nasadzeń roślinnych na terenach zieleni, − stanowisko do wykonywania rysunków odręcznych (jedno stanowisko dla jednego ucznia), − pomoce dydaktyczne do kształtowania wyobraźni przestrzennej, – zestaw do udzielania pierwszej pomocy, opisy procedur postępowania podczas udzielania pomocy poszkodowanym i postępowania w sytuacji zagrożenia życia lub zdrowia. Warsztaty szkolne wyposażone w: − sprzęt mierniczy (taśmy miernicze, szpilki, dalmierz laserowy z funkcją pomiaru wysokości drzew, busole, niwelator laserowy, niwelator optyczny, węgielnice, tyczki geodezyjne, łaty niwelacyjne), − maszyny i sprzęt ogrodniczy, narzędzia ogrodnicze (sekatory ręczne, akumulatorowe, teleskopowe, nożyce do żywopłotów ręczne, akumulatorowe, spalinowe, piły ręczne, akumulatorowe, spalinowe, teleskopowe, szpadle, grabie, motyki, szczotki ogrodowe, − opryskiwacz plecakowy, − systemy nawadniające, sprzęt do podlewania, − mikrosprzęt (np. glebogryzarka, kultywator, kosiarka akumulatorowa, kosa spalinowe lub elektryczna, podkaszarka, rębak do gałęzi, wertykulator, aerator, wiertnica). Ponadto szkoła zapewnia uczniowi dostęp do: − placu manewrowego, − pojazdu silnikowego przeznaczonego do nauki jazdy, − zbioru przepisów ruchu drogowego oraz pomocy dydaktycznych, właściwych ze względu na rodzaj prowadzonego szkolenia, − mikrociągnika ogrodniczego lub nośnika narzędzi (miniładowarki) z wymiennym osprzętem (np. z kosiarką bijakową), − kosiarki autonomicznej. Zajęcia indywidualne z uczniem – nauka jazdy w zakresie kategorii B zgodnie z przepisami dotyczącymi kierujących pojazdami. Uczeń jest przygotowywany do kierowania pojazdem silnikowym oraz do egzaminu państwowego na prawo jazdy odpowiedniej kategorii zgodnie z przepisami dotyczącymi kierujących pojazdami. Uczeń jest przygotowywany do uzyskania uprawnienia do prowadzenia doradztwa dotyczącego środków ochrony roślin, w zakresie stosowania środków ochrony roślin zgodnie z przepisami ustawy z dnia 8 marca 2013 r. o środkach ochrony roślin. MINIMALNA LICZBA GODZIN KSZTAŁCENIA ZAWODOWEGO DLA KWALIFIKACJI WYODRĘBNIONEJ W ZAWODZIE1)

1) W szkole liczbę godzin kształcenia zawodowego należy dostosować do wymiaru godzin określonego w przepisach w sprawie ramowych planów nauczania dla publicznych szkół, przewidzianego dla kształcenia zawodowego w danym typie szkoły, zachowując minimalną liczbę godzin wskazanych w tabeli dla efektów kształcenia właściwych dla kwalifikacji wyodrębnionej w zawodzie. 2) Nauczyciele wszystkich obowiązkowych zajęć edukacyjnych z zakresu kształcenia zawodowego powinni stwarzać uczniom warunki do nabywania kompetencji personalnych i społecznych. MOŻLIWOŚCI PODNOSZENIA KWALIFIKACJI W ZAWODZIE Absolwent szkoły prowadzącej kształcenie w zawodzie po potwierdzeniu kwalifikacji OGR.10. Urządzanie i pielęgnacja terenów zieleni, może uzyskać dyplom zawodowy w zawodzie technik architektury krajobrazu i arborystyki po potwierdzeniu kwalifikacji OGR.13. Projektowanie terenów zieleni i realizacja prac związanych z budową i konserwacją obiektów architektury krajobrazu oraz uzyskaniu wykształcenia średniego lub średniego branżowego. ZAŁĄCZNIK NR 1– WYKAZ GATUNKÓW I ODMIAN ROŚLIN

R- gatunki rodzime ZAŁĄCZNIK NR 2 – CHOROBY I SZKODNIKI ROŚLIN OZDOBNYCH I. Choroby bakteryjne − bakterioza − bakteryjna plamistość liści − guzowatość korzeni − plamistość liści − rak bakteryjny − zaraza ogniowa − kędzierzawość liści II. Choroby grzybowe − antraknoza − czarna plamistość − fytoftoroza − mączniak prawdziwy − mączniak rzekomy − opieńka miodowa − opieńkowa zgnilizna korzeni − parch − plamistość liści − pleśń śniegowa − rak pędów − rdza − srebrzystość liści − szara pleśń − werticilioza − zamieranie pąków, pędów, liści − zgnilizna twardzikowa − zgorzel siewek − opadzina igieł − czarcie kręgi (grzyby kapeluszowe) − fuzaryjne więdnięcie roślin − septorioza (dalia, astrowate) − gruzełek iglaków III. Choroby wirusowe − wirus mozaiki − pstrość tulipana − żółtaczka astra IV. Szkodniki roślin ozdobnych: − chrabąszcz majowy − ćma bukszpanowa − drutowce − komarnica błotniarka − krety − miniarka jaskrówka − miodówka bukszpanowa − misecznik śliwowiec, ognikowiec − mszyca (burakowa, bluszczowa, azaliowa, różanecznikowa, kwaśnicowa, brzozowo srebrzysta, kalinowa, ligustrowa) − nicienie − nornice − ogrodnica niszczylistka − opuchlak truskawkowiec − pędraki − pordzewiacz azaliowy − przędziorek bukszpanowy, chmielowiec, owocowiec − szrotówek kasztanowcowiaczek − ślimaki − śmietka − turkuć podjadek − wciornastek różówek, amerykański, zachodni − wzdymacz bukszpanowy − zwójki: różaneczka − czerwce: tarczniki, miseczniki, wełnowce − skoczek różany − bruzdownica pędówka (róże) − nimułka różana − śluzownica różana i ciemna − ziemiórki − psowacz różany − obnażacz różówka − mączlik szklarniowy i ostroskrzydły − poskprzypka liliowa − dumek jałowcowy − skoczogonki − rolnice − piętnówki − pilśniowiece (szpeciele). TECHNIK AGROOGRODNICTWA 314209 KWALIFIKACJE WYODRĘBNIONE W ZAWODZIE OGR.06. Wykonywanie prac i usług ogrodniczych OGR.11. Prowadzenie i zarządzanie produkcją ogrodniczą CELE KSZTAŁCENIA Absolwent szkoły prowadzącej kształcenie w zawodzie technik agroogrodnictwa powinien być przygotowany do wykonywania zadań zawodowych: 1) w zakresie kwalifikacji OGR.06. Wykonywanie prac i usług ogrodniczych: a) wykonywania prac związanych z rozmnażaniem, uprawą i pielęgnacją roślin ogrodniczych, b) wykonywania prac i usług związanych ze zbiorem, przechowywaniem i sprzedażą plonów ogrodniczych, c) prowadzenia prac ogrodniczych z uwzględnieniem zasad gospodarki odpadami oraz retencjonowania wód opadowych, d) prowadzenia i obsługi ciągnika rolniczego oraz maszyn stosowanych w ogrodnictwie; 2) w zakresie kwalifikacji OGR.11. Prowadzenie i zarządzanie produkcją ogrodniczą: a) zakładanie i prowadzenie upraw szkółkarskich, b) zakładanie i prowadzenie upraw sadowniczych, c) zakładanie i prowadzenie upraw warzywnych, zielarskich oraz grzybów jadalnych, d) zakładanie i prowadzenie upraw roślin ozdobnych, e) prowadzenie upraw w systemie rolnictwa ekologicznego, f) prowadzenie działań marketingowych oraz sprzedaży produktów ogrodniczych. EFEKTY KSZTAŁCENIA I KRYTERIA WERYFIKACJI TYCH EFEKTÓW Do wykonywania zadań zawodowych w zakresie kwalifikacji OGR.06. Wykonywanie prac i usług ogrodniczych jest niezbędne osiągnięcie niżej wymienionych efektów kształcenia:

Do wykonywania zadań zawodowych w zakresie kwalifikacji OGR.11. Prowadzenie i zarządzanie produkcją ogrodniczą jest niezbędne osiągnięcie niżej wymienionych efektów kształcenia:

WARUNKI REALIZACJI KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE TECHNIK AGROOGRODNICTWA Szkoła prowadząca kształcenie w zawodzie zapewnia pomieszczenia dydaktyczne z wyposażeniem odpowiadającym technologii i technice stosowanej w zawodzie, aby umożliwić osiągnięcie wszystkich efektów kształcenia określonych w podstawie programowej kształcenia w zawodzie szkolnictwa branżowego oraz umożliwić przygotowanie absolwenta do wykonywania zadań zawodowych. Wyposażenie szkoły niezbędne do realizacji kształcenia w kwalifikacji OGR.06. Wykonywanie prac i usług ogrodniczych Pracownia ogrodnicza wyposażona w: − stanowisko komputerowe dla nauczyciela z dostępem do internetu, pakietem programów biurowych i specjalistycznych oraz z projektorem multimedialnym lub tablicą interaktywną, − stanowiska komputerowe dla uczniów (jedno stanowisko dla jednego ucznia), wszystkie komputery podłączone do sieci lokalnej z dostępem do internetu, pakietem programów biurowych, − filmy i prezentacje multimedialne z zakresu ogrodnictwa, − atlasy i katalogi roślin ozdobnych (drzew, krzewów, bylin), owocowych i warzyw, − atlasy chorób i szkodników roślin sadowniczych, warzywnych i ozdobnych, − opracowania (książki, atlasy, broszury) na temat agrofagów roślin ogrodniczych (chorób, szkodników, chwastów), − programy ochrony roślin (sadowniczych, warzywnych, ozdobnych), − katalogi maszyn, urządzeń i narzędzi ogrodniczych, − próbki podłoży do uprawy roślin (organicznych i mineralnych), − próbki nawozów mineralnych, − próbki ściółek i nakładek przeciwko chwastom, − próbki foli, cieniówek, tkanin ogrodniczych i siatek, − elementy systemów nawodnieniowych: kapilary, zraszacze, rury, złączki, − nasiona wybranych gatunków roślin ogrodniczych, − mieszanki nasion do zakładania pasów kwietnych, – zestaw do udzielania pierwszej pomocy, opisy procedur postępowania podczas udzielania pomocy poszkodowanym i postępowania w sytuacji zagrożenia życia lub zdrowia. Warsztaty szkolne wyposażone w: − narzędzia ogrodnicze: szpadel, grabie, grace, widły, pazurki ogrodnicze, motyki, sekatory, noże, nożyce, szczepaki, okulizaki, piły, taczki, wózek do transportu roślin, − urządzenia pomiarowe i diagnostyczne, − przyrządy do wyznaczania dojrzałości zbiorczej, sortowania i kalibracji owoców i warzyw, − pojemniki do produkcji ogrodniczej (doniczki, kontenery, wielodoniczki, skrzynki), opakowania, − nasiona do zakładania upraw ogrodniczych, sadzonki, podkładki i zrazy do szczepienia roślin, − tapenery, gumy, wiązadła mocujące, wężyki, spinacze i klipsy ogrodnicze, wosk do zabezpieczenia szczepień. Szkolne gospodarstwo ogrodnicze wyposażone w: − ogród z wybranymi gatunkami roślin ozdobnych: drzew i krzewów ozdobnych, bylin, roślin dwuletnich, − sad i działkę do upraw polowych: siewu, pikowania i sadzenia roślin, pielęgnacji upraw ogrodniczych, zbioru owoców, warzyw, prowadzenia upraw jednorocznych, bylin, roślin drzewiastych, plantacji, przygotowywania produktów ogrodniczych do sprzedaży, − mateczniki roślin ogrodniczych do pobierania sadzonek, oczek, zrazów, − tunel foliowy wyposażony w stoły uprawowe, system nawodnieniowy, − podłoża ogrodnicze, nawozy, − zbiornik do gromadzenia wody opadowej, − kosiarkę, aerator, wertykulator. Ponadto szkoła zapewnia uczniowi dostęp do: − placu manewrowego, − pojazdu silnikowego przeznaczonego do nauki jazdy, − zbioru przepisów ruchu drogowego oraz pomocy dydaktycznych, właściwych ze względu na rodzaj prowadzonego szkolenia, − maszyn, urządzeń i sprzętu ogrodniczego niezbędnego do wykonywania prac i usług ogrodniczych. Zajęcia indywidualne z uczniem – nauka jazdy w zakresie kategorii T, zgodnie z przepisami dotyczącymi kierujących pojazdami. Uczeń jest przygotowywany do kierowania pojazdem silnikowym oraz do egzaminu państwowego na prawo jazdy odpowiedniej kategorii zgodnie z przepisami dotyczącymi kierujących pojazdami. Uczeń jest przygotowywany do uzyskania uprawnienia do prowadzenia doradztwa dotyczącego środków ochrony roślin, w zakresie stosowania środków ochrony roślin zgodnie z przepisami ustawy z dnia 8 marca 2013 r. o środkach ochrony roślin. Wyposażenie szkoły niezbędne do realizacji kształcenia w kwalifikacji OGR.11. Prowadzenie i zarządzanie produkcją ogrodniczą Pracownia prowadzenia i zarządzania produkcją ogrodniczą wyposażona w: − stanowisko komputerowe dla nauczyciela z dostępem do internetu, pakietem programów biurowych i specjalistycznych oraz z projektorem multimedialnym lub tablicą interaktywną, − stanowiska komputerowe dla uczniów (jedno stanowisko dla jednego ucznia), wszystkie komputery podłączone do sieci lokalnej z dostępem do internetu, pakietem programów biurowych i specjalistycznych, − filmy i prezentacje multimedialne z zakresu ogrodnictwa, − atlasy i katalogi roślin ozdobnych (drzew, krzewów, bylin), owocowych i warzyw, opracowania na temat agrofagów roślin ogrodniczych (chorób, szkodników, chwastów), − programy ochrony roślin (sadowniczych, warzywnych, ozdobnych), − wybrane nasiona roślin ogrodniczych, podkładek generatywnych i wegetatywnych, − foldery o technologii uprawy roślin warzywnych, katalogi roślin warzywnych, przyprawowych i grzybów jadalnych, czasopisma branżowe, broszury, – zestaw do udzielania pierwszej pomocy, opisy procedur postępowania podczas udzielania pomocy poszkodowanym i postępowania w sytuacji zagrożenia życia lub zdrowia, Warsztaty szkolne wyposażone w: − narzędzia ogrodnicze: szpadel, grabie, grace, widły, pazurki ogrodnicze, motyki, taczki, wózek gospodarczy, − szczepaki, okulizaki, sekatory, piły, nożyce, noże, − urządzenia pomiarowe i diagnostyczne, − przyrządy do wyznaczania dojrzałości zbiorczej, sortowania i kalibracji owoców i warzyw, − pojemniki do produkcji ogrodniczej (doniczki, kontenery, wielodoniczki, skrzynki), opakowania, − podkładki i zrazy do szczepienia, sadzonki, − wiązadła, wosk do zabezpieczenia szczepień, − nasiona do zakładania upraw ogrodniczych, − tapenery, gumy, wiązadła mocujące, wężyki, spinacze i klipsy ogrodnicze. Szkolne gospodarstwo ogrodnicze wyposażone w: − ogród z wybranymi gatunkami roślin ozdobnych: drzew i krzewów ozdobnych, bylin, roślin dwuletnich, − działkę do upraw polowych: siewu, pikowania i sadzenia roślin, pielęgnacji upraw ogrodniczych, zbioru owoców, warzyw, prowadzenia upraw jednorocznych, bylin, roślin drzewiastych, plantacji wieloletnich, − mateczniki roślin ogrodniczych do pobierania sadzonek, oczek, zrazów, − tunel foliowy wyposażony w stoły uprawowe, system nawodnieniowy, − podłoża ogrodnicze, nawozy, − zbiorniki do gromadzenia wody opadowej. Miejsce realizacji praktyk zawodowych: gospodarstwa i przedsiębiorstwa ogrodnicze, szkółki roślin ozdobnych i owocowych, centra i sklepy ogrodnicze, spółdzielnie ogrodnicze, skupy owoców i warzyw, inne podmioty stanowiące potencjalne miejsce zatrudnienia absolwentów szkół prowadzących kształcenie w zawodzie lub branżowe centrum umiejętności w dziedzinie ogrodnictwo. Liczba tygodni przeznaczonych na realizację praktyk zawodowych: 8 tygodni (280 godzin), a w przypadku branżowej szkoły II stopnia – 4 tygodnie (140 godzin), z tym że w przypadku realizacji praktyk w branżowym centrum umiejętności ich wymiar zrealizowany w tym centrum nie może przekroczyć 50 % łącznego wymiaru praktyk. Uczeń jest przygotowywany do uzyskania uprawnienia do prowadzenia doradztwa dotyczącego środków ochrony roślin, w zakresie stosowania środków ochrony roślin zgodnie z przepisami ustawy z dnia 8 marca 2013 r. o środkach ochrony roślin. MINIMALNA LICZBA GODZIN KSZTAŁCENIA ZAWODOWEGO DLA KWALIFIKACJI WYODRĘBNIONYCH W ZAWODZIE1) OGR.06. Wykonywanie prac i usług ogrodniczych

1) W szkole liczbę godzin kształcenia zawodowego należy dostosować do wymiaru godzin określonego w przepisach w sprawie ramowych planów nauczania dla publicznych szkół, przewidzianego dla kształcenia zawodowego w danym typie szkoły, zachowując minimalną liczbę godzin wskazanych w tabeli dla efektów kształcenia właściwych dla kwalifikacji wyodrębnionej w zawodzie. 2) Nauczyciele wszystkich obowiązkowych zajęć edukacyjnych z zakresu kształcenia zawodowego powinni stwarzać uczniom warunki do nabywania kompetencji personalnych i społecznych. 3) Wskazana jednostka efektów kształcenia nie jest powtarzana w przypadku, gdy kształcenie zawodowe odbywa się w szkole prowadzącej kształcenie w tym zawodzie. 4) Nauczyciele wszystkich obowiązkowych zajęć edukacyjnych z zakresu kształcenia zawodowego powinni stwarzać uczniom warunki do nabywania umiejętności w zakresie organizacji pracy małych zespołów. TECHNIK ARANŻACJI FLORYSTYCZNYCH 343207 KWALIFIKACJA WYODRĘBNIONA W ZAWODZIE OGR. 09. Planowanie i wykonywanie kompozycji florystycznych OGR.12. Aranżowanie wnętrz i otwartej przestrzeni kompozycjami florystycznymi CELE KSZTAŁCENIA Absolwent szkoły prowadzącej kształcenie w zawodzie technik aranżacji florystycznych powinien być przygotowany do wykonywania zadań zawodowych 1) w zakresie kwalifikacji OGR.09. Planowanie i wykonywanie kompozycji florystycznych: a) planowania i wykonania kompozycji z roślin ciętych, doniczkowych, suszonych i utrwalonych, b) doboru materiałów roślinnych i dekoracyjnych do wykonania kompozycji florystycznych, c) prowadzenia sprzedaży kompozycji florystycznych i asortymentu florystycznego; 2) zakresie kwalifikacji OGR.12. Aranżowanie wnętrz i otwartej przestrzeni kompozycjami florystycznymi: a) aranżowania przestrzeni z uwzględnieniem zasad estetyki, funkcjonalności i potrzeb klienta, b) projektowania i wykonywanie dekoracji roślinnej wnętrz i przestrzeni otwartych, c) projektowania i wykonania specjalistycznych kompozycji florystycznych, d) stosowania zasad zrównoważonego rozwoju w doborze materiałów roślinnych i dekoracyjnych, e) zakładania i prowadzenia działalności florystycznej. EFEKTY KSZTAŁCENIA I KRYTERIA WERYFIKACJI TYCH EFEKTÓW Do wykonywania zadań zawodowych w zakresie kwalifikacji OGR.09. Planowanie i wykonywanie kompozycji florystycznych jest niezbędne osiągnięcie niżej wymienionych efektów kształcenia:

Do wykonywania zadań zawodowych w zakresie kwalifikacji OGR.12. Aranżowanie wnętrz i otwartej przestrzeni kompozycjami florystycznymi jest niezbędne osiągnięcie niżej wymienionych efektów kształcenia:

WARUNKI REALIZACJI KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE TECHNIK ARANŻACJI FLORYSTYCZNYCH Szkoła prowadząca kształcenie w zawodzie zapewnia pomieszczenia dydaktyczne z wyposażeniem odpowiadającym technologii i technice stosowanej w zawodzie, aby zapewnić osiągnięcie wszystkich efektów kształcenia określonych w podstawie programowej kształcenia w zawodzie szkolnictwa branżowego oraz umożliwić przygotowanie absolwenta do wykonywania zadań zawodowych. Wyposażenie szkoły niezbędne do realizacji kształcenia w kwalifikacji OGR.09. Planowanie i wykonywanie kompozycji florystycznych Pracownia projektowania wyrobów florystycznych wyposażona w: − stanowisko komputerowe dla nauczyciela z dostępem do internetu i z pakietem programów biurowych, programów do komputerowego wspomagania projektowania, wizualizacji kompozycji florystycznych oraz kosztorysowania, ekran projekcyjny, skaner, drukarkę, − stanowisko komputerowe dla uczniów (jedno stanowisko dla dwóch uczniów) z dostępem do internetu, wyposażone w programy do komputerowego wspomagania projektowania, wizualizacji kompozycji florystycznych oraz kosztorysowania, − stanowiska rysunkowo-malarskie (jedno stanowisko dla jednego ucznia), materiały, narzędzia rysunkowe i malarskie, − plansze przedstawiające dekoracje wnętrz zabytkowych i współczesnych, albumy i katalogi z zakresu historii sztuki, historii dekoracji roślinnych, prezentacje multimedialne i filmy dydaktyczne dotyczące rodzajów i stylów kompozycji florystycznych, sposobów i technik wykonania kompozycji, plansze przedstawiające zasady łączenia barw oraz projektowania kompozycji, katalogi materiałów i wyrobów florystycznych, przykładowe cenniki materiału roślinnego i środków technicznych, − projektor multimedialny, − cyfrowy aparat fotograficzny – zestaw do udzielania pierwszej pomocy, opisy procedur postępowania podczas udzielania pomocy poszkodowanym i postępowania w sytuacji zagrożenia życia lub zdrowia. Pracownia florystyczna wyposażona w: − materiał roślinny, taki jak: kwiaty i zieleń cięta, rośliny doniczkowe, rośliny utrwalone, rośliny jednoroczne do nasadzeń sezonowych, − naczynia i pojemniki (np. szklane, ceramiczne, wiklinowe), − próbki podłoży, drenaży, próbki nawozów i materiałów do pielęgnacji roślin (np. odżywki do kwiatów ciętych, doniczkowych), − sprzęt do pielęgnacji roślin (np. noże florystyczne, sekatory, zraszacze do oprysków), − statywy do bukietów ślubnych, urządzenia umożliwiające prezentację materiałów i wyrobów florystycznych, − prasę do suszenia roślin, − stanowiska do wykonywania kompozycji i dekoracji roślinnych (jedno stanowisko dla jednego ucznia) wyposażone w materiał roślinny (np. kwiaty i zieleń cięta, rośliny doniczkowe, rośliny utrwalone, rośliny jednoroczne do nasadzeń sezonowych), − podstawowe i pomocnicze środki techniczne (np. druty, gąbki florystyczne, siatki druciane, kleje na gorąco i na zimno, pinholdery, candelholdery, taśmy florystyczne, plastelinę florystyczną, nabłyszczacze do liści), środki techniczne wykonane z użyciem gąbki florystycznej (np. floret, mikrofon, garnet, tabledeco), − materiały dekoracyjne, np. wstążki, papier, galanteria florystyczna, tkaniny i kwiaty sztuczne, − narzędzia i urządzenia florystyczne (np. nóż florystyczny, sekator, nożyczki, obcęgi, klejarka na gorąco, (pistolet), zraszacze do wody, statyw florystyczny do wykonywania i prezentacji bukietów oraz wiązanek), − lustro, − podłoża do nasadzeń roślin doniczkowych i sezonowych, drenaże, konewki do wody, − środki umożliwiające eksponowanie kompozycji i dekoracji florystycznych (np. stojaki ekspozycyjne metalowe, drewniane, postumenty i kolumny do prezentacji, regały modułowe), − pojemniki na odpady organiczne i nieorganiczne. Wyposażenie szkoły niezbędne do realizacji kształcenia w kwalifikacji OGR.12. Aranżowanie wnętrz i otwartej przestrzeni kompozycjami florystycznymi Pracownia projektowania wyrobów florystycznych wyposażona w: − stanowisko komputerowe dla nauczyciela z dostępem do internetu i z pakietem programów biurowych, programów do komputerowego wspomagania projektowania, wizualizacji kompozycji florystycznych oraz kosztorysowania, ekran projekcyjny, skaner, drukarkę, − stanowisko komputerowe dla uczniów (jedno stanowisko dla dwóch uczniów) z dostępem do internetu, wyposażone w programy do komputerowego wspomagania projektowania, wizualizacji kompozycji florystycznych oraz kosztorysowania, − stanowiska rysunkowo-malarskie (jedno stanowisko dla jednego ucznia), materiały, narzędzia rysunkowe i malarskie, − plansze przedstawiające dekoracje wnętrz zabytkowych i współczesnych, albumy i katalogi z zakresu historii sztuki, historii dekoracji roślinnych, prezentacje multimedialne i filmy dydaktyczne dotyczące rodzajów i stylów kompozycji florystycznych, sposobów i technik wykonania kompozycji, plansze przedstawiające zasady łączenia barw oraz projektowania kompozycji, katalogi materiałów i wyrobów florystycznych, przykładowe cenniki materiału roślinnego i środków technicznych, − projektor multimedialny, − cyfrowy aparat fotograficzny, – zestaw do udzielania pierwszej pomocy, opisy procedur postępowania podczas udzielania pomocy poszkodowanym i postępowania w sytuacji zagrożenia życia lub zdrowia. Pracownia florystyczna wyposażona w: − materiał roślinny: kwiaty i zieleń cięta, rośliny doniczkowe, rośliny utrwalone, rośliny jednoroczne do nasadzeń sezonowych, − materiały dekoracyjne (np. wstążki, papier, galanteria florystyczna, tkaniny i kwiaty sztuczne), − podstawowe i pomocnicze środki techniczne:. druty, gąbki florystyczne, siatki druciane, kleje na gorąco i na zimno, pinholdery, candelholdery, taśmy florystyczne – rodzaje, plastelina florystyczna, nabłyszczacze do liści, rafia naturalna i syntetyczna, środki techniczne wykonane z użyciem gąbki florystycznej (np. floret, mikrofon, garnet, tabledeco), − naczynia i pojemniki (np. szklane, ceramiczne, wiklinowe), − próbki podłoży, drenaży, próbki nawozów i materiałów do pielęgnacji roślin (np. odżywki do kwiatów ciętych, doniczkowych), − sprzęt do pielęgnacji roślin (np. noże florystyczne, sekatory, zraszacze do oprysków), − statywy do bukietów ślubnych, urządzenia umożliwiające prezentację materiałów i wyrobów florystycznych, − prasę do suszenia roślin, − stanowiska do wykonywania kompozycji i dekoracji roślinnych (jedno stanowisko dla jednego ucznia) wyposażone w materiał roślinny. kwiaty i zieleń cięta, rośliny doniczkowe, rośliny utrwalone, rośliny jednoroczne do nasadzeń sezonowych, − narzędzia i urządzenia florystyczne: nóż florystyczny, sekator, nożyczki, obcęgi, klejarka na gorąco, (pistolet), zraszacze do wody, statyw florystyczny do wykonywania i prezentacji bukietów, − lustro, − podłoża do nasadzeń roślin doniczkowych i sezonowych, drenaże, konewki do wody − środki umożliwiające eksponowanie kompozycji i dekoracji florystycznych (np. stojaki ekspozycyjne metalowe, drewniane, postumenty i kolumny do prezentacji, regały modułowe), − pojemniki na odpady organiczne i nieorganiczne. Miejsce realizacji praktyk zawodowych: kwiaciarnie, pracownie florystyczne, oraz inne podmioty stanowiące potencjalne miejsce zatrudnienia absolwentów szkół prowadzących kształcenie w zawodzie lub branżowe centrum umiejętności w dziedzinie florystyka. Liczba tygodni przeznaczonych na realizację praktyk zawodowych: 4 tygodnie (140 godzin), z tym że w przypadku realizacji praktyk w branżowym centrum umiejętności ich wymiar zrealizowany w tym centrum nie może przekroczyć 50 % łącznego wymiaru praktyk. MINIMALNA LICZBA GODZIN KSZTAŁCENIA ZAWODOWEGO DLA KWALIFIKACJI WYODRĘBNIONEJ W ZAWODZIE1) OGR.09. Planowanie i wykonywanie kompozycji florystycznych

1) W szkole liczbę godzin kształcenia zawodowego należy dostosować do wymiaru godzin określonego w przepisach w sprawie ramowych planów nauczania dla publicznych szkół, przewidzianego dla kształcenia zawodowego w danym typie szkoły, zachowując minimalną liczbę godzin wskazanych w tabeli dla efektów kształcenia właściwych dla kwalifikacji wyodrębnionej w zawodzie. 2) Wskazana jednostka efektów kształcenia nie jest powtarzana w przypadku absolwentów branżowej szkoły I stopnia w zawodzie florysta. 3) Nauczyciele wszystkich obowiązkowych zajęć edukacyjnych z zakresu kształcenia zawodowego powinni stwarzać uczniom warunki do nabywania kompetencji personalnych i społecznych. 4) Nauczyciele wszystkich obowiązkowych zajęć edukacyjnych z zakresu kształcenia zawodowego powinni stwarzać uczniom warunki do nabywania umiejętności w zakresie organizacji pracy małych zespołów. TECHNIK ARCHITEKTURY KRAJOBRAZU I ARBORYSTYKI 314210 KWALIFIKACJE WYODRĘBNIONE W ZAWODZIE OGR.10. Urządzanie i pielęgnacja terenów zieleni OGR.13. Projektowanie terenów zieleni i realizacja prac związanych z budową i konserwacją obiektów architektury krajobrazu CELE KSZTAŁCENIA Absolwent szkoły prowadzącej kształcenie w zawodzie technik architektury krajobrazu i arborystyki powinien być przygotowany do wykonywania zadań zawodowych: 1) w zakresie kwalifikacji OGR.10. Urządzanie i pielęgnacja terenów zieleni: a) przygotowania terenu do realizacji nasadzeń i wysiewu roślin ozdobnych oraz traw, b) dobierania roślin ozdobnych do stanowiska, c) zakładania i pielęgnacji powierzchni trawiastych, d) sadzenie i pielęgnacja roślin drzewiastych, e) sadzenia i pielęgnowania roślin z uwzględnieniem wzrostu różnorodności biologicznej, gatunków rodzimych oraz gatunków cennych przyrodniczo; 2) w zakresie kwalifikacji OGR.13. Projektowanie terenów zieleni i realizacja prac związanych z budową i konserwacją obiektów architektury krajobrazu: a) projektowania nasadzeń roślinnych oraz układów kompozycyjnych, b) organizacji prac związanych z realizacją zadań w terenach zieleni, c) dobierania obiektów małej architektury do terenów zieleni, d) budowania i konserwacji obiektów architektury krajobrazu. EFEKTY KSZTAŁCENIA I KRYTERIA WERYFIKACJI TYCH EFEKTÓW Do wykonywania zadań zawodowych w zakresie kwalifikacji OGR.10. Urządzanie i pielęgnacja terenów zieleni jest niezbędne osiągnięcie niżej wymienionych efektów kształcenia:

Do wykonywania zadań zawodowych w zakresie kwalifikacji OGR.13. Projektowanie terenów zieleni i realizacja prac związanych z budową i konserwacją obiektów architektury krajobrazu jest niezbędne osiągnięcie niżej wymienionych efektów kształcenia

WARUNKI REALIZACJI KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE TECHNIK ARCHITEKTURY KRAJOBRAZU I ARBORYSTYKI Szkoła prowadząca kształcenie w zawodzie zapewnia pomieszczenia dydaktyczne z wyposażeniem odpowiadającym technologii i technice stosowanej w zawodzie, aby umożliwić osiągnięcie wszystkich efektów kształcenia określonych w podstawie programowej kształcenia w zawodzie szkolnictwa branżowego oraz przygotowanie absolwenta do wykonywania zadań zawodowych. Wyposażenie szkoły niezbędne do realizacji kształcenia w kwalifikacji OGR.10. Urządzanie i pielęgnacja terenów zieleni Pracownia urządzania i pielęgnacji terenów zieleni wyposażona w: − stanowisko komputerowe dla nauczyciela podłączone do sieci lokalnej z dostępem do internetu, z pakietem programów biurowych i specjalistycznych stosowanych w urządzaniu terenów zieleni oraz z urządzeniem wielofunkcyjnym, z projektorem multimedialnym lub monitorem interaktywnym, − stanowiska komputerowe dla uczniów (jedno stanowisko dla jednego ucznia), wszystkie komputery podłączone do sieci lokalnej z dostępem do internetu, z pakietem programów biurowych i specjalistycznych stosowanych w urządzaniu terenów zieleni, − modele, zdjęcia, filmy instruktażowe dotyczące urządzania, pielęgnacji i konserwacji terenów zieleni, − instrukcje obsługi sprzętu ogrodniczego, − zestaw przepisów prawa dotyczących urządzania, pielęgnacji i konserwacji terenów zieleni, − katalogi roślin ozdobnych, chorób i szkodników roślin ozdobnych, − plansze, zdjęcia, filmy dydaktyczne przedstawiające roślinność stosowaną na terenach zieleni, − przykładowe strategie rozwoju terenów zieleni, dokumentacje projektowe, rysunki odręczne nasadzeń roślinnych na terenach zieleni, − stanowisko do wykonywania rysunków odręcznych (jedno stanowisko dla jednego ucznia), − pomoce dydaktyczne do kształtowania wyobraźni przestrzennej, – zestaw do udzielania pierwszej pomocy, opisy procedur postępowania podczas udzielania pomocy poszkodowanym i postępowania w sytuacji zagrożenia życia lub zdrowia. Warsztaty szkolne wyposażone w: − sprzęt mierniczy (taśmy, szpilki, dalmierz laserowy z funkcją pomiaru wysokości drzew, busole, niwelator laserowy, niwelator optyczny, węgielnice, tyczki geodezyjne, łaty niwelacyjne), − maszyny i sprzęt ogrodniczy, narzędzia ogrodnicze (sekatory ręczne, akumulatorowe, teleskopowe, nożyce do żywopłotów ręczne, akumulatorowe, spalinowe, piły ręczne, akumulatorowe, spalinowe, teleskopowe, szpadle, grabie, motyki, szczotki ogrodowe, − opryskiwacz plecakowy, − systemy nawadniające, sprzęt do podlewania, − mikrosprzęt (np. glebogryzarka, kultywator, kosiarka akumulatorowa, kosa spalinowe lub elektryczna, podkaszarka, rębak do gałęzi, wertykulator, aerator, wiertnica). Ponadto szkoła zapewnia uczniowi dostęp do: − placu manewrowego, − pojazdu silnikowego przeznaczonego do nauki jazdy, − zbioru przepisów ruchu drogowego oraz pomocy dydaktycznych, właściwych ze względu na rodzaj prowadzonego szkolenia, − mikrociągnika ogrodniczego lub nośnika narzędzi (miniładowarki) z wymiennym osprzętem (np. z kosiarką bijakową), − kosiarki autonomicznej. Zajęcia indywidualne z uczniem – nauka jazdy w zakresie kategorii B zgodnie z przepisami dotyczącymi kierujących pojazdami. Uczeń jest przygotowywany do kierowania pojazdem silnikowym oraz do egzaminu państwowego na prawo jazdy odpowiedniej kategorii zgodnie z przepisami dotyczącymi kierujących pojazdami. Uczeń jest przygotowywany do uzyskania uprawnienia do prowadzenia doradztwa dotyczącego środków ochrony roślin, w zakresie stosowania środków ochrony roślin zgodnie z przepisami ustawy z dnia 8 marca 2013 r. o środkach ochrony roślin. Wyposażenie szkoły niezbędne do realizacji kształcenia w kwalifikacji OGR.13. Projektowanie terenów zieleni i realizacja prac związanych z budową i konserwacją obiektów architektury krajobrazu Pracownia projektowania terenów zieleni wyposażona w: − stanowisko komputerowe dla nauczyciela z dostępem do internetu, drukarką, ploterem, skanerem oraz projektorem multimedialnym, pakietem programów biurowych, oprogramowaniem do wykonywania rysunków technicznych oraz oprogramowaniem do projektowania terenów zieleni oraz z oprogramowaniem do wykonywania rysunków technicznych, − stanowiska komputerowe dla uczniów z dostępem do internetu (jedno stanowisko dla jednego ucznia) z pakietem programów biurowych, oprogramowaniem do wykonywania rysunków technicznych oraz oprogramowaniem do projektowania terenów zieleni, − tablety multimedialne (jeden dla jednego ucznia), − plansze, zdjęcia, filmy dydaktyczne przedstawiające roślinność stosowaną na terenach zieleni, − makiety, plany i zdjęcia historycznych i współczesnych założeń ogrodowych, − plansze przedstawiające etapy pracy projektowej, − katalogi: roślin ozdobnych, elementów małej architektury. − normy dotyczące zasad wykonywania rysunków technicznych, − przykładowe projekty obiektów architektury krajobrazu, − przykładowy plan zagospodarowania przestrzennego, − katalogi nakładów rzeczowych oraz katalogi i cenniki dotyczące robót i usług w terenach zieleni, − przykładowe kosztorysy, − stoły do wykonywania rysunków odręcznych (jedno stanowisko dla jednego ucznia), − pomoce dydaktyczne do kształtowania wyobraźni przestrzennej, − przykładowe projekty obiektów architektury krajobrazu, − przykładowe kosztorysy oraz oprogramowanie do kosztorysowania, − katalogi nakładów rzeczowych oraz katalogi i cenniki dotyczące robót i usług w terenach zieleni, − normy dotyczące zasad wykonywania rysunków technicznych, – zestaw do udzielania pierwszej pomocy, opisy procedur postępowania podczas udzielania pomocy poszkodowanym i postępowania w sytuacji zagrożenia życia lub zdrowia. Warsztaty szkolne wyposażone w: − sprzęt mierniczy (taśmy, szpilki, dalmierz laserowy z funkcją pomiaru wysokości drzew, busole, niwelator laserowy, węgielnice, tyczki geodezyjne, łaty niwelacyjne, klupa, taśma miernicza, cyfrowy aparat fotograficzny, urządzenie GNSS (Global Navigation Satellite Systems)), − maszyny i sprzęt ogrodniczy, narzędzia ogrodnicze (sekatory ręczne, akumulatorowe, teleskopowe, nożyce do żywopłotów ręczne, akumulatorowe, spalinowe, piły ręczne, akumulatorowe, spalinowe, teleskopowe, szpadle, grabie, motyki, szczotki ogrodowe, niwelatory optyczne, opryskiwacz plecakowy, systemy nawadniające, sprzęt do podlewania, mikrosprzęt: glebogryzarki, kultywatory, kosiarki akumulatorowe, kosiarki autonomiczne, kosy spalinowe lub elektryczne, podkaszarki, rębaki do gałęzi, wertykulator, aerator, wiertnica, − narzędzia i drobny sprzęt do montażu (np. młotki, pace, kielnie, piły, wiadro, poziomnica), − sprzęt budowlany (np. zagęszczarki), − elektronarzędzia budowlane (np. wiertarkę, wkrętarkę, wyrzynarkę, szlifierkę kątową, piłę kątową), − materiały budowlane (np. zaprawy, kruszywa naturalne oraz sztuczne, łączniki, drewno, farby i lakiery, impregnat). Ponadto szkoła zapewnia uczniowi dostęp do mikrokoparki. Miejsce realizacji praktyk zawodowych: centra ogrodnicze, szkółki roślin ozdobnych, przedsiębiorstwa zajmujące się projektowaniem terenów zieleni, urządzaniem i pielęgnacją terenów zieleni oraz biura projektowo-wykonawcze, placówki służb ochrony zabytków i ochrony przyrody, przedsiębiorstwa budowlane zajmujące się wykonywaniem i konserwacją elementów małej architektury krajobrazu (układaniem kostki, budową altan, pergoli, trejaży), oraz inne podmioty stanowiące potencjalne miejsce zatrudnienia absolwentów szkół prowadzących kształcenie w zawodzie lub branżowe centrum umiejętności w dziedzinie architektura krajobrazu. Liczba tygodni przeznaczonych na realizację praktyk zawodowych: 8 tygodni (280 godzin), a w przypadku branżowej szkoły II stopnia – 4 tygodnie (140 godzin), z tym że w przypadku realizacji praktyk w branżowym centrum umiejętności ich wymiar zrealizowany w tym centrum nie może przekroczyć 50 % łącznego wymiaru praktyk. Uczeń jest przygotowywany do uzyskania uprawnienia do prowadzenia doradztwa dotyczącego środków ochrony roślin, w zakresie stosowania środków ochrony roślin zgodnie z przepisami ustawy z dnia 8 marca 2013 r. o środkach ochrony roślin. Uczeń jest przygotowywany do samodzielnego wykonywania prac o charakterze technicznym w zakresie, prac konserwatorskich oraz prac restauratorskich, prowadzonych przy zabytkach będących parkami wpisanymi do rejestru zabytków albo innego rodzaju zorganizowaną zielenią wpisaną do rejestru zabytków po uzyskaniu wykształcenia średniego lub średniego branżowego oraz dyplomu zawodowego w zawodach związanych z pielęgnacją zieleni zgodnie z przepisami ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. z 2024 r. poz. 1292, z późn. zm.). MINIMALNA LICZBA GODZIN KSZTAŁCENIA ZAWODOWEGO DLA KWALIFIKACJI WYODRĘBNIONYCH W ZAWODZIE1)

1) W szkole liczbę godzin kształcenia zawodowego należy dostosować do wymiaru godzin określonego w przepisach w sprawie ramowych planów nauczania dla publicznych szkół, przewidzianego dla kształcenia zawodowego w danym typie szkoły, zachowując minimalną liczbę godzin wskazanych w tabeli dla efektów kształcenia właściwych dla kwalifikacji wyodrębnionej w zawodzie. 2) Nauczyciele wszystkich obowiązkowych zajęć edukacyjnych z zakresu kształcenia zawodowego powinni stwarzać uczniom warunki do nabywania kompetencji personalnych i społecznych. 3) Wskazana jednostka efektów kształcenia nie jest powtarzana w przypadku, gdy kształcenie zawodowe odbywa się w szkole prowadzącej kształcenie w tym zawodzie. 4) Nauczyciele wszystkich obowiązkowych zajęć edukacyjnych z zakresu kształcenia zawodowego powinni stwarzać uczniom warunki do nabywania umiejętności w zakresie organizacji pracy małych zespołów. ZAŁĄCZNIK NR 1 – WYKAZ GATUNKÓW I ODMIAN ROŚLIN

R- gatunek rodzimy ZAŁĄCZNIK NR 2 – CHOROBY I SZKODNIKI ROŚLIN OZDOBNYCH I. Choroby bakteryjne − bakterioza − bakteryjna plamistość liści − guzowatość korzeni − plamistość liści − rak bakteryjny − zaraza ogniowa − kędzierzawość liści II. Choroby grzybowe − antraknoza − czarna plamistość − fytoftoroza − mączniak prawdziwy − mączniak rzekomy − opieńka miodowa − opieńkowa zgnilizna korzeni − parch − plamistość liści − pleśń śniegowa − rak pędów − rdza − srebrzystość liści − szara pleśń − werticilioza − zamieranie pąków, pędów, liści − zgnilizna twardzikowa − zgorzel siewek − opadzina igieł − czarcie kręgi (grzyby kapeluszowe) − fuzaryjne więdnięcie roślin − septorioza (dalia, astrowate) − gruzełek iglaków III. Choroby wirusowe − wirus mozaiki − pstrość tulipana − żółtaczka astra IV. Szkodniki roślin ozdobnych: − chrabąszcz majowy − ćma bukszpanowa − drutowce − komarnica błotniarka − krety − miniarka jaskrówka − miodówka bukszpanowa − misecznik śliwowiec, ognikowiec − mszyca (burakowa, bluszczowa, azaliowa, różanecznikowa, kwaśnicowa, brzozowo srebrzysta, kalinowa, ligustrowa) − nicienie − nornice − ogrodnica niszczylistka − opuchlak truskawkowiec − pędraki − pordzewiacz azaliowy − przędziorek bukszpanowy, chmielowiec, owocowiec − szrotówek kasztanowcowiaczek − ślimaki − śmietka − turkuć podjadek − wciornastek różówek, amerykański, zachodni − wzdymacz bukszpanowy − zwójki: różaneczka − czerwce: tarczniki, miseczniki, wełnowce − skoczek różany − bruzdownica pędówka (róże) − nimułka różana − śluzownica różana i ciemna − ziemiórki − psowacz różany − obnażacz różówka − mączlik szklarniowy i ostroskrzydły − poskprzypka liliowa − dumek jałowcowy − skoczogonki − rolnice − piętnówki − pilśniowiece (szpeciele). ZałączZnaiłkąc znnrik 2 n r 2 PODSTAWY PROGRAMOWE KSZTAŁCENIA W ZAWODACH SZKOLNICTWA PODSTAWY PROGRAMOWE KSZTAŁCENIA W ZAWODACH SZKOLNICTWA BRANŻOWEGO BRANPRŻZOYWPOERGZĄOD PKROZWYAPNOYCRHZ DĄOD BKROAWNŻAYN TYRACNHS PDOOR TBUR DARNOŻGOYW TERGAON (TSDPRO) RTU DROGOWEGO (TDR) Załącznik zawiera podstawy programowe kształcenia w zawodach szkolnictwa branżowego przyporządkowanych do branży transportu drogowego, określonych w klasyfikacji zawodów szkolnictwa branżowego: 1) kierowca mechanik; 2) technik transportu drogowego. KIEROWCA MECHANIK 832201 KWALIFIKACJA WYODRĘBNIONA W ZAWODZIE TDR.03. Użytkowanie i obsługa środków transportu drogowego CELE KSZTAŁCENIA Absolwent szkoły prowadzącej kształcenie w zawodzie kierowca mechanik powinien być przygotowany do wykonywania zadań zawodowych w zakresie kwalifikacji TDR.03. Użytkowanie i obsługa środków transportu drogowego: 1) przygotowania do kierowania pojazdami samochodowymi w zakresie niezbędnym do uzyskania prawa jazdy kategorii B, C, C+E oraz kwalifikacji wstępnej; 2) oceniania stanu technicznego środków transportu drogowego; 3) wykonywania prac związanych z obsługą środków transportu drogowego; 4) wykonywania prac związanych z przewozem drogowym rzeczy. EFEKTY KSZTAŁCENIA I KRYTERIA WERYFIKACJI TYCH EFEKTÓW Do wykonywania zadań zawodowych w zakresie kwalifikacji TDR.03. Użytkowanie i obsługa środków transportu drogowego jest niezbędne osiągnięcie niżej wymienionych efektów kształcenia:

1) Umowa europejska dotycząca międzynarodowego przewozu drogowego towarów niebezpiecznych (ADR), sporządzona w Genewie dnia 30 września 1957 r. (Dz. U. z 1975 r. Nr 35, poz. 189, z późn. zm.).

WARUNKI REALIZACJI KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE KIEROWCA MECHANIK Szkoła prowadząca kształcenie w zawodzie zapewnia pomieszczenia dydaktyczne z wyposażeniem odpowiadającym technologii i technice stosowanej w zawodzie, aby umożliwić osiągnięcie wszystkich efektów kształcenia określonych w podstawie programowej kształcenia w zawodzie szkolnictwa branżowego oraz umożliwić przygotowanie absolwenta do wykonywania zadań zawodowych. Wyposażenie szkoły niezbędne do realizacji kształcenia w kwalifikacji TDR.03. Użytkowanie i obsługa środków transportu drogowego Pracownia ruchu i transportu drogowego wyposażona w: − stanowisko komputerowe dla nauczyciela podłączone do sieci lokalnej z dostępem do internetu, z urządzeniem wielofunkcyjnym i z projektorem multimedialnym lub tablicą interaktywną lub monitorem interaktywnym, z pakietem programów biurowych oraz oprogramowaniem wspomagającym czytanie rysunku technicznego, naukę przepisów ruchu drogowego, programem do nauki znaków drogowych i testów na prawo jazdy, oprogramowaniem symulującym technikę jazdy, oprogramowaniem do wyznaczania tras, oprogramowaniem do optymalizacji rozmieszczenia ładunków w przestrzeni ładunkowej, oprogramowaniem zawierającym mapy drogowe i parkingi, − stanowiska komputerowe dla uczniów (jedno stanowisko dla jednego ucznia) podłączone do sieci lokalnej z dostępem do internetu, z pakietem programów biurowych oraz oprogramowaniem wspomagającym czytanie rysunku technicznego, naukę przepisów ruchu drogowego, programem do nauki znaków drogowych i testów na prawo jazdy, oprogramowaniem symulującym technikę jazdy, oprogramowaniem do wyznaczania tras, oprogramowaniem do optymalizacji rozmieszczenia ładunków w przestrzeni ładunkowej, oprogramowaniem zawierającym mapy drogowe i parkingi, − plansze, filmy dydaktyczne przedstawiające budowę i obsługę pojazdów samochodowych, znaki drogowe, sytuacje ruchowe, wypadki drogowe, rozmieszczenia i mocowania ładunków w przestrzeni ładunkowe, normy i standardy przewożonych ładunków, − instrukcje obsługi środków transportu drogowego, − narzędzia i przyrządy pomiarowe stosowane w naprawach i eksploatacji środków transportu drogowego: klucze, wkrętarki, ściągacze, suwmiarki, elektryczny miernik uniwersalny, ciśnieniomierz (jeden zestaw dla pięciu uczniów), − materiały dydaktyczne dotyczące naprawy zespołów i podzespołów środków transportu drogowego, − instrukcje obsługi środków transportu drogowego, − zestawy modeli do demonstracji budowy i działania podzespołów (mechanicznych, hydraulicznych, pneumatycznych), − zestawy modeli elementów i układów elektrycznych i elektronicznych pojazdów samochodowych, − modele środków transportu drogowego oraz ich podzespołów, − przekroje środków transportu drogowego, − filmy i plansze ilustrujące opakowania transportowe, wzory oznakowania opakowań ładunków i urządzeń transportu, zasady ładowania i przewozu ładunków, − wzory dokumentów wymaganych przy wykonywaniu transportu drogowego, − filmy dydaktyczne przedstawiające eksploatację środków transportu drogowego, − urządzenia komunikacji przewodowej i bezprzewodowej, takie jak: telefon, radiotelefon, CB-radio (citizens' band radio), elektroniczny system nawigacji satelitarnej, − mapy drogowe, − symulatory tachografów cyfrowych oraz komplet kart (karta przedsiębiorstwa, karta kierowcy), − zestaw pierwszej pomocy oraz procedury udzielania pierwszej pomocy poszkodowanym w stanach nagłego zagrożenia zdrowotnego, − filmy dydaktyczne przedstawiające korzystanie urządzeń bezpieczeństwa (np. gaśnicy, kocy gaśniczych, młotków bezpieczeństwa), – zestaw do udzielania pierwszej pomocy, opisy procedur postępowania podczas udzielania pomocy poszkodowanym i postępowania w sytuacji zagrożenia życia lub zdrowia. Warsztaty szkolne wyposażone w: − stanowiska do kontroli i naprawy pojazdów samochodowych (jedno stanowisko dla czterech uczniów) wyposażone w: kanał rewizyjny lub podnośnik do podnoszenia pojazdów, wyciąg spalin, urządzenia diagnostyczne do pomiaru geometrii podwozia, urządzenia diagnostyczne do pomiaru emisji spalin samochodowych, przyrząd do ustawiania świateł komputer diagnostyczny z oprogramowaniem, komplet narzędzi umożliwiających pracę naprawcze, w tym narzędzia ręczne, elektronarzędzia, narzędzia pneumatyczne, − pojazdy samochodowe: samochód osobowy oraz pojazd samochodowy do przewozu ładunków, − zespoły i podzespoły pojazdów samochodowych (np. silnik, skrzynia przekładniowe, mosty napędowe), − stanowisko do wymiany materiałów eksploatacyjnych, narzędzia monterskie, klucze dynamometryczne, instrukcję obsługi środków transportu, − urządzenia do mycia i konserwacji, − stanowiska montażu i demontażu podzespołów maszyn i urządzeń (jedno stanowisko dla czterech uczniów) wyposażone w: stół warsztatowy, komplet narzędzi umożliwiających pracę naprawcze, w tym narzędzia ręczne, elektronarzędzia, narzędzia pneumatyczne, urządzenia i przyrządy do prac montażowych (np. podnośniki warsztatowe, stojaki, instalację sprężonego powietrza lub sprężarkę, wraz z osprzętem, przyrządy pomiarowe), − środki ochrony indywidualnej (np. specjalistyczne rękawice ochronne, specjalistyczne okulary ochronne). Ponadto szkoła zapewnia uczniowi dostęp do: − infrastruktury niezbędnej do przeprowadzenia zajęć praktycznych w ramach kwalifikacji wstępnej, − placu manewrowego, − pojazdu silnikowego przeznaczonego do nauki jazdy w zakresie kategorii B, − pojazdu silnikowego przeznaczonego do nauki jazdy w zakresie kategorii C, − zespołu pojazdów w zakresie prawa jazdy kategorii C+E, oraz jazdy w warunkach specjalnych albo symulatora do jazdy w warunkach specjalnych, − pomocy dydaktycznych w zakresie prawa jazdy kategorii B, C, C+E, − bazy danych dotyczących części zamiennych. Zajęcia indywidualne z uczniem: nauka jazdy w zakresie kategorii B, C i C+E, zgodnie z przepisami dotyczącymi kierujących pojazdami oraz doskonalenie techniki jazdy zgodnie z przepisami o transporcie drogowym. Uczeń jest przygotowywany do kierowania pojazdem silnikowym oraz do egzaminu państwowego na prawo jazdy kategorii B, C i C+E zgodnie z przepisami dotyczącymi kierujących pojazdami. Uczeń jest przygotowywany do testu kwalifikacyjnego w ramach kwalifikacji wstępnej, o której mowa w przepisach dotyczących transportu drogowego. Kształcenie w zakresie kwalifikacji wstępnej odbywa się zgodnie z przepisami w sprawie szkolenia i egzaminowania kierowców wykonujących przewóz drogowy. MINIMALNA LICZBA GODZIN KSZTAŁCENIA ZAWODOWEGO DLA KWALIFIKACJI WYODRĘBNIONEJ W ZAWODZIE1)

1) W szkole liczbę godzin kształcenia zawodowego należy dostosować do wymiaru godzin określonego w przepisach w sprawie ramowych planów nauczania dla publicznych szkół, przewidzianego dla kształcenia zawodowego w danym typie szkoły, zachowując minimalną liczbę godzin wskazanych w tabeli dla efektów kształcenia właściwych dla kwalifikacji wyodrębnionej w zawodzie. 2) Nauczyciele wszystkich obowiązkowych zajęć edukacyjnych z zakresu kształcenia zawodowego powinni stwarzać uczniom warunki do nabywania kompetencji personalnych i społecznych. MOŻLIWOŚCI PODNOSZENIA KWALIFIKACJI W ZAWODZIE Absolwent szkoły prowadzącej kształcenie w zawodzie kierowca mechanik po potwierdzeniu kwalifikacji TDR.03. Użytkowanie i obsługa środków transportu drogowego może uzyskać dyplom zawodowy w zawodzie technik transportu drogowego po potwierdzeniu kwalifikacji TDR.04. Kierowanie operacjami transportu drogowego rzeczy oraz uzyskaniu wykształcenia średniego lub średniego branżowego. TECHNIK TRANSPORTU DROGOWEGO 311927 KWALIFIKACJE WYODRĘBNIONE W ZAWODZIE TDR.03. Użytkowanie i obsługa środków transportu drogowego TDR.04. Kierowanie operacjami transportu drogowego rzeczy CELE KSZTAŁCENIA Absolwent szkoły prowadzącej kształcenie w zawodzie technik transportu drogowego powinien być przygotowany do wykonywania zadań zawodowych: 1) w zakresie kwalifikacji TDR.03. Użytkowanie i obsługa środków transportu drogowego: a) przygotowania do kierowania pojazdami samochodowymi w zakresie niezbędnym do uzyskania prawa jazdy kategorii B, C, C+E oraz kwalifikacji wstępnej, b) oceniania stanu technicznego środków transportu drogowego, c) wykonywania prac związanych z obsługą środków transportu drogowego, d) wykonywania prac związanych z przewozem drogowym rzeczy; 2) w zakresie kwalifikacji TDR.04. Kierowanie operacjami transportu drogowego rzeczy: a) planowania i organizacji przewozu drogowego ładunków, b) prowadzenia dokumentacji dotyczącej przewozu drogowego ładunków, c) przygotowania do uzyskania certyfikatu kompetencji zawodowych. EFEKTY KSZTAŁCENIA I KRYTERIA WERYFIKACJI TYCH EFEKTÓW Do wykonywania zadań zawodowych w zakresie kwalifikacji TDR.03. Użytkowanie i obsługa środków transportu drogowego jest niezbędne osiągnięcie niżej wymienionych efektów kształcenia:

Do wykonywania zadań zawodowych w zakresie kwalifikacji TDR.04. Kierowanie operacjami transportu drogowego rzeczy jest niezbędne osiągnięcie niżej wymienionych efektów kształcenia:

WARUNKI REALIZACJI KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE TECHNIK TRANSPORTU DROGOWEGO Szkoła prowadząca kształcenie w zawodzie zapewnia pomieszczenia dydaktyczne z wyposażeniem odpowiadającym technologii i technice stosowanej w zawodzie, aby umożliwić osiągnięcie wszystkich efektów kształcenia określonych w podstawie programowej kształcenia w zawodzie szkolnictwa branżowego oraz umożliwić przygotowanie absolwenta do wykonywania zadań zawodowych. Wyposażenie szkoły niezbędne do realizacji kształcenia w kwalifikacji TDR.03. Użytkowanie i obsługa środków transportu drogowego Pracownia ruchu i transportu drogowego wyposażona w: − stanowisko komputerowe dla nauczyciela podłączone do sieci lokalnej z dostępem do internetu, z urządzeniem wielofunkcyjnym i z projektorem multimedialnym lub tablicą interaktywną lub monitorem interaktywnym, z pakietem programów biurowych oraz oprogramowaniem wspomagającym czytanie rysunku technicznego, naukę przepisów ruchu drogowego, programem do nauki znaków drogowych i testów na prawo jazdy, oprogramowaniem symulującym technikę jazdy, oprogramowaniem do wyznaczania tras, oprogramowaniem do optymalizacji rozmieszczenia ładunków w przestrzeni ładunkowej, oprogramowaniem zawierającym mapy drogowe i parkingi, − stanowiska komputerowe dla uczniów (jedno stanowisko dla jednego ucznia) podłączone do sieci lokalnej z dostępem do internetu, z pakietem programów biurowych oraz oprogramowaniem wspomagającym czytanie rysunku technicznego, naukę przepisów ruchu drogowego, programem do nauki znaków drogowych i testów na prawo jazdy, oprogramowaniem symulującym technikę jazdy, oprogramowaniem do wyznaczania tras, oprogramowaniem do optymalizacji rozmieszczenia ładunków w przestrzeni ładunkowej, oprogramowaniem zawierającym mapy drogowe i parkingi, − plansze, filmy dydaktyczne przedstawiające budowę i obsługę pojazdów samochodowych, znaki drogowe, sytuacje ruchowe, wypadki drogowe, rozmieszczenia i mocowania ładunków w przestrzeni ładunkowe, normy i standardy przewożonych ładunków, − instrukcje obsługi środków transportu drogowego, − narzędzia i przyrządy pomiarowe stosowane w naprawach i eksploatacji środków transportu drogowego: klucze, wkrętarki, ściągacze, suwmiarki, elektryczny miernik uniwersalny, ciśnieniomierz (jeden zestaw dla pięciu uczniów), − materiały dydaktyczne dotyczące naprawy zespołów i podzespołów środków transportu drogowego, − instrukcje obsługi środków transportu drogowego, − zestawy modeli do demonstracji budowy i działania podzespołów (mechanicznych, hydraulicznych, pneumatycznych) − zestawy modeli elementów i układów elektrycznych i elektronicznych pojazdów samochodowych, − modele środków transportu drogowego oraz ich podzespołów, − przekroje środków transportu drogowego, − filmy i plansze ilustrujące opakowania transportowe, wzory oznakowania opakowań ładunków i urządzeń transportu, zasady ładowania i przewozu ładunków, − wzory dokumentów wymaganych przy wykonywaniu transportu drogowego, − filmy dydaktyczne przedstawiające eksploatację środków transportu drogowego, − urządzenia komunikacji przewodowej i bezprzewodowej, takie jak: telefon, radiotelefon, CB-radio (citizens' band radio), elektroniczny system nawigacji satelitarnej, − mapy drogowe, − symulatory tachografów cyfrowych oraz komplet kart (karta przedsiębiorstwa, karta kierowcy), − zestaw pierwszej pomocy oraz procedury udzielania pierwszej pomocy poszkodowanym w stanach nagłego zagrożenia zdrowotnego, − filmy dydaktyczne przedstawiające korzystanie urządzeń bezpieczeństwa (np. gaśnicy, kocy gaśniczych, młotków bezpieczeństwa), – zestaw do udzielania pierwszej pomocy, opisy procedur postępowania podczas udzielania pomocy poszkodowanym i postępowania w sytuacji zagrożenia życia lub zdrowia. Warsztaty szkolne wyposażone w: − stanowiska do kontroli i naprawy pojazdów samochodowych (jedno stanowisko dla czterech uczniów) wyposażone w: kanał rewizyjny lub podnośnik do podnoszenia pojazdów, wyciąg spalin, urządzenia diagnostyczne do pomiaru geometrii podwozia, urządzenia diagnostyczne do pomiaru emisji spalin samochodowych, przyrząd do ustawiania świateł komputer diagnostyczny z oprogramowaniem, komplet narzędzi umożliwiających pracę naprawcze, w tym narzędzia ręczne, elektronarzędzia, narzędzia pneumatyczne, − pojazdy samochodowe: samochód osobowy oraz pojazd samochodowy do przewozu ładunków, − zespoły i podzespoły pojazdów samochodowych (np. silnik, skrzynia przekładniowe, mosty napędowe), − stanowisko do wymiany materiałów eksploatacyjnych, narzędzia monterskie, klucze dynamometryczne, instrukcję obsługi środków transportu, − urządzenia do mycia i konserwacji, − stanowiska montażu i demontażu podzespołów maszyn i urządzeń (jedno stanowisko dla czterech uczniów) wyposażone w: stół warsztatowy, komplet narzędzi umożliwiających pracę naprawcze, w tym narzędzia ręczne, elektronarzędzia, narzędzia pneumatyczne, urządzenia i przyrządy do prac montażowych (np. podnośniki warsztatowe, stojaki, instalację sprężonego powietrza lub sprężarkę, wraz z osprzętem, przyrządy pomiarowe), − środki ochrony indywidualnej (np. specjalistyczne rękawice ochronne, specjalistyczne okulary ochronne). Ponadto szkoła zapewnia uczniowi dostęp do: − infrastruktury niezbędnej do przeprowadzenia zajęć praktycznych w ramach kwalifikacji wstępnej, − placu manewrowego, − pojazdu silnikowego przeznaczonego do nauki jazdy w zakresie kategorii B, − pojazdu silnikowego przeznaczonego do nauki jazdy w zakresie kategorii C, − zespołu pojazdów w zakresie prawa jazdy kategorii C+E, oraz jazdy w warunkach specjalnych albo symulatora do jazdy w warunkach specjalnych, − pomocy dydaktycznych w zakresie prawa jazdy kategorii B, C, C+E, − bazy danych dotyczących części zamiennych. Zajęcia indywidualne z uczniem: nauka jazdy w zakresie kategorii B, C i C+E, zgodnie z przepisami dotyczącymi kierujących pojazdami oraz doskonalenie techniki jazdy zgodnie z przepisami o transporcie drogowym. Uczeń jest przygotowywany do kierowania pojazdem silnikowym oraz do egzaminu państwowego na prawo jazdy kategorii B, C i C+E zgodnie z przepisami dotyczącymi kierujących pojazdami. Uczeń jest przygotowywany do testu kwalifikacyjnego w ramach kwalifikacji wstępnej, o której mowa w przepisach dotyczących transportu drogowego. Kształcenie w zakresie kwalifikacji wstępnej odbywa się zgodnie z przepisami w sprawie szkolenia i egzaminowania kierowców wykonujących przewóz drogowy. Wyposażenie szkoły niezbędne do realizacji kształcenia w kwalifikacji TDR.04. Kierowanie operacjami transportu drogowego rzeczy Pracownia zarządzania transportem drogowym wyposażona w: − stanowisko komputerowe dla nauczyciela podłączone do sieci lokalnej z dostępem do internetu, z urządzeniem wielofunkcyjnym i z projektorem multimedialnym lub tablicą interaktywną, z pakietem programów biurowych, z oprogramowaniem do wyznaczania tras, oprogramowaniem do optymalizacji rozmieszczenia ładunków w przestrzeni ładunkowej, oprogramowaniem do rozliczanie czasu pracy kierowcy, oprogramowaniem wspierającym zarządzanie zleceniami, oprogramowaniem monitorowania floty oraz realizowanego przewozu, oprogramowaniem zapewniającym dostęp do giełd transportowych oraz wystawienie listu przewozowego, oprogramowaniem do modelowania procesu transportowego, oprogramowaniem zawierającym mapy drogowe i parkingi, − stanowiska komputerowe dla uczniów (jedno stanowisko dla jednego ucznia) podłączone podłączone do sieci lokalnej z dostępem do internetu, z urządzeniem wielofunkcyjnym i z projektorem multimedialnym lub tablicą interaktywną, z pakietem programów biurowych, z oprogramowaniem do wyznaczania tras, oprogramowaniem do optymalizacji rozmieszczenia ładunków w przestrzeni ładunkowej, oprogramowaniem do rozliczanie czasu pracy kierowcy, oprogramowaniem wspierającym zarządzanie zleceniami, oprogramowaniem monitorowania floty oraz realizowanego przewozu, oprogramowaniem zapewniającym dostęp do giełd transportowych oraz wystawienie listu przewozowego, oprogramowaniem do modelowania procesu transportowego, oprogramowaniem zawierającym mapy drogowe i parkingi, − plansze, filmy dydaktyczne przedstawiające normy i standardy przewożonych ładunków, opakowania transportowe, wzory oznakowania opakowań ładunków i urządzeń transportu, zasady ładowania i przewozu ładunków, normy transportowe oraz instruktażowe dotyczące automatycznego systemu poboru opłat drogowych, − wzory dokumentów dotyczące wykonywania transportu drogowego, − urządzenia komunikacji przewodowej i bezprzewodowej, takie jak: telefon, radiotelefon, CB-radio (citizens' band radio), elektroniczny system nawigacji satelitarnej, − mapy drogowe, − zestaw pierwszej pomocy wraz z dokumentacją udzielania pomocy poszkodowanym i postępowania w stanach nagłego zagrożenia zdrowotnego, − filmy dydaktyczne przedstawiające korzystanie urządzeń bezpieczeństwa (np. gaśnicy, kocy gaśniczych, młotków bezpieczeństwa), – zestaw do udzielania pierwszej pomocy, opisy procedur postępowania podczas udzielania pomocy poszkodowanym i postępowania w sytuacji zagrożenia życia lub zdrowia. Ponadto szkoła zapewnia uczniowi dostęp do: − kart paliwowych, − urządzeń do automatycznego poboru opłat za drogi, − bazy danych dotyczących przewozów, − symulatorów tachografów cyfrowych oraz kompletu kart (karta przedsiębiorstwa, karta kierowcy). Liczba tygodni przeznaczonych na realizację praktyk zawodowych: 8 tygodni (280 godzin), a w przypadku branżowej szkoły II stopnia – 4 tygodnie (140 godzin). Miejsce realizacji praktyk zawodowych: − przedsiębiorstwa transportowe spełniające wymogi prawne – 140 godzin lub branżowe centrum umiejętności w dziedzinie transport drogowy nie więcej niż 70 godzin, − przedsiębiorstwa spedycyjne, operatorzy logistyczni – 35 godzin (realizowane w przedsiębiorstwie transportowym), − serwisy samochodowe – 35 godzin, − inne przedsiębiorstwa zabezpieczenia transportu drogowego – 30 godzin, w przypadku branżowej szkoły II stopnia – przedsiębiorstwa transportowe spełniające wymogi prawne – 140 godzin lub branżowe centrum umiejętności w dziedzinie transport drogowy nie więcej niż 70 godzin. Uczeń jest przygotowywany do uzyskania certyfikatu kompetencji zawodowych w transporcie drogowym rzeczy, zgodnie z przepisami dotyczącymi transportu drogowego. MINIMALNA LICZBA GODZIN KSZTAŁCENIA ZAWODOWEGO DLA KWALIFIKACJI WYODRĘBNIONEJ W ZAWODZIE1)

1) W szkole liczbę godzin kształcenia zawodowego należy dostosować do wymiaru godzin określonego w przepisach w sprawie ramowych planów nauczania dla publicznych szkół, przewidzianego dla kształcenia zawodowego w danym typie szkoły, zachowując minimalną liczbę godzin wskazanych w tabeli dla efektów kształcenia właściwych dla kwalifikacji wyodrębnionej w zawodzie. 2) Nauczyciele wszystkich obowiązkowych zajęć edukacyjnych z zakresu kształcenia zawodowego powinni stwarzać uczniom warunki do nabywania kompetencji personalnych i społecznych. 3) Wskazana jednostka efektów kształcenia nie jest powtarzana w przypadku, gdy kształcenie zawodowe odbywa się w szkole prowadzącej kształcenie w tym zawodzie. 4) Nauczyciele wszystkich obowiązkowych zajęć edukacyjnych z zakresu kształcenia zawodowego powinni stwarzać uczniom warunki do nabywania umiejętności w zakresie organizacji pracy małych zespołów. ZałączZnaiłkąc znnrik 3 n r 3 PODSTAWY PROGRAMOWE KSZTAŁCENIA W ZAWODACH SZKOLNICTWA PODSTAWY PROGRAMOWE KSZTAŁCENIA W ZAWODACH SZKOLNICTWA BRANŻOWEGO BRANPRŻZOYWPOERGZOĄD PKROZWYAPNOYRCHZ ĄDOD BKROAWNŻAYN TYRCAHNS DPOOR TBUR LAONTNŻIYC ZTERGAO N(TSLPOO) RTU LOTNICZEGO (TLO) Załącznik zawiera podstawy programowe kształcenia w zawodach szkolnictwa branżowego przyporządkowanych do branży transportu lotniczego, określonych w klasyfikacji zawodów szkolnictwa branżowego: 1) technik awionik; 2) technik lotniskowych służb operacyjnych; 3) technik mechanik lotniczy. TECHNIK AWIONIK 315316 KWALIFIKACJA WYODRĘBNIONA W ZAWODZIE TLO.04. Obsługa techniczna systemów awionicznych i instalacji elektrycznych statków powietrznych CELE KSZTAŁCENIA Absolwent szkoły prowadzącej kształcenie w zawodzie technik awionik powinien być przygotowany do wykonywania zadań zawodowych w zakresie kwalifikacji TLO.04. Obsługa techniczna systemów awionicznych i instalacji elektrycznych statków powietrznych: 1) wykonywania obsługi technicznej wyposażenia elektrycznego, awioniczego i elektroniczego statków powietrznych zgodnie z dokumentacją techniczno-obsługową w języku polskim i angielskim oraz standardami branżowymi; 2) diagnozowania stanu technicznego urządzeń, instalacji elektrycznych i systemów awionicznych na podstawie dokumentacji technicznej; 3) wykonywania prac demontażowo-montażowych, regulacyjnych i testowych na urządzeniach i instalacjach elektrycznych oraz systemach awionicznych zgodnie z przepisami i procedurami obsługowymi; 4) lokalizowania i usuwania usterek w instalacjach, wiązkach i urządzeniach z użyciem schematów, rysunków oraz elektronicznych źródeł informacji technicznej. EFEKTY KSZTAŁCENIA I KRYTERIA WERYFIKACJI TYCH EFEKTÓW Do wykonywania zadań zawodowych w zakresie kwalifikacji TLO.04. Obsługa techniczna systemów awionicznych i instalacji elektrycznych statków powietrznych jest niezbędne osiągnięcie niżej wymienionych efektów kształcenia:

WARUNKI REALIZACJI KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE TECHNIK AWIONIK Szkoła prowadząca kształcenie w zawodzie zapewnia pomieszczenia dydaktyczne z wyposażeniem odpowiadającym technologii i technice stosowanej w zawodzie, aby zapewnić osiągnięcie wszystkich efektów kształcenia określonych w podstawie programowej kształcenia w zawodzie szkolnictwa branżowego oraz umożliwić przygotowanie absolwenta do wykonywania zadań zawodowych. Wyposażenie szkoły niezbędne do realizacji kształcenia w kwalifikacji TLO.04. Obsługa techniczna systemów awionicznych i instalacji elektrycznych statków powietrznych − Przepisy prawa w wersji aktualizowanej w związku z ich zmianami: − − Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/1139 z dnia 4 lipca 2018 r. w sprawie wspólnych zasad w dziedzinie lotnictwa cywilnego i utworzenia Agencji Unii Europejskiej ds. Bezpieczeństwa Lotniczego oraz zmieniające rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 2111/2005, (WE) nr 1008/2008, (UE) nr 996/2010, (UE) nr 376/2014 i dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/30/UE i 2014/53/UE, a także uchylające rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 552/2004 i (WE) nr 216/2008 i rozporządzenie Rady (EWG) nr 3922/91, – – Rozporządzenie Komisji (UE) nr 748/2012 z dnia 3 sierpnia 2012 r. ustanawiające przepisy wykonawcze dotyczące certyfikacji lub deklaracji zgodności statków powietrznych i związanych z nimi wyrobów, części, akcesoriów, jednostek sterująco-monitorujących i podzespołów jednostek sterująco-monitorujących w zakresie zdatności do lotu i ochrony środowiska, a także dotyczące wymogów odnoszących się do zdolności organizacji projektujących i produkujących (Część- 21), – – Rozporządzenie Komisji (UE) nr 1321/2014 z dnia 26 listopada 2014 r. w sprawie ciągłej zdatności do lotu statków powietrznych oraz wyrobów lotniczych, części i wyposażenia, a także w sprawie zatwierdzeń udzielanych organizacjom i personelowi zaangażowanym w takie zadania, − − Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 376/2014 z dnia 3 kwietnia 2014 r. w sprawie zgłaszania i analizy zdarzeń w lotnictwie cywilnym oraz podejmowanych w związku z nimi działań następczych, zmiany rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 996/2010 oraz uchylenia dyrektywy 2003/42/WE Parlamentu Europejskiego i Rady i rozporządzeń Komisji (WE) nr 1321/2007 i (WE) nr 1330/2007, − − Rozporządzenie Komisji (UE) 965/2012 z dnia 5 października 2012 r. ustanawiające wymagania techniczne i procedury administracyjne odnoszące się do operacji lotniczych zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 216/2008, − − Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2023/203 z dnia 27 października 2022 r. ustanawiające zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/1139 w kwestii wymagań dotyczących zarządzania ryzykiem związanym z bezpieczeństwem informacji o potencjalnym wpływie na bezpieczeństwo lotnicze w odniesieniu do organizacji objętych zakresem stosowania rozporządzeń Komisji (UE) nr 1321/2014, (UE) nr 965/2012, (UE) nr 1178/2011, (UE) 2015/340, rozporządzeń wykonawczych Komisji (UE) 2017/373 i (UE) 2021/664 oraz właściwych organów objętych zakresem stosowania rozporządzeń Komisji (UE) nr 748/2012, (UE) nr 1321/2014, (UE) nr 965/2012, (UE) nr 1178/2011, (UE) 2015/340, rozporządzeń wykonawczych Komisji (UE) 2017/373, (UE) nr 139/2014 i (UE) 2021/664 oraz zmieniające rozporządzenia Komisji (UE) nr 1178/2011, (UE) nr 748/2012, (UE) nr 965/2012, (UE) nr 139/2014, (UE) nr 1321/2014, (UE) 2015/340 oraz rozporządzenia wykonawcze Komisji (UE) 2017/373 i (UE) 2021/664, − − Decyzja Nr 2003/12/RM Dyrektora Wykonawczego Europejskiej Agencji Bezpieczeństwa Lotniczego z dnia 14 listopada 2003 r. w sprawie przepisów certyfikacyjnych, obejmujących przepisy zdatności do lotu i akceptowalne sposoby spełnienia dla szybowców i motoszybowców (CS-22) wraz z decyzjami zmieniającymi, − − Decyzja Nr 2003/14/RM Dyrektora Wykonawczego Europejskiej Agencji Bezpieczeństwa Lotniczego z dnia 14 listopada 2003 r. w sprawie przepisów certyfikacyjnych, obejmujących przepisy zdatności do lotu i akceptowalne sposoby spełnienia dla samolotów kategorii normalnej, użytkowej, akrobacyjnej i transportu lokalnego (CS-23) wraz z decyzjami zmieniającymi, − − Decyzja Nr 2006/05/RM Dyrektora Wykonawczego Europejskiej Agencji Bezpieczeństwa Lotniczego z dnia 25 września 2006 r. dotycząca specyfikacji certyfikacyjnych, w tym przepisów zdatności do lotu i dopuszczalnych sposobów potwierdzania zgodności dla dużych samolotów (CS-25) wraz z decyzjami zmieniającymi, − − Decyzja Nr 2003/15/RM Dyrektora Wykonawczego Europejskiej Agencji Bezpieczeństwa Lotniczego z dnia 14 listopada 2003 r. w sprawie specyfikacji certyfikacyjnych dla wiropłatów małych (CS-27) wraz z decyzjami zmieniającymi, − − Decyzja nr 2003/16/RM Dyrektora Wykonawczego Europejskiej Agencji Bezpieczeństwa Lotniczego z dnia 14 listopada 2003 r. w sprawie specyfikacji certyfikacyjnych dla dużych wiropłatów (CS-29) wraz z decyzjami zmieniającymi, − − Zmiany w specyfikacjach certyfikacyjnych CS-STAN - wydanie 4, − − Decyzja Nr 2003/9/RM Dyrektora Wykonawczego Europejskiej Agencji Bezpieczeństwa Lotniczego z dnia 24 października 2003 r. w sprawie specyfikacji certyfikacyjnych, w tym przepisów zdatności do lotu i akceptowalnych sposobów spełnienia wymagań, dla silników (CS-E) wraz z decyzjami zmieniającymi, − − European Military Airworthiness Requirement EMAR 66 Military Aircraft Maintenance Licensing, − − Rozporządzenie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 26 marca 2013 r. w sprawie wyłączenia zastosowania niektórych przepisów ustawy – Prawo lotnicze do niektórych rodzajów statków powietrznych oraz określenia warunków i wymagań dotyczących używania tych statków (Dz. U. z 2019 r. poz. 1497), − − Rozporządzenie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 26 kwietnia 2013 r. w sprawie przepisów technicznych i eksploatacyjnych dotyczących statków powietrznych kategorii specjalnej, nieobjętych nadzorem Europejskiej Agencji Bezpieczeństwa Lotniczego (Dz. U. z 2018 r. poz. 1122), − − Rozporządzenie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 3 czerwca 2013 r. w sprawie świadectw kwalifikacji (Dz. U. z 2023 r. poz. 167), − − Rozporządzenie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 2 września 2013 r. w sprawie licencjonowania personelu lotniczego (Dz. U. z 2021 r.), − − Obwieszczenie Nr 16 Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego z dnia 8 listopada 2022 r. w sprawie ogłoszenia wymagań ustanowionych przez Europejską Agencję Bezpieczeństwa Lotniczego – Specyfikacje Certyfikacyjne dla Standardowych Zmian i Standardowych Napraw (Dz. Urz. ULC z 2022 r. poz. 61). Pracownia elektrotechniki i elektroniki wyposażona w: − stanowisko komputerowe dla nauczyciela podłączone do sieci lokalnej z dostępem do internetu, z pakietem programów biurowych, drukarką, skanerem oraz projektorem multimedialnym lub tablicą interaktywną lub monitorem interaktywnym oraz projektorem multimedialnym, − stanowiska komputerowe dla uczniów (jedno stanowisko dla jednego ucznia) podłączone do sieci lokalnej z dostępem do internetu, z pakietem programów biurowych, − pomoce dydaktyczne do kształtowania wyobraźni przestrzennej, przykładowe elementy maszyn i urządzeń lotniczych, wyroby stosowane w budowie maszyn i urządzeń lotniczych, − normy dotyczące zasad wykonywania rysunku technicznego, − stanowiska pomiarowe (jedno stanowisko dla dwóch uczniów) zasilane napięciem 230/400 V prądu przemiennego zabezpieczone ochroną przeciwporażeniową, wyposażone w wyłączniki awaryjne i wyłącznik centralny, zasilacze stabilizowane napięcia stałego, zadajniki stanów logicznych, generatory funkcyjne, autotransformatory, − przyrządy pomiarowe analogowe i cyfrowe, − oscyloskopy, − zestawy elementów elektrycznych i elektronicznych: rezystory, cewki, kondensatory, diody, tranzystory, układy scalone, wzmacniacze, generatory, przerzutniki, – zestaw do udzielania pierwszej pomocy, opisy procedur postępowania podczas udzielania pomocy poszkodowanym i postępowania w sytuacji zagrożenia życia lub zdrowia. Pracownia wyposażenia awionicznego i elektrycznego statków powietrznych wyposażona w: − zbiór przyrządów pokładowych, − zbiór pokładowych urządzeń elektrycznych, − wybrane urządzenia radiotechniczne, − przyrządy i urządzenia pomiarowe, − modele fizyczne i symulacyjne oraz opisy techniczne pokładowych urządzeń elektrycznych urządzeń radiotechnicznych, − karty sprawdzania stanu urządzeń, − opisy procedur postępowania podczas udzielania pomocy poszkodowanym i postępowania w sytuacji zagrożenia życia lub zdrowia. Warsztaty szkolne wyposażone w: − stanowiska do wykonywania połączeń rozłącznych i nierozłącznych: mechanicznych i elektrycznych wyposażone w: wkrętaki: płaskie (stalowe, mosiężne, ceramiczne), krzyżowe PH i PZ, TORX, sześciokątne, klucze: płaskie otwarte i oczkowe (sześciokątne i 12-kątne), nasadowe (sześciokątne i 12-kątne), dynamometryczne, młotki stalowe i gumowe, punktaki, szczypce uniwersalne, obcinaki boczne, − wiertarki elektryczne, wkrętarki elektryczne, − suwmiarki, śruby mikrometryczne, czujniki przemieszczeń, kątomierze, średnicówki, głębokościomierze, szczelinomierze, wzorniki do gwintów, − woltomierz, amperomierz, miliomomierz, omomierz, megaomomierz, oscyloskop, − urządzenia do ogólnego testowania awioniki lotniczej: tester do urządzeń pneumatycznych (wysokościomierze, wariometry, prędkościomierze), − stanowisko do zarabiania przewodów elektrycznych wyposażone w miliomomierz, omomierze, megaomomierze, − przewody lotnicze, wtyczki, gniazda, końcówki, − zagniataki ręczne do kabli zwykłych i koncentrycznych, − przyrząd do zakładania i zdejmowania pojedynczych pinów, − tulejki do łączenia przewodów, − koszulki termokurczliwe i opalarki, − taśmy do owijania, tkaniny do obszywania wiązek przewodów, dratwy do szycia i zabezpieczania końców taśmy, igły, − ściągacze do izolacji, − klucze do złącz elektrycznych, − stanowisko do wymiany łożysk wyposażone w: łożyska sprawne i uszkodzone, ściągacz do łożysk, lupę, − stanowisko do lutowania miękkiego wyposażone w: lutownice, przewody, złącza, luty, topniki i pasty lutownicze, − stanowisko do demontażu, badania i montażu wyposażone w: przykładowe pulpity statku powietrznego z elementami metalizacji, przykładowe prądnice samolotowe, przykładowe elementy metalowe z uszkodzeniami (pęknięcia, przetarcia, korozja, luźne nity), − normy lotnicze, narzędzia i znormalizowane elementy do wykonywania połączeń mechanicznych i elektrycznych, − katalogi narzędzi stosowanych w obsłudze, − materiały szkoleniowe dotyczące obróbki ręcznej, instrukcje użytkowania, obsługi i naprawy statków powietrznych, silników i systemów pokładowych, − opisy procedur postępowania podczas udzielania pomocy poszkodowanym i postępowania w sytuacji zagrożenia życia lub zdrowia. Ponadto szkoła zapewnia uczniowi dostęp do: − płyty lotniskowej, − statków powietrznych (samolotu i śmigłowca), − testera do transpondera, − stanowiska do sprawdzenia nadajników paliwomierza, − stacji lutowniczej, − stanowiska ważenia statku powietrznego lub modelu statku powietrznego wyposażonego w wagi, przyrząd do poziomowania. Miejsce realizacji praktyk zawodowych: certyfikowane organizacje obsługujące statki powietrzne i zapewniające ciągłą zdatność do lotu oraz inne podmioty stanowiące potencjalne miejsce zatrudnienia absolwentów szkół prowadzących kształcenie w zawodzie lub branżowe centrum umiejętności w dziedzinie przemysł lotniczy. Liczba tygodni przeznaczonych na realizację praktyk zawodowych: 8 tygodni (280 godzin), z tym, że w przypadku realizacji praktyk w branżowym centrum umiejętności ich wymiar zrealizowany w tym centrum nie może przekroczyć 50 % łącznego wymiaru praktyk. MINIMALNA LICZBA GODZIN KSZTAŁCENIA ZAWODOWEGO DLA KWALIFIKACJI WYODRĘBNIONEJ W ZAWODZIE1)

1) W szkole liczbę godzin kształcenia zawodowego należy dostosować do wymiaru godzin określonego w przepisach w sprawie ramowych planów nauczania dla publicznych szkół, przewidzianego dla kształcenia zawodowego w danym typie szkoły, zachowując minimalną liczbę godzin wskazanych w tabeli dla efektów kształcenia właściwych dla kwalifikacji wyodrębnionej w zawodzie. 2) Nauczyciele wszystkich obowiązkowych zajęć edukacyjnych z zakresu kształcenia zawodowego powinni stwarzać uczniom warunki do nabywania kompetencji personalnych i społecznych oraz umiejętności w zakresie organizacji pracy małych zespołów. TECHNIK LOTNISKOWYCH SŁUŻB OPERACYJNYCH 315406 KWALIFIKACJE WYODRĘBNIONE W ZAWODZIE TLO.05. Obsługa naziemna statków powietrznych w porcie lotniczym TLO.06. Planowanie i koordynacja operacyjna w porcie lotniczym oraz ochrona lotnictwa cywilnego CELE KSZTAŁCENIA Absolwent szkoły prowadzącej kształcenie w zawodzie technik lotniskowych służb operacyjnych powinien być przygotowany do wykonywania zadań zawodowych, 1) w zakresie kwalifikacji: TLO.05. Obsługa naziemna statków powietrznych w porcie lotniczym: a) obsługi pasażerów i bagażu, b) obsługi statku powietrznego na stanowisku postojowym, c) koordynacji rejsów, d) obsługi ładunków (cargo i poczty); 2) w zakresie kwalifikacji TLO.06. Planowanie i koordynacja operacyjna w porcie lotniczym oraz ochrona lotnictwa cywilnego: a) zarządzania zasobami operacyjnymi lotniska, b) zapewnienia przepływu informacji niezbędnych dla realizacji naziemnej obsługi statków powietrznych oraz obsługi pasażerów i bagażu, c) zarządzania bezpieczeństwem operacji lotniczych, d) opracowania i wdrożenia dokumentacji operacyjnej lotniska, e) monitorowania zgodności funkcjonowania portu lotniczego z obowiązującymi przepisami prawa i procedurami, f) stosowania zasad ochrony lotnictwa cywilnego w porcie lotniczym. EFEKTY KSZTAŁCENIA I KRYTERIA WERYFIKACJI TYCH EFEKTÓW Do wykonywania zadań zawodowych w zakresie kwalifikacji TLO.05. Obsługa naziemna statków powietrznych w porcie lotniczym jest niezbędne osiągnięcie niżej wymienionych efektów kształcenia:

Do wykonywania zadań zawodowych w zakresie kwalifikacji TLO.06. Planowanie i koordynacja operacyjna w porcie lotniczym oraz ochrona lotnictwa cywilnego jest niezbędne osiągnięcie niżej wymienionych efektów kształcenia:

WARUNKI REALIZACJI KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE TECHNIK LOTNISKOWYCH SŁUŻB OPERACYJNYCH Szkoła prowadząca kształcenie w zawodzie zapewnia pomieszczenia dydaktyczne z wyposażeniem odpowiadającym technologii i technice stosowanej w zawodzie, aby umożliwić osiągnięcie wszystkich efektów kształcenia określonych w podstawie programowej kształcenia w zawodzie oraz umożliwić przygotowanie absolwenta do wykonywania zadań zawodowych. Wyposażenie szkoły niezbędne do realizacji kształcenia w kwalifikacji TLO.05. Obsługa naziemna statków powietrznych w porcie lotniczym Pracownia wyposażona w: − stanowisko komputerowe dla nauczyciela z dostępem do internetu, z pakietem programów biurowych i specjalistycznych (np. służących do obsługi pasażerów, w tym odprawy biletowo-bagażowej) oraz z projektorem multimedialnym lub tablicą interaktywną, − stanowiska komputerowe dla uczniów, wszystkie komputery podłączone do sieci lokalnej z dostępem do internetu, z pakietem programów biurowych i specjalistycznych (np. służących do obsługi pasażerów, w tym odprawy biletowo-bagażowej), wyważania statku powietrznego, − materiały multimedialne z zakresu obsługi naziemnej statków powietrznych oraz przedstawiające usytuowanie poszczególnych elementów infrastruktury w obrębie lotniska, − makietę lotniska odzwierciedlającą podstawowe elementy infrastruktury wraz z otoczeniem, strefami podejścia i startu, elementami przeszkód wokół lotniska, zabudową wieży kontroli ruchu lotniczego, strażnicą lotniskowej straży pożarnej, zabudową terminalową, małym parkingiem, − plansze obrazujące konstrukcje i zasady działania statków powietrznych oraz oznakowanie i napisy na statkach powietrznych, − plansze i materiały multimedialne przedstawiające procesy obsługi w porcie lotniczym, − modele urządzeń oraz sprzętu do obsługi i zabezpieczenia funkcjonowania portu, − zdjęcia satelitarne obrazujące przykładowe porty lotnicze, filmy dydaktyczne dotyczące portu lotniczego, literaturę zawodową, − przykładowe dokumenty operacyjne portu lotniczego, polskie i obcojęzyczne źródła informacji dotyczące działalności lotniskowych służb operacyjnych, obowiązujące podręczniki IATA (np. Airport Handling Manual), − zestaw do udzielania pierwszej pomocy, opisy procedur postępowania podczas udzielania pomocy poszkodowanym i postępowania w sytuacji zagrożenia życia lub zdrowia. Ponadto szkoła zapewnia uczniowi dostęp do: − publikacji IATA (np. Airport Handling Manual, Dangerous Goods Regulations), − stanowisk odpraw i materiałów handlingowych wykorzystywanych w obsłudze pasażerskiej i bagażu, − systemu informacji lotniskowej, − magazynu cargo, materiałów i sprzętu handlingowego wykorzystywanego do obsługi frachtu, − płyty postojowej, − przykładowych depesz i formularzy lotniczych. Wyposażenie szkoły niezbędne do realizacji kształcenia w kwalifikacji TLO.06. Planowanie i koordynacja operacyjna w porcie lotniczym oraz ochrona lotnictwa cywilnego Pracownia wyposażona w: − stanowisko komputerowe dla nauczyciela z dostępem do internetu, z pakietem programów biurowych, − stanowiska komputerowe dla uczniów, podłączone do sieci lokalnej z dostępem do internetu, z pakietem programów biurowych, − materiały multimedialne z zakresu bezpieczeństwa i ochrony w portach lotniczych, − makietę lotniska odzwierciedlającą podstawowe elementy infrastruktury wraz z otoczeniem, strefami podejścia i startu, elementami przeszkód wokół lotniska, zabudową wieży kontroli ruchu lotniczego, strażnicą lotniskowej straży pożarnej, zabudową terminalową i cargo, małym parkingiem, − plansze obrazujące konstrukcje i zasady działania statków powietrznych oraz oznakowanie i napisy na statkach powietrznych, − materiały multimedialne przedstawiające usytuowanie poszczególnych elementów infrastruktury w obrębie lotniska, przykładowe mapy lotnisk, przeszkód lotniczych, plany zagospodarowania lotniska, topografii lotnisk oraz powierzchni ograniczających, plany sytuacyjne, − modele urządzeń oraz sprzętu do obsługi i zabezpieczenia funkcjonowania portu, − zestaw do udzielania pierwszej pomocy, opisy procedur postępowania podczas udzielania pomocy poszkodowanym i postępowania w sytuacjach zagrożenia zdrowia lub życia, − zdjęcia satelitarne obrazujące przykładowe porty lotnicze, filmy dydaktyczne dotyczące portu lotniczego, literaturę zawodową, − przykładowe dokumenty operacyjne portu lotniczego, polskie i obcojęzyczne źródła informacji dotyczące działalności lotniskowych służb operacyjnych, Ponadto szkoła zapewnia uczniowi dostęp do: − publikacji IATA (np. Standard Schedules Information Manual, Airport Handling Manual), − infrastruktury portu lotniczego (np. płyta postojowa, drogi kołowania, droga startowa), − systemu informacji lotniskowej, − punktu kontroli bezpieczeństwa, − przykładowych depesz i formularzy lotniczych. Miejsce realizacji praktyk zawodowych: porty lotnicze oraz inne podmioty stanowiące potencjalne miejsce zatrudnienia absolwentów szkół prowadzących kształcenie w zawodzie lub branżowe centrum umiejętności w dziedzinie eksploatacja portów i terminali. Liczba tygodni przeznaczonych na realizację praktyk zawodowych: 8 tygodni (280 godzin), z tym że w przypadku realizacji praktyk w branżowym centrum umiejętności ich wymiar zrealizowany w tym centrum nie może przekroczyć 50 % łącznego wymiaru praktyk. MINIMALNA LICZBA GODZIN KSZTAŁCENIA ZAWODOWEGO DLA KWALIFIKACJI WYODRĘBNIONYCH W ZAWODZIE1)

1) W szkole liczbę godzin kształcenia zawodowego należy dostosować do wymiaru godzin określonego w przepisach w sprawie ramowych planów nauczania dla publicznych szkół, przewidzianego dla kształcenia zawodowego w danym typie szkoły, zachowując minimalną liczbę godzin wskazanych w tabeli dla efektów kształcenia właściwych dla kwalifikacji wyodrębnionej w zawodzie. 2) Nauczyciele wszystkich obowiązkowych zajęć edukacyjnych z zakresu kształcenia zawodowego powinni stwarzać uczniom warunki do nabywania kompetencji personalnych i społecznych. 3) Nauczyciele wszystkich obowiązkowych zajęć edukacyjnych z zakresu kształcenia zawodowego powinni stwarzać uczniom warunki do nabywania umiejętności w zakresie organizacji pracy małych zespołów. 4) Wskazana jednostka efektów kształcenia nie jest powtarzana w przypadku, gdy kształcenie zawodowe odbywa się w szkole prowadzącej kształcenie w tym zawodzie. TECHNIK MECHANIK LOTNICZY 315317 KWALIFIKACJA WYODRĘBNIONA W ZAWODZIE TLO.07. Obsługa techniczna statku powietrznego i jego instalacji oraz zespołu napędowego CELE KSZTAŁCENIA Absolwent szkoły prowadzącej kształcenie w zawodzie technik-mechanik lotniczy powinien być przygotowany do wykonywania zadań zawodowych w zakresie kwalifikacji: TLO.07. Obsługa techniczna statku powietrznego i jego instalacji oraz zespołu napędowego: 1) wykonywania przeglądów zgodnie z dokumentacją techniczną statków powietrznych, zespołów napędowych i komponentów; 2) wykonywania inspekcji zgodnie z dokumentacją techniczną statków powietrznych, zespołów napędowych i komponentów; 3) montażu i demontażu podzespołów zgodnie z dokumentacją techniczną statków powietrznych, zespołów napędowych i komponentów; 4) przeprowadzania napraw zgodnie z dokumentacją techniczną statków powietrznych, zespołów napędowych i komponentów; 5) stosowania narzędzi i wyposażenia specjalistycznego do obsługi statków powietrznych, zespołów napędowych i komponentów. EFEKTY KSZTAŁCENIA I KRYTERIA WERYFIKACJI TYCH EFEKTÓW Do wykonywania zadań zawodowych w zakresie kwalifikacji TLO.07. Obsługa techniczna statku powietrznego i jego instalacji oraz zespołu napędowego jest niezbędne osiągnięcie niżej wymienionych efektów kształcenia

WARUNKI REALIZACJI KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE TECHNIK MECHANIK LOTNICZY Szkoła prowadząca kształcenie w zawodzie zapewnia pomieszczenia dydaktyczne z wyposażeniem odpowiadającym technologii i technice stosowanej w zawodzie, aby zapewnić osiągnięcie wszystkich efektów kształcenia określonych w podstawie programowej kształcenia w zawodzie szkolnictwa branżowego oraz umożliwić przygotowanie absolwenta do wykonywania zadań zawodowych. Wyposażenie szkoły niezbędne do realizacji kształcenia w kwalifikacji TLO.07. Obsługa techniczna statku powietrznego i jego instalacji oraz zespołu napędowego Pracownia komputerowa wyposażona w: − stanowisko komputerowe dla nauczyciela podłączone do sieci lokalnej z dostępem do internetu, z pakietem programów biurowych, oprogramowaniem do wykonywania rysunków technicznych, drukarką, skanerem oraz projektorem multimedialnym lub tablicą interaktywną lub monitorem interaktywnym oraz projektorem multimedialnym, − stanowiska komputerowe dla uczniów (jedno stanowisko dla jednego ucznia) podłączone do sieci lokalnej z dostępem do internetu, z pakietem programów biurowych, oprogramowaniem do wykonywania rysunków technicznych, − filmy, aplikacje do kształtowania wyobraźni przestrzennej, − normy dotyczące zasad wykonywania rysunku technicznego. − Przepisy prawa w wersji aktualizowanej w związku z ich zmianami: − − Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/1139 z dnia 4 lipca 2018 r. w sprawie wspólnych zasad w dziedzinie lotnictwa cywilnego i utworzenia Agencji Unii Europejskiej ds. Bezpieczeństwa Lotniczego oraz zmieniające rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 2111/2005, (WE) nr 1008/2008, (UE) nr 996/2010, (UE) nr 376/2014 i dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/30/UE i 2014/53/UE, a także uchylające rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 552/2004 i (WE) nr 216/2008 i rozporządzenie Rady (EWG) nr 3922/91, − − Rozporządzenie Komisji (UE) nr 748/2012 z dnia 3 sierpnia 2012 r. ustanawiające przepisy wykonawcze dotyczące certyfikacji lub deklaracji zgodności statków powietrznych i związanych z nimi wyrobów, części, akcesoriów, jednostek sterująco-monitorujących i podzespołów jednostek sterująco-monitorujących w zakresie zdatności do lotu i ochrony środowiska, a także dotyczące wymogów odnoszących się do zdolności organizacji projektujących i produkujących (Część 21), − − Rozporządzenie Komisji (UE) nr 1321/2014 z dnia 26 listopada 2014 r. w sprawie ciągłej zdatności do lotu statków powietrznych oraz wyrobów lotniczych, części i wyposażenia, a także w sprawie zatwierdzeń udzielanych organizacjom i personelowi zaangażowanym w takie zadania, − − Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 376/2014 z dnia 3 kwietnia 2014 r. w sprawie zgłaszania i analizy zdarzeń w lotnictwie cywilnym oraz podejmowanych w związku z nimi działań następczych, zmiany rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 996/2010 oraz uchylenia dyrektywy 2003/42/WE Parlamentu Europejskiego i Rady i rozporządzeń Komisji (WE) nr 1321/2007 i (WE) nr 1330/2007, − − Rozporządzenie Komisji (UE) 965/2012 z dnia 5 października 2012 r. ustanawiające wymagania techniczne i procedury administracyjne odnoszące się do operacji lotniczych zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 216/2008, − − Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2023/203 z dnia 27 października 2022 r. ustanawiające zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/1139 w kwestii wymagań dotyczących zarządzania ryzykiem związanym z bezpieczeństwem informacji o potencjalnym wpływie na bezpieczeństwo lotnicze w odniesieniu do organizacji objętych zakresem stosowania rozporządzeń Komisji (UE) nr 1321/2014, (UE) nr 965/2012, (UE) nr 1178/2011, (UE) 2015/340, rozporządzeń wykonawczych Komisji (UE) 2017/373 i (UE) 2021/664 oraz właściwych organów objętych zakresem stosowania rozporządzeń Komisji (UE) nr 748/2012, (UE) nr 1321/2014, (UE) nr 965/2012, (UE) nr 1178/2011, (UE) 2015/340, rozporządzeń wykonawczych Komisji (UE) 2017/373, (UE) nr 139/2014 i (UE) 2021/664 oraz zmieniające rozporządzenia Komisji (UE) nr 1178/2011, (UE) nr 748/2012, (UE) nr 965/2012, (UE) nr 139/2014, (UE) nr 1321/2014, (UE) 2015/340 oraz rozporządzenia wykonawcze Komisji (UE) 2017/373 i (UE) 2021/664, − − Decyzja Nr 2003/12/RM Dyrektora Wykonawczego Europejskiej Agencji Bezpieczeństwa Lotniczego z dnia 14 listopada 2003 r. w sprawie przepisów certyfikacyjnych, obejmujących przepisy zdatności do lotu i akceptowalne sposoby spełnienia dla szybowców i motoszybowców (CS-22) wraz z decyzjami zmieniającymi, − − Decyzja Nr 2003/14/RM Dyrektora Wykonawczego Europejskiej Agencji Bezpieczeństwa Lotniczego z dnia 14 listopada 2003 r. w sprawie przepisów certyfikacyjnych, obejmujących przepisy zdatności do lotu i akceptowalne sposoby spełnienia dla samolotów kategorii normalnej, użytkowej, akrobacyjnej i transportu lokalnego (CS-23) wraz z decyzjami zmieniającymi, − − Decyzja Nr 2006/05/RM Dyrektora Wykonawczego Europejskiej Agencji Bezpieczeństwa Lotniczego z dnia 25 września 2006 r. dotycząca specyfikacji certyfikacyjnych, w tym przepisów zdatności do lotu i dopuszczalnych sposobów potwierdzania zgodności dla dużych samolotów (CS-25) wraz z decyzjami zmieniającymi, − − Decyzja Nr 2003/15/RM Dyrektora Wykonawczego Europejskiej Agencji Bezpieczeństwa Lotniczego z dnia 14 listopada 2003 r. w sprawie specyfikacji certyfikacyjnych dla wiropłatów małych (CS-27) wraz z decyzjami zmieniającymi, − − Decyzja nr 2003/16/RM Dyrektora Wykonawczego Europejskiej Agencji Bezpieczeństwa Lotniczego z dnia 14 listopada 2003 r. w sprawie specyfikacji certyfikacyjnych dla dużych wiropłatów (CS-29) wraz z decyzjami zmieniającymi, − − Zmiany w specyfikacjach certyfikacyjnych CS-STAN - wydanie 4, − − Decyzja Nr 2003/9/RM Dyrektora Wykonawczego Europejskiej Agencji Bezpieczeństwa Lotniczego z dnia 24 października 2003 r. w sprawie specyfikacji certyfikacyjnych, w tym przepisów zdatności do lotu i akceptowalnych sposobów spełnienia wymagań, dla silników (CS-E) wraz z decyzjami zmieniającymi, − − European Military Airworthiness Requirement EMAR 66 Military Aircraft Maintenance Licensing, − − Rozporządzenie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 26 marca 2013 r. w sprawie wyłączenia zastosowania niektórych przepisów ustawy – Prawo lotnicze do niektórych rodzajów statków powietrznych oraz określenia warunków i wymagań dotyczących używania tych statków (Dz. U. z 2019 r. poz. 1497), − − Rozporządzenie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 26 kwietnia 2013 r. w sprawie przepisów technicznych i eksploatacyjnych dotyczących statków powietrznych kategorii specjalnej, nieobjętych nadzorem Europejskiej Agencji Bezpieczeństwa Lotniczego (Dz. U. z 2018 r. poz. 1122), − − Rozporządzenie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 3 czerwca 2013 r. w sprawie świadectw kwalifikacji (Dz. U. z 2023 r. poz. 167), − − Rozporządzenie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 2 września 2013 r. w sprawie licencjonowania personelu lotniczego (Dz. U. z 2021 r.), − − Obwieszczenie Nr 16 Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego z dnia 8 listopada 2022 r. w sprawie ogłoszenia wymagań ustanowionych przez Europejską Agencję Bezpieczeństwa Lotniczego – Specyfikacje Certyfikacyjne dla Standardowych Zmian i Standardowych Napraw (Dz. Urz. ULC z 2022 r. poz. 61). Pracownia budowy i eksploatacji statków powietrznych wyposażona w: − stanowisko komputerowe dla nauczyciela z dostępem do internetu, z urządzeniem wielofunkcyjnym, projektorem multimedialnym i wizualizerem, − modele, makiety i przekroje samolotów, śmigłowców oraz ich podzespołów, − statek powietrzny (samolot albo śmigłowiec), − sprzęt lotniskowo-hangarowy, − aparaturę kontrolno-pomiarową do sprawdzania układów statku powietrznego (np. mikrometr, multimetr, oscyloskop, ciśnieniomierz, suwmiarka), − standardy dokumentacji ATA100, iSPEC2200, S1000D, ASD-STE100, − schematy instalacji, − zestaw instrukcji dotyczących bezpieczeństwa obsługi statków powietrznych, − modele silników lotniczych, − wybrane elementy silników i modele śmigieł, − plansze, filmy, fotografie przedstawiające budowę i zasady statku powietrznego, jego instalacji oraz zespołów napędowych, − przyrządy, narzędzia i urządzenia do demontażu, montażu, obsługi i transportu silników lotniczych, – zestaw do udzielania pierwszej pomocy, opisy procedur postępowania podczas udzielania pomocy poszkodowanym i postępowania w sytuacji zagrożenia życia lub zdrowia. Pracownia aerodynamiki i mechaniki lotu wyposażona w: − modele profili lotniczych, modele statków powietrznych: samolotów, śmigłowców i szybowców, − stanowisko albo aplikację do wizualizacji i analizy parametrów przepływów, − plansze ilustrujące: zmiany właściwości atmosfery, charakterystyki aerodynamiczne, przykłady mechanizacji skrzydła i ich zastosowania, − materiały i filmy dydaktyczne, czasopisma specjalistyczne, poradniki, albumy, instrukcje, dotyczące mechaniki lotu i aerodynamiki, – opisy procedur postępowania podczas udzielania pomocy poszkodowanym i postępowania w sytuacji zagrożenia życia lub zdrowia Warsztaty szkolne wyposażone w: − narzędzia: wkrętaki: płaskie, krzyżowe PH i PZ, TORX, sześciokątne, klucze: płaskie otwarte i oczkowe (sześciokątne i 12-kątne), nasadowe (sześciokątne i 12-kątne), dynamometryczne, młotki: stalowe, miedziane, z tworzyw sztucznych, gumowe, ręczne piłki do metalu i drewna, nożyce do blachy, pilniki do metalu i drewna, punktaki i przecinaki, szczypce uniwersalne, obcinaczki, wiertarki, wkrętarki, szlifierki, wyrzynarki, smarownice ręczne i pneumatyczne, suwmiarki, śruby mikrometryczne, czujniki przemieszczeń, kątomierze, średnicówki, głębokościomierze, szczelinomierze, wzorniki do gwintów, sprawdziany do wałków i otworów, chropowatościomierze, multimetry, − stanowisko do wiercenia wiertarką stołową wyposażone w wiertarkę stołową, wiertła, śruby lotnicze, pogłębiacze, rozwierartaki, gwintowniki, narzynki, − normy pasowań i tolerancji, pogłębień pod łby walcowe i stożkowe (np. PN-L- 82015:1987 Pogłębienia stożkowe pod nity lotnicze; PN-L-82016:1992 Lotnictwo i kosmonautyka – wymiary otworów pod nity pełne), − stanowisko do zarabiania przewodów elektrycznych wyposażone w: omomierze, megaomomierze, przewody, wtyczki, gniazda, końcówki, zagniataki ręczne do kabli zwykłych i koncentrycznych, zagniataki hydrauliczne, przyrząd do zakładania i zdejmowania pojedynczych pinów, koszulki termokurczliwe i opalarkę, taśmy do owijania wiązek przewodów, dratwę do zabezpieczania końców taśmy, szczypce do złącz elektrycznych, − stanowisko do nitowania wyposażone w: blachy i kształtowniki z duralu i stali lotniczej, przyrządy do trasowania, nity lotnicze, przyrządy do zakuwania nitów ręczne i pneumatyczne, głębokościomierz, − stanowisko do kielichowania metalowych przewodów hydraulicznych i pneumatycznych wyposażone w: kielicharkę, gratownik, nożyce do cięcia rur, − stanowisko do gięcia przewodów i rur metalowych wyposażone w giętarkę do rur, − stanowisko do badania łożysk wyposażone w: łożyska sprawne i uszkodzone, ściągacz do łożysk, lupę, − stanowisko do badania sprężyn i wyznaczania charakterystyk sprężyn wyposażone w: sprężyny, obciążniki, czujniki przemieszczeń, suwmiarki, linijki, dynamometry, − stanowisko do zakuwania i zaplatania linek sterowniczych wyposażone w: linki lotnicze, końcówki do zakuwania, zagniatarki ręczne i hydrauliczne, tensometr, nożyce do cięcia drutu, − stanowisko obróbki blach cienkich wyposażone w: przyrządy traserskie, nożyce do blachy ręczne i elektryczne, prasę ręczną i hydrauliczną, stemple i formy do tłoczenia, − stanowisko obróbki kompozytów i niemetali wyposażone w: materiały z kompozytu szklanego i węglowego, kleje do klejenia kompozytów, tworzywa sztuczne, środki polerskie, środki uszczelniające, − stanowisko do lutowania miękkiego i twardego wyposażone w: lutownice, palnik gazowy, przewody i blachy, luty i topniki, − stanowisko spawania wyposażone w: materiały metalowe, spawarkę, palnik gazowy, elektrody, przyłbice, rękawice, − katalogi narzędzi, normy niezbędne do realizacji zadań z zakresu obróbki materiałów konstrukcyjnych, − materiały szkoleniowe, filmy instruktażowe dotyczące obróbki ręcznej materiałów konstrukcyjnych, − stanowisko informacji technicznych wyposażone w dokumentację obsługową, instrukcje użytkowania, obsługi i naprawy statków powietrznych, silników i systemów pokładowych (w postaci papierowej lub elektronicznej), – opisy procedur postępowania podczas udzielania pomocy poszkodowanym i postępowania w sytuacji zagrożenia życia lub zdrowia Ponadto szkoła zapewnia uczniowi dostęp do: − stanowiska do zakuwania elastycznych przewodów hydraulicznych i pneumatycznych, − stanowiska do testowania przewodów hydraulicznych i pneumatycznych pod ciśnieniem, − stanowiska do badania przekładni zębatych, pasowych, łańcuchowych, − stanowiska do badania dźwigników śrubowych i cięgien przeciwsobnych, − stanowiska ważenia statku powietrznego, − dokumentacji technicznej statku powietrznego, dokumentacji pokładowej i poświadczającej, procedur przeprowadzania prób naziemnych, − sprzętu lotniskowo-hangarowego (np. podnośników hydraulicznych, agregatu prądotwórczego, hydraulicznego i pneumatycznego), − statków powietrznych (samolotu i śmigłowca). Miejsce realizacji praktyk zawodowych: organizacje obsługujące statki powietrzne i zapewniające ciągłą zdatność do lotu oraz inne podmioty stanowiące potencjalne miejsce zatrudnienia absolwentów szkół prowadzących kształcenie w zawodzie lub branżowe centrum umiejętności w dziedzinie przemysł lotniczy. Liczba tygodni przeznaczonych na realizację praktyk zawodowych: 8 tygodni (280 godzin), z tym że w przypadku realizacji praktyk w branżowym centrum umiejętności ich wymiar zrealizowany w tym centrum nie może przekroczyć 50 % łącznego wymiaru praktyk. MINIMALNA LICZBA GODZIN KSZTAŁCENIA ZAWODOWEGO DLA KWALIFIKACJI WYODRĘBNIONEJ W ZAWODZIE1)

1) W szkole liczbę godzin kształcenia zawodowego należy dostosować do wymiaru godzin określonego w przepisach w sprawie ramowych planów nauczania dla publicznych szkół, przewidzianego dla kształcenia zawodowego w danym typie szkoły, zachowując minimalną liczbę godzin wskazanych w tabeli dla efektów kształcenia właściwych dla kwalifikacji wyodrębnionej w zawodzie. 2) Nauczyciele wszystkich obowiązkowych zajęć edukacyjnych z zakresu kształcenia zawodowego powinni stwarzać uczniom warunki do nabywania kompetencji personalnych i społecznych oraz umiejętności w zakresie organizacji pracy małych zespołów.