§ 2.

1. Podstawą zwolnienia żołnierza z obowiązkowej zasadniczej służby wojskowej przed jej odbyciem jest:

1) ostateczne orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej o uznaniu żołnierza za:

a) czasowo niezdolnego do czynnej służby wojskowej,

b) niezdolnego do czynnej służby wojskowej w czasie pokoju,

c) trwale i całkowicie niezdolnego do służby wojskowej w czasie pokoju oraz w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny;

2) ostateczna decyzja wójta (burmistrza, prezydenta miasta) lub prawomocne orzeczenie sądu ustalające konieczność sprawowania przez żołnierza bezpośredniej opieki nad członkiem rodziny;

3) zaświadczenie Państwowej Komisji Wyborczej o wyborze tego żołnierza na posła, w tym do Parlamentu Europejskiego, albo senatora;

4) prawomocne orzeczenie sądu w przypadku zarządzenia w stosunku do żołnierza wykonania kary pozbawienia wolności, w tym również kary zastępczej;

5) zawiadomienie Szefa Kancelarii Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej o treści postanowienia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w sprawie wyrażenia zgody na zrzeczenie się przez żołnierza obywatelstwa polskiego;

6) ostateczna decyzja Ministra Obrony Narodowej o zwolnieniu żołnierza z obowiązkowej zasadniczej służby wojskowej przed jej odbyciem, o której mowa w art. 163 ust. 7 ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny.

2. Postępowanie w przypadkach, o których mowa w ust. 1 pkt 1, 4 i 6, wszczyna się z urzędu, natomiast w przypadkach, o których mowa w ust. 1 pkt 2, 3 i 5, prowadzi się na wniosek żołnierza. Do wniosku żołnierz dołącza dokument, o którym mowa odpowiednio w ust. 1 pkt 2, 3 lub 5.

3. Zwolnienie żołnierza odbywającego obowiązkową zasadniczą służbę wojskową następuje przed upływem jej trwania, nie później niż:

1) z dniem, w którym orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej stało się ostateczne, a w przypadku doręczenia dowódcy jednostki wojskowej orzeczenia po dniu, w którym stało się ono ostateczne, z dniem doręczenia tego orzeczenia dowódcy jednostki wojskowej - w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 1;

2) w terminie do 7 dni od dnia wydania odpowiednio przez dowódcę jednostki wojskowej lub Ministra Obrony Narodowej decyzji o zwolnieniu żołnierza - w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2 lub 6;

3) z dniem doręczenia dowódcy jednostki wojskowej odpowiednio zaświadczenia o wyborze żołnierza na posła, w tym do Parlamentu Europejskiego, albo senatora lub zawiadomienia Szefa Kancelarii Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej o treści postanowienia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w sprawie wyrażenia zgody na zrzeczenie się przez żołnierza obywatelstwa polskiego - w przypadkach, o których mowa w ust. 1 pkt 3 i 5;

4) z dniem rozpoczęcia wykonywania kary określonej w doręczonym dowódcy jednostki wojskowej orzeczeniu, które stało się prawomocne - w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 4.

4. W uzasadnionych przypadkach, jeżeli w terminach, o których mowa w ust. 3 pkt 2 i 3, nie jest możliwe rozliczenie żołnierza z jednostką wojskową, dowódca jednostki wojskowej zwalnia tego żołnierza w terminie późniejszym, niezwłocznie po jego rozliczeniu się z jednostką wojskową.

5. W przypadkach, o których mowa w ust. 1 pkt 1, dowódca jednostki wojskowej od dnia otrzymania orzeczenia wojskowej komisji lekarskiej do czasu zwolnienia żołnierza zwalnia tego żołnierza z wykonywania obowiązków służbowych.