Rozporządzenie Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 11 marca 2024 r. w sprawie szczegółowych wymagań technicznych, jakie muszą spełniać punkty zasilania jednostek pływających energią elektryczną z lądu, oraz badań i opłat z nimi związanych

Rozporządzenie określa:

1) szczegółowe wymagania techniczne, jakie muszą spełniać punkty zasilania jednostek pływających energią elektryczną z lądu, zwane dalej „punktami zasilania”, w zakresie bezpieczeństwa eksploatacji, naprawy i modernizacji tych punktów;

2) rodzaje badań punktów zasilania przeprowadzanych przez Transportowy Dozór Techniczny, zwany dalej „TDT”, oraz sposób i terminy ich przeprowadzania;

3) wysokość opłaty za:

a) przeprowadzenie przez TDT badań technicznych, o których mowa w art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 11 stycznia 2018 r. o elektromobilności i paliwach alternatywnych, zwanej dalej „ustawą”,

b) wydanie przez Dyrektora TDT opinii, o której mowa w art. 18a ust. 1 ustawy.

Punkt zasilania jest zaprojektowany i wybudowany w sposób, który uniemożliwia rozłączenie przewodu zasilania między tym punktem zasilania a jednostką pływającą w zakresie jej dopuszczalnych przemieszczeń podczas postoju w porcie, z wyłączeniem awarii.

1. Konstrukcja punktu zasilania oraz zastosowane procedury zapewniają bezpieczeństwo osób przeprowadzających obsługę punktu zasilania i osób trzecich podczas przyłączania oraz odłączania jednostki pływającej w warunkach normalnej pracy i awarii oraz w przypadku, gdy punkt zasilania jest wyłączony z eksploatacji.

2. Lokalizacja punktu zasilania uniemożliwia jego zalanie falami wytwarzanymi przez manewrujące i cumujące jednostki pływające.

3. Konstrukcja punktu zasilania składa się z elementów odpornych na korozję.

4. Punkt zasilania jest dobrze widoczny oraz wyposażony we własne oświetlenie nocne lub jest odpowiednio oświetlony za pomocą innych źródeł światła po zapadnięciu zmroku.

Punkt zasilania posiada, umieszczoną w sposób trwały w widocznym miejscu, tabliczkę znamionową, umożliwiającą jego identyfikację, zawierającą co najmniej następujące informacje:

1) nazwę producenta;

2) typ punktu zasilania;

3) numer seryjny;

4) napięcia znamionowe;

5) wartości prądu znamionowego wejściowego i wyjściowego;

6) częstotliwość znamionową wejścia i wyjścia;

7) moc znamionową wyjściową.

Punkt zasilania po zakończeniu budowy i przed jego pierwszym oddaniem do eksploatacji użytkuje się, uwzględniając:

1) opis techniczny punktu zasilania zawierający dane techniczne obejmujące:

a) typ,

b) numer fabryczny,

c) rodzaj i zakres wartości napięcia i prądu wejściowego,

d) moc przyłączeniową,

e) zakresy i rodzaj napięcia i prądu wyjściowego,

f) moc wyjściową,

g) wymiary,

h) typ złącza i przewodu przyłączeniowego do jednostki pływającej,

i) zakres temperatur otoczenia, w których może pracować punkt zasilania,

j) opis urządzenia do podawania i podtrzymywania przewodu przyłączeniowego,

k) opis zastosowanych środków ochrony przeciwporażeniowej,

l) rodzaje zabezpieczeń umożliwiających bezpieczną eksploatację;

2) deklarację zgodności w rozumieniu art. 5 pkt 10 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o systemie oceny zgodności (Dz. U. z 2023 r. poz. 215);

3) instrukcję eksploatacji punktu zasilania w języku polskim obejmującą:

a) instrukcję obsługi punktu zasilania zawierającą w szczególności opis:

punktu zasilania,

urządzeń sygnalizujących,

czynności związanych z uruchomieniem, pracą i zatrzymaniem punktu zasilania, w tym z wyłączeniem awaryjnym,

czynności konserwacyjnych i serwisowych wraz z czasookresami,

sposobu postępowania w przypadku wystąpienia nieprawidłowości lub zakłóceń w pracy punktu zasilania oraz postępowania w razie pożaru,

warunków bezpiecznej eksploatacji punktu zasilania oraz ostrzeżenia o zagrożeniach wynikających z niewłaściwej eksploatacji,

sposobu spełnienia wymagań określonych w przepisach dotyczących:

- bezpieczeństwa i higieny pracy,

- ochrony środowiska,

- ochrony przeciwpożarowej,

b) instrukcję serwisową punktu zasilania zawierającą w szczególności opis:

sposobu serwisowania punktu zasilania, w tym instrukcje wykonywania napraw oraz wymiany podzespołów i elementów,

czynności związanych z usuwaniem usterek,

sposobu kontroli stanu punktu zasilania, w tym elementów zabezpieczających,

sposobu wykonywania prób i pomiarów elektrycznych punktu zasilania zawierający wymagania dotyczące terminów i zakresów tych prób i pomiarów,

sposobu wykonywania prób funkcjonalnych sprawdzających działanie elementów zabezpieczających zawierający w szczególności:

- wymagania dotyczące terminów, zakresów i warunków przeprowadzenia oraz kryteriów akceptacji prób,

- schemat elektryczny niezbędny do serwisowania i naprawy punktu zasilania oraz sprawdzania prawidłowości jego działania,

- terminy wykonywania przeglądów serwisowych;

4) poświadczenie prawidłowości montażu;

5) protokoły prób i pomiarów elektrycznych punktu zasilania, zatwierdzone przez osobę spełniającą wymagania kwalifikacyjne dla stanowiska w zakresie dozoru, o której mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 54 ust. 6 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne (Dz. U. z 2024 r. poz. 266), wraz z kopią świadectwa kwalifikacyjnego tej osoby poświadczoną przez nią za zgodność z oryginałem;

6) rysunek wraz z opisem:

a) miejsca usytuowania punktu zasilania, w szczególności względem obszarów ruchu drogowego i ruchu pieszego,

b) zastosowanych zabezpieczeń przed uszkodzeniami mechanicznymi i sposobu odprowadzania wód opadowych lub roztopowych, jeżeli warunki otoczenia urządzenia tego wymagają;

7) schemat zasilania wraz z informacją na temat rodzaju i wielkości zabezpieczeń oraz przewodów zasilających;

8) zestawienie określające rodzaj, zakres oraz częstotliwość prób i pomiarów elektrycznych punktu zasilania, o których mowa w § 6 ust. 3;

9) kopię protokołu odbioru technicznego instalacji elektrycznej;

10) opinię o spełnieniu wymagań z zakresu ochrony przeciwpożarowej wystawioną przez rzeczoznawcę do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych.

1. Punkt zasilania eksploatuje się, jeżeli jest sprawny i pod warunkiem zapewnienia przez podmiot eksploatujący konserwacji punktu zasilania.

2. Próby i pomiary elektryczne punktu zasilania statków żeglugi śródlądowej o napięciu znamionowym do 1 kV obejmują co najmniej:

1) oględziny;

2) pomiary ciągłości przewodów ochronnych, włącznie z przewodami w połączeniach wyrównawczych głównych i dodatkowych;

3) pomiary rezystancji izolacji, w tym rezystancji izolacji przewodów przyłączeniowych;

4) pomiary rezystancji uziemień roboczych, o ile są stosowane;

5) sprawdzenie działania urządzeń ochronnych różnicowoprądowych, o ile są stosowane;

6) pomiary skuteczności ochrony przeciwporażeniowej.

3. Rodzaje, zakres oraz częstotliwość prób i pomiarów elektrycznych punktu zasilania są opracowywane przez podmiot eksploatujący na podstawie analizy warunków eksploatacyjnych i norm, o których mowa w § 11 i § 12, z uwzględnieniem zaleceń producenta określonych w instrukcji eksploatacji punktu zasilania.

W przypadku awarii punktu zasilania lub przekroczenia terminów wykonania prób i pomiarów elektrycznych, o których mowa w § 6 ust. 3, podmiot eksploatujący wyłącza punkt zasilania z eksploatacji oraz:

1) odłącza go od sieci zasilającej - w przypadku zasilania zewnętrznego;

2) oznacza punkt zasilania w sposób jednoznacznie wskazujący na jego wyłączenie z eksploatacji.

1. Punkt zasilania jest chroniony przed uszkodzeniami mechanicznymi przez zapewnienie dodatkowych środków ochrony mechanicznej, w szczególności przez słupki lub bariery.

2. Spełnienie wymagań określonych w ust. 1 nie może utrudniać dostępu do punktu zasilania osobom niepełnosprawnym.

3. Środki ochronne stosowane w punkcie zasilania zapewniają automatyczne wyłączenie urządzeń w przypadku awarii.

1. Punkt zasilania jest wyposażony w wyłącznik awaryjny odcinający zasilanie wszystkich obwodów punktu zasilania.

2. Wyłącznik awaryjny jest zlokalizowany w miejscu projektowanego dostępu dla ekip ratowniczych i jest wykonany w sposób uniemożliwiający przypadkowe wyłączenie zasilania.

Punkt zasilania o napięciu znamionowym powyżej 1 kV jest wyposażony w stałe lub półstałe urządzenie gaśnicze.

Do projektowania, instalacji, prób i pomiarów elektrycznych punktu zasilania statków morskich o napięciu znamionowym powyżej 1 kV stosuje się specyfikacje techniczne określone w normie IEC/IEEE 80005-1.

Projektowanie, instalację, próby i pomiary elektryczne punktu zasilania statków żeglugi śródlądowej o napięciu znamionowym do 1 kV wykonuje się zgodnie z aktualnym poziomem wiedzy i najlepszą praktyką, w szczególności jak przedstawiono w specyfikacji technicznej określonej w normach PN-EN 15869-1 oraz PN-EN 15869-2 albo PN-EN 16840.

Punkt zasilania po naprawie lub modernizacji eksploatuje się, uwzględniając:

1) opis dokonanej naprawy lub modernizacji punktu zasilania;

2) dokumentację potwierdzającą zmiany wprowadzone w wyniku naprawy lub modernizacji punktu zasilania;

3) protokoły prób i pomiarów elektrycznych punktu zasilania, zatwierdzone przez osobę spełniającą wymagania kwalifikacyjne dla stanowiska w zakresie dozoru, o której mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 54 ust. 6 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne, wraz z kopią świadectwa kwalifikacyjnego tej osoby poświadczoną przez nią za zgodność z oryginałem;

4) kopię protokołu odbioru technicznego instalacji elektrycznej;

5) opinię o spełnieniu wymagań z zakresu ochrony przeciwpożarowej wystawioną przez rzeczoznawcę do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych.

1. Naprawy punktu zasilania dokonuje się, uwzględniając konieczność przywrócenia stanu punktu zasilania sprzed awarii lub uszkodzenia.

2. Prace przeprowadzane w ramach naprawy punktu zasilania wykonuje się zgodnie z instrukcją serwisową punktu zasilania, o której mowa w § 5 pkt 3 lit. b, i dokumentuje się w sposób potwierdzający ich przebieg. O wykonaniu prac powiadamia się pisemnie TDT w terminie 14 dni od dnia zakończenia prac, składając jednocześnie wniosek o przeprowadzenie badania, o którym mowa w § 17 pkt 2.

3. W przypadku naprawy punktu zasilania sporządza się opis naprawy.

1. Modernizacja punktu zasilania obejmuje zespół czynności zmieniających konstrukcję, zastosowane materiały, parametry techniczne lub obwody realizujące funkcje bezpieczeństwa, w stosunku do pierwotnie ustalonych, jednak bez istotnych zmian jego charakterystyki lub przeznaczenia i niepowodujących wzrostu zagrożenia związanego z eksploatacją punktu zasilania.

2. Po dokonaniu modernizacji punktu zasilania aktualizuje się dokumenty, o których mowa w § 5 pkt 1-8.

3. Prace przeprowadzane w ramach modernizacji punktu zasilania dokumentuje się w sposób potwierdzający ich przebieg. O wykonaniu prac powiadamia się pisemnie TDT w terminie 14 dni od dnia zakończenia prac, składając jednocześnie wniosek o przeprowadzenie badania, o którym mowa w § 17 pkt 2.

4. W przypadku modernizacji punktu zasilania sporządza się opis modernizacji wraz z uzasadnieniem jej przeprowadzenia.

1. Konserwacje, naprawy, modernizacje, próby i pomiary elektryczne punktu zasilania wykonują osoby posiadające kwalifikacje potwierdzone odpowiednim świadectwem kwalifikacyjnym, o którym mowa w art. 54 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne.

2. Prace przeprowadzane w ramach konserwacji punktu zasilania dokumentuje się w sposób potwierdzający ich przebieg.

Punkt zasilania jest poddawany następującym badaniom:

1) badaniu technicznemu wstępnemu - przeprowadzanemu po zakończeniu budowy punktu zasilania i przed jego pierwszym oddaniem do eksploatacji;

2) badaniu technicznemu eksploatacyjnemu - przeprowadzanemu każdorazowo po naprawie lub modernizacji punktu zasilania;

3) badaniu technicznemu na skutek zgłoszenia - przeprowadzanemu każdorazowo po powzięciu przez TDT informacji o nieprawidłowościach w funkcjonowaniu punktu zasilania lub wypadku związanym z jego eksploatacją.

Badanie, o którym mowa w § 17 pkt 1, polega na:

1) weryfikacji dokumentacji, o której mowa w § 5;

2) sprawdzeniu, na podstawie dokumentacji, o której mowa w § 5, spełniania przez punkt zasilania wymagań technicznych określonych w ustawie, niniejszym rozporządzeniu oraz instrukcji eksploatacji punktu zasilania;

3) oględzinach konstrukcji nośnej urządzenia do podawania przewodu przyłączeniowego i jego podtrzymania w trakcie zasilania;

4) próbach funkcjonalnych punktu zasilania.

Badanie, o którym mowa w § 17 pkt 2, polega na:

1) weryfikacji dokumentacji, o której mowa w § 13;

2) sprawdzeniu, na podstawie dokumentacji, o której mowa w § 13, spełniania przez punkt zasilania wymagań technicznych określonych w ustawie, niniejszym rozporządzeniu oraz instrukcji eksploatacji punktu zasilania;

3) oględzinach konstrukcji nośnej urządzenia do podawania przewodu przyłączeniowego i jego podtrzymania w trakcie zasilania;

4) próbach funkcjonalnych punktu zasilania.

1. Punkt zasilania przedstawiony do badań, o którym mowa w § 17 pkt 1 i 2, jest zmontowany i przygotowany do eksploatacji.

2. TDT wykonuje badania w obecności podmiotu eksploatującego lub osoby przez niego upoważnionej oraz osób zapewniających prawidłową i bezpieczną obsługę punktu zasilania.

3. TDT wykonuje badania, o których mowa w § 17:

1) pkt 1 i 2 - w terminie 30 dni od dnia złożenia kompletnego wniosku o przeprowadzenie tych badań;

2) pkt 3 - niezwłocznie.

4. Z przeprowadzonego badania TDT sporządza protokół.

Wysokość opłat za przeprowadzenie badań technicznych, o których mowa w art. 18 ust. 1 ustawy, oraz za wydanie opinii, o której mowa w art. 18a ust. 1 ustawy, jest ustalana na podstawie przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski” zgodnie z art. 5 ust. 7 ustawy z dnia 4 marca 1994 r. o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 288), obowiązującego w dniu złożenia wniosku odpowiednio o przeprowadzenie badania albo o wydanie opinii, i wynosi:

1) 20 % tego wynagrodzenia za przeprowadzenie badania, o którym mowa w § 17 pkt 1;

2) 4 % tego wynagrodzenia za każdą rozpoczętą godzinę badania, o którym mowa w § 17 pkt 2, jednak nie więcej niż 20 % tego wynagrodzenia;

3) 4 % tego wynagrodzenia za każdą rozpoczętą godzinę opracowania opinii, o której mowa w art. 18a ust. 1 ustawy, jednak nie więcej niż 200 % tego wynagrodzenia.

1. Punkty zasilania wybudowane albo eksploatowane przed dniem wejścia w życie rozporządzenia dostosowuje się do wymagań określonych w rozporządzeniu do dnia 1 stycznia 2025 r.

2. Po dostosowaniu punktu zasilania do wymagań określonych w rozporządzeniu podmiot eksploatujący punkt zasilania składa wniosek o przeprowadzenie badania, o którym mowa w § 17 pkt 1.

Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.