Art. 17.

1. Brzmienie w najnowszym tekście — w Dz.U. 2026 poz. 1210 (ogł. 15 września 2026)

   1. W przypadku gdy: 1) oszczędzający został prawomocnie skazany za przestępstwo określone w art. 297 § 1 lub 2 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny (Dz. U. z 2025 r. poz. 383, 1818 i 1872 oraz z 2026 r. poz. 902 i 988) popełnione w związku z wypłatą premii mieszkaniowej, 2) w okresie 5 lat od dnia wypłaty premii mieszkaniowej: a) nie rozpoczęto: – budowy, remontu lub przebudowy domu jednorodzinnego, – realizacji inwestycji kooperatywy mieszkaniowej, – remontu lub przebudowy lokalu mieszkalnego – w związku z realizacją których wypłacono premię mieszkaniową, b) oszczędzający dokonał zbycia prawa własności nieruchomości gruntowej lub części tej nieruchomości, w związku z nabyciem którego wypłacono premię mieszkaniową, c) nie rozpoczęto budowy domu jednorodzinnego lub realizacji inwestycji kooperatywy mieszkaniowej na nieruchomości gruntowej lub części tej nieruchomości, w związku z nabyciem prawa własności, której wypłacono premię mieszkaniową – oszczędzający dokonuje zwrotu tej premii do Rządowego Funduszu Mieszkaniowego w pełnej kwocie. 2. W przypadku gdy w okresie 3 lat od dnia wypłaty premii mieszkaniowej oszczędzający: 1)17) zbył prawo własności lokalu mieszkalnego albo domu jednorodzinnego, w związku z nabyciem, wybudowaniem lub remontem którego wypłacono premię mieszkaniową, z wyłączeniem rozszerzenia wspólności ustawowej na podstawie art. 47 § 1 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2026 r. poz. 236), 2)18) zbył spółdzielcze prawo do lokalu mieszkalnego albo domu jednorodzinnego, w związku z nabyciem którego wypłacono premię mieszkaniową, albo zbył takie prawo, a premię mieszkaniową wypłacono w związku z remontem lub przebudową lokalu mieszkalnego albo domu jednorodzinnego objętego tym prawem, 16) Ze zmianą wprowadzoną przez art. 13 pkt 9 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku 1; weszła w życie z dniem 1 stycznia 2026 r. 17) Ze zmianą wprowadzoną przez art. 13 pkt 10 lit. a ustawy, o której mowa w odnośniku 1; weszła w życie z dniem 1 stycznia 2026 r. 18) W brzmieniu ustalonym przez art. 13 pkt 10 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku 1; weszła w życie z dniem 1 stycznia 2026 r. 3) wynajął lokal mieszkalny albo dom jednorodzinny, o którym mowa w pkt 1 i 2, lub jego część innej osobie lub użyczył ten lokal albo dom innej osobie, 4) zmienił sposób użytkowania lokalu mieszkalnego albo domu jednorodzinnego, o którym mowa w pkt 1 i 2, lub jego części w sposób uniemożliwiający zaspokajanie potrzeb mieszkaniowych – oszczędzający dokonuje zwrotu tej premii do Rządowego Funduszu Mieszkaniowego w kwocie odpowiadającej iloczynowi wypłaconej premii mieszkaniowej oraz wskaźnika równego ilorazowi liczby pełnych miesięcy pozostających do zakończenia okresu 3 lat i liczby 36. 3. Kwotę zwrotu, o której mowa w ust. 2, określa się na dzień wystąpienia zdarzenia, o którym mowa w ust. 2. 4. W terminie 30 dni od dnia: 1) uprawomocnienia się wyroku, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, lub 2) wystąpienia zdarzenia, o którym mowa w ust. 1 pkt 2 lit. b lub ust. 2 – oszczędzający informuje o tym bank prowadzący konto, który wypłacił premię mieszkaniową. 5. Zwrotu, o którym mowa w ust. 1 lub 2, oszczędzający dokonuje za pośrednictwem banku prowadzącego konto, który wypłacił premię mieszkaniową, przez rachunek wskazany w tym celu przez bank prowadzący konto, w terminie: 1) 45 dni od dnia uprawomocnienia się wyroku, o którym mowa w ust. 1 pkt 1; 2) 60 dni od dnia upływu terminu, o którym mowa w ust. 1 pkt 2 lit. a lub c, albo wystąpienia zdarzenia, o którym mowa w ust. 1 pkt 2 lit. b lub ust. 2. 6. Zwrotu premii mieszkaniowej oszczędzający dokonuje wraz z odsetkami ustawowymi liczonymi od dnia upływu terminu na dokonanie zwrotu, o którym mowa w ust. 5. 7. W przypadku niespełnienia obowiązku informacyjnego, o którym mowa w ust. 4, zwrotu, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, pkt 2 lit. b lub ust. 2, oszczędzający dokonuje wraz z odsetkami ustawowymi liczonymi od dnia: 1) wypłaty premii mieszkaniowej – w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 1; 2) wystąpienia zdarzenia, o którym mowa w ust. 1 pkt 2 lit. b lub ust. 2 – w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2 lit. b lub ust. 2. 8. Z tytułu pośredniczenia w dokonaniu zwrotu, o którym mowa w ust. 1 i 2, bank prowadzący konto pobiera prowizję odpowiadającą 5 % kwoty zwracanej premii mieszkaniowej i odsetek. Prowizję pobiera się przez jej potrącenie ze zwracanej premii mieszkaniowej i odsetek. 9. Po pobraniu prowizji, o której mowa w ust. 8, bank prowadzący konto w terminie do ostatniego dnia miesiąca następującego po kwartale, w którym dokonano zwrotu, o którym mowa w ust. 1 albo 2, przekazuje do Rządowego Funduszu Mieszkaniowego pozostałą kwotę zwróconej premii mieszkaniowej i odsetek wraz z informacją o: 1) imieniu i nazwisku oszczędzającego, który dokonał zwrotu, oraz jego numerze PESEL, a w przypadku oszczędzającego nieposiadającego numeru PESEL – numerze dokumentu potwierdzającego jego tożsamość wraz z nazwą państwa, które wydało ten dokument; 2) przyczynie zwrotu wskazanej w informacji, o której mowa w ust. 4; 3) pozostałej do zwrotu kwocie premii mieszkaniowej albo informacją, że należna do zwrotu kwota została zwrócona w całości. 10. Uprawnionym do dochodzenia zwrotów, o których mowa w ust. 1 i 2, jest BGK, który może powierzyć ich dochodzenie bankowi prowadzącemu konto. Dochodzenie zwrotów na podstawie powierzenia, o którym mowa w zdaniu pierwszym, nie wymaga zmiany statutu ani innego aktu stanowiącego podstawę działalności banku prowadzącego konto. 11. Bank prowadzący konto, któremu BGK powierzył dochodzenie zwrotów, o których mowa w ust. 1 i 2, może wykonywać czynności związane z dochodzeniem zwrotów samodzielnie lub, za zgodą BGK, powierzyć ich wykonywanie innemu podmiotowi. 12. W okresie: 1) 5 lat od dnia złożenia oświadczenia, o którym mowa w art. 4 ust. 3 lub art. 16 ust. 3, bank prowadzący konto może przeprowadzać kontrolę jego prawdziwości; 2) 7 lat od dnia wypłaty premii mieszkaniowej bank prowadzący konto może przeprowadzać kontrolę niewystąpienia przesłanek zwrotu, o których mowa w ust. 1 i 2. 13. Sposób przeprowadzania kontroli, o których mowa w ust. 12, określa umowa, o której mowa w art. 4 ust. 2. 14. O stwierdzeniu nieprawdziwości oświadczenia, o którym mowa w art. 4 ust. 3 lub art. 16 ust. 3, lub wystąpienia przesłanek zwrotu, o których mowa w ust. 1 i 2, bank prowadzący konto zawiadamia niezwłocznie BGK.

2. Wcześniejsze brzmienie — od Dz.U. 2023 poz. 1114 (ogł. 15 czerwca 2023) do Dz.U. 2024 poz. 1704 (ogł. 21 listopada 2024) ten tekst

   1. W przypadku gdy:

   1) oszczędzający został prawomocnie skazany za przestępstwo określone w art. 297 § 1 lub 2 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny (Dz. U. z 2024 r. poz. 17 i 1228) popełnione w związku z wypłatą premii mieszkaniowej,

   2) w okresie 5 lat od dnia wypłaty premii mieszkaniowej:

   a) nie rozpoczęto:

   budowy, remontu lub przebudowy domu jednorodzinnego,

   realizacji inwestycji kooperatywy mieszkaniowej,

   remontu lub przebudowy lokalu mieszkalnego

   w związku z realizacją których wypłacono premię mieszkaniową,

   b) oszczędzający dokonał zbycia prawa własności nieruchomości gruntowej lub części tej nieruchomości, w związku z nabyciem którego wypłacono premię mieszkaniową,

   c) nie rozpoczęto budowy domu jednorodzinnego lub realizacji inwestycji kooperatywy mieszkaniowej na nieruchomości gruntowej lub części tej nieruchomości, w związku z nabyciem prawa własności, której wypłacono premię mieszkaniową

   - oszczędzający dokonuje zwrotu tej premii do Rządowego Funduszu Mieszkaniowego w pełnej kwocie.

   2. W przypadku gdy w okresie 3 lat od dnia wypłaty premii mieszkaniowej oszczędzający:

   1) zbył prawo własności lokalu mieszkalnego albo domu jednorodzinnego, w związku z nabyciem lub wybudowaniem którego wypłacono premię mieszkaniową, z wyłączeniem rozszerzenia wspólności ustawowej na podstawie art. 47 § 1 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2023 r. poz. 2809),

   2) zbył spółdzielcze prawo do lokalu mieszkalnego albo domu jednorodzinnego, w związku z nabyciem którego wypłacono premię mieszkaniową,

   3) wynajął lokal mieszkalny albo dom jednorodzinny, o którym mowa w pkt 1 i 2, lub jego część innej osobie lub użyczył ten lokal albo dom innej osobie,

   4) zmienił sposób użytkowania lokalu mieszkalnego albo domu jednorodzinnego, o którym mowa w pkt 1 i 2, lub jego części w sposób uniemożliwiający zaspokajanie potrzeb mieszkaniowych

   - oszczędzający dokonuje zwrotu tej premii do Rządowego Funduszu Mieszkaniowego w kwocie odpowiadającej iloczynowi wypłaconej premii mieszkaniowej oraz wskaźnika równego ilorazowi liczby pełnych miesięcy pozostających do zakończenia okresu 3 lat i liczby 36.

   3. Kwotę zwrotu, o której mowa w ust. 2, określa się na dzień wystąpienia zdarzenia, o którym mowa w ust. 2.

   4. W terminie 30 dni od dnia:

   1) uprawomocnienia się wyroku, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, lub

   2) wystąpienia zdarzenia, o którym mowa w ust. 1 pkt 2 lit. b lub ust. 2

   - oszczędzający informuje o tym bank prowadzący konto, który wypłacił premię mieszkaniową.

   5. Zwrotu, o którym mowa w ust. 1 lub 2, oszczędzający dokonuje za pośrednictwem banku prowadzącego konto, który wypłacił premię mieszkaniową, przez rachunek wskazany w tym celu przez bank prowadzący konto, w terminie:

   1) 45 dni od dnia uprawomocnienia się wyroku, o którym mowa w ust. 1 pkt 1;

   2) 60 dni od dnia upływu terminu, o którym mowa w ust. 1 pkt 2 lit. a lub c, albo wystąpienia zdarzenia, o którym mowa w ust. 1 pkt 2 lit. b lub ust. 2.

   6. Zwrotu premii mieszkaniowej oszczędzający dokonuje wraz z odsetkami ustawowymi liczonymi od dnia upływu terminu na dokonanie zwrotu, o którym mowa w ust. 5.

   7. W przypadku niespełnienia obowiązku informacyjnego, o którym mowa w ust. 4, zwrotu, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, pkt 2 lit. b lub ust. 2, oszczędzający dokonuje wraz z odsetkami ustawowymi liczonymi od dnia:

   1) wypłaty premii mieszkaniowej - w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 1;

   2) wystąpienia zdarzenia, o którym mowa w ust. 1 pkt 2 lit. b lub ust. 2 - w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2 lit. b lub ust. 2.

   8. Z tytułu pośredniczenia w dokonaniu zwrotu, o którym mowa w ust. 1 i 2, bank prowadzący konto pobiera prowizję odpowiadającą 5 % kwoty zwracanej premii mieszkaniowej i odsetek. Prowizję pobiera się przez jej potrącenie ze zwracanej premii mieszkaniowej i odsetek.

   9. Po pobraniu prowizji, o której mowa w ust. 8, bank prowadzący konto w terminie do ostatniego dnia miesiąca następującego po kwartale, w którym dokonano zwrotu, o którym mowa w ust. 1 albo 2, przekazuje do Rządowego Funduszu Mieszkaniowego pozostałą kwotę zwróconej premii mieszkaniowej i odsetek wraz z informacją o:

   1) imieniu i nazwisku oszczędzającego, który dokonał zwrotu, oraz jego numerze PESEL, a w przypadku oszczędzającego nieposiadającego numeru PESEL - numerze dokumentu potwierdzającego jego tożsamość wraz z nazwą państwa, które wydało ten dokument;

   2) przyczynie zwrotu wskazanej w informacji, o której mowa w ust. 4;

   3) pozostałej do zwrotu kwocie premii mieszkaniowej albo informacją, że należna do zwrotu kwota została zwrócona w całości.

   10. Uprawnionym do dochodzenia zwrotów, o których mowa w ust. 1 i 2, jest BGK, który może powierzyć ich dochodzenie bankowi prowadzącemu konto. Dochodzenie zwrotów na podstawie powierzenia, o którym mowa w zdaniu pierwszym, nie wymaga zmiany statutu ani innego aktu stanowiącego podstawę działalności banku prowadzącego konto.

   11. Bank prowadzący konto, któremu BGK powierzył dochodzenie zwrotów, o których mowa w ust. 1 i 2, może wykonywać czynności związane z dochodzeniem zwrotów samodzielnie lub, za zgodą BGK, powierzyć ich wykonywanie innemu podmiotowi.

   12. W okresie:

   1) 5 lat od dnia złożenia oświadczenia, o którym mowa w art. 4 ust. 3 lub art. 16 ust. 3, bank prowadzący konto może przeprowadzać kontrolę jego prawdziwości;

   2) 7 lat od dnia wypłaty premii mieszkaniowej bank prowadzący konto może przeprowadzać kontrolę niewystąpienia przesłanek zwrotu, o których mowa w ust. 1 i 2.

   13. Sposób przeprowadzania kontroli, o których mowa w ust. 12, określa umowa, o której mowa w art. 4 ust. 2.

   14. O stwierdzeniu nieprawdziwości oświadczenia, o którym mowa w art. 4 ust. 3 lub art. 16 ust. 3, lub wystąpienia przesłanek zwrotu, o których mowa w ust. 1 i 2, bank prowadzący konto zawiadamia niezwłocznie BGK.

Źródła: przepis występuje w 3 z 3 tekstów tego aktu w bazie. Polecenia zmian są przypisywane do przepisu automatycznie z tekstu nowelizacji — polecenie, którego nie dało się jednoznacznie przypisać, nie jest tu pokazywane.