§ 5.

1. Przedmiotem podstawowej działalności Instytutu jest prowadzenie badań naukowych, prac rozwojowych i wdrożeniowych z zakresu nauk o zdrowiu, dostosowanych do potrzeb systemu zdrowia publicznego oraz ochrony zdrowia, w szczególności dotyczących monitorowania i analiz stanu zdrowia ludności oraz jego uwarunkowań, organizacji systemu ochrony zdrowia, bezpieczeństwa żywności oraz sposobu żywienia i stanu odżywienia człowieka, promocji zdrowia, epidemiologii i diagnostyki chorób zakaźnych, nadzoru epidemiologicznego, szczepień ochronnych, bezpieczeństwa zdrowotnego środowiska i surowców uzdrowiskowych.

2. W związku z prowadzoną podstawową działalnością Instytut:

1) prowadzi badania i dokonuje ocen w zakresie weryfikacji poprawności danych epidemiologicznych oraz wyników laboratoryjnych i opracowuje wytyczne w zakresie metodologii badań laboratoryjnych, prowadzonych na potrzeby nadzoru epidemiologicznego, a także urzędowej kontroli żywności, wydaje oceny i kwalifikacje rodzajowe naturalnych wód mineralnych, wód źródlanych i wód stołowych oraz wydaje atesty higieniczne;

2) współpracuje z organizacjami międzynarodowymi w zakresie wymiany danych, w szczególności o charakterystyce patogenów występujących na terenie kraju;

3) monitoruje czynniki determinujące stan zdrowia na potrzeby planowania, monitorowania realizacji i ewaluacji programów polityki zdrowotnej oraz programów zdrowotnych, a także innych interwencji w zakresie zdrowia publicznego;

4) monitoruje wartość odżywczą żywności i nawyki żywieniowe ludności w kraju;

5) gromadzi i analizuje dane o występowaniu zakażeń drobnoustrojami opornymi na antybiotyki i inne produkty lecznicze;

6) realizuje działania w obszarze monitorowania określonych chemicznych czynników ryzyka występujących w żywności;

7) dokonuje oceny środowiskowych zagrożeń zdrowotnych populacji generalnej z uwzględnieniem zmienności regionalnej, w szczególności związanych z zanieczyszczeniem powietrza;

8) dokonuje oceny nierówności społecznych w zdrowiu i proponuje działania mające na celu rozwiązywanie problemów zdrowotnych w wymiarze populacyjnym w celu poprawy stanu zdrowia i zmniejszenia nierówności w zdrowiu, ze szczególnym uwzględnieniem promocji zdrowia i profilaktyki chorób niezakaźnych;

9) tworzy mapy potrzeb zdrowotnych w zakresie zdrowia publicznego;

10) prowadzi w ramach statystyki publicznej ogólnopolskie badanie chorobowości szpitalnej ogólnej;

11) prowadzi badania i analizy w zakresie szacowania faktycznych kosztów chorób z uwzględnieniem kosztów bezpośrednich, utraty produktu krajowego brutto i kosztów niepieniężnych;

12) prowadzi badania i analizy w zakresie oceny skutków ekonomicznych chorób i ich wpływu na sytuację sektora finansów publicznych;

13) rozwija badania w dziedzinie zdrowia publicznego dla potrzeb polityki i praktyki;

14) prowadzi działalność edukacyjną w zakresie zdrowia publicznego z uwzględnieniem kursów specjalizacyjnych oraz innych form kształcenia.