§ 14.

1. Brzmienie w najnowszym tekście — w Dz.U. 2019 poz. 2373 (ogł. 9 grudnia 2019) ten tekst

   1. Zakres wiedzy i umiejętności objętych szkoleniem i egzaminem obejmuje następujące zagadnienia:

   1) specyfikę i środowisko pracy maszynisty, w tym jego rolę i odpowiedzialność w ruchu kolejowym, wymagania zawodowe i predyspozycje niezbędne do wykonywania pracy na tym stanowisku;

   2) technologię transportu kolejowego, w tym przepisy bezpieczeństwa i eksploatacji;

   3) infrastrukturę kolejową;

   4) radiołączność pociągową;

   5) pociągi, ich składy oraz wymogi techniczne dotyczące lokomotyw, zespołów trakcyjnych, wagonów osobowych i towarowych oraz innego rodzaju taboru kolejowego;

   6) zagrożenia występujące w ruchu kolejowym;

   7) podstawowe zasady fizyki.

   1a. Szkolenie kandydatów na maszynistów ubiegających się o licencję maszynisty obejmuje wiedzę ogólną z zakresu zagadnień, o których mowa w ust. 1, z uwzględnieniem zasad, które można zastosować niezależnie od określonego rodzaju i typu taboru kolejowego lub infrastruktury kolejowej.

   2. Program oraz czas trwania szkolenia kandydatów na maszynistów ubiegających się o licencję maszynisty określa załącznik nr 4 do rozporządzenia.

   3. W wyniku ukończonego szkolenia kandydat na maszynistę ubiegający się o licencję maszynisty powinien:

   1) w zakresie, o którym mowa w ust. 1 pkt 1:

   a) znać podstawowe akty prawne i instrukcje dotyczące bezpieczeństwa kolei w zakresie związanym z wykonywaniem pracy na stanowisku maszynisty, w szczególności określające:

   zasady przyznawania uprawnień maszynistom,

   warunki wykonywania przewozu towarów niebezpiecznych i przewozów wojskowych,

   zasady ochrony środowiska i ochrony przeciwpożarowej w miejscu pracy,

   b) rozumieć szczególne wymagania stawiane maszynistom, w tym wymagania zawodowe i osobowościowe niezbędne do wykonywania obowiązków maszynisty, polegające w szczególności na:

   jeździe przeważnie w pojedynczej obsadzie,

   zmiennym rytmie dobowym pracy,

   konieczności stosowania środków ochrony indywidualnej i innego wyposażenia,

   umiejętności posługiwania się dokumentacją związaną z pracą maszynisty, w tym bieżącego jej aktualizowania,

   c) rozumieć, które zachowania są zgodne z zakresem odpowiedzialności maszynisty za kluczowe kwestie bezpieczeństwa ruchu kolejowego, i znać czynniki wpływające negatywnie na jego pracę, takie jak przyjmowanie określonych leków, alkoholu, narkotyków i innych substancji psychoaktywnych, choroby, stres, zmęczenie,

   d) umieć wskazać dokumenty związane z wykonywaniem pracy na stanowisku maszynisty, w szczególności akty prawne, instrukcje i służbowe rozkłady jazdy,

   e) umieć określić odpowiedzialność i zadania pracowników wykonujących czynności związane z bezpieczeństwem i prowadzeniem ruchu kolejowego,

   f) rozumieć znaczenie dokładności wykonywania zadań i metod pracy,

   g) rozumieć zasady bezpieczeństwa i higieny pracy, w szczególności w zakresie zachowania na obszarze kolejowym, postępowania przy wsiadaniu do i wysiadaniu z pojazdu trakcyjnego, ergonomii, bezpieczeństwa personelu kolejowego i używanych środków ochrony indywidualnej,

   h) znać sposoby radzenia sobie ze stresem i w sytuacjach ekstremalnych,

   i) umieć stosować zasady ochrony środowiska w pracy maszynisty, w tym techniki jazdy minimalizujące negatywny wpływ na środowisko;

   2) w zakresie, o którym mowa w ust. 1 pkt 2:

   a) znać postanowienia aktów prawnych, procedur i instrukcji z zakresu eksploatacji kolei,

   b) umieć określić odpowiedzialność i zadania pracowników wykonujących czynności związane z eksploatacją kolei;

   3) w zakresie, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, znać:

   a) budowę toru kolejowego i stacji kolejowych, w tym stacji rozrządowych,

   b) budowle kolejowe,

   c) techniki prowadzenia ruchu kolejowego i sygnalizację kolejową,

   d) stosowane systemy zabezpieczenia ruchu i łączności,

   e) urządzenia związane z bezpieczeństwem ruchu kolejowego, w szczególności urządzenia detekcji stanów awaryjnych taboru kolejowego i wykrywacze dymu w tunelach,

   f) budowę sieci trakcyjnej;

   4) w zakresie, o którym mowa w ust. 1 pkt 4:

   a) znać zasady działania i znaczenie radiołączności pociągowej,

   b) umieć wskazać pracowników, z którymi maszynista kontaktuje się w trakcie jazdy za pomocą urządzeń radiołączności pociągowej, w tym dyżurnego ruchu i członków drużyny pociągowej,

   c) umieć identyfikować sytuacje, które wymagają nawiązania łączności za pomocą urządzeń radiołączności pociągowej,

   d) znać metody nawiązywania łączności;

   5) w zakresie, o którym mowa w ust. 1 pkt 5:

   a) znać rodzaje trakcji,

   b) umieć opisać elementy, systemy, układy i podzespoły pojazdu kolejowego,

   c) znać sposoby oznakowania pojazdów kolejowych,

   d) znać dokumenty, które powinny znajdować się w pojeździe kolejowym,

   e) rozumieć zasadę działania poszczególnych rodzajów hamulców i znać sposoby obliczania masy hamującej,

   f) umieć określić prędkość pociągu,

   g) umieć wskazać maksymalne obciążenie i siły działające na sprzęg,

   h) znać działanie i funkcje systemów sterowania pociągiem;

   6) w zakresie, o którym mowa w ust. 1 pkt 6:

   a) rozumieć zasady bezpieczeństwa ruchu kolejowego,

   b) znać zagrożenia związane z ruchem kolejowym oraz różne środki stosowane do ich ograniczania,

   c) umieć rozpoznawać zdarzenia mające znaczenie dla bezpieczeństwa ruchu kolejowego i znać sposoby reakcji w przypadku ich wystąpienia,

   d) znać procedury mające zastosowanie do zdarzeń z udziałem ludzi, w szczególności dotyczące ewakuacji;

   7) w zakresie, o którym mowa w ust. 1 pkt 7:

   a) umieć określić rozkład sił działających na koła pojazdu kolejowego,

   b) umieć określić czynniki wpływające na przyspieszenie i skuteczność hamowania,

   c) rozumieć podstawowe pojęcia i zasady z zakresu elektrotechniki, a także znać metody pracy i warunki zachowania bezpieczeństwa przy urządzeniach elektroenergetycznych zainstalowanych w pojazdach kolejowych.

   Przypis w tekście jednolitym: W brzmieniu ustalonym przez § 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 24 sierpnia 2015 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie licencji maszynisty (Dz. U. poz. 1432), które weszło w życie z dniem 1 stycznia 2016 r.

   Przypis w tekście jednolitym: Dodany przez § 1 pkt 1 lit. b rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 3.

   Przypis w tekście jednolitym: W brzmieniu ustalonym przez § 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 3.

2. Wcześniejsze brzmienie — w Dz.U. 2014 poz. 211 (ogł. 17 lutego 2014)

   1. Zakres wiedzy i umiejętności objętych szkoleniem i egzaminem obejmuje:

   1) technologię transportu kolejowego, w tym przepisy bezpieczeństwa i eksploatacji;

   2) zagrożenia związane z eksploatacją oraz różne środki stosowane do ich zwalczania;

   3) sposoby funkcjonowania kolei;

   4) pociągi, ich składy oraz wymogi techniczne dotyczące lokomotyw, zespołów trakcyjnych, wagonów osobowych i towarowych oraz innego rodzaju taboru kolejowego.

   2. Program oraz czas trwania szkolenia kandydatów na maszynistów ubiegających się o licencję maszynisty określa załącznik nr 4 do rozporządzenia.

   3. W wyniku ukończonego szkolenia kandydat na maszynistę ubiegający się o licencję maszynisty nabywa wiedzę i umiejętności w zakresie:

   1) specyficznych wymagań związanych z wykonywaniem pracy na stanowisku maszynisty;

   2) stosowania przepisów bezpieczeństwa obowiązujących pracowników;

   3) rozpoznawania taboru kolejowego;

   4) stosowania reguł pracy na stanowisku maszynisty;

   5) stosowania obowiązujących aktów prawnych i instrukcji związanych z wykonywaniem pracy na stanowisku maszynisty;

   6) stosowania procedur mających zastosowanie do zdarzeń z udziałem ludzi;

   7) rozpoznawania zagrożeń związanych z eksploatacją kolei;

   8) stosowania zasad regulujących bezpieczeństwo ruchu kolejowego;

   9) stosowania podstawowych zasad elektrotechniki.

Źródła: przepis występuje w 2 z 2 tekstów tego aktu w bazie. Polecenia zmian są przypisywane do przepisu automatycznie z tekstu nowelizacji — polecenie, którego nie dało się jednoznacznie przypisać, nie jest tu pokazywane.