§ 2.

1. Brzmienie w najnowszym tekście — w Dz.U. 2017 poz. 247 (ogł. 14 lutego 2017) ten tekst

   Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.

   Przypis w tekście jednolitym: Rozporządzenie zostało ogłoszone w dniu 7 kwietnia 2010 r.

   Przypis w tekście jednolitym: Niniejsze rozporządzenie było poprzedzone rozporządzeniem Ministra Gospodarki z dnia 3 listopada 2006 r. w sprawie metod badania jakości paliw ciekłych (Dz. U. poz. 1606), które utraciło moc z dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia na podstawie art. 43 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw (Dz. U. 2016 r. poz. 1928).

2. Wcześniejsze brzmienie — w Dz.U. 2010 poz. 332 (ogł. 7 kwietnia 2010)

   Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie (Dz. Urz. WE L 350 z 28.12.1998, str. 58; Dz. Urz. UE Polskie 14 dni od dnia ogłoszenia.3) wydanie specjalne, rozdz. 13, t. 23, str. 182). Niniejsze rozporządzenie zostało notyfikowane Komisji Europejskiej w dniu 30 września 2009 r., pod numerem 2009/0531/PL, zgodnie z § 4 rozporządzenia Rady Ministrów Minister Gospodarki: W. Pawlak z dnia 23 grudnia 2002 r. w sprawie sposobu funkcjonowania krajowego systemu notyfikacji norm i aktów prawnych 3) Niniejsze rozporządzenie było poprzedzone rozporządze- (Dz. U. Nr 239, poz. 2039 oraz z 2004 r. Nr 65, poz. 597), któ- niem Ministra Gospodarki z dnia 3 listopada 2006 r. w sprare wdraża postanowienia dyrektywy 98/34/WE Parlamentu wie metod badania jakości paliw ciekłych (Dz. U. Nr 220, Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawia- poz. 1606), które traci moc z dniem wejścia w życie niniejjącej procedurę udzielania informacji w zakresie norm szego rozporządzenia na podstawie art. 43 ustawy z dnia i przepisów technicznych (Dz. Urz. WE L 204 z 21.07.1998, 25 sierpnia 2006 r. o systemie monitorowania i kontrolostr. 37, z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, wania jakości paliw (Dz. U. Nr 169, poz. 1200, z 2008 r. rozdz. 13, t. 20, str. 337, z późn. zm.). Nr 157, poz. 976 oraz z 2009 r. Nr 18, poz. 97). Nr 55 — 4887 — Poz. 332 Załącznik do rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 25 marca 2010 r. (poz. 332) METODY BADANIA JAKOŚCI PALIW CIEKŁYCH I. Metody badania jakości benzyn silnikowych 3.1. Sposób wykonania oznaczenia, stosowane odstosowanych w pojazdach wyposażonych w sil- czynniki i materiały, rodzaj aparatury, sposób niki z zapłonem iskrowym, w zakresie poszcze- obliczenia i podawania wyników, precyzję metogólnych parametrów tych benzyn. dy, a także sporządzanie sprawozdania z badania określa norma PN-EN 237. 1. Badawczą liczbę oktanową — RON określa się, stosując znormalizowany silnik badawczy i znor- 4. Gęstość w temperaturze 15 ºC oznacza się: malizowane warunki pracy tego silnika, porów- 1) metodą oscylacyjną, wprowadzając próbkę nując charakterystyki stukowego spalania ben- (o objętości około 1 ml) do celi pomiarowej zyny silnikowej z charakterystykami mieszanek gęstościomierza oscylacyjnego, termostatopodstawowych paliw wzorcowych o znanych wanej w celu utrzymania temperatury odnieliczbach oktanowych. sienia 15 ºC, albo 1.1. Stopień sprężania i stosunek benzyny silnikowej 2) metodą z areometrem polegającą na pomiado powietrza należy tak wyregulować, aby dały rze gęstości badanej próbki o określonej temdla badanej próbki znormalizowaną intensywperaturze, za pomocą areometru zanurzonego ność stukania, mierzoną określonym elektrow próbce znajdującej się w cylindrze. nicznym miernikiem detonacji. 4.1. W przypadku oznaczania gęstości w temperatu- 1.2. Stosunek benzyny silnikowej do powietrza dla rze 15 ºC, w sposób określony w pkt 4 ppkt 1, badanej próbki i każdej z mieszanek podstawosposób wykonania oznaczenia, stosowane odwych paliw wzorcowych należy tak regulować, czynniki, rodzaj aparatury i jej przygotowanie, aby uzyskać maksymalną intensywność stukaprzygotowanie próbki, kalibrację aparatury, sponia dla badanej próbki i każdej z mieszanek podsób obliczenia i podawania wyników, precyzję stawowych paliw wzorcowych. metody, a także sporządzanie sprawozdania 1.3. Sposób wykonania oznaczenia, rodzaj stosowa- z badania określa norma PN-EN ISO 12185. nej aparatury i jej przygotowanie, stosowane odczynniki, sposób obliczenia i podawania wy- 4.2. W przypadku oznaczania gęstości w temperatuników, a także precyzję metody określa norma rze 15 ºC, w sposób określony w pkt 4 ppkt 2, PN-EN ISO 5164. należy odczytać wskazanie na podziałce areometru, zanotować temperaturę badanej próbki 2. Motorową liczbę oktanową — MON określa się, i przy użyciu odpowiednich tablic przeliczeniostosując znormalizowany silnik badawczy i znor- wych odczytać wynik pomiaru odniesiony do malizowane warunki pracy tego silnika, porów- temperatury 15 ºC. nując charakterystyki stukowego spalania benzyny silnikowej z charakterystykami mieszanek 4.3. W przypadku oznaczania gęstości w temperatupodstawowych paliw wzorcowych o znanych rze 15 ºC, w sposób określony w pkt 4 ppkt 2, liczbach oktanowych. sposób wykonania oznaczenia, rodzaj aparatury oraz jej przygotowanie i kontrolę, przygotowa- 2.1. Stopień sprężania i stosunek benzyny silnikowej nie próbki, sposób obliczenia i podawania wynido powietrza należy tak wyregulować, aby dały ków, precyzję metody, a także sporządzanie dla badanej próbki znormalizowaną intensywsprawozdania z badania określa norma ność stukania, mierzoną określonym elektro- PN-EN ISO 3675. nicznym miernikiem detonacji. 5. Zawartość siarki oznacza się metodą: 2.2. Stosunek benzyny silnikowej do powietrza dla badanej próbki i każdej z mieszanek podstawo- 1) rentgenowskiej spektrometrii fluorescencyjwych paliw wzorcowych należy tak wyregulo- nej z dyspersją fali, polegającą na poddaniu wać, aby uzyskać maksymalną intensywność badanej próbki, znajdującej się w kuwecie postukania dla badanej próbki i każdej z mieszanek miarowej, działaniu pierwotnego promieniopodstawowych paliw wzorcowych. wania o określonej długości fali, pochodzącego z lampy rentgenowskiej, albo 2.3. Sposób wykonania oznaczenia, rodzaj stosowanej aparatury i jej przygotowanie, stosowane 2) fluorescencji w nadfiolecie, polegającą na wyodczynniki, sposób obliczenia i podawania wy- korzystaniu zjawiska fluorescencji ditlenku ników, a także precyzję metody określa norma siarki wzbudzonego promieniowaniem ultra- PN-EN ISO 5163. fioletowym, powstałego uprzednio na skutek spalenia badanej próbki w określonych wa- 3. Zawartość ołowiu oznacza się metodą atomowej runkach. spektrometrii absorpcyjnej, polegającą na rozcieńczeniu próbki ketonem izobutylowo-metylo- 5.1. W przypadku oznaczania zawartości siarki w spowym, zadaniu jodem i zassaniu do płomienia sób określony w pkt 5 ppkt 1 należy wyznaczyć acetylenowo-powietrznego spektrometru do ab- zawartość siarki na podstawie mierzonych szybsorpcji atomowej, a następnie zmierzeniu absor- kości zliczeń rentgenowskiego promieniowania bancji przy długości fali 217,0 nm i porównaniu fluorescencyjnego linii S-K oraz promieniowa- α z absorbancją roztworów wzorcowych. nia tła, korzystając z krzywej wzorcowania. Nr 55 — 4888 — Poz. 332 5.2. W przypadku oznaczania zawartości siarki 8.2. Sposób wykonania badania, stosowane odczynw sposób określony w pkt 5 ppkt 1, sposób wy- niki i materiały, rodzaj aparatury, sposób interkonania oznaczenia, stosowane odczynniki, ro- pretacji i podawania wyników, precyzję metody, dzaj aparatury i jej przygotowanie, precyzję me- a także sporządzanie sprawozdania z badania tody, sposób obliczenia i podawania wyników określa norma PN-EN ISO 2160. określa norma PN-EN ISO 20884. 9. Wygląd określa się metodą wizualną, polegają- 5.3. W przypadku oznaczania zawartości siarki cą na umieszczeniu próbki w przezroczystym cyw sposób określony w pkt 5 ppkt 2 miarą zawar- lindrze oraz ocenie koloru i przezroczystości. tości siarki w badanej próbce jest intensywność fluorescencyjnego promieniowania ultrafioleto- 10. Zawartość węglowodorów typu olefinowego wego. i aromatycznego oznacza się: 5.4. W przypadku oznaczania zawartości siarki 1) metodą adsorpcji ze wskaźnikiem fluorescenw sposób określony w pkt 5 ppkt 2, sposób wy- cyjnym, polegającą na rozdziale węglowodokonania oznaczenia, rodzaj aparatury i jej przy- rów, zgodnie ze zdolnościami adsorpcyjnymi, gotowanie, stosowane odczynniki, precyzję me- na węglowodory aromatyczne, olefinowe tody, sposób obliczenia i podawania wyników i węglowodory nasycone, poprzez przeprookreśla norma PN-EN ISO 20846. wadzenie rozdziału w kolumnie adsorpcyjnej, wypełnionej aktywowanym żelem krzemion- 6. Okres indukcyjny oznacza się w warunkach przykowym, albo spieszonego utleniania, przez pomiar czasu od rozpoczęcia utleniania do punktu załamania, 2) metodą wielowymiarowej chromatografii gastosując urządzenie wyposażone w bombę ciś- zowej z zastosowaniem przełączania kolumn, nieniową. polegającą na wyizolowaniu z próbki węglowodorów, rozdzieleniu ich na poszczególne 6.1. Badaną próbkę utlenia się w bombie ciśnieniogrupy, a następnie wykrywaniu poszczególwej napełnionej uprzednio w temperaturze od nych grup węglowodorów przy użyciu detek- 15 ºC do 25 ºC tlenem pod ciśnieniem 690 kPa tora płomieniowo-jonizacyjnego. i ogrzewa do temperatury między 90 ºC a 102 ºC. W sposób ciągły lub w jednakowych odstępach 10.1. W przypadku oznaczania zawartości węglowoczasu odczytuje się ciśnienie, do czasu osiągnię- dorów typu olefinowego i typu aromatycznego cia punktu załamania. w sposób określony w pkt 10 ppkt 1: 6.2. Czas od rozpoczęcia utleniania do momentu 1) z grupami węglowodorowymi rozdzielają się osiągnięcia punktu załamania równy jest okre- selektywnie barwniki, które tworzą barwne sowi indukcyjnemu w temperaturze jego ozna- strefy oddzielone granicami widzialnymi czenia, na podstawie którego oblicza się okres w świetle nadfioletowym; indukcyjny w temperaturze 100 ºC. 2) zawartość poszczególnych grup węglowodo- 6.3. Sposób wykonania oznaczenia, stosowane od- rów oblicza się na podstawie długości odpoczynniki i materiały, rodzaj aparatury i jej przy- wiedniej strefy w kolumnie adsorpcyjnej i wygotowanie, sposób obliczenia i podawania wy- raża jako ułamek objętościowy określony ników, precyzję metody, a także sporządzanie w procentach. sprawozdania z badania określa norma PN-ISO 7536. 10.2. W przypadku oznaczania zawartości węglowodorów typu olefinowego i typu aromatycznego 7. Zawartość żywic obecnych oznacza się metodą w sposób określony w pkt 10 ppkt 1, sposób wyodparowania w strumieniu powietrza odmierzo- konania oznaczenia, rodzaj aparatury i jej przynej objętości badanej próbki w kontrolowanych gotowanie, stosowane odczynniki i materiały, warunkach temperatury i przepływu powietrza. sposób obliczenia i podawania wyników, a także precyzję metody określa norma PN-EN 15553. 7.1. Uzyskana pozostałość po odparowaniu jest przemywana rozpuszczalnikiem i ważona. 10.3. W przypadku oznaczania zawartości węglowo- 7.2. Sposób wykonania oznaczenia, stosowane od- dorów typu olefinowego i typu aromatycznego czynniki i materiały, rodzaj aparatury i jej przy- w sposób określony w pkt 10 ppkt 2, sposób wygotowanie, sposób obliczenia i podawania wy- konania oznaczenia, stosowane odczynniki i maników, precyzję metody, a także sporządzanie teriały, rodzaj aparatury, sposób obliczenia i posprawozdania z badania określa norma dawania wyników, precyzję metody, a także PN-EN ISO 6246. sporządzanie sprawozdania z badania określa norma PN-EN ISO 22854. 8. Działanie korodujące na miedzi określa się porównawczo w stosunku do znormalizowanych 11. Zawartość benzenu oznacza się: wzorców korozji. 1) metodą spektrometrii w podczerwieni, pole- 8.1. Płytkę miedzianą zanurza się w badanej próbce gającą na rejestrowaniu widma w podczero określonej objętości, a następnie ogrzewa wieni w zakresie od 730 cm-1 do 630 cm-1 w ściśle określonych warunkach. Po zakończe- próbki rozcieńczonej cykloheksanem, a naniu ogrzewania płytkę miedzianą wyjmuje się, stępnie pomiarze absorbancji przy 673 cm-1 przemywa i ocenia jej barwę, porównując i porównaniu z absorbancją wzorcowych rozz wzorcami korozji. tworów benzenu, albo Nr 55 — 4889 — Poz. 332 2) metodą chromatografii gazowej, polegającą 12.1. W przypadku oznaczania zawartości tlenu w spona wydzieleniu frakcji zawierającej benzen na sób określony w pkt 12 ppkt 1, sposób wykonapierwszej kolumnie kapilarnej, a następnie nia oznaczenia, stosowane odczynniki i materiaoddzieleniu benzenu od innych związków ły, rodzaj aparatury, sposób obliczenia i podafrakcji na drugiej kolumnie kapilarnej i wykry- wania wyników, precyzję metody, a także spociu go przez detektor płomieniowo-jonizacyj- rządzanie sprawozdania z badania określa norny, albo ma PN-EN 13132. 12.2. W przypadku oznaczania zawartości tlenu w spo- 3) metodą wielowymiarowej chromatografii gasób określony w pkt 12 ppkt 2, sposób wykonazowej z zastosowaniem przełączania kolumn, nia oznaczenia, stosowane odczynniki, materiapolegającą na wyizolowaniu frakcji zawierająły, rodzaj aparatury, sposób obliczenia i podacej benzen, oddzieleniu benzenu od innych wania wyniku, precyzję metody, a także sporzązwiązków frakcji, a następnie wykryciu go dzanie sprawozdania z badania określa norma przy użyciu detektora płomieniowo-jonizacyj- PN-EN 1601. nego. 12.3. W przypadku oznaczania zawartości tlenu w spo- 11.1. W wyniku czynności wymienionych w pkt 11 sób określony w pkt 12 ppkt 3, sposób wykonappkt 1 otrzymuje się zawartość benzenu nia oznaczenia, stosowane odczynniki i materiaw g/100 ml, którą przelicza się na ułamek obję- ły, rodzaj aparatury, sposób obliczenia i podatościowy. wania wyników, precyzję metody, a także sporządzanie sprawozdania z badania określa nor- 11.2. W przypadku oznaczania zawartości benzenu ma PN-EN ISO 22854. w sposób określony w pkt 11 ppkt 1, sposób wy- 13. Zawartość związków organicznych zawierająkonania oznaczenia, stosowane odczynniki i ma- cych tlen: teriały, rodzaj aparatury, sposób obliczenia wy- 1) metanol, ników i podawania wyników, precyzję metody, 2) etanol, a także sporządzanie sprawozdania z badania określa norma PN-EN 238. 3) alkohol izopropylowy, 4) alkohol tert-butylowy, 11.3. W przypadku oznaczania zawartości benzenu 5) alkohol izobutylowy, w sposób określony w pkt 11 ppkt 2, sposób wy- 6) etery (z 5 lub więcej atomami węgla), konania oznaczania, stosowane odczynniki i materiały, rodzaj aparatury, sposób obliczenia wy- 7) inne związki organiczne zawierające tlen (inne ników i podawania wyników, precyzję metody, alkohole z jedną grupą hydroksylową oraz etery o temperaturze końca wrzenia nie wyża także sporządzanie sprawozdania z badania szej niż 210 ºC) określa norma PN-EN 12177. — oznacza się metodą: 11.4. W przypadku oznaczania zawartości benzenu a) chromatografii gazowej z zastosowaniem w sposób określony w pkt 11 ppkt 3, sposób wyprzełączania kolumn kapilarnych, polegająkonania oznaczenia, stosowane odczynniki i macą na wyizolowaniu z próbki, na pierwszej teriały, rodzaj aparatury, sposób obliczenia i pokolumnie kapilarnej, związków organiczdawania wyników, precyzję metody, a także nych zawierających tlen, rozdzieleniu tych sporządzanie sprawozdania z badania określa związków w drugiej kolumnie kapilarnej norma PN-EN ISO 22854. i wykrywaniu ich indywidualnie przy użyciu detektora płomieniowo-jonizacyjnego, 12. Zawartość tlenu oznacza się metodą chromatoalbo grafii gazowej: b) chromatografii gazowej polegającą na roz- 1) z zastosowaniem przełączania kolumn kapi- dzieleniu próbki na kolumnie kapilarnej, larnych, polegającą na wyizolowaniu z prób- konwersji tlenowych związków organiczki, na pierwszej kolumnie kapilarnej, związ- nych do tlenku węgla, wodoru i węgla ków organicznych zawierających tlen, roz- w termicznym reaktorze krakingowym, dzieleniu tych związków w drugiej kolumnie a następnie konwersji tlenku węgla do mekapilarnej i wykrywaniu ich indywidualnie tanu, który wykrywa się detektorem płoprzy użyciu detektora płomieniowo-jonizacyj- mieniowo-jonizacyjnym, albo nego, albo c) w ielowymiarowej chromatografii gazowej z zastosowaniem przełączania kolumn, po- 2) polegającą na rozdzieleniu próbki na kolumlegającą na wyizolowaniu z próbki frakcji nie kapilarnej, konwersji tlenowych związków organicznych zawierających tlen, a następorganicznych do tlenku węgla, wodoru i węnie wykrywaniu poszczególnych grup gla w termicznym reaktorze krakingowym, związków organicznych przy użyciu deteka następnie konwersji tlenku węgla do metatora płomieniowo-jonizacyjnego. nu, który wykrywa się detektorem płomienio- 13.1. W przypadku oznaczania zawartości związków orwo-jonizacyjnym, albo ganicznych zawierających tlen w sposób określo- 3) metodą wielowymiarowej chromatografii ga- ny w pkt 13 lit. a, sposób wykonania oznaczenia, zowej z zastosowaniem przełączania kolumn, stosowane odczynniki i materiały, rodzaj aparapolegającą na wyizolowaniu frakcji zawierają- tury, sposób obliczenia i podawania wyników, cej tlen, a następnie wykryciu go przy użyciu precyzję metody, a także sporządzanie sprawodetektora płomieniowo-jonizacyjnego. zdania z badania określa norma PN-EN 13132. Nr 55 — 4890 — Poz. 332 13.2. W przypadku oznaczania zawartości związków 15.4. Sposób wykonania oznaczenia, rodzaj stosowaorganicznych zawierających tlen w sposób okre- nej aparatury i jej przygotowanie, przygotowaślony w pkt 13 lit. b, sposób wykonania oznacze- nie próbki, kontrolę aparatury, sposób obliczenia, stosowane odczynniki i materiały, rodzaj nia i podawania wyników, precyzję metody, aparatury, sposób obliczenia i podawanie wyni- a także sporządzanie sprawozdania z badania ku, precyzję metody, a także sporządzanie określa norma PN-EN ISO 3405. sprawozdania z badania określa norma 16. Indeks lotności (VLI) oblicza się z zależności: PN-EN 1601. VLI = 10 x DVPE + 7 x E70 13.3. W przypadku oznaczania zawartości związków organicznych zawierających tlen w sposób okre- gdzie: ślony w pkt 13 lit. c, sposób wykonania oznacze- 1) DVPE — równoważnik prężności par suchych nia, stosowane odczynniki i materiały, rodzaj (DVPE) w [kPa] oznaczony za pomocą metoaparatury, sposób obliczenia i podawania wynidy, o której mowa w pkt 14, ków, precyzję metody, a także sporządzanie sprawozdania z badania określa norma 2) E70 — procent odparowania do temperatury PN-EN ISO 22854. 70 ºC w [%(V/V)] oznaczony za pomocą metody, o której mowa w pkt 15 14. Prężność par oznacza się metodą prężności par nasyconych powietrzem (ASVP), polegającą na — zgodnie z normą PN-EN 228. wstrzykiwaniu ochłodzonej, nasyconej powie- II. Metody badania jakości oleju napędowego stotrzem próbki, o znanej objętości, do próżniowej sowanego w pojazdach, ciągnikach rolniczych, komory, w której ciśnienie nie przekracza a także maszynach nieporuszających się po dro- 0,1 kPa, lub do komory utworzonej przez ruchogach, wyposażonych w silniki z zapłonem samy tłok umieszczony wewnątrz regulowanego moczynnym, w zakresie poszczególnych paratermostatycznie bloku i przy zachowaniu wymametrów tego oleju. ganego stosunku ilościowego par do cieczy. 1. Liczbę cetanową oleju napędowego oznacza się 14.1. Otrzymana w wyniku czynności określonych metodą: w pkt 14 prężność całkowita w komorze jest równa co do wartości sumie prężności par badanej 1) silnikową, polegającą na porównaniu własnopróbki oraz prężności nasycającego je powie- ści samozapłonowych oleju napędowego trza. Prężność ta jest mierzona za pomocą czuj- z analogicznymi właściwościami mieszanek nika ciśnienia i wskazań przyrządu. Równoważ- paliw wzorcowych o znanych liczbach cetanonik prężności par suchych (DVPE) oblicza się ze wych, przy zastosowaniu silnika badawczego zmierzonej w ten sposób wartości ciśnienia w znormalizowanych warunkach, albo ASVP. 2) spalania w komorze o stałej objętości, polegającą na wtryskiwaniu próbki paliwa do ładun- 14.2. Sposób wykonania oznaczenia, rodzaj stosowaku sprężonego powietrza znajdującego się nej aparatury i jej przygotowanie, przygotowaw komorze o stałej objętości, wykrywaniu nie próbki, kalibrację i kontrolę aparatury, spoprzez czujniki początku wtrysku i początku jej sób obliczenia i podawania wyników, precyzję spalania, dla określonej liczby cykli, oraz wymetody, a także sporządzanie sprawozdania znaczaniu wielkości opóźnienia zapłonu. z badania określa norma PN-EN 13016-1. 1.1. W przypadku oznaczania liczby cetanowej 15. Skład frakcyjny, temperaturę końca destylacji w sposób określony w pkt 1 ppkt 1, sposób wyoraz pozostałość po destylacji oznacza się przy konania oznaczenia, stosowane odczynniki i maciśnieniu atmosferycznym, stosując metodę poteriały, rodzaj aparatury, przygotowanie próbki legającą na rozdziale frakcji za pomocą destylai aparatury, kalibrację, sposób obliczenia i podacji, której przebieg i parametry są uzależnione wania wyników, precyzję metody, a także spood składu i przewidywanych właściwości lotrządzanie sprawozdania z badania określa nornych (grupy 0, 1, 2, 3 i 4). Każda z tych grup ma ma PN-EN ISO 5165. określony zestaw aparatury, temperaturę kondensacji i zakres zmiennych. 1.2. W przypadku oznaczania liczby cetanowej w sposób określony w pkt 1 ppkt 2 średnia wielkość 15.1. Badaną próbkę benzyny silnikowej o objętości opóźnienia zapłonu, wyznaczona dla określonej 100 ml poddaje się destylacji w ściśle określoliczby cykli, jest wstawiana do równania umożlinych warunkach, stosownie do wymagań dla wiającego obliczenie pochodnej liczby cetanowej grupy wymienionej w pkt 15, do której dana (DCN). Pochodna liczba cetanowa (DCN) stanowi próbka została zaliczona, oraz prowadzi się przybliżenie (oszacowanie) liczby cetanowej wysystematyczne obserwacje wskazań termomeznaczonej według normy EN ISO 5165 w kontru i objętości uzyskiwanego kondensatu. wencjonalnym silniku testowym. 15.2. Po zakończeniu destylacji mierzy się objętość 1.3. W przypadku określania liczby cetanowej w spocieczy pozostałej w kolbie oraz zapisuje straty sób określony w pkt 1 ppkt 2, sposób wykonania ilościowe w procesie destylacji. oznaczenia, stosowane odczynniki i materiały, 15.3. Odczytane wskazania termometru koryguje się rodzaj aparatury i jej przygotowanie, wzorcowaw zależności od ciśnienia atmosferycznego, nie i procedurę testową, precyzję metody, spoa następnie na podstawie tych danych dokonuje sób obliczenia i podawania wyników, a także się obliczeń, stosownie do rodzaju próbki i okre- sporządzanie sprawozdania z badania określa ślonych wymagań. norma PN-EN 15195. Nr 55 — 4891 — Poz. 332 2. Indeks cetanowy określa się metodą równania 4.2. Kolumna jest połączona z detektorem zmian inczterech zmiennych, na podstawie uzyskanych deksu refrakcji, który wykrywa składniki wymywyników badań: wane z kolumny. Sygnał elektroniczny z detektora jest monitorowany w sposób ciągły za pomoa) gęstości w temperaturze 15 ºC, oznaczonej cą procesora danych. Amplitudy sygnałów metodami, o których mowa w pkt 3, związków aromatycznych w próbce są porównyb) temperatur, w których oddestylowuje 10 % wane z tymi, które uzyskano w czasie przepro- (V/V), 50 % (V/V) i 90 % (V/V), określonych me- wadzonego wcześniej oznaczania wzorców, todą, o której mowa w pkt 15 w celu obliczenia ułamka masowego wyrażone- — wykorzystując określone zależności matema- go w procentach poszczególnych grup węglotyczne. wodorów aromatycznych. 2.1. Sposób obliczenia i podawania wyników, precy- 4.3. Suma ułamków masowych węglowodorów arozję metody, a także sporządzanie sprawozdania matycznych dwu- (DAH), trój- i wielopierścienioz badania określa norma PN-EN ISO 4264. wych (T+AH) wyrażonych w procentach, podawana jako ułamek masowy, stanowi zawartość 3. Gęstość w temperaturze 15 ºC oznacza się: wielopierścieniowych węglowodorów aroma- 1) metodą oscylacyjną, wprowadzając próbkę tycznych POLY-AH. (o objętości około 1 ml) do celi pomiarowej 4.4. Sposób wykonania oznaczenia, stosowane odgęstościomierza oscylacyjnego, termostatoczynniki i materiały, rodzaj aparatury oraz jej wanej w celu utrzymania temperatury odnieprzygotowanie i kalibrację, sposób obliczenia sienia 15 ºC, albo i podawania wyników, precyzję metody, a także 2) metodą z areometrem polegającą na pomia- sporządzanie sprawozdania z badania określa rze gęstości badanej próbki o określonej tem- norma PN-EN 12916. peraturze, za pomocą areometru zanurzonego w próbce znajdującej się w cylindrze. 5. Zawartość siarki oznacza się metodą: 1) rentgenowskiej spektrometrii fluorescencyj- 3.1. W przypadku oznaczania gęstości w temperatunej z dyspersją fali, polegającą na poddaniu rze 15 ºC, w sposób określony w pkt 3 ppkt 1, badanej próbki, znajdującej się w kuwecie posposób wykonania oznaczenia, stosowane odmiarowej, działaniu pierwotnego promienioczynniki, rodzaj aparatury i jej przygotowanie, wania o określonej długości fali, pochodząceprzygotowanie próbki, kalibrację aparatury, spogo z lampy rentgenowskiej, albo sób obliczenia i podawania wyników, precyzję metody, a także sporządzanie sprawozdania 2) fluorescencji w nadfiolecie, polegającą na wyz badania określa norma PN-EN ISO 12185. korzystaniu zjawiska fluorescencji ditlenku siarki wzbudzonego promieniowaniem ultra- 3.2. W przypadku oznaczania gęstości w temperatufioletowym, powstałego uprzednio na skutek rze 15 ºC, w sposób określony w pkt 3 ppkt 2, spalenia badanej próbki w określonych wanależy odczytać wskazanie na podziałce areorunkach. metru, zanotować temperaturę badanej próbki i przy użyciu odpowiednich tablic przeliczenio- 5.1. W przypadku oznaczania zawartości siarki w spowych odczytać wynik pomiaru odniesiony do sób określony w pkt 5 ppkt 1 należy wyznaczyć temperatury 15 ºC. zawartość siarki na podstawie mierzonych szybkości zliczeń rentgenowskiego promieniowania 3.3. W przypadku oznaczania gęstości w temperatufluorescencyjnego linii S-K oraz promieniowarze 15 ºC, w sposób określony w pkt 3 ppkt 2, spo- α nia tła, korzystając z krzywej wzorcowania. sób wykonania oznaczenia, rodzaj aparatury oraz jej przygotowanie i kontrolę, przygotowanie 5.2. W przypadku oznaczania zawartości siarki próbki, sposób obliczenia i podawania wyników, w sposób określony w pkt 5 ppkt 1, sposób wyprecyzję metody, a także sporządzanie sprawo- konania oznaczenia, stosowane odczynniki, rozdania z badania określa norma PN-EN ISO 3675. dzaj aparatury i jej przygotowanie, precyzję metody, sposób obliczenia i podawania wyników 4. Zawartość wielopierścieniowych węglowodookreśla norma PN-EN ISO 20884. rów aromatycznych oznacza się metodą wysokosprawnej chromatografii cieczowej z detekto- 5.3. W przypadku oznaczania zawartości siarki w sporem współczynnika załamania światła, polegają- sób określony w pkt 5 ppkt 2 miarą zawartości cą na rozcieńczeniu badanej próbki o znanej siarki w badanej próbce jest intensywność fluoremasie heptanem i wstrzykiwaniu określonej ob- scencyjnego promieniowania ultrafioletowego. jętości tego roztworu do wysokosprawnego chromatografu cieczowego wyposażonego 5.4. W przypadku oznaczania zawartości siarki w kolumnę polarną. w sposób określony w pkt 5 ppkt 2, sposób wykonania oznaczenia, rodzaj aparatury i jej przy- 4.1. Kolumna polarna ma wykazywać słabe powinogotowanie, stosowane odczynniki, precyzję mewactwo do węglowodorów niearomatycznych, tody, sposób obliczenia i podawania wyników umożliwiając wydzielenie i selektywny rozdział określa norma PN-EN ISO 20846. węglowodorów aromatycznych, w wyniku czego węglowodory aromatyczne są oddzielane od 6. Temperaturę zapłonu oznacza się metodą węglowodorów niearomatycznych i wymywane zamkniętego tygla Pensky’ego-Martensa, polew odpowiednich zakresach, odpowiadających gającą na umieszczeniu badanej próbki w tyglu ich strukturze pierścieniowej. i podgrzewaniu jej, przy ciągłym mieszaniu, do Nr 55 — 4892 — Poz. 332 chwili, gdy wprowadzone przez otwór w pokry- 9.2. Sposób wykonania oznaczenia, stosowane odwie tygla źródło zapłonu spowoduje zapłon par czynniki i materiały, rodzaj aparatury i jej przygona powierzchni badanej próbki. towanie oraz test kontrolny, przygotowanie próbki, sposób obliczenia i podawania wyników, pre- 6.1. Najniższą temperaturę, w której przyłożenie cyzję metody, a także sporządzanie sprawozdania źródła zapłonu spowoduje zapłon par badanej z badania określa norma PN-EN ISO 12937. próbki i szerzenie się płomienia ponad powierzchnią cieczy, przyjmuje się jako temperatu- 10. Zawartość zanieczyszczeń określa się metodą rę zapłonu w warunkach otoczenia. polegającą na oznaczeniu udziału masy zanie- 6.2. Zmierzoną temperaturę zapłonu badanej próbki czyszczeń odfiltrowanych na sączku w odniesiew warunkach otoczenia koryguje się do normal- niu do całkowitej masy próbki. nego ciśnienia atmosferycznego. 10.1. Określoną ilość przygotowanej próbki sączy się 6.3. Sposób wykonania oznaczenia, stosowane od- w temperaturze pokojowej, z zastosowaniem czynniki i materiały, rodzaj aparatury i jej przy- próżni, przez uprzednio zważony sączek oraz gotowanie, postępowanie z próbką, sposób ob- oznacza wagowo udział masy zanieczyszczeń liczenia i podawania wyników, a także sporzą- pozostałych na sączku w odniesieniu do całkodzanie sprawozdania z badania określa norma witej masy próbki. PN-EN ISO 2719. 10.2. Sposób wykonania oznaczenia, stosowane od- 6.4. Precyzję metody określa załącznik A do normy czynniki, rodzaj aparatury i jej przygotowanie, PN-EN 590. przygotowanie próbki, sposób obliczenia i po- 7. Pozostałość po koksowaniu (z 10 % pozostałości dawania wyników, precyzję metody, a także destylacyjnej) oznacza się metodą wagową sporządzanie sprawozdania z badania określa mikro, jako pozostałość po odparowaniu i roz- norma PN-EN 12662. kładzie termicznym badanej próbki, w określo- 11. Działanie korodujące na miedzi określa się ponych warunkach. równawczo w stosunku do znormalizowanych 7.1. Badaną próbkę umieszcza się w szklanej fiolce wzorców korozji. i podgrzewa do temperatury 500 ºC w strumieniu obojętnego gazu, w kontrolowanych warun- 11.1. Płytkę miedzianą zanurza się w badanej próbce kach, przez określony czas. Lotne substancje po- o określonej objętości, a następnie ogrzewa wstające podczas reakcji są usuwane obojętnym w ściśle określonych warunkach. Po zakończegazem, a zwęglona pozostałość jest ważona. niu ogrzewania płytkę miedzianą wyjmuje się, przemywa i ocenia jej barwę, porównując 7.2. Sposób wykonania oznaczenia, stosowane od- z wzorcami korozji. czynniki i materiały, rodzaj aparatury, przygotowanie próbki, sposób obliczenia i podawania 11.2. Sposób wykonania badania, stosowane odczynwyników, a także sporządzanie sprawozdania niki i materiały, rodzaj aparatury, sposób interz badania określa norma PN-EN ISO 10370. pretacji i podawania wyników, precyzję metody, a także sporządzanie sprawozdania z badania 7.3. Precyzję metody określa załącznik A do normy określa norma PN-EN ISO 2160. PN-EN 590. 8. Pozostałość po spopieleniu oznacza się metodą 12. Odporność na utlenianie określa się metodą: polegającą na spaleniu badanej próbki w spe- 1) p olegającą na poddaniu badanej próbki stacjalnym naczyniu, redukcji pozostałości węglorzeniu w temperaturze 95 ºC przez 16 godzin, wej do popiołu przez podgrzewanie w piecu muprzy przepływie przez tę próbkę tlenu; flowym w temperaturze 775 ºC i zważeniu otrzymanej pozostałości. 2) przyspieszonego utleniania, w przypadku oleju napędowego zawierającego powyżej 2 % 8.1. Sposób wykonania oznaczenia, stosowane odestru metylowego (FAME), polegającą na czynniki i materiały, rodzaj aparatury, sposób poddaniu badanej próbki starzeniu w tempeobliczenia i podawania wyników, precyzję metoraturze 110 ºC w strumieniu oczyszczonego dy, a także sporządzanie sprawozdania z badapowietrza. nia określa norma PN-EN ISO 6245. 12.1. W przypadku oznaczania odporności na utlenia- 9. Zawartość wody oznacza się metodą miareczkowania kulometrycznego, polegającą na wprowa- nie w sposób określony w pkt 12 ppkt 1 po zadzeniu zważonej próbki do naczynia do miarecz- kończeniu procesu starzenia badana próbka jest kowania aparatu kulometrycznego Karla Fische- schładzana do temperatury pokojowej, a nara, w którym jod do reakcji Karla Fischera wy- stępnie sączona w celu oznaczenia zawartości dziela się elektrolitycznie na anodzie, proporcjo- osadów nierozpuszczalnych filtrowalnych. nalnie do ilości wody zawartej w próbce. 12.2. W przypadku oznaczania odporności na utlenia- 9.1. Gdy cała zawartość wody zostaje odmiareczko- nie w sposób określony w pkt 12 ppkt 1 osady wana, nadmiar jodu wykrywa czujnik elektrome- nierozpuszczalne, które przylegają do probówki trycznego punktu końcowego i miareczkowanie i innych części szklanych, usuwa się za pomocą zostaje przerwane. Ze stechiometrii reakcji wyni- rozpuszczalnika trójskładnikowego. Trójskładnika, że jeden mol jodu reaguje z jednym molem kowy rozpuszczalnik jest następnie odparowywody, stąd ilość wody jest proporcjonalna do cał- wany w celu uzyskania osadów nierozpuszczalkowitego ładunku, zgodnie z prawem Faraday’a. nych przylegających. Nr 55 — 4893 — Poz. 332 12.3. W przypadku oznaczania odporności na utlenia- 14.2. Sposób wykonania oznaczenia, stosowane odnie w sposób określony w pkt 12 ppkt 1 całkowi- czynniki i materiały, rodzaj aparatury i jej wzorta zawartość osadów nierozpuszczalnych przyle- cowanie, sposób obliczenia i podawania wynigających, która jest miarą odporności na utle- ków, a także sporządzanie sprawozdania z badanianie, podawana jest jako suma osadów nie- nia określa norma PN-EN ISO 3104. rozpuszczalnych filtrowalnych i osadów nieroz- 14.3. Precyzję metody określa załącznik A do normy puszczalnych przylegających do probówki PN-EN 590. i innych części szklanych. 12.4. W przypadku oznaczania odporności na utlenia- 15. Skład frakcyjny oznacza się przy ciśnieniu atmonie w sposób określony w pkt 12 ppkt 1, sposób sferycznym, stosując metodę polegającą na rozwykonania oznaczenia, stosowane odczynniki dziale frakcji za pomocą destylacji, której przei materiały, rodzaj aparatury, przygotowanie bieg i parametry są uzależnione od składu i przepróbki i aparatury, sposób obliczenia i podawa- widywanych właściwości lotnych (grupy 0, 1, 2, nia wyników, precyzję metody, a także sporzą- 3 i 4). Każda z tych grup ma określony zestaw dzanie sprawozdania z badania określa norma aparatury, temperaturę kondensacji i zakres zmiennych. PN ISO 12205. 12.5. W przypadku oznaczania odporności na utlenia- 15.1. Badaną próbkę węglowodorów o objętości nie w sposób określony w pkt 12 ppkt 2 lotne 100 ml poddaje się destylacji w ściśle określozwiązki, uwalniane z próbki w procesie utlenia- nych warunkach, stosownie do wymagań dla nia, przechodzą wraz z powietrzem do naczynia grupy wymienionej w pkt 15, do której dana zawierającego wodę demineralizowaną lub de- próbka została zaliczona, oraz prowadzi się stylowaną, zaopatrzonego w elektrodę do po- systematyczne obserwacje wskazań termomemiaru przewodności właściwej połączoną z jed- tru i objętości uzyskiwanego kondensatu. nostką pomiarową wskazującą koniec okresu 15.2. Po zakończeniu destylacji mierzy się objętość indukcyjnego. cieczy pozostałej w kolbie oraz zapisuje straty 12.6. W przypadku oznaczania odporności na utlenia- ilościowe w procesie destylacji. nie w sposób określony w pkt 12 ppkt 2, sposób 15.3. Odczytane wskazania termometru koryguje się wykonania oznaczenia, stosowane odczynniki, w zależności od ciśnienia atmosferycznego, rodzaj aparatury, sposób obliczenia i podawaa następnie na podstawie tych danych dokonuje nia wyników, precyzję metody, a także sporząsię obliczeń, stosownie do rodzaju próbki i okredzanie sprawozdania z badania określa norma ślonych wymagań. PN-EN 15751. 13. Smarność (skorygowana średnica śladu zużycia 15.4. Sposób wykonania oznaczenia, rodzaj aparatury, (WS 1,4) w temperaturze 60 ºC) oznacza się, sto- przygotowanie próbki i aparatury, kontrole apasując aparat o ruchu posuwisto-zwrotnym wy- ratury, sposób obliczenia i podawania wyników, sokiej częstotliwości (HFRR). precyzję metody, a także sporządzanie sprawozdania z badania określa norma PN-EN ISO 3405. 13.1. Zamocowana w pionowo montowanym uchwycie stalowa kulka testowa jest dociskana za po- 16. Zawartość estru metylowego kwasów tłuszczomocą zadanego obciążenia do nieruchomej, po- wych (FAME) oznacza się metodą spektroskopii ziomo zamontowanej stalowej płytki. Kulka te- w podczerwieni, polegającą na rejestrowaniu stowa oscyluje z ustaloną częstotliwością i dłu- badanej próbki rozcieńczonej cykloheksanem, gością skoku. Kulka i płytka w czasie trwania te- a następnie pomiarze absorbancji w maksymalstu są całkowicie zanurzone w badanej próbce. nym piku około 1745 cm-1 ± 5 cm-1 i porównaniu z absorbancją wzorcowych roztworów estrów 13.2. Skorygowana do warunków standardowych metylowych kwasów tłuszczowych. średnica śladu zużycia powstałego na kulce testowej jest miarą smarności badanej próbki. 16.1. Sposób wykonania oznaczenia, stosowane odczynniki i materiały, rodzaj aparatury, sposób 13.3. Sposób wykonania oznaczenia, stosowane odobliczenia i podawania wyników, precyzję metoczynniki i materiały, rodzaj aparatury i jej przydy, a także sporządzanie sprawozdania z badagotowanie oraz wzorcowanie, pomiar średnicy nia określa norma PN-EN 14078. śladu zużycia powstałego na kulce testowej, sposób obliczenia i podawania wyników, precy- 17. Temperaturę zablokowania zimnego filtru (CFPP) zję metody, a także sporządzanie sprawozdania oznacza się metodą polegającą na zasysaniu baz badania określa norma PN-EN ISO 12156-1. danej próbki przez znormalizowany filtr do pipe- 14. Lepkość w temperaturze 40 ºC oznacza się meto- ty w warunkach kontrolowanego podciśnienia dą polegającą na pomiarze czasu przepływu i w temperaturze obniżanej co 1 ºC, do chwili zaokreślonej objętości badanej próbki, pod wpły- trzymania lub spowolnienia przepływu, tak że wem sił grawitacyjnych, przez wzorcowany, czas napełniania pipety przekroczy 60 sekund szklany lepkościomierz kapilarny, w powtarzal- lub paliwo nie spływa całkowicie do naczynia nych warunkach, w znanej i ściśle kontrolowa- pomiarowego. nej temperaturze. 17.1. Sposób wykonania oznaczenia, rodzaj stosowa- 14.1. Lepkość w temperaturze 40 ºC oblicza się, mno- nej aparatury, przygotowanie próbki, sposób żąc zmierzony czas przepływu stałej objętości podawania wyników, precyzję metody, a także cieczy pomiędzy kreskami zbiornika pomiarowe- sporządzanie sprawozdania z badania określa go przez stałą kalibracji lepkościomierza. norma PN-EN 116. Nr 55 — 4894 — Poz. 332 18. Temperaturę mętnienia oznacza się metodą po- 18.2. Sposób wykonania oznaczenia, rodzaj stosowalegającą na pomiarze temperatury badanej nej aparatury, precyzję metody, a także sporząpróbki oziębianej z określoną szybkością w łaźni dzanie sprawozdania z badania określa norma oziębiającej i obserwacji wyglądu tej próbki. PN-ISO 3015. 18.1. Temperaturę, w której obserwuje się zmętnienie III. Procedurę postępowania w sprawach dotycząprzy dnie badanej próbki, przyjmuje się jako cych precyzji metody badania oraz interpretacji temperaturę mętnienia tej próbki. wyników badań określa norma PN-EN ISO 4259.

Źródła: przepis występuje w 2 z 2 tekstów tego aktu w bazie. Polecenia zmian są przypisywane do przepisu automatycznie z tekstu nowelizacji — polecenie, którego nie dało się jednoznacznie przypisać, nie jest tu pokazywane.