§ 1.

1. Brzmienie w najnowszym tekście — w Dz.U. 2024 poz. 1496 (ogł. 9 października 2024)

   1. Wymagania w zakresie sprawności psychicznej i fizycznej osób ubiegających się o świadectwo kwalifikacji członka personelu lotniczego lub posiadających świadectwo kwalifikacji członka personelu lotniczego dla specjalności wymienionych w art. 95 ust. 2 ustawy z dnia 3 lipca 2002 r. - Prawo lotnicze oraz w stosunku do których został wprowadzony wymóg posiadania świadectwa kwalifikacji na podstawie art. 94 ust. 8 tej ustawy, zwane dalej „wymaganiami zdrowotnymi na świadectwo kwalifikacji”, uważa się za spełnione w przypadku niewystępowania u tych osób schorzeń lub ułomności ograniczających bezpieczne wykonywanie czynności lotniczych:

   1) ujawnionych w wywiadzie lub rozpoznanych klinicznie chorób psychicznych, wrodzonych lub nabytych, oraz nieprawidłowości układu nerwowego, w tym następstw urazów;

   2) wrodzonych lub nabytych nieprawidłowości układu sercowo-naczyniowego;

   3) wrodzonych lub nabytych zaburzeń układu oddechowego;

   4) funkcjonalnych lub organicznych zaburzeń przewodu pokarmowego;

   5) chorób krwi;

   6) funkcjonalnych lub organicznych chorób układu moczowego i jego przydatków;

   7) chorób przenoszonych drogą płciową;

   8) funkcjonalnych lub organicznych zaburzeń ginekologiczno-położniczych;

   9) chorób kości, stawów, ścięgien i mięśni, wrodzonych lub nabytych;

   10) nieprawidłowości wysokości ciała, długości kończyn górnych i dolnych oraz osłabienia siły mięśni, uniemożliwiających bezpieczne wykonywanie czynności lotniczych;

   11) zaburzeń narządu wzroku i jego przydatków, powstałych wskutek chorób wrodzonych lub nabytych oraz w następstwie zabiegów chirurgicznych lub urazów oczu;

   12) zaburzeń w prawidłowym postrzeganiu i rozpoznawaniu barw;

   13) zaburzeń funkcji uszu, jamy nosowej, zatok obocznych nosa, gardła, jamy ustnej, zębów i krtani, powstałych wskutek chorób wrodzonych lub nabytych oraz w następstwie zabiegów chirurgicznych lub urazów;

   14) chorób skórnych;

   15) pierwotnej lub wtórnej choroby nowotworowej;

   16) chorób zakaźnych;

   17) zaburzeń metabolicznych i schorzeń układu wydzielania wewnętrznego.

   2. Wymagania zdrowotne na świadectwo kwalifikacji dla specjalności, o których mowa w art. 95 ust. 2 pkt 1-4 i 5a-7 ustawy z dnia 3 lipca 2002 r. - Prawo lotnicze, oraz dla specjalności, w stosunku do których został wprowadzony wymóg posiadania świadectwa kwalifikacji na podstawie art. 94 ust. 8 tej ustawy, uważa się za spełnione w przypadku, gdy osoba ubiegająca się o świadectwo kwalifikacji członka personelu lotniczego lub posiadająca świadectwo kwalifikacji członka personelu lotniczego spełnia wymagania w zakresie sprawności psychicznej i fizycznej dla orzeczeń lekarskich dla klasy 1 lub 2 lub dla orzeczeń lekarskich na potrzeby licencji pilota lekkich statków powietrznych (LAPL), określone w Podczęści B Sekcja 2 i 3 załącznika IV do rozporządzenia Komisji (UE) nr 1178/2011 z dnia 3 listopada 2011 r. ustanawiającego wymagania techniczne i procedury administracyjne odnoszące się do załóg w lotnictwie cywilnym zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 216/2008 (Dz. Urz. UE L 311 z 25.11.2011, str. 1, z późn. zm.), potwierdzone orzeczeniem o braku przeciwwskazań do wykonywania funkcji członka personelu lotniczego.

   3. Wymagania zdrowotne na świadectwo kwalifikacji dla specjalności, o których mowa w art. 95 ust. 2 pkt 8 i 9 ustawy z dnia 3 lipca 2002 r. - Prawo lotnicze, uważa się za spełnione w przypadku, gdy osoba ubiegająca się o świadectwo kwalifikacji członka personelu lotniczego lub posiadająca świadectwo kwalifikacji członka personelu lotniczego spełnia wymagania w zakresie sprawności psychicznej i fizycznej, określone w Podczęści B Sekcja 2 załącznika IV do rozporządzenia Komisji (UE) 2015/340 z dnia 20 lutego 2015 r. ustanawiającego wymagania techniczne i procedury administracyjne dotyczące licencji i certyfikatów kontrolerów ruchu lotniczego zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 216/2008, zmieniającego rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) nr 923/2012 i uchylającego rozporządzenie Komisji (UE) nr 805/2011 (Dz. Urz. UE L 63 z 06.03.2015, str. 1, z późn. zm.).

   Przypis w tekście jednolitym: W brzmieniu ustalonym przez § 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 29 lipca 2024 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie wymagań w zakresie sprawności psychicznej i fizycznej osób ubiegających się o świadectwo kwalifikacji członka personelu lotniczego lub posiadających świadectwo kwalifikacji członka personelu lotniczego (Dz. U. poz. 1163), które weszło w życie z dniem 17 sierpnia 2024 r.

   Przypis w tekście jednolitym: Zmiany wymienionego rozporządzenia zostały ogłoszone w Dz. Urz. UE L 100 z 05.04.2012, str. 1, Dz. Urz. UE L 23 z 28.01.2014, str. 25, Dz. Urz. UE L 74 z 14.03.2014, str. 33, Dz. Urz. UE L 74 z 18.03.2015, str. 1, Dz. Urz. UE L 91 z 07.04.2016, str. 1, Dz. Urz. UE L 149 z 13.06.2017, str. 98, Dz. Urz. UE L 192 z 30.07.2018, str. 31, Dz. Urz. UE L 204 z 13.08.2018, str. 13, Dz. Urz. UE L 326 z 20.12.2018, str. 1, Dz. Urz. UE L 8 z 10.01.2019, str. 1, Dz. Urz. UE L 75 z 19.03.2019, str. 66, Dz. Urz. UE L 268 z 22.10.2019, str. 23, Dz. Urz. UE L 67 z 05.03.2020, str. 82, Dz. Urz. UE L 170 z 02.06.2020, str. 1, Dz. Urz. UE L 296 z 10.09.2020, str. 10, Dz. Urz. UE L 434 z 23.12.2020, str. 13, Dz. Urz. UE L 284 z 09.08.2021, str. 15, Dz. Urz. UE L 448 z 15.12.2021, str. 39, Dz. Urz. UE L 148 z 31.05.2022, str. 24, Dz. Urz. UE L 31 z 02.02.2023, str. 1, Dz. Urz. UE L 2024/1111 z 23.05.2024 oraz Dz. Urz. UE L 2024/2076 z 25.07.2024.

   Przypis w tekście jednolitym: Zmiany wymienionego rozporządzenia zostały ogłoszone w Dz. Urz. UE L 31 z 02.02.2023, str. 1, Dz. Urz. UE L 118 z 04.05.2023, str. 1 oraz Dz. Urz. UE L 159 z 22.06.2023, str. 152.

2. Wcześniejsze brzmienie — w Dz.U. 2017 poz. 521 (ogł. 13 marca 2017)

   1. Wymagania w zakresie sprawności psychicznej i fizycznej osób ubiegających się o świadectwo kwalifikacji członka personelu lotniczego lub posiadających świadectwo kwalifikacji członka personelu lotniczego dla specjalności wymienionych w art. 95 ust. 2 ustawy z dnia 3 lipca 2002 r. - Prawo lotnicze oraz w stosunku do których został wprowadzony wymóg posiadania świadectwa kwalifikacji na podstawie art. 94 ust. 8 tej ustawy, zwane dalej „wymaganiami zdrowotnymi na świadectwo kwalifikacji”, uważa się za spełnione w przypadku niewystępowania u tych osób schorzeń lub ułomności ograniczających bezpieczne wykonywanie czynności lotniczych:

   1) ujawnionych w wywiadzie lub rozpoznanych klinicznie chorób psychicznych, wrodzonych lub nabytych, oraz nieprawidłowości układu nerwowego, w tym następstw urazów;

   2) wrodzonych lub nabytych nieprawidłowości układu sercowo-naczyniowego;

   3) wrodzonych lub nabytych zaburzeń układu oddechowego;

   4) funkcjonalnych lub organicznych zaburzeń przewodu pokarmowego;

   5) chorób krwi;

   6) funkcjonalnych lub organicznych chorób układu moczowego i jego przydatków;

   7) chorób przenoszonych drogą płciową;

   8) funkcjonalnych lub organicznych zaburzeń ginekologiczno-położniczych;

   9) chorób kości, stawów, ścięgien i mięśni, wrodzonych lub nabytych;

   10) nieprawidłowości wysokości ciała, długości kończyn górnych i dolnych oraz osłabienia siły mięśni, uniemożliwiających bezpieczne wykonywanie czynności lotniczych;

   11) zaburzeń narządu wzroku i jego przydatków, powstałych wskutek chorób wrodzonych lub nabytych oraz w następstwie zabiegów chirurgicznych lub urazów oczu;

   12) zaburzeń w prawidłowym postrzeganiu i rozpoznawaniu barw;

   13) zaburzeń funkcji uszu, jamy nosowej, zatok obocznych nosa, gardła, jamy ustnej, zębów i krtani, powstałych wskutek chorób wrodzonych lub nabytych oraz w następstwie zabiegów chirurgicznych lub urazów;

   14) chorób skórnych;

   15) pierwotnej lub wtórnej choroby nowotworowej;

   16) chorób zakaźnych;

   17) zaburzeń metabolicznych i schorzeń układu wydzielania wewnętrznego.

   2. Wymagania zdrowotne na świadectwo kwalifikacji dla specjalności, o których mowa w art. 95 ust. 2 pkt 1-7 ustawy z dnia 3 lipca 2002 r. - Prawo lotnicze, oraz dla specjalności, w stosunku do których został wprowadzony wymóg posiadania świadectwa kwalifikacji na podstawie art. 94 ust. 8 tej ustawy, uważa się za spełnione w przypadku, gdy osoba ubiegająca się o świadectwo kwalifikacji członka personelu lotniczego lub posiadająca świadectwo kwalifikacji członka personelu lotniczego spełnia wymagania w zakresie sprawności psychicznej i fizycznej dla klasy 1 lub 2, określone

   w Podczęści B Sekcja 2 załącznika IV do rozporządzenia Komisji (UE) nr 1178/2011 z dnia 3 listopada 2011 r. ustanawiającego wymagania techniczne i procedury administracyjne odnoszące się do załóg w lotnictwie cywilnym zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 216/2008 (Dz. Urz. UE L 311 z 25.11.2011, str. 1, z późn. zm.), potwierdzone orzeczeniem o braku przeciwwskazań do wykonywania funkcji członka personelu lotniczego.

   3. Wymagania zdrowotne na świadectwo kwalifikacji dla specjalności, o których mowa w art. 95 ust. 2 pkt 8 i 9 ustawy z dnia 3 lipca 2002 r. - Prawo lotnicze, uważa się za spełnione w przypadku, gdy osoba ubiegająca się o świadectwo kwalifikacji członka personelu lotniczego lub posiadająca świadectwo kwalifikacji członka personelu lotniczego spełnia wymagania w zakresie sprawności psychicznej i fizycznej, określone w Podczęści B Sekcja 2 załącznika IV do rozporządzenia Komisji (UE) 2015/340 z dnia 20 lutego 2015 r. ustanawiającego wymagania techniczne i procedury administracyjne dotyczące licencji i certyfikatów kontrolerów ruchu lotniczego zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 216/2008, zmieniającego rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) nr 923/2012 i uchylającego rozporządzenie Komisji (UE) nr 805/2011 (Dz. Urz. UE L 63 z 06.03.2015, str. 1).

   Przypis w tekście jednolitym: Zmiany wymienionego rozporządzenia zostały ogłoszone w Dz. Urz. UE L 100 z 05.04.2012, str. 1, Dz. Urz. UE L 23 z 28.01.2014, str. 25, Dz. Urz. UE L 74 z 14.03.2014, str. 33, Dz. Urz. UE L 74 z 18.03.2015, str. 1 oraz Dz. Urz. UE L 91 z 07.04.2016, str. 1.

   Przypis w tekście jednolitym: W brzmieniu ustalonym przez § 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 11 października 2016 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie wymagań w zakresie sprawności psychicznej i fizycznej osób ubiegających się o świadectwo kwalifikacji członka personelu lotniczego lub posiadających świadectwo kwalifikacji członka personelu lotniczego (Dz. U. poz. 1736), które weszło w życie z dniem 1 stycznia 2017 r.

3. Wcześniejsze brzmienie — w Dz.U. 2016 poz. 172 (ogł. 11 lutego 2016) ten tekst

   1. Wymagania w zakresie sprawności psychicznej i fizycznej osób ubiegających się o świadectwo kwalifikacji członka personelu lotniczego lub posiadających świadectwo kwalifikacji członka personelu lotniczego dla specjalności wymienionych w art. 95 ust. 2 ustawy z dnia 3 lipca 2002 r. - Prawo lotnicze oraz w stosunku do których został wprowadzony wymóg posiadania świadectwa kwalifikacji na podstawie art. 94 ust. 8 tej ustawy, zwane dalej „wymaganiami zdrowotnymi na świadectwo kwalifikacji”, uważa się za spełnione w przypadku niewystępowania u tych osób schorzeń lub ułomności ograniczających bezpieczne wykonywanie czynności lotniczych:

   1) ujawnionych w wywiadzie lub rozpoznanych klinicznie chorób psychicznych, wrodzonych lub nabytych, oraz nieprawidłowości układu nerwowego, w tym następstw urazów;

   2) wrodzonych lub nabytych nieprawidłowości układu sercowo-naczyniowego;

   3) wrodzonych lub nabytych zaburzeń układu oddechowego;

   4) funkcjonalnych lub organicznych zaburzeń przewodu pokarmowego;

   5) chorób krwi;

   6) funkcjonalnych lub organicznych chorób układu moczowego i jego przydatków;

   7) chorób przenoszonych drogą płciową;

   8) funkcjonalnych lub organicznych zaburzeń ginekologiczno-położniczych;

   9) chorób kości, stawów, ścięgien i mięśni, wrodzonych lub nabytych;

   10) nieprawidłowości wysokości ciała, długości kończyn górnych i dolnych oraz osłabienia siły mięśni, uniemożliwiających bezpieczne wykonywanie czynności lotniczych;

   11) zaburzeń narządu wzroku i jego przydatków, powstałych wskutek chorób wrodzonych lub nabytych oraz w następstwie zabiegów chirurgicznych lub urazów oczu;

   12) zaburzeń w prawidłowym postrzeganiu i rozpoznawaniu barw;

   13) zaburzeń funkcji uszu, jamy nosowej, zatok obocznych nosa, gardła, jamy ustnej, zębów i krtani, powstałych wskutek chorób wrodzonych lub nabytych oraz w następstwie zabiegów chirurgicznych lub urazów;

   14) chorób skórnych;

   15) pierwotnej lub wtórnej choroby nowotworowej;

   16) chorób zakaźnych;

   17) zaburzeń metabolicznych i schorzeń układu wydzielania wewnętrznego.

   2. Wymagania zdrowotne na świadectwo kwalifikacji dla specjalności, o których mowa w art. 95 ust. 2 pkt 1-7 ustawy z dnia 3 lipca 2002 r. - Prawo lotnicze, oraz dla specjalności, w stosunku do których został wprowadzony wymóg posiadania świadectwa kwalifikacji na podstawie art. 94 ust. 8 tej ustawy, uważa się za spełnione w przypadku, gdy osoba ubiegająca się o świadectwo kwalifikacji członka personelu lotniczego lub posiadająca świadectwo kwalifikacji członka personelu lotniczego spełnia wymagania w zakresie sprawności psychicznej i fizycznej dla klasy 1 lub 2, określone w Podczęści B Sekcja 2 załącznika IV do rozporządzenia Komisji (UE) nr 1178/2011 z dnia 3 listopada 2011 r. ustanawiającego wymagania techniczne i procedury administracyjne odnoszące się do załóg w lotnictwie cywilnym zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 216/2008 (Dz. Urz. UE L 311 z 25.11.2011, str. 1, z późn. zm.), potwierdzone orzeczeniem o braku przeciwwskazań do wykonywania funkcji członka personelu lotniczego.

   3. Wymagania zdrowotne na świadectwo kwalifikacji dla specjalności, o których mowa w art. 95 ust. 2 pkt 8 i 9 ustawy z dnia 3 lipca 2002 r. - Prawo lotnicze, uważa się za spełnione w przypadku, gdy osoba ubiegająca się o świadectwo kwalifikacji członka personelu lotniczego lub posiadająca świadectwo kwalifikacji członka personelu lotniczego spełnia wymagania w zakresie sprawności psychicznej i fizycznej, określone w Wymaganiach EUROCONTROL dotyczących europejskiego orzeczenia klasy 3 dla kontrolerów ruchu lotniczego wprowadzonych do stosowania rozporządzeniem Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 12 marca 2013 r. w sprawie wprowadzenia do stosowania Wymagań EUROCONTROL dotyczących europejskiego orzeczenia lekarskiego klasy 3 dla kontrolerów ruchu lotniczego (Dz. U. poz. 371), potwierdzone orzeczeniem o braku przeciwwskazań do wykonywania funkcji członka personelu lotniczego.

   Przypis w tekście jednolitym: W brzmieniu ustalonym przez § 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 28 stycznia 2015 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie wymagań w zakresie sprawności psychicznej i fizycznej osób ubiegających się o świadectwo kwalifikacji członka personelu lotniczego lub posiadających świadectwo kwalifikacji członka personelu lotniczego (Dz. U. poz. 255), które weszło w życie z dniem 11 marca 2015 r.

   Przypis w tekście jednolitym: Wymagania EUROCONTROL dotyczące europejskiego orzeczenia lekarskiego klasy 3 dla kontrolerów ruchu lotniczego zostały ogłoszone w załączniku do obwieszczenia nr 4 Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego z dnia 19 lutego 2013 r. w sprawie Wymagań EUROCONTROL dotyczących europejskiego orzeczenia lekarskiego klasy 3 dla kontrolerów ruchu lotniczego (Dz. Urz. ULC poz. 32).

4. Wcześniejsze brzmienie — w Dz.U. 2013 poz. 372 (ogł. 19 marca 2013)

   1. Wymagania w zakresie sprawności psychicznej i fizycznej osób ubiegających się o świadectwo kwalifikacji członka personelu lotniczego lub posiadających świadectwo kwalifikacji członka personelu lotniczego dla specjalności wymienionych w art. 95 ust. 2 ustawy z dnia 3 lipca 2002 r. - Prawo lotnicze oraz w stosunku do których został wprowadzony wymóg posiadania świadectwa kwalifikacji na podstawie art. 94 ust. 8 tej ustawy, zwane dalej „wymaganiami zdrowotnymi na świadectwo kwalifikacji”, uważa się za spełnione w przypadku niewystępowania u tych osób schorzeń lub ułomności ograniczających bezpieczne wykonywanie czynności lotniczych:

   1) ujawnionych w wywiadzie lub rozpoznanych klinicznie chorób psychicznych, wrodzonych lub nabytych, oraz nieprawidłowości układu nerwowego, w tym następstw urazów;

   2) wrodzonych lub nabytych nieprawidłowości układu sercowo-naczyniowego;

   3) wrodzonych lub nabytych zaburzeń układu oddechowego;

   4) funkcjonalnych lub organicznych zaburzeń przewodu pokarmowego;

   5) chorób krwi;

   6) funkcjonalnych lub organicznych chorób układu moczowego i jego przydatków;

   7) chorób przenoszonych drogą płciową;

   8) funkcjonalnych lub organicznych zaburzeń ginekologiczno-położniczych;

   9) chorób kości, stawów, ścięgien i mięśni, wrodzonych lub nabytych;

   10) nieprawidłowości wysokości ciała, długości kończyn górnych i dolnych oraz osłabienia siły mięśni, uniemożliwiających bezpieczne wykonywanie czynności lotniczych;

   11) zaburzeń narządu wzroku i jego przydatków, powstałych wskutek chorób wrodzonych lub nabytych oraz w następstwie zabiegów chirurgicznych lub urazów oczu;

   12) zaburzeń w prawidłowym postrzeganiu i rozpoznawaniu barw;

   13) zaburzeń funkcji uszu, jamy nosowej, zatok obocznych nosa, gardła, jamy ustnej, zębów i krtani, powstałych wskutek chorób wrodzonych lub nabytych oraz w następstwie zabiegów chirurgicznych lub urazów;

   14) chorób skórnych;

   15) pierwotnej lub wtórnej choroby nowotworowej;

   16) chorób zakaźnych;

   17) zaburzeń metabolicznych i schorzeń układu wydzielania wewnętrznego.

   2. Wymagania zdrowotne na świadectwo kwalifikacji dla specjalności, o których mowa w art. 95 ust. 2 pkt 1-7 ustawy z dnia 3 lipca 2002 r. - Prawo lotnicze, uważa się za spełnione w przypadku, gdy osoba ubiegająca się o świadectwo kwalifikacji członka personelu lotniczego lub posiadająca świadectwo kwalifikacji członka personelu lotniczego spełnia wymagania w zakresie sprawności psychicznej i fizycznej dla klasy 1 lub 2, określone w Podczęści B Sekcja 2 załącznika IV do rozporządzenia Komisji (UE) nr 1178/2011 z dnia 3 listopada 2011 r. ustanawiającego wymagania techniczne i procedury administracyjne odnoszące się do załóg w lotnictwie cywilnym zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 216/2008 (Dz. Urz. UE L 311 z 25.11.2011, str. 1, z późn. zm.), potwierdzone orzeczeniem o braku przeciwwskazań do wykonywania funkcji członka personelu lotniczego.

   3. Wymagania zdrowotne na świadectwo kwalifikacji dla specjalności, o których mowa w art. 95 ust. 2 pkt 8 i 9 ustawy z dnia 3 lipca 2002 r. - Prawo lotnicze, uważa się za spełnione w przypadku, gdy osoba ubiegająca się o świadectwo kwalifikacji członka personelu lotniczego lub posiadająca świadectwo kwalifikacji członka personelu lotniczego spełnia wymagania w zakresie sprawności psychicznej i fizycznej, określone w Wymaganiach EUROCONTROL dotyczących europejskiego orzeczenia klasy 3 dla kontrolerów ruchu lotniczego wprowadzonych do stosowania rozporządzeniem Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 12 marca 2013 r. w sprawie wprowadzenia do stosowania Wymagań EUROCONTROL dotyczących europejskiego orzeczenia lekarskiego klasy 3 dla kontrolerów ruchu lotniczego (Dz. U. poz. 371), potwierdzone orzeczeniem o braku przeciwwskazań do wykonywania funkcji członka personelu lotniczego.

   Przypis w tekście jednolitym: Wymagania EUROCONTROL dotyczące europejskiego orzeczenia lekarskiego klasy 3 dla kontrolerów ruchu lotniczego zostały ogłoszone w załączniku do obwieszczenia nr 4 Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego z dnia 19 lutego 2013 r. w sprawie Wymagań EUROCONTROL dotyczących europejskiego orzeczenia lekarskiego klasy 3 dla kontrolerów ruchu lotniczego (Dz. Urz. ULC poz. 32).

Źródła: przepis występuje w 4 z 4 tekstów tego aktu w bazie. Polecenia zmian są przypisywane do przepisu automatycznie z tekstu nowelizacji — polecenie, którego nie dało się jednoznacznie przypisać, nie jest tu pokazywane.