Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 31 marca 2011 r. w sprawie naturalnych wód mineralnych, wód źródlanych i wód stołowych

l

Nr 85 — 5239 — Poz. 466 p 466 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA1) z dnia 31 marca 2011 r. . w sprawie naturalnych wód mineralnych, wód źródlanych i wód stołowych2) v Na podstawie art. 39 ustawy z dnia 25 sierpnia 3. Skład chemiczny i inne właściwości naturalnej 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (Dz. U. wody mineralnej powinny pozostać stałe (w ramach z 2010 r. Nr 136, poz. 914, Nr 182, poz. 1228 i Nr 230, naturalnych wahań) w trakcie czerpania wody z danepoz. 1511) zarządza się, co następuje: go otworu lub zespołu otworów tworzących ujęcie w granoicach zatwierdzonej wydajności eksploatacyj- Rozdział 1 nej. Przepisy ogólne 4. Wymagania dotyczące metod oznaczania składników wymienionych w załączniku nr 1 do rozporzą- § 1. Rozporządzenie określa: dzenia określa załącznik nr 2 do rozporządzenia. g 1) szczegółowe wymagania, jakie powinny spełniać naturalne wody mineralne, wody źródlane i wody § 3. Naturalne wody mineralne kwalifikuje się po stołowe, w tym wymagania mikrobiologiczne, przeprowadzeniu oceny pod względem: maksymalne dopuszczalne poziomy naturalnych 1) geologicznym i hydrogeologicznym; składników mineralnych tych wód, warunki poddawania tych wód procesom usuwania skła.dni- 2) fizycznym, chemicznym i fizykochemicznym; ków lub nasycania dwutlenkiem węgla; 3) mikrobiologicznym; 2) wzorcowy zakres badań, sposób przeprowadzania l oceny i kwalifikacji rodzajowej wód, o których mo- 4) farmakologicznym, fizjologicznym i klinicznym, jewa w pkt 1; żeli jest to uzasadnione ze względu na konieczność c 3) szczególne wymagania dotyczące oznakowania, potwierdzenia szczególnych właściwości. prezentacji i reklamy wód, o których mowa w pkt 1; § 4. 1. Ocena i kwalifikacja rodzajowa wody jako naturalnej wody mineralnej są przeprowadzane na 4) szczegółowe wymagania higieniczne dotyczące podstawie: wydobywania, transportu ir rozlewu wód, o których mowa w pkt 1. 1) dokumentacji hydrogeologicznej dotyczącej otworu, z którego czerpana jest woda, opracowanej Rozdz.iał 2 zgodnie z art. 42 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. — Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. z 2005 r. Naturalne wody mineralne Nr 228, poz. 1947, z późn. zm.3)); w § 2. 1. Naturalne wody mineralne w opakowaniach 2) o kreślenia obszaru ochrony bezpośredniej i ponie mogą zawierać składników potencjalnie toksycz- średniej ujęcia wody oraz innych środków jego nych naturalnego pochodzenia w stężeniach szkodli- ochrony przed zanieczyszczeniami; wych dla zdrowia. 3) z atwierdzonych zasobów eksploatacyjnych ujęcia; 2. Składniki potencjalnie toksyczne naturalnego pochodzenia występujące w naturalnych wodach mi- 4) t emperatury wody pobranej z ujęcia oraz temperanerwalnych w opakowaniach oraz ich maksymalne po- tury otoczenia w czasie pobierania próbek wody ziomy, których przekroczenie może stanowić ryzyko do badań, o których mowa w ust. 3; dla zdrowia, określa załącznik nr 1 do rozporządzenia. 5) z wiązków między warunkami geologicznymi i rodzajem składników mineralnych występujących 1) Minister Zdrowia kieruje działem administracji rządowej w wodzie. — zdrowie, na podstawie § 1 ust. 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 16 listopada 2007 r. w sprawie 2. Niezależnie od danych określonych w ust. 1, wywszczegółowego zakresu działania Ministra Zdrowia (Dz. U. magane jest przedstawienie wyników następujących Nr 216, poz. 1607). analiz chemicznych i pomiarów fizykochemicznych: 2) Rozporządzenie wdraża postanowienia: 1) dyrektywy Komisji 2003/40/WE z dnia 16 maja 2003 r. 1) ilości pobieranej wody u źródła; ustanawiającej wykaz, stężenia graniczne i wymogi w zakresie etykietowania dla składników naturalnych 2) s uchej pozostałości w temperaturze 180°C i 260°C; wód mineralnych oraz warunki zastosowania powietrza wzbogaconego w ozon do oczyszczania naturalnych wód mineralnych i wód źródlanych (Dz. Urz. UE L 126 3) Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały z 22.05.2003, str. 34; Dz. Urz. UE Polskie wydanie spe- ogłoszone w Dz. U. z 2006 r. Nr 133, poz. 934, Nr 170, cjalne, rozdz. 13, t. 31, str. 193); poz. 1217, Nr 190, poz. 1399 i Nr 249, poz. 1834, z 2007 r. 2) dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/54/WE Nr 21, poz. 125 i Nr 82, poz. 556, z 2008 r. Nr 138, poz. 865, z dnia 18 czerwca 2009 r. w sprawie wydobywania Nr 154, poz. 958, Nr 199, poz. 1227 i Nr 227, poz. 1505, i wprowadzania do obrotu naturalnych wód mineral- z 2009 r. Nr 18, poz. 97 oraz z 2010 r. Nr 47, poz. 278 i Nr 76, nych (Dz. Urz. UE L 164 z 26.06.2009, str. 45). poz. 489.

l

Nr 85 — 5240 — Poz. 466 p 3) przewodności lub oporności elektrycznej w okreś- 6. Wzorcowy zakres badań naturalnych wód minelonej temperaturze pomiaru; ralnych określa załącznik nr 3 do rozporządzenia. 4) stężenia jonów wodorowych (pH); 7. Kryteria klasyfikacji naturalnych wód mineralnych, wód źródlanych i wód stołowych według po- 5) zawartości anionów i kationów; chodzenia i stopnia na.sycenia dwutlenkiem węgla określa załącznik nr 4 do rozporządzenia. 6) zawartości składników niezjonizowanych; § 5. 1. Badavnia kliniczne i farmakologiczne, o któ- 7) zawartości pierwiastków śladowych; rych mowa w § 3 pkt 4, obejmują badania wykonane 8) radioaktywności wody przy ujęciu; uznanymi metodami naukowymi dostosowanymi do szczególnych właściwości danej naturalnej wody mi- 9) izotopów tlenu (16O—18O) i wodoru (prot — wodór neralnej oraz jej wpływu na funkcje organizmu ludzlekki, deuter — wodór ciężki, tryt — wodór promie- kiego, otakie jak: niotwórczy) i proporcji pomiędzy tymi izotopami, 1) diureza; jeżeli jest to konieczne dla ustalenia pochodzenia oznaczonej globalnej radioaktywności; 2) funkcje żołądkowe lub jelitowe; 10) wykluczających obecność organicznych składni- 3) wyrównanie niedoboru substancji mineralnych. g ków antropogenicznych, takich jak: pestycydy, detergenty, wielopierścieniowe węglowodory aro- 2. Badania, o których mowa w ust. 1, mogą być matyczne, polichlorowane bifenyle. zastąpione, jeżeli jest to możliwe, obserwacjami klinicznymi. 3. Badania mikrobiologiczne wody przy ujęciu mają na celu: . § 6. 1. Do znakowania naturalnych wód mineralnych stosuje się przepisy w sprawie znakowania środ- 1) wykluczenie obecności: ków spożywczych, wydane na podstawie art. 50 ust. 1 lustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie a) pasożytów i drobnoustrojów chorobotwórżywności i żywienia, zwanej dalej „ustawą”. czych, c b) bakterii z grupy coli w 250 ml w temperatu- 2. Naturalne wody mineralne powinny być oznarze 37°C, kowane nazwą „naturalna woda mineralna”. W przypadku naturalnych wód mineralnych gazowanych c) Escherichia coli w 250 ml w temperatu- (musujących) w oznakowaniu stosuje się nazwy okreśrze 44,5°C, lone w ust. 1 załącznika nr 4 do rozporządzenia. r d) paciorkowców kałowych w 250 ml, 3. Oznakowanie naturalnych wód mineralnych e) Clostridia redukujących siarczyny (łącznie musi zawierać informacje obejmujące: z przetrwalnikami) w .50 ml, 1) zawartość charakterystycznych składników minef) Pseudomonas aeruginosa w 250 ml; ralnych w litrze wody oraz ogólną zawartość rozw puszczonych składników mineralnych; 2) określenie ogólnej liczby bakterii w 1 ml wody: 2) nazwę otworu lub zespołu otworów tworzących a) w temperaturze 20—22°C w czasie 72 godzin ujęcie oraz ich położenie ze wskazaniem miejsca w ilości nie większej niż 20 wyhodowanych na lub miejscowości; agarze lub mieszance agaru i żelatyny, 3) nazwę handlową (wymyśloną) wody w opakowab) 37°C w czasie 24 godzin w ilości nie większej niż w5 wyhodowanych na agarze. niu; 4) nazwę producenta wody i miejsca produkcji wraz 4. Wzrost ogólnej liczby bakterii wyhodowanych z adresami; na agarze lub mieszance agaru i żelatyny w wodzie rozlanej do butelek nie może być wynikiem zanie- 5) w przypadku stosowania powietrza wzbogaconeczyszczenia wody w procesie produkcji i nie powigo w ozon — informację o treści: „woda poddana nien przekraczać 100 w 1 ml wody w temperatudopuszczonej technice traktowania powietrzem rze 20—22°C po 72 godzinach i 20 w 1 ml w temperaw wzbogaconym w ozon” zamieszczoną obok inforturze 37°C po 24 godzinach. Pomiar ogólnej liczby macji o zawartości charakterystycznych dla danej bakterii wykonywany jest w czasie do 12 godzin od wody składników mineralnych; rozlania wody do opakowań, przechowywanej w temperaturze 4°C. 6) w przypadku stosowania procesów, o których mowa w § 21 ust. 1 pkt 3, innych niż traktowanie po- 5. Woda wprowadzana do obrotu w opakowaniu wietrzem wzbogaconym w ozon — informację musi spełniać wymagania mikrobiologiczne określo- o tych procesach; ne w ust. 3 pkt 1 i nie może wykazywać żadnych negatywnych cech organoleptycznych. Ogólna liczba bak- 7) w przypadku całkowitego lub częściowego usunięterii, o których mowa w ust. 4, namnażających się cia dwutlenku węgla metodami fizycznymi — inw naturalnej wodzie mineralnej może wynikać tylko formację o treści: „całkowicie odgazowana” albo z normalnego wzrostu liczby bakterii, które znajdowa- „częściowo odgazowana”, dodaną do nazwy natuły się w niej przy pobraniu z ujęcia. ralnej wody mineralnej;

l

Nr 85 — 5241 — Poz. 466 p 8) w przypadku wód zawierających powyżej 1,5 mg/l 2. Oznakowanie naturalnych wód mineralnych nie fluorków — informację o treści: „Zawiera ponad może zawierać informacji przypisujących naturalnej 1,5 mg/l fluorków. Nie powinna być regularnie wodzie mineralnej właściwości zapobiegania chorospożywana przez niemowlęta i dzieci poniżej 7 ro- bom lub ich leczenia albo odwoływać się do takich ku życia”. właściwości. . 4. W odniesieniu do wód ocenionych pod wzglę- 3. Oznakowanie naturalnych wód mineralnych indem farmakologicznym, fizjologicznym i klinicznym formacjami: „pobudza trawienie”, „stymuluje funkcje v stopień nasycenia dwutlenkiem węgla i jego pocho- wątrobowo -żółciowe” lub oznaczeniami podobnymi może być użyte pod warunkiem, że wody te spełniają dzenie oraz zalecana dzienna ilość wody do spożycia, odpowiednie wymagania potwierdzone wynikami podane w ocenie i kwalifikacji rodzajowej danej wody, udokumentowanych badań klinicznych i farmakomogą być podawane w oznakowaniu tych wód. logicznych, o których mowa w § 5. o 5. Naturalne wody mineralne są znakowane okreś- 4. Wymagania, o których mowa w ust. 1—3, dotyleniami odnoszącymi się do ich klasyfikacji chemiczczą również prezentacji i reklamy naturalnych wód nej, jeżeli wody te spełniają odpowiednie kryteria mineralnych. określone w załączniku nr 5 do rozporządzenia. Rozdział 3 6. Kryteria klasyfikacji chemicznej stosowaneg w znakowaniu naturalnych wód mineralnych określa Wody źródlane załącznik nr 5 do rozporządzenia. § 9. 1. Wody źródlane podlegają ocenie i kwalifika- 7. Naturalne wody mineralne o zawartości soli mi- cji rodzajowej zgodnie z wymaganiami, o których mowa w § 3 pkt 1—3 oraz § 4 ust. 1—5. neralnych na poziomie pomiędzy 500—1500 mg/l mo- . gą być znakowane jako „średniozmineralizowane”. 2. W badaniach wód źródlanych stosuje się wzorcowy zakres badań naturalnych wód mineralnych 8. W przypadku znakowania wód informlacjami, określony w załączniku nr 3 do rozporządzenia. o których mowa w ust. 3 pkt 8, napis nanosi się wyraźną czcionką i zamieszcza bezpośredcnio obok nazwy § 10. Wody źródlane przy ujęciu i w opakowaniu handlowej naturalnej wody mineralnej. muszą spełniać wymagania: § 7. 1. Nazwa miejsca lub miejscowości albo na- 1) mikrobiologiczne, o których mowa w § 4 zwy pochodne tego miejsca lub tej miejscowości mo- ust. 3—5; gą być użyte jako nazwa handlorwa wody pod warun- 2) chemiczne i fizykochemiczne oraz organoleptyczkiem, że: ne określone dla wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi. 1) odnoszą się do wody wydobywanej w tym miej- . scu, miejscowości lub sąsiadującym rejonie; § 11. Do znakowania, prezentacji i reklamy wód źródlanych stosuje się przepisy § 6 ust. 1 i ust. 3 2) ich użycie nie wprowadzi w błąd co do miejsca wyw pkt 2—6, § 7 i § 8 ust. 1, 2 i 4. dobywania wody. Rozdział 4 2. Naturalna woda mineralna pochodząca z jednego otworu lub z zespołu otworów tworzących ujęcie Wody stołowe może być rozlewana do opakowań i wprowadzana do obrotu tylko pod jedną nazwą handlową. § 12. 1. Wody stołowe w opakowaniach muszą spełniać wymagania: w 3. Jeżeli nazwa handlowa (wymyślona) naturalnej wody mineralnej różni się od nazwy własnej otworu 1) mikrobiologiczne, określone w § 4 ust. 3 pkt 1 lub określonego ujęcia albo miejsca wydobywania tej i ust. 4 i 5; wody, to określenie tego miejsca lub nazwa otworu 2) dotyczące dopuszczalnego poziomu składników lub zespołu otworów tworzących ujęcie muszą być nachemicznych, których przekroczenie może stanoniesione czcionką, której wysokość i szerokość stanowić ryzyko dla zdrowia publicznego, określone dla wi co najmniej 1,5 wysokości i szerokości największej wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi. wczcionki użytej w tej nazwie handlowej. 2. Składniki mineralne użyte w toku produkcji wo- 4. Wymagania określone w ust. 3 odnoszą się rówdy stołowej: nież do reklamy naturalnej wody mineralnej. 1) chlorek wapnia, § 8. 1. Opakowania naturalnych wód mineralnych nie mogą zawierać oznaczeń, zastrzeżonych nazw, 2) chlorek lub siarczan magnezu, znaków towarowych lub firmowych, nazw gatunko- 3) chlorki, siarczany lub wodorowęglany sodu i potawych, obrazów, sugerujących właściwości, których su woda nie posiada, w szczególności w odniesieniu do pochodzenia, wyników analiz lub wszelkich innych da- — pod względem czystości chemicznej muszą spełnych dotyczących uznania tej wody i jej kwalifikacji niać wymagania określone dla środków spożywrodzajowej. czych.

l

Nr 85 — 5242 — Poz. 466 p 3. Zawartość składników mineralnych wymienio- 3. Wody, o których mowa w ust. 1, pochodzące nych w ust. 2 w wodzie stołowej powinna być równa z jednego otworu lub zespołu otworów tworzących albo wyższa od poziomów określonych w poz. 4—8 ujęcie, rozlane do opakowań, posiadają jedną nazwę i 12 załącznika nr 5 do rozporządzenia. handlową. § 13. Oceny i kwalifikacje rodzajowe wód stoło- § 17. Wodę z otworu. lub zespołu otworów tworząwych są dokonywane zgodnie z wymogami określo- cych ujęcie doprowadza się do rozlewni wyłącznie za nymi w § 9 ust. 1 dla wody źródlanej oraz naturalnej pomocą instalacji wykonanej z materiału spełniającev wody mineralnej określonymi w § 3 pkt 1—3 i § 4 go wymagania określone w przepisach, o których moust. 1—5. wa w art. 54 ustawy. § 14. 1. Wody stołowe są wprowadzane do obrotu § 18. Materiały i wyroby mające bezpośredni konpod nazwą „woda stołowa”, która nie może być zastątakt z wodą we wszystkich pomieszczeniach rozlewni piona nazwą handlową (wymyśloną). Jeżeli woda sto- o oraz w trakcie transportu spełniają wymagania okreśłowa jest oznakowana nazwą handlową (wymyśloną), lone w przepisach, o których mowa w art. 54 ustawy. to określenie „woda stołowa” jest zamieszczane w bezpośrednim sąsiedztwie tej nazwy czcionką, któ- § 19. 1. Rozlewnię wód lokalizuje się możliwie rej wysokość i szerokość stanowią co najmniej połonajbliżej ujęcia wody, w specjalnie do tego celu przewę wysokości i szerokości największej czcionki nazwy gznaczonym budynku albo jego wyodrębnionej części. handlowej (wymyślonej). 2. Rozlewnię wyposaża się w instalację doprowa- 2. W oznakowaniu wód stołowych podaje się indzającą wodę z ujęcia i ciąg technologiczny, w którym formacje o wchodzących w skład danej wody: odbywa się przygotowanie wody do rozlewania 1) naturalnej wodzie mineralnej; w opakowania. . 2) wodzie źródlanej; 3. Woda z ujęcia może być wykorzystana również 3) solach mineralnych. ldo innych celów niż określone w ust. 2 pod warunkiem rozdziału poszczególnych instalacji w hydroforni. § 15. Do znakowania, prezentacjci i reklamy wód stołowych stosuje się odpowiednio przepisy § 6 ust. 1, 4. Jeżeli ciąg technologiczny produkcji wody ma ust. 3 pkt 1 i 3—7 oraz § 8 ust. 1, 2 i 4. być wykorzystany również do rozlewania napojów bezalkoholowych, państwowy powiatowy inspektor Rozdział 5 sanitarny określa, w drodze decyzji wydanej w trybie r Wymagania dotyczące wydobywania, transportu określonym w art. 62 ust. 1 pkt 2 ustawy, warunki: i rozlewu do opakowań naturalnych wód mineralnych, wód źródlanych i wód stołowych 1) zapewnienia odpowiedniego stanu sanitarnego . ciągu technologicznego przed rozlewem natural- § 16. 1. Eksploatacja ujęcia naturalnych wód mine- nych wód mineralnych, wód źródlanych i wód storalnych i wód źródlanych może odbywać się na pod- łowych; w stawie pozwolenia wodnoprawnego wydanego zgodnie z przepisami ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. — Pra- 2) dokumentowania systematycznie prowadzonej wo wodne (Dz. U. z 2005 r. Nr 239, poz. 2019, z późn. kontroli skuteczności procesów mycia i dezynfekzm.4)) lub koncesji wydanej zgodnie z przepisami usta- cji ciągu technologicznego. wy z dnia 4 lutego 1994 r. — Prawo geologiczne i górnicze. § 20. 1. Naturalna woda mineralna lub woda źródlana rozlewane do opakowań, posiadające określoną w2. Każdy otwór lub zespół otworów, z którego czernazwę handlową, mogą być czerpane z określonych pie się naturalną wodę mineralną lub wodę źródlaną, zasobów wody podziemnej jednym lub kilkoma otwoposiada nazwę własną używaną w: rami, stanowiącymi ujęcie. 1) dokumentacji hydrogeologicznej, o której mowa w § 4 ust. 1; 2. Dopuszczalne odchylenia zawartości charakterystycznych składników mogą wynosić nie więcej niż 2) ocenie i kwalifikacji rodzajowej wody; ± 20%. w 3) dokumentacji z badań laboratoryjnych; 3. Dopuszcza się łączenie naturalnych wód mine- 4) znakowaniu naturalnej wody mineralnej i wody ralnych pochodzących z różnych otworów i określanie źródlanej. ich jedną nazwą handlową, jeżeli woda czerpana z tych otworów spełnia te same wymagania w zakresie kwa- 4) Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały lifikacji chemicznej określone w załączniku nr 5 do rozogłoszone w Dz. U. z 2005 r. Nr 267, poz. 2255, z 2006 r. porządzenia. W przypadku wód źródlanych woda czer- Nr 170, poz. 1217 i Nr 227, poz. 1658, z 2007 r. Nr 21, pana z różnych otworów jest wodą tego samego ropoz. 125, Nr 64, poz. 427, Nr 75, poz. 493, Nr 88, poz. 587, dzaju. Nr 147, poz. 1033, Nr 176, poz. 1238, Nr 181, poz. 1286 i Nr 231, poz. 1704, z 2008 r. Nr 199, poz. 1227 i Nr 227, § 21. 1. Naturalna woda mineralna i woda źródlapoz. 1505, z 2009 r. Nr 168, poz. 1323 i Nr 215, poz. 1664, z 2010 r. Nr 44, poz. 253, Nr 96, poz. 620 i Nr 182, poz. 1228 na w stanie surowym z ujęcia mogą być poddawane oraz z 2011 r. Nr 32, poz. 159. wyłącznie następującym procesom:

l

Nr 85 — 5243 — Poz. 466 p 1) usuwania składników nietrwałych, takich jak: 7. Nie dopuszcza się: związki żelaza, manganu i siarki (II), poprzez filtrację albo dekantację poprzedzoną ewentualnie na- 1) odgazowywania wody podziemnej, która została powietrzaniem i sedymentacją osadów; zakwalifikowana jako naturalna woda mineralna ze względu na naturalną zawartość dwutlenku wę- 2) usuwania związków żelaza, manganu, siarki (II) gla; . i arsenu z niektórych wód poprzez traktowanie wody powietrzem wzbogaconym w ozon tylko w ilo- 2) dodawania środków bakteriostatycznych lub stości niezbędnej do przeprowadzenia tego procesu; sowania wsvzelkich innych zabiegów, które mogą zmienić mikroflorę naturalnej wody mineralnej lub 3) usuwania innych niż wymienione w pkt 1 i 2 niewody źródlanej; trwałych składników metodami zatwierdzonymi; 3) dodawania do naturalnej wody mineralnej innych 4) częściowego lub całkowitego usuwania z wody dwutlenku węgla wyłącznie metodami fizycznymi; skłoadników niż dwutlenek węgla. 5) nasycania albo ponownego nasycania wody dwu- § 22. We wszystkich pomieszczeniach rozlewni natlenkiem węgla, zgodnie z warunkami określonymi turalnej wody mineralnej, wody źródlanej i wody stow ust. 1 załącznika nr 4 do rozporządzenia. łowej zapewnia się warunki higieniczne i technologiczne wykluczające: 2. Działania, o których mowa w ust. 1, mogą byćg stosowane, jeżeli nie spowodują pogorszenia jakości 1) wtórne zanieczyszczenie wody podczas gromadzewody pod względem mikrobiologicznym i zmian cha- nia wody w zbiornikach, napowietrzania wody i filrakterystycznego składu mineralnego wody. tracji lub nasycania wody dwutlenkiem węgla, rozlewania wody do opakowań i magazynowania; 3. Naturalne wody mineralne i wody źródlane pod- . dane procesom, o których mowa w ust. 1, mogą być 2) zmiany charakterystycznego składu mineralnego używane do produkcji napojów bezalkoholowych. wody. l 4. Maksymalne dopuszczalne zawartości składni- Rozdział 6 ków pozostałych lub powstałych podczas napowiec trzania naturalnej wody mineralnej lub wody źródla- Przepisy przejściowe i końcowe nej powietrzem wzbogaconym w ozon określa załącznik nr 6 do rozporządzenia. § 23. Wody stołowe zawierające na etykietach oznakowanie niespełniające wymagań, o których mo- 5. Traktowanie naturalnyc r h wód mineralnych wa w § 14 ust. 2, wprowadzone do obrotu lub przeznai wód źródlanych powietrzem wzbogaconym w ozon czone do wprowadzenia do obrotu przed datą wejścia stosowanym w celu usunięcia składników, o których w życie rozporządzenia mogą pozostawać w obrocie mowa w ust. 1 pkt 2, może być stosowane po uprzed- przez okres dwunastu miesięcy od dnia wejścia w ży- . nim powiadomieniu przez producenta wody właści- cie rozporządzenia. wego państwowego inspektora sanitarnego. Powiadamianie dotyczy również procesów innych niż traktow § 24. Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie wanie powietrzem wzbogaconym w ozon w celu usu- 14 dni od dnia ogłoszenia.5) nięcia składników, o których mowa w ust. 1 pkt 3. 6. Procesy, o których mowa w ust. 1 pkt 3, mogą być stosowane pod warunkiem, że: 1) ich stosowanie jest uzasadnione składem chemiczwnym danej wody; Minister Zdrowia: E. Kopacz 2) producent wody będzie w stanie zapewnić, że proces ten jest bezpieczny ze względu na jakość tej 5) Niniejsze rozporządzenie było poprzedzone rozporządzewody pod względem zdrowotnym; niem Ministra Zdrowia z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie naturalnych wód mineralnych, naturalnych wód źród- 3) woda z ujęcia spełnia wymagania mikrobiologicz- lanych i wód stołowych (Dz. U. Nr 120, poz. 1256 i Nr 276, ne określone w § 4 ust. 3. poz. 2738). w

l

Nr 85 — 5244 — Poz. 466 Załączniki do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 31 marca 2011 r. (poz. 466) Załącznik nr 1 SKŁADNIKI POTENCJALNIE TOKSYCZNE NATURALNEGO POCHODZENIA WYSTĘPUJĄCE W NATURALNYCH WODACH MINERALNYCH W OPAKOWANIACH ORAZ ICH MAKSYMALNE POZIOMY, KTÓRYCH PRZEKROCZENIE MOŻE STANOWIĆ RYZYKO DLA ZDROWIA

1) Poziom 10,0 (mg/l) odnosi się do naturalnych wód mineralnych wydobywanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. w w

Nr 85 — 5245 — Poz. 466 Załącznik nr 2 WYMAGANIA*) DOTYCZĄCE METOD OZNACZANIA SKŁADNIKÓW WYMIENIONYCH W ZAŁĄCZNIKU NR 1 DO ROZPORZĄDZENIA

Objaśnienia: *) Wymagane jest, aby analityczne metody ilościowego oznaczania składników wymienionych w załączniku nr 1 do rozporządzenia umożliwiały co najmniej pomiar stężenia odpowiadający wartości parametrycznej z określoną dokładnością, precyzją i granicą wykrywania. Niezależnie od czułości zastosowanej metody analitycznej, wynik wyraża się, przynajmniej tą sawmą liczbą miejsc dziesiętnych, jaka została podana dla maksymalnych stężeń ustanowionych w załączniku nr 1 do rozporządzenia. Uwaga 1: Dokładność jest błędem systematycznym i stanowi różnicę między wartością średnią dużej liczby powtórzonych pomiarów a wartością rzeczywistą. Uwaga 2: Precyzja jest błędem przypadkowym i jest na ogół wyrażana jako odchylenie standardowe (w serii i między seriami) dla próbki wyników ze średniej. Dopuszczalna precyzja jest dwukrotnością względnego odchylenia standardowego. Uwaga 3: Granicą wykrywania jest stężenie badanego składnika: w— równe trzykrotności względnego odchylenia standardowego w serii próbek o niskich stężeniach oznaczanego składnika, — albo pięciokrotności względnego odchylenia standardowego w serii próbek wzorcowych. Uwaga 4: Metoda musi umożliwić oznaczenie łącznej zawartości cyjanków we wszystkich postaciach.

Nr 85 — 5246 — Poz. 466 Załącznik nr 3 WZORCOWY ZAKRES BADAŃ NATURALNYCH WÓD MINERALNYCH

Objaśnienia: 1) Badania pozwalające na wstępną charakterystykę wody z ujęcia. 2) Badania niezbędne do oceny jakości wody z ujęcia, która ma być wykorzystywana do produkcji wody opakowanej oraz wody w opakowaniu przeznaczonej do obrotu. w 3) Badania kontrolne — systematyczne — wody ujmowanej oraz pobranej w krytycznych punktach kontroli określonych w ramach systemu HACCP wdrożonego w zakładzie. 4) Badania zalecane w przypadku zmian jakości wody czerpanej z ujęcia.

l

Nr 85 — 5247 — Poz. 466 p Załącznik nr 4 KRYTERIA KLASYFIKACJI NATURALNYCH WÓD MINERALNYCH, WÓD ŹRÓDLANYCH I WÓD STOŁOWYCH WEDŁUG POCHODZENIA I STOPNIA NASYCENIA DWUTLENKIEM WĘGLA1) . 1. Według pochodzenia dwutlenku węgla w wodzie: v Naturalne wody mineralne, które wydzielają u źródła lub po rozlaniu do opakowań, samorzutnie i w sposób zauważalny dwutlenek węgla w warunkach normalnych temperatury i ciśnienia (naturalne wody mineralne gazowane (musujące)), dzielą się na trzy kategorie, do których stosuje się, odpowiednio, następujące oznakowanie: o 1) „naturalna woda mineralna, naturalnie nasycona dwutlenkiem węgla” (gazowana) — dla oznaczenia wody, w której zawartość dwutlenku węgla pochodzącego ze źródła, po ewentualnej dekantacji i butelkowaniu, jest taka sama jak przy ujęciu, a w razie potrzeby woda jest ponownie nasycona pewną ilością dwutlenku węgla pochodzącego z tego samego złoża podziemnego równą ilości utraconej podczas wymienionych procesów; g 2) „naturalna woda mineralna wzbogacona dwutlenkiem węgla (CO ) ze źródła” — dla oznaczania wody, 2 w której zawartość dwutlenku węgla pochodzącego ze złoża podziemnego, po odżelazieniu wody i butelkowaniu, jest wyższa od stwierdzonej przy ujęciu; 3) „naturalna woda mineralna, woda źródlana lub woda stołowa nasycona CO ”(gazowana) — dla oznaczania . 2 wody, która w procesie rozlewania została nasycona CO ze złoża podziemnego lub CO o jakości wymaga- 2 2 nej dla środków spożywczych. l 2. Według stopnia nasycenia dwutlenkiem węgla: 1) wody nienasycone dwutlenkiem wcęgla — niegazowane; 2) wody niskonasycone dwutlenkiem węgla — do stężenia 1500 mg/l CO ; 2 3) wody średnionasycone dwutlenkiem węgla — od 1500 do 4000 mg/l CO ; 2 r 4) wody wysokonasycone dwutlenkiem węgla — powyżej 4000 mg/l CO . 2 Objaśnienia: . 1) Klasyfikacja wód stołowych odnosi się do tych wód w opakowaniach. w w w

Nr 85 — 5248 — Poz. 466 Załącznik nr 5 KRYTERIA KLASYFIKACJI CHEMICZNEJ STOSOWANE W ZNAKOWANIU NATURALNYCH WÓD MINERALNYCH

Załącznik nr 6 MAKSYMALNE DOPUSZCZALNE ZAWARTOŚCI SKŁADNIKÓW POZOSTAŁYCH LUB POWSTAŁYCH PODCZAS NAPOWIETRZANIA NATURALNEJ WODY MINERALNEJ LUB WODY ŹRÓDLANEJ POWIETRZEM WZBOGACONYM W OZON

Objaśnienia: 1) Zgodność z maksymalnymi limitami jest monitorowana przez organy urzędowej kontroli żywności podczas butelkowania lub stosowania innej formy pakowania z przeznaczeniem bezpośrednio dla konsumenta finalnego.