Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 18 lutego 2011 r. w sprawie ramowego programu kursów nauki języka polskiego dla cudzoziemców

Nr 61 — 3900 — lPoz. 306 p 306 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ1) z dnia 18 lutego 2011 r. . w sprawie ramowego programu kursów nauki języka polskiego dla cudzoziemców v Na podstawie art. 92 ust. 2 ustawy z dnia 12 marca § 2. Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009 r. Nr 175, 14 dni od dnia ogłoszenia.3)

, z późn. zm.2)) zarządza się, co następuje: § 1. Ustala się ramowy program kursów nauki o języka polskiego dla cudzoziemców, stanowiący załącznik do rozporządzenia. Minister Edukacji Narodowej: K. Hall 1) Minister Edukacji Narodowej kieruje działem administracji rządowej — oświata i wychowanie, na podstawie § 1 ust. 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 16 listopadga 2007 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Edukacji Narodowej (Dz. U. Nr 216, poz. 1591). 2) Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2009 r. Nr 202, poz. 1551, Nr 219, poz. 1706 i Nr 221, poz. 1738 oraz z 2010 r. Nr 28, poz. 146, Nr 40, poz. 229, Nr 81, poz. 527, Nr 125, poz. 842 i Nr 217, poz. 1427. 3) Niniejsze rozporządzenie było poprzedzone rozporządzeniem Ministra Edukacji Narodowej z dnia 1 lutego 2007 r. w sprawie ramowego programu kursów nauki języka polskiego dla uchodźców (Dz. U. Nr 35, poz. 221), które utraciło moc z dniem 29 maja 2008 r. w związku z wejściem w życie ustaw.y z dnia 18 marca 2008 r. o zmianie ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 70, poz. 416). l c Załącznik do rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 18 lutego 2011 r. (poz. 306) r RAMOWY PROGRAM KURSÓW NAUKI JĘZYKA POLSKIEGO DLA CUDZOZIEMCÓW 1. Informacje wstępne miewania się oraz bogaty repertuar form porozumie- . wania się właściwych dla języka polskiego. W trakcie Ramowy program kursów nauki języka polskiego kursów nauki języka polskiego dla cudzoziemców dla cudzoziemców jest podstawą opracowania pro- uczestnik powinien zapoznać się ze specyfiką i warunw gramów kursów nauki języka polskiego dla cudzo- kami życia w Polsce, strukturą społeczną, kulturą i paziemców, dostosowanych do wieku, pochodzenia, po- nującymi zwyczajami. Istotne jest również, aby wypotrzeb i możliwości uczestników kursów. sażyć uczestnika kursu w niezbędną wiedzę kulturową i słownictwo, pozwalające na zaaklimatyzowanie się Przy konstruowaniu programów kursów nauki cudzoziemca w nowym otoczeniu, zintegrowanie ze języka polskiego dla cudzoziemców należy uwzględ- społecznością lokalną, podjęcie pracy lub kontynuoniać różnice kulturowe między różnymi grupami cu- wanie nauki. w dzoziemców. Pozwoli to na nauczenie cudzoziemca skutecznego komunikowania się z rodzimymi użyt- Zaproponowany podział kursów nauki języka polkownikami języka. Głównym założeniem ramowego skiego dla cudzoziemców na cztery części, odpowiaprogramu kursów nauki języka polskiego dla cudzo- dające poszczególnym poziomom biegłości językowej ziemców jest kształcenie kompetencji językowych oraz (A1, A2, B1 lub B2), umożliwia dostosowanie układu rozwijanie kompetencji komunikacyjnych, rozumia- kursu do potrzeb osób uczących się — np. ich wieku, nych jako zdolność do posługiwania się językiem poziomu posiadanej wiedzy i umiejętności, możliwości w w sposób skuteczny i dostosowany do sytuacji spo- poznawczych czy długości pobytu w Polsce. łecznej, w jakiej proces komunikacji przebiega, pod względem oczekiwań mówcy wobec innych partne- 2. Cele kształcenia rów rozmowy, celów, jakie stawia sobie mówca, oraz społecznych i konwencjonalnych reguł użycia języka. Za podstawowe cele kształcenia należy uznać: Kursy nauki języka polskiego dla cudzoziemców 1) k omunikowanie się w języku polskim w podstawopowinny uwzględniać opanowanie odpowiedniego wych sytuacjach codziennych związanych z orgapoziomu wiedzy kulturowej i słownictwa, stanowiącej nizacją życia w Polsce, podróżowaniem, załatwiaelement kompetencji komunikacyjnej cudzoziemca, niem spraw urzędowych; które odnoszą się do realiów kręgu cywilizacyjnego, w którym używa się języka polskiego. Należy dążyć, 2) p isanie krótkich tekstów oficjalnych i nieoficjalaby uczestnik kursu osiągnął znajomość reguł porozu- nych;

Nr 61 — 3901 — lPoz. 306 p 3) rozumienie najważniejszych treści i intencji zawar- wszystkim od specyfiki grupy, predyspozycji i potrzeb tych w prostych tekstach pisanych i mówionych; uczestników kursów, preferencji i doświadczeń lektora. Wybierając sposoby osiągania celów, lektor powi- 4) opanowanie podstawowego zasobu słownictwa, nien uwzględnić przede wszystkim możliwości i zainreguł gramatycznych, ortograficznych i interpunkteresowania grupy, nie zapominając o zasadzie stopcyjnych oraz wymowy i intonacji umożliwiających . niowania trudności. Omawiając treści programowe, komunikowanie się z rodzimymi i nierodzimymi należy jak najczęściej posługiwać się przykładami z żyużytkownikami języka polskiego w oficjalnej i niecia codziennego. Dobieranie interesujących przykłaoficjalnej odmianie języka; v dów rozbudza naturalną ciekawość uczestników kursów i rozwija ich zainteresowania. Dobór metod na- 5) osiągnięcie przewidzianego na danym etapie kształcenia poziomu kompetencji komunikacyjnej uczania związany jest także z aktualnie rozwijanymi oraz wiedzy o kulturze polskiej (zgodnie z ust. 5). umiejętnościami i sprawnościami językowymi uczestnika koursu. W kształceniu umiejętności przewidzia- 3. Sposoby osiągania celów nych w ramowym programie należy wykorzystywać zróżnicowane metody pracy oraz techniki nauczania, takie jak indywidualna i zbiorowa praca z tekstem, Ze względu na swój ramowy charakter, zróżnicowanie uczestników oraz typu prowadzonych zajęć, ra- ćwiczenia komunikacyjne, przekaz intersemiotyczny, mowy program kursów nauki języka polskiego dla demonstracje, dramę, gry dydaktyczne. g cudzoziemców zakłada swobodę w projektowaniu procesu kształcenia. Zaproponowany zakres i układ Należy pamiętać, że poszczególne treści najczęśtreści może być modyfikowany w zależności od sytua- ciej są realizowane równolegle i w integracji z treściacji i potrzeb, a także używanych przez lektora podręcz- mi innych działów, o których mowa w ust. 5. Dlatego ników i innych pomocy dydaktycznych. Językowe za najskuteczniejsze można uznać metody aktywizująi kulturowe treści ramowego programu zostały u.jęte ce uczestników kursów i pobudzające ich do myślenia w układzie tabelarycznym, co wprowadza określony problemowego, a także te, które pozwalają zastosoporządek ich realizacji. Dopuszczalna jest modyfikacja wać zdobytą wiedzę w praktyce. l porządku realizacji treści ramowego programu, zwłaszcza w zakresie wiedzy kulturowej i słownictwa Istotnym założeniem ramowego programu kursów (o którym mowa w ust. 7), tj. lektor mcoże proponować nauki języka polskiego dla cudzoziemców jest funkcjowłasne rozwiązania i realizować założone cele na podnalne ujęcie zagadnień językowych i gramatycznych, stawie materiału dobranego do potrzeb konkretnej które prowadzi do rozpatrywania języka nie z perspekgrupy uczestników kursu. Spiralny układ treści daje tywy teoretycznej, ale „w użyciu” — w konkretnym możliwość powracania do najważniejszych, ze względu na założone cele kształceniar, zagadnień oraz roz- akcie komunikacyjnym wraz z jego elementami składowymi: nadawcą, odbiorcą, celem interakcji językoszerzanie ich zakresu. Sprawdzenie, czy uczestnicy wej, typem kanału komunikacyjnego oraz specyfiką kursu osiągnęli poziom wiedzy i umiejętności, przewidziany dla danego poziom.u biegłości językowej, jest kontekstu pozajęzykowego. Takie podejście, zwłaszmożliwe poprzez odniesienie do zamieszczonych w ra- cza na pierwszych dwóch poziomach biegłości językomowym programie przewidywanych osiągnięć (o któ- wych A1 i A2, wzmacnia motywację uczestników kurrych mowa w ust. 4). sów i kieruje ich uwagę na sukcesy związane ze skutecznym porozumiewaniem się w nowym otoczeniu. Nabywanie przez uczestników kursów nauki języka polskiego dla cudzoziemców określonych umiejętności Poniższy wykaz sposobów osiągania celów może zależy w dużym stopniu od przyjętych strategii na- zostać uzupełniony przez lektorów przygotowujących uczania. Ramowy program przewiduje możliwość wy- konkretne programy kursów nauki języka polskiego boru sposobów osiągania celów, w zależności przede dla cudzoziemców.

Nr 61 — 3902 — Poz. 306

4. Osiągnięcia rzecz sprawności językowej w podstawowych sytuarcjach komunikacyjnych. Kursy na poziomie samo- Osiągnięcia na każdym poziomie biegłości języko- dzielności (B) mogą zakończyć się podejściem do egwej (A1, A2, B1, B2) dotyczą podstawowego poziomu zaminu certyfikacyjnego z języka polskiego jako obcewiedzy i umiejętności w zakresie trzech podstawo- go na poziomie B1 (poziom podstawowy) lub B2 (po- . wych sprawności językowych, jakimi są rozumienie, ziom średni ogólny). mówienie i pisanie. Zagadnienia gramatyczno-leksykalne obejmująw treści, których opanowanie niezbędne Oceny biegłości językowej może dokonać sam jest do porozumiewania się w języku polskim na po- cudzoziemiec na podstawie kryteriów odnoszących ziomie podstawowym (A1, A2) oraz na poziomie sa- się do osiągnięć przedstawionych w ust. 5. Informacje modzielności (B1, B2) i które stanowić mogą punkt na temat wymaganego na danym etapie poziomu wyjścia w ewentualnej dalszej edukacji językowej osiągnięć i wiedzy mogą być przydatne także dla pracocudzoziemca. Kluczowym założeniem na początkowych dawców, szkół i placówek oświatowych oraz podmiopoziomach nauczania (A) jest funkcjonalność, czyli re- tów wykonujących zadania publiczne na terytorium zygwnacja z teorii — szczegółowej wiedzy o języku — na Rzeczypospolitej Polskiej. w

Nr 61 — 3903 — Poz. 306

zoP .5 EINEIMUZOR iniM )1 ewor

Nr 61 — 3904 — Poz. 306

EINEIWÓM

Nr 61 — 3905 — Poz. 306

Nr 61 — 3906 — Poz. 306

Nr 61 — 3907 — Poz. 306

Nr 61 — 3908 — Poz. 306

Nr 61 — 3909 — Poz. 306

Nr 61 — 3910 — Poz. 306

Nr 61 — 3911 — Poz. 306

Nr 61 — 3912 — Poz. 306

Nr 61 — 3913 — Poz. 306

Nr 61 — 3914 — lPoz. 306 p 8. Rozkład godzin kompetencji językowej i komunikacyjnej określonego w ust. 5 wskazane jest poświęcenie omawianym za- Ramowy program kursów nauki języka polskiego gadnieniom liczby godzin nie mniejszej niż zapropodla cudzoziemców uwzględnia różnice kulturowe po- nowana w nawiasie umieszczonym obok każdego między różnymi grupami cudzoziemców, a także sto- z działów, o których mowa w ust. 5. Rozkład godzin pień podobieństwa systemów języka ojczystego przeznaczonych na do.skonalenie poszczególnych uczestnika kursu oraz języka polskiego. Łączna liczba umiejętności wynika z założenia, że na pierwszym etagodzin przewidzianych na realizację kursów nauki ję- pie kształcenia istotne jest przede wszystkim rozwijav zyka polskiego na poszczególnych poziomach ujęta nie komunikacji ustnej umożliwiającej cudzoziemcowi jest w poniższej tabeli. funkcjonowanie w otaczającej go rzeczywistości językowej — bezpośrednie kontakty z rodzimymi i niero- Ze względu na różnorodne potrzeby i zaintereso- dzimymi użytkownikami języka. W miarę czynionych wania, wiek, wykształcenie, pochodzenie oraz sytua- postępów, coraz większy nacisk kładzie się na doskoo cję życiowo-zawodową uczestników kursów, trudno nalenie umiejętności posługiwania się językiem pisajednoznacznie określić liczbę godzin kursów, w jakiej nym zarówno w aspekcie produkcji (pisanie), jak i repowinna zamknąć się realizacja każdego z działów cepcji (czytanie), tak aby po ukończeniu kursów na opisanych w ust. 7. Istotne jest, aby większość wska- poziomie B1 i B2 cudzoziemiec był w stanie przystąpić zanych w ramowym programie kursów nauki języka do egzaminu certyfikacyjnego z języka polskiego jako polskiego dla cudzoziemców zagadnień została obcego. Wyjątek od tej zasady stanowią kursy przeuwzględniona w konkretnych programach kursów. znaczone dla cudzoziemców, w przypadku których Dodatkową trudność w jednoznacznym określeniu alfabet języka ojczystego nie jest oparty na alfabecie liczby godzin kursów stanowi funkcjonalne podejście łacińskim. W tej sytuacji dodatkowa liczba godzin do kształcenia językowego, w którym poszczególne w działach „pisanie” i „czytanie” jest uzasadniona. konstrukcje gramatyczne są wprowadzane przez lektora przy okazji kolejnych zagadnień komunikacyjnych Decyzję w sprawie rozkładu godzin pomiędzy i tematów związanych z kształceniem kulturowym. omawiane treści podejmuje lektor prowadzący kurs W celu osiągnięcia przez uczestnika kursu poziomu nauki języka polskiego dla cudzoziemców.