Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 21 stycznia 2011 r. w sprawie podstaw programowych kształcenia w zawodach: asystent osoby niepełnosprawnej, florysta, kucharz małej gastronomii, operator maszyn leśnych, opiekun medyczny, pracownik pomocniczy obsługi hotelowej, sprzedawca, technik handlowiec, technik organizacji usług gastronomicznych, technik przetwórstwa mlecznego i technik weterynarii

1. Określa się podstawy programowe kształce- 833⁰²; nia w następujących zawodach objętych klasyfikacją zawodów szkolnictwa zawodowego, stanowiącą za-g 5) opiekun medyczny — symbol cyfrowy 513⁰²; łącznik do rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 26 czerwca 2007 r. w sprawie klasyfikacji 6) pracownik pomocniczy obsługi hotelowej — symzawodów szkolnictwa zawodowego (Dz. U. Nr 124, bol cyfrowy 913⁰¹;, z 2008 r. Nr 144, poz. 903 oraz z 2010 r. Nr 60,):.7) sprzedawca — symbol cyfrowy 522⁰¹; 1) asystent osoby niepełnosprawnej — symbol cy- 8) technik handlowiec — symbol cyfrowy 341⁰³; frowy 346⁰²; l 9) technik organizacji usług gastronomicznych — 1) Minister Edukacji Narodowej kieruje działem administracji symbol cyfrowy 341⁰⁷; c rządowej — oświata i wychowanie, na podstawie § 1 ust. 2 10) technik przetwórstwa mleczarskiego — symbol cyrozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 16 listopada 2007 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania frowy 321¹²; Ministra Edukacji Narodowej (Dz. U. Nr 216, poz. 1591). 2) Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały 11) technik weterynarii — symbol cyfrowy 322¹⁴. ogłoszone w Dz. U. z 2004 r. Nr r273, poz. 2703 i Nr 281,, z 2005 r. Nr 17, poz. 141, Nr 94, poz. 788, Nr 122, 2. Podstawy programowe, o których mowa, Nr 131, poz. 1091, Nr 167, poz. 1400 i Nr 249, w ust. 1, stanowią załączniki nr 1—11 do niniejszego, z 2006 r. Nr 144, poz. 1043, Nr 208, poz. 1532 rozporządzenia.. i Nr 227, poz. 1658, z 2007 r. Nr 42, poz. 273, Nr 80, poz. 542, Nr 115, poz. 791, Nr 120, poz. 818, Nr 180, poz. 1280

Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie i Nr 181, poz. 1292, z 2008 r. Nr 70, poz. 416, Nr 145,, Nr 21w6, poz. 1370 i Nr 235, poz. 1618, z 2009 r. 14 dni od dnia ogłoszenia. Nr 6, poz. 33, Nr 31, poz. 206, Nr 56, poz. 458, Nr 157, i Nr 219, poz. 1705 oraz z 2010 r. Nr 44, poz. 250, Nr 54, poz. 320, Nr 127, poz. 857 i Nr 148, poz. 991. Minister Edukacji Narodowej: K. Hall w Załączniki do rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 21 stycznia 2011 r. (poz. 254) Załącznik nr 1 PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE ASYSTENT OSOBY NIEPEŁNOSPRAWNEJ w SYMBOL CYFROWY 346⁰² I. OPIS ZAWODU 3) współpracować z osobą niepełnosprawną i zespołem specjalistów w realizacji programu po- 1. W wyniku kształcenia w zawodzie absolwent powi- mocy i rehabilitacji; nien umieć: 4) opracowywać i realizować plan współdziałania 1) rozpoznawać i analizować sytuację społeczną z osobą niepełnosprawną z zakresu pomocy oraz warunki życia osoby niepełnosprawnej; bio -psycho -społecznej; 2) rozpoznawać symptomy zaburzeń psychosoma- 5) doradzać i pomagać osobie niepełnosprawnej tycznych i dbać o bezpieczeństwo osoby niepełno- w zaspokajaniu podstawowych potrzeb i rozsprawnej; wiązywaniu problemów; l Nr 49 — 3143 — Poz. 254 p 6) wykorzystywać możliwości rodziny i środowi- 4) u dzielanie pomocy osobie niepełnosprawnej ska sprzyjające usamodzielnianiu i integracji w korzystaniu z usług medycznych i rehabilitacyjz otoczeniem osoby niepełnosprawnej; nych oraz możliwości przekwalifikowania zawodowego; 7) stosować zasady zdrowego stylu życia; 8) wykonywać podstawowe czynności pielęgna- 5) u dzielanie pomocy. w nawiązywaniu kontaktów cyjne; społecznych i organizowaniu czasu wolnego; 9) pomagać osobie niepełnosprawnej w korzysta- 6) r eprezentovwanie osoby niepełnosprawnej; niu z ofert edukacyjnych, kulturalnych, sportowych i turystycznych; 7) w ykonywanie podstawowych zabiegów higienicznych i czynności pielęgnacyjnych. 10) pomagać osobie niepełnosprawnej w organizowaniu czasu wolnego oraz wspierać w rozwijao niu zdolności twórczych; II. BLOKI PROGRAMOWE 11) wspierać zaspokajanie potrzeb socjalnych oso- Zakres umiejętności i treści kształcenia wynikający by niepełnosprawnej; z opisu zawodu zawierają następujące bloki progra- 12) pomagać osobie niepełnosprawnej w załatwia- mowe: niu spraw urzędowych i prowadzeniu korespon-g dencji; 1) społeczno -prawny; 13) pomagać osobie niepełnosprawnej w gospoda- 2) praca z osobą niepełnosprawną; rowaniu środkami pieniężnymi; 3) podstawy działalności zawodowej. 14) współpracować z instytucjami, organizacjami,. specjalistami i indywidualnymi osobami świadczącymi różne formy pomocy osobom niepełno- BLOK: SPOŁECZNO -PRAWNY sprawnym; l 1. Cele kształcenia 15) monitorować i oceniać efekty własnej pracy; cUczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien 16) stosować przepisy prawa dotyczące wykonywaumieć: nych zadań zawodowych; 1) posługiwać się podstawową terminologią z za- 17) przestrzegać przepisów i zasad bezpieczeństwa kresu psychologii, pedagogiki i socjologii; i higieny pracy, przepisów ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony śrrodowiska; 2) określać wpływ procesów poznawczych na rozwój człowieka; 18) organizować stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii; 3) charakteryzować procesy emocjonalne, moty-. wacyjne i wolicjonalne; 19) komunikować się z uczestnikami procesu pracy; 4) określać składniki osobowości człowieka i czyn- 20) stosować przepisy Kodeksu pracy dotyczące w niki kształtujące osobowość; praw i obowiązków pracownika i pracodawcy; 5) charakteryzować psychofizyczny rozwój czło- 21) udzielać pierwszej pomocy w stanach zagrożewieka w poszczególnych fazach życia; nia życia i zdrowia; 6) określać rolę rodziny w systemie wsparcia dla 22) korzystać z różnych źródeł informacji; osoby niepełnosprawnej; 23) prowadzić działalność gospodarczą. w 7) określać rolę grupy, środowiska lokalnego i in- Kształtowanie postaw przedsiębiorczych oraz przy- stytucji w procesie integracji osoby niepełnogotowanie do wejścia na rynek pracy powinno prze- sprawnej; biegać zarówno w trakcie kształcenia zawodowego, 8) określać wpływ zjawisk obecnych w kulturze na jak i podczas realizacji zajęć edukacyjnych „Podstakształtowanie się tożsamości człowieka; wy przedsiębiorczości”. 9) określać rodzaje i stopnie niepełnosprawności; 2. Absolwent szkoły kształcącej w zawodzie asystent w osoby niepełnosprawnej powinien być przygotowa- 10) w yjaśniać znaczenie przestrzegania zasad higieny do wykonywania następujących zadań zawodo- ny dla zdrowia; wych: 11) c harakteryzować podstawowe zaburzenia soma- 1) towarzyszenie osobie niepełnosprawnej w peł- tyczne; nieniu ról społecznych i zawodowych; 12) w yjaśniać pojęcie zdrowia psychicznego i cho- 2) uczestniczenie w identyfikowaniu i rozwiązywa- roby psychicznej; niu problemów społecznych osoby niepełno- 13) k lasyfikować i charakteryzować podstawowe zasprawnej; burzenia psychiczne; 3) współdziałanie z pracownikiem socjalnym oraz 14) o kreślać rolę polityki społecznej w Polsce; innymi specjalistami w podnoszeniu jakości życia osoby niepełnosprawnej; 15) c harakteryzować problemy i kwestie społeczne; l Nr 49 — 3144 — Poz. 254 p 16) określać procesy zachodzące w życiu społecz- 11) współpracować z instytucjami wspierającymi nym oraz interpretować zachowania społeczne osobę niepełnosprawną; zbiorowości i jednostki; 12) wspierać osobę niepełnosprawną w rozwijaniu 17) rozróżniać podstawowe dziedziny prawa; zainteresowań, korzystaniu z ofert edukacyjnych, kulturalnych, rekreacyjnych i sportowych. 18) stosować przepisy prawa dotyczące osób nieoraz podejmowaniu zatrudnienia; pełnosprawnych. 13) pomagać osobie niepełnosprawnej w zarządzav 2. Treści kształcenia (działy programowe) niu budżetem domowym; 14) pomagać osobie niepełnosprawnej w kontakto- Treści kształcenia są ujęte w następujących działach waniu się z lekarzem; programowych: 15) stosować zasady organizacji i metody rehabili- 1) elementy psychologii ogólnej, społecznej, roz- o tacji społecznej w pracy z osobą niepełnosprawwojowej i klinicznej; ną; 2) socjologia rodziny i instytucji społecznych; 16) w spółpracować z zespołem rehabilitacyjnym; 3) elementy kulturoznawstwa; 17) w ykonywać podstawowe czynności pielęgnagcyjne; 4) pedagogika społeczna; 18) d bać o higienę osobistą osoby niepełnospraw- 5) elementy pedagogiki specjalnej; nej i jej otoczenia; 6) podstawy anatomii, fizjologii i patologii; 19) p omagać osobie niepełnosprawnej w układaniu jadłospisu i sporządzaniu posiłków; 7) wybrane elementy psychiatrii;. 20) p osługiwać się w stopniu podstawowym języ- 8) polityka społeczna — problemy i kwestie spo- kiem migowym. łeczne; l 2. Treści kształcenia (działy programowe) 9) wybrane elementy prawa; c Treści kształcenia są ujęte w następujących działach 10) prawne podstawy zabezpieczenia społecznego programowych: w Polsce. 1) u miejętności społeczne warunkujące współdzia- BLOK: PRACA Z OSOBĄ NIEPEŁNOSPRAWNĄ łanie z osobą niepełnosprawną; r 2) w ybrane zagadnienia z metodologii i metodyki 1. Cele kształcenia pracy z osobą niepełnosprawną; Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien. 3) p odstawy projektowania socjalnego; umieć: 4) organizacja czasu wolnego; 1) asystować osobie niepełnosprawnej w funkcjonowaniu w domowym, szkolnym, zawodowym 5) e lementy rehabilitacji społecznej osób niepełnoi społecznym; sprawnych; 6) m etody wykonywania czynności pielęgnacyjnych 2) komunikować się z osobą niepełnosprawną i zabiegów higienicznych; i członkami jej rodziny; 7) higiena osobista i otoczenia; 3) charakteryzować sytuację osoby niepełnosprawnej w rodzinie i środowisku; 8) higiena żywienia; w 4) dobierać techniki i metody pracy, w zależności 9) język migowy. od potrzeb osoby niepełnosprawnej, jej rodziny oraz środowiska; BLOK: PODSTAWY DZIAŁALNOŚCI ZAWODOWEJ 5) współpracować z osobą niepełnosprawną i pra- 1. Cele kształcenia cownikiem socjalnym w opracowaniu i realizacji projektów socjalnych; Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien w umieć: 6) opracowywać i realizować indywidualne plany pracy z zakresu pomocy bio -psycho -społecznej; 1) interpretować podstawowe pojęcia gospodarki rynkowej; 7) prowadzić ewaluację realizowanych projektów socjalnych i indywidualnych planów pracy; 2) podejmować działania związane z poszukiwaniem pracy; 8) stosować kontrakt socjalny w pracy z osobą niepełnosprawną; 3) sporządzać dokumenty dotyczące zatrudnienia; 9) reprezentować interesy osoby niepełnospraw- 4) sporządzać dokumenty niezbędne do podejmonej; wania i prowadzenia działalności gospodarczej; 10) współpracować ze środowiskiem lokalnym na 5) stosować przepisy Kodeksu pracy dotyczące rzecz osoby niepełnosprawnej; praw i obowiązków pracownika i pracodawcy; l Nr 49 — 3145 — Poz. 254 p 6) stosować przepisy i zasady bezpieczeństwa IV. ZALECANE WARUNKI REALIZACJI TREŚCI i higieny pracy, przepisy ochrony przeciw- KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE pożarowej oraz ochrony środowiska; Do realizacji treści kształcenia ujętych w blokach pro- 7) organizować stanowisko pracy zgodnie z wy- gramowych odpowiednie są następujące pomieszczemaganiami ergonomii; nia dydaktyczne:. 8) dobierać środki ochrony indywidualnej do ro- 1) p racownia treningu integracyjnego i zajęć relaksadzaju wykonywanej pracy; cyjnych; v 9) udzielać pierwszej pomocy poszkodowanym 2) p racownia higieny osobistej i pierwszej pomocy; w wypadkach przy pracy; 3) p racownia żywienia; 10) komunikować się i współpracować w zespole; 4) p racownia komputerowa. 11) rozwiązywać problemy dotyczące działalności Pracoownia treningu integracyjnego i zajęć zawodowej; relaksacyjnych powinna być wyposażona w: 12) podejmować decyzje; 1) wykładzinę dywanową; 13) doskonalić umiejętności zawodowe; 2) materace; 14) korzystać z różnych źródeł informacji; g3) nagrania dźwiękowe i filmowe. 15) przestrzegać zasad etyki. Pracownia higieny osobistej i pierwszej pomocy powinna być wyposażona w: 2. Treści kształcenia (działy programowe) 1) urządzenia sanitarne; Treści kształcenia są ujęte w następujących działach 2) przybory i środki higieniczne;. programowych: 3) łóżka; 1) podstawowe pojęcia gospodarki rynkowej; 4) materace specjalistyczne, w tym przeciwodleżynol we; 2) dokumenty dotyczące zatrudnienia; c5) materace lub maty; 3) podejmowanie i prowadzenie działalności gospodarczej; 6) fantomy do resuscytacji; 7) produkty medyczne; 4) prawa i obowiązki pracownika i pracodawcy; 8) apteczkę z wyposażeniem do udzielania pierwszej 5) bezpieczeństwo i higiena pracy; rpomocy. 6) ochrona przeciwpożarowa i ochrona środowi- Pracownia żywienia powinna być wyposażona w: ska; 1) zlewozmywak z instalacją zimnej i ciepłej wody;. 7) elementy ergonomii; 2) kuchenkę z piekarnikiem; 8) środki ochrony indywidualnej; 3) lodówkę; 9) zasady udzielania pierwszej pomocy poszkodo- 4) zestaw garnków i innych naczyń kuchennych; wanym w wypadkach przy pracy; 5) podstawowy sprzęt kuchenny; 10) zasady i metody komunikowania się; 6) zastawę stołową; 11) elementy socjologii i psychologii pracy; 7) środki czystości; 12) etyka. 8) kosz na odpadki. Pracownia komputerowa powinna być wyposa- III. PODZIAŁ GODZIN NA BLOKI PROGRAMOWE żona w:

* Podział godzin na bloki programowe dotyczy kształcenia Praktyczna nauka zawodu powinna być prowadzona w szkołach dla młodzieży i w szkołach dla dorosłych w wymiarze nie mniejszym niż 50% ogólnej liczby go- (w formie stacjonarnej i zaocznej). ** Pozostałe 10% godzin jest przeznaczone do rozdyspono- dzin przewidzianych w ramowym planie nauczania na wania przez autorów programów nauczania na dostoso- zajęcia edukacyjne z zakresu kształcenia zawodowewanie kształcenia do potrzeb rynku pracy. go. l Nr 49 — 3146 — Poz. 254 p Załącznik nr 2 PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE FLORYSTA SYMBOL CYFROWY 347⁰⁹. I. OPIS ZAWODU 24) u dzielać pierwszej pomocy poszkodowanym w wypadkach przy pracy; v 1. W wyniku kształcenia w zawodzie absolwent powi- 25) k orzystać z różnych źródeł informacji; nien umieć: 26) p rowadzić działalność gospodarczą. 1) rozpoznawać historyczne i współczesne style dekoracji roślinnych; Kształtowanie postaw przedsiębiorczych oraz przyo gotowanie do wejścia na rynek pracy powinno prze- 2) rozpoznawać rodzaje i gatunki roślin; biegać zarówno w trakcie kształcenia zawodowego, 3) określać właściwości biologiczne oraz wymaga- jak i podczas realizacji zajęć edukacyjnych „Podstania środowiskowe roślin ozdobnych; wy przedsiębiorczości”. 4) określać dekoracyjną wartość roślin; g2. Absolwent szkoły kształcącej w zawodzie florysta 5) określać czynniki wpływające na trwałość roś- powinien być przygotowany do wykonywania nalin; stępujących zadań zawodowych: 6) stosować metody przedłużania trwałości roślin; 1) projektowanie i wykonywanie dekoracji roślinnych; 7) stosować metody i techniki utrwalania roślin;. 2) aranżacja wystroju wnętrz oraz otwartej prze- 8) określać jakość i zastosowanie materiału roślinstrzeni, z zastosowaniem materiału roślinnego; nego; l 3) prowadzenie sprzedaży roślin ozdobnych, mate- 9) dobierać oraz przygotowywać materiał roślinny, riałów dekoracyjnych i wyrobów florystyczdekoracyjny i środki pomocniczce do wykonania nych; określonych kompozycji roślinnych; 4) wykonywanie usług florystycznych. 10) sporządzać i odczytywać szkice, rysunki odręczne i techniczne oraz projekty dekoracji roślin- 3. Zawód florysta jest zawodem szerokoprofilowym, nych; rumożliwiającym specjalizację pod koniec procesu 11) projektować i wykonywać kompozycje roślinne; kształcenia. Szkoła określa umiejętności specjalistyczne, biorąc pod uwagę potrzeby regionalnego 12) wykonywać dekoracje wnętrz, balkonów i tararynku pracy i zainteresowania uczniów. Tematyka sów;. specjalizacji może dotyczyć: 13) prowadzić sprzedaż roślin ozdobnych, materia- 1) dekoracji wnętrz; łów dekowracyjnych i wyrobów florystycznych; 2) florystyki ślubnej; 14) realizować zamówienia na usługi florystyczne; 3) florystyki żałobnej. 15) zapewniać jakość wyrobów florystycznych oraz kulturę obsługi klientów; II. BLOKI PROGRAMOWE 16) pozyskiwać oraz wykorzystywać informacje dotyczące aktualnych trendów w sztuce układania Zakres umiejętności i treści kształcenia wynikający w kwiatów; z opisu zawodu zawierają następujące bloki programowe: 17) posługiwać się językiem obcym na poziomie wspomagającym wykonywanie zadań zawodo- 1) podstawy florystyki; wych; 2) kompozycje florystyczne; 18) stosować techniki komputerowe w realizacji zadań zawodowych; 3) podstawy działalności zawodowej. w 19) stosować przepisy prawa dotyczące wykonywa- BLOK: PODSTAWY FLORYSTYKI nych zadań zawodowych; 20) przestrzegać przepisów i zasad bezpieczeństwa 1. Cele kształcenia i higieny pracy, przepisów ochrony przeciw- Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien pożarowej oraz ochrony środowiska; umieć: 21) organizować stanowisko pracy zgodnie z wy- 1) charakteryzować historyczne i współczesne formaganiami ergonomii; my dekoracji roślin; 22) komunikować się z uczestnikami procesu pracy; 2) charakteryzować historyczne i współczesne 23) stosować przepisy Kodeksu pracy dotyczące wnętrza, elementy architektoniczne i dekoracyjpraw i obowiązków pracownika i pracodawcy; ne; l Nr 49 — 3147 — Poz. 254 p 3) charakteryzować elementy kompozycji plastycz- 14) rysunek odręczny i techniczny; nej stosowane w dekoracjach roślinnych; 15) zasady projektowania dekoracji roślinnych; 4) charakteryzować rodzaje i gatunki roślin ozdob- 16) rodzaje kompozycji florystycznych; nych stosowanych w kompozycjach florystycznych; 17) charakterystyka te.chnik florystycznych; 5) charakteryzować budowę oraz fizjologiczne pro- 18) rodzaje usług florystycznych. cesy roślin; v BLOK: KOMPOZYCJE FLORYSTYCZNE 6) określać wpływ czynników uprawowych na wzrost i rozwój roślin; 1. Cele kształcenia 7) charakteryzować narzędzia i urządzenia stoso- Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien wane we florystyce; o umieć: 8) rozpoznawać podstawowe choroby i szkodniki 1) posługiwać się terminologią stosowaną we floroślin ozdobnych oraz stosować metody ich rystyce; zwalczania; 2) określać dekoracyjne właściwości roślin; 9) określać właściwości roślin i materiałów dekog racyjnych; 3) określać czynniki wpływające na trwałość roślin; 10) charakteryzować środki techniczne stosowane we florystyce; 4) określać przydatność materiału dekoracyjnego, środków technicznych oraz pojemników do wy- 11) określać zasady przechowywania i obrotu rośli-.konania dekoracji roślinnych; nami ozdobnymi; 5) przestrzegać zasad przechowywania materiału 12) sporządzać szkice, rysunki odręczne oraz rysunki techniczne kompozycji roślinnych; lflorystycznego i gotowych wyrobów; 6) przestrzegać przepisów dotyczących obrotu ma- 13) określać zasady projektowania dekoracji roślincteriałem florystycznym; nych; 7) wykonywać zabiegi pielęgnacyjne roślin i kom- 14) charakteryzować style, typy i rodzaje kompozypozycji florystycznych; cji florystycznych; 8) sporządzać dokumentację projektową dekoracji 15) charakteryzować technikir wykonania dekoracji roślinnych; roślinnych; 9) określać rodzaje i style kompozycji roślinnych; 16) przyjmować zlecenia na usługi florystyczne.. 10) d obierać styl i rodzaj dekoracji roślinnych odpo- 2. Treści kształcenia (działy programowe) wiednio do przeznaczenia oraz warunków otoczenia; Treści kształcwenia są ujęte w następujących działach programowych: 11) p rzestrzegać zasad kolorystyki oraz kompozycji plastycznej; 1) historia dekoracji roślinnych; 12) d obierać materiał roślinny, materiały dekoracyj- 2) wybrane elementy historii sztuki; ne i środki techniczne do wykonania określo- 3) motywy roślinne w sztuce dekoracyjnej; nych kompozycji florystycznych; w4) zasady kompozycji plastycznej; 13) p rzygotowywać materiał roślinny do wykonania określonych kompozycji; 5) rodzaje i gatunki roślin ozdobnych stosowanych w kompozycjach florystycznych; 14) s tosować metody i techniki utrwalania roślin; 6) budowa, fizjologia i wymagania roślin ozdob- 15) p osługiwać się narzędziami i urządzeniami do nych; wykonania kompozycji roślinnych; w7) czynniki uprawowe wpływające na wzrost i roz- 16) s tosować różne techniki wykonania dekoracji wój roślin; roślinnych; 8) narzędzia i urządzenia stosowane we florysty- 17) w ykonywać dekoracje roślinne; ce; 18) d obierać materiał roślinny do aranżacji wnętrz, 9) ochrona roślin; tarasów i balkonów; 10) materiał roślinny; 19) w ykonywać dekoracje roślinne zgodnie z aktualnymi trendami florystycznymi, zamówieniami 11) materiały dekoracyjne; i oczekiwaniami klientów; 12) środki techniczne; 20) p akować oraz przygotowywać rośliny cięte, do- 13) zasady przechowywania i obrotu roślinami niczkowe i gotowe wyroby florystyczne do ozdobnymi; transportu; l Nr 49 — 3148 — Poz. 254 p 21) oceniać jakość wykonania wyrobów florystycz- 8) d obierać środki ochrony indywidualnej do ronych; dzaju wykonywanej pracy; 22) określać koszty wykonania wyrobów florystycz- 9) u dzielać pierwszej pomocy poszkodowanym nych oraz koszty realizacji zamówień klientów; w wypadkach przy pracy;. 23) przestrzegać zasad ekspozycji materiałów i wy- 10) komunikować się i współpracować w zespole; robów florystycznych; 11) rozwiązywać problemy dotyczące działalności 24) prowadzić sprzedaż wyrobów florystycznych; zawodow v ej; 25) udzielać porad dotyczących pielęgnacji oraz 12) podejmować decyzje; przechowywania roślin; 13) doskonalić umiejętności zawodowe; 26) korzystać z czasopism, literatury, katalogów i ino nych źródeł informacji florystycznej. 14) korzystać z różnych źródeł informacji; 2. Treści kształcenia (działy programowe) 15) przestrzegać zasad etyki. Treści kształcenia są ujęte w następujących działach 2. Treści kształcenia (działy programowe) programowych: g Treści kształcenia są ujęte w następujących działach 1) terminologia florystyczna; programowych: 2) zasady przedłużania trwałości roślin; 1) podstawowe pojęcia gospodarki rynkowej; 3) zasady pielęgnacji roślin ozdobnych; 2) dokumenty dotyczące zatrudnienia;. 4) zasady obrotu roślinami ozdobnymi, materiała- 3) p odejmowanie i prowadzenie działalności gosmi dekoracyjnymi i środkami technicznymi; podarczej; l 5) zasady projektowania dekoracji roślinnych; 4) prawa i obowiązki pracownika i pracodawcy; 6) dokumentacja projektowa dekocracji roślinnych; 5) bezpieczeństwo i higiena pracy; 7) rodzaje i style kompozycji roślinnych; 6) o chrona przeciwpożarowa i ochrona środowi- 8) trendy florystyczne; ska; 9) narzędzia i urządzenia stosowane we florysty- 7) elementy ergonomii; r ce; 8) środki ochrony indywidualnej; 10) techniki florystyczne; 9) z asady udzielania pierwszej pomocy poszkodo-. 11) metody i techniki utrwalania roślin; wanym w wypadkach przy pracy; 12) zasady ekspozycji roślin, materiałów oraz wyro- 10) zasady i metody komunikowania się; bów florystycznych; 11) elementy socjologii i psychologii pracy; 13) zasady sprzedaży wyrobów florystycznych. 12) etyka. BLOK: PODSTAWY DZIAŁALNOŚCI ZAWODOWEJ III. PODZIAŁ GODZIN NA BLOKI PROGRAMOWE 1. Cele kształcenia

praw i obowiązków pracownika i pracodawcy; * Podział godzin na bloki programowe dotyczy kształcenia 6) stosować przepisy i zasady bezpieczeństwa w szkołach dla młodzieży i w szkołach dla dorosłych i higieny pracy, przepisy ochrony przeciw- (w formie stacjonarnej i zaocznej). pożarowej oraz ochrony środowiska; ** Pozostałe 10% godzin jest przeznaczone do rozdysponowania przez autorów programów nauczania na dostoso- 7) organizować stanowisko pracy zgodnie z wy- wanie kształcenia do potrzeb rynku pracy, w tym na spemaganiami ergonomii; cjalizację. l Nr 49 — 3149 — Poz. 254 p IV. ZALECANE WARUNKI REALIZACJI TREŚCI 11) ekran projekcyjny; KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE 12) programy specjalistyczne; Do realizacji treści kształcenia ujętych w blokach pro- 13) skaner; gramowych odpowiednie są następujące pomieszczenia dydaktyczne: 14) drukarkę;. 1) pracownia plastyczna; 15) odtwarzacz VHS i DVD; v 2) pracownia materiałoznawstwa roślinnego; 16) telewizor; 3) pracownia florystyczna; 17) kamerę cyfrową; 4) warsztaty szkolne. 18) aparat fotograficzny, statyw. o Pracownia plastyczna powinna być wyposażo- Pracownia florystyczna powinna być wyposażona w: na w: 1) stoły przystosowane do wykonywania rysunków 1) materiały florystyczne; (jeden stół dla jednego ucznia); 2) filmy dydaktyczne, przezrocza i foliogramy obrazu- 2) materiały i przybory rysunkowe i malarskie; gjące kompozycje florystyczne; 3) modele i makiety dekoracji wnętrz; 3) albumy dotyczące kompozycji florystycznych; 4) plansze, zestawy zdjęć przedstawiających wnętrza 4) literaturę florystyczną; historyczne oraz ich wyposażenie; 5) prezentacje multimedialne dotyczące: stylów i ro- 5) programy multimedialne z zakresu kompo.zycji dzajów kompozycji, materiałoznawstwa florystyczplastycznej, historii sztuki, historii dekoracji roślinnego, technik florystycznych, materiałów dekoranych; cyjnych i technicznych; l 6) filmy dydaktyczne, przezrocza i foliogramy doty- 6) katalogi materiałów i wyrobów florystycznych; czące dekoracji roślinnych; c 7) tabelaryczne zestawienia gatunków roślin stoso- 7) albumy, katalogi, informatory dotyczące dekoracji wanych we florystyce; roślinnych; 8) cenniki materiałów florystycznych; 8) materiały i środki do ekspozycji wyrobów florystycznych; r9) kasy fiskalne; 9) rzutnik pisma; 10) regały do prezentacji materiałów i wyrobów florystycznych; 10) projektor multimedialny;. 11) kostki wystawowe; 11) ekran projekcyjny; 12) przenośne źródła światła; 12) komputer wze specjalistycznym oprogramowaniem; 13) lustra — co najmniej 2 sztuki; 13) skaner; 14) prasy do suszenia roślin metodą zielnikową; 14) drukarkę. 15) rzutnik pisma; Pracownia materiałoznawstwa roślinnego 16) projektor multimedialny; powwinna być wyposażona w: 17) ekran projekcyjny; 1) kolekcję roślin doniczkowych; 18) komputer ze specjalistycznym oprogramowa- 2) zestaw podłoży i nawozów do uprawy roślin do- niem; niczkowych i balkonowych; 19) epidiaskop; 3) sprzęt do pielęgnacji roślin; 20) skaner; w4) zielniki; 21) drukarkę; 5) zestawy roślin zasuszonych, uprawianych na su- 22) tablicę białą bezpyłową; che bukiety; 23) tablicę korkową; 6) katalogi roślin ozdobnych; 24) czasopisma specjalistyczne polskie i obcojęzycz- 7) programy multimedialne; ne; 8) filmy dydaktyczne i foliogramy obrazujące gatunki 25) aparat fotograficzny, statyw; roślin, materiałów dekoracyjnych i środków technicznych; 26) kamerę cyfrową; 9) rzutnik pisma; 27) odtwarzacz DVD; 10) projektor multimedialny; 28) telewizor. l Nr 49 — 3150 — Poz. 254 p Warsztaty szkolne powinny być wyposażone w: niską i wysoką temperaturę, wiertarkę, wkrętarkę, imadło, kuchenkę elektryczną, laminarkę, konewki, 1) materiały florystyczne; zraszacze; 2) stanowiska robocze (jedno stanowisko dla dwóch 10) p ojemniki na odpady organiczne i nieorganiczne; uczniów);. 11) s telaże do wykonywania i ekspozycji dekoracji 3) wózek do transportu roślin; wiszących; 4) pojemniki do przechowywania roślin; 12) p unkty pobovru zimnej i ciepłej wody; 5) stelaż do wstążek i papieru do pakowania roślin; 13) e lektryczne gniazda wtykowe przy stanowiskach roboczych. 6) statywy do bukietów ślubnych; Pracownie powinny składać się z sali lekcyjnej i zapleo 7) wazony, naczynia i inne pojemniki; cza magazynowo -socjalnego. W sali lekcyjnej należy zapewnić stanowisko pracy dla nauczyciela i odpo- 8) lustra — co najmniej 2 sztuki; wiednią liczbę stanowisk pracy dla uczniów. 9) narzędzia i urządzenia: noże, sekatory, nożyczki, W warsztatach szkolnych powinno znajdować się ponożyce do cięcia blachy, piłki do drewna i metalu, mieszczenie do instruktażu, magazyn materiałów flog noże do cięcia styropianu i płyt gipsowych, mło- rystycznych, magazyn kwiatów ciętych z zacienieniem tek, obcęgi, przecinaki do drutu, zszywacze biuro- i regulowaną temperaturą oraz łatwo zmywalnymi we, zszywacze tapicerskie, pistolety do kleju na podłogą i ścianami.. l c Załącznik nr 3 PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE KUCHARZ MAŁEJ GASTRONOMII SYMBOL CYFROWY 512⁰⁵ r I. OPIS ZAWODU 13) p rowadzić bieżącą konserwację narzędzi, maszyn i urządzeń; 1. W wyniku kształcenia w zawodzie absolwent powi-. nien umieć: 14) p rzestrzegać zasad zabezpieczania jakości zdrowotnej żywności; 1) stosować zasady racjonalnego żywienia; w 15) p rzestrzegać przepisów sanitarnych; 2) dokonywać jakościowej oceny surowców, półproduktów i potraw; 16) s tosować przepisy prawa dotyczące wykonywa- 3) dobierać surowce do produkcji potraw i napo- nych zadań zawodowych; jów; 17) p rzestrzegać przepisów i zasad bezpieczeństwa 4) przechowywać surowce, półprodukty i gotowe i higieny pracy, przepisów ochrony przeciww potrawy; pożarowej oraz ochrony środowiska; 5) prowadzić racjonalną gospodarkę surowcami; 18) o rganizować stanowisko pracy zgodnie z wy- 6) przygotowywać półprodukty potraw do sprze- maganiami ergonomii; daży; 19) k omunikować się z uczestnikami procesu pracy; 7) sporządzać potrawy i napoje oferowane do sprzedaży w placówkach gastronomicznych; 20) s tosować przepisy Kodeksu pracy dotyczące w 8) stosować różne techniki sporządzania potraw praw i obowiązków pracownika i pracodawcy; i napojów; 21) u dzielać pierwszej pomocy poszkodowanym 9) prawidłowo zestawiać potrawy i napoje w dania w wypadkach przy pracy; oraz posiłki; 22) k orzystać z różnych źródeł informacji; 10) opracowywać ofertę kulinarną dla placówek gastronomicznych; 23) p rowadzić działalność gospodarczą. 11) przeprowadzać kalkulację cenową potraw i na- Kształtowanie postaw przedsiębiorczych oraz przypojów; gotowanie do wejścia na rynek pracy powinno prze- 12) użytkować narzędzia, maszyny i urządzenia sto- biegać zarówno w trakcie procesu kształcenia zawosowane w produkcji oraz ekspedycji potraw dowego, jak i podczas realizacji zajęć edukacyjnych i napojów; „Podstawy przedsiębiorczości”. l Nr 49 — 3151 — Poz. 254 p 2. Absolwent szkoły kształcącej w zawodzie kucharz 3) k lasyfikacja surowców, półproduktów i wyromałej gastronomii powinien być przygotowany do bów gotowych; wykonywania następujących zadań zawodowych: 4) zasady układania jadłospisów; 1) sporządzanie typowych potraw i napojów; 5) zasady układania i rodzaje kart menu; 2) przygotowywanie półproduktów podstawowych. potraw, napojów i innych wyrobów kulinar- 6) podstawy mikrobiologii; nych; 7) zasady żyvwienia dietetycznego; 3) przeprowadzanie obróbki cieplnej półproduk- 8) przepisy sanitarne; tów potraw i napojów oraz ich bezpośredniej sprzedaży w placówkach gastronomicznych; 9) s ystemy zabezpieczania jakości zdrowotnej żywności. 4) przechowywanie i magazynowanie surowców, o półproduktów i produktów kulinarnych. BLOK: TECHNOLOGIA GASTRONOMICZNA II. BLOKI PROGRAMOWE 1. Cele kształcenia Zakres umiejętności i treści kształcenia wynikający Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien z opisu zawodu zawierają następujące bloki progra-gumieć: mowe: 1) o ceniać produkty spożywcze pod względem 1) podstawy racjonalnego żywienia; towaroznawczym; 2) oceniać jakość surowców, półproduktów i in- 2) technologia gastronomiczna;.nych wyrobów kulinarnych; 3) podstawy działalności zawodowej. 3) przechowywać surowce, półprodukty i wyroby gotowe; BLOK: PODSTAWY RACJONALNEGO ŻYWIENlIA 4) dokonywać wstępnej i cieplnej obróbki surow- 1. Cele kształcenia cców; Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien 5) dobierać surowce i półprodukty do produkcji umieć: wyrobów kulinarnych; 1) posługiwać się terminologią gastronomiczną; 6) przygotowywać półprodukty potraw i napojów r do wykończenia i bezpośredniej sprzedaży 2) określać podstawowe funkcje składników odw placówkach gastronomicznych; żywczych; 3) określać wartość odżywczą i energetyczną pod- 7) sporządzać podstawowy asortyment potraw. stawowych surowców i półproduktów stosowa- z warzyw, owoców i grzybów; nych w gastronomii; 8) sporządzać podstawowy asortyment potraw 4) klasyfikow w ać surowce, półprodukty i wyroby z jaj, mleka i jego przetworów; gotowe w zależności od pochodzenia i wartości 9) sporządzać podstawowy asortyment potraw odżywczej i energetycznej; i wyrobów kulinarnych z mąki i kaszy; 5) dokonywać zamiany produktów spożywczych 10) sporządzać podstawowy asortyment potraw w grupie i między grupami; z mięsa zwierząt rzeźnych, drobiu i ryb; 6) układać i oceniać jadłospisy codzienne; w 11) sporządzać sosy, przystawki, sałatki; 7) układać karty menu; 12) porcjować, wykończać i dekorować potrawy; 8) dobierać surowce i techniki wykonania potraw w zależności od rodzaju diety; 13) przygotowywać proste potrawy dietetyczne; 9) zapobiegać niekorzystnym zmianom zachodzą- 14) przygotowywać typowe potrawy kuchni starocym w surowcach i półproduktach podczas ob- polskiej i kuchni regionalnej; róbki wstępnej i cieplnej oraz ekspedycji i przew 15) przestrzegać zasad racjonalnego wykorzystywachowywania; nia surowców spożywczych; 10) stosować zasady zabezpieczania jakości zdro- 16) dokonywać organoleptycznej oceny produktów wotnej żywności; spożywczych, potraw i napojów; 11) przestrzegać przepisów sanitarnych. 17) wdrażać systemy zarządzania jakością w produkcji żywności; 2. Treści kształcenia (działy programowe) 18) dobierać narzędzia, naczynia i sprzęt kuchenny Treści kształcenia są ujęte w następujących działach do operacji technologicznych oraz ekspedycji programowych: wyrobów kulinarnych; 1) podstawy żywienia; 19) dobierać maszyny i urządzenia do rodzaju i wiel- 2) wartość energetyczna i odżywcza żywności; kości produkcji; l Nr 49 — 3152 — Poz. 254 p 20) posługiwać się narzędziami do obróbki techno- 6) s tosować przepisy i zasady bezpieczeństwa logicznej oraz ekspedycji potraw i napojów; i higieny pracy, przepisy ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska; 21) użytkować maszyny i urządzenia gastronomiczne; 7) o rganizować stanowisko pracy zgodnie z wy- 22) dokonywać konserwacji sprzętu kuchennego, maganiami ergon.omii; maszyn i urządzeń stosowanych w produkcji 8) d obierać środki ochrony indywidualnej do roi ekspedycji potraw i napojów; dzaju wykonywanej pracy; v 23) organizować i wykonywać prace porządkowe 9) u dzielać pierwszej pomocy poszkodowanym w produkcyjnej i ekspedycyjnej części przedsię- w wypadkach przy pracy; biorstwa gastronomicznego; 10) komunikować się i współpracować w zespole; 24) organizować prace związane ze zmywaniem nao czyń stołowych i kuchennych; 11) rozwiązywać problemy dotyczące działalności zawodowej; 25) utrzymywać czystość i porządek na stanowisku pracy; 12) podejmować decyzje; 26) przestrzegać przepisów sanitarnych. 13) doskonalić umiejętności zawodowe; g 14) korzystać z różnych źródeł informacji; 2. Treści kształcenia (działy programowe) 15) przestrzegać zasad etyki. Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych: 2. Treści kształcenia (działy programowe) 1) podstawy towaroznawstwa produktów spożywczych;.Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych: 2) składowanie, magazynowanie i przechowywanie produktów spożywczych; l1) podstawowe pojęcia gospodarki rynkowej; 3) procesy technologiczne w produkcji gastro- 2) dokumenty dotyczące zatrudnienia; c nomicznej; 3) p odejmowanie i prowadzenie działalności gos- 4) sporządzanie i ekspedycja podstawowych po- podarczej; traw i napojów z poszczególnych grup produk- 4) prawa i obowiązki pracownika i pracodawcy; tów spożywczych; r5) bezpieczeństwo i higiena pracy; 5) porcjowanie, wykończanie i dekorowanie potraw; 6) o chrona przeciwpożarowa i ochrona środowiska; 6) podstawy żywienia dietetycznego;. 7) potrawy kuchni staropolskiej i kuchni regional- 7) elementy ergonomii; nej; 8) środki ochrony indywidualnej; 8) ocena produktów spożywczych, potraw i napo- 9) z asady udzielania pierwszej pomocy poszkodojów; wanym w wypadkach przy pracy; 9) systemy zarządzania jakością w produkcji żyw- 10) zasady i metody komunikowania się; ności; 11) elementy socjologii i psychologii pracy; 10) wyposażenie techniczne zakładów gastronomicznych; 12) etyka. 11) przepisy sanitarne. III. PODZIAŁ GODZIN NA BLOKI PROGRAMOWE

3) sporządzać dokumenty dotyczące zatrudnienia; * Podział godzin na bloki programowe dotyczy kształcenia 4) sporządzać dokumenty niezbędne do podejmo- w szkołach dla młodzieży i w szkołach dla dorosłych wania i prowadzenia działalności gospodarczej; (w formie stacjonarnej i zaocznej). ** Pozostałe 15% godzin jest przeznaczone do rozdyspono- 5) stosować przepisy Kodeksu pracy dotyczące wania przez autorów programów nauczania na dostosopraw i obowiązków pracownika i pracodawcy; wanie kształcenia do potrzeb rynku pracy. l Nr 49 — 3153 — Poz. 254 p IV. ZALECANE WARUNKI REALIZACJI TREŚCI boty kuchenne, miksery, maszynki do mielenia, KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE sokowirówki, ekspres do kawy, tostery, młynek koloidalny; Do realizacji treści kształcenia ujętych w blokach pro- 7) instrukcje obsługi maszyn i urządzeń, dokumentagramowych odpowiednie są następujące pomieszczenia dydaktyczne: cję technologiczną,.receptury kulinarne i normy żywienia. 1) pracownia technologii gastronomicznej; Pracownia povdstaw żywienia powinna być wy- 2) pracownia podstaw żywienia. posażona w: Pracownia technologii gastronomicznej po- 1) zestaw przepisów z zakresu prawa żywnościowewinna być wyposażona w: go; 1) stanowiska produkcyjne (jedno stanowisko dla o 2) tabele składu i wartości odżywczej i energetycznej dwóch uczniów) wyposażone w stoły produkcyjproduktów spożywczych; ne, kuchenki z piekarnikiem, zlewozmywaki z instalacją zimnej i ciepłej wody, zestawy garnków 3) normy żywienia; i innych naczyń kuchennych, drobny sprzęt produkcyjny; 4) jadłospisy codzienne i dekadowe; g 2) stanowisko podziału produktów spożywczych wy- 5) karty potraw i napojów; posażone w wagi i miarki; 6) formularze do planowania i oceny wyżywienia; 3) stanowisko wstępnej obróbki jaj z naświetlarką; 7) w zory druków podstawowych badań laboratoryj- 4) stanowisko mycia rąk wyposażone w umyw.alkę nych; z instalacją zimnej i ciepłej wody, pojemnik na mydło, płyn dezynfekujący, ręczniki papierowe; 8) o pakowania żywności wygodnej i żywności funkl 5) stanowisko do organoleptycznej oceny wyrobów cjonalnej; kulinarnych, wyposażone w stoliki i krzesła do c9) model układu trawiennego człowieka. konsumpcji oraz oceny przygotowanych potraw i innych wyrobów kulinarnych, bieliznę i zastawę Pracownie powinny składać się z sali lekcyjnej i zaplestołową, podstawowy sprzęt kelnerski; cza magazynowo -socjalnego. W sali lekcyjnej należy 6) urządzenia i maszyny gastronomiczne: urządzenia zapewnić stanowisko pracy dla nauczyciela i odpochłodnicze, zmywarka, kuchrenka mikrofalowa, ro- wiednią liczbę stanowisk pracy dla uczniów.. w Załącznik nr 4 PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE OPERATOR MASZYN LEŚNYCH SYMBOL CYFROWY 833⁰² w I. OPIS ZAWODU 6) wykonywać proste prace ślusarskie i ciesielskie; 1. W wyniku kształcenia w zawodzie absolwent powi- 7) mierzyć podstawowe wielkości fizyczne i geonien umieć: metryczne oraz interpretować wyniki pomia- 1) określać zasady działania oraz przeznaczenie rów; wmaszyn; 8) wykonywać pomiary objętości i miąższości sortymentów drewna; 2) klasyfikować maszyny według przeznaczenia i budowy; 9) wykonywać ścinkę drzew i przygotowywać sortymenty drewna; 3) obsługiwać maszyny i urządzenia do pozyskiwania, transportu drewna oraz do prac hodowla- 10) wykonywać prace związane z pozyskiwaniem nych i inżynieryjnych; i zagospodarowaniem produktów ubocznych lasu; 4) wykonywać drobne naprawy maszyn i urządzeń; 11) wykonywać prace pomocnicze przy obsłudze rębaków i korowarek mechanicznych; 5) dokonywać konserwacji narzędzi, urządzeń mechanicznych, pneumatycznych, hydraulicznych 12) rozpoznawać podstawowe cechy lasu i drzewoi elektrycznych; stanów; l Nr 49 — 3154 — Poz. 254 p 13) analizować zjawiska przyrodnicze w środowisku 38) udzielać pierwszej pomocy poszkodowanym leśnym; w wypadkach przy pracy; 14) rozpoznawać ważniejsze gatunki roślin i zwie- 39) korzystać z różnych źródeł informacji; rząt leśnych; 40) prowadzić działalność gospodarczą.. 15) rozpoznawać najgroźniejsze leśne szkodniki Kształtowanie postaw przedsiębiorczych oraz przyowadzie i ich żerowiska; gotowanie do wejścia na rynek pracy powinno prze- 16) rozpoznawać szyszki i nasiona ważniejszych biegać zarówvno w trakcie kształcenia zawodowego, drzew i krzewów leśnych; jak i podczas realizacji zajęć edukacyjnych „Podstawy przedsiębiorczości”. 17) przygotowywać glebę pod zalesienia i odnowienia; 2. Absolwent szkoły kształcącej w zawodzie operator masozyn leśnych powinien być przygotowany do 18) wykonywać odnowienia powierzchni zrębowykonywania następujących zadań zawodowych: wych, przygotowywać tereny do zalesień na gruntach porolnych i rekultywowanych; 1) p ozyskiwanie drewna i innych produktów leśnych; 19) wprowadzać poprawki i uzupełnienia upraw leś- 2) o bsługa, konserwacja oraz drobne naprawy manych; g szyn i urządzeń leśnych; 20) wykonywać zabiegi pielęgnacyjne na uprawach 3) w ykonywanie urządzeń łowieckich oraz obieki w młodnikach; tów małej architektury związanych z turystycz- 21) wykonywać trzebieże wczesne i późne; nym zagospodarowaniem lasu;.4) w ykonywanie prac związanych z hodowlą 22) wykonywać mechaniczne i chemiczne zabiegi i ochroną lasu; zwalczania szkodliwych owadów, grzybów i chwastów; l5) w ykonywanie prac konserwacyjnych w terenie leśnym. 23) pozyskiwać szyszki i nasiona drzew oraz krzewów leśnych; c II. BLOKI PROGRAMOWE 24) prowadzić i obsługiwać ciągnik rolniczy w za- Zakres umiejętności i treści kształcenia wynikający kresie niezbędnym do uzyskania prawa jazdy z opisu zawodu zawierają następujące bloki prograkategorii T; mowe: r 25) rozpoznawać zagrożenia pożarowe; 1) podstawy leśnictwa; 26) lokalizować miejsca pożarów;. 2) maszyny i urządzenia; 27) posługiwać się narzędziami i podręcznym sprzętem gaśniczym; 3) ochrona, hodowla i użytkowanie lasu; w 28) wykonywać prace porządkowe i naprawcze te- 4) podstawy działalności zawodowej. renów oraz urządzeń rekreacyjno-turystycznych; BLOK: PODSTAWY LEŚNICTWA 29) wykonywać prace konserwacyjne rowów melio- 1. Cele kształcenia racyjnych, zbiorników retencyjno-przeciwpożarowych, dróg leśnych i urządzeń drogowych; Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien w umieć: 30) wykonywać urządzenia łowieckie; 1) charakteryzować główne składniki środowiska; 31) dokumentować wykonaną pracę; 2) o kreślać zasady racjonalnego gospodarowania 32) obsługiwać komputer w podstawowym zakresie zasobami środowiska; oraz użytkować typowe oprogramowanie wspo- 3) o kreślać cele i formy ochrony przyrody, ze szczemagające pracę; gólnym uwzględnieniem zasobów leśnych; w 33) stosować przepisy prawa dotyczące wykonywa- 4) o kreślać wpływ hałasu, odpadów, zanieczysznych zadań zawodowych; czeń przemysłowych, bytowych oraz pochodzących z produkcji rolniczej na środowisko natu- 34) przestrzegać przepisów i zasad bezpieczeństwa ralne; i higieny pracy, przepisów ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska; 5) s tosować zasady postępowania w sytuacjach zagrożeń dla środowiska, szczególnie w przy- 35) organizować stanowisko pracy zgodnie z wypadku zagrożeń pożarem; maganiami ergonomii; 6) o kreślać wpływ organizmów żywych na środo- 36) komunikować się z uczestnikami procesu pracy; wisko leśne; 37) stosować przepisy Kodeksu pracy dotyczące 7) r ozpowszechniać wiedzę dotyczącą celów i form praw i obowiązków pracownika i pracodawcy; ochrony zasobów leśnych. l Nr 49 — 3155 — Poz. 254 p 2. Treści kształcenia (działy programowe) 15) rozróżniać rodzaje i elementy instalacji elektrycznej; Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych: 16) dobierać narzędzia, przyrządy, materiały oraz maszyny i urządzenia do prac pielęgnacyjnych, 1) środowisko i jego komponenty; zabiegów ochronn.ych lasu i transportu drewna; 2) zasoby naturalne, racjonalne gospodarowanie zasobami środowiska; 17) oceniać stan techniczny maszyn i urządzeń użytkowanychv w gospodarce leśnej; 3) czynniki wpływające na dewastację środowiska leśnego i jego zasoby; 18) dokonywać konserwacji maszyn i urządzeń leśnych; 4) oddziaływanie zanieczyszczeń pochodzących z eksploatacji maszyn i przemysłu na środowi- 19) dobierać materiały i urządzenia do naprawy sko; u o rządzeń melioracyjnych; 5) oddziaływanie organizmów żywych na środowi- 20) dobierać materiały i urządzenia do naprawy sko leśne; dróg leśnych; 6) ochrona przyrody; 21) wykonywać i dokonywać konserwacji obiektów 7) ochrona środowiska przed pożarami, wyciekamig inżynieryjnych; paliw i olejów; 22) wykonywać urządzenia łowieckie oraz dokony- 8) cele i zasady zrównoważonej gospodarki leśnej; wać ich konserwacji; 9) współpraca międzynarodowa w zakresie ochro- 23) obsługiwać urządzenia i podręczny sprzęt ny środowiska;.przeciwpożarowy; 10) edukacja społeczeństwa w zakresie ochrony zasobów leśnych. 24) użytkować komputer ze specjalistycznym oprolgramowaniem zawodowym. BLOK: MASZYNY I URZĄDZENIA c2. Treści kształcenia (działy programowe) 1. Cele kształcenia Treści kształcenia są ujęte w następujących działach Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien programowych: umieć: 1) podstawy rysunku technicznego; 1) czytać i analizować rysunkri techniczne; 2) materiałoznawstwo; 2) wykonywać szkice typowych części maszyn; 3) części maszyn; 3) rozróżniać materiały.konstrukcyjne do budowy 4) napędy hydrauliczne i pneumatyczne; maszyn; 5) montaż i demontaż maszyn i urządzeń; 4) rozpoznawwać zjawiska korozyjne, chronić przed korozją maszyny i urządzenia; 6) silniki spalinowe i elektryczne; 5) rozróżniać konstrukcje i zasady działania połą- 7) t echnologie najmniej szkodliwe dla środowiska czeń, osi, wałów, łożysk, sprzęgieł, hamulców leśnego; i mechanizmów oraz określać ich zastosowanie; 8) przepisy ruchu drogowego; 6) wyjaśniać budowę i zasady działania napędów 9) technika kierowania ciągnikiem rolniczym; whydraulicznych i pneumatycznych; 10) podstawy elektrotechniki; 7) planować i wykonywać proces montażu i demontażu maszyn i urządzeń; 11) instalacje elektryczne i odbiorniki energii elektrycznej; 8) obsługiwać silniki spalinowe i elektryczne; 12) narzędzia, maszyny i urządzenia stosowane 9) dobierać narzędzia, przyrządy i materiały do zabiegów gospodarczych w leśnictwie; w transporcie leśnym; w 10) stosować technologie najmniej szkodliwe dla 13) narzędzia, maszyny i urządzenia stosowane środowiska leśnego; w hodowli lasu i do pozyskiwania drewna; 11) przestrzegać przepisów ruchu drogowego; 14) materiały i urządzenia do prac remontowych urządzeń melioracyjnych i napraw dróg leś- 12) prowadzić i obsługiwać ciągnik rolniczy w zanych; kresie niezbędnym do uzyskania prawa jazdy kategorii T; 15) materiały i urządzenia stosowane do prac remontowo-budowlanych i konserwacyjnych 13) posługiwać się terminologią z zakresu elektrobudowli; techniki; 16) urządzenia i sprzęt przeciwpożarowy; 14) przestrzegać zasad użytkowania odbiorników energii elektrycznej; 17) specjalistyczne oprogramowanie zawodowe. l Nr 49 — 3156 — Poz. 254 p BLOK: OCHRONA, HODOWLA I UŻYTKOWANIE LASU 9) sposoby zagospodarowania lasu; 10) czynniki biotyczne i abiotyczne; 1. Cele kształcenia 11) grzyby patogeniczne; Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien umieć: 12) szkodliwe owady l.eśne; 1) wyjaśniać podstawowe pojęcia dotyczące lasu, 13) mapy leśne; drzewostanu, siedliska i środowiska; v 14) ochrona przeciwpożarowa lasu. 2) charakteryzować skład gatunkowy drzewostanów; BLOK: PODSTAWY DZIAŁALNOŚCI ZAWODOWEJ 3) określać cechy i fazy rozwojowe drzewostanów; 1. Cele kształcenia 4) charakteryzować cele i zasady prowadzenia gos- o podarstwa leśnego; Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien umieć: 5) uczestniczyć w pracach związanych z nasiennictwem i selekcją drzew leśnych; 1) interpretować podstawowe pojęcia gospodarki rynkowej; 6) oceniać przydatność nieużytków i gruntów pog rolnych do wykonania agromelioracji; 2) podejmować działania związane z poszukiwa- 7) rozpoznawać rodzaje, określać właściwości niem pracy; i przeznaczenie drewna na podstawie jego bu- 3) sporządzać dokumenty dotyczące zatrudnienia; dowy; 4) sporządzać dokumenty niezbędne do podejmo- 8) określać typowe wady drewna oraz ich wp.ływ wania i prowadzenia działalności gospodarczej; na jakość techniczną drewna; 5) charakteryzować przedsiębiorstwa leśne; 9) wykonywać prace związane z organizacją i techl niką ścinki drzew; 6) stosować przepisy Kodeksu pracy dotyczące praw i obowiązków pracownika i pracodawcy; 10) posługiwać się przyrządami doc pomiaru drewna; 7) stosować przepisy i zasady bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisy ochrony przeciw- 11) określać sortymenty drewna oraz zasady ich pożarowej; przygotowania; 8) stosować podstawowe przepisy prawa dotyczą- 12) wykonywać czynności zwriązane z pielęgnacją ce ochrony lasów, gospodarki łowieckiej, ochrolasu; ny przyrody i ochrony środowiska; 13) stosować różne sposoby odnowień, zalesień 9) przewidywać konsekwencje prawne, materialne i podsadzeń w różno.rodnych warunkach terei inne z tytułu naruszenia prawa ochrony środonowych; wiska; 14) określać wwpływ czynników biotycznych i abio- 10) określać powiązania gospodarki leśnej z innymi tycznych na środowisko leśne; działami gospodarki narodowej; 15) rozpoznawać zagrożenia ze strony szkodliwych 11) organizować stanowisko pracy zgodnie z wygrzybów i owadów w różnych fazach rozwoju maganiami ergonomii; drzewostanu; 12) dobierać środki ochrony indywidualnej do ro- 16) czytać mapy leśne; dzaju wykonywanej pracy; 1w7) alarmować w sytuacjach zagrożeń, szczególnie 13) udzielać pierwszej pomocy poszkodowanym pożaru. w wypadkach przy pracy; 2. Treści kształcenia (działy programowe) 14) komunikować się i współpracować w zespole; Treści kształcenia są ujęte w następujących działach 15) rozwiązywać problemy dotyczące działalności programowych: zawodowej; w1) cele i funkcje lasu; 16) podejmować decyzje; 2) budowa i cechy drzewostanu; 17) doskonalić umiejętności zawodowe; 3) cele i zasady prowadzenia gospodarstwa leśne- 18) korzystać z różnych źródeł informacji; go; 19) przestrzegać zasad etyki. 4) szkółkarstwo, nasiennictwo i selekcja drzew leśnych; 2. Treści kształcenia (działy programowe) 5) melioracje, rekultywacje i zalesienia; Treści kształcenia są ujęte w następujących działach 6) cechy i obróbka drewna; programowych: 7) sortymenty drewna; 1) podstawowe pojęcia gospodarki rynkowej; 8) pielęgnowanie lasu; 2) dokumenty dotyczące zatrudnienia; l Nr 49 — 3157 — Poz. 254 p 3) podejmowanie i prowadzenie działalności gos- Pracownia maszynoznawstwa powinna być wypodarczej; posażona w: 4) struktura organizacji lasów państwowych; 1) p rzykładowe rysunki techniczne i dokumentacje techniczne; 5) prawa i obowiązki pracownika i pracodawcy;. 2) z estawy metali i stopów, tworzyw sztucznych, gu- 6) bezpieczeństwo i higiena pracy; my, materiałów ściernych; 7) ochrona przeciwpożarowa; v 3) m odele części maszyn, połączeń nierozłącznych 8) podstawowe przepisy prawa dotyczące leśnic- i rozłącznych; twa, łowiectwa, ochrony przyrody i ochrony środowiska; 4) e ksponaty wałów i osi z łożyskami; 9) leśnictwo jako dział gospodarki narodowej; 5) m oodele kół zębatych, przekładni mechanicznych i mechanizmów; 10) elementy ergonomii; 6) m odele silników spalinowych, sprzęgieł, skrzyni 11) środki ochrony indywidualnej; przekładniowej, tylnego mostu, podnośnika 12) zasady udzielania pierwszej pomocy poszkodo- hydraulicznego, układu kierowniczego, układu wanym w wypadkach przy pracy; hamulcowego; 13) zasady i metody komunikowania się; 7) modele maszyn i urządzeń; 14) elementy socjologii i psychologii pracy; 8) p rzyrządy pomiarowe; 15) etyka. 9) elementy układów elektrycznych; III. PODZIAŁ GODZIN NA BLOKI PROGRAMOWE 10) próbki materiałów izolacyjnych;

* Podział godzin na bloki programowe dotyczy kształcenia ww szkołach dla młodzieży i w szkołach dla dorosłych 1) p róbki gatunków drewna; (w formie stacjonarnej i zaocznej). 2) próbki z wadami drewna; ** Pozostałe 20% godzin jest przeznaczone do rozdysponowania przez autorów programów nauczania na dostoso- 3) p as narzędziowy z wyposażeniem do ręcznej ścinwanie kształcenia do potrzeb rynku pracy. ki drewna; IV. ZALECANE WARUNKI REALIZACJI TREŚCI 4) p rzyrządy do pomiaru miąższości i objętości sorty- KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE mentów drewna; w Do realizacji treści kształcenia ujętych w blokach pro- 5) schematy i modele maszyn i urządzeń; gramowych odpowiednie są następujące pomieszcze- 6) f ilmy dotyczące technologii prac leśnych związania dydaktyczne: nej z pozyskiwaniem i wywozem drewna; 1) pracownia maszynoznawstwa; 7) p lansze, tablice, filmy dydaktyczne dotyczące bezpieczeństwa pracy. 2) pracownia hodowli, ochrony i biologii leśnej; 3) pracownia użytkowania lasu; Pracownia komputerowa powinna być wyposażona w: 4) pracownia komputerowa; 1) s tanowiska komputerowe (jedno stanowisko dla 5) warsztaty. dwóch uczniów); l Nr 49 — 3158 — Poz. 254 p 2) stanowisko komputerowe dla nauczyciela; 8) siłowniki hydrauliczne — żurawie do załadunku i rozładunku drewna ze środków transportowych. 3) drukarki; 4) oprogramowanie podstawowe i specjalistyczne W warsztatach powinny być zorganizowane stanowioraz dostęp do Internetu. ska obróbki metali (jedno stanowisko dla dwóch uczniów), stanowiska obrób.ki drewna (jedno stanowisko Warsztaty powinny być wyposażone w: dla dwóch uczniów) oraz stanowisko napraw instalacji elektrycznych. 1) narzędzia do obróbki drewna i metali; v Pracownie powinny składać się z sali lekcyjnej i zaple- 2) przyrządy mechaniczne do prostych napraw sprzęcza magazynowo-socjalnego. W sali lekcyjnej należy tu i narzędzi; zapewnić stanowisko pracy dla nauczyciela i odpo- 3) narzędzia stolarskie, ciesielskie i ślusarskie; wiednią liczbę stanowisk pracy dla uczniów. o 4) sprzęt kontrolno-pomiarowy; Maszyny i urządzenia stosowane w pracach szkółkar- 5) narzędzia stosowane w pracach leśnych; skich i hodowlanych z wykorzystaniem ciągników różnej mocy, maszyny służące do pozyskania, zrywki, za- 6) sprzęt mechaniczny — pilarki, wykaszarki, narzęładunku i wywozu drewna uczniowie mogą poznać dzia towarzyszące oraz specjalistyczne narzędzia w ramach współpracy z Nadleśnictwem, Zakładami na bazie pilarki; g Usług Leśnych, firmami produkującymi i prowadzący- 7) trenażer do ścinki drzew; mi sprzedaż artykułów leśnych.. l Załącznik nr 5 PODSTAWA PROGRAMcOWA KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE OPIEKUN MEDYCZNY SYMBOL CYFROWY 513⁰² I. OPIS ZAWODU 11) pomagać osobie chorej i niesamodzielnej r w użytkowaniu przedmiotów ortopedycznych 1. W wyniku kształcenia w zawodzie absolwent powi- i sprzętu rehabilitacyjnego; nien umieć: 12) stosować urządzenia, przybory i narzędzia nie- 1) rozpoznawać proble. my pielęgnacyjne i opie- zbędne podczas wykonywania czynności piekuńcze osoby chorej i niesamodzielnej; lęgnacyjnych; 2) współprawcować z pielęgniarką w zakresie plano- 13) dezynfekować i konserwować przybory i narzędzia stosowane podczas wykonywania zabiewania i realizowania planu opieki nad osobą gów pielęgniarskich; chorą i niesamodzielną; 14) zapewniać osobie chorej i niesamodzielnej bez- 3) pomagać podczas wykonywania zabiegów piepieczeństwo podczas wykonywania zabiegów lęgniarskich; pielęgnacyjnych; 4) wykonywać polecenia pielęgniarki i lekarza do- 15) dokumentować wykonane zabiegi pielęgnacyjw tyczące pielęgnacji i opieki nad osobą chorą ne i czynności opiekuńcze; i niesamodzielną; 16) nawiązywać i utrzymywać kontakty międzyludz- 5) pomagać osobie chorej i niesamodzielnej w za- kie; spokajaniu podstawowych potrzeb życiowych; 17) pomagać osobie chorej i niesamodzielnej 6) wykonywać zabiegi higieniczne związane w adaptacji do warunków życia w szpitalu oraz zmian związanych z przewlekłą chorobą lub staz utrzymaniem ciała w czystości u osoby chorej w rością; i niesamodzielnej; 18) p omagać osobie chorej i niesamodzielnej w ko- 7) wykonywać czynności związane z utrzymaniem munikowaniu się z rodziną, zespołem opiekuńczystości i estetyki łóżka oraz najbliższego otoczym i terapeutycznym oraz z innymi pacjentaczenia osoby chorej i niesamodzielnej; mi; 8) pomagać osobie chorej i niesamodzielnej w za- 19) u dzielać wsparcia emocjonalnego osobie chorej spokajaniu potrzeb związanych z odżywianiem; i niesamodzielnej oraz jej rodzinie; 9) pomagać osobie chorej i niesamodzielnej w za- 20) p rzestrzegać przepisów sanitarnych podczas spokajaniu potrzeb związanych z wydalaniem; wykonywania zadań zawodowych; 10) pomagać osobie chorej i niesamodzielnej 21) s tosować przepisy prawa dotyczące wykonywaw utrzymaniu aktywności ruchowej; nych zadań zawodowych; l Nr 49 — 3159 — Poz. 254 p 22) przestrzegać przepisów i zasad bezpieczeństwa BLOK: MEDYCZNE PODSTAWY ZAWODU i higieny pracy, przepisów ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska; 1. Cele kształcenia 23) organizować stanowisko pracy zgodnie z wy- Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien maganiami ergonomii; umieć:. 24) komunikować się z uczestnikami procesu pracy; 1) p osługiwać się podstawową terminologią z zakresu anatomii, fizjologii, patologii, higieny 25) stosować przepisy Kodeksu pracy dotyczące v i promocji zdrowia; praw i obowiązków pracownika i pracodawcy; 2) w yjaśniać budowę i czynności układów oraz na- 26) udzielać pierwszej pomocy w stanach zagrożerządów człowieka; nia życia i zdrowia; 3) w oyjaśniać pojęcia zdrowia i choroby, niepełno- 27) korzystać z różnych źródeł informacji; sprawności i niesamodzielności; 28) prowadzić działalność gospodarczą. 4) c harakteryzować czynniki chorobotwórcze; Kształtowanie postaw przedsiębiorczych oraz przy- 5) c harakteryzować źródła i drogi szerzenia się gotowanie do wejścia na rynek pracy powinno przechorób; biegać zarówno w trakcie kształcenia zawodowego,g jak i podczas realizacji zajęć edukacyjnych „Podsta- 6) o kreślać wpływ czynników środowiskowych na wy przedsiębiorczości”. zdrowie człowieka; 7) w yjaśniać podstawowe procesy patologiczne; 2. Absolwent szkoły kształcącej w zawodzie opiekun medyczny powinien być przygotowany do wykony- 8) o pisywać objawy charakterystyczne dla scho-. wania następujących zadań zawodowych: rzeń poszczególnych układów; 1) rozpoznawanie i rozwiązywanie problemów pie- 9) w yjaśniać znaczenie przestrzegania higieny dla lęgnacyjnych i opiekuńczych osoby cholrej i niezdrowia człowieka; samodzielnej o różnym stopniu zaawansowania choroby i w różnym wieku; c10) przestrzegać zasad aseptyki i antyseptyki; 2) pomaganie osobie chorej i niesamodzielnej 11) zapobiegać występowaniu zakażeń szpitalnych; w zaspokajaniu podstawowych potrzeb bio- 12) stosować procedury dotyczące postępowania logicznych; z odpadami medycznymi; 3) pomaganie osobie chorrej i niesamodzielnej w podtrzymywaniu aktywności społecznej; 13) charakteryzować zachowania sprzyjające i zagrażające zdrowiu; 4) aktywizowanie osoby chorej i niesamodzielnej do zwiększania samo.dzielności życiowej; 14) uczestniczyć w tworzeniu zdrowego i przyjaznego dla osoby chorej środowiska; 5) zapewnianie osobie chorej i niesamodzielnej bezpiecze w ństwa fizycznego i psychicznego; 15) planować działania prozdrowotne; 6) zapewnianie osobie chorej i niesamodzielnej 16) prowadzić edukację w zakresie higieny osobihigienicznych warunków otoczenia; stej i otoczenia; 7) wykonywanie zabiegów pielęgnacyjnych; 17) stosować zasady profilaktyki chorób; 8) współdziałanie z zespołem opiekuńczym 18) charakteryzować system organizacji ochrony i terapeutycznym; zdrowia i pomocy społecznej w Polsce. w 9) asystowanie pielęgniarce podczas wykonywania zabiegów pielęgniarskich; 2. Treści kształcenia (działy programowe) 10) użytkowanie urządzeń, przyborów oraz narzędzi Treści kształcenia są ujęte w następujących działach do wykonywania zabiegów pielęgnacyjnych; programowych: 11) konserwacja przyborów i narzędzi stosowanych 1) p odstawowe pojęcia z zakresu anatomii, fizjopodczas wykonywania zabiegów pielęgniar- logii, patologii i higieny; wskich; 2) b udowa i funkcjonowanie organizmu człowie- 12) popularyzowanie zachowań prozdrowotnych. ka; II. BLOKI PROGRAMOWE 3) czynniki chorobotwórcze; 4) źródła i drogi szerzenia się chorób; Zakres umiejętności i treści kształcenia wynikający z opisu zawodu zawierają następujące bloki progra- 5) środowisko a zdrowie człowieka; mowe: 6) podstawowe procesy patologiczne; 1) medyczne podstawy zawodu; 7) o bjawy charakterystyczne dla schorzeń poszcze- 2) opieka nad osobą chorą i niesamodzielną; gólnych układów; 3) podstawy działalności zawodowej. 8) higiena osobista i otoczenia; l Nr 49 — 3160 — Poz. 254 p 9) aseptyka i antyseptyka; 19) p omagać osobie chorej i niesamodzielnej w zmianie pozycji i przemieszczaniu się; 10) zakażenia szpitalne; 20) z apewniać osobie chorej i niesamodzielnej wy- 11) odpady medyczne; godne i bezpieczne ułożenie w łóżku; 12) promocja zdrowia;. 21) p omagać osobie chorej i niesamodzielnej w po- 13) edukacja zdrowotna; sługiwaniu się przedmiotami ortopedycznymi; v 14) profilaktyka chorób; 22) p omagać osobie chorej i niesamodzielnej w korzystaniu ze sprzętu rehabilitacyjnego; 15) organizacja systemu ochrony zdrowia i pomocy społecznej w Polsce. 23) p omagać osobie chorej i niesamodzielnej podczas spożywania posiłków; BLOK: OPIEKA NAD OSOBĄ CHORĄ I NIESAMO- o DZIELNĄ 24) d ostrzegać zaburzenia w funkcjonowaniu układów i narządów; 1. Cele kształcenia 25) w ykonywać pomiary podstawowych parame- Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien trów życiowych; umieć: g 26) p rzekazywać pielęgniarce informacje o zaobser- 1) posługiwać się podstawową terminologią z zawowanych zmianach w stanie zdrowia chorekresu psychologii, pedagogiki, socjologii oraz go; pielęgniarstwa i pielęgnowania; 27) a systować pielęgniarce podczas wykonywania 2) charakteryzować podstawowe procesy psychicz-.zabiegów pielęgniarskich; ne człowieka; 3) charakteryzować psychofizyczny rozwój czło- 28) d ezynfekować i myć przybory toaletowe i narzęwieka w poszczególnych fazach życia; ldzia używane podczas wykonywania zabiegów pielęgniarskich; 4) określać grupy społeczne i procesy zachodzące c w życiu społecznym; 29) z apewniać osobie chorej i niesamodzielnej bezpieczeństwo podczas wykonywania zabiegów 5) interpretować zachowania społeczne jednostki i zbiorowości; pielęgnacyjnych; 6) określać wpływ choroby na stan psychiczny 30) d okumentować wykonywanie zadania. r i sytuację społeczną jednostki oraz jej rodziny; 2. Treści kształcenia (działy programowe) 7) komunikować się z osobą chorą oraz jej rodziną;. Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych: 8) udzielać wsparcia emocjonalnego choremu i jego rodzinie; 1) podstawowe pojęcia z zakresu psychologii, w pedagogiki, socjologii, pielęgniarstwa i pielęg- 9) rozpoznawać przypadki naruszeń praw pacjenta nowania; i pomóc choremu w dochodzeniu tych praw; 2) podstawowe procesy psychiczne człowieka; 10) uczestniczyć w rozpoznawaniu potrzeb biologicznych osoby chorej i niesamodzielnej; 3) p sychofizyczny rozwój człowieka w poszczegól- 11) oceniać stan higieniczny chorego; nych fazach życia; 1w2) uczestniczyć w planowaniu opieki nad osobą 4) grupy społeczne; chorą i niesamodzielną; 5) procesy społeczne; 13) dobierać materiały, środki, przybory i sprzęt do 6) zachowania społeczne jednostki i zbiorowości; wykonywania zabiegów pielęgnacyjnych; 7) proces komunikowania się; 14) pomagać osobie chorej i niesamodzielnej w wy- 8) wsparcie emocjonalne chorego i jego rodziny; konywaniu czynności życia codziennego, także wz zastosowaniem sprzętu i środków kompensu- 9) prawa pacjenta i ich ochrona; jących utraconą sprawność; 10) potrzeby chorego; 15) asystować pielęgniarce podczas wykonywania pielęgnacji specjalistycznej; 11) metody i techniki wykonywania zabiegów pielęgnacyjnych; 16) wykonywać zabiegi higieniczne związane z utrzymaniem w czystości ciała osoby chorej; 12) obserwacja zmian w wyglądzie i zachowaniu chorego; 17) pomagać osobie chorej i niesamodzielnej w czynnościach związanych z wydalaniem; 13) pomiary parametrów życiowych; 18) wykonywać czynności związane z utrzymaniem 14) dezynfekcja i konserwacja przyborów toaletow czystości otoczenia osoby chorej i niesamo- wych i narzędzi używanych podczas zabiegów dzielnej; pielęgnacyjnych; l Nr 49 — 3161 — Poz. 254 p 15) przepisy i zasady bezpieczeństwa i higieny pra- 2) dokumenty dotyczące zatrudnienia; cy podczas wykonywania zabiegów pielęgna- 3) p odejmowanie i prowadzenie działalności goscyjnych; podarczej; 16) dokumentacja wykonanych zadań. 4) i nstytucje wpływające na politykę zdrowotną państwa;. BLOK: PODSTAWY DZIAŁALNOŚCI ZAWODOWEJ 5) ź ródła i sposoby finansowania świadczeń zdro- 1. Cele kształcenia wotnych;v Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien 6) system wsparcia społecznego w Polsce; umieć: 7) popyt i podaż na rynku usług medycznych; 1) interpretować podstawowe pojęcia gospodarki 8) p odmioty uprawnione do realizacji świadczeń rynkowej; m o edycznych; 2) podejmować działania związane z poszukiwa- 9) jakość w ochronie zdrowia; niem pracy; 10) przepisy dotyczące funkcjonowania zakładów 3) sporządzać dokumenty dotyczące zatrudnienia; opieki zdrowotnej; 4) sporządzać dokumenty niezbędne do podejmo-g 11) prawa i obowiązki pracownika i pracodawcy; wania i prowadzenia działalności gospodarczej; 12) bezpieczeństwo i higiena pracy; 5) wskazywać instytucje wpływające na politykę 13) ochrona przeciwpożarowa i ochrona środowizdrowotną państwa; ska; 6) określać źródła i sposoby finansowania świad-.14) elementy ergonomii; czeń zdrowotnych; 15) środki ochrony indywidualnej; 7) wyjaśniać istotę i zasady funkcjonowania systel mu wsparcia społecznego w Polsce; 16) zasady udzielania pierwszej pomocy poszkodowanym w wypadkach przy pracy; 8) wskazywać czynniki wpływające na popyt i podaż usług medycznych; 17) zasady i metody komunikowania się; 9) wskazywać podmioty upoważnione do realizacji 18) elementy socjologii i psychologii pracy; świadczeń zdrowotnych; 19) etyka. 10) stosować zasady zapewnienia jakości obowiązujące w ochronie zdrowia; III. PODZIAŁ GODZIN NA BLOKI PROGRAMOWE

16) udzielać pierwszej pomocy poszkodowanym * Podział godzin na bloki programowe dotyczy kształcenia w wypadkach przy pracy; w szkołach dla młodzieży i w szkołach dla dorosłych (w formie stacjonarnej i zaocznej). 17) komunikować się i współpracować w zespole; ** Pozostałe 5% godzin jest przeznaczone do rozdysponowa- 18) rozwiązywać problemy dotyczące działalności nia przez autorów programów nauczania na dostosowaw nie kształcenia do potrzeb rynku pracy. zawodowej; 19) podejmować decyzje; IV. ZALECANE WARUNKI REALIZACJI TREŚCI KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE 20) doskonalić umiejętności zawodowe; 21) korzystać z różnych źródeł informacji; Do realizacji treści kształcenia ujętych w blokach programowych odpowiednie są następujące pomieszcze- 22) przestrzegać zasad etyki. nia dydaktyczne: 2. Treści kształcenia (działy programowe) 1) pracownia anatomiczna; Treści kształcenia ujęte są w następujących działach 2) pracownia zabiegów pielęgnacyjnych i udzielania programowych: pierwszej pomocy; 1) podstawowe pojęcia gospodarki rynkowej; 3) pracownia komputerowa. l Nr 49 — 3162 — Poz. 254 p Pracownia anatomiczna powinna być wyposażo- 13) s przęt do udogodnień dla chorych, w tym poduszna w: ka przeciwodleżynowa, nakładka na wózek inwalidzki, stolik przyjaciel lub stolik nałóżkowy, 1) modele anatomiczne; wałki i kliny stabilizujące pozycję; 2) przezrocza, foliogramy, programy komputerowe 14) f antomy do nauki czy.nności pielęgnacyjnych; z zakresu anatomii; 15) f antomy do nauki resuscytacji dorosłego i dziec- 3) filmy dydaktyczne obrazujące zaburzenia funkcjo- ka; v nowania układów i narządów człowieka; 16) w yroby medyczne, w tym cewniki zewnętrzne, 4) atlasy, albumy anatomiczne. worki do zbiórki moczu, sprzęt stomijny oraz środki pomocnicze, w tym pieluchomajtki, pieluchy Pracownia zabiegów pielęgnacyjnych i udzie- anatomiczne, wkładki urologiczne dla kobiet i mężlania pierwszej pomocy powinna być wyposażo- czyozn, podkłady chłonne i produkty pielęgnacyjna w: ne; 1) urządzenia sanitarne, w tym krzesło sanitarne, 17) termometry; kaczki, baseny, miska do mycia głowy w łóżku, 18) aparaty do mierzenia ciśnienia; miednice; g19) apteczkę pierwszej pomocy. 2) przybory i środki higieniczne; 3) łóżka pielęgnacyjne z regulowaną wysokością Pracownia komputerowa powinna być wyposai oprzyrządowaniem (barierki zabezpieczające, wy- żona w: sięgniki, drabinka); 1) stanowiska komputerowe dla uczniów (jedno sta-. 4) materace z pokrowcami ochronnymi; nowisko dla dwóch uczniów), posiadające dostęp do internetu; 5) szafki przyłóżkowe z regulowanym blatem; l2) stanowisko komputerowe dla nauczyciela; 6) pościel, bieliznę pościelową i osobistą, ręczniki, myjki; 3) drukarki lub urządzenie wielofunkcyjne; c 7) parawany; 4) pakiet programów biurowych; 8) taborety; 5) programy edukacyjne mające zastosowanie w działalności zawodowej opiekunów medycz- 9) kosz na brudną bieliznę; rnych. 10) pojemniki na odpady, w tym medyczne, zróżnico- Pracownie powinny składać się z sali lekcyjnej i zaplewane zgodnie z zasadami aseptyki; cza magazynowo-socjalnego. W sali lekcyjnej należy 11) sprzęt do przemieszcza. nia chorych, w tym pod- zapewnić stanowisko pracy dla nauczyciela i odponośnik żurawikowy, sprzęt do ślizgowego prze- wiednią liczbę stanowisk pracy dla uczniów. mieszczania, wózek inwalidzki, balkonik, chodzik w Praktyczna nauka zawodu powinna być prowadzona z siedziskiem, laska typu trójnóg; w wymiarze nie mniejszym niż 50% ogólnej liczby go- 12) materace przeciwodleżynowe, w tym dynamiczny dzin przewidzianych w ramowym planie nauczania na z pompą; zajęcia edukacyjne z zakresu kształcenia zawodowego. w Załącznik nr 6 PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE PRACOWNIK POMOCNICZY OBSŁUGI HOTELOWEJ w SYMBOL CYFROWY 913⁰¹ I. OPIS ZAWODU 4) p osługiwać się ręcznym i zmechanizowanym sprzętem do utrzymywania czystości; 1. W wyniku kształcenia w zawodzie absolwent powi- 5) s tosować środki czystości zgodnie z przeznaczenien umieć: niem; 1) utrzymywać czystość i porządek w jednostkach 6) segregować i transportować bieliznę do prania; mieszkalnych i ogólnodostępnej części obiektu noclegowego; 7) p rzygotowywać w zakresie podstawowym salę 2) przygotowywać pokoje do przyjęcia gości; do obsługi konsumentów; 3) sprawdzać stan wyposażenia pokojów noclego- 8) z bierać po konsumpcji i odnosić naczynia oraz wych; sztućce; l Nr 49 — 3163 — Poz. 254 p 9) segregować i zmywać zastawę stołową oraz 2) wykonywanie prac pomocniczych związanych sprzęt kuchenny; z obsługą konsumenta; 10) przechowywać zastawę i bieliznę stołową oraz 3) wykonywanie czynności porządkowych w części sprzęt kuchenny; gastronomicznej obiektu noclegowego;. 11) rozróżniać surowce stosowane w technologii 4) wykonywanie prac pomocniczych związanych gastronomicznej; z przygotowywaniem surowców spożywczych, sporządzavniem potraw i napojów; 12) wykonywać prace związane ze wstępnym i właściwym przygotowaniem surowców; 5) wykonywanie prac związanych z działalnością 13) posługiwać się podstawowym sprzętem ku- pralni hotelowej; chennym; 6) wykonywanie prac pomocniczych związanych o 14) wykonywać prace porządkowe w kuchni i na za- z przyjmowaniem gości hotelowych; pleczu; 7) pielęgnowanie roślin ozdobnych, hotelowych 15) wykonywać prace związane z przechowywa- terenów zieleni i urządzeń rekreacyjnych; niem i dostarczaniem surowców i półproduktów; g 8) wykonywanie prac związanych z dbałością o urządzenia i tereny rekreacyjne. 16) segregować odpady i surowce wtórne; II. BLOKI PROGRAMOWE 17) wykonywać określone prace w pralni hotelowej; Zakres umiejętności i treści kształcenia wynikający 18) transportować bagaż gości hotelowych;.z opisu zawodu zawierają następujące bloki programowe: 19) obsługiwać sprzęt do utrzymania porządku wokół hotelu; l1) obsługa hotelowa; 20) pielęgnować rośliny ozdobne i hotelowe tereny 2) obsługa gastronomiczna; c zieleni; 3) prace porządkowo-gospodarcze; 21) dokonywać konserwacji i prostych napraw sprzętu i urządzeń rekreacyjnych; 4) podstawy działalności zawodowej. 22) postępować zgodnie z zasadami kultury osobirBLOK: OBSŁUGA HOTELOWA stej i etyki zawodu; 23) dbać o bezpieczeństwo gości i ich mienie; 1. Cele kształcenia. 24) stosować przepisy prawa dotyczące wykonywa- Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien nych zadań zawodowych; umieć: w 25) przestrzegać przepisów i zasad bezpieczeństwa 1) charakteryzować podstawowe usługi hotelari higieny pracy, przepisów ochrony przeciw- skie; pożarowej oraz ochrony środowiska; 2) posługiwać się terminologią zawodową; 26) organizować stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii; 3) rozróżniać rodzaje i kategorie obiektów hotelarskich; 27) komunikować się z uczestnikami procesu pracy; w 4) charakteryzować zespoły funkcjonalne obiektów 28) stosować przepisy Kodeksu pracy dotyczące hotelarskich; praw i obowiązków pracownika i pracodawcy; 5) charakteryzować rodzaje prac porządkowych; 29) udzielać pierwszej pomocy poszkodowanym w wypadkach przy pracy; 6) wykonywać czynności porządkowe w jednost- 30) korzystać z różnych źródeł informacji. kach mieszkalnych zgodnie z procedurami; w Kształtowanie postaw przedsiębiorczych oraz przy- 7) obsługiwać sprzęt i urządzenia do prac porządgotowanie do wejścia na rynek pracy powinno prze- kowych oraz zgłaszać usterki; biegać zarówno w trakcie kształcenia zawodowego, 8) dobierać środki czystości i środki dezynfekcyjne jak i podczas realizacji zajęć edukacyjnych „Podstado rodzaju wykonywanych prac; wy przedsiębiorczości”. 9) wykonywać czynności porządkowe i dezynfek- 2. Absolwent szkoły kształcącej w zawodzie pracownik cyjne w węźle higieniczno-sanitarnym; pomocniczy obsługi hotelowej powinien być przygotowany do wykonywania następujących zadań 10) wymieniać bieliznę pościelową; zawodowych: 11) segregować i transportować używaną bieliznę; 1) wykonywanie prac porządkowych w części noclegowej hotelu; 12) ścielić łóżko zgodnie z instrukcją; l Nr 49 — 3164 — Poz. 254 p 13) sprawdzać stan wyposażenia i sprawność urzą- 8) o bsługiwać określone maszyny i urządzenia dzeń w jednostce mieszkalnej; oraz wykorzystywać drobny sprzęt gastronomiczny do produkcji potraw; 14) postępować w sposób właściwy z mieniem pozostawionym przez gości; 9) s tosować techniki zmywania naczyń i sprzętu kuchennego;. 15) postępować w sposób właściwy z bagażem gościa; 10) stosować techniki zmywania zastawy stołowej; v 16) dobierać i stosować środki oraz techniki prania 11) segregować i przechowywać sprzęt kuchenny, odpowiednio do rodzaju tkanin; zastawę stołową oraz bieliznę stołową; 17) obsługiwać proste urządzenia pralnicze. 12) ustawiać stoły i inne meble gastronomiczne zgodnie z instrukcją; o 2. Treści kształcenia (działy programowe) 13) nakrywać stoły do posiłków; Treści kształcenia są ujęte w następujących działach 14) wykonywać czynności pomocnicze związane programowych: z obsługą konsumenta; 1) usługi hotelarskie; 15) zbierać naczynia po konsumpcji; g 2) terminologia stosowana w hotelarstwie; 16) utrzymywać czystość i porządek w pomieszczeniach kuchennych, magazynowych i sali kon- 3) rodzaje obiektów hotelarskich; sumpcyjnej; 4) zespół funkcjonalny obiektu hotelarskiego; 17) utrzymywać porządek i czystość oraz przestrze-. 5) rodzaje i wyposażenie jednostek mieszkalnych; gać zasad higieny na stanowisku pracy; 6) zakres prac porządkowych w obiekcie hotelar- 18) przestrzegać przepisów sanitarnych. l skim; 2. Treści kształcenia (działy programowe) 7) sprzęt i urządzenia stosowanec w pracach porządkowych; Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych: 8) użytkowanie bielizny pościelowej; 1) s urowce, półprodukty, produkty oraz wyroby 9) techniki ścielenia łóżek; kulinarne, metody i techniki ich przygotowywar nia; 10) zasady postępowania z mieniem pozostawionym przez gości hotelowych; 2) o bsługa sprzętu i urządzeń kuchennych;. 11) zasady postępowania z bagażem gości; 3) z astawa oraz bielizna stołowa w podstawowym asortymencie; 12) środki czystości i środki piorące — rodzaje i zaw 4) w yposażenie sali obsługi konsumenta; stosowanie; 5) e lementy obsługi konsumenta; 13) techniki prania. 6) h igiena, czystość i porządek na stanowisku pra- BLOK: OBSŁUGA GASTRONOMICZNA cy; 1. Cele kształcenia 7) t echniki i środki stosowane w pracach porządw kowych. Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien umieć: BLOK: PRACE PORZĄDKOWO-GOSPODARCZE 1) charakteryzować rodzaje surowców, półproduk- 1. Cele kształcenia tów, produktów i wyrobów kulinarnych; Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien 2) oceniać produkty pod względem towaroznawumieć: wczym oraz ich przydatność kulinarną; 1) utrzymywać czystość i porządek w otoczeniu 3) przechowywać surowce, produkty i napoje; obiektu hotelarskiego; 4) gospodarować w sposób racjonalny surowca- 2) rozróżniać ręczny i mechaniczny sprzęt do utrzymi; mywania porządku na parkingu, drogach dojazdowych i wokół wejścia do obiektu; 5) stosować podstawowe techniki przygotowywania surowców; 3) rozróżniać ręczny i mechaniczny sprzęt do pielęgnacji terenów zieleni; 6) postępować w sposób właściwy z odpadami kuchennymi; 4) p rzygotowywać do pracy i obsługiwać ręczny i mechaniczny sprzęt oraz środki do utrzymywa- 7) rozróżniać rodzaje i określać zastosowanie pod- nia porządku w otoczeniu obiektu i pielęgnacji stawowego sprzętu i urządzeń kuchennych; zieleni; l Nr 49 — 3165 — Poz. 254 p 5) stosować ręczny i mechaniczny sprzęt oraz ma- 3) bezpieczeństwo i higiena pracy; teriały do drobnych napraw urządzeń rekreacyj- 4) elementy ergonomii; nych; 5) środki ochrony indywidualnej; 6) sadzić i pielęgnować rośliny ozdobne, krzewy i drzewa; 6) postępowanie w s.ytuacjach zagrożenia; 7) stosować odzież i środki ochrony indywidualnej. 7) metody komunikowania się i zasady współpracy z zespołem i przełożonym; 2. Treści kształcenia (działy programowe) 8) źródła informacji; Treści kształcenia są ujęte w następujących działach 9) higiena osobista i estetyka ubioru; programowych: 10) etyka zawodowa i kultura osobista. 1) czystość i porządek w otoczeniu obiektu hotelarskiego; III. PODZIAŁ GODZIN NA BLOKI PROGRAMOWE

Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien umieć: * Podział godzin na bloki programowe dotyczy kształcenia młodzieży upośledzonej umysłowo w stopniu lekkim, 1) podejmować działania zw r iązane z poszukiwa- w formie stacjonarnej. niem pracy; ** Pozostałe 15% godzin jest przeznaczone do rozdysponowania przez autorów programów nauczania na dostoso- 2) stosować przepisy K.odeksu pracy dotyczące wanie kształcenia do potrzeb rynku pracy. praw i obowiązków pracownika i pracodawcy; 3) stosowaćw przepisy i zasady bezpieczeństwa IV. ZALECANE WARUNKI REALIZACJI TREŚCI i higieny pracy, przepisy ochrony przeciwpoża- KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE rowej oraz ochrony środowiska; Do realizacji treści kształcenia ujętych w blokach pro- 4) organizować stanowisko pracy zgodnie z wy- gramowych odpowiednie są następujące pomieszczemaganiami ergonomii; nia dydaktyczne: 5) dobierać środki ochrony indywidualnej do ro- 1) pracownia hotelarska; wdzaju wykonywanej pracy; 2) pracownia gastronomiczna z salą obsługi kon- 6) wzywać pomoc w sytuacjach zagrożenia zdrosumenta; wia i życia; 3) pracownia gospodarcza. 7) komunikować się i współpracować z zespołem i przełożonym; Pracownia hotelarska powinna składać się z jednej jednostki mieszkalnej z łazienką i pomieszczenia w8) korzystać z różnych źródeł informacji; magazynowego. 9) dbać o higienę osobistą i estetykę ubioru; Jednostka mieszkalna powinna być wyposażo- 10) przestrzegać zasad etyki zawodowej oraz zasad na w: kultury osobistej. 1) łóżko, tapczan, pościel, narzutę; 2. Treści kształcenia (działy programowe) 2) szafę ubraniową z: Treści kształcenia są ujęte w następujących działach a) torbą na bieliznę, programowych: b) szczotkami, igielnikiem i czyścikiem do obuwia, 1) działania związane z poszukiwaniem pracy; c) szlafrokiem, 2) prawa i obowiązki pracownika i pracodawcy; d) pantoflami jednorazowymi; l Nr 49 — 3166 — Poz. 254 p 3) stolik nocny; 2) modele i atrapy surowców i produktów; 4) krzesła, fotele; 3) instrukcje obsługi sprzętu kuchennego; 5) stolik, biurko; 4) zastawę stołową, sztućce i szkło;. 6) bagażnik; 5) bieliznę stołową; 7) lustro; 6) elementy devkoracji stołu i sali konsumenta; 8) wieszak na odzież; 7) stoły i podstawowe meble gastronomiczne; 9) szklanki, butelki z napojami, otwieracze; 8) sprzęt porządkowy i środki czystości; 10) kosz na śmieci; 9) poj o emniki na odpadki; 11) elementy oświetleniowe; 10) przepisy sanitarne, bezpieczeństwa i higieny pracy oraz ochrony przeciwpożarowej; 12) elementy dekoracyjne; 11) odzież ochronną: 13) radio; g a) fartuchy, 14) materiały informacyjno-reklamowe. b) czepki; Łazienka powinna być wyposażona w: 12) apteczkę. 1) umywalkę z blatem lub półką;. Pracownia gospodarcza powinna być wyposażo- 2) lustro; na w: l 3) kabinę prysznicową z matą antypoślizgową; 1) ręczny i mechaniczny sprzęt do pielęgnacji terecnów zieleni: 4) wc z jednorazowymi nakładkami higienicznymi; a) kosiarki, 5) armaturę łazienkową; b) sprzęt i narzędzia ogrodnicze do pielęgnacji 6) ręczniki; roślin, r 7) suszarkę do włosów; c) sprzęt i narzędzia porządkowe, d) środki ochrony roślin, nawozy, 8) galanterię łazienkową;. e) opylacze i opryskiwacze, 9) pojemnik na materiały sanitarne i śmieci. f) środki ochrony indywidualnej, Pomieszczenwie magazynowe powinno być wypog) apteczkę; sażone w: 2) sprzęt pralniczy: 1) wózek hotelowej obsługi pięter z pełnym zestawem; a) pralkę automatyczną, 2) wózek do przewożenia bagażu i odzieży gości; b) suszarkę, 3)w odkurzacz; c) prasowalnicę, d) żelazko i deskę do prasowania, 4) froterkę; e) wieszaki; 5) ręczny sprzęt porządkowy; 3) środki czystości; 6) regały z bielizną i środkami czystości. 4) n arzędzia i materiały do wykonywania prostych wPracownia gastronomiczna z salą obsługi napraw sprzętu i urządzeń rekreacyjnych; konsumenta powinna być wyposażona w: 5) instrukcje obsługi maszyn i urządzeń. 1) urządzenia i sprzęt kuchenny: a) kuchnię gazową lub elektryczną, Pracownie powinny składać się z sali lekcyjnej i zapleb) lodówkę, zamrażarkę, cza magazynowo-socjalnego. W sali lekcyjnej należy zapewnić stanowisko pracy dla nauczyciela i odpoc) zmywarkę, wiednią liczbę stanowisk pracy dla uczniów. d) roboty kuchenne, Ćwiczenia i pokazy mogą być również realizowane e) naczynia i drobny sprzęt kuchenny, w innych, przystosowanych do tego celu pomieszczef) ekspres do kawy i herbaty, niach szkoły, spełniających wymagania bezpieczeńg) zlewozmywaki; stwa i higieny pracy oraz ochrony przeciwpożarowej. l Nr 49 — 3167 — Poz. 254 p Załącznik nr 7 PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE SPRZEDAWCA SYMBOL CYFROWY 522⁰¹. I. OPIS ZAWODU 29) korzystać z różnych źródeł informacji; 30) prowadzićv działalność gospodarczą. 1. W wyniku kształcenia w zawodzie absolwent powinien umieć: Kształtowanie postaw przedsiębiorczych oraz przygotowanie do wejścia na rynek pracy powinno prze- 1) określać zapotrzebowanie na towary; biegać zarówno w trakcie kształcenia zawodowego, 2) pozyskiwać dostawców, składać zamówienia jak i podczas realizacji zajęć edukacyjnych „Podstao i zawierać umowy; wy przedsiębiorczości”. 3) dokonywać ilościowego i jakościowego odbioru 2. Absolwent szkoły kształcącej w zawodzie sprzedawdostaw; ca powinien być przygotowany do wykonywania 4) określać właściwości towarów oraz ich przezna- następujących zadań zawodowych: czenie; g 1) składanie zamówień i przyjmowanie dostaw; 5) interpretować informacje zamieszczane na to- 2) przygotowywanie towarów do sprzedaży; warach; 6) stosować zasady przechowywania towarów; 3) eksponowanie towarów; 7) dokonywać podziału towarów na grupy as.orty- 4) prowadzenie sprzedaży towarów; mentowe; 5) p rowadzenie dokumentacji i rozliczeń związa- 8) planować rozmieszczenie towarów; lnych z obrotem towarowym; 9) przygotowywać ekspozycję towarów; 6) dokonywanie rozliczeń finansowo -księgowych; c 10) identyfikować typy klientów; 7) prowadzenie promocji — mix; 11) prowadzić rozmowę sprzedażową; 8) przyjmowanie i rozpatrywanie reklamacji. 12) wykonywać czynności sprzedażowe; 3. Zawód sprzedawca jest zawodem szerokoprofilo- 13) stosować różne formy sprrzedaży; wym, umożliwiającym specjalizację pod koniec okresu kształcenia. Szkoła określa umiejętności spe- 14) dokonywać inkasa należności, odprowadzać cjalistyczne, biorąc pod uwagę potrzeby rynku prautarg;. cy i zainteresowania ucznia. Tematyka specjalizacji 15) pakować i wydawać towary; może dotyczyć: 16) obsługiw w ać urządzenia i sprzęt techniczny; 1) handlu detalicznego; 17) obliczać ceny, marże i podatek VAT; 2) handlu hurtowego; 18) dokonywać spisu z natury i obliczać różnice in- 3) sprzedaży akwizycyjnej; wentaryzacyjne; 4) sprzedaży usług. 19) sporządzać dokumenty związane z obrotem towarowym; II. BLOKI PROGRAMOWE w 20) wykorzystywać użytkowe programy komputero- Zakres umiejętności i treści kształcenia wynikający we; z opisu zawodu zawierają następujące bloki progra- 21) stosować różne formy promocji; mowe: 22) przestrzegać procedur reklamacyjnych; 1) podstawy zawodu; 23) stosować przepisy prawa dotyczące wykonywa- 2) obrót towarowy; wnych zadań zawodowych; 3) podstawy działalności zawodowej. 24) przestrzegać przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisów ochrony przeciw- BLOK: PODSTAWY ZAWODU pożarowej oraz ochrony środowiska; 25) organizować stanowisko pracy zgodnie z wy- 1. Cele kształcenia maganiami ergonomii; Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien 26) komunikować się z uczestnikami procesu pracy; umieć: 27) stosować przepisy Kodeksu pracy dotyczące 1) p osługiwać się terminologią z zakresu towaropraw i obowiązków pracownika i pracodawcy; znawstwa; 28) udzielać pierwszej pomocy poszkodowanym 2) k lasyfikować towary według określonych krytew wypadkach przy pracy; riów; l Nr 49 — 3168 — Poz. 254 p 3) rozróżniać opakowania; 11) urządzenia i środki techniczne; 4) odczytywać oznaczenia i informacje zamieszcza- 12) zasady planowania i aranżacji powierzchni ne na towarach; sprzedażowej; 5) posługiwać się instrukcjami dotyczącymi arty- 13) uprawnienia klientów;. kułów spożywczych; 14) procedury reklamacyjne; 6) określać zasady transportu, magazynowania i przechowywania towarów; 15) kontrola pvunktów sprzedaży; 16) Polskie Normy; 7) określać zasady jakościowego odbioru towarów; 17) źródła informacji. 8) charakteryzować grupy artykułów żywnościo- BLOK: oOBRÓT TOWAROWY wych i nieżywnościowych; 9) określać składniki, wartość odżywczą i kalorycz- 1. Cele kształcenia ną artykułów spożywczych; Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien 10) wykonywać badania artykułów żywnościowych umieć: i nieżywnościowych; g 1) organizować proces sprzedaży; 11) interpretować wymagania higieniczno- sanitarne 2) dokonywać ilościowego i jakościowego odbioru dotyczące obrotu artykułów żywnościowych; towarów; 12) charakteryzować grupy artykułów nieżywnoś- 3) rozmieszczać i eksponować towary; ciowych;. 4) stosować różne formy sprzedaży; 13) określać zasady obsługi urządzeń i środków technicznych; l5) stosować formy rozmowy sprzedażowej w zależności od typu klienta i rodzaju towaru; 14) planować i aranżować powierzchnię sprzedażową; c6) prezentować towary; 15) identyfikować uprawnienia klientów; 7) obsługiwać urządzenia i sprzęt techniczny; 16) określać czynności związane z przyjmowaniem 8) pozyskiwać informacje o potrzebach klientów; i rozpatrywaniem reklamacji; r9) określać zasady współpracy przedsiębiorstwa 17) identyfikować instytucje kontrolujące punkty handlowego z otoczeniem; sprzedaży; 10) kształtować pozytywny wizerunek przedsiębior- 18) posługiwać się norm.ami dotyczącymi oceny ja- stwa handlowego; kości, sposobu przechowywania i transportu towarów; 11) pozyskiwać nabywców; w 19) korzystać z różnych źródeł informacji o towa- 12) zamawiać towar; rach. 13) stosować środki aktywizacji sprzedaży; 2. Treści kształcenia (działy programowe) 14) stosować zasady i środki sprzedaży akwizycyjnej; Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych: 15) szacować wyniki obliczeń; w 1) podstawy towaroznawstwa; 16) wykonywać obliczenia związane z funkcjonowaniem sklepu; 2) klasyfikacja towarów i opakowań; 17) inkasować należności w formie gotówkowej 3) opakowania, oznaczenia towarowe, instrukcje i bezgotówkowej; dotyczące artykułów spożywczych; 18) wypełniać dokumenty związane ze sprzedażą ra- 4) zasady transportu, magazynowania i przechow talną; wywania towarów; 19) sporządzać dokumenty związane z obrotem to- 5) odbiór jakościowy towarów; warowym; 6) grupy artykułów spożywczych; 20) odprowadzać utarg; 7) składniki artykułów spożywczych; 21) rejestrować sprzedaż i rozliczać kasę fiskalną; 8) wartość odżywcza i kaloryczna artykułów spożywczych; 22) przyjmować i rozpatrywać reklamacje; 9) wymagania higieniczno -sanitarne dotyczące 23) korzystać z komputerowych programów związaobrotu artykułami spożywczymi; nych z ewidencjonowaniem i dokumentowaniem sprzedaży; 10) badania artykułów żywnościowych i nieżywnościowych; 24) sporządzać spis z natury. l Nr 49 — 3169 — Poz. 254 p 2. Treści kształcenia (działy programowe) 10) komunikować się i współpracować w zespole; Treści kształcenia są ujęte w następujących działach 11) r ozwiązywać problemy dotyczące działalności programowych: zawodowej; 1) proces sprzedaży; 12) podejmować decyzje;. 2) dostawy towarów; 13) doskonalić umiejętności zawodowe; 3) ekspozycja towarów; 14) korzystać vz różnych źródeł informacji; 4) przygotowanie towarów do sprzedaży; 15) przestrzegać zasad etyki. 5) formy sprzedaży; 2. Treści kształcenia (działy programowe) 6) obsługa klienta; o Treści kształcenia są ujęte w następujących działach 7) urządzenia i środki techniczne; programowych: 8) popyt na towary; 1) podstawowe pojęcia gospodarki rynkowej; 9) otoczenie przedsiębiorstwa handlowego; 2) dokumenty dotyczące zatrudnienia; 10) public relations; g 3) podejmowanie i prowadzenie działalności gos- 11) aktywizacja sprzedaży; podarczej; 12) sprzedaż akwizycyjna; 4) prawa i obowiązki pracownika i pracodawcy; 13) ceny i marże w handlu; 5) bezpieczeństwo i higiena pracy;. 14) obliczenia stosowane w punkcie sprzedaży; 6) ochrona przeciwpożarowa i ochrona środowi- 15) inkaso należności; ska; l 16) sprzedaż ratalna; 7) elementy ergonomii; c 17) dokumentacja obrotu towarowego; 8) środki ochrony indywidualnej; 18) rozliczenia; 9) zasady udzielania pierwszej pomocy poszkodo- 19) reklamacje; wanym w wypadkach przy pracy; 20) użytkowe programy komputerowe w punkcie 10) zasady i metody komunikowania się; sprzedaży; 11) elementy socjologii i psychologii pracy; 21) inwentaryzacja. 12) etyka. BLOK: PODSTAWY DZIAŁALNOŚCI ZAWODOWEJ III. PODZIAŁ GODZIN NA BLOKI PROGRAMOWE

7) organizować stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii; * Podział godzin na bloki programowe dotyczy kształcenia w szkołach dla młodzieży i w szkołach dla dorosłych 8) dobierać środki ochrony indywidualnej do ro- (w formie stacjonarnej i zaocznej). dzaju wykonywanej pracy; ** Pozostałe 15% godzin jest przeznaczone do rozdysponowania przez autorów programów nauczania na dostoso- 9) udzielać pierwszej pomocy poszkodowanym wanie kształcenia do potrzeb rynku pracy, w tym na spew wypadkach przy pracy; cjalizację. l Nr 49 — 3170 — Poz. 254 p IV. ZALECANE WARUNKI REALIZACJI TREŚCI 6) lady sprzedażowe; KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE 7) d ruki dokumentów wypełniane przez sprzedawcę: faktury VAT, zgłoszenie reklamacji, dokumenty ka- Do realizacji treści kształcenia ujętych w blokach prosowe, bankowe, arkusze spisu z natury, dokumengramowych odpowiednie są następujące pomieszczety gwarancyjne, kredytowe, dotyczące dostaw tonia dydaktyczne:. warów; 1) pracownia towaroznawstwa; 8) druki dokumentów obrotu towarowego; v 2) pracownia technik sprzedaży; 9) tester banknotów; 3) pracownia komputerowa; 10) bilon i banknoty do wydawania reszty; 4) pracownia promocji i reklamy. 11) czytnik kart płatniczych; Pracownia towaroznawstwa powinna być wypo- 12) atr o apy kart płatniczych; sażona w: 13) komputer i drukarkę fiskalną; 1) wagi elektroniczne; 14) kalkulatory; 2) mikroskop; 15) materiały do pakowania towarów. 3) lupy; g Pracownia komputerowa powinna być wyposa- 4) psychrometr; żona w: 5) areometr; 1) s tanowiska komputerowe (jedno stanowisko dla 6) pehametr; jednego ucznia);. 7) papierki wskaźnikowe; 2) drukarki; 8) refraktometr; 3) pakiet programów biurowych; l 9) szkło laboratoryjne; 4) oprogramowanie specjalistyczne. 10) mieszadło; cPracownia promocji i reklamy powinna być wyposażona w: 11) deseczki i noże; 1) manekiny; 12) sitka o zróżnicowanej wielkości oczek; 2) atrapy okien wystawowych; 13) próbki towarów; r 3) stojaki; 14) eksponaty opakowań; 4) gondole; 15) umywalkę z instalacją wodną;. 5) kosze, koszyki; 16) zestawy norm branżowych. 6) atrapy opakowań; Pracownia technik sprzedaży powinna być wyw posażona w: 7) urządzenia do odtwarzania i zapisu dźwięku; 1) kasy fiskalne z czytnikiem kodów kreskowych; 8) komputer z oprogramowaniem. 2) wagi elektroniczne; Wszystkie pracownie powinny składać się z sali lekcyjnej i zaplecza magazynowo -socjalnego. 3) metkownice; W sali lekcyjnej należy zapewnić stanowisko pracy dla 4) urządzenia do ekspozycji towarów; w nauczyciela i odpowiednią liczbę stanowisk pracy dla 5) atrapy towarów; uczniów. Załącznik nr 8 w PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE TECHNIK HANDLOWIEC SYMBOL CYFROWY 341⁰³ I. OPIS ZAWODU 3) p rzestrzegać przepisów prawa dotyczących ochrony konkurencji i konsumentów; 1. W wyniku kształcenia w zawodzie absolwent powi- 4) s tosować zasadę racjonalnego gospodarowania; nien umieć: 5) s porządzać pisma związane z działalnością hand- 1) posługiwać się terminologią ekonomiczną; lową; 2) interpretować przepisy prawa finansowego, 6) w ypełniać dokumenty związane z obrotem handlowego, cywilnego oraz prawa pracy; towarowym; l Nr 49 — 3171 — Poz. 254 p 7) korzystać z materiałów statystycznych; 34) stosować przepisy Kodeksu pracy dotyczące praw i obowiązków pracownika i pracodawcy; 8) wykonywać prace związane z planowaniem i analizą statystyczną; 35) udzielać pierwszej pomocy poszkodowanym w wypadkach przy pracy; 9) obliczać i szacować wartości procentowe, dys-. kontowe, odsetkowe i walutowe; 36) korzystać z różnych źródeł informacji oraz z doradztwa specjalistycznego; 10) przestrzegać zasad prowadzenia działań marketingowych; 37) prowadzićv działalność gospodarczą. 11) prowadzić badania rynkowe i marketingowe, Kształtowanie postaw przedsiębiorczych oraz przyopracowywać i interpretować wyniki badań; gotowanie do wejścia na rynek pracy powinno przebiegać zarówno w trakcie procesu kształcenia zawo- 12) organizować i prowadzić działalność reklamo- dowoego, jak i podczas realizacji zajęć edukacyjnych wą; „Podstawy przedsiębiorczości”. 13) dobierać i stosować różne formy działalności 2. Absolwent szkoły kształcącej w zawodzie technik handlowej; handlowiec powinien być przygotowany do wyko- 14) dokonywać wyboru korzystnych form działalno- nywania następujących zadań zawodowych: g ści uzupełniającej; 1) organizowanie i prowadzenie działalności hand- 15) ewidencjonować i interpretować typowe dla lowej; działalności handlowej operacje gospodarcze; 2) zarządzanie działalnością handlową przedsię- 16) wykonywać podstawowe prace bilansowe; biorstw o różnych formach własności;. 17) obliczać i interpretować wskaźniki analizy 3) realizowanie podstawowych funkcji handloekonomiczno -finansowej; wych; l4) rozpoznawanie potrzeb konsumentów; 18) prowadzić rozliczenia z instytucjami finansowymi, ubezpieczeniowymi oraz z innymi podmio- 5) podejmowanie działań reklamowych i marketinc tami z tytułu podatków i opłat; gowych. 19) przestrzegać zasad współpracy z kontrahenta- II. BLOKI PROGRAMOWE mi; 20) kształtować relacje między przedsiębiorstwem Zakres umiejętności i treści kształcenia wynikający r handlowym i otoczeniem rynkowym; z opisu zawodu zawierają następujące bloki programowe: 21) monitorować wpływ przedsiębiorstwa na środowisko;. 1) działalność handlowa; 22) prowadzić negocjacje handlowe; 2) f inanse i rachunkowość przedsiębiorstwa handlowego; w 23) posługiwać się terminologią z zakresu towaroznawstwa i obrotu towarowego; 3) informacja handlowa; 24) korzystać z informacji o towarach zamieszcza- 4) podstawy działalności zawodowej. nych w prospektach, ulotkach, normach, poradnikach; BLOK: DZIAŁALNOŚĆ HANDLOWA 25) korzystać z kodów informacyjnych; 1. Cele kształcenia w 26) określać podstawowe właściwości towarów; Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien umieć: 27) przestrzegać zasad odbioru jakościowego, przechowywania oraz konserwacji towarów; 1) klasyfikować przedsiębiorstwa handlowe; 28) posługiwać się sprzętem technicznym oraz 2) dobierać formy sprzedaży w działalności handoprogramowaniem komputerowym; lowej; w 29) posługiwać się językiem obcym w zakresie nie- 3) określać zadania przedsiębiorstw handlowych zbędnym do wykonywania zadań zawodowych; oraz komórek zarządu; 30) stosować przepisy prawa dotyczące wykonywa- 4) określać funkcje obiektów handlowych; nych zadań zawodowych; 5) redagować korespondencję handlową w języku polskim i obcym; 31) przestrzegać przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisów ochrony przeciw- 6) stosować zasady zarządzania i organizacji prapożarowej oraz ochrony środowiska; cy; 32) organizować stanowisko pracy zgodnie z wy- 7) dokonywać obliczeń, szacować wyniki; maganiami ergonomii; 8) dokonywać rozliczeń z kontrahentami oraz in- 33) kierować zespołem pracowników; wentaryzacji towarów i materiałów; l Nr 49 — 3172 — Poz. 254 p 9) kalkulować ceny na różnych etapach obrotu to- 37) k orzystać z informacji o towarach zamieszczawarowego; nych w prospektach, normach, ulotkach, poradnikach oraz kodach informacyjnych; 10) obliczać i interpretować wskaźniki analizy ekonomicznej; 38) u dzielać porad dotyczących sprzedawanego towaru, oferować to.wary komplementarne i sub- 11) stosować miary zapasów, zatrudnienia, koszstytucyjne; tów, majątku i kapitału, rentowności, wykorzystania powierzchni; 39) i nformow v ać klientów o składzie surowcowym i właściwościach towarów; 12) przeliczać waluty z zastosowaniem tabeli kursów; 40) o dczytywać i interpretować oznaczenia na towarach; 13) analizować i interpretować typowe zdarzenia gospodarcze; 41) w oykorzystywać wiedzę z zakresu normalizacji i certyfikacji przy zakupie towarów oraz sporzą- 14) kształtować poziom zapasów towarowych; dzaniu ofert towarowych; 15) kształtować asortyment towarowy; 42) o ceniać funkcjonalność i estetykę opakowań; 16) dokonywać wyboru dostawców; 43) i dentyfikować niezgodności i wady towarów g oraz określać przyczyny ich powstawania; 17) zamawiać towary na podstawie bilansu zakupu i sprzedaży; 44) o kreślać właściwości artykułów żywnościowych i nieżywnościowych; 18) dokonywać ilościowego i jakościowego odbioru towarów; 45) s tosować metody konserwacji towarów;. 19) prowadzić rozmowy sprzedażowe; 46) s tosować przepisy prawa dotyczące zapewnienia jakości towarów; 20) przestrzegać zasad prowadzenia negocjlacji; 47) p rzestrzegać warunków przechowywania i trans- 21) stosować różne formy zapłaty w działalności portu towarów; handlowej; c 48) d okonywać jakościowej oceny towarów 22) stosować różne formy przyjmowania należno- z uwzględnieniem przepisów, norm i wzorców ści; jakości. 23) dokonywać rozliczeń bezgotówkowych; r2. Treści kształcenia (działy programowe) 24) rozpatrywać i załatwiać reklamacje; Treści kształcenia są ujęte w następujących działach 25) odprowadzać utarg; programowych:. 26) rejestrować sprzedaż, wypełniać dowody sprze- 1) handel detaliczny; daży oraz dowody korygujące; w 2) handel hurtowy; 27) organizować działalność handlową i usługową; 3) korespondencja handlowa; 28) rozliczać się z tytułu podatków, opłat i ubezpie- 4) instytucje wspomagające i uzupełniające dziaczeń społecznych; łalność handlową; 29) współpracować z bankami, agencjami, izbami 5) gospodarka zasobami rzeczowymi; gospodarczymi, instytucjami ubezpieczeniowywmi, instytucjami zajmującymi się transportem, 6) wskaźniki analizy ekonomiczno- finansowej łącznością, organizowaniem targów, giełd i wy- przedsiębiorstwa handlowego; staw; 7) system finansowy przedsiębiorstwa handlowe- 30) posługiwać się sprzętem technicznym i urządze- go; niami biurowymi; 8) rodzaje zachowań konsumentów; 31) określać korzyści wynikające z różnych form po- 9) podstawy towaroznawstwa; wzyskiwania kapitału; 10) t owaroznawstwo artykułów żywnościowych 32) ustalać wysokość wyniku finansowego; i nieżywnościowych. 33) określać zakres finansowej i pozafinansowej kontroli przedsiębiorstwa handlowego; BLOK: FINANSE I RACHUNKOWOŚĆ PRZEDSIĘBIOR- STWA HANDLOWEGO 34) identyfikować rodzaje zachowań konsumentów; 1. Cele kształcenia 35) klasyfikować towary zgodnie z obowiązującymi Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien zasadami; umieć: 36) określać czynniki wpływające na jakość towa- 1) posługiwać się terminologią z zakresu finansów rów; i rachunkowości; l Nr 49 — 3173 — Poz. 254 p 2) określać związki między elementami rachunko- 12) obrót towarowy; wości; 13) ewidencja i rozliczanie kosztów handlowych; 3) korzystać z przepisów o rachunkowości oraz 14) przychody i koszty operacyjne; z przepisów podatkowych i celnych; 15) przychody i koszty operacji finansowych; 4) szacować wyniki oraz dokonywać obliczeń;. 16) wyniki nadzwyczajne; 5) identyfikować składniki majątku i kapitału; 17) ustalanie vi podział wyniku działalności przedsię- 6) projektować zakładowy plan kont; biorstwa handlowego; 7) projektować obieg dowodów księgowych; 18) sprawozdania finansowe; 8) sporządzać, kontrolować i dekretować doku- 19) inwentaryzacja; menty związane z działalnością przedsiębioro stwa handlowego; 20) wybrane elementy ewidencji księgowej. 9) przechowywać dowody księgowe; BLOK: INFORMACJA HANDLOWA 10) ewidencjonować typowe operacje gospodarcze; 1. Cele kształcenia g 11) prowadzić ewidencję analityczną składników Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien majątku i kapitału; umieć: 12) analizować i interpretować zapisy księgowe; 1) posługiwać się podstawową terminologią z zakresu technologii informacyjnej, statystyki i biu- 13) poprawiać błędy księgowe; rowości;. 14) obliczać zużycie składników majątku trwałego; 2) porozumiewać się ze współpracownikami, klien- 15) ustalać i rozliczać odchylenia od cen ewidencyj- tami i kontrahentami; nych; l 3) stosować materiały pomocnicze i środki tech- 16) wyceniać składniki majątku; niczne w pracy biurowej; c 17) dokonywać wyboru wariantu budowy rachunku 4) wykonywać czynności kancelaryjne; kosztów; 5) redagować pisma w sprawach osobowych oraz 18) rozliczać koszty w czasie; w sprawach dotyczących obrotu towarowego; 19) ustalać wynik finansowy rdziałalności przedsię- 6) redagować pisma w języku polskim i obcym; biorstwa oraz dokonywać ewidencji podziału; 7) organizować zebrania, przyjmować interesan- 20) przeprowadzać i rozliczać inwentaryzację; tów;. 21) posługiwać się technicznymi formami ewidencji 8) prowadzić badania statystyczne; księgowej; 9) opracowywać i interpretować materiał staty- 22) stosowaćw komputerowe programy finansowo- styczny; -księgowe; 10) posługiwać się wskaźnikami natężenia i struktu- 23) sporządzać i analizować sprawozdania finanso- ry, indeksami indywidualnymi oraz średnią arytwe. metyczną; 11) obliczać i interpretować: dominantę, medianę, 2. Treści kształcenia (działy programowe) miary rozproszenia, indeksy agregatowe, współ- Twreści kształcenia są ujęte w następujących działach czynnik korelacji, współczynnik korelacji rang; programowych: 12) dokonywać wyboru miary statystycznej; 1) elementy i funkcje rachunkowości; 13) korzystać z arkusza kalkulacyjnego i bazy da- 2) majątek i kapitał przedsiębiorstwa; nych; 3) bilans, operacje gospodarcze; 14) obsługiwać programy specjalistyczne: kadrowo- -płacowe, magazynowo -zaopatrzeniowe, komw4) dokumentacja księgowa; puterowe księgi przychodów i rozchodów, 5) konta bilansowe i wynikowe; system finansowo -księgowy. 6) obszary uszczegółowienia ewidencji; 2. Treści kształcenia (działy programowe) 7) techniczne formy księgowości; Treści kształcenia są ujęte w następujących działach 8) organizacja rachunkowości w przedsiębior- programowych: stwie; 1) terminologia z zakresu technologii informacji, 9) majątek trwały i obrotowy; statystyki i biurowości; 10) środki pieniężne i krótkoterminowe papiery war- 2) zasady porozumiewania się ze współpracownitościowe; kami, klientami i kontrahentami; 11) rozrachunki i roszczenia; 3) środki techniczne i materiały pomocnicze; l Nr 49 — 3174 — Poz. 254 p 4) przepływ informacji w przedsiębiorstwie; 3) analiza ekonomiczna przedsiębiorstwa; 5) zasady redagowania pism; 4) struktura budżetu przedsiębiorstwa; 6) zasady prowadzenia korespondencji; 5) plan rozwoju przedsiębiorstwa; 7) badania statystyczne; 6) strategie marketin. gowe; 8) analiza statystyczna; 7) metody poszukiwania pracy; 9) użytkowe programy komputerowe. 8) prawo pravcy i prawo działalności gospodarczej; 9) dokumenty dotyczące zatrudnienia; BLOK: PODSTAWY DZIAŁALNOŚCI ZAWODOWEJ 10) b ezpieczeństwo i higiena pracy; 1. Cele kształcenia 11) o chrona przeciwpożarowa i ochrona środowio Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien ska; umieć: 12) elementy ergonomii; 1) wyjaśniać mechanizmy funkcjonowania gospo- 13) z asady udzielania pierwszej pomocy poszkododarki rynkowej; wanym w wypadkach przy pracy; 2) rozróżniać formy organizacyjno -prawne przed-g 14) elementy fizjologii i higieny pracy; siębiorstw usługowych; 15) zagrożenia i profilaktyka w środowisku pracy; 3) sporządzać budżet i planować rozwój przedsiębiorstwa; 16) zasady i metody komunikowania się; 4) opracowywać plan marketingowy; 17) elementy socjologii i psychologii; 5) podejmować działania związane z poszukiwa- 18) ź ródła informacji zawodowej i oprogramowanie niem pracy; użytkowe w języku obcym; 6) sporządzać dokumenty dotyczące zatrudnienia; 19) formy doskonalenia zawodowego; 7) stosować przepisy Kodeksu pracy dotyczące 20) etyka. praw i obowiązków pracownika i pracodawcy; III. PODZIAŁ GODZIN NA BLOKI PROGRAMOWE 8) stosować przepisy i zasady bezpieczeństwa

Treści kształcenia ujęte są w następujących działach * Podział godzin na bloki programowe dotyczy kształcenia programowych: w szkołach dla młodzieży i w szkołach dla dorosłych 1) gospodarka rynkowa; (w formie stacjonarnej i zaocznej). ** Pozostałe 10% godzin jest przeznaczone do rozdyspono- 2) formy organizacyjno -prawne przedsiębiorstw wania przez autorów programów nauczania na dostosousługowych; wanie kształcenia do potrzeb rynku pracy. l Nr 49 — 3175 — Poz. 254 p IV. ZALECANE WARUNKI REALIZACJI TREŚCI 5) u stawy: o swobodzie działalności gospodarczej, KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE o ochronie konkurencji i konsumentów, o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, o podatku dochodo- Do realizacji treści kształcenia ujętych w blokach pro- wym od osób fizycznych oraz o podatku dochodogramowych odpowiednie są następujące pomieszcze- wym od osób prawnych; nia dydaktyczne:. 6) klasyfikację działalności, klasyfikację produktów; 1) pracownia komputerowa; 7) p rzepisy pravwa dotyczące bezpieczeństwa i higie- 2) pracownia techniki biurowej; ny pracy oraz ochrony przeciwpożarowej; 3) pracownia ekonomiki handlu; 8) d ruki deklaracji podatkowych PIT i CIT oraz deklaracji ZUS; 4) pracownia rachunkowości handlowej; 5) pracownia towaroznawstwa; 9) s peocjalistyczne czasopisma ekonomiczne i roczniki statystyczne. 6) pracownia marketingu i reklamy. Pracownia rachunkowości handlowej powinna Pracownia komputerowa powinna być wyposa- być wyposażona w: żona w: g1) s tanowiska komputerowe (jedno stanowisko dla 1) stanowiska komputerowe (jedno stanowisko dla dwóch uczniów); jednego ucznia); 2) pakiet programów biurowych; 2) drukarki; 3) p rogramy komputerowe dotyczące systemów.finansowo- księgowych; 3) programy specjalistyczne; 4) ustawę o rachunkowości; 4) pakiet programów biurowych; l 5) plan kont z komentarzem; 5) urządzenia pomocnicze: skanery, niszczarki, bindownice. c6) zestaw druków dowodów księgowych; Pracownia techniki biurowej powinna być wy- 7) z estaw formularzy podstawowych urządzeń ewidenposażona w: cyjnych; 1) stanowiska komputerowe (rjedno stanowisko dla 8) wzory sprawozdań finansowych. dwóch uczniów); Pracownia towaroznawstwa powinna być wypo- 2) pakiet programów biurowych; sażona w:. 3) telefon z automatyczną sekretarką; 1) n ormy i przepisy prawa z zakresu obrotu towarowego; 4) faks; w 2) przepisy prawa dotyczące warunków przechowy- 5) dyktafon; wania i transportu towarów; 3) katalogi i albumy towarów; 6) instrukcje obsługi biurowych urządzeń technicznych; 4) eksponaty towarów i opakowań; 7) materiały i środki biurowe; 5) kody towarowo -materiałowe; w 8) wzory pism i graficznych układów tekstów; 6) przyrządy pomiarowe: termometry, psychrometry, areometry, pehametry, mikroskopy, lupy. 9) dziennik podawczy; Pracownia marketingu i reklamy powinna być 10) instrukcje kancelaryjne, druki, blankiety i formulawyposażona w: rze w języku polskim i obcym; 1) p akiet programów biurowych; w11) wzory pism handlowych w języku obcym. 2) pakiet programów graficznych; Pracownia ekonomiki handlu powinna być wyposażona w: 3) z djęcia, plakaty, katalogi, foldery, prospekty, hasła reklamowe, logo firm, broszury i gazetki reklamo- 1) pakiet programów biurowych; we; 2) oprogramowanie specjalistyczne do wspomaga- 4) p rzykładowe scenariusze kampanii reklamowej, nia procesu sprzedaży towarów i usług; przykładowe plany marketingowe. 3) druki umów handlowych; Wszystkie pracownie powinny składać się z sali lekcyjnej i zaplecza magazynowo -socjalnego. W sali lekcyj- 4) Kodeks spółek handlowych, Kodeks cywilny, Ko- nej należy zapewnić stanowisko pracy dla nauczyciela deks pracy; i odpowiednią liczbę stanowisk pracy dla uczniów. l Nr 49 — 3176 — Poz. 254 p Załącznik nr 9 PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE TECHNIK ORGANIZACJI USŁUG GASTRONOMICZNYCH SYMBOL CYFROWY 341⁰⁷. I. OPIS ZAWODU 23) udzielać pierwszej pomocy poszkodowanym v w wypadkach przy pracy; 1. W wyniku kształcenia w zawodzie absolwent powi- 24) korzystać z różnych źródeł informacji oraz z donien umieć: radztwa specjalistycznego; 1) przygotowywać oferty, organizować promocję 25) prowadzić działalność gospodarczą. i reklamę usług gastronomicznych; o 2) przyjmować i rejestrować zlecenia na usługi Kształtowanie postaw przedsiębiorczych oraz przygastronomiczne; gotowanie do wejścia na rynek pracy powinno przebiegać zarówno w trakcie procesu kształcenia zawo- 3) planować i organizować obsługę przyjęć okolicz- dowego, jak i podczas realizacji zajęć edukacyjnych nościowych oraz gastronomiczną obsługę im- g„Podstawy przedsiębiorczości”. prez; 2. Absolwent szkoły kształcącej w zawodzie technik or- 4) organizować żywienie w różnych typach placóganizacji usług gastronomicznych powinien być wek gastronomicznych; przygotowany do wykonywania następujących za- 5) organizować i realizować usługi cateringowe; dań zawodowych:. 6) użytkować maszyny, urządzenia i inny sprzęt 1) p rzygotowywanie ofert oraz organizowanie prostosowany w realizacji usług gastronomicz- mocji i reklamy usług gastronomicznych; nych; l 2) o rganizowanie i obsługa przyjęć okolicznościo- 7) aranżować wnętrza oraz wyposażenie sal kon- wych oraz imprez w placówkach gastronomiczsumpcyjnych i innych miejsc crealizacji usług nych; gastronomicznych; 3) organizowanie usług cateringowych; 8) kalkulować i rozliczać koszty usług gastronomicznych; 4) d okonywanie gotówkowych i bezgotówkowych rozliczeń usług gastronomicznych. 9) obsługiwać konsumentórw z zastosowaniem różnych technik; II. BLOKI PROGRAMOWE 10) dokonywać towaroznawczej oceny produktów. spożywczych oraz określać ich zastosowanie; Zakres umiejętności i treści kształcenia wynikający z opisu zawodu zawierają następujące bloki progra- 11) sporządzać podstawowy asortyment potraw mowe: w i napojów; 1) organizacja usług gastronomicznych; 12) stosować zasady racjonalnego żywienia; 2) technika pracy biurowej; 13) prowadzić negocjacje oraz współpracować z kontrahentami i kooperantami; 3) podstawy działalności zawodowej. 14) stosować techniki pracy biurowej; BLOK: ORGANIZACJA USŁUG GASTRONOMICZNYCH w 15) wykorzystywać technologię informacyjną w za- 1. Cele kształcenia kresie niezbędnym do wykonywania zadań zawodowych; Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien umieć: 16) przestrzegać przepisów sanitarnych; 17) posługiwać się językiem obcym w zakresie nie- 1) charakteryzować rodzaje usług gastronomiczzbędnym do wykonywania zadań zawodowych; nych; w 18) stosować przepisy prawa dotyczące wykonywa- 2) określać zadania pracowników świadczących nych zadań zawodowych; usługi gastronomiczne; 19) przestrzegać przepisów i zasad bezpieczeństwa 3) przygotowywać oferty i przyjmować zlecenia na i higieny pracy, przepisów ochrony przeciwusługi gastronomiczne; pożarowej oraz ochrony środowiska; 4) układać jadłospisy odpowiednio do pory dnia, 20) organizować stanowisko pracy zgodnie z wyrodzaju imprezy i preferencji konsumentów; maganiami ergonomii; 21) kierować zespołem pracowników; 5) określać energetyczną i odżywczą wartość potraw i napojów; 22) stosować przepisy Kodeksu pracy dotyczące praw i obowiązków pracownika i pracodawcy; 6) stosować zasady żywienia dietetycznego; l Nr 49 — 3177 — Poz. 254 p 7) udzielać konsumentom informacji dotyczących 8) estetyka w gastronomii; oferowanych potraw i napojów oraz innych 9) usługi cateringowe; usług gastronomicznych; 10) metody i techniki sporządzania potraw i napo- 8) planować i organizować obsługę przyjęć okoliczjów; nościowych oraz gastronomiczną obsługę im-. prez, takich jak: zjazdy, konferencje, sympozja; 11) zasady eksploatacji maszyn, urządzeń i sprzętu gastronomicznego; 9) planować i organizować żywienie zbiorowe v w placówkach gastronomicznych sieci otwartej 12) koszty organizacji i realizacji usług gastroi zamkniętej; nomicznych; 10) aranżować wnętrza oraz wyposażenie sal kon- 13) zasady współpracy pracowników świadczących sumenckich i innych miejsc realizacji usług usługi gastronomiczne; o gastronomicznych; 14) przepisy sanitarne; 11) organizować usługi cateringowe; 15) technologia informacyjna. 12) określać warunki przechowywania oraz przewozu produktów spożywczych, potraw i napojów; BLOK: TECHNIKA PRACY BIUROWEJ g 13) oceniać produkty pod względem towaroznaw- 1. Cele kształcenia czym; Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien 14) stosować różne metody i techniki sporządzania umieć: potraw i napojów;.1) redagować pisma i oferty z zastosowaniem róż- 15) podawać potrawy i napoje z zastosowaniem nych form i zwrotów; różnych technik; l2) prowadzić korespondencję biurową; 16) planować rodzaj i ilość sprzętu gastronomicznego do realizacji usług gastronomicznych oraz 3) przesyłać i odbierać informacje za pomocą urząprzygotowywać go do przewozcu; dzeń elektronicznych; 17) użytkować maszyny, urządzenia i sprzęt stoso- 4) prowadzić korespondencję z kontrahentami wany w gastronomii; i kooperantami; 18) prowadzić bieżącą konserwację sprzętu gastro- 5) opracowywać proste narzędzia promocji usług r nomicznego; gastronomicznych; 19) obsługiwać urządzenia rejestrujące operacje 6) prowadzić archiwizację dokumentów; handlowe;. 7) korzystać z programów komputerowych stoso- 20) kalkulować oraz rozliczać koszty organizacji wanych w gastronomii; i realizacji usług gastronomicznych; w 8) obsługiwać sprzęt i urządzenia biurowe. 21) nadzorować i kierować pracą kucharzy, kelnerów i innych pracowników świadczących usługi 2. Treści kształcenia (działy programowe) gastronomiczne; Treści kształcenia są ujęte w następujących działach 22) przestrzegać przepisów sanitarnych; programowych: 23) wykorzystywać technologię informacyjną 1) prace redakcyjne; w w realizacji usług gastronomicznych. 2) korespondencja biurowa; 2. Treści kształcenia (działy programowe) 3) promocja usług gastronomicznych; Treści kształcenia są ujęte w następujących działach 4) archiwizacja dokumentów; programowych: 5) specjalistyczne programy komputerowe; 1) usługi gastronomiczne; w 6) techniczne środki biurowe. 2) zasady żywienia; BLOK: PODSTAWY DZIAŁALNOŚCI ZAWODOWEJ 3) technologia gastronomiczna z towaroznawstwem; 1. Cele kształcenia 4) wyposażenie techniczne placówek gastro- Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien nomicznych; umieć: 5) obsługa konsumenta; 1) wyjaśniać mechanizmy funkcjonowania gospo- 6) obsługa przyjęć okolicznościowych i gastro- darki rynkowej; nomiczna obsługa imprez; 2) rozróżniać formy organizacyjno -prawne przed- 7) żywienie zbiorowe; siębiorstw usługowych; l Nr 49 — 3178 — Poz. 254 p 3) sporządzać budżet i planować rozwój przedsię- 6) strategie marketingowe; biorstwa; 7) metody poszukiwania pracy; 4) opracowywać plan marketingowy; 8) dokumenty dotyczące zatrudnienia; 5) charakteryzować czynniki wpływające na popyt. 9) podejmowanie i prowadzenie działalności gosi podaż usług gastronomicznych; podarczej; 6) podejmować działania związane z poszukiwav 10) sprzedaż usług gastronomicznych; niem pracy; 7) sporządzać dokumenty dotyczące zatrudnienia; 11) prawo pracy i prawo działalności gospodarczej; 8) organizować promocję i reklamę usług gastro- 12) bezpieczeństwo i higiena pracy; nomicznych; o 13) o chrona przeciwpożarowa i ochrona środowi- 9) prowadzić sprzedaż usług gastronomicznych; ska; 10) sporządzać dokumenty niezbędne do podejmo- 14) elementy ergonomii; wania i prowadzenia działalności gospodarczej; 15) środki ochrony indywidualnej; g 11) stosować przepisy Kodeksu pracy dotyczące 16) z asady udzielania pierwszej pomocy poszkodopraw i obowiązków pracownika i pracodawcy; wanym w wypadkach przy pracy; 12) stosować przepisy i zasady bezpieczeństwa 17) elementy fizjologii i higieny pracy; i higieny pracy, przepisy ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska;.18) zagrożenia i profilaktyka w środowisku pracy; 13) stosować przepisy prawa dotyczące działalności 19) zasady i metody komunikowania się; zawodowej; l 20) elementy socjologii i psychologii pracy; 14) organizować stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii; 21) ź ródła informacji zawodowej i oprogramowanie użytkowe w języku obcym; 15) stosować środki ochrony indywidualnej; 22) formy doskonalenia zawodowego; 16) udzielać pierwszej pomocy poszkodowanym w wypadkach przy pracy; 23) etyka. 17) określać wpływ zmęczenia fizycznego III. PODZIAŁ GODZIN NA BLOKI PROGRAMOWE i psychicznego na efektywność pracy;

24) przestrzegać zasad etyki. * Podział godzin na bloki programowe dotyczy kształcenia w szkołach dla młodzieży i w szkołach dla dorosłych w2. Treści kształcenia (działy programowe) (w formie stacjonarnej i zaocznej). ** Pozostałe 15% godzin jest przeznaczone do rozdyspono- Treści kształcenia są ujęte w następujących działach wania przez autorów programów nauczania na dostosoprogramowych: wanie kształcenia do potrzeb rynku pracy. 1) gospodarka rynkowa; IV. ZALECANE WARUNKI REALIZACJI TREŚCI 2) formy organizacyjno -prawne przedsiębiorstw KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE usługowych; 3) analiza ekonomiczna w przedsiębiorstwie; Do realizacji treści kształcenia ujętych w blokach programowych odpowiednie są następujące pomieszcze- 4) struktura budżetu przedsiębiorstwa; nia dydaktyczne: 5) plan rozwoju przedsiębiorstwa; 1) pracownia technologii gastronomicznej; l Nr 49 — 3179 — Poz. 254 p 2) pracownia obsługi konsumenta; 7) zestaw sprzętu i urządzeń do przygotowywania potraw w obecności konsumenta; 3) pracownia podstaw żywienia; 8) zestaw butelek, opakowań, etykiet napojów al- 4) pracownia komputerowa. koholowych i bezalkoholowych;. Pracownia technologii gastronomicznej po- 9) urządzenia do rejestracji i rozliczania transakcji winna być wyposażona w: handlowych; v 1) stanowiska robocze umożliwiające przeprowadze- 10) elementy dekoracyjne stołów; nie procesu technologicznego i ekspedycji potraw 11) instrukcje obsługi maszyn i urządzeń. oraz innych wyrobów kulinarnych, wyposażone w stoły produkcyjne, kuchenki z piekarnikiem, Pracownia podstaw żywienia powinna być wyzlewozmywaki z instalacją zimnej i ciepłej wody, o posażona w: zestawy garnków i innych naczyń kuchennych, drobny sprzęt produkcyjny; 1) zestaw przepisów dotyczących prawa żywnościowego; 2) stanowisko podziału produktów spożywczych wyposażone w wagi i miarki; 2) tabele składu i odżywczych wartości produktów g spożywczych; 3) stanowisko wstępnej obróbki jaj z naświetlarką; 3) normy żywienia i wyżywienia; 4) stanowisko mycia rąk wyposażone w umywalkę z instalacją zimnej i ciepłej wody, pojemnik na 4) jadłospisy codzienne i dekadowe; mydło, płyn dezynfekujący, ręczniki papierowe;.5) karty potraw i napojów; 5) maszyny i urządzenia gastronomiczne: urządzenia chłodnicze, zmywarka, piec konwekcyjny, kuchen- 6) formularze do planowania i oceny żywienia; ka mikrofalowa, roboty kuchenne, mikselry, maszynki do mielenia, sokowirówki, ekspres do kawy, 7) wzory druków podstawowych badań laboratoryjtostery, młynek koloidalny; cnych; 6) stoliki i krzesła do konsumpcji oraz oceny przygo- 8) opakowania żywności wygodnej i funkcjonalnej; towanych potraw i innych wyrobów kulinarnych; 9) model układu trawiennego człowieka. 7) bieliznę i zastawę stołową oraz podstawowy sprzęt r Pracownia komputerowa powinna być wyposakelnerski; żona w: 8) instrukcje obsługi maszyn i urządzeń gastronomicznych;. 1) stanowiska komputerowe (jedno stanowisko dla dwóch uczniów); 9) dokumentację technologiczną, receptury kulinarne i normy żywwienia. 2) drukarki; 3) pakiet programów biurowych; Pracownia obsługi konsumenta powinna być wyposażona w: 4) programy specjalistyczne z zakresu: 1) stanowiska obsługi konsumenta wyposażone a) planowania i oceny żywienia, w stoły i krzesła (jedno stanowisko dla dwóch uczb) prowadzenia księgowości małych i średnich wniów); przedsiębiorstw, 2) stanowisko z zestawem sprzętu i urządzeniami do c) prowadzenia działalności gospodarczej, sporządzania napojów wyposażone w podręczny sprzęt barowy, ekspres do kawy, mikser barowy, d) ewidencjonowania przychodów i wydatków chłodziarkę, kostkarkę, zmywarkę, zlewozmywak; firmy, e) obliczania wynagrodzeń i podatków; 3) pomocniki kelnerskie (jeden pomocnik na dwa staw nowiska obsługi konsumenta); 5) podstawowy sprzęt i urządzenia biurowe. 4) bieliznę stołową; Wszystkie pracownie powinny składać się z sali lekcyj- 5) zestaw kelnerskiego sprzętu pomocniczego; nej i zaplecza magazynowo- socjalnego. W sali lekcyjnej należy zapewnić stanowisko pracy dla nauczyciela 6) karty potraw i napojów; i odpowiednią liczbę stanowisk pracy dla uczniów. l Nr 49 — 3180 — Poz. 254 p Załącznik nr 10 PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE TECHNIK PRZETWÓRSTWA MLECZARSKIEGO SYMBOL CYFROWY 321¹². I. OPIS ZAWODU 20) stosować przepisy Kodeksu pracy dotyczące v praw i obowiązków pracownika i pracodawcy; 1. W wyniku kształcenia w zawodzie absolwent powi- 21) udzielać pierwszej pomocy poszkodowanym nien umieć: w wypadkach przy pracy; 1) określać skład i właściwości mleka oraz czynniki 22) korzystać z różnych źródeł informacji oraz z dowpływające na jego jakość i przydatność tech- o radztwa specjalistycznego; nologiczną; 23) współpracować z zespołem pracowników; 2) dobierać surowce, dozwolone substancje dodatkowe i substancje pomagające w przetwa- 24) prowadzić działalność gospodarczą. rzaniu, stosowane do produkcji wyrobów mleczarskich; gKształtowanie postaw przedsiębiorczych oraz przygotowanie do wejścia na rynek pracy powinno prze- 3) korzystać z instrukcji technologicznych i norm biegać zarówno w trakcie kształcenia zawodowego, obowiązujących w przemyśle mleczarskim; jak i podczas realizacji zajęć edukacyjnych „Podstawy przedsiębiorczości”. 4) planować procesy produkcji wyrobów mleczarskich zgodnie z przepisami bezpieczeń.stwa 2. Absolwent szkoły kształcącej w zawodzie technik zdrowotnego żywności; przetwórstwa mleczarskiego powinien być przygo- 5) nadzorować przebieg procesów technlologicz- towany do wykonywania następujących zadań zanych w produkcji wyrobów mleczarskich; wodowych: 6) określać skład mikroflory mlekac i jego przetwo- 1) ocenianie jakości surowców, dozwolonych subrów oraz znaczenie drobnoustrojów w mleczar- stancji dodatkowych, substancji pomagających stwie; w przetwarzaniu i gotowych wyrobów mleczarskich; 7) przechowywać surowce, dozwolone substancje dodatkowe, substancje pormagające w przetwa- 2) dobieranie maszyn i urządzeń do produkcji wyrzaniu i gotowe wyroby mleczarskie; robów mleczarskich; 3) obsługiwanie linii produkcyjnych; 8) obsługiwać maszyny i urządzenia stosowane. w procesach produkcji wyrobów mleczarskich; 4) organizowanie i nadzorowanie procesu produkcji wyrobów mleczarskich w przedsiębiorstwie 9) wykonywać mycie, dezynfekcję oraz konserwację maszwyn i urządzeń stosowanych w proce- mleczarskim; sach produkcji wyrobów mleczarskich; 5) prowadzenie dokumentacji produkcji wyrobów mleczarskich; 10) stosować zasady higieny w przedsiębiorstwie mleczarskim; 6) stosowanie zasad marketingu i promocji wyrobów mleczarskich. 11) stosować systemy zapewnienia jakości produkcji wyrobów mleczarskich; w II. BLOKI PROGRAMOWE 12) oceniać jakość surowców i wyrobów gotowych oraz przebieg procesów technologicznych; Zakres umiejętności i treści kształcenia wynikający z opisu zawodu zawierają następujące bloki progra- 13) planować i organizować prace związane z pro- mowe: dukcją wyrobów mleczarskich; 1) przetwórczy; 14) stosować zasady i instrumenty marketingu; w 2) techniczny; 15) posługiwać się językiem obcym w zakresie niezbędnym do wykonywania zadań zawodowych; 3) analityczno -jakościowy; 16) stosować przepisy prawa dotyczące wykonywa- 4) podstawy działalności zawodowej. nych zadań zawodowych; BLOK: PRZETWÓRCZY 17) przestrzegać przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisów ochrony przeciw- 1. Cele kształcenia pożarowej oraz ochrony środowiska; Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien 18) organizować stanowisko pracy zgodnie z wy- umieć: maganiami ergonomii; 1) określać kierunki rozwoju przetwórstwa mleczar- 19) kierować zespołem pracowników; skiego; l Nr 49 — 3181 — Poz. 254 p 2) klasyfikować i charakteryzować wyroby mleczar- 23) p rzechowywać surowce, dozwolone substancje skie; dodatkowe, substancje pomagające w przetwarzaniu i wyroby mleczarskie; 3) korzystać z przepisów i norm obowiązujących w przetwórstwie mleczarskim; 24) o kreślać warunki magazynowania oraz transportu mleka i wyro.bów mleczarskich; 4) dobierać surowce, dozwolone substancje dodatkowe i substancje pomagające w przetwa- 25) p rowadzić dokumentację produkcji wyrobów rzaniu, stosowane w produkcji wyrobów mleczar- mleczarskvich; skich; 26) p rowadzić racjonalną gospodarkę surowcami, 5) określać skład chemiczny i wartość odżywczą dozwolonymi substancjami dodatkowymi, submleka oraz wyrobów mleczarskich; stancjami pomagającymi w przetwarzaniu oraz poroduktami ubocznymi i odpadami produkcyj- 6) określać czynniki kształtujące jakość zdrowotną nymi; i przydatność technologiczną mleka; 27) o kreślać zasady gospodarowania wodą i ener- 7) oceniać jakość mleka surowego; gią w przedsiębiorstwie mleczarskim; 8) określać zasady pozyskiwania, skupu i transporg28) obliczać koszty i opłacalność produkcji wyrotu mleka surowego; bów mleczarskich; 9) określić i wykonać wstępną obróbkę mleka oraz oceniać jej wpływ na składniki, cechy i przydat- 29) przewidywać zagrożenia dla środowiska spowoność technologiczną mleka; dowane produkcją mleczarską.. 10) charakteryzować operacje i procesy jednostko- 2. Treści kształcenia (działy programowe) we stosowane w przetwórstwie mleka; Treści kształcenia są ujęte w następujących działach l 11) stosować metody utrwalania mleka oraz okreś- programowych: lać ich wpływ na trwałość, bezpieczeństwo zdrowotne, wartość odżywczą or c az cechy organo- 1) znaczenie i kierunki rozwoju przetwórstwa leptyczne wyrobów mleczarskich; mleczarskiego; 12) charakteryzować procesy technologiczne pro- 2) klasyfikacja wyrobów mleczarskich; dukcji wyrobów mleczarskich; r3) przepisy i normy obowiązujące w przetwórstwie 13) określać wpływ parametrów technologicznych mleczarskim; na jakość gotowego wyrobu; 4) surowce, dozwolone substancje dodatkowe. 14) dobierać maszyny i urządzenia do procesów i substancje pomagające w przetwarzaniu, stotechnologicznych; sowane w przemyśle mleczarskim; w 15) obsługiwać maszyny i urządzenia stosowane 5) mleko jako surowiec do produkcji wyrobów podczas produkcji wyrobów mleczarskich; mleczarskich; 16) dokonywać kontroli parametrów procesu pro- 6) pozyskiwanie, skup i transport mleka surowedukcji za pomocą przyrządów kontrolnogo; -pomiarowych; 7) operacje i procesy technologiczne w przetwór- 1w7) wykonywać podstawowe obliczenia technostwie mleka; logiczne w procesach produkcyjnych; 8) normalizacja składników mleka w produkcji 18) stosować zasady produkcji mleka spożywczego mleczarskiej; i śmietanki, napojów mlecznych fermentowanych i niefermentowanych, masła, lodów, kon- 9) produkcja mleka spożywczego i śmietanki; centratów mlecznych, serów, twarogów, kazeiny, wyrobów z serwatki oraz innych wyrobów 10) p rodukcja napojów mlecznych fermentowanych w mleczarskich; i niefermentowanych; 19) produkować wyroby mleczarskie, zgodnie z in- 11) produkcja masła; strukcjami technologicznymi, normami, przepisami bezpieczeństwa i higieny pracy oraz bez- 12) produkcja lodów; pieczeństwa zdrowotnego żywności; 13) produkcja koncentratów mlecznych; 20) stosować zasady higieniczno- sanitarne w przedsiębiorstwie mleczarskim; 14) produkcja serów i twarogów; 21) sporządzać roztwory środków myjących i de- 15) produkcja kazeiny; zynfekcyjnych; 16) p rodukcja wyrobów z serwatki oraz innych wy- 22) konfekcjonować i pakować wyroby mleczarskie; robów mleczarskich; l Nr 49 — 3182 — Poz. 254 p 17) zasady higieny produkcji; 16) d obierać maszyny, urządzenia i aparaty oraz ustalać parametry ich pracy do produkcji wyro- 18) metody konfekcjonowania i pakowania wyro- bów mleczarskich; bów mleczarskich; 17) c harakteryzować wyposażenie techniczne ma- 19) zasady magazynowania oraz transportu mleka gazynów w przeds.iębiorstwie mleczarskim; i wyrobów mleczarskich; 18) o bsługiwać maszyny i urządzenia do pakowania 20) dokumentacja produkcji wyrobów mleczar- i konfekcjovnowania wyrobów mleczarskich; skich; 19) o bsługiwać urządzenia do utrzymania czystości 21) gospodarka surowcami, dozwolonymi substan- maszyn, urządzeń, sprzętu i pomieszczeń; cjami dodatkowymi, substancjami pomagający- 20) o kreślać wpływ maszyn i urządzeń stosowanych mi w przetwarzaniu oraz produktami ubocznymi wo przetwórstwie mleczarskim na zagrożenia jai odpadami produkcyjnymi; kości wyrobów mleczarskich; 22) gospodarka wodą i energią w procesie produk- 21) d obierać i stosować metody konserwacji macji mleczarskiej; szyn i urządzeń; 23) opłacalność produkcji mleczarskiej; g22) p rowadzić dokumentację pracy maszyn i urządzeń zgodnie z wymaganiami systemów jakoś- 24) zagrożenia dla środowiska wywołane produkcją ci. mleczarską. 2. Treści kształcenia (działy programowe) BLOK: TECHNICZNY. Treści kształcenia są ujęte w następujących działach 1. Cele kształcenia programowych: Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia plowinien 1) normalizacja w technice; umieć: 1) określać rolę normalizacji w tecchnice; 2) podstawy rysunku technicznego; 3) materiałoznawstwo; 2) stosować zasady rysunku technicznego; 4) części maszyn i urządzeń; 3) rozróżniać materiały stosowane do budowy maszyn i urządzeń przemysłu r spożywczego; 5) wybrane zagadnienia z hydromechaniki; 4) określać przyczyny i skutki korozji maszyn i urzą- 6) wybrane zagadnienia termodynamiki; dzeń oraz sposoby jej zapobiegania;. 7) maszyny i urządzenia stosowane w przemyśle 5) identyfikować części oraz zespoły maszyn i urzą- mleczarskim; dzeń; w 8) i nstalacje techniczne: wodno -kanalizacyjna, ga- 6) posługiwać się podstawowymi pojęciami z za- zowa, elektryczna i parowa; kresu hydromechaniki i termodynamiki; 9) d okumentacja techniczna i instrukcje maszyn 7) wyjaśniać budowę, zasady działania i eksploatai urządzeń stosowanych w przetwórstwie cji maszyn i urządzeń; mleczarskim; 8) klasyfikować maszyny i urządzenia stosowane 10) maszyny i urządzenia elektryczne stosowane ww przetwórstwie mleczarskim; w przetwórstwie mleczarskim; 9) rozróżniać instalacje techniczne stosowane 11) podstawy automatyki i automatyzacja procesów w przedsiębiorstwie mleczarskim; w przetwórstwie mleczarskim; 10) posługiwać się dokumentacją techniczną oraz 12) przyrządy kontrolno -pomiarowe; instrukcjami maszyn i urządzeń stosowanych w przetwórstwie mleczarskim; 13) środki transportu w przetwórstwie mleczarw skim; 11) obsługiwać maszyny i urządzenia elektryczne stosowane w przetwórstwie mleczarskim; 14) maszyny i urządzenia do przyjęcia i przechowywania mleka surowego; 12) odczytywać schematy układów automatyki stosowanych w procesach technologicznych; 15) maszyny, urządzenia i sprzęt do produkcji wyrobów mleczarskich; 13) posługiwać się przyrządami kontrolno- -pomiarowymi; 16) magazyny i ich wyposażenie techniczne; 14) stosować zasady eksploatacji środków trans- 17) maszyny i urządzenia do pakowania i konfekcjoportu zewnętrznego i wewnętrznego; nowania wyrobów mleczarskich; 15) obsługiwać maszyny i urządzenia stosowane do 18) urządzenia do utrzymania czystości maszyn, przyjęcia i przechowywania mleka surowego; urządzeń, sprzętu i pomieszczeń; l Nr 49 — 3183 — Poz. 254 p 19) zagrożenia jakości wyrobów mleczarskich spo- 20) p rowadzić dokumentację kontroli jakości prowodowanych niewłaściwą eksploatacją maszyn dukcji zgodnie z systemem HACCP; i urządzeń; 21) k orzystać z przepisów i norm obowiązujących 20) zasady konserwacji maszyn i urządzeń; w przetwórstwie mleczarskim.. 21) gospodarka remontowa i nadzór nad pracą ma- 2. Treści kształcenia (działy programowe) szyn i urządzeń. Treści kształcevnia są ujęte w następujących działach BLOK: ANALITYCZNO -JAKOŚCIOWY programowych: 1) m orfologia, fizjologia i klasyfikacja drobnoustro- 1. Cele kształcenia jów; Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien umieć: 2) s okład i rola mikroflory mleka i jego przetworów; 1) charakteryzować grupy drobnoustrojów; 3) m etody oznaczania i zwalczania drobnoustrojów; 2) określać skład mikroflory mleka i jego przetworów; 4) analiza wagowa i objętościowa; g 3) wyjaśniać rolę drobnoustrojów w przemyśle 5) analizy instrumentalne do wykonywania badań; mleczarskim; 6) badania fizykochemiczne mleka; 4) dobierać metody oznaczania i zwalczania drob- 7) b adania chemiczne mleka i wyrobów mleczarnoustrojów; skich;. 5) pobierać próbki surowców i wyrobów mleczar- 8) b adania mikrobiologiczne mleka i wyrobów skich do badań laboratoryjnych; mleczarskich; 6) przygotowywać odczynniki, podłoża li sprzęt 9) o cena sensoryczna mleka i wyrobów mleczarlaboratoryjny do badań fizykochemicznych skich; i mikrobiologicznych; c 10) budowa i zasady działania urządzeń laboratoryj- 7) obsługiwać sprzęt i urządzenia stosowane w lanych; boratoriach przemysłu mleczarskiego; 11) wyniki badań i dokumentacja laboratoryjna; 8) wykonywać badania laboratoryjne surowców i wyrobów mleczarskich; r12) kontrola międzyoperacyjna; 9) oznaczać cechy fizykochemiczne mleka; 13) wymagania techniczne i higieniczno- sanitarne dla przedsiębiorstw mleczarskich; 10) interpretować i dokum.entować wyniki badań laboratoryjnych; 14) bezpieczeństwo zdrowotne żywności; 11) oceniać swurowce, półprodukty i wyroby mleczar- 15) zagrożenia i krytyczne punkty kontrolne w przeskie pod względem fizyko chemicznym; myśle mleczarskim; 12) oceniać surowce, półprodukty i wyroby mleczar- 16) systemy zapewnienia jakości produkcji zgodnie skie pod względem mikrobiologicznym; z systemem HACCP; 13) przeprowadzać ocenę sensoryczną surowców, 17) przepisy i normy obowiązujące w przetwórstwie półproduktów i wyrobów mleczarskich; mleczarskim. w 14) planować i analizować przebieg kontroli między- BLOK: PODSTAWY DZIAŁALNOŚCI ZAWODOWEJ operacyjnej w przemyśle mleczarskim; 15) określać i analizować wymagania techniczne 1. Cele kształcenia i higieniczno -sanitarne dla przedsiębiorstw Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien mleczarskich; umieć: 16) rozpoznawać zagrożenia fizyczne, chemiczne w 1) w yjaśniać mechanizmy funkcjonowania gospoi biologiczne występujące podczas produkcji darki rynkowej; wyrobów mleczarskich; 2) r ozróżniać formy organizacyjno -prawne przed- 17) charakteryzować systemy zapewniania jakości siębiorstw; i ich wzajemne powiązania; 18) wdrażać system analizy zagrożeń i krytycznych 3) s porządzać budżet i planować rozwój przedsiępunktów kontroli (Hazard Analysis and Critical biorstwa; Control Point — HACCP); 4) o pracowywać plan marketingowy; 19) wskazywać zagrożenia bezpieczeństwa zdro- 5) p odejmować działania związane z poszukiwawotnego i monitorować krytyczne punkty konniem pracy; troli (Critical Control Point — CCP) w procesie produkcji wyrobów mleczarskich; 6) sporządzać dokumenty dotyczące zatrudnienia; Nr 49 — 3184 — Poz. 254 7) stosować przepisy Kodeksu pracy dotyczące III. PODZIAŁ GODZIN NA BLOKI PROGRAMOWE praw i obowiązków pracownika i pracodawcy;

c 19) przestrzegać zasad etyki. * Podział godzin na bloki programowe dotyczy kształcenia w szkołach dla młodzieży i w szkołach dla dorosłych (w formie stacjonarnej i zaocznej). 2. Treści kształcenia (działy programowe) ** Pozostałe 10% godzin jest przeznaczone do rozdyspono- Treści kształcenia są ujęte w następujących działach wania przez autorów programów nauczania na dostosoprogramowych: rwanie kształcenia do potrzeb rynku pracy. 1) gospodarka rynkowa; 2) formy organizacyjno -.prawne przedsiębiorstw; IV. ZALECANE WARUNKI REALIZACJI TREŚCI KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE 3) struktura budżetu przedsiębiorstwa; w Do realizacji treści kształcenia ujętych w blokach pro- 4) plan rozwoju przedsiębiorstwa; gramowych odpowiednie są następujące pomieszcze- 5) strategie marketingowe; nia dydaktyczne: 6) metody poszukiwania pracy; 1) pracownia przetwórstwa mleczarskiego; 7) dokumenty dotyczące zatrudnienia; 2) pracownia techniki; 8) prawo pracy i prawo działalności gospodarczej; w 3) pracownia analizy technicznej; 9) bezpieczeństwo i higiena pracy; 4) pracownia higieny i bezpieczeństwa zdrowotnego 10) ochrona przeciwpożarowa i ochrona środowiżywności; ska; 11) elementy ergonomii; 5) pracownia komputerowa; 12) zasady udzielania pierwszej pomocy poszkodo- 6) warsztaty szkolne (w przypadku braku możliwości w wanym w wypadkach przy pracy; kształcenia praktycznego w przedsiębiorstwach przetwórstwa mleczarskiego, w Centrach Kształce- 13) elementy fizjologii i higieny pracy; nia Praktycznego lub w Centrach Kształcenia Usta- 14) zagrożenia i profilaktyka w środowisku pracy; wicznego). 15) zasady i metody komunikowania się; Pracownia przetwórstwa mleczarskiego po- 16) elementy socjologii i psychologii pracy; winna być wyposażona w: 17) źródła informacji zawodowej i oprogramowanie 1) modele, plansze, foliogramy, filmy dydaktyczne użytkowe w języku obcym; oraz prezentacje multimedialne przedstawiające rodzaje surowców i wyrobów mleczarskich, pod- 18) formy doskonalenia zawodowego; stawowe procesy i operacje technologiczne, ma- 19) etyka. szyny i urządzenia oraz schematy technologiczne; l Nr 49 — 3185 — Poz. 254 p 2) próbki i modele surowców mleczarskich; i) zestawy do badania stanu higieniczno- -sanitarnego mleka i wyrobów mleczarskich, 3) próbki, modele wyrobów mleczarskich, dozwolonych substancji dodatkowych i substancji poma- j) areometry, gających w przetwarzaniu, stosowanych w pro- k) piknometry, dukcji żywności;. l) refraktometry, 4) zestawy środków myjących i dezynfekcyjnych; m) spektrofotometry, 5) zestawy opakowań jednostkowych i transporto- n) analizato v ry składu mleka, wych; o) łaźnie wodne, 6) normy przedmiotowe i czynnościowe stosowane p) lodówki, w mleczarstwie; q) wagi, o 7) przepisy prawa żywnościowego; r) wirówki i wirownice, 8) literaturę i czasopisma specjalistyczne; s) piec do spalań; 9) przykładowe dokumentacje jakościowe stosowane 2) szkło laboratoryjne i drobny sprzęt laboratoryjny; w przedsiębiorstwach mleczarskich; g 10) apteczkę i instrukcję udzielania pierwszej pomocy. 3) odczynniki chemiczne; Pracownia techniki powinna być wyposażona w: 4) normy jakościowe; 1) modele, plansze i foliogramy przedstawiające ma- 5) instrukcje do ćwiczeń, regulaminy oraz instrukcje szyny i urządzenia stosowane w przetwórs. twie użytkowania aparatury laboratoryjnej; mleczarskim, schematy technologiczne; 6) środki ochrony indywidualnej; 2) filmy dydaktyczne przedstawiające procesy techl nologiczne oraz działanie maszyn i urządzeń sto- 7) sprzęt i środki do utrzymania czystości; sowanych podczas produkcji wyrobów mleczarskich; c 8) apteczkę i instrukcję udzielania pierwszej pomocy. 3) prezentacje multimedialne dotyczące budowy, działania i obsługi maszyn i urządzeń stosowanych Pracownia higieny i bezpieczeństwa zdrowotw przetwórstwie mleczarskim oraz przebiegu pro- nego żywności powinna być wyposażona w: cesów produkcyjnych; r 1) mikroskopy; 4) programy komputerowe do symulacji działania maszyn i urządzeń stosowanych w przetwórstwie 2) preparaty mikrobiologiczne; mleczarskim oraz proc.esów technicznych i technologicznych; 3) podłoża i zestawy mikrobiologiczne; 5) dokumentawcje techniczne maszyn i urządzeń sto- 4) sprzęt mikrobiologiczny; sowanych w przetwórstwie mleczarskim; 5) szkło laboratoryjne; 6) normy przedmiotowe (surowcowe i wyrobów gotowych) i instrukcje technologiczne, instrukcje ob- 6) preparaty mikroskopowe; sługi maszyn i urządzeń stosowanych w przetwórstwie mleczarskim; 7) plansze, prospekty, prezentacje multimedialne, filmy dydaktyczne dotyczące badań laboratoryjnych 7)w przepisy prawa żywnościowego i inne źródła infororaz zasad higieny i bezpieczeństwa zdrowotnego macji; żywności; 8) literaturę zawodową i specjalistyczną; 8) schematy blokowe produkcji artykułów mleczar- 9) apteczkę i instrukcję udzielania pierwszej pomocy. skich; Pracownia analizy technicznej powinna być wy- 9) program komputerowy wspomagający stosowawposażona w: nie systemu HACCP w przedsiębiorstwie mleczarskim; 1) aparaturę i sprzęt laboratoryjny: a) termostaty, 10) czasopisma specjalistyczne; b) suszarki i wagosuszarki, 11) tabele parametrów produkcji; c) pehametry, d) kolorymetry, 12) procedury, instrukcje i dokumentacje systemu HACCP; e) tłuszczomierze, f) polarymetry, 13) przepisy prawa żywnościowego oraz instrukcje technologiczne; g) mikroskopy, h) termometry, 14) apteczkę i instrukcję udzielania pierwszej pomocy. l Nr 49 — 3186 — Poz. 254 p Pracownia komputerowa powinna być wyposa- h) stanowisko do produkcji serów twarogowych, żona w: i) stanowisko do produkcji serków i deserów ter- 1) stanowiska komputerowe z dostępem do Interne- mizowanych, tu (jedno stanowisko dla jednego ucznia); j) stanowisko do produkcji masła,. 2) stanowisko komputerowe z dostępem do Internetu dla nauczyciela; k) stanowisko do zagęszczania artykułów płynnych metodą odparowania, 3) projektor multimedialny, ekran; v l) stanowisko do suszenia artykułów płynnych, 4) oprogramowanie specjalistyczne dotyczące systemu HACCP, rozliczania produkcji w przedsiębior- m) stanowisko do produkcji lodów, stwach spożywczych, dokumentowania procesów n) inne stanowiska zgodnie ze specyfiką produkcji technologicznych; o mleczarskiej; 5) drukarki; 2) s tanowiska do fizykochemicznej oceny surowca, 6) skanery; gotowych wyrobów i kontroli międzyoperacyjnej; 7) podstawową literaturę z zakresu informatyki. 3) s tanowiska do mikrobiologicznej oceny surowca, g gotowych wyrobów i kontroli międzyoperacyjnej; Warsztaty szkolne powinny być wyposażone w: 1) stanowiska szkoleniowe do produkcji wyrobów 4) k omory magazynowe do przechowywania surowmleczarskich: ców, dozwolonych substancji dodatkowych, substancji pomagających w przetwarzaniu, półproa) stanowisko do przyjęcia surowca,.duktów i wyrobów gotowych; b) stanowisko do wstępnej obróbki mleka, 5) k omory magazynowe do magazynowania wyroc) stanowisko do produkcji mleka spożylwczego bów gotowych; i śmietanki spożywczej, d) stanowisko do produkcji napojców fermentowa- 6) pomieszczenia socjalne. nych metodą termostatową, Pracownie powinny składać się z sali lekcyjnej i zaplee) stanowisko do produkcji napojów fermentowacza magazynowo -socjalnego. W sali lekcyjnej należy nych metodą zbiornikową, zapewnić stanowisko pracy dla nauczyciela i odpof) stanowisko do produkcjir serków lub deserów wiednią liczbę stanowisk pracy dla uczniów. mlecznych z zastosowaniem ultrafiltracji, g) stanowisko do produkcji serów dojrzewają- W warsztatach szkolnych powinno znajdować się pocych,. mieszczenie do instruktażu. w Załącznik nr 11 PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE TECHNIK WETERYNARII w SYMBOL CYFROWY 322¹⁴ I. OPIS ZAWODU 6) w ykonywać oczyszczanie i odkażanie, dezynsekcję lub deratyzację obiektów budowlanych; 1. W wyniku kształcenia w zawodzie absolwent powi- 7) p odawać zwierzętom produkty lecznicze; nien umieć: 8) w ykonywać weterynaryjne zabiegi pielęgnacyjw1) charakteryzować budowę anatomiczną zwierząt ne, sanitarno-higieniczne i fizykot erapeutyczne; oraz podstawowe procesy fizjologiczne; 2) stosować zasady identyfikacji, użytkowania 9) w ykonywać zabiegi unasieniania zwierząt; i przemieszczania zwierząt; 10) określać warunki pozyskiwania i wytwarzania 3) określać warunki utrzymania i dobrostanu zwie- lub przetwarzania produktów pochodzenia zwierząt; rzęcego; 4) rozpoznawać objawy kliniczne chorób zwierząt, 11) wykonywać czynności techniczne lub pomocniw tym objawy chorób zakaźnych podlegających cze dotyczące badania przedubojowego zwieobowiązkowi zwalczania; rząt i poubojowego mięsa; 5) wykonywać czynności techniczne lub pomocni- 12) wykonywać czynności techniczne lub pomocnicze podczas zabiegów weterynaryjnych; cze przy badaniu sekcyjnym zwłok zwierzęcych; l Nr 49 — 3187 — Poz. 254 p 13) pobierać próbki do badań laboratoryjnych; 3) kontrola weterynaryjna; 14) wykonywać podstawowe badania laboratoryj- 4) podstawy działalności zawodowej. ne; BLOK: PODSTAWY ANATOMII, FIZJOLOGII I UŻYT- 15) prowadzić dokumentację czynności zawodo- KOWANIA ZWIERZĄT. wych; 16) organizować stanowisko pracy zgodnie z obo- 1. Cele kształcenia wiązującymi przepisami prawa dotyczącymi v Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien ochrony zwierząt; umieć: 17) stosować przepisy prawa dotyczące wykonywa- 1) c harakteryzować budowę układów organizmu nych zadań zawodowych; poszczególnych gatunków zwierząt gospodar- 18) przestrzegać przepisów i zasad bezpieczeństwa sokich i towarzyszących; i higieny pracy, przepisów ochrony przeciw- 2) o kreślać czynności organizmu zwierzęcego; pożarowej oraz ochrony środowiska; 3) określać położenie narządów u zwierząt; 19) organizować stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii; 4) c harakteryzować kierunki użytkowania zwierząt g gospodarskich; 20) kierować zespołem pracowników; 5) o kreślać wpływ utrzymania i żywienia na życio- 21) stosować przepisy Kodeksu pracy dotyczące we funkcje organizmu i wydajność użytkową praw i obowiązków pracownika i pracodawcy; zwierząt gospodarskich; 22) udzielać pierwszej pomocy poszkodowanym.6) c harakteryzować zachowania płciowe zwierząt; w wypadkach przy pracy; 7) c harakteryzować zachowanie zwierząt w sta- 23) korzystać z różnych źródeł informacji oraz z dolnach lęku i agresji; radztwa specjalistycznego; 8) o kreślać czynniki wpływające na gospodarczą 24) prowadzić działalność gospodacrczą. efektywność produkcji zwierzęcej. Kształtowanie postaw przedsiębiorczych oraz przygotowanie do wejścia na rynek pracy powinno prze- 2. Treści kształcenia (działy programowe) biegać zarówno w trakcie kształcenia zawodowego, Treści kształcenia są ujęte w następujących działach jak i podczas realizacji zajęć edukacyjnych „Podstarprogramowych: wy przedsiębiorczości”. 1) komórki i tkanki zwierzęce; 2. Absolwent szkoły kształcącej w zawodzie technik 2) anatomia topograficzna zwierząt; weterynarii powinien by.ć przygotowany do wykonywania następujących zadań zawodowych: 3) b udowa i czynności układów: kostnego, mięśniowego, nerwowego, oddechowego, krążenia, 1) wykonywwanie czynności technicznych lub podokrewnego, pokarmowego, wydalniczego mocniczych w zakresie diagnostyki, profilaktyki i rozrodczego zwierząt; i lecznictwa weterynaryjnego; 4) c hów i hodowla zwierząt gospodarskich; 2) wykonywanie czynności pomocniczych przy realizacji zadań organów Inspekcji Weterynaryj- 5) chów i hodowla zwierząt towarzyszących; nej; 6) w pływ utrzymania i żywienia na życiowe funkw3) wykonywanie zabiegów unasieniania zwierząt cje organizmów i wydajność użytkową zwierząt gospodarskich; gospodarskich; 4) wykonywanie czynności technicznych lub po- 7) zachowania płciowe zwierząt; mocniczych w ramach badań laboratoryjnych; 8) zachowania zwierząt w stanach lęku i agresji; 5) sprawowanie opieki nad zwierzętami; 9) czynniki ekonomiczne produkcji zwierzęcej. 6) wykonywanie oczyszczania, odkażania, dezynw sekcji lub deratyzacji obiektów budowlanych BLOK: UTRZYMANIE ZWIERZĄT I OCHRONA ZDROlub innych miejsc. WIA ORAZ DOBROSTANU ZWIERZĄT II. BLOKI PROGRAMOWE 1. Cele kształcenia Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien Zakres umiejętności i treści kształcenia wynikający umieć: z opisu zawodu zawierają następujące bloki programowe: 1) o kreślać warunki utrzymania zwierząt w różnych systemach chowu i hodowli; 1) podstawy anatomii, fizjologii i użytkowania zwierząt; 2) normować składniki pasz dla zwierząt; 2) utrzymanie zwierząt i ochrona zdrowia oraz dobro- 3) s prawować opiekę okołoporodową nad samicą stanu zwierząt; i potomstwem; l Nr 49 — 3188 — Poz. 254 p 4) udzielać niechirurgicznej pomocy porodowej; 5) zabiegi pielęgnacyjne powłok skórnych, kończyn i wymion; 5) określać zasady pozyskiwania mleka od krów w różnych systemach doju; 6) metody obchodzenia się ze zwierzętami i ich poskramianie; 6) wykonywać zabiegi unasieniania bydła i trzody. chlewnej; 7) pierwsza pomoc i podstawowe zabiegi w chorobach zwierząt; 7) wykonywać zabiegi pielęgnacyjne powłok skórnych, kończyn i wymion; 8) podstawovwa wiedza o produktach leczniczych dla zwierząt oraz produktach biobójczych, zasa- 8) stosować techniki obchodzenia się ze zwierzęta- dach ich stosowania i przechowywania; mi oraz ich poskramianie; 9) podstawowe czynności laboratoryjne w diagnos- 9) dokonywać pomiarów temperatury ciała, tętna toyce weterynaryjnej; i oddechu u zwierząt; 10) technika sekcyjna zwłok zwierzęcych; 10) określać przeznaczenie i sposób użycia narzędzi 11) wybrane jednostki chorobowe zwierząt; i sprzętu weterynaryjnego; 12) ochrona zwierząt i ochrona środowiska; 11) wykonywać czynności pomocnicze podczas zag biegów weterynaryjnych; 13) zabiegi oczyszczania, dezynfekcji, dezynsekcji lub deratyzacji obiektów budowlanych. 12) wykonywać czynności techniczne lub pomocnicze w zakresie obrazowego badania zwierząt; BLOK: KONTROLA WETERYNARYJNA 13) udzielać zwierzętom pierwszej pomocy w przy-. padkach ostrych niedyspozycji przewodu pokar- 1. Cele kształcenia mowego i urazów; Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien lumieć: 14) określać zasady stosowania, podawania i przechowywania produktów leczniczych oraz pro- 1) charakteryzować rodzaje i organizację rzeźni duktów biobójczych; c oraz funkcjonowanie systemu analizy zagrożeń i krytycznych punktów kontroli (Hazard Analysis 15) podawać zwierzętom produkty lecznicze; and Critical Control Point — HACCP); 16) wyjaławiać narzędzia weterynaryjne oraz odka- 2) określać sposoby uboju zwierząt oraz wymagażać sprzęt i pomieszczenia zabiegowe; r nia wynikające z przepisów o ochronie zwierząt 17) przygotowywać sprzęt, odczynniki i preparaty poddawanych ubojowi; do badań laboratoryjnych; 3) sprawdzać ogólny stan zdrowia zwierząt przed. 18) pobierać próbki i wykonywać czynności tech- ubojem, ze szczególnym uwzględnieniem objaniczne lub pomocnicze w ramach badań labora- wów chorób zakaźnych; toryjnychw; 4) wykonywać czynności techniczne lub pomocni- 19) wykonywać czynności techniczne lub pomocni- cze z zakresu badania przedubojowego zwierząt cze przy badaniu sekcyjnym zwłok; i poubojowego mięsa; 5) określać fizykochemiczne właściwości mięsa 20) określać etiologię, objawy kliniczne chorób oraz zmiany zachodzące w tuszy zwierząt po zwierząt, w tym objawy chorób zakaźnych poduboju; legających obowiązkowi zwalczania lub zoonoz, wich przebieg i rokowanie; 6) klasyfikować mięso; 21) stosować przepisy o ochronie zwierząt i przepi- 7) pobierać próbki mięsa i innych produktów posy ochrony środowiska; chodzenia zwierzęcego do badań laboratoryjnych; 22) przeprowadzać zabiegi oczyszczania, dezynfekcji, dezynsekcji lub deratyzacji obiektów budow- 8) wykonywać czynności związane z badaniem lanych. próbek mięsa na obecność włośni; w 9) przeprowadzać oczyszczanie i odkażanie miejsc 2. Treści kształcenia (działy programowe) pobytu i uboju zwierząt oraz narzędzi i sprzętu; Treści kształcenia są ujęte w następujących działach 10) znakować mięso; programowych: 11) określać zasady zabezpieczania mięsa niezdat- 1) standardy dobrostanu w chowie i hodowli zwienego do spożycia przez ludzi; rząt gospodarskich; 12) prowadzić dokumentację badania przedubojo- 2) normy składników pasz dla zwierząt; wego zwierząt i poubojowego mięsa; 3) zaburzenia okresu okołoporodowego i laktacji 13) określać zasady postępowania z ubocznymi prozwierząt; duktami pochodzenia zwierzęcego, w tym z ma- 4) unasienianie zwierząt gospodarskich; teriałem kategorii 1, 2, 3. l Nr 49 — 3189 — Poz. 254 p 2. Treści kształcenia (działy programowe) 2. Treści kształcenia (działy programowe) Treści kształcenia są ujęte w następujących działach Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych: programowych: 1) pozyskiwanie i przetwarzanie produktów pocho- 1) gospodarka rynkowa;. dzenia zwierzęcego, nadzór weterynaryjny; 2) formy organizacyjno -prawne przedsiębiorstw; 2) zasady postępowania w przypadku podejrzenia 3) metody poszukiwania pracy; choroby zakaźnej zwierząt; v 4) dokumenty dotyczące zatrudnienia; 3) technika badania przedubojowego zwierząt i po- 5) prawo pracy i prawo działalności gospodarczej; ubojowego mięsa; 6) bezpieczeństwo i higiena pracy; 4) badanie laboratoryjne mięsa i innych produktów pochodzenia zwierzęcego; 7) o ochrona przeciwpożarowa i ochrona środowiska; 5) znakowanie mięsa; 8) elementy ergonomii; 6) zasady postępowania z ubocznymi produktami pochodzenia zwierzęcego, w tym z materiałem 9) środki ochrony indywidualnej; kategorii 1, 2, 3. g10) zasady udzielania pierwszej pomocy poszkodowanym w wypadkach przy pracy; BLOK: PODSTAWY DZIAŁALNOŚCI ZAWODOWEJ 11) elementy fizjologii i higieny pracy; 1. Cele kształcenia 12) zagrożenia i profilaktyka w środowisku pracy; Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powi.nien 13) zasady i metody komunikowania się; umieć: 14) elementy socjologii i psychologii pracy; 1) wyjaśniać mechanizmy funkcjonowania gospodarki rynkowej; 15) źródła informacji zawodowej i oprogramowanie użytkowe w języku obcym; 2) rozróżniać formy organizacyjno -prawne przedsiębiorstw; 16) formy doskonalenia zawodowego; 17) etyka. 3) podejmować działania związane z poszukiwaniem pracy; III. PODZIAŁ GODZIN NA BLOKI PROGRAMOWE

* Podział godzin na bloki programowe dotyczy kształcenia 11) określać wpływ zmęczenia fizycznego i psychiczw szkołach dla młodzieży i w szkołach dla dorosłych nego na efektywność pracy; (w formie stacjonarnej i zaocznej). ** Pozostałe 20% godzin jest przeznaczone do rozdyspono- 12) komunikować się z uczestnikami procesu pracy; wania przez autorów programów nauczania na dostosow 13) prowadzić negocjacje; wanie kształcenia do potrzeb rynku pracy. 14) rozwiązywać problemy dotyczące działalności IV. ZALECANE WARUNKI REALIZACJI TREŚCI zawodowej; KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE 15) podejmować decyzje; Do realizacji treści kształcenia ujętych w blokach programowych są odpowiednie następujące pomieszcze- 16) korzystać z obcojęzycznych źródeł informacji, nia dydaktyczne: dokumentacji technicznej, norm, katalogów oraz oprogramowania użytkowego; 1) pracownia anatomiczna; 17) organizować doskonalenie zawodowe pracow- 2) pracownia zootechniczna; ników; 3) sala zabiegowa; 18) przestrzegać zasad etyki. 4) pracownia laboratoryjna. l Nr 49 — 3190 — Poz. 254 p Pracownia anatomiczna powinna być wyposażo- b) badania zwierząt, na w: c) znakowania zwierząt, 1) atlasy anatomiczne zwierząt; d) podawania leków, 2) szkielety zwierząt; e) pobierania próbek do badań laboratoryjnych,. 3) modele anatomiczne narządów zwierząt; f) zakładania opatrunków, 4) mikroskopy; g) sterylizacji narzędzi; v 5) preparaty mikroskopowe i makroskopowe tkanek 4) zestaw instrumentów do pielęgnacji zwierząt; i narządów; 5) sprzęt i urządzenia do badań radiograficznych; 6) ladę chłodniczą; 6) stół zabiegowy. 7) basen do formaliny; o 8) stoły sekcyjne; Pracownia laboratoryjna powinna być wyposażona w: 9) narzędzia sekcyjne. 1) cieplarkę; Pracownia zootechniczna powinna być wyposa- 2) łaźnię wodną; g żona w: 3) lodówkę; 1) atlasy ras zwierząt; 4) suszarkę; 2) specjalistyczne oprogramowanie do prezentacji zootechnicznych; 5) wirówkę; 3) tabele norm żywienia;.6) wagi laboratoryjne; 4) próbki pasz; 7) wagę analityczną; l 5) przyrządy do pomiaru zwierząt; 8) trychinoskopy; 6) sprzęt do unasieniania zwierząt; c 9) trychinoskop projekcyjny; 7) kontener do przechowywania nasienia mrożone- 10) s przęt do badania mięsa w kierunku włośni metogo; dą wytrawiania; 8) fantomy do nauki zabiegu unasieniania. 11) mikroskopy; r12) palniki Bunsena; Sala zabiegowa powinna być wyposażona w: 13) szkło i odczynniki laboratoryjne. 1) podłogę i ściany o powierzchni łatwo zmywalnej; 2) weterynaryjne narzędzi. a chirurgiczne; Pracownie powinny składać się z sali lekcyjnej i zaplecza magazynowo -socjalnego. W sali lekcyjnej należy 3) sprzęt i przybory do: zapewnić stanowisko pracy dla nauczyciela i odpow a) poskramiania zwierząt, wiednią liczbę stanowisk pracy dla uczniów. w w CENTRUM USŁUG WSPÓLNYCH WYDZIAŁ WYDAWNICTW | POLIGRAFII proponuje SKOROWIDZ OBOWIĄZUJĄCYCH KOME _ PRZEPISÓW PRAWNYCH ea 1918—2010 KANCELARIA PREZESA RADY MINISTRÓW 7 męCHANCELERYOFTHEPRMEMMSIER ogłoszonych w Dzienniku Ustaw i Monitorze Polskim w latach 1918-1939 oraz 1944-2010 według stanu prawnego na dzień 1 października 2010 r. (do numeru 183 Dziennika Ustaw i numeru 68 Monitora Polskiego) Cena — 189,76 zł wtymvAn P Zamówienia prosimy składać: dokonując wpłaty na konto bankowe: Bank Handlowy S.A. 36 1030 1508 0000 0008 1566 3012 (podając nazwę, adres, NIP zamawiającego) faksem: 22 694-60-48 e-mailem: wydawnictwaQcuw.gov.pl poprzez stronę internetową: www.wydawnictwa.cuw.gov.pl listownie pod adresem: Centrum Usług Wspólnych Wydział Wydawnictw i Poligrafii ul. Powsińska 69/71, 02-903 Warszawa Wszelkie informacje na temat realizacji zamówień można uzyskać pod numerami telefonów: 22 694-67-52, bezpłatna infolinia 800 287 581 (czynna w godz. 730—15*0). PEŁNA OFERTA NA STRONIE INTERNETOWEJ: www.wydawnictwa.cuw.gov.pl l p. v o g. l c r. w w w Wydawca: Kancelaria Prezesa Rady Ministrów Redakcja: Rządowe Centrum Legislacji — Departament Dziennika Ustaw i Monitora Polskiego al. J. Ch. Szucha 2/4, 00-582 Warszawa, tel. 22 622-66-56 Skład, druk i kolportaż: Centrum Usług Wspólnych — Wydział Wydawnictw i Poligrafii, ul. Powsińska 69/71, 02-903 Warszawa, tel. 22 694-67-52; faks 22 694-60-48 Bezpłatna infolinia: 800 287 581 (czynna w godz. 730–1530) www.wydawnictwa.cuw.gov.pl e-mail: wydawnictwa@cuw.gov.pl Tłoczono z polecenia Prezesa Rady Ministrów w Centrum Usług Wspólnych — Wydział Wydawnictw i Poligrafii, ul. Powsińska 69/71, 02-903 Warszawa Zam. 532/W/C/2011 ISSN 0867-3411 Cena 6,20 zł (w tym VAT)