§ 2.

Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie i Nr 219, poz. 1705, z 2010 r. Nr 44, poz. 250, Nr 54, poz. 320w, Nr 127, poz. 857 i Nr 148, poz. 991 oraz 14 dni od dnia ogłoszenia. z 2011 r. Nr 106, poz. 622, Nr 112, poz. 654, Nr 139, poz. 814, Nr 149, poz. 887 i Nr 205, poz. 1206. Minister Edukacji Narodowej: K. Hall Załączniki do rozporządzenia Ministra Edukacji w Narodowej z dnia 17 listopada 2011 r. (poz. 1632) Załącznik nr 1 PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE ELEKTROMECHANIK POJAZDÓW SAMOCHODOWYCH SYMBOL CYFROWY 724⁰² w I. OPIS ZAWODU 4) dobierać narzędzia i przyrządy do wykonywanych prac; 1. W wyniku kształcenia w zawodzie absolwent powinien umieć: 5) wykonywać prace z zakresu obróbki ręcznej me- 1) interpretować podstawowe zjawiska i prawa tali i tworzyw sztucznych; z zakresu elektrotechniki i elektroniki; 6) montować elementy, podzespoły i urządzenia 2) rozpoznawać elementy, podzespoły i urządzeelektryczne i elektroniczne w pojazdach samonia elektryczne i elektroniczne stosowane w pochodowych; jazdach samochodowych; 3) dobierać materiały stosowane w instalacjach 7) wykonywać połączenia elektryczne z wykorzyelektrycznych pojazdów samochodowych; staniem różnych technik; l Nr 276 — 15917 — Poz. 1632 p 8) czytać schematy instalacji i urządzeń elektrycz- 4) p rzeprowadzania konserwacji i przeglądów okrenych i elektronicznych w pojazdach samocho- sowych zespołów i elementów elektrycznych dowych; i elektronicznych w pojazdach samochodowych; 9) r ozróżniać podstawowe podzespoły pojazdu sa- 5) s prawdzania stanu technicznego i lokalizowania mochodowego; oraz usuwania usz.kodzeń w układach elektronicznych pojazdów samochodowych, z wykorzy- 10) kierować pojazdami samochodowymi w zakrestaniem komputerowych urządzeń diagnostyczsie kategorii B; nych. v 11) oceniać stan techniczny przyrządów pomiaro- 3. Zawód elektromechanik pojazdów samochodowych i urządzeń diagnostycznych oraz przygowych jest zawodem szerokoprofilowym, umożliwiatowywać je do pomiarów; jącym specjalizację pod koniec okresu kształcenia. 12) posługiwać się przyrządami pomiarowymi Szkooła określa umiejętności specjalistyczne, biorąc i urządzeniami diagnostycznymi; pod uwagę potrzeby regionalnego rynku pracy i zainteresowania uczniów (słuchaczy). Tematyka 13) mierzyć podstawowe wielkości elektryczne specjalizacji może dotyczyć: i nieelektryczne; 1) d iagnostyki i naprawy układów zasilania i stero- 14) oceniać stan techniczny oraz kwalifikować do naprawy lub wymiany elementy, podzespołyg wania pracą silnika; i urządzenia elektryczne i elektroniczne stoso- 2) d iagnostyki i naprawy układów elektrycznych wane w pojazdach samochodowych; i elektronicznych nadwozia (alarmu, klimatyzacji, nawigacji satelitarnej, systemu sterowania gło- 15) naprawiać instalacje i urządzenia elektryczne sem, układów audio-video i elektrycznie sterowaw pojazdach samochodowych;.nych szyb); 16) przeprowadzać przeglądy techniczne instalacji 3) d iagnostyki i naprawy elektronicznych systemów elektrycznej w pojazdach samochodowych; bezpieczeństwa czynnego i biernego pojazdów l 17) sporządzać dokumentację produkcyjną; samochodowych. 18) stosować przepisy prawa dotycczące wykonywa- II. BLOKI PROGRAMOWE nych zadań zawodowych; 19) przestrzegać przepisów i zasad bezpieczeństwa Zakres umiejętności i treści kształcenia, wynikający i higieny pracy, przepisów ochrony przeciwpo- z opisu zawodu, zawierają następujące bloki prograżarowej oraz ochrony środowiska; mowe: r 20) organizować stanowisko pracy zgodnie z wy- 1) techniczne podstawy zawodu; maganiami ergonomii; 2) urządzenia elektryczne i elektroniczne w pojazdach 21) komunikować się z uc.zestnikami procesu pracy; samochodowych; 22) stosować przepisy Kodeksu pracy dotyczące 3) podstawy działalności zawodowej. praw i obwowiązków pracownika i pracodawcy; BLOK: TECHNICZNE PODSTAWY ZAWODU 23) udzielać pierwszej pomocy poszkodowanym w wypadkach przy pracy; 1. Cele kształcenia 24) korzystać z różnych źródeł informacji; Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien 25) prowadzić działalność gospodarczą. umieć: Kwształtowanie postaw przedsiębiorczych oraz przy- 1) interpretować podstawowe zjawiska i prawa gotowanie do wejścia na rynek pracy powinno z zakresu elektrotechniki i elektroniki; przebiegać zarówno w trakcie kształcenia zawodo- 2) czytać schematy instalacji i urządzeń elektryczwego, jak i podczas realizacji zajęć edukacyjnych nych i elektronicznych w pojazdach samocho- „Podstawy przedsiębiorczości”. dowych; 2. Absolwent szkoły kształcącej w zawodzie elektro- 3) rozróżniać i dobierać materiały stosowane w inmechanik pojazdów samochodowych powinien być w stalacjach elektrycznych pojazdów samochodoprzygotowany do wykonywania następujących zawych; dań zawodowych: 4) posługiwać się przyrządami do pomiaru wielkoś- 1) sprawdzania stanu technicznego zespołów i eleci geometrycznych; mentów instalacji elektrycznej w pojazdach samochodowych; 5) wykonywać prace z zakresu obróbki ręcznej metali i tworzyw sztucznych; 2) lokalizowania i usuwania uszkodzeń w instalacji elektrycznej pojazdów samochodowych; 6) rozróżniać połączenia rozłączne i nierozłączne stosowane w instalacjach elektrycznych pojaz- 3) wykonywania montażu i demontażu instalacji dów samochodowych; elektrycznej i urządzeń elektrycznych oraz elementów układów elektronicznych w pojazdach 7) charakteryzować budowę i parametry pojazdów samochodowych; samochodowych; l Nr 276 — 15918 — Poz. 1632 p 8) rozróżniać podstawowe pojęcia i wielkości cha- 12) p omiary wielkości elektrycznych i nieelektryczrakteryzujące pole elektryczne i magnetyczne nych w pojazdach samochodowych; oraz obwody elektryczne prądu stałego; 13) e lementy elektroniczne stosowane w technice 9) w yjaśniać zjawiska fizyczne zachodzące w polu samochodowej; magnetycznym i elektromagnetycznym oraz. 14) p rzepisy i zasady bezpieczeństwa i higieny praw obwodach elektrycznych; cy, przepisy ochrony przeciwpożarowej oraz 10) rozróżniać elektrochemiczne źródła energii elek- ochrony środowiska podczas wykonywania prav trycznej oraz ich parametry techniczne; cy. 11) obliczać i szacować wartości wielkości elektrycz- BLOK: URZĄDZENIA ELEKTRYCZNE I ELEKTRONICZnych w prostych obwodach elektrycznych prą- NE W POJAZDACH SAMOCHODOWYCH du stałego i przemiennego; o 12) dobierać przyrządy pomiarowe do pomiaru 1. Cele kształcenia podstawowych wielkości elektrycznych i nie- Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien elektrycznych; umieć: 13) mierzyć podstawowe wielkości elektryczne 1) rozpoznawać i klasyfikować podstawowe obwoi nieelektryczne; g dy i układy elektryczne i elektroniczne w pojaz- 14) rozróżniać elementy elektroniczne na podstawie dach samochodowych; wyglądu, umieszczanych na nich oznaczeń oraz 2) stosować podstawowe pojęcia i wielkości dotysymboli graficznych; czące urządzeń elektrycznych i elektronicznych 15) charakteryzować właściwości elementów elek- w pojazdach samochodowych;. tronicznych stosowanych w pojazdach samo- 3) rozpoznawać symbole graficzne elementów chodowych; i urządzeń elektrycznych i elektronicznych w po- 16) analizować na podstawie schematów idleowych jazdach samochodowych; pracę prostych układów elektrycznych i elektro- 4) rozróżniać podstawowe parametry techniczne nicznych; c elementów i urządzeń elektrycznych i elektro- 17) łączyć na podstawie schematów układy elek- nicznych stosowanych w pojazdach samochotryczne i elektroniczne; dowych; 18) mierzyć parametry podstawowych elementów 5) określać funkcje oraz parametry użytkowe eleelektrycznych i elektroniczrnych; mentów i urządzeń elektrycznych i elektronicznych w pojazdach samochodowych, na podsta- 19) przestrzegać przepisów i zasad bezpieczeństwa wie oznaczeń zawartych na tabliczkach znamioi higieny pracy, przepisów ochrony przeciwpo-. nowych; żarowej oraz ochrony środowiska podczas wykonywania pracy. 6) rozpoznawać i charakteryzować czujniki stosowane w układach elektronicznych pojazdów saw 2. Treści kształcenia (działy programowe) mochodowych; Treści kształcenia są ujęte w następujących działach 7) analizować i interpretować zjawiska fizyczne programowych: występujące w obwodach, układach i urządzeniach elektrycznych i elektronicznych pojazdów 1) podstawowe zjawiska i prawa z zakresu elektrosamochodowych; techniki i elektroniki; 8) interpretować wartości wielkości fizycznych w 2) s chematy instalacji i urządzeń elektrycznych w obwodach, układach i urządzeniach elektryczi elektronicznych w pojazdach samochodowych; nych i elektronicznych w pojazdach samocho- 3) m ateriały stosowane w instalacjach elektrycz- dowych; nych pojazdów samochodowych; 9) rozróżniać podstawowe parametry techniczne 4) o bróbka ręczna metali i tworzyw sztucznych; przyrządów pomiarowych oraz testerów i urządzeń diagnostycznych; w 5) p ołączenia rozłączne i nierozłączne stosowane w instalacjach elektrycznych pojazdów samo- 10) d obierać metody, przyrządy pomiarowe oraz chodowych; urządzenia diagnostyczne do pomiaru wielkości elektrycznych i nieelektrycznych w instalacjach 6) b udowa i parametry pojazdów samochodo- elektrycznych pojazdów samochodowych; wych; 11) m ierzyć parametry instalacji i urządzeń elek- 7) p ole elektryczne i magnetyczne; trycznych oraz układów elektronicznych, zgodnie z dokumentacją techniczną i serwisową; 8) o bwody elektryczne prądu stałego; 12) i nterpretować wyniki pomiarów przedstawione 9) p ole elektromagnetyczne; w postaci liczbowej i graficznej; 10) elektrochemiczne źródła energii elektrycznej; 13) r ozpoznawać elementy instalacji elektrycznej na 11) obwody elektryczne prądu przemiennego; podstawie wyglądu zewnętrznego i oznaczeń; l Nr 276 — 15919 — Poz. 1632 p 14) dobierać elementy i urządzenia elektryczne 6) systemy bezpieczeństwa biernego (poduszki i elektroniczne w pojazdach samochodowych; powietrzne, poduszki pirotechniczne i napinacze pasów bezpieczeństwa); 15) oceniać stan techniczny elementów i urządzeń elektrycznych i elektronicznych w pojazdach sa- 7) systemy bezpieczeństwa czynnego (w szczególmochodowych; ności układy ABS,. TCS, ASR, ESP i EBD); 8) instalacje elektryczne nowej generacji z magi- 16) dobierać oprzyrządowanie uniwersalne i spestralą transmisji danych CAN; cjalistyczne do montażu i demontażu urządzeń v elektrycznych i elektronicznych w pojazdach sa- 9) montaż i demontaż podzespołów mechaniczmochodowych; nych w pojazdach samochodowych; 17) wykonywać proste prace z zakresu montażu 10) m ontaż podzespołów elektrycznych i elektroi demontażu podzespołów w pojazdach samo- nicznych w pojazdach samochodowych; o chodowych; 11) k ontrola elementów i podzespołów elektrycznych i elektronicznych stosowanych w pojaz- 18) wykonywać montaż mechaniczny podzespołów dach samochodowych; i urządzeń elektrycznych i elektronicznych w pojazdach samochodowych; 12) u ruchamianie i regulacja układów i urządzeń elektrycznych i elektronicznych w pojazdach sa- 19) łączyć elementy instalacji elektrycznej pojazdug mochodowych; samochodowego z wykorzystaniem różnych technik; 13) n aprawa instalacji i urządzeń elektrycznych i układów elektronicznych; 20) posługiwać się dokumentacją techniczną i serwisową, instrukcjami obsługi oraz katalogami 14) z agrożenia występujące podczas obsługi narzęelementów, podzespołów i urządzeń elekt.rycz- dzi, maszyn i urządzeń zasilanych energią elektryczną i sprężonym powietrzem oraz zagrożenych i elektronicznych stosowanych w pojaznia związane z działaniem spalin i wysokich dach samochodowych; ltemperatur. 21) wykonywać przeglądy techniczne i konserwacje instalacji elektrycznej w pojazd c ach samochodo- BLOK: PODSTAWY DZIAŁALNOŚCI ZAWODOWEJ wych; 1. Cele kształcenia 22) lokalizować i usuwać drobne uszkodzenia w instalacjach i urządzeniach elektrycznych pojaz- Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien dów samochodowych; umieć: r 23) kontrolować jakość wykonanych prac; 1) interpretować podstawowe pojęcia gospodarki rynkowej; 24) określać, na podstawie usterek i dokumentacji technicznej, możliwo.ść naprawy lub wymiany 2) podejmować działania związane z poszukiwaniem pracy; uszkodzonego podzespołu elektrycznego lub elektronicznego; 3) sporządzać dokumenty dotyczące zatrudnienia; w 25) sporządzać kalkulację kosztów przeglądu, kon- 4) sporządzać dokumenty niezbędne do podejmoserwacji, naprawy i wymiany elementów i urzą- wania i prowadzenia działalności gospodarczej; dzeń elektrycznych i elektronicznych pojazdu 5) stosować przepisy Kodeksu pracy dotyczące samochodowego; praw i obowiązków pracownika i pracodawcy; 26) rozpoznawać zagrożenia występujące podczas 6) stosować przepisy i zasady bezpieczeństwa i hiobsługi narzędzi, maszyn i urządzeń zasilanych w gieny pracy, przepisy ochrony przeciwpożaroenergią elektryczną i sprężonym powietrzem wej oraz ochrony środowiska; oraz zagrożenia związane z działaniem spalin i wysokich temperatur. 7) organizować stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii; 2. Treści kształcenia (działy programowe) 8) dobierać środki ochrony indywidualnej do rodzaju wykonywanej pracy; Treści kształcenia są ujęte w następujących działach wprogramowych: 9) udzielać pierwszej pomocy poszkodowanym w wypadkach przy pracy; 1) struktura instalacji elektrycznej w pojazdach samochodowych; 10) k omunikować się i współpracować w zespole; 2) a kumulatory stosowane w pojazdach samocho- 11) r ozwiązywać problemy dotyczące działalności dowych; zawodowej; 3) u rządzenia elektryczne w pojazdach samocho- 12) p odejmować decyzje; dowych; 13) s tosować przepisy prawa dotyczące ruchu dro- 4) u rządzenia elektroniczne w pojazdach samocho- gowego; dowych; 14) p rowadzić i obsługiwać pojazdy samochodowe 5) s ystemy komputerowe w pojazdach samocho- w zakresie niezbędnym do uzyskania prawa jazdowych; dy kategorii B; l Nr 276 — 15920 — Poz. 1632 p 15) doskonalić umiejętności zawodowe; 3) l aboratorium elektrotechniki i elektroniki samochodowej; 16) korzystać z różnych źródeł informacji; 4) w arsztaty szkolne. 17) przestrzegać zasad etyki. Pracownia budowy pojazdów samochodo-. 2. Treści kształcenia (działy programowe) wych powinna być wyposażona w: Treści kształcenia są ujęte w następujących działach 1) s tanowiska rysunkowe (jedno stanowisko dla jedprogramowych: nego ucznia/svłuchacza); 1) podstawowe pojęcia gospodarki rynkowej; 2) e ksponaty i modele części maszyn; 2) d okumenty dotyczące zatrudnienia; 3) p róbki materiałów elektrotechnicznych; 3) p odejmowanie i prowadzenie działalności 4) e lemoenty elektryczne i elektroniczne; gospodarczej; 5) e ksponaty, modele i przekroje podzespołów elek- 4) prawa i obowiązki pracownika i pracodawcy; trycznych i mechanicznych w pojazdach samochodowych; 5) bezpieczeństwo i higiena pracy; 6) z estawy do demonstracji budowy i działania podze- 6) ochrona przeciwpożarowa i ochrona środowigspołów elektrycznych i mechanicznych w pojazska; dach samochodowych; 7) elementy ergonomii; 7) n ormy, katalogi i dokumentacje techniczne podze- 8) środki ochrony indywidualnej; społów w pojazdach samochodowych; 9) zasady udzielania pierwszej pomocy poszkodo- 8) p rogramy komputerowe do symulacji działania. wanym w wypadkach przy pracy; podzespołów w pojazdach samochodowych. 10) zasady i metody komunikowania się; Pracownia podstaw elektrotechniki i elektrol 11) przepisy prawa dotyczące ruchu drogowego; niki powinna być wyposażona w: 12) technika kierowania pojazdem samochodo- 1) z asilacze stabilizowane napięcia stałego i autowym; transformatory; 13) elementy socjologii i psychologii pracy; 2) mierniki uniwersalne; 14) etyka. 3) o scyloskop dwukanałowy o paśmie 20 MHz z pamięcią; III. PODZIAŁ GODZIN NA BLOKI PROGRAMOWE 4) z estawy elementów elektrycznych i elektronicz-

ne i wyłącznik awaryjny centralny (jedno stanowi- * Podział godzin na bloki programowe dotyczy kształcenia sko dla dwóch uczniów/słuchaczy); w szkołach dla młodzieży i w szkołach dla dorosłych (w formie stacjonarnej i zaocznej). 2) zasilacze stabilizowane napięcia stałego, akumula- ** Pozostałe 20% godzin jest przeznaczone do rozdyspono- tory, autotransformatory oraz prostowniki zwykłe wwania przez autorów programów nauczania na dostosoi rozruchowe; wanie kształcenia do potrzeb rynku pracy, w tym na specjalizację. 3) mierniki analogowe i cyfrowe, w tym mierniki uniwersalne i testery; IV. ZALECANE WARUNKI REALIZACJI TREŚCI 4) oscyloskop dwukanałowy o paśmie 20 MHz z pa- KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE mięcią; Do realizacji treści kształcenia, ujętych w blokach pro- 5) zestawy elementów elektrycznych i elektroniczgramowych, są odpowiednie następujące pomiesz- nych; czenia dydaktyczne: 6) urządzenia elektryczne i elektroniczne wyposaże- 1) pracownia budowy pojazdów samochodowych; nia pojazdów samochodowych; 2) pracownia podstaw elektrotechniki i elektroniki; 7) stół probierczy; l Nr 276 — 15921 — Poz. 1632 p 8) zestawy ćwiczeniowe (makiety) do badania i kon- 6) stanowiska do naprawy urządzeń elektrycznych troli: instalacji oświetleniowej, obwodu ładowa- i elektronicznych (jedno stanowisko dla trzech ucznia, obwodu zapłonowego, obwodu rozruchu, niów/słuchaczy); układu wtryskowego, układu regulacji i sterowania dynamiki jazdy, układu bezpieczeństwa bierne- 7) dwa stanowiska z silnikiem z zapłonem iskrowym, go, układu ochrony przed kradzieżą i układu zwięk- wyposażonym w uk.ład wtryskowy z systemem szającego komfort jazdy; EOBD; 9) pojazd samochodowy z silnikiem benzynowym 8) dwa stanowviska z silnikiem z zapłonem samoczynwyposażonym w układ wtryskowy V generacji; nym, wyposażonym w układ wtryskowy Common Rail; 10) pojazd samochodowy z silnikiem Diesla wyposażonym w układ wtryskowy Common Rail; 9) wyciąg spalin dla każdego stanowiska; 11) schematy instalacji elektrycznej różnych pojazdów o samochodowych; 10) a nalizator spalin; 12) komputerowe zestawy diagnostyczne do spraw- 11) d ymomierz; dzania urządzeń elektrycznych i elektronicznych w pojazdach samochodowych; 12) u niwersalny komputer diagnostyczny; 13) programy komputerowe do symulacji pracy urzą-g 13) p rzyrząd do kontroli i ustawiania świateł; dzeń elektrycznych i elektronicznych oraz do obróbki wyników pomiarów. 14) s tół probierczy; Warsztaty szkolne powinny być wyposażo- 15) p rzetworniki i adaptery do pomiaru wielkości elekne w: trycznych i nieelektrycznych w układach wtrysko-. 1) stanowiska do obróbki ręcznej metali i tworzyw wych; sztucznych (jedno stanowisko dla jednego ucznia/ 16) n ormy: PN i ISO; słuchacza); l 2) stanowiska do lutowania i montażu układów elek- 17) d okumentacje techniczne, dokumentacje serwisotrycznych i elektronicznych (jednoc stanowisko dla we i instrukcje obsługi urządzeń. jednego ucznia/słuchacza); Każde stanowisko powinno być wyposażone w kom- 3) stanowiska do montażu i demontażu urządzeń plet narzędzi, przyrządów pomiarowych i testerów elektrycznych oraz elektronicznych (jedno stanoniezbędnych do diagnostyki układów elektronicznych. wisko dla trzech uczniów/słuchaczy); r Pracownie powinny składać się z sali lekcyjnej i zaple- 4) stanowiska do montażu i demontażu głównych cza magazynowo-socjalnego. W sali lekcyjnej należy podzespołów pojazdu samochodowego (jedno zapewnić stanowisko pracy dla nauczyciela i odpostanowisko dla trzech u.czniów/słuchaczy); wiednią liczbę stanowisk pracy dla uczniów (słucha- 5) stanowiska diagnostyczne do sprawdzania stanu czy). technicznego urządzeń elektrycznych i elektroniczw nych (jedno stanowisko dla trzech uczniów/słu- W warsztatach szkolnych powinno znajdować się pochaczy); mieszczenie do instruktażu. w Załącznik nr 2 PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE MONTER NAWIERZCHNI KOLEJOWEJ SYMBOL CYFROWY 712⁰⁵ I. OPIS ZAWODU 4) rozróżniać elementy nawierzchni kolejowej; w 5) opisywać konstrukcję i zasady budowy linii ko- 1. W wyniku kształcenia w zawodzie absolwent powilejowej, nawierzchni kolejowej i podtorza oraz nien umieć: podstawowych urządzeń współpracujących 1) interpretować podstawowe zjawiska i prawa z torem; z zakresu mechaniki i elektrotechniki, wykorzy- 6) opisywać konstrukcję rozjazdów i skrzyżowań stywane w budowie, eksploatacji i utrzymaniu torów; nawierzchni kolejowej; 7) rozróżniać procesy technologiczne i metody wy- 2) czytać rysunki techniczne i wykonywać proste konawstwa robót torowych; szkice nawierzchni kolejowej; 8) wykonywać podstawowe czynności ślusarskie; 3) określać właściwości materiałów stosowanych 9) rozróżniać i wykonywać podstawowe operacje w nawierzchni kolejowej; z zakresu obróbki plastycznej i spawania; l Nr 276 — 15922 — Poz. 1632 p 10) wykonywać podstawowe pomiary parametrów 2. Absolwent szkoły kształcącej w zawodzie monter torów i rozjazdów; nawierzchni kolejowej powinien być przygotowany do wykonywania następujących zadań zawodo- 11) sprawdzać stan techniczny torów i rozjazdów wych: oraz usuwać stwierdzone usterki; 1) wykonywania pod.stawowych czynności ślusar- 12) posługiwać się narzędziami ręcznymi oraz ma- skich; szynami i urządzeniami do robót torowych, których użytkowanie nie wymaga dodatkowych 2) regulowan v ia i ustawiania maszyn i urządzeń po uprawnień; naprawie, według parametrów eksploatacyjnych, i przekazywania ich do kontroli; 13) wykonywać podstawowe roboty wchodzące w zakres bieżącego utrzymania torów; 3) konserwacji maszyn i urządzeń do robót torowych; 14) wykonywać montaż przęseł torowych bezpo- o 4) wykonywania podstawowych pomiarów paraśrednio w torze i w bazie montażowej, ręcznie metrów torów i rozjazdów: szerokości toru, i mechanicznie; przechyłki, krzywizny toków szynowych, luzów, 15) zrywać i układać przęsła torowe, ręcznie i me- zużycia elementów torów i rozjazdów oraz przechanicznie; sunięć toków szynowych na punktach stałych; g 16) zabezpieczać uszkodzone szyny w torze; 5) sprawdzania stanu technicznego torów i rozjazdów oraz usuwania stwierdzonych usterek; 17) usuwać usterki w rozjazdach, skrzyżowaniach torów i urządzeniach wyrównawczych na mos- 6) posługiwania się narzędziami ręcznymi oraz tach; maszynami i urządzeniami do robót torowych,.których użytkowanie nie wymaga dodatkowych 18) wymieniać podzespoły rozjazdów i ich części: uprawnień; krzyżownic, półzwrotnic, zwrotnic, kierownic i szyn łączących; l 7) wykonywania podstawowych robót wchodzących w zakres bieżącego utrzymania torów 19) zrywać i montować w torze rozjazdy i skrzyżo- i podtorza, takich jak: wymiana pojedynczych c wania torów, ręcznie i mechanicznie; szyn, podkładów i złączek, nasuwanie szyn odpełzłych i regulacja luzów, uzupełnianie i oczysz- 20) zrywać i montować w torze nawierzchnię przeczanie podsypki, nasuwanie i podnoszenie toru, jazdów na skrzyżowaniach toru z drogą kołową; podbijanie podkładów, poprawa szerokości to- 21) stosować przepisy prawa dotyczące ruchu kole- ru, ścinanie ław torowiska i oczyszczanie rowów r jowego i sygnalizacji; bocznych, studzienek odwadniających i przepustów; 22) korzystać z materiałów, narzędzi ręcznych oraz maszyn i urządzeń do. robót torowych, zgodnie 8) wykonywania montażu przęseł torowych bezpoz zasadami eksploatacji; średnio w torze i w bazie montażowej, ręcznie i mechanicznie; 23) sporządzwać dokumentację robót torowych; 9) zrywania i układania przęseł torowych, ręcznie 24) stosować przepisy prawa dotyczące wykonywa- i mechanicznie; nych zadań zawodowych; 10) z abezpieczania uszkodzonych szyn w torze; 25) przestrzegać przepisów i zasad bezpieczeństwa 11) u suwania usterek w rozjazdach, skrzyżowaniach i higieny pracy, przepisów ochrony przeciwpotorów i urządzeniach wyrównawczych na możarowej, ochrony od porażeń prądem elektryczstach; wnym i ochrony odgromowej oraz ochrony środowiska; 12) w ymiany podzespołów rozjazdów i ich części: krzyżownic, półzwrotnic, zwrotnic, kierownic 26) organizować stanowisko pracy zgodnie z wyi szyn łączących; maganiami ergonomii; 13) z rywania i montażu w torze rozjazdów i skrzyżo- 27) komunikować się z uczestnikami procesu pracy; wań torów, ręcznie i mechanicznie; w28) stosować przepisy Kodeksu pracy dotyczące 14) z rywania i montażu w torze nawierzchni przejazpraw i obowiązków pracownika i pracodawcy; dów kolejowych. 29) udzielać pierwszej pomocy poszkodowanym II. BLOKI PROGRAMOWE w wypadkach przy pracy; 30) korzystać z różnych źródeł informacji; Zakres umiejętności i treści kształcenia, wynikający z opisu zawodu, zawierają następujące bloki progra- 31) prowadzić działalność gospodarczą. mowe: Kształtowanie postaw przedsiębiorczych oraz przy- 1) t echniczne podstawy zawodu; gotowanie do wejścia na rynek pracy powinno 2) e ksploatacja maszyn i urządzeń do robót torowych; przebiegać zarówno w trakcie kształcenia zawodo- 3) b udowa i eksploatacja nawierzchni kolejowej; wego, jak i podczas realizacji zajęć edukacyjnych „Podstawy przedsiębiorczości”. 4) p odstawy działalności zawodowej. l Nr 276 — 15923 — Poz. 1632 p BLOK: TECHNICZNE PODSTAWY ZAWODU BLOK: EKSPLOATACJA MASZYN I URZĄDZEŃ DO ROBÓT TOROWYCH 1. Cele kształcenia 1. Cele kształcenia Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien umieć: Uczeń (słuchacz) w.wyniku kształcenia powinien umieć: 1) wyjaśniać pojęcia, prawa i zasady mechaniki ogólnej i technicznej oraz elektrotechniki; 1) wyjaśniać pojęcia: proces produkcyjny i proces v technologiczny; 2) c harakteryzować właściwości fizyczne, chemiczne, mechaniczne i technologiczne materiałów 2) klasyfikować typowe maszyny i urządzenia do konstrukcyjnych i technologicznych stosowa- robót torowych; nych w budowie nawierzchni kolejowej; 3) rozróżniać i charakteryzować mechanizmy nao 3) m ierzyć wielkości geometryczne, w tym podsta- pędowe, części przesuwne oraz mechanizmy ruwowe parametry toru, odpowiednimi przyrzą- chu postępowego i obrotowego; dami pomiarowymi; 4) wyjaśniać budowę, zasady działania i przezna- 4) s tosować zasady ruchu kolejowego i sygnaliza- czenie typowych urządzeń do robót torowych: cji; zakrętarki, wiertarki do szyn, piły spalinowej g z uchwytem do cięcia szyn, szlifierki szyn, wier- 5) p rzedstawiać w uproszczeniach rysunkowych tarki do podkładów, urządzenia do regulacji lui szkicować elementy nawierzchni kolejowej; zów i obcinarki wypływów spawów termito- 6) w yjaśniać oznaczenia stosowane na rysunkach wych; technicznych maszynowych; 5) wyjaśniać budowę, zasady działania i przezna-. 7) o dczytywać podstawowe symbole i oznaczenia czenie maszyn do robót torowych, w szczególtrakcji elektrycznej; ności podbijarki, oczyszczarki, profilarki, zgarlniarki i ścinarki ław torowiska; 8) o dczytywać podstawowe symbole i oznaczenia na schematach hydraulicznych i pneumatycz- 6) sprawdzać maszynę po naprawie i przed rozponych; cczęciem pracy; 9) r ozróżniać typowe elementy instalacji hydrau- 7) wyjaśniać podstawowe pojęcia związane z ekslicznej i pneumatycznej, sprzętu instalacyjnego ploatacją maszyn i urządzeń do robót torowych; oraz przewodów i elementów złącznych; 8) rozróżniać i charakteryzować podstawowe ro- 10) wykonywać typowe poł r ączenia nierozłączne: dzaje materiałów eksploatacyjnych; spawane, zgrzewane, lutowane i klejone; 9) wyjaśniać istotę smarowania oraz systemy smarowania olejem i smarem stałym; 11) obsługiwać komputer w zakresie niezbędnym. do wykonywania zadań zawodowych. 10) o kreślać stan techniczny użytkowanych maszyn i urządzeń do robót torowych; 2. Treści kształwcenia (działy programowe) 11) r ozróżniać i charakteryzować rodzaje obsługi Treści kształcenia są ujęte w następujących działach technicznej i napraw okresowych; programowych: 12) o bsługiwać maszyny i urządzenia do robót toro- 1) pojęcia z zakresu mechaniki ogólnej i technicz- wych, których użytkowanie nie wymaga dodatnej oraz elektrotechniki; kowych uprawnień; 2) m ateriały konstrukcyjne i technologiczne stoso- 13) w ykazywać wpływ konstrukcji i warunków ekswwane w budowie nawierzchni kolejowej; ploatacji maszyn na bezpieczeństwo pracy i śro- 3) t worzywa sztuczne; dowisko; 4) j ednostki miar i pomiary; 14) o kreślać czynniki powodujące powstawanie korozji, rozróżniać podstawowe metody zabezpie- 5) z asady ruchu kolejowego i sygnalizacji; czania przed korozją, stosować farby i lakiery 6) p odstawowe narzędzia oraz operacje z zakresu ochronne oraz przestrzegać przepisów i zasad wobróbki ręcznej; bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisów ochrony przeciwpożarowej i ochrony środowi- 7) p odstawy elektrotechniki; ska w tym zakresie; 8) p odstawy hydrauliki siłowej; 15) s tosować zalecenia jednostek dozoru technicz- 9) i nstalacje hydrauliczne; nego dotyczące bezpiecznej eksploatacji maszyn i urządzeń do robót torowych. 10) podstawy pneumatyki; 11) instalacje pneumatyczne; 2. Treść kształcenia (działy programowe) 12) techniki łączenia szyn; Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych: 13) podstawy obsługi komputera i posługiwania się komputerowym oprogramowaniem użytkowym 1) pojęcia: proces produkcyjny i proces technolowspomagającym realizację zadań zawodowych. giczny; l Nr 276 — 15924 — Poz. 1632 p 2) klasyfikacja maszyn i urządzeń do robót toro- 10) w ykonywać nasuwanie szyn odpełzłych i reguwych; lację luzów; 3) m echanizmy i elementy maszyn; 11) u zupełniać i oczyszczać podsypkę tłuczniową; 4) b udowa, zasady działania i przeznaczenie typo- 12) d okonywać nasuwania i podnoszenia toru wraz. wych urządzeń do robót torowych; z podbiciem podkładów; 5) n apędy i sterowanie hydrauliczne, pneumatycz- 13) p oprawiać szerokość toru; v ne i elektryczne; 14) ś cinać ławy torowiska wraz z oczyszczaniem ro- 6) p odstawowe pojęcia związane z eksploatacją wów bocznych, studzienek odwadniających maszyn i urządzeń do robót torowych; i przepustów; 7) m ateriały, gazy i płyny eksploatacyjne; 15) m oontować przęsła torowe bezpośrednio w torze i w bazie montażowej, ręcznie i mechanicznie; 8) r odzaje tarcia i smarowania; 16) z rywać i układać przęsła torowe, ręcznie i me- 9) u szczelnienia techniczne; chanicznie; 10) zasady rozpoznawania zużycia i uszkodzenia 17) w ymieniać szyny klasyczne na szyny bezstykog maszyn i urządzeń do robót torowych; we; 11) zaplecze obsługowo-naprawcze maszyn i urzą- 18) z abezpieczać uszkodzone szyny w torze klasyczdzeń do robót torowych; nym i bezstykowym; 12) obsługa maszyn i urządzeń do robót torowych, 19) u suwać usterki w rozjazdach, skrzyżowaniach. których użytkowanie nie wymaga dodatkowych torów i urządzeniach wyrównawczych na mosuprawnień; tach; l 13) wpływ konstrukcji i warunków eksploatacji ma- 20) w ymieniać podzespoły rozjazdów i ich części: szyn na bezpieczeństwo pracy i środowisko; krzyżownic, półzwrotnic, zwrotnic, kierownic ci szyn łączących; 14) korozja metali i powłoki ochronne; 21) z rywać i montować w torze rozjazdy i skrzyżo- 15) zagrożenia życia i zdrowia związane z obsługą wania torów, ręcznie i mechanicznie; i naprawą maszyn i urządzeń do robót torowych. 22) z rywać i montować w torze nawierzchnię przer jazdów na skrzyżowaniach toru z drogą kołową; BLOK: BUDOWA I EKSPLOATACJA NAWIERZCHNI 23) o kreślać zakresy poszczególnych rodzajów na- KOLEJOWEJ. praw torów, rozjazdów, podtorza i kolejowych obiektów inżynieryjnych; 1. Cele kształcenia w 24) i nstalować sygnalizację zabezpieczającą miej- Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien sca robót, ograniczającą szybkość pociągów umieć: i informującą o przeszkodach w torze; 1) czytać dokumentację techniczną dróg kolejo- 25) o kreślać podstawowe źródła zanieczyszczeń wych; środowiska występujące w transporcie kolejowym oraz wpływ zanieczyszczeń na człowieka 2) p osługiwać się normami i instrukcjami w zakrei środowisko; sie wykonawstwa nawierzchni kolejowych; w 26) o ceniać wpływ zużycia materiałów w procesie 3) w ykonywać podstawowe pomiary parametrów produkcyjnym na środowisko. torów i rozjazdów: szerokości toru, przechyłki, krzywizny toków szynowych, luzów, zużycia ele- 2. Treści kształcenia (działy programowe) mentów torów i rozjazdów oraz przesunięć toków szynowych na punktach stałych; Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych: w 4) o kreślać budowę i elementy podtorza; 1) pojęcia: transport, kolej, linia kolejowa i szlak 5) o bliczać potrzebną ilość materiałów nawierzchkolejowy; niowych dla określonego odcinka toru; 2) główne części składowe drogi kolejowej; 6) s prawdzać stan techniczny torów i rozjazdów oraz usuwać stwierdzone usterki; 3) zadania, elementy i przekroje poprzeczne podtorza; 7) p osługiwać się narzędziami ręcznymi oraz maszynami i urządzeniami mechanicznymi do ro- 4) nasypy i przekopy — ich elementy i wymiary; bót torowych; 5) podstawowe zasady utrzymania podtorza; 8) w ymienić pojedyncze szyny; 6) kolejowe obiekty inżynieryjne — rodzaje i cha- 9) w ymieniać podkłady i złączki; rakterystyka ogólna; l Nr 276 — 15925 — Poz. 1632 p 7) podstawowe części nawierzchni kolejowej i ich BLOK: PODSTAWY DZIAŁALNOŚCI ZAWODOWEJ charakterystyka; 1. Cele kształcenia 8) s zyny kolejowe — przekrój poprzeczny, typy, ciężary i wymiary; Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien umieć:. 9) e lementy przytwierdzania szyn do podkładów; 1) interpretować podstawowe pojęcia gospodarki rynkowej; 10) łubki i śruby łubkowe — rodzaje i zastosowanie; v 2) podejmować działania związane z poszukiwa- 11) podkłady — rodzaje i zadania; niem pracy; 12) konstrukcja toru kolejowego na mostach, wia- 3) sporządzać dokumenty dotyczące zatrudnienia; duktach, w tunelach i łukach o małych promie- 4) soporządzać dokumenty niezbędne do podejmoniach; wania i prowadzenia działalności gospodarczej; 13) szerokość toru na prostej i w łukach, przechyłka 5) stosować przepisy Kodeksu pracy dotyczące toru, krzywe przejściowe, rampy przechyłkowe praw i obowiązków pracownika i pracodawcy; i wichrowatość toru; 6) stosować przepisy i zasady bezpieczeństwa g 14) położenie toru w planie i profilu, profil podłużny i higieny pracy, przepisy ochrony przeciwpożatoru i zaokrąglenie jego załomów; rowej, ochrony od porażeń prądem elektrycznym i ochrony odgromowej oraz ochrony śro- 15) poprzeczne pochylenie szyn w torze i współpradowiska; ca szyny z zestawem kołowym; 7) organizować stanowisko pracy zgodnie z wy-. 16) skrajnia budowli i skrajnia taboru; maganiami ergonomii; 17) konstrukcja złączy izolowanych klasycznych 8) dobierać środki ochrony indywidualnej do rol i klejono-sprężonych; dzaju wykonywanej pracy; 9) udzielać pierwszej pomocy poszkodowanym 18) pojęcie toru bezstykowego i jegco zalety oraz zaw wypadkach przy pracy; chowanie się toru bezstykowego pod wpływem temperatury; 10) k omunikować się i współpracować w zespole; 19) rozjazd kolejowy — elementy składowe i geo- 11) r ozwiązywać problemy dotyczące działalności metryczne; r zawodowej; 12) p odejmować decyzje; 20) rodzaje rozjazdów i ich charakterystyka; 13) d oskonalić umiejętności zawodowe; 21) konstrukcja i części sk.ładowe zwrotnic; 14) k orzystać z różnych źródeł informacji; 22) konstrukcja i części składowe krzyżownic; w 15) p rzestrzegać zasad etyki. 23) pojęcie przejazdu kolejowego; 2. Treści kształcenia (działy programowe) 24) warunki techniczne budowy i eksploatacji skrzy- Treści kształcenia są ujęte w następujących działach żowań torów z drogami kołowymi; programowych: 25) odwodnienie stacji i szlaków; 1) podstawowe pojęcia gospodarki rynkowej; 2w6) budowa i utrzymanie toru bezstykowego; 2) dokumenty dotyczące zatrudnienia; 27) gospodarka materiałami nawierzchniowymi; 3) podejmowanie i prowadzenie działalności gospodarczej; 28) sposoby wykonania napraw nawierzchni kolejo- 4) prawa i obowiązki pracownika i pracodawcy; wej i odbiory robót nawierzchniowych; 5) bezpieczeństwo i higiena pracy; 29) przeglądy i naprawy bieżące i okresowe oraz w modernizacja torów i rozjazdów; 6) ochrona przeciwpożarowa, ochrona od porażeń prądem elektrycznym, ochrona odgromowa 30) spawalnictwo nawierzchniowe; i ochrona środowiska; 31) bezpieczeństwo i higiena pracy podczas robót 7) elementy ergonomii; nawierzchniowych; 8) środki ochrony indywidualnej; 32) podstawowe źródła zanieczyszczeń środowiska 9) zasady udzielania pierwszej pomocy poszkodowystępujące w transporcie kolejowym oraz wanym w wypadkach przy pracy; wpływ zanieczyszczeń na człowieka i środowi- 10) z asady i metody komunikowania się; sko; 11) e lementy socjologii i psychologii pracy; 33) wpływ zużycia materiałów w procesie produkcyjnym na środowisko. 12) e tyka. Nr 276 — 15926 — Poz. 1632 III. PODZIAŁ GODZIN NA BLOKI PROGRAMOWE 12) k amerę umożliwiającą oglądanie zdjęć na ekranie telewizora lub komputera;

d) nasuwarki toru, * Podział godzin na bloki programowe dotyczy kształcenia g w szkołach dla młodzieży i w szkołach dla dorosłych e) drezyny motorowej, (w formie stacjonarnej i zaocznej). ** Pozostałe 20% godzin jest przeznaczone do rozdyspono- f) automatycznej podbijarki torów i rozjazdów, wania przez autorów programów nauczania na dostosowanie kształcenia do potrzeb rynku pracy. g) oczyszczarki tłucznia,.h) zgarniarki i profilarki tłucznia, IV. ZALECANE WARUNKI REALIZACJI TREŚCI i) stabilizatora toru, KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE lj) suwnic bramowych, Do realizacji treści kształcenia, ujętych w blokach prok) żurawi kolejowych, gramowych, są odpowiednie następcujące pomieszczenia dydaktyczne: l) wagonów samowyładowczych, 1) pracownia rysunku technicznego; m) pociągów zmechanizowanych do układania i wymiany nawierzchni kolejowej, 2) pracownia maszyn i urządzeń do robót torowych; r n) maszyn do naprawy podtorza; 3) pracownia komputerowa; 2) f azogramy, foliogramy i tablice poglądowe, przed- 4) pracownia budowy i naprawy nawierzchni kolejostawiające: wej;. a) p odziałkę suwmiarki z noniuszem 0,1 mm 5) warsztaty szkolne; i 0,05 mm, w 6) poligon terenowy. b) połączenia nitowane, Pracownia rysunku technicznego powinna c) połączenia spawane, być wyposażona w: d) połączenia gwintowe, 1) zbiór norm dotyczących rysunku technicznego; e) zestaw łożysk tocznych, 2) modele figur i brył geometrycznych; w f) nagrzewnicę powietrza, 3) foliogramy i tablice poglądowe, przedstawiające g) przekładnie mechaniczne i hydrauliczne, typowe części maszyn do robót torowych; h) zestawy elementów hydrauliki siłowej: pompy, 4) schematy elektryczne, pneumatyczne i hydrauliczsilniki, siłowniki, rozdzielacze i zawory, ne maszyn do robót torowych; i) zestawy elementów pneumatyki siłowej: sprę- 5) rysunki elementów części maszyn do robót torożarki, siłowniki, zawory i hamulce; wwych i drogi kolejowej; 3) zestaw narzędzi do wiercenia szyn i podkładów; 6) modele części maszyn do robót torowych; 4) zestaw narzędzi do cięcia szyn; 7) stanowiska rysunkowe (jedno stanowisko dla jednego ucznia/słuchacza); 5) zestaw zaworów hydraulicznych; 8) stanowiska komputerowe (jedno stanowisko dla 6) zestaw zaworów pneumatycznych; jednego ucznia/słuchacza); 7) filmy dydaktyczne przedstawiające maszyny i urzą- 9) drukarkę; dzenia do robót torowych: 10) ploter; a) podbijarki, 11) oprogramowanie do tworzenia i przetwarzania ry- b) pociąg zmechanizowany do układania i wymiany sunków technicznych; nawierzchni kolejowej; l Nr 276 — 15927 — Poz. 1632 p c) maszynę podtorzową, e) p oszczególnych kategorii przejazdów kolejowych, d) ładowarkę, f) napędów zwrotnicowych; e) maszynę do wymiany rozjazdów, 3) zdjęcia: f) lekki sprzęt do robót torowych,. a) odkształceń podtorza i nawierzchni kolejowej, g) piły do cięcia szyn. b) kolejowychv obiektów inżynieryjnych, Pracownia komputerowa powinna być wyposażona w: c) s kładowania materiałów nawierzchniowych, 1) stanowiska komputerowe (jedno stanowisko dla d) różnych typów rozjazdów i części rozjazdowych, dwóch uczniów/słuchaczy); e) porzejazdów kolejowych; 2) drukarkę; 4) eksponaty: 3) ploter; a) zestaw przekrojów różnych typów szyn, 4) oprogramowanie: b) zestaw różnych rodzajów łubków, a) system operacyjny, g c) zestaw szynowych podkładek stalowych, b) system zarządzania bazami danych, d) zestaw wkrętów, śrub i pierścieni stalowych stoc) pakiet oprogramowania: edytor tekstu, edytor sowanych w torach i rozjazdach, graficzny i arkusz kalkulacyjny, e) z estaw przekładek instalacyjno-amortyzacyjnych,. d) aktualizowane oprogramowanie ochrony antyf) zestaw dybli do podkładów i podrozjazdnic struwirusowej, nobetonowych, l e) oprogramowanie wspomagające realizację zag) zestaw elementów do przytwierdzenia sprężystedań zawodowych; cgo SB3, 5) skaner. h) zestaw opórek przeciwpełznych, Pracownia budowy i naprawy nawierzchni i) zestaw próbek różnych rodzajów podsypki. kolejowej powinna być wyposażona w: 1) tablice poglądowe przedstawriające: Warsztaty szkolne powinny być wyposażone w stanowiska ślusarskie do obróbki szyn i elementów a) rozwój konstrukcyjny nawierzchni kolejowej, podtorza. b) typowe przekroje dro.gi kolejowej, Poligon terenowy powinien być wyposażony c) przekroje poprzeczne podtorza w przekopach w maszyny i narzędzia do robót torowych, umożliwiai nasypacwh, jących wykonywanie ćwiczeń z zakresu: d) rodzaje kolejowych obiektów inżynieryjnych, 1) montażu przęseł torowych; e) typy i rodzaje podkładów, 2) układania nawierzchni kolejowej; f) tor kolejowy na prostej i w łukach, 3) montażu rozjazdów, krzyżownic, półzwrotnic g) skrajnię budowli i skrajnię taboru, w i zwrotnic; h) konstrukcje rozjazdów i skrzyżowań torów, 4) naprawy torów i rozjazdów; i) urządzenia nastawcze wszystkich typów, 5) łączenia torów; j) rodzaje połączeń torów i dróg zwrotnicowych, 6) regeneracji nawierzchni kolejowej; k) schematy stacji kolejowych, 7) obsługi maszyn i urządzeń do robót torowych. wl) przejazdy kolejowe i ich urządzenia, Pracownie powinny składać się z sali lekcyjnej i zaplem) t echnologie wymiany nawierzchni kolejowej cza magazynowo-socjalnego. W sali lekcyjnej należy przy pomocy pociągu zmechanizowanego, zapewnić stanowisko pracy dla nauczyciela i odpon) technologie wzmacniania podtorza; wiednią liczbę stanowisk pracy dla uczniów (słuchaczy). 2) modele: a) nasypów i przekopów, W warsztatach szkolnych powinno znajdować się pomieszczenie do instruktażu. b) przytwierdzania szyn do podkładów, W procesie kształcenia należy stworzyć uczniowi (słuc) złączy szynowych wiszących i podpartych, chaczowi) warunki do uzyskania uprawnień do obsłud) złączy izolowanych klasycznych i klejonych, gi określonych maszyn i urządzeń do robót torowych. l Nr 276 — 15928 — Poz. 1632 p Załącznik nr 3 PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE OPTYK-MECHANIK SYMBOL CYFROWY 731⁰⁴. I. OPIS ZAWODU 21) o rganizować stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii; 1. W wyniku kształcenia w zawodzie absolwent powi- v 22) k omunikować się z uczestnikami procesu pracy; nien umieć: 23) s tosować przepisy Kodeksu pracy dotyczące 1) interpretować podstawowe zjawiska i prawa praw i obowiązków pracownika i pracodawcy; z zakresu mechaniki, optyki, elektroniki i elektrotechniki; 24) u dzielać pierwszej pomocy poszkodowanym o w wypadkach przy pracy; 2) s porządzać szkice, schematy i wykresy; 25) k orzystać z różnych źródeł informacji; 3) o dczytywać i sporządzać rysunki konstrukcyjne, 26) p rowadzić działalność gospodarczą. technologiczne i montażowe; Kształtowanie postaw przedsiębiorczych oraz przy- 4) p osługiwać się dokumentacją technologiczną ggotowanie do wejścia na rynek pracy powinno oraz instrukcjami obsługi i eksploatacji maszyn, przebiegać zarówno w trakcie kształcenia zawodourządzeń i przyrządów; wego, jak i podczas realizacji zajęć edukacyjnych 5) w ykonywać pomiary związane z montażem i de- „Podstawy przedsiębiorczości”. montażem sprzętu optycznego, optoelektronicznego i laserowego; 2. Absolwent szkoły kształcącej w zawodzie optyk-me-.chanik powinien być przygotowany do wykonywa- 6) w ykonywać pomiary związane z naprawą i renia następujących zadań zawodowych: gulacją sprzętu optycznego, optoelektronicznego i laserowego; l 1) wykonywania operacji cięcia i frezowania szkła oraz nakładania powłok na elementy optyczne; 7) s tosować zasady tolerancji, pasowań i chropoc 2) szlifowania i polerowania powierzchni elemenwatości powierzchni w praktyce warsztatowej; tów optycznych sposobem ręcznym i z zastoso- 8) o kreślać właściwości i zastosowanie materiałów waniem maszyn wielowrzecionowych; metalowych i niemetalowych do produkcji ele- 3) wykonywania znaków na elementach optyczmentów optycznych oraz aparatury optycznej nych; i optoelektronicznej; r 4) dokonywania centrowania soczewek; 9) w ykonywać prace z zakresu obróbki ręcznej i mechanicznej metali i niemetali; 5) dobierania i przygotowywania elementów op-. tycznych, mechanicznych i elektronicznych do 10) dokonywać montażu, konserwacji i naprawy montażu; aparatury optycznej i optoelektronicznej; 6) sklejania elementów optycznych; w 11) dokonywać montażu, demontażu, konserwacji 7) wykonywania montażu instrumentów optyczi naprawy sprzętu ciemniowego, laboratoryjnenych oraz zespołów ich wyposażenia; go, geodezyjnego i obserwacyjnego; 8) wykonywania montażu, demontażu, obsługi, 12) dokonywać montażu, demontażu, konserwacji konserwacji i naprawy urządzeń noktowizyjnych i naprawy sprzętu optycznego i optoelektroniczi laserowych; nego; 9) wykonywania montażu, demontażu, obsługi, 1w3) dokonywać ustawiania i justowania układów konserwacji i naprawy urządzeń interferencyjoptycznych; nych; 14) określać stopień zużycia narzędzi roboczych 10) w ykonywania montażu i demontażu mikroskoi przyrządów kontrolno-pomiarowych; pów, sprzętu laboratoryjnego i geodezyjnego; 15) zabezpieczać materiały, wyroby, narzędzia, 11) d okonywania weryfikacji oraz naprawy części przyrządy, urządzenia i maszyny przed wpły- i zespołów aparatury optycznej; wwem szkodliwych czynników; 12) j ustowania i ustawiania układów optycznych; 16) stosować procedury kontroli jakości produkcji 13) w ykonywania pomiarów i badań elementów, wyrobów i usług; układów, przyrządów i urządzeń optycznych. 17) przeprowadzać próby działania sprzętu i aparatury optycznej; II. BLOKI PROGRAMOWE 18) sporządzać dokumentację produkcyjną; Zakres umiejętności i treści kształcenia, wynikający z opisu zawodu, zawierają następujące bloki progra- 19) stosować przepisy prawa dotyczące wykonywamowe: nych zadań zawodowych; 1) t echniczne podstawy zawodu; 20) przestrzegać przepisów i zasad bezpieczeństwa 2) e ksploatacja przyrządów i urządzeń optycznych; i higieny pracy, przepisów ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska; 3) p odstawy działalności zawodowej. l Nr 276 — 15929 — Poz. 1632 p BLOK: TECHNICZNE PODSTAWY ZAWODU 21) d okonywać montażu, konserwacji i naprawy elementów, podzespołów i zespołów sprzętu 1. Cele kształcenia optycznego i optoelektronicznego; Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien 22) d obierać elementy mechanizmów drobnych umieć: i precyzyjnych do. budowy sprzętu i aparatury optycznej; 1) interpretować podstawowe zjawiska i prawa z zakresu mechaniki, optyki i elektrotechniki; 23) d iagnozować stan techniczny sprzętu i aparatuv ry optycznej i optoelektronicznej przed napra- 2) s porządzać szkice i rysunki techniczne elemenwą; tów urządzeń i aparatury optycznej; 24) w ykonywać centrowanie kręgów pomiarowych 3) p osługiwać się komputerowym oprogramowai tarcz kodowych; niem użytkowym wspomagającym sporządza- o nie szkiców i rysunków technicznych; 25) d okonywać oceny działania sprzętu i aparatury optycznej; 4) s tosować układ tolerancji i pasowań, tolerancje kształtu i położenia oraz parametry chropowatoś- 26) s prawdzać szczelność wyrobów zgodnie z waci powierzchni; runkami technicznego odbioru; g 5) d okonywać pomiarów i obliczeń wartości wiel- 27) o ceniać jakość wykonywanej pracy; kości liniowych i kątowych oraz wielkości elek- 28) p osługiwać się dokumentacją technologiczną, trycznych i świetlnych oraz interpretować wyninormami oraz instrukcjami obsługi maszyn, ki pomiarów; urządzeń, przyrządów optyczno-mechanicz- 6) s tosować metale i stopy, tworzywa sztuczne nych, optoelektronicznych i mechanicznych.. i szkła optyczne oraz materiały ceramiczne w procesie wytwarzania części, montażu, kon- 2. Treści kształcenia (działy programowe) serwacji i naprawy sprzętu optyczneglo, opto- Treści kształcenia są ujęte w następujących działach elektronicznego i laserowego; programowych: 7) w ykonywać podstawowe pracec z zakresu ręcz- 1) podstawowe zjawiska i prawa z zakresu mechanej i mechanicznej obróbki materiałów; niki, optyki i elektrotechniki; 8) w ykonywać proste prace na obrabiarkach do 2) zasady sporządzania rysunku technicznego; metali; 3) komputerowe oprogramowanie użytkowe r 9) p osługiwać się przyrządami kontrolno-pomiarowspomagające sporządzanie szkiców i rysunwymi; ków technicznych; 10) rozróżniać źródła i o. dbiorniki energii elektrycz- 4) normy rysunku technicznego; nej; 5) rysunki wykonawcze, złożeniowe, zabiegowe 11) odczytywać proste schematy elektryczne; i operacyjne; w 12) rozróżniać elementy instalacji elektrycznej; 6) układ tolerancji i pasowań; 13) określać budowę i wyjaśniać zasady działania 7) odchyłki i tolerancje kształtu i położenia; podstawowych maszyn i urządzeń elektrycz- 8) chropowatość powierzchni; nych; 9) materiały konstrukcyjne i technologiczne stoso- 14) określać zastosowanie elementów i układów wane w układach optycznych i optoelektroniczwelektrycznych i elektronicznych w urządzeniach nych oraz w precyzyjnych maszynach i urządzeoptycznych i optoelektronicznych; niach; 15) dokonywać montażu elementów elektronicz- 10) p omiary warsztatowe; nych na płytkach drukowanych; 11) o bróbka ręczna; 16) wykonywać połączenia krosowe wiązek przewodów; 12) o bróbka mechaniczna skrawaniem; w 17) stosować zasady bezpiecznego użytkowania 13) o bwody elektryczne prądu stałego i przemienmaszyn i urządzeń elektrycznych; nego; 18) wyjaśniać budowę i zasady działania układów 14) p odstawy miernictwa elektrycznego; optycznych i optoelektronicznych oraz przyrzą- 15) e lementy i układy elektroniczne stosowane dów i aparatury optycznej; w urządzeniach optycznych i optoelektronicz- 19) określać zasady montażu, demontażu, konser- nych; wacji i regulacji układów optycznych i optoelek- 16) m aszyny i urządzenia elektryczne; tronicznych oraz przyrządów i aparatury optycznej; 17) i nstalacje elektryczne; 20) przygotowywać elementy optyczne, elektronicz- 18) z asady bezpiecznego użytkowania maszyn ne i mechaniczne do montażu; i urządzeń elektrycznych; l Nr 276 — 15930 — Poz. 1632 p 19) budowa i działanie elementów i układów op- 2. Treści kształcenia (działy programowe) tycznych, optoelektronicznych oraz przyrządów Treści kształcenia są ujęte w następujących działach i aparatury optycznej; programowych: 20) zasady montażu, demontażu, regulacji i konser- 1) budowa i właściwości oka, wady wzroku, obserwacji elementów i układów optycznych, opto- wacja obuoczna;. elektronicznych oraz przyrządów i aparatury optycznej; 2) podstawy fotometrii; v 21) mechanizmy drobne i precyzyjne stosowane 3) płytki płaskorównoległe; w sprzęcie i aparaturze optycznej; 4) pryzmaty i zwierciadła; 22) diagnoza techniczna sprzętu i aparatury optycz- 5) soczewki; nej i optoelektronicznej; 6) aoberracja układów optycznych; 23) normy, procedury i narzędzia do kontroli jakości 7) klasyfikacja i budowa przyrządów optycznych; produkcji, wyrobów i usług. 8) montaż, justowanie, regulacja, kontrola i napra- BLOK: EKSPLOATACJA PRZYRZĄDÓW I URZĄDZEŃ wa urządzeń i przyrządów optycznych; OPTYCZNYCH g 9) technologia wykonania połączeń; 1. Cele kształcenia 10) p omiary parametrów geometrycznych; Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien 11) p omiary parametrów optycznych; umieć: 12) b udowa i zastosowanie przyrządów justerskich; 1) charakteryzować budowę i właściwości oka.; 13) k ontrola wyrobów optycznych i optoelektronicz- 2) o kreślać wady wzroku i sposoby ich korekcji; nych; 3) p osługiwać się terminologią z zakresu lfotome- 14) o cena jakości wykonanych prac; trii; 15) p odstawy eksploatacji urządzeń i przyrządów c 4) i nterpretować zasady rozchodzenia, odbicia optycznych; i załamania światła; 16) b ezpieczeństwo i higiena pracy, ochrona prze- 5) c harakteryzować budowę i określać zastosowa- ciwpożarowa i ochrona środowiska podczas nie płytki płaskorównoległej; montażu, kontroli i naprawy urządzeń i przyrząr dów optycznych. 6) c harakteryzować budowę oraz określać zastosowanie pryzmatów i zwierciadeł; BLOK: PODSTAWY DZIAŁALNOŚCI ZAWODOWEJ 7) c harakteryzować budowę i określać zastosowa-. nie soczewek; 1. Cele kształcenia 8) c harakteryzować aberracje układów optycz- Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien w nych; umieć: 9) d okonywać klasyfikacji przyrządów optycznych; 1) interpretować podstawowe pojęcia gospodarki rynkowej; 10) charakteryzować budowę urządzeń i przyrządów optycznych; 2) podejmować działania związane z poszukiwaniem pracy; 11) dokonywać montażu, justowania, regulacji i kontroli urządzeń i przyrządów optycznych; 3) sporządzać dokumenty dotyczące zatrudnienia; w 12) dokonywać naprawy urządzeń i przyrządów op- 4) sporządzać dokumenty niezbędne do podejmotycznych; wania i prowadzenia działalności gospodarczej; 13) wykonywać połączenia nierozłączne i rozłączne; 5) stosować przepisy Kodeksu pracy dotyczące praw i obowiązków pracownika i pracodawcy; 14) dokonywać pomiarów parametrów geometrycznych; 6) stosować przepisy i zasady bezpieczeństwa w i higieny pracy, przepisy ochrony przeciwpoża- 15) dokonywać pomiarów parametrów optycznych; rowej oraz ochrony środowiska; 16) charakteryzować budowę i określać zastosowa- 7) organizować stanowisko pracy zgodnie z wynie przyrządów justerskich; maganiami ergonomii; 17) dokonywać oceny jakości wykonanych prac; 8) dobierać środki ochrony indywidualnej do ro- 18) określać zasady eksploatacji urządzeń i przyrzą- dzaju wykonywanej pracy; dów optycznych; 9) udzielać pierwszej pomocy poszkodowanym 19) przestrzegać przepisów i zasad bezpieczeństwa w wypadkach przy pracy; i higieny pracy, przepisów ochrony przeciwpo- 10) k omunikować się i współpracować w zespole; żarowej oraz ochrony środowiska podczas montażu, kontroli i naprawy urządzeń i przyrządów 11) r ozwiązywać problemy dotyczące działalności optycznych. zawodowej; l Nr 276 — 15931 — Poz. 1632 p 12) podejmować decyzje; Pracownia komputerowa i rysunku technicznego powinna być wyposażona w: 13) doskonalić umiejętności zawodowe; 1) stanowiska rysunkowe (jedno stanowisko dla jed- 14) korzystać z różnych źródeł informacji; nego ucznia/słuchacza); 15) przestrzegać zasad etyki.. 2) stanowiska komputerowe (jedno stanowisko dla jednego ucznia/słuchacza); 2. Treści kształcenia (działy programowe) 3) drukarkę; v Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych: 4) pakiet programów biurowych; 1) podstawowe pojęcia gospodarki rynkowej; 5) specjalistyczne programy komputerowe; 2) d okumenty dotyczące zatrudnienia; 6) zesotaw materiałów i przyborów rysunkowych; 3) p odejmowanie i prowadzenie działalności 7) wzory pisma technicznego; gospodarczej; 8) modele i przekroje brył geometrycznych; 4) prawa i obowiązki pracownika i pracodawcy; 9) modele części maszyn; 5) bezpieczeństwo i higiena pracy; g 6) ochrona przeciwpożarowa i ochrona środowi- 10) o brotowe elementy maszyn; ska; 11) r ysunki wykonawcze części maszyn; 7) elementy ergonomii; 12) r ysunki brył ściętych ukośnie i przenikających się; 8) środki ochrony indywidualnej;.13) r ysunki schematyczne przekładni, napędów i me- 9) zasady udzielania pierwszej pomocy poszkodo- chanizmów; wanym w wypadkach przy pracy; 14) r ysunki złożeniowe, zabiegowe i operacyjne; 10) zasady i metody komunikowania się; 15) s chematy elektryczne; 11) elementy socjologii i psychologii pracy; 16) p rzyrządy pomiarowe i wzorce chropowatości po- 12) etyka. wierzchni; III. PODZIAŁ GODZIN NA BLOKI PROGRAMOWE 17) n ormy rysunku technicznego. Pracownia optyczno-technologiczna powinna

nów optycznych, soczewek, lunet, lornetek, mikro- * Podział godzin na bloki programowe dotyczy kształcenia skopów, aparatów fotograficznych, kamer filmow szkołach dla młodzieży i w szkołach dla dorosłych wych, laserów, noktowizorów, interferometrów, (w formie stacjonarnej i zaocznej). niwelatorów, teodolitów i kolimatorów; ** Pozostałe 10% godzin jest przeznaczone do rozdysponowania przez autorów programów nauczania na dostoso- 5) ławy optyczne z wyposażeniem; wanie kształcenia do potrzeb rynku pracy. 6) sprzęt optyczny; w IV. ZALECANE WARUNKI REALIZACJI TREŚCI 7) dokumentację konstrukcyjną elementów optycz- KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE nych; 8) układ tolerancji i pasowań; Do realizacji treści kształcenia, ujętych w blokach programowych, są odpowiednie następujące pomiesz- 9) tablice przedstawiające właściwości fizyczne, meczenia dydaktyczne: chaniczne i technologiczne szkła optycznego, materiałów ceramicznych i uszczelniających; 1) pracownia komputerowa i rysunku technicznego; 10) t ablice przedstawiające przebieg montażu i regu- 2) pracownia optyczno-technologiczna; lacji aparatury optycznej; 3) pracownia elektrotechniki i elektroniki; 11) t ablice przedstawiające przebieg justowania niwe- 4) warsztaty szkolne. latora i teodolitu; l Nr 276 — 15932 — Poz. 1632 p 12) próbki surowców i materiałów; 9) programy komputerowe do symulacji pracy układów elektrycznych i elektronicznych; 13) próbki metali i ich stopów; 10) i nstrukcje obsługi urządzeń elektrycznych; 14) modele połączeń rozłącznych i nierozłącznych stosowanych w urządzeniach optycznych i optoelek- 11) z estawy norm elektro.technicznych. tronicznych; Warsztaty szkolne powinny być wyposażo- 15) zestaw narzędzi do obróbki mechanicznej; ne w: v 16) zestawy rodzajów mocowań okrągłych i nieokrą- 1) stanowiska do obróbki ręcznej (jedno stanowisko głych elementów optycznych; dla dwóch uczniów/słuchaczy); 17) przyrządy kontrolno-pomiarowe i narzędzia do 2) stanowiska z obrabiarkami uniwersalnymi (jedno o montażu; stanowisko dla czterech uczniów/słuchaczy); 18) modele i przekroje: przyrządów kontrolno-pomia- 3) stanowiska z maszynami i urządzeniami do wykorowych, narzędzi do montażu wyrobów optycz- nywania elementów optycznych (jedno stanowinych i optoelektronicznych; sko dla czterech uczniów/słuchaczy); 19) wyroby optyczne i optoelektroniczne oraz ich częś- g 4) stanowiska do montażu mechanicznego (jedno ci i podzespoły; stanowisko dla trzech uczniów/słuchaczy); 5) stanowiska do montażu optycznego (jedno stano- 20) przekładnie i łożyska oraz ich mechanizmy; wisko dla trzech uczniów/słuchaczy); 21) instrukcje na poszczególne stanowiska pracy;. 6) stanowiska justerskie (jedno stanowisko dla sześ- 22) normy i katalogi szkła optycznego oraz wyrobów ciu uczniów/słuchaczy); optycznych i optoelektronicznych. l 7) stanowiska kontrolne (jedno stanowisko dla sześ- Pracownia elektrotechniki i elektroniki po- ciu uczniów/słuchaczy); winna być wyposażona w: c 8) przyrządy justerskie; 1) mierniki podstawowych wielkości elektrycznych; 9) przyrządy kontrolno-pomiarowe; 2) rezystory, cewki i kondensatory; 10) s urowce i materiały; r 3) zestawy do demonstracji zjawisk w obwodach 11) i nstrukcje na poszczególne stanowiska pracy; elektrycznych; 12) i nstrukcje obsługi maszyn; 4) elementy i układy elektr.oniczne; 13) d okumentacje techniczne; 5) modele i przekroje transformatorów, prądnic, silników prądwu stałego i przemiennego oraz mierni- 14) i nstrukcje bezpieczeństwa i higieny pracy. ków wielkości elektrycznych; Pracownie powinny składać się z sali lekcyjnej i zaple- 6) podstawowe maszyny i urządzenia elektryczne; cza magazynowo-socjalnego. W sali lekcyjnej należy zapewnić stanowisko pracy dla nauczyciela i odpo- 7) model instalacji elektrycznej i jej schematy; wiednią liczbę stanowisk pracy dla uczniów (słuchaczy). 8) tablice przedstawiające wielkości fizyczne i ich jedwnostki oraz symbole graficzne stosowane w elek- W warsztatach szkolnych powinno znajdować się potrotechnice i elektronice; mieszczenie do instruktażu. Załącznik nr 4 wPODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE TAPICER SYMBOL CYFROWY 743⁰³ I. OPIS ZAWODU 3) określać i stosować zasady konstrukcji, funkcjonalności i estetyki wyrobów tapicerowanych; 1. W wyniku kształcenia w zawodzie absolwent powi- 4) rozróżniać style i typy konstrukcji mebli tapicenien umieć: rowanych; 1) czytać i sporządzać rysunki techniczne oraz szki- 5) dobierać materiały i półfabrykaty do wykonania ce z zakresu tapicerstwa; określonych typów mebli, sprzętów i wnętrz; 2) posługiwać się dokumentacją konstrukcyjną 6) oceniać jakość materiałów i półfabrykatów oraz i technologiczną; rozpoznawać i usuwać ich wady; l Nr 276 — 15933 — Poz. 1632 p 7) obliczać zapotrzebowanie na materiały na pod- 2. Absolwent szkoły kształcącej w zawodzie tapicer stawie dokumentacji konstrukcyjnej i technolo- powinien być przygotowany do wykonywania nagicznej; stępujących zadań zawodowych: 8) o kreślać zasady składowania oraz warunki ma- 1) t apicerowania mebli o różnym stopniu złożonośgazynowania materiałów i półfabrykatów; ci konstrukcyjnej cz.ęści tapicerowanych; 9) d obierać i stosować narzędzia do określonych 2) t apicerowania wyrobów i elementów wyposażeoperacji technologicznych; nia środków transportu; v 10) obsługiwać maszyny i urządzenia stosowane 3) w ykonywania części tapicerowanych sprzętu w tapicerstwie oraz wykonywać ich konserwasportowego, turystycznego i medycznego; cję; 11) przygotowywać materiały i półfabrykaty tapi- 4) w ykonywania prac dekoratorsko-tapicerskich cerskie do montażu; zwoiązanych z wyposażeniem wnętrz; 12) wykonywać operacje szycia ręcznego i maszy- 5) n aprawy, renowacji i rekonstrukcji części tapicenowego; rowanych mebli, środków transportu, sprzętu sportowego, turystycznego i medycznego. 13) wykonywać i montować części tapicerowane mebli różnych typów konstrukcji; gII. BLOKI PROGRAMOWE 14) wykonywać i montować części tapicerowane wyposażenia środków transportu; Zakres umiejętności i treści kształcenia, wynikający z opisu zawodu, zawierają następujące bloki progra- 15) wykonywać i montować części tapicerowane mowe: sprzętu sportowego, turystycznego i medycznego; 1) m ateriałowo-techniczny;. 16) wykonywać pomocnicze prace stolarskie i ślu- 2) t echnologiczny; sarskie w procesie technologicznym wyrobów tapicerowanych; l3) podstawy działalności zawodowej. 17) wykonywać prace dekoratorsko-tapicerskie BLOK: MATERIAŁOWO-TECHNICZNY c związane z wyposażeniem wnętrz; 18) rozpoznawać i usuwać błędy produkcyjne; 1. Cele kształcenia 19) stosować różne metody oceny jakości mebli Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien i innych wyrobów tapicerowanych; umieć: r 20) dokonywać napraw, renowacji i rekonstrukcji 1) stosować ogólne zasady wykonywania rysunwyrobów tapicerowanych; ków technicznych; 21) sporządzać kosztorysy prac tapicerskich;. 2) stosować zasady rzutowania, wymiarowania 22) stosować zasady pakowania, magazynowania oraz wykonywania widoków, przekrojów i kłai transportu wyrobów tapicerowanych; dów; w 23) wykorzystywać w sposób racjonalny materiały, 3) czytać i sporządzać rysunki techniczne wyronarzędzia, maszyny, urządzenia i energię w pro- bów, podzespołów i elementów; cesie pracy; 4) czytać i stosować uproszczenia rysunkowe; 24) sporządzać dokumentację produkcyjną; 5) sporządzać szkice wyrobów, podzespołów i ele- 25) stosować przepisy prawa dotyczące wykonywamentów; nych zadań zawodowych; w 6) stosować zasady kolorystyki; 26) przestrzegać przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisów ochrony przeciwpo- 7) określać rolę i znaczenie normalizacji w rysunku żarowej oraz ochrony środowiska; zawodowym; 27) organizować stanowisko pracy zgodnie z wy- 8) wykonywać rysunki przestrzenne; maganiami ergonomii; 9) stosować oznaczenia graficzne materiałów; 28) komunikować się z uczestnikami procesu pracy; w 29) stosować przepisy Kodeksu pracy dotyczące 10) sporządzać opisy techniczne; praw i obowiązków pracownika i pracodawcy; 11) o kreślać warunki wykonania tapicerowanych 30) udzielać pierwszej pomocy poszkodowanym części wyrobu; w wypadkach przy pracy; 12) o kreślać czynniki wpływające na konstrukcję 31) korzystać z różnych źródeł informacji; wyrobu tapicerowanego; 32) prowadzić działalność gospodarczą. 13) s tosować zasady funkcjonalności i estetyki wy- Kształtowanie postaw przedsiębiorczych oraz przy- robu tapicerowanego; gotowanie do wejścia na rynek pracy powinno 14) rozróżniać style mebli tapicerowanych; przebiegać zarówno w trakcie kształcenia zawodowego, jak i podczas realizacji zajęć edukacyjnych 15) c harakteryzować oraz klasyfikować materiały „Podstawy przedsiębiorczości”. i półfabrykaty; l Nr 276 — 15934 — Poz. 1632 p 16) określać wymagania techniczne dla materiałów 12) p odział i charakterystyka wyrobów tapicerowai półfabrykatów; nych; 17) określać i stosować zasady prawidłowej gospo- 13) k onstrukcje wyrobów tapicerowanych; darki materiałami; 14) m eble tapicerowane stylowe;. 18) wykonywać pomiary oraz obliczać zapotrzebo- 15) m ateriały włókniste; wanie na materiały podstawowe i pomocnicze; 16) r odzaje prvzędzy i nici; 19) dokonywać składowania materiałów i półfabrykatów; 17) m ateriały pokryciowe; 20) charakteryzować oraz klasyfikować maszyny, 18) m ateriały i półfabrykaty wyściełające włókniste; urządzenia i narzędzia; 19) t oworzywa sztuczne i wyroby z tworzyw; 21) określać zasady działania oraz przygotowania maszyn i narzędzi do pracy; 20) t aśmy tapicerskie i wyroby plecione; 22) dobierać narzędzia do ręcznych i maszynowych 21) d rewno, materiały i tworzywa drewnopochodprac tapicerskich; ne; 23) rozróżniać zespoły maszyn, urządzeń i narzędzi g 22) k leje; zmechanizowanych oraz określać ich przezna- 23) m etale i wyroby metalowe; czenie i zadania; 24) g ospodarka materiałami; 24) określać zasady przygotowania i mocowania narzędzi w zespołach roboczych; 25) p odstawy maszynoznawstwa;. 25) dobierać maszyny i urządzenia do określonych 26) n arzędzia ręczne i przybory; operacji technologicznych; l27) m aszyny, urządzenia i narzędzia do rozkroju 26) dobierać parametry obróbcze; materiałów; 27) posługiwać się terminologią z z c akresu maszyno- 28) m aszyny do szycia i przeszywania; znawstwa; 29) m aszyny i urządzenia do mocowania; 28) oceniać stan techniczny maszyn, urządzeń i na- 30) m aszyny i urządzenia do wytwarzania sprężyn rzędzi; i formatek sprężynowych; r 29) określać stopień zużycia narzędzi roboczych; 31) z grzewarki do tworzyw; 30) kontrolować parametry pracy maszyn, urządzeń 32) m aszyny i urządzenia specjalne; i narzędzi zmechanizo.wanych; 33) ś rodki i urządzenia transportowe; 31) określać zasady konserwacji maszyn, urządzeń i narzędzwi; 34) k onserwacja maszyn, urządzeń i narzędzi; 32) określać zasady bezpiecznej obsługi maszyn, 35) z asady bezpiecznej obsługi maszyn, urządzeń urządzeń i narzędzi. i narzędzi. 2. Treści kształcenia (działy programowe) BLOK: TECHNOLOGICZNY Treści kształcenia są ujęte w następujących działach 1. Cele kształcenia pwrogramowych: Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien 1) zasady wykonywania rysunku technicznego; umieć: 2) k onstrukcje geometryczne; 1) określać proces technologiczny wyrobów tapi- 3) w idoki, przekroje i kłady; cerowanych; 4) r zutowanie prostokątne; 2) charakteryzować rodzaje wyrobów tapicerowaw nych; 5) w ymiarowanie; 3) dokonywać charakterystyki konstrukcyjno-ma- 6) r ysunek techniczny wyrobów, podzespołów teriałowej wyrobów tapicerowanych oraz okreśi elementów; lać ich funkcję i przeznaczenie; 7) u proszczenia rysunkowe; 4) przygotowywać materiały i półfabrykaty do wykonywania części tapicerowanych o różnym 8) r ysunek szkicowy; stopniu złożoności konstrukcyjno-materiałowej; 9) p odstawy kolorystyki; 5) wykonywać części tapicerowane o różnym stop- 10) rysunek przestrzenny; niu złożoności konstrukcyjno-materiałowej; 11) dokumentacja projektowa wyrobów tapicero- 6) stosować zasady i techniki rozkroju materiałów, wanych; w zależności od ich rodzaju i przeznaczenia; l Nr 276 — 15935 — Poz. 1632 p 7) wykonywać i stosować szablony; 35) o bliczać koszty produkcji, napraw i renowacji wyrobów tapicerowanych; 8) w ycinać ręcznie i maszynowo elementy tapicerowanych części wyrobu; 36) o kreślać zasady gospodarki energią elektryczną i cieplną; 9) o znaczać i kompletować wycięte elementy; 37) d obierać wyposaż.enie stanowiska pracy do wy- 10) dobierać narzędzia i przybory do szycia ręcznekonywanego wyrobu tapicerowanego; go i maszynowego; 38) o kreślać kvierunki techniczno-technologicznego 11) wykonywać ściegi, ręcznie i maszynowo; rozwoju tapicerstwa. 12) określać sposoby i metody łączenia elementów w tapicerowanych częściach wyrobu; 2. Treści kształcenia (działy programowe) 13) wykonywać różnego rodzaju podłoża w oparciu Treści kształcenia są ujęte w następujących działach o o ramy drewniane i szkielety metalowe; programowych: 14) przygotowywać do pracy i obsługiwać maszy- 1) fazy procesu technologicznego wyrobów tapiny, urządzenia i narzędzia zmechanizowane; cerowanych; 15) prowadzić konserwację maszyn, urządzeń i na- 2) przygotowanie materiałów i półfabrykatów do rzędzi; gwykonywania części tapicerowanych; 16) stosować metody i techniki wykończania tapice- 3) ściegi tapicerskie, szycie ręczne i maszynowe; rowanych części wyrobu; 4) wykonywanie podłoży; 17) wykonywać meble tapicerowane stylowe; 5) metody tapicerowania mebli; 18) wykonywać prace dekoratorskie;. 6) technologia tapicerowania wyrobów i wyposa- 19) wykonywać prace stolarskie i ślusarskie; żenia środków transportu; 20) stosować techniki łączenia materiałów lw półfa- 7) zasady tapicerowania mebli stylowych; brykatach, częściach i tapicerowanych elemen- 8) tapicerowanie sprzętu sportowego, turystycznetach wyposażenia środków trancsportu; go i medycznego; 21) montować wyroby oraz mocować części tapice- 9) podstawy prac dekoratorskich; rowane wyposażenia środków transportu; 10) z asady organizacji i przygotowywania produk- 22) określać kolejność wykonania operacji w procecji; sie produkcji części tapricerowanych różnych wyrobów; 11) n aprawa i renowacja wyrobów tapicerowanych; 23) przestrzegać parametrów techniczno-technolo- 12) p odstawy technologii prac stolarskich i ślusargicznych dla określon.ych operacji; skich; 24) posługiwać się dokumentacją konstrukcyjną 13) d okumentacja konstrukcyjna i technologiczna; i technolowgiczną w procesie technologicznym; 14) o cena jakości procesów technologicznych i wy- 25) dokonywać ilościowego i jakościowego odbioru robów tapicerowanych; podzespołów i zespołów wyrobów tapicerowa- 15) p akowanie, magazynowanie i transport wyronych; bów tapicerowanych; 26) posługiwać się normami w procesie technolo- 16) k oszty produkcji, napraw i renowacji wyrobów gicznym; tapicerowanych; 2w7) określać przyczyny powstawania błędów pro- 17) k ierunki techniczno-technologicznego rozwoju dukcyjnych i sposoby ich usuwania; tapicerstwa. 28) oceniać jakość procesu wytwarzania tapicerowanych części wyrobu; BLOK: PODSTAWY DZIAŁALNOŚCI ZAWODOWEJ 29) oceniać jakość i klasyfikować wyroby tapicero- 1. Cele kształcenia wane według określonych kryteriów; w Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien 30) określać zakres oraz techniki napraw i renowacji umieć: wyrobów tapicerowanych; 1) interpretować podstawowe pojęcia gospodarki 31) określać sposoby wykorzystania odpadów prorynkowej; dukcyjnych; 2) podejmować działania związane z poszukiwa- 32) stosować zasady i warunki odbioru wyrobów niem pracy; tapicerowanych; 3) sporządzać dokumenty dotyczące zatrudnienia; 33) stosować zasady pakowania, magazynowania i zabezpieczania wyrobów tapicerowanych 4) sporządzać dokumenty niezbędne do podejmow środkach transportu; wania i prowadzenia działalności gospodarczej; 34) określać zasady normowania materiałów i cza- 5) stosować przepisy Kodeksu pracy dotyczące su pracy; praw i obowiązków pracownika i pracodawcy; l Nr 276 — 15936 — Poz. 1632 p 6) stosować przepisy i zasady bezpieczeństwa IV. ZALECANE WARUNKI REALIZACJI TREŚCI i higieny pracy, przepisy ochrony przeciwpoża- KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE rowej oraz ochrony środowiska; Do realizacji treści kształcenia, ujętych w blokach pro- 7) organizować stanowisko pracy zgodnie z wygramowych, są odpowiednie następujące pomieszmaganiami ergonomii; czenia dydaktyczne:. 8) dobierać środki ochrony indywidualnej do ro- 1) pracownia rysunku zawodowego; dzaju wykonywanej pracy; v 2) pracownia materiałoznawstwa; 9) udzielać pierwszej pomocy poszkodowanym w wypadkach przy pracy; 3) pracownia maszyn i urządzeń; 10) komunikować się i współpracować w zespole; 4) pracownia technologii; 11) rozwiązywać problemy dotyczące działalności 5) warsoztaty szkolne. zawodowej; Pracownia rysunku zawodowego powinna 12) podejmować decyzje; być wyposażona w: 13) doskonalić umiejętności zawodowe; 1) zestawy przyborów i materiałów rysunkowych; 14) korzystać z różnych źródeł informacji; g 2) wzory pisma technicznego; 15) przestrzegać zasad etyki. 3) modele rzutni, figur i brył geometrycznych; 2. Treści kształcenia (działy programowe) 4) modele części, podzespołów, zespołów i wyrobów Treści kształcenia są ujęte w następujących działach tapicerowanych;. programowych: 5) modele złączy i połączeń stolarskich; 1) podstawowe pojęcia gospodarki rynkowej; 6) elementy, podzespoły i zespoły konstrukcji; l 2) dokumenty dotyczące zatrudnienia; 7) modele podstawowych typów konstrukcji wyro- 3) podejmowanie i prowadzencie działalności bów tapicerowanych; gospodarczej; 8) rysunki złożeniowe i wykonawcze wyrobów tapi- 4) prawa i obowiązki pracownika i pracodawcy; cerowanych; 5) bezpieczeństwo i higiena pracy; 9) dokumentacje projektowe wyrobów tapicerowarnych; 6) ochrona przeciwpożarowa i ochrona środowiska; 10) dokumentacje rysunkowe maszyn i podzespołów; 7) elementy ergonomii;. 11) rysunki wykonawcze części maszyn; 8) środki ochrony indywidualnej; 12) mechanizmy stelaży i podnośników; 9) zasady udzielania pierwszej pomocy poszkodo- 13) okucia i akcesoria; wanym w wypadkach przy pracy; 14) tablice kolorystyczne przedstawiające zestawy 10) zasady i metody komunikowania się; barw; 11) elementy socjologii i psychologii pracy; 15) plansze, przezrocza i foliogramy, przedstawiające: 12) etyka. rzuty aksonometryczne i prostokątne, widoki, przekroje, kłady i wymiarowanie; III. PODZIAŁ GODZIN NA BLOKI PROGRAMOWE 16) zestawy norm dotyczących rysunku technicznego;

* Podział godzin na bloki programowe dotyczy kształcenia c) materiałów i półfabrykatów włóknistych, w szkołach dla młodzieży i w szkołach dla dorosłych d) tworzyw konstrukcyjnych, (w formie stacjonarnej i zaocznej). ** Pozostałe 20% godzin jest przeznaczone do rozdyspono- e) taśm tapicerskich i wyrobów plecionych, wania przez autorów programów nauczania na dostosowanie kształcenia do potrzeb rynku pracy. f) drewna i tworzyw drzewnych, l Nr 276 — 15937 — Poz. 1632 p g) środków chemicznych, l) ł ączniki metalowe i z tworzyw sztucznych, h) materiałów wykończeniowych i dekoratorskich; m) części maszyn i mechanizmów, 2) eksponaty: n) sprężyny, a) sprężyny i formatki sprężynowe, o) formatki sprężynow.e; b) okucia, łączniki, złącza i akcesoria, 2) p róbki: v c) mechanizmy i podzespoły tapicerskie; a) m ateriałów pokryciowych, 3) instrukcje wykonywania prac tapicerskich; b) materiałów i półfabrykatów wyściółkowych, 4) przyrządy do pomiaru sprężystości i odkształceń c) m ateriałów pomocniczych, materiałów; d) droewna i tworzyw drzewnych, 5) narzędzia i przyrządy kontrolno-pomiarowe; e) k lejów, lakierów, farb i emalii, 6) katalogi i prospekty materiałów; f) środków czyszczących, 7) tablice poglądowe, foliogramy i wykresy, dotyczące g) ściegów ręcznych i maszynowych, materiałów i akcesoriów tapicerskich; g h) wzorów przeszyć warstw pokryciowych; 8) schematy złączy i połączeń stolarskich. 3) p lansze i tablice poglądowe, przedstawiające: Pracownia maszyn i urządzeń powinna być wyposażona w: a) s chematy kinematyczne maszyn i urządzeń, 1) modele maszyn i urządzeń oraz ich elemen.tów b) sposoby trasowania i rozkroju materiałów, i przekrojów; c) p odłoża tapicerskie o różnych konstrukcjach, 2) narzędzia do obróbki ręcznej i maszynowejl; d) konstrukcje nośne mebli i wyrobów tapicerowa- 3) części maszyn i urządzeń; nych, c 4) schematy kinematyczne maszyn i urządzeń; e) w arstwy tapicerskie, 5) mechanizmy, okucia, podzespoły i stelaże; f) wzory mebli tapicerowanych, współczesnych i stylowych, 6) katalogi narzędzi, maszyn i urządzeń; rg) wyroby do wystroju i dekoracji wnętrz, 7) katalogi, prospekty i inne materiały informacyjne firm produkujących narzędzia, maszyny i urządze- h) wzory sprzętu sportowego i medycznego, nia;. i) schematy procesów technologicznych; 8) przepisy bezpieczeństwa i higieny pracy dotyczące 4) dokumentacje konstrukcyjne i technologiczne wyeksploatacji maszyn i urządzeń; w robów tapicerowanych; 9) instrukcje obsługi oraz konserwacji maszyn i urzą- 5) instrukcje obsługi oraz konserwacji maszyn, urządzeń. dzeń i narzędzi zmechanizowanych; Pracownia technologii powinna być wyposa- 6) instrukcje techniczno-technologiczne na poszczeżona w: gólne stanowiska pracy; 1) modele i eksponaty: 7) katalogi, prospekty i inne materiały informacyjne w a) meble tapicerowane o różnych typach konstruk- firm produkujących narzędzia, maszyny i urządzecji, nia; b) podzespoły i zespoły tapicerowane, 8) zestaw Polskich Norm. c) podłoża tapicerskie, Warsztaty szkolne powinny być wyposażone w: d) konstrukcje nośne, w 1) próbki materiałów i półfabrykatów na warstwy tae) warstwy tapicerskie, picerskie; f) półfabrykaty, części tapicerowane i wyroby sto- 2) eksponaty: sprężyny i formatki sprężynowe; sowane w środkach transportu, 3) próbki drewna i tworzyw drzewnych; g) wzorniki do trasowania i rozkroju materiałów, 4) okucia, mechanizmy, podzespoły i stelaże; h) połączenia stolarskie, 5) modele przekrojów układów tapicerskich; i) narzędzia i przybory tapicerskie, j) narzędzia ręczne oraz przybory stolarskie i ślu- 6) wzory obszyć dekoracyjnych; sarskie, 7) zestawy elementów wykończeniowych tapicerok) przyrządy kontrolno-pomiarowe, wanych części wyrobu; l Nr 276 — 15938 — Poz. 1632 p 8) schematy budowy maszyn i urządzeń tapicerskich; zapewnić stanowisko pracy dla nauczyciela i odpowiednią liczbę stanowisk pracy dla uczniów (słucha- 9) katalogi wyrobów tapicerowanych; czy). 10) filmy instruktażowe przedstawiające produkcję W warsztatach szkolnych powinny być wydzielone wyrobów tapicerowanych; działy i stanowiska: prz.ygotowania produkcji, trasowania i rozkroju materiałów tapicerskich, szycia, prze- 11) dokumentacje konstrukcyjne i technologiczne wy- szywania ręcznego i maszynowego, wykonywania robów tapicerowanych; podzespołów i vzespołów tapicerowanych, pomocniczych prac stolarskich i ślusarskich, montażu wyro- 12) instrukcje techniczno-technologiczne na poszcze- bów tapicerowanych oraz kontroli jakości materiałów, gólne stanowiska pracy. wyrobów i procesów technologicznych. Pracownie powinny składać się z sali lekcyjnej i zaple- W warosztatach szkolnych powinno znajdować się pocza magazynowo-socjalnego. W sali lekcyjnej należy mieszczenie do instruktażu. g Załącznik nr 5 PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE TECHNIK AUTOMATYK STEROWANIA RUCHEM KOLEJOWYM SYMBOL. CYFROWY 311⁴⁶ I. OPIS ZAWODU 11) obsługiwać urządzenia łączności przewodowej l i bezprzewodowej; 1. W wyniku kształcenia w zawodzie absolwent powinien umieć: c12) organizować zaplecza budowy; 1) interpretować podstawowe zjawiska i prawa 13) projektować proste układy automatyki sterowaz zakresu mechaniki, elektrotechniki i elektroni- nia ruchem kolejowym; ki, wykorzystywane w maszynach, urządzeniach 14) montować, regulować i eksploatować urządzeelektrycznych i aparaturze elektronicznej; r nia do przestawiania i kontroli ruchomych częś- 2) określać właściwości materiałów przewodzą- ci rozjazdu przy zamkniętych torach; cych i elektroizolacyjnych oraz właściwie je do- 15) montować, regulować i eksploatować urządzebierać;. nia sterowania ruchem kolejowym na stacji przy 3) wykonywać obróbkę ręczną i mechaniczną ma- czynnych i zamkniętych torach; teriałów swtosowanych w automatyce; 16) montować, regulować i eksploatować systemy 4) czytać i wykonywać rysunki techniczne elemen- i urządzenia sterowania ruchem kolejowym na tów urządzeń sterowania ruchem kolejowym; szlaku przy czynnych i zamkniętych torach; 5) wykonywać połączenia elementów elektrycz- 17) montować, regulować i eksploatować urządzenych, elektronicznych i mechanicznych; nia rogatek przejazdowych, urządzenia samoczynnej sygnalizacji przejazdowej i urządzenia 6) dokonywać pomiarów wielkości elektrycznych audiowizualne; w i nieelektrycznych, dobierając przyrządy pomiarowe i metody pomiarowe, oraz interpretować 18) wykonywać badania diagnostyczne urządzeń wyniki pomiarów; sterowania ruchem kolejowym; 7) określać przyczyny i skutki przepięć, przeciążeń 19) regulować i eksploatować urządzenia detekcji i zwarć oraz stosować środki ochrony urządzeń stanów awaryjnych pojazdów kolejowych; sterowania ruchem kolejowym od przeniesienia 20) klasyfikować pojazdy kolejowe, z uwzględniewwysokiego napięcia; niem oddziaływania tor — pojazd; 8) posługiwać się schematami obwodów elek- 21) posługiwać się sygnalizacją obowiązującą trycznych oraz schematami ideowymi i montaw transporcie kolejowym; żowymi układów automatyki sterowania ruchem kolejowym; 22) stosować zasady dotyczące skrajni budowli i skrajni taboru; 9) rozróżniać i charakteryzować elementy drogi kolejowej; 23) sporządzać plany i schematy urządzeń sterowania ruchem kolejowym na stacji i szlaku; 10) dokonywać oględzin i prowadzić badania techniczne parametrów rozjazdów i elementów 24) prowadzić prace utrzymaniowe w czynnych w układzie napęd-zwrotnica, mających wpływ urządzeniach sterowania ruchem kolejowym na współpracę z urządzeniami sterowania ru- podczas wykonywania jazd pociągowych i prac chem kolejowym; manewrowych; l Nr 276 — 15939 — Poz. 1632 p 25) prowadzić dokumentację dotyczącą utrzymania 2. Absolwent szkoły kształcącej w zawodzie technik urządzeń sterowania ruchem kolejowym; automatyk sterowania ruchem kolejowym powinien być przygotowany do wykonywania następujących 26) dobierać urządzenia sterowania ruchem kolejo- zadań zawodowych: wym zgodnie z dokumentacją techniczno-ru- 1) montowania podzespołów i zespołów urządzeń chową (DTR);. sterowania ruchem kolejowym; 27) obsługiwać urządzenia telekomunikacyjne 2) montowania urządzeń sterowania ruchem kolewspółpracujące z urządzeniami sterowania ru- jowym na v stacjach i liniach kolejowych; chem kolejowym; 3) eksploatacji urządzeń sterowania ruchem kolejowym na stacjach i liniach kolejowych; 28) obsługiwać ręczne, mechaniczne, elektryczne i komputerowe urządzenia sterowania ruchem 4) eksploatacji urządzeń zabezpieczenia ruchu kokolejowym; loejowego na przejazdach kolejowych; 5) eksploatacji sieci zasilających urządzenia stero- 29) posługiwać się komputerowym oprogramowawania ruchem kolejowym; niem użytkowym wspomagającym sterowanie ruchem kolejowym; 6) sprawdzania stanu technicznego urządzeń sterowania ruchem kolejowym; 30) stosować ustalone procedury w stanach awaryj-g 7) czytania i wykonywania rysunków technicznych nych, w wydarzeniach i wypadkach kolejowych, elementów, podzespołów i zespołów urządzeń w trudnych warunkach atmosferycznych oraz sterowania ruchem kolejowym; podczas przebudowy urządzeń sterowania ruchem kolejowym; 8) czytania i wykonywania planów i schematów.urządzeń sterowania ruchem kolejowym na sta- 31) posługiwać się wewnętrznym rozkładem jazdy cjach i szlakach; pociągów; 9) organizowania prac i nadzoru podczas budowy, l 32) sporządzać dokumentację produkcyjną; przebudowy, konserwacji, przeglądów okresowych i badań diagnostycznych urządzeń stero- 33) określać wpływ transportu kol c ejowego na śro- wania ruchem kolejowym; dowisko oraz podejmować działania związane 10) d okonywania pomiarów i prób w czynnych z ochroną środowiska; urządzeniach sterowania ruchem kolejowym oraz w czasie ich budowy i przebudowy; 34) posługiwać się instrukcjami i normami dotyczącymi przebiegu procesówr technologicznych; 11) p rowadzenia dokumentacji eksploatacyjnej urządzeń sterowania ruchem kolejowym; 35) posługiwać się językiem obcym w zakresie nie- 12) o bsługiwania technicznego i diagnozowania zbędnym do wykonyw.ania zadań zawodowych; urządzeń detekcji stanów awaryjnych taboru; 36) stosować przepisy prawa dotyczące wykonywa- 13) i nstalowania i sprawdzania urządzeń ochrony nych zadwań zawodowych; przeciwporażeniowej i odgromowej; 14) o ceniania ogólnego stanu technicznego toru 37) przestrzegać przepisów i zasad bezpieczeństwa i rozjazdów w zakresie związanym z urządzeniai higieny pracy, przepisów ochrony przeciwpomi sterowania ruchem kolejowym; żarowej, ochrony od porażeń prądem elektrycznym i ochrony odgromowej oraz ochrony śro- 15) o bsługiwania urządzeń łączności przewodowej dowiska; i bezprzewodowej; w 16) o bsługiwania systemów informatycznych zwią- 38) organizować stanowisko pracy zgodnie z wyzanych z eksploatacją urządzeń sterowania rumaganiami ergonomii; chem kolejowym; 39) kierować zespołem pracowników; 17) k walifikowania urządzeń sterowania ruchem kolejowym do remontu; 40) stosować przepisy Kodeksu pracy dotyczące praw i obowiązków pracownika i pracodawcy; 18) w ykonywania napraw bieżących, remontów, w pomiarów i regulacji urządzeń sterowania ru- 41) udzielać pierwszej pomocy poszkodowanym chem kolejowym; w wypadkach przy pracy; 19) z abezpieczania urządzeń sterowania ruchem kolejowym po poważnych wypadkach oraz wy- 42) korzystać z różnych źródeł informacji oraz dopadkach i incydentach na liniach kolejowych; radztwa specjalistycznego; 20) p rojektowania prostych układów automatyki 43) prowadzić działalność gospodarczą. sterowania ruchem kolejowym; 21) p rojektowania i przygotowywania danych Kształtowanie postaw przedsiębiorczych oraz przywejściowych prostych systemów informatyczgotowanie do wejścia na rynek pracy powinno nych sterowania ruchem kolejowym; przebiegać zarówno w trakcie kształcenia zawodowego, jak i podczas realizacji zajęć edukacyjnych 22) s porządzania dokumentacji budowy i przebudo- „Podstawy przedsiębiorczości”. wy urządzeń sterowania ruchem kolejowym. l Nr 276 — 15940 — Poz. 1632 p II. BLOKI PROGRAMOWE 5) tor kolejowy i jego elementy; 6) rozjazdy, skrzyżowania i połączenia torów; Zakres umiejętności i treści kształcenia, wynikający z opisu zawodu, zawierają następujące bloki progra- 7) kontrola i ocena stanu technicznego oraz napramowe: wa rozjazdów;. 1) wiedza o transporcie kolejowym; 8) klasyfikacja pojazdów kolejowych; 2) podstawy elektrotechniki, automatyki, teleinforma- 9) zasady gospodarki trakcyjnej i taborowej; tyki i elektroniki; v 10) s ieć trakcyjna: zasilanie sieci, połączenia sieci 3) sterowanie ruchem kolejowym; prądów powrotnych i sieci ochronnej; 4) podstawy działalności zawodowej. 11) p rotokoły, sprawozdania, notatki i korespondencja związana z wykonywaniem zadań zawo- BLOK: WIEDZA O TRANSPORCIE KOLEJOWYM o dowych; 1. Cele kształcenia 12) p rocedury w stanach awaryjnych, zagrożenia bezpieczeństwa ruchu, w wypadkach kolejo- Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien wych oraz podczas przebudowy urządzeń steroumieć: wania ruchem kolejowym i zamknięć torów; g 1) opisywać historię i organizację kolei; 13) j ęzyk obcy, z uwzględnieniem terminologii 2) t worzyć i analizować plany i schematy stacji właściwej dla zagadnień sterowania ruchem kooraz tablice zależności (karty przebiegów); lejowym. 3) r ozpoznawać konstrukcję drogi kolejowej, BLOK: PODSTAWY ELEKTROTECHNIKI, AUTOMATYz uwzględnieniem podstawowych zagad.nień KI, TELEINFORMATYKI I ELEKTRONIKI związanych z wymaganiami toru kolejowego i konstrukcji nawierzchni kolejowej; l1. Cele kształcenia 4) p owiązać warunki techniczne dróg kolejowych Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien z oddziaływaniem taboru; cumieć: 5) r ozpoznawać rodzaje pojazdów kolejowych i ich 1) charakteryzować podstawowe zjawiska zachooddziaływanie na urządzenia sterowania rudzące w polu elektrycznym, magnetycznym chem kolejowym; i elektromagnetycznym; 6) k lasyfikować pojazdy kolerjowe według przezna- 2) czytać schematy ideowe i montażowe oraz ryczenia rozwiązań konstrukcyjnych oraz wymasunki techniczne elementów urządzeń sterowagań technicznych; nia ruchem kolejowym; 7) r ozróżniać i określać. elementy sieci trakcyjnej: 3) rozróżniać elementy obwodów elektrycznych przewód zasilający, przewód jezdny, tor, sieć i elektronicznych oraz określać ich funkcje; powrotna, konstrukcje wsporcze i uszynienia ochronnew; 4) dobierać i obrabiać materiały stosowane w automatyce; 8) s tosować przepisy prawa dotyczące transportu kolejowego; 5) wykonywać połączenia elementów elektrycznych, elektronicznych i mechanicznych; 9) s porządzać protokoły, sprawozdania, notatki i korespondencję związaną z wykonywaniem za- 6) dobierać materiały konstrukcyjne, przewodzące, dań zawodowych; elektroizolacyjne i magnetyczne; w 10) stosować ustalone procedury w stanach awaryj- 7) rozpoznawać podstawowe elementy układów nych, zagrożenia bezpieczeństwa ruchu, w wy- mechanicznych, elektrycznych, pneumatyczpadkach kolejowych oraz podczas przebudowy nych i hydraulicznych; urządzeń sterowania ruchem kolejowym 8) klasyfikować elementy układów automatyki; i zamknięć torów; 9) sporządzać schematy blokowe; 11) posługiwać się językiem obcym w zakresie niewzbędnym do wykonywania pracy związanej ze 10) o pisywać układy regulacji i układy ze sprzężesterowaniem ruchem kolejowym. niem zwrotnym; 11) o pisywać układy automatyki i określać kryteria 2. Treści kształcenia (działy programowe) ich stabilności; Treści kształcenia są ujęte w następujących działach 12) o bsługiwać regulatory i urządzenia sterowania programowych: ruchem kolejowym; 1) historia i organizacja kolei; 13) r ozpoznawać typy regulatorów przemysłowych; 2) oznaczenia na planach i schematach; 14) s porządzać charakterystyki urządzeń i układów 3) podtorze kolejowe i kolejowe obiekty inżynieryj- automatyki; ne; 15) o bsługiwać i naprawiać urządzenia i układy au- 4) nawierzchnia kolejowa; tomatyki; l Nr 276 — 15941 — Poz. 1632 p 16) stosować falowniki do sterowania napędów; 6) montować, sprawdzać działanie i regulować obwody torowe, klasyczne i bezłączowe; 17) projektować proste układy automatyki; 7) montować, sprawdzać działanie i wymieniać 18) projektować proste układy elektroniczne; elementy pulpitu nastawczego kostkowego; 19) charakteryzować podstawowe zjawiska zacho-. 8) czytać schematy i montować obwody sterujące, dzące w urządzeniach teleinformatycznych; zależnościowe i sygnałowe, w urządzeniach me- 20) rozróżniać sprzęt komputerowy i sieci kompute- chanicznyvch i przekaźnikowych sterowania rurowe stosowane w kolejnictwie. chem kolejowym i w urządzeniach zdalnego sterowania oraz sprawdzać poprawność wykona- 2. Treści kształcenia (działy programowe) nych połączeń; Treści kształcenia są ujęte w następujących działach 9) wymieniać przekaźniki zaciskowe i wtykowe o programowych: w czynnych urządzeniach sterowania ruchem kolejowym; 1) budowa atomu, zasady elektryczności i przepływ prądu elektrycznego w obwodach; 10) s prawdzać i konserwować urządzenia zasilające prądu stałego i prądu przemiennego; 2) p odstawowe elementy elektroniczne; g11) u kładać kable sygnalizacyjne, wykonywać połą- 3) u kłady elektroniczne; czenia kabli sygnalizacyjnych i przeprowadzać 4) w zmacniacze, prostowniki i stabilizatory; pomiary parametrów elektrycznych kabli sygnalizacyjnych; 5) p odstawowe pojęcia automatyki; 12) w budowywać torowe urządzenia samoczynne- 6) e lementy automatyki;.go hamowania pociągów (SHP) i sprawdzać ich 7) u kłady ze sprzężeniem zwrotnym; parametry; 8) p rzekaźniki i styczniki elektromagnetyczlne; 13) z abudowywać, sprawdzać i regulować czujniki torowe różnych typów; 9) e lementy pneumatyki i hydrauliki; c 14) m ontować, sprawdzać, regulować i konserwo- 10) układy sterowania napędów elektrycznych; wać urządzenia zabezpieczenia ruchu na prze- 11) metody opisu własności dynamicznych ukła- jazdach kolejowych; dów liniowych; 15) a nalizować działanie obwodów nastawczych, 12) kryteria stabilności liniowrych układów automa- zależnościowych i sygnałowych, w urządzetyki; niach sterowania ruchem kolejowym w systemie półsamoczynnej blokady stacyjnej i samo- 13) układy regulacji;. czynnej blokady liniowej; 14) projektowanie urządzeń i układów automatyki; 16) p rzeprowadzać diagnostykę i konserwować 15) projektowanie układów elektronicznych; urządzenia detekcji stanów awaryjnych pojazw dów kolejowych; 16) sprzęt komputerowy i sieci komputerowe. 17) o kreślać oraz usuwać usterki w obwodach ste- BLOK: STEROWANIE RUCHEM KOLEJOWYM rowania ruchem kolejowym; 1. Cele kształcenia 18) o bsługiwać urządzenia telekomunikacyjne, radiokomunikacyjne i telewizję przemysłową słu- U w czeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien żącą prowadzeniu ruchu kolejowego; umieć: 19) o dczytywać i interpretować stany podawane 1) m ontować, zabudowywać, sprawdzać działanie, przez komputerowe systemy diagnostyki urząregulować i konserwować napęd zwrotnicowy dzeń sterowania ruchem kolejowym; mechaniczny i elektryczny, rygiel oraz zamki zwrotnicowe, wykolejnicowe i zależnościowe; 20) n adzorować działanie urządzeń zdalnego sterowania; 2) z abudowywać, sprawdzać działanie, regulować w i konserwować semafory kształtowe i semafory 21) m ontować i sprawdzać urządzenia automatyki świetlne; rozrządu; 3) z abudowywać, regulować i konserwować pęd- 22) d okonywać oględzin i przeprowadzać badania nie drutowe, naprężacze i osprzęt pędniowy; techniczne urządzeń sterowania ruchem kolejowym; 4) z abudowywać, sprawdzać działanie, regulować i konserwować skrzynie kluczowe, suwaki i po- 23) p rojektować proste układy automatyki sterowaprzeczki zależności oraz dźwignie nastawcze, nia ruchem kolejowym; zwrotnicowe, ryglowe i sygnałowe; 24) c harakteryzować zasady funkcjonowania Euro- 5) m ontować, sprawdzać działanie, regulować pejskiego Systemu Zarządzania Ruchem Kolejoi wymieniać aparaty blokowe oraz zastawki wym (European Rail Traffic Management elektryczne, zatrzaskowe i poddźwigniowe; System — ERTMS). l Nr 276 — 15942 — Poz. 1632 p 2. Treści kształcenia (działy programowe) 30) u kłady automatyki sterowania ruchem kolejowym; Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych: 31) E uropejski System Zarządzania Ruchem Kolejowym (European Rail Traffic Management 1) ręczne urządzenia sterowania ruchem kolejo- System — ERTMS.). wym; BLOK: PODSTAWY DZIAŁALNOŚCI ZAWODOWEJ 2) s ygnalizacja kolejowa; v 3) m echaniczne urządzenia sterowania ruchem ko- 1. Cele kształcenia lejowym; Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien 4) u rządzenia blokowe oraz blokady stacyjne umieć: i liniowe; o 1) wyjaśniać mechanizmy funkcjonowania gospo- 5) projektowanie urządzeń z sygnalizacją świetlną; darki rynkowej; 6) mechaniczne i elektryczne urządzenia zabezpie- 2) rozróżniać formy organizacyjno-prawne przedczenia ruchu na przejazdach kolejowych; siębiorstw; 7) układy niezajętości torów i rozjazdów; g 3) sporządzać budżet i planować rozwój przedsiębiorstwa; 8) sieć kablowa; 4) opracowywać plan marketingowy; 9) przekaźniki stosowane w urządzeniach sterowania ruchem kolejowym; 5) podejmować działania związane z poszukiwa-.niem pracy; 10) obwody elektryczne sygnalizacji świetlnej; 6) sporządzać dokumenty dotyczące zatrudnienia; 11) elektryczne napędy zwrotnicowe i sygnałowe; l 7) sporządzać dokumenty niezbędne do podejmo- 12) elektryczne urządzenia suwakowe; wania i prowadzenia działalności gospodarczej; c 13) zasady projektowania urządzeń elektrycznych i mechanicznych z sygnalizacją świetlną; 8) stosować przepisy Kodeksu pracy dotyczące praw i obowiązków pracownika i pracodawcy; 14) urządzenia przekaźnikowe; 9) stosować przepisy i zasady bezpieczeństwa 15) zasady projektowania urrządzeń przekaźniko- i higieny pracy, przepisy ochrony przeciwpożawych; rowej, ochrony od porażeń prądem elektrycznym i ochrony odgromowej oraz ochrony śro- 16) półsamoczynna blokada stacyjna i samoczynna dowiska; blokada liniowa;. 10) s tosować przepisy prawa dotyczące działalności 17) sygnalizacja kabinowa; zawodowej; w 18) samoczynna sygnalizacja przejazdowa; 11) o rganizować stanowisko pracy zgodnie z wy- 19) urządzenia detekcji stanów awaryjnych pojaz- maganiami ergonomii; dów kolejowych; 12) d obierać środki ochrony indywidualnej do ro- 20) urządzenia telekomunikacyjne, radiokomunika- dzaju wykonywanej pracy; cyjne i telewizji przemysłowej; 13) u dzielać pierwszej pomocy poszkodowanym w 21) komputerowe systemy diagnostyki urządzeń w wypadkach przy pracy; sterowania ruchem kolejowym; 14) o kreślać wpływ zmęczenia fizycznego i psy- 22) układy zdalnego sterowania; chicznego na efektywność oraz bezpieczeństwo pracy; 23) urządzenia automatyki rozrządu; 15) k omunikować się z uczestnikami procesu pracy; 24) montaż urządzeń sterowania ruchem kolejowwym; 16) p rowadzić negocjacje; 25) utrzymanie urządzeń sterowania ruchem kolejo- 17) r ozwiązywać problemy dotyczące działalności wym; zawodowej; 26) eksploatacja urządzeń sterowania ruchem kole- 18) p odejmować decyzje; jowym w zimie; 19) k orzystać ze źródeł informacji, dokumentacji 27) urządzenia rozgłoszeniowe; technicznej, norm, katalogów i oprogramowania użytkowego, w tym w języku obcym; 28) urządzenia monitoringu i sygnalizacji pożarowej; 20) o rganizować doskonalenie zawodowe pracowników; 29) procedury stosowane w łączności telekomunikacyjnej i radiokomunikacyjnej; 21) p rzestrzegać zasad etyki. l Nr 276 — 15943 — Poz. 1632 p 2. Treści kształcenia (działy programowe) IV. ZALECANE WARUNKI REALIZACJI TREŚCI KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych: Do realizacji treści kształcenia, ujętych w blokach programowych, są odpowiednie następujące pomiesz- 1) gospodarka rynkowa; czenia dydaktyczne:. 2) f ormy organizacyjno-prawne przedsiębiorstw; 1) pracownia elektrotechniki, automatyki, teleinforma- 3) a naliza ekonomiczna w przedsiębiorstwie; tyki i elektronviki; 4) s truktura budżetu przedsiębiorstwa; 2) pracownia urządzeń sterowania ruchem kolejowym i łączności; 5) p lan rozwoju przedsiębiorstwa; 3) pracownia zajęć praktycznych; 6) s trategie marketingowe; o 4) pracownia infrastruktury kolejowej; 7) m etody poszukiwania pracy; 8) d okumenty dotyczące zatrudnienia; 5) laboratorium elektryczne; 9) p odejmowanie i prowadzenie działalności 6) laboratorium sterowania ruchem kolejowym. gospodarczej; gPracownia elektrotechniki, automatyki, tele- 10) prawo pracy i prawo o swobodzie działalności informatyki i elektroniki powinna być wypogospodarczej; sażona w: 11) bezpieczeństwo i higiena pracy; 1) wzmacniacze; 12) ochrona przeciwpożarowa, ochrona od porażeń. 2) generatory; prądem elektrycznym, ochrona odgromowa i ochrona środowiska; 3) elementy i układy elektroniczne; 13) elementy ergonomii; l 4) elementy i układy scalone; 14) środki ochrony indywidualnej; 5) urządzenia elektroakustyczne; c 15) zasady udzielania pierwszej pomocy poszkodo- 6) urządzenia zapisu i odtwarzania dźwięku; wanym w wypadkach przy pracy; 7) regulatory czynników fizycznych; 16) elementy fizjologii i higieny pracy; 8) czujniki i elementy wykonawcze stosowane 17) zagrożenia i profilaktyka wr środowisku pracy; w automatyce; 18) zasady i metody komunikowania się; 9) przetworniki A/C i C/A; 19) elementy socjologii i.psychologii pracy; 10) układy transmisji szeregowej i równoległej; 20) źródła informacji zawodowej i oprogramowanie 11) przekaźniki prądu stałego i przemiennego oraz użytkowe, w tym w języku obcym; przekaźniki elektroniczne i czasowe; 21) formy doskonalenia zawodowego; 12) układy prostownicze. 22) etyka. Pracownia urządzeń sterowania ruchem kole- III. PODZIAŁ GODZIN NA BLOKI PROGRAMOWE jowym i łączności powinna być wyposażona w:

7) sieci radiotelefoniczne wraz z wyposażeniem * Podział godzin na bloki programowe dotyczy kształcenia w koncentratory i radiotelefony; w szkołach dla młodzieży i w szkołach dla dorosłych (w formie stacjonarnej i zaocznej). 8) urządzenia łączności dyspozytorskiej; ** Pozostałe 5% godzin jest przeznaczone do rozdysponowania przez autorów programów nauczania na dostosowa- 9) urządzenia rozgłoszeniowe i wizualnej informacji nie kształcenia do potrzeb rynku pracy. dla podróżnych; l Nr 276 — 15944 — Poz. 1632 p 10) komputerowe pulpity nastawcze stosowane w ru- 2) mierniki analogowe i cyfrowe; chu kolejowym; 3) generatory i oscyloskopy; 11) programy komputerowe do symulacji działania urządzeń sterowania ruchem kolejowym; 4) makiety (trenażery) umożliwiające wykonanie pomiarów napięcia, pr.ądu, rezystancji, pojemności 12) urządzenia telewizji przemysłowej; i indukcyjności: 13) urządzenia informatyczne zabezpieczenia ruchu. a) o bwodów vRLC, Pracownia zajęć praktycznych powinna być b) transformatora, wyposażona w: c) s ilnika małej mocy, 1) stanowiska ślusarskie do obróbki ręcznej i mechanicznej metali (jedno stanowisko dla trzech ucz- d) inostalacji elektrycznych, niów/słuchaczy); e) l inii przesyłowych, 2) stanowiska do montażu i demontażu podzespołów i urządzeń sterowania ruchem kolejowym (jedno f) zabezpieczeń elektrycznych, stanowisko dla trzech uczniów/słuchaczy); gg) prądnicy małej mocy; 3) stanowiska do wykonywania połączeń nierozłącznych i rozłącznych (jedno stanowisko dla trzech 5) stanowiska komputerowe do opracowywania wyniuczniów/słuchaczy); ków (jedno stanowisko dla pięciu uczniów/słuchaczy). 4) stanowiska do obróbki przewodów kabli oraz montażu podzespołów i urządzeń elektrycznych i elektronicznych (jedno stanowisko dla trzech uczn. iów/ Laboratorium sterowania ruchem kolejowym słuchaczy); powinno być wyposażone w: 5) stanowiska do montażu układów i urządzelń auto- 1) wielofunkcyjną makietę symulacyjną sterowania matyki (jedno stanowisko dla trzech uczniów/słu- ruchem kolejowym wyposażoną w: chaczy). c a) systemy sygnalizacji kształtowej i świetlnej, Pracownia infrastruktury kolejowej powinna b) oznakowania szlaków i stacji, być wyposażona w: c) systemy urządzeń stacyjnych sterowania ru- 1) modele, foliogramy i przezrocza, przedstawiające: r chem kolejowym (okręgi nastawcze powiązane a) skrajnię budowli i skrajnię taboru, blokadami stacyjnymi): b) przekroje poprzeczne podtorza i toru, — system mechaniczny kluczowy,. c) kolejowe obiekty inżynieryjne, budynki i urządze- — system mechaniczny scentralizowany, nia stacyjne, w — system elektromechaniczny, d) konstrukcje toru i rozjazdów z zamknięciami nastawczymi na poziomie szyn, — system przekaźnikowy, e) konstrukcje przejazdów i urządzenia zabezpiecza- — system komputerowy; jące, f) złącza izolowane, 2) wielofunkcyjną makietę symulacyjną sterowania ruchem kolejowym wyposażoną w systemy urzągw) łączniki szynowe, dzeń sterowania ruchem kolejowym: h) maszyny i urządzenia do robót torowych, a) p ółsamoczynną blokadę stacyjną, i) sieć trakcyjną; b) samoczynną blokadę liniową, 2) filmy dydaktyczne przedstawiające budowę i remonty torów i rozjazdów oraz montaż urządzeń ste- c) s amoczynną sygnalizację przejazdową, rowania ruchem kolejowym; d) przejazd kolejowy obsługiwany na miejscu oraz w 3) komplet przyrządów do pomiaru toru, zwrotnic przejazd kolejowy obsługiwany z odległości, i zamknięć nastawczych; wyposażony w system telewizji przemysłowej umożliwiający jego obserwację; 4) oznaczniki na planach i schematach; 5) dokumentacje budowy urządzeń na szlakach i sta- 3) stanowiska komputerowe (jedno stanowisko dla cjach. jednego ucznia/słuchacza); Laboratorium elektryczne powinno być wy- 4) drukarkę; posażone w: 5) ploter; 1) stanowiska pomiarowe zasilane napięciem stabilizowanym w zakresie 0÷150 V= i 3x400/230 V~ (jed- 6) systemy automatycznej kontroli jazdy pociągu no stanowisko dla trzech uczniów/słuchaczy); (urządzenia SHP, ERTMS i balisy); l Nr 276 — 15945 — Poz. 1632 p 7) oprogramowanie: 12) u rządzenia telewizji przemysłowej; a) programy symulacyjne prowadzenia ruchu ko- 13) p rzepisy prawa niezbędne do wykonywania zadań lejowego, zawodowych; b) programy symulacyjno-demonstracyjne urzą- 14) d okumentacje techniczno-ruchowe (DTR) urządzeń i układów sterowania ruchem kolejowym,. dzeń sterowania ruchem kolejowym. c) programy użytkowe do nadzoru sterowania ru- Laboratorium sterowania ruchem kolejowym może chem kolejowym; v być połączone z pracownią urządzeń sterowania ru- 8) u rządzenia łączności telefonicznej i radiotelefo- chem kolejowym i łączności. nicznej; Pracownie powinny składać się z sali lekcyjnej i zaple- 9) u rządzenia sterowania ruchem kolejowym; cza magazynowo-socjalnego. W sali lekcyjnej należy zapewonić stanowisko pracy dla nauczyciela i odpo- 10) urządzenia zabezpieczenia ruchu; wiednią liczbę stanowisk pracy dla uczniów (słucha- 11) urządzenia sygnalizacyjne; czy). g Załącznik nr 6 PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE TECHNIK DRÓG I MOSTÓW KOLEJOWYCH SYMBOL CYFROWY 311⁰⁶. I. OPIS ZAWODU 12) s tosować zasady organizacji kolejowych robót drogowych i mostowych; 1. W wyniku kształcenia w zawodzie absolwent powil nien umieć: 13) o rganizować zaplecza budowy; 1) interpretować podstawowe zjawiska i prawa c14) o rganizować i prowadzić roboty związane z buz zakresu mechaniki budowli i wytrzymałości dową, modernizacją i utrzymaniem dróg kolejomateriałów; wych, budynków, mostów i innych kolejowych 2) wymiarować podstawowe elementy konstrukcji obiektów inżynieryjnych; budynków, mostów i innych kolejowych obiek- 15) s tosować właściwe materiały do budowy dróg tów inżynieryjnych; r kolejowych, budynków, mostów i innych kolejo- 3) interpretować podstawowe zjawiska i prawa wych obiektów inżynieryjnych; z zakresu hydrologii, hydrogeologii, hydrauliki i mechaniki gruntów;. 16) k walifikować maszyny i urządzenia do robót ziemnych, drogowych, mostowych i budowla- 4) rozróżniać i charakteryzować podstawowe ele- nych, zgodnie z zasadami działania i przeznamenty towrowisk oraz konstrukcji budynków, mo- czeniem; stów i innych kolejowych obiektów inżynieryjnych; 17) o ceniać efektywność i celowość stosowania maszyn do kolejowych robót drogowych i mo- 5) rozróżniać i charakteryzować podstawowe mastowych; teriały budowlane stosowane w kolejowych robotach drogowych i mostowych oraz oceniać 18) p rowadzić dokumentację budowy oraz dokonyi określać ich przydatność; wać odbiorów i rozliczeń robót; w 6) czytać i wykonywać rysunki techniczne elemen- 19) p osługiwać się komputerowym oprogramowatów dróg kolejowych, konstrukcji budynków, niem użytkowym wspomagającym projektowamostów i innych kolejowych obiektów inżynie- nie, budowę i utrzymanie nawierzchni kolejoryjnych; wej, podtorza i kolejowych obiektów inżynieryj- 7) wykonywać pomiary sytuacyjno-wysokościowe nych oraz kosztorysowanie i rozliczanie robót; oraz wytyczać i niwelować trasy komunikacyj- 20) p rzeprowadzać kontrole stanu technicznego, wne; w tym oględziny, badania i pomiary, dróg kole- 8) rozpoznawać grunty i typowe materiały do bu- jowych, budynków, mostów i innych kolejodowy dróg kolejowych, budynków, mostów i in- wych obiektów inżynieryjnych, za pomocą apanych kolejowych obiektów inżynieryjnych oraz ratury kontrolno-pomiarowej, ustalać usterki określać ich właściwości; oraz zakres napraw; 9) projektować nieskomplikowane kolejowe obiek- 21) s tosować zasady prowadzenia ruchu kolejowety inżynieryjne; go, sygnalizacji i oznakowania podczas kolejo- 10) projektować nieskomplikowane i krótkie odcinki wych robót drogowych i mostowych; dróg kolejowych; 22) o pracowywać projekty planów finansowych bu- 11) opracowywać procesy technologiczne i harmo- dowy, utrzymania i ochrony dróg kolejowych, nogramy kolejowych robót drogowych i mosto- budynków, mostów i innych kolejowych obiekwych; tów inżynieryjnych; l Nr 276 — 15946 — Poz. 1632 p 23) określać wpływ transportu kolejowego na śro- 8) organizowania i nadzorowania przebiegu procedowisko oraz podejmować działania związane sów budowlanych, ze szczególnym uwzględniez ochroną środowiska; niem doboru materiałów, narzędzi, maszyn i parametrów technologicznych procesu, zgodnie 24) posługiwać się instrukcjami i normami dotycząz dokumentacją; cymi przebiegu procesów technologicznych;. 9) prowadzenia racjonalnej gospodarki elementa- 25) posługiwać się językiem obcym w zakresie nie- mi odzyskanymi podczas kolejowych robót drozbędnym do wykonywania zadań zawodowych; gowych i vmostowych; 26) stosować przepisy prawa dotyczące wykonywa- 10) p rzeprowadzania kontroli jakości wykonywanych zadań zawodowych; nych robót; 27) przestrzegać przepisów i zasad bezpieczeństwa 11) n adzorowania i kierowania pracą maszyn i urząi higieny pracy, przepisów ochrony przeciwpo- dzeń drogowych oraz dokonywania oceny ich o żarowej, ochrony od porażeń prądem elektrycz- stanu technicznego; nym i ochrony odgromowej oraz ochrony śro- 12) p rzeprowadzania kontroli stanu technicznego, dowiska; w tym oględzin, badań i pomiarów, dróg kolejo- 28) organizować stanowisko pracy zgodnie z wy- wych, budynków, mostów i innych kolejowych maganiami ergonomii; obiektów inżynieryjnych; g 29) kierować zespołem pracowników; 13) o ceniania stanu technicznego obiektów budownictwa kolejowego; 30) stosować przepisy Kodeksu pracy dotyczące 14) k walifikowania obiektów budownictwa kolejopraw i obowiązków pracownika i pracodawcy; wego do napraw i remontów; 31) udzielać pierwszej pomocy poszkodowa.nym 15) s porządzania kosztorysów powykonawczych w wypadkach przy pracy; i dokumentacji technicznej wykonanych prac; 32) korzystać z różnych źródeł informacji oraz dol16) p rowadzenia dokumentacji planistycznej, ewiradztwa specjalistycznego; dencyjnej i sprawozdawczej dróg kolejowych, 33) prowadzić działalność gospodacrczą. budynków, mostów i innych kolejowych obiektów inżynieryjnych; Kształtowanie postaw przedsiębiorczych oraz przy- 17) o pracowywania projektów planów finansowych gotowanie do wejścia na rynek pracy powinno budowy, utrzymania i ochrony dróg kolejoprzebiegać zarówno w trakcie kształcenia zawodowych, budynków, mostów i innych kolejowych wego, jak i podczas realizacji zajęć edukacyjnych r obiektów inżynieryjnych; „Podstawy przedsiębiorczości”. 18) w ykonywania robót interwencyjnych oraz bie- 2. Absolwent szkoły kształcącej w zawodzie technik żącej konserwacji dróg kolejowych, budynków, dróg i mostów kolejowych powinien być przygoto-. mostów i innych kolejowych obiektów inżyniewany do wykonywania następujących zadań zaworyjnych; dowych: w 19) w ykonywania zadań na rzecz obronności oraz 1) c zytania i wykonywania rysunków technicznych w stanach kryzysowych podczas klęsk żywiołoelementów dróg kolejowych, konstrukcji buwych; dynków, mostów i innych kolejowych obiektów inżynieryjnych; 20) p rzeciwdziałania niszczeniu dróg kolejowych, budynków, mostów i innych kolejowych obiek- 2) p rojektowania i wymiarowania nieskomplikotów inżynieryjnych. wanych i krótkich odcinków dróg kolejowych woraz nieskomplikowanych kolejowych obiektów 3. Zawód technik dróg i mostów kolejowych jest zainżynieryjnych, a także sporządzania ich doku- wodem szerokoprofilowym, umożliwiającym spementacji konstrukcyjno-technologicznej; cjalizację pod koniec okresu kształcenia. Szkoła określa umiejętności specjalistyczne, biorąc pod 3) p rojektowania podstawowych procesów budo- uwagę potrzeby regionalnego rynku pracy i zaintewy i naprawy dróg kolejowych, budynków, resowania uczniów (słuchaczy). Tematyka specjalimostów i innych kolejowych obiektów inżynie- zacji może dotyczyć: ryjnych oraz sporządzania ich dokumentacji wtechnologicznej; 1) d róg kolejowych; 2) m ostów kolejowych. 4) w ykonywania pomiarów sytuacyjno-wysokościowych oraz wytyczania i niwelowania tras ko- II. BLOKI PROGRAMOWE munikacyjnych; Zakres umiejętności i treści kształcenia, wynikający 5) o rganizowania zaplecza budowy; z opisu zawodu, zawierają następujące bloki progra- 6) o rganizowania zaopatrzenia w materiały do ko- mowe: lejowych robót drogowych i mostowych oraz 1) wiedza budowlana; określania warunków składowania i transportu 2) budowa dróg i mostów kolejowych; tych materiałów do miejsca ich wbudowania; 3) eksploatacja dróg i mostów kolejowych; 7) o rganizowania przyobiektowych wytwórni prefabrykatów; 4) podstawy działalności zawodowej. l Nr 276 — 15947 — Poz. 1632 p BLOK: WIEDZA BUDOWLANA 22) w ytyczać w terenie odcinki proste, prostopadłe i równoległe; 1. Cele kształcenia 23) w yznaczać łuk i krzywą przejściową; Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien 24) w ykonywać samodzielnie podstawowe pomiary umieć: sytuacyjno-wysok.ościowe; 1) charakteryzować kolejowe obiekty inżynieryjne; 25) s porządzać dokumentację pomiarową na po- 2) c harakteryzować podstawowe elementy dróg trzeby budvownictwa drogowego i mostowego; kolejowych, budynków, mostów i innych kolejo- 26) p rojektować i przenosić w teren elementy geowych obiektów inżynieryjnych; metryczne drogi; 3) o kreślać rodzaje kolejowych obiektów inżynie- 27) c harakteryzować podstawowe pojęcia z zakresu ryjnych; moechaniki budowli i wytrzymałości materiałów; 4) r ozpoznawać i charakteryzować typowe ele- 28) o bliczać wielkości obciążeń i sił wewnętrznych menty instalacji budowlanych; w podstawowych elementach konstrukcji budowlanych; 5) o kreślać podstawy prawne realizacji budowy; 29) w ymiarować drewniane, stalowe i żelbetowe 6) o kreślać organy państwowego nadzoru budow-g elementy konstrukcji budowlanych; lanego; 30) u stalać w terenie wymiary podstawy fundamen- 7) c zytać i wykonywać rysunki techniczne, tu i głębokość jego posadowienia; z uwzględnieniem specyfiki rysunku mechanicznego, budowlanego i drogowo-mostowego, 31) p osługiwać się tablicami i literaturą techniczną ręcznie i z wykorzystaniem komputerow.ego w rozwiązywaniu zagadnień konstrukcyjnych; oprogramowania użytkowego wspomagające- 32) p osługiwać się kalkulatorem z funkcjami matego projektowanie, zgodnie z obowiązującymi matycznymi; normami; l 33) p osługiwać się komputerem przy obliczeniach 8) p ostrzegać przestrzennie elementy konstrukcji ci wykresach; przedstawiane w rzutach i przekrojach; 34) a nalizować i kontrolować poprawność uzyski- 9) r ozróżniać i określać poszczególne części skławanych wyników obliczeń; dowe dokumentacji technicznej; 35) ł ączyć elementy konstrukcji budowlanych; 10) korzystać z informacji zawartych w opisie techr nicznym; 36) w ykorzystywać drewniane, stalowe i żelbetowe elementy konstrukcji budowlanych podczas wy- 11) odczytywać z dokumentacji technicznej inforkonywania zadań zawodowych; macje dotyczące technologii wykonania robót. i zastosowanych materiałów; 37) s tosować podstawowe technologie budowlane; 12) określać właściwości materiałów budowlanych 38) r ozwiązywać podstawowe problemy występująw stosowanych do kolejowych robót drogowych ce podczas robót budowlanych; i mostowych; 39) r ozróżniać podstawowe narzędzia i sprzęt bu- 13) rozpoznawać materiały budowlane; dowlany oraz opisywać zakres ich stosowania; 14) oceniać jakość materiałów budowlanych do ko- 40) s tosować przepisy prawa budowlanego, przepilejowych robót drogowych i mostowych oraz sy techniczno-budowlane i normy stosowane właściwie je stosować; w budownictwie; w 41) p rzestrzegać przepisów i zasad bezpieczeństwa 15) określać bezpieczne warunki transportowania, i higieny pracy, przepisów ochrony przeciwpomagazynowania i stosowania materiałów bużarowej, ochrony od porażeń prądem elektryczdowlanych do kolejowych robót drogowych nym i ochrony odgromowej oraz ochrony śroi mostowych; dowiska podczas prowadzenia kolejowych ro- 16) rozpoznawać i określać przydatność gruntów do bót drogowych i mostowych. celów budowlanych; w 2. Treści kształcenia (działy programowe) 17) projektować skład mieszanek betonowych; Treści kształcenia są ujęte w następujących działach 18) określać podstawowe metody pomiarów geoprogramowych: dezyjnych; 1) kolejowe obiekty inżynieryjne i ich rodzaje; 19) posługiwać się podstawową terminologią dotyczącą miernictwa i geodezji; 2) podstawy prawne realizacji budowy; 3) organy państwowego nadzoru budowlanego; 20) interpretować oznaczenia stosowane w miernictwie i geodezji; 4) normalizacja w rysunku technicznym; 21) rozpoznawać i posługiwać się przyrządami po- 5) zasady rysunku technicznego, z uwzględniemiarowymi i podstawowymi instrumentami niem specyfiki rysunku mechanicznego, bugeodezyjnymi; dowlanego i drogowo-mostowego; l Nr 276 — 15948 — Poz. 1632 p 6) elementy dokumentacji technicznej; 12) o mawiać podstawowe cele i zasady dotyczące wykonywania próbnych obciążeń kolejowych 7) m ateriały do konstrukcji budowlanych; obiektów mostowych; 8) d ziałanie sił w gruntach; 13) c harakteryzować nawierzchnię na kolejowych 9) p rzyrządy pomiarowe i instrumenty geodezyj- obiektach mostow.ych; ne; 14) w prowadzać charakterystykę techniczną kolejo- 10) prace pomiarowe w terenie; wego obiektu inżynieryjnego do komputerowev go systemu wspomagającego zarządzanie 11) mechanika budowli i wytrzymałość materiałów obiektami; — obciążenia zewnętrzne i rozkłady sił wewnętrznych: zginanie, ścinanie, ściskanie, roz- 15) r ozpoznawać i charakteryzować poszczególne ciąganie i wyboczenie; kategorie oraz typy torów kolejowych; o 12) belki, słupy, ramy, łuki, kratownice i mury opo- 16) o dróżniać tor klasyczny od toru bezstykowego; rowe; 17) o kreślać podstawowe zasady projektowania 13) konstruowanie drewnianych, stalowych i żelbedróg kolejowych; towych elementów konstrukcji budowlanych; 18) c harakteryzować tor kolejowy w planie i profilu; 14) ochrona przed rozprzestrzenianiem się hałasug i wibracji; 19) d efiniować, klasyfikować i charakteryzować rozjazdy kolejowe oraz skrzyżowania torów; 15) podstawowe narzędzia i sprzęt budowlany; 20) k lasyfikować, określać warunki projektowania 16) przepisy prawa budowlanego, przepisy techoraz zasady budowy i utrzymania przejazdów niczno-budowlane i normy stosowane w bu-.kolejowych jako skrzyżowań drogi kołowej downictwie; z drogą kolejową w poziomie szyn; 17) przepisy i zasady bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisy ochrony przeciwpożarowelj, ochro- 21) r ozpoznawać na podstawie dokumentacji projektowej technologię wykonawstwa i rodzaj meny od porażeń prądem elektrycznym i ochrony chanizacji robót; odgromowej oraz ochrony środcowiska podczas prowadzenia kolejowych robót drogowych 22) w yszczególniać kolejność występujących po soi mostowych. bie etapów wykonawstwa kolejowych robót drogowych i mostowych; BLOK: BUDOWA DRÓG I MOSTÓW KOLEJOWYCH r23) o ceniać wykorzystanie nawierzchniowych robót spawalniczych przy budowie nowych torów 1. Cele kształcenia oraz nawierzchni na kolejowych obiektach mos- Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien towych;. umieć: 24) s tosować przepisy prawa, normy i instrukcje, 1) określać znaczenie komunikacji i transportu ko- dotyczące budowy dróg i mostów kolejowych; lejowegow dla gospodarki narodowej; 25) p osługiwać się komputerowym oprogramowa- 2) c harakteryzować podstawowe elementy infra- niem użytkowym wspomagającym projektowastruktury transportu kolejowego; nie dróg i mostów kolejowych; 3) p osługiwać się podstawowymi pojęciami z za- 26) w ykorzystywać dokumentację projektową do kresu transportu kolejowego; budowy drogi kolejowej; w 4) c harakteryzować sieć kolejową; 27) w ykonywać przedmiary robót, kosztorysy inwestorskie, pomiary inwentaryzacyjne i obmiary 5) k lasyfikować linie kolejowe; dla kolejowych robót drogowych i mostowych; 6) d efiniować kolejowe punkty eksploatacyjne i ich 28) s porządzać i weryfikować kosztorysy wykonypodstawowe elementy; wanych kolejowych robót drogowych i mosto- 7) o kreślać budowę, elementy i podstawowe zada- wych; nia podtorza; 29) p osługiwać się komputerowym oprogramowaw 8) d efiniować i klasyfikować kolejowe obiekty inży- niem użytkowym wspomagającym opracowynieryjne oraz ich podstawowe elementy; wanie kosztorysów; 9) o pisywać podstawowe etapy budowy kolejo- 30) r ozróżniać, klasyfikować oraz charakteryzować wych obiektów inżynieryjnych; maszyny i urządzenia do budowy i utrzymania dróg i mostów kolejowych; 10) określać podstawowe warunki przygotowania, realizacji i odbioru robót związanych z budową 31) c harakteryzować podstawowe zasady eksploakolejowych obiektów inżynieryjnych; tacji i utrzymania maszyn i urządzeń do kolejowych robót drogowych i mostowych; 11) prowadzić nadzór nad jakością i poprawnością wykonywania prac związanych z budową kole- 32) p osługiwać się dokumentacją techniczno-rujowych obiektów inżynieryjnych w oparciu chową (DTR) maszyn i urządzeń do kolejowych o dokumentację projektową; robót drogowych i mostowych; l Nr 276 — 15949 — Poz. 1632 p 33) sprawować nadzór nad wykonawstwem kolejo- 7) konstrukcja nawierzchni na kolejowych obiekwych robót drogowych i mostowych; tach mostowych; 34) dokonywać odbioru wykonanych robót; 8) zasady ewidencjonowania stosowane w komputerowym systemie wspomagającym zarzą- 35) charakteryzować wpływ eksploatacji na trwadzanie kolejowym.i obiektami inżynieryjnymi; łość i niezawodność nawierzchni kolejowej; 9) skrajnia budowli i skrajnia taboru; 36) definiować i charakteryzować podstawowe parametry toru; 10) n awierzchvnia kolejowa — podstawowe elementy i ich charakterystyka; 37) określać cele oraz zasady wykonywania pomiarów i badań stanu technicznego torów i rozjaz- 11) s zyny kolejowe — zadania, podstawowe typy dów; i ich charakterystyka; o 38) posługiwać się podstawowym sprzętem do wy- 12) p odkłady kolejowe — zadania, klasyfikacja i chakonywania bezpośrednich pomiarów w torach rakterystyka; i rozjazdach; 13) p odsypka kolejowa — zadania i podstawowe ro- 39) wykonywać pomiary toru i sporządzać doku- dzaje; mentację z wykonanych pomiarów; g14) z łączki przytwierdzające — zadania, rodzaje 40) charakteryzować pośrednie pomiary torów wy- i charakterystyka; konywane wagonami pomiarowymi; 15) z łączki szynowe — zadania, rodzaje i charaktery- 41) analizować wyniki pośrednich i bezpośrednich styka; pomiarów torów oraz rozjazdów dla określenia.16) b udowa, utrzymanie i dokumentacja toru bezstopnia niezawodności eksploatacyjnej nastykowego; wierzchni kolejowej oraz bezpieczeństwa drogi kolejowej; l17) c harakterystyka toru w planie — prosta, łuk, krzywa przejściowa i rampa przechyłkowa; 42) prowadzić dokumentację stanu technicznego torów, rozjazdów i kolejowychc obiektów inży- 18) c harakterystyka toru w profilu — wzniesienia, nieryjnych; spadki i zaokrąglenia załomów profilu; 43) wykonywać pomiary diagnostyczne związane 19) p odstawowe parametry toru i ich charakterystyz określeniem stanu technicznego torów, rozjaz- ka; dów i kolejowych obiektórw inżynieryjnych; 20) z adania, klasyfikacja oraz charakterystyka roz- 44) organizować i wykonywać montaż przęseł toro- jazdów kolejowych i skrzyżowań torów; wych bezpośrednio w torze i bazie montażowej, ręcznie i mechaniczni.e; 21) k onstrukcje i części składowe rozjazdów kolejowych i skrzyżowań torów; 45) zrywać i układać przęsła torowe, ręcznie i me- 22) z asady prowadzenia oględzin oraz badań techchaniczniwe; nicznych rozjazdów kolejowych i skrzyżowań to- 46) organizować montaż rozjazdów i skrzyżowań rów; w torze, ręcznie i mechanicznie; 23) k lasyfikacja, warunki techniczne, budowa i wy- 47) przestrzegać przepisów i zasad bezpieczeństwa posażenie przejazdów kolejowych; i higieny pracy, przepisów ochrony przeciwpo- 24) p rocesy technologiczne i organizacyjne przy bużarowej, ochrony od porażeń prądem elektryczdowie drogi kolejowej; wnym i ochrony odgromowej oraz ochrony środowiska podczas budowy, utrzymania oraz 25) z asady organizacji i normowania pracy przy budiagnozowania dróg i mostów kolejowych. dowie drogi kolejowej; 26) z asady gospodarowania materiałami nawierzch- 2. Treści kształcenia (działy programowe) niowymi oraz ich składowanie; Treści kształcenia są ujęte w następujących działach 27) r odzaje i charakterystyka maszyn i urządzeń programowych: w zmechanizowanych do budowy dróg kolejo- 1) znaczenie komunikacji i transportu kolejowego wych i kolejowych obiektów inżynieryjnych; dla gospodarki narodowej; 28) p odstawowe zasady eksploatacji maszyn i urzą- 2) p ojęcia: transport kolejowy, sieć kolejowa, linia dzeń zmechanizowanych do budowy dróg kolekolejowa i obszar kolejowy; jowych i kolejowych obiektów inżynieryjnych; 3) e lementy drogi kolejowej; 29) z asady diagnozowania drogi kolejowej; 4) z adania i charakterystyka podtorza; 30) p rowadzenie pomiarów i badania stanu torów; 5) b udowa podtorza; 31) w pływ eksploatacji drogi kolejowej na zużywanie się jej podstawowych elementów; 6) p rzeznaczenie, podział i charakterystyka kolejowych obiektów inżynieryjnych; 32) o cena stanu technicznego drogi kolejowej; l Nr 276 — 15950 — Poz. 1632 p 33) przepisy i zasady bezpieczeństwa i higieny pra- 17) k lasyfikować rodzaje napraw, w zależności od cy, przepisy ochrony przeciwpożarowej, ochro- wielkości zakresu prac naprawczych, oraz podny od porażeń prądem elektrycznym i ochrony stawowe metody ich wykonywania; odgromowej oraz ochrony środowiska podczas 18) o kreślać zakresy poszczególnych rodzajów nabudowy, utrzymania oraz diagnozowania dróg i mostów kolejowych. praw podtorza, to.rów, rozjazdów i kolejowych obiektów inżynieryjnych; BLOK: EKSPLOATACJA DRÓG I MOSTÓW KOLEJO- 19) u suwać usterki w torach i rozjazdach; v WYCH 20) w ykonywać bieżące naprawy torów, rozjazdów 1. Cele kształcenia i kolejowych obiektów inżynieryjnych; Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien 21) m ontować izolacje torowe i zwrotnicowe; umieć: o 22) o rganizować naprawę pękniętych szyn w torze; 1) stosować zasady prowadzenia ruchu kolejowe- 23) o rganizować prace okołotorowe dotyczące go, sygnalizacji na szlakach, stacjach i na boczutrzymania podtorza i renowacji rowów; nicach kolejowych oraz oznakowania podczas kolejowych robót drogowych i mostowych; 24) s porządzać dokumentację i organizować bieżą- 2) k lasyfikować i charakteryzować podstawowe g cą naprawę torów, z wykorzystaniem zestawu urządzenia sterowania ruchem kolejowym; wysokowydajnych maszyn utrzymaniowych; 3) d efiniować, klasyfikować i charakteryzować po- 25) n adzorować i organizować prace związane z wyjazdy szynowe; mianą pojedynczych elementów w rozjeździe, takich jak: zwrotnice, szyny łączące i krzyżowni- 4) o pisywać zasady współpracy nawierzchni k.olece; jowej z pojazdem szynowym oraz określać wpływ oddziaływań mechanicznych i dynamicz- 26) o rganizować i kontrolować prace spawalnicze nych pojazdów szynowych na trwałośćl i nieza- dotyczące spawania termitowego i zgrzewania wodność nawierzchni kolejowej; elektrooporowego szyn bezpośrednio w torze coraz prowadzić prace związane z regeneracją 5) c harakteryzować system diagnozowania podelementów szyn i rozjazdów; stawowych elementów drogi kolejowej; 27) n adzorować i organizować prace związane z wy- 6) c harakteryzować rodzaje przeglądów technicznych linii kolejowych i kolejowych obiektów in- mianą torów i rozjazdów; żynieryjnych oraz określaćr częstotliwość ich wy- 28) c harakteryzować proces technologiczny wzmackonywania; niania podtorza z wykorzystaniem maszyn; 7) w ykonywać czynności związane z oględzinami 29) c harakteryzować nowoczesne technologie wyi badaniami technic.znymi rozjazdów kolejomiany nawierzchni kolejowej wykonywanej wych; przy pomocy zespołu do potokowej wymiany 8) w ykonywwać czynności związane z obchodem nawierzchni kolejowej; i badaniem stanu technicznego torów; 30) p rowadzić nadzór nad jakością i bezpieczeń- 9) m ierzyć za pomocą przyrządów pomiarowych stwem prowadzonych prac utrzymaniowych; zużycie podstawowych elementów nawierzchni kolejowej; 31) w eryfikować i przygotowywać dokumentację powykonawczą; 10) określać zasady techniczno-organizacyjne badań defektoskopowych szyn oraz klasyfikować 32) w ykonywać odbiory przejściowe i końcowe w ukryte wady w szynach; prac; 11) wyznaczać dopuszczalne zużycie szyn, podkła- 33) d efiniować ogólne zasady utrzymania dróg dów, podsypki i złączek; i mostów kolejowych w okresie zimy; 12) wykonywać pomiar pełzania torów i prowadzić 34) o kreślać zasady działania służb utrzymujących dokumentację eksploatacyjną toru bezstykowe- drogi i mosty kolejowe w warunkach kryzysogo; wych; w 13) wykorzystywać wyniki badań i pomiarów torów 35) p osługiwać się komputerowym oprogramowado ustalania zakresów prac utrzymaniowych niem użytkowym wspomagającym projektowaposzczególnych elementów drogi kolejowej; nie procesów technologicznych oraz prognozo- 14) charakteryzować ogólne zasady utrzymania wanie i planowanie napraw. podstawowych elementów drogi kolejowej; 2. Treści kształcenia (działy programowe) 15) określać zasady planowania napraw podtorza, nawierzchni kolejowej i kolejowych obiektów Treści kształcenia są ujęte w następujących działach inżynieryjnych; programowych: 16) stosować przepisy prawa, normy i instrukcje, 1) zasady prowadzenia ruchu kolejowego, sygnalidotyczące utrzymania dróg i mostów kolejo- zacji i oznakowania podczas kolejowych robót wych; drogowych i mostowych; l Nr 276 — 15951 — Poz. 1632 p 2) charakterystyka urządzeń sterowania ruchem 3) sporządzać budżet i planować rozwój przedsiękolejowym; biorstwa; 3) o gólna charakterystyka pojazdów szynowych; 4) opracowywać plan marketingowy; 4) z asady diagnozowania podstawowych elemen- 5) podejmować działania związane z poszukiwa-. tów drogi kolejowej; niem pracy; 5) e ksploatacja taboru a eksploatacja drogi kolejo- 6) sporządzać dokumenty dotyczące zatrudnienia; wej; v 7) sporządzać dokumenty niezbędne do podejmo- 6) e ksploatacja drogi kolejowej a zużywanie się jej wania i prowadzenia działalności gospodarczej; podstawowych elementów; 7) z asady wykonywania pomiarów zużycia podsta- 8) stosować przepisy Kodeksu pracy dotyczące wowych elementów nawierzchni kolejowej; poraw i obowiązków pracownika i pracodawcy; 8) w pływ ruchu na stan techniczny i bezpieczeń- 9) stosować przepisy i zasady bezpieczeństwa i histwo drogi kolejowej; gieny pracy, przepisy ochrony przeciwpożarowej, ochrony od porażeń prądem elektrycznym 9) p odstawowe zasady utrzymania dróg i mostów i ochrony odgromowej oraz ochrony środowikolejowych; gska; 10) zasady planowania napraw podtorza, na- 10) s tosować przepisy prawa dotyczące działalności wierzchni kolejowej i kolejowych obiektów inżyzawodowej; nieryjnych; 11) o rganizować stanowisko pracy zgodnie z wy- 11) przepisy prawa, normy i instrukcje, dotyczące.maganiami ergonomii; utrzymania dróg i mostów kolejowych; 12) technologia i wykonawstwo robót konserwacyj- 12) d obierać środki ochrony indywidualnej do ronych i bieżących napraw torów, rozjazdlów i ko- dzaju wykonywanej pracy; lejowych obiektów inżynieryjnych; 13) u dzielać pierwszej pomocy poszkodowanym c 13) organizacja i wykonawstwo remontów torów, w wypadkach przy pracy; rozjazdów i kolejowych obiektów inżynieryj- 14) o kreślać wpływ zmęczenia fizycznego i psynych; chicznego na efektywność oraz bezpieczeństwo 14) mechanizacja w utrzymaniu dróg i mostów ko- pracy; lejowych; r 15) k omunikować się z uczestnikami procesu pracy; 15) nawierzchniowe roboty spawalnicze; 16) p rowadzić negocjacje; 16) dokumentacja eksplo.atacyjna dróg i mostów kolejowych; 17) r ozwiązywać problemy dotyczące działalności zawodowej; 17) zasady przygotowywania dokumentacji przetarw gowej i powykonawczej w robotach utrzyma- 18) p odejmować decyzje; niowych dróg i mostów kolejowych; 19) k orzystać ze źródeł informacji, dokumentacji 18) odbiór robót związanych z budową, modernizatechnicznej, norm, katalogów i oprogramowacją i utrzymaniem dróg kolejowych i kolejowych nia użytkowego, w tym w języku obcym; obiektów inżynieryjnych; 20) o rganizować doskonalenie zawodowe pracow- 19) ogólne zasady utrzymania dróg i mostów kolew ników; jowych w okresie zimy; 21) p rzestrzegać zasad etyki. 20) zasady działania służb utrzymujących drogi i mosty kolejowe w warunkach kryzysowych; 2. Treści kształcenia (działy programowe) 21) komputerowe oprogramowanie użytkowe Treści kształcenia są ujęte w następujących działach wspomagające projektowanie procesów techprogramowych: nologicznych oraz prognozowanie i planowanie w napraw. 1) gospodarka rynkowa; BLOK: PODSTAWY DZIAŁALNOŚCI ZAWODOWEJ 2) formy organizacyjno-prawne przedsiębiorstw; 3) analiza ekonomiczna w przedsiębiorstwie; 1. Cele kształcenia 4) struktura budżetu przedsiębiorstwa; Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien umieć: 5) plan rozwoju przedsiębiorstwa; 1) wyjaśniać mechanizmy funkcjonowania gospo- 6) strategie marketingowe; darki rynkowej; 7) metody poszukiwania pracy; 2) r ozróżniać formy organizacyjno-prawne przedsiębiorstw; 8) dokumenty dotyczące zatrudnienia; l Nr 276 — 15952 — Poz. 1632 p 9) podejmowanie i prowadzenie działalności go- IV. ZALECANE WARUNKI REALIZACJI TREŚCI spodarczej; KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE 10) prawo pracy i prawo o swobodzie działalności Do realizacji treści kształcenia, ujętych w blokach progospodarczej; gramowych, są odpowiednie następujące pomieszczenia dydaktyczne:. 11) bezpieczeństwo i higiena pracy; 1) pracownia rysunku i kosztorysowania; 12) ochrona przeciwpożarowa, ochrona od porażeń v prądem elektrycznym, ochrona odgromowa 2) pracownia budowlana; i ochrona środowiska; 3) pracownia miernicza (geodezyjna); 13) elementy ergonomii; 4) pracownia drogowo-mostowa; 14) środki ochrony indywidualnej; 5) pracoownia maszyn i urządzeń do robót torowych; 15) zasady udzielania pierwszej pomocy poszkodo- 6) pracownia komputerowa; wanym w wypadkach przy pracy; 7) laboratorium techniki drogowej i mostowej. 16) elementy fizjologii i higieny pracy; 17) zagrożenia i profilaktyka w środowisku pracy; gPracownia rysunku i kosztorysowania powinna być wyposażona w: 18) zasady i metody komunikowania się; 1) zbiór norm dotyczących rysunku technicznego; 19) elementy socjologii i psychologii pracy; 2) model trzech rzutni do rzutowania prostokątnego; 20) źródła informacji zawodowej i oprogramowanie 3) plansze figur płaskich i modele brył geometryczużytkowe, w tym w języku obcym; nych; 21) formy doskonalenia zawodowego; 4) rysunki brył ściętych i przenikających się; 22) etyka. 5) zestaw modeli wspomagających kształtowanie wyobraźni przestrzennej; III. PODZIAŁ GODZIN NA BLOKI PROGRAMOWE 6) Katalogi Nakładów Rzeczowych i Scalonych Na-

* Podział godzin na bloki programowe dotyczy kształcenia 3) próbki materiałów budowlanych; w szkołach dla młodzieży i w szkołach dla dorosłych (w formie stacjonarnej i zaocznej). 4) modele elementów konstrukcji drewnianych: słu- ** Pozostałe 10% godzin jest przeznaczone do rozdyspono- pów, belek, wiązarów i połączeń; wania przez autorów programów nauczania na dostosowanie kształcenia do potrzeb rynku pracy, w tym na spe- 5) modele elementów konstrukcji stalowych: słupów, cjalizację. belek, dźwigarów, wiązarów i połączeń; l Nr 276 — 15953 — Poz. 1632 p 6) modele elementów konstrukcji żelbetowych: słu- 3) modele: pów, belek, dźwigarów i płyt; a) n asypów i przekopów, 7) filmy i plansze, przedstawiające konstrukcje budynb) przytwierdzenia szyn do podkładów, ków i ich elementów, tymczasowe zaplecza budowy i wykonawstwo podstawowych robót budowla- c) z łączy szynowych.wiszących i podpartych, nych; d) złączy izolowanych klasycznych i klejonych, 8) przykładowe dokumentacje budowlane. v e) p oszczególnych kategorii przejazdów kolejowych, Pracownia miernicza (geodezyjna) powinna być wyposażona w: f) napędów zwrotnicowych; 1) podstawowe przyrządy pomiarowe geodezyjne 4) zdjoęcia: i diagnostyczne w liczbie umożliwiającej prowadzea) o dkształceń podtorza i nawierzchni kolejowej, nie ćwiczeń w grupach liczących do trzech uczniów (słuchaczy); b) kolejowych obiektów inżynieryjnych, 2) przyrządy do kartowania oraz obliczania powierzch- c) składowania materiałów nawierzchniowych, ni; g d) różnych typów rozjazdów i części rozjazdowych, 3) mapy warstwicowe, sytuacyjne i schematyczne e) p rzejazdów kolejowych; oraz profile dróg kolejowych; 5) eksponaty: 4) dzienniki pomiarowe;. a) z estaw przekrojów różnych typów szyn, 5) wzorcowe dokumentacje pomiarowe; b) zestaw różnych rodzajów łubków, 6) filmy i plansze, przedstawiające budowę lprzyrządów geodezyjnych, sposoby i metody pomiarów, c) zestaw szynowych podkładek stalowych, zasady wytyczania tras komunikaccyjnych oraz osi d) zestaw wkrętów, śrub i pierścieni stalowych mostów; stosowanych w torach i rozjazdach, 7) oprogramowanie: e) z estaw przekładek instalacyjno-amortyzacyjnych, a) programy do obliczeń geodezyjnych, rf) zestaw dybli do podkładów i podrozjazdnic strub) programy do kartowania. nobetonowych, Pracownia drogowo-mostowa powinna być g) zestaw elementów do przytwierdzenia spręży-. wyposażona w: stego SB3, 1) próbki podstawowych materiałów do budowy h) zestaw opórek przeciwpełznych, w dróg i mostów kolejowych; i) z estaw próbek różnych rodzajów podsypki; 2) tablice poglądowe przedstawiające: 6) modele kolejowych obiektów inżynieryjnych i ich elementów; a) rozwój konstrukcyjny nawierzchni kolejowej, 7) plansze i filmy instruktażowe, przedstawiające wyb) typowe przekroje drogi kolejowej, konawstwo robót; wc) przekroje poprzeczne podtorza w przekopach i nasypach, 8) podstawowy sprzęt ochrony indywidualnej; d) rodzaje kolejowych obiektów inżynieryjnych, 9) komplety dokumentacji projektowych i robót wykonawczych oraz świadectw dopuszczenia matee) typy i rodzaje podkładów, riałów do stosowania w budowie dróg i mostów kolejowych; f) tor kolejowy na prostej i w łukach, wg) skrajnię budowli i skrajnię taboru, 10) zbiór norm stosowanych w drogownictwie; h) konstrukcje rozjazdów i skrzyżowań torów, 11) o programowanie komputerowe wspomagające zarządzanie utrzymaniem dróg i mostów kolejoi) urządzenia nastawcze wszystkich typów, wych. j) rodzaje połączeń torów i dróg zwrotnicowych, Pracownia maszyn i urządzeń do robót torok) schematy stacji kolejowych, wych powinna być wyposażona w: l) przejazdy kolejowe i ich urządzenia, 1) eksponaty i modele maszyn i urządzeń do robót torowych: m) t echnologie wymiany nawierzchni kolejowej przy pomocy pociągu zmechanizowanego, a) zakrętarki spalinowej, n) technologie wzmacniania podtorza; b) wiertarki do szyn, l Nr 276 — 15954 — Poz. 1632 p c) piły spalinowej do cięcia szyn, 8) modele podstawowych części maszyn; d) nasuwarki toru, 9) filmy instruktażowe przedstawiające wykonawstwo poszczególnych robót; e) drezyny motorowej, 10) instrukcje obsługi p.oszczególnych rodzajów maf) automatycznej podbijarki torów i rozjazdów, szyn i urządzeń; g) oczyszczarki tłucznia, 11) wzory dokumventacji niezbędnych przy eksploatah) zgarniarki i profilarki tłucznia, cji maszyn i urządzeń; i) stabilizatora toru, 12) układy symulacyjne (programy komputerowe) przedstawiające zasady pracy, obsługi i eksploataj) suwnic bramowych, cji omaszyn i urządzeń. k) żurawi kolejowych, Pracownia komputerowa powinna być wypol) wagonów samowyładowczych, sażona w: m) pociągów do automatycznej wymiany torów, 1) stanowiska komputerowe (jedno stanowisko dla g dwóch uczniów/słuchaczy); n) maszyny do naprawy podtorza, o) elementy z gwintami wewnętrznymi i zewnętrz- 2) drukarkę; nymi; 3) ploter; 2) f azogramy, foliogramy i tablice poglądowe, pr.zedstawiające: 4) oprogramowanie: a) skalę suwmiarki z noniuszem 0,1 i 0,05 lmm, a) system operacyjny, b) połączenia nitowane, b) system zarządzania bazami danych, c c) połączenia spawane, c) pakiet oprogramowania: edytor tekstu, edytor graficzny i arkusz kalkulacyjny, d) połączenia gwintowe, e) zestawy łożysk tocznych, d) aktualizowane oprogramowanie ochrony antyr wirusowej, f) nagrzewnicę powietrza, e) oprogramowanie wspomagające realizację zag) przekładnie mechaniczne i hydrauliczne,. dań zawodowych. h) zestawy elementów hydrauliki siłowej: pompy, Laboratorium techniki drogowej i mostowej silniki, siłowniki, rozdzielacze i zawory, w powinno być wyposażone w: i) zestawy elementów pneumatyki siłowej: sprę- 1) p rzyrządy i aparaty do badania gruntów; żarki, siłowniki, zawory i hamulce; 3) z estaw narzędzi do wiercenia szyn i podkładów; 2) p rzyrządy i aparaty do badania materiałów budowlanych i drogowych; 4) z estaw narzędzi do cięcia szyn; 3) p rzyrządy i aparaty do badania betonów i elemenw 5) z estaw zaworów hydraulicznych; tów betonowych; 6) z estaw zaworów pneumatycznych; 4) p rzyrządy i aparaty do badania bitumów i mas bitu- 7) f ilmy dydaktyczne przedstawiające maszyny micznych; i urządzenia do robót torowych: 5) p rzyrządy i aparaty do badania cech eksploatacyja) podbijarki, nych nawierzchni drogowych; w b) pociąg do potokowego układania nawierzchni 6) p róbki materiałów do wykonywania ćwiczeń. (PUN), Ilość przyrządów i aparatów w laboratorium techniki c) maszynę podtorzową, drogowej i mostowej powinna umożliwiać wykonywanie ćwiczeń w grupach liczących od trzech do czted) ładowarkę, rech uczniów (słuchaczy). e) maszynę do wymiany rozjazdów, Pracownie powinny składać się z sali lekcyjnej i zaplef) lekki sprzęt do robót torowych, cza magazynowo-socjalnego. W sali lekcyjnej należy zapewnić stanowisko pracy dla nauczyciela i odpog) piły do cięcia szyn, wiednią liczbę stanowisk pracy dla uczniów (słuchah) drezyny pomiarowe; czy). l Nr 276 — 15955 — Poz. 1632 p Załącznik nr 7 PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE TECHNIK ELEKTROENERGETYK TRANSPORTU SZYNOWEGO SYMBOL CYFROWY 311⁴⁷. I. OPIS ZAWODU 20) p osługiwać się przepisami prawa dotyczącymi prowadzevnia ruchu kolejowego i sygnalizacji 1. W wyniku kształcenia w zawodzie absolwent powiw zakresie elektroenergetyki; nien umieć: 21) s tosować zasady dotyczące skrajni budowli 1) interpretować podstawowe zjawiska i prawa i skrajni taboru, w szczególności zasady dotyz zakresu mechaniki, elektrotechniki i elektroniczące bezpiecznej przerwy izolacyjnej między ki, wykorzystywane w maszynach, urządzeniach o przewodem jezdnym a pojazdem szynowym i sieciach elektrycznych; oraz między przewodami w rozdzielniach elek- 2) dobierać materiały przewodzące i izolacyjne; troenergetycznych i trakcyjnych; 3) wykonywać obróbkę ręczną i mechaniczną ma- 22) k lasyfikować silniki elektryczne, urządzenia poteriałów stosowanych w elektroenergetyce; mocnicze i urządzenia występujące w instalag cjach elektrycznych i w elektroenergetyce, zgod- 4) czytać i wykonywać rysunki techniczne elemen- nie z dokumentacją techniczno-ruchową (DTR); tów maszyn i urządzeń elektrycznych, sieci i urządzeń zasilania elektroenergetycznego oraz 23) o bsługiwać ręczne, mechaniczne, elektryczne schematy urządzeń i sieci elektroenergetycz- i komputerowe urządzenia stosowane w pojaznych; dach szynowych i elektroenergetyce;. 5) wykonywać połączenia elementów elektrycz- 24) p osługiwać się komputerowym oprogramowaniem użytkowym wspomagającym kontrolowanych, elektronicznych i mechanicznych; lnie pracy pojazdów szynowych oraz sterowanie 6) dokonywać pomiarów wielkości elektrycznych urządzeniami elektroenergetycznymi; i nieelektrycznych, dobierając pcrzyrządy pomia- 25) p osługiwać się wewnętrznymi rozkładami jazdy rowe i metody pomiarowe, oraz interpretować pociągów, tramwajów i metra; wyniki pomiarów; 26) s porządzać dokumentację produkcyjną; 7) określać przyczyny i skutki przepięć, przeciążeń i zwarć oraz stosować środki ochrony od pora- 27) o kreślać wpływ transportu kolejowego na śror żeń prądem elektrycznym; dowisko oraz podejmować działania związane z ochroną środowiska; 8) posługiwać się schematami ideowymi i montażowymi sieci elektrycznych oraz układów ma- 28) p osługiwać się instrukcjami i normami dotyczą-. szyn i urządzeń elektrycznych; cymi przebiegu procesów technologicznych; 9) rozróżniać i charakteryzować elementy drogi ko- 29) p osługiwać się językiem obcym w zakresie niew lejowej; zbędnym do wykonywania zadań zawodowych; 10) dokonywać oględzin i prowadzić badania tech- 30) s tosować przepisy prawa dotyczące wykonywaniczne urządzeń elektrycznych; nych zadań zawodowych; 11) obsługiwać urządzenia łączności przewodowej 31) p rzestrzegać przepisów i zasad bezpieczeństwa i bezprzewodowej; i higieny pracy, przepisów ochrony przeciwpożarowej, ochrony od porażeń prądem elektrycz- 1w2) organizować zaplecza budowy; nym i ochrony odgromowej oraz ochrony śro- 13) projektować i realizować nieskomplikowane dowiska; zmiany w układach maszyn i urządzeń elektro- 32) o rganizować stanowisko pracy zgodnie z wyenergetycznych; maganiami ergonomii; 14) montować i eksploatować instalacje elektryczne 33) k ierować zespołem pracowników; i zasilające sieci elektroenergetyczne; 34) s tosować przepisy Kodeksu pracy dotyczące w15) montować i eksploatować podstacje trakcyjne praw i obowiązków pracownika i pracodawcy; i kabiny sekcyjne; 35) u dzielać pierwszej pomocy poszkodowanym 16) montować i eksploatować systemy zasilania po- w wypadkach przy pracy; jazdów szynowych oraz urządzenia elektryczne 36) k orzystać z różnych źródeł informacji oraz dow pojazdach szynowych; radztwa specjalistycznego; 17) montować i eksploatować urządzenia wyposa- 37) p rowadzić działalność gospodarczą. żenia elektrycznego pojazdów szynowych; Kształtowanie postaw przedsiębiorczych oraz przy- 18) opracowywać instrukcję eksploatacji i obsługi gotowanie do wejścia na rynek pracy powinno urządzeń i sieci elektroenergetycznych; przebiegać zarówno w trakcie kształcenia zawodo- 19) klasyfikować pojazdy szynowe, z uwzględnie- wego, jak i podczas realizacji zajęć edukacyjnych niem oddziaływania tor — pojazd; „Podstawy przedsiębiorczości”. l Nr 276 — 15956 — Poz. 1632 p 2. Absolwent szkoły kształcącej w zawodzie technik 3. Zawód technik elektroenergetyk transportu szynoelektroenergetyk transportu szynowego powinien wego jest zawodem szerokoprofilowym, umożlibyć przygotowany do wykonywania następujących wiającym specjalizację pod koniec okresu kształcezadań zawodowych: nia. Szkoła określa umiejętności specjalistyczne, biorąc pod uwagę potrzeby regionalnego rynku 1) instalowania podzespołów i zespołów maszyn pracy i zainteresowan.ia uczniów. Tematyka specjai urządzeń elektrycznych w pojazdach szynolizacji może dotyczyć: wych; 1) z asilania trvakcyjnego; 2) m ontowania sieci zasilającej, trakcyjnej i po- 2) t rakcji elektrycznej; wrotnej na stacjach i liniach kolejowych oraz rozdzielniach elektroenergetycznych; 3) k olejowych pojazdów pasażerskich. 3) e ksploatowania trakcji elektrycznej; II. BLOoKI PROGRAMOWE 4) e ksploatowania urządzeń w pojazdach szyno- Zakres umiejętności i treści kształcenia, wynikający wych; z opisu zawodu, zawierają następujące bloki progra- 5) e ksploatowania sieci i urządzeń zasilania elek- mowe: troenergetycznego; 1) wiedza o transporcie szynowym; g 6) s prawdzania i oceniania stanu technicznego po- 2) e lektroenergetyka; jazdów szynowych; 3) pojazdy szynowe; 7) c zytania i wykonywania schematów elektrycz- 4) podstawy działalności zawodowej. nych i mechanicznych maszyn i urządzeń znajdujących się w pojazdach szynowych oraz.BLOK: WIEDZA O TRANSPORCIE SZYNOWYM w urządzeniach i sieciach elektroenergetycznych i trakcyjnych; 1. Cele kształcenia l 8) o rganizowania prac i nadzoru podczas budowy, Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien przebudowy, konserwacji, przeglądów okresoumieć: wych i badań diagnostycznychc urządzeń trakcji elektrycznej; 1) opisywać historię i organizację transportu szynowego; 9) o rganizowania prac i nadzoru podczas przeglądów, napraw i awarii pojazdów szynowych oraz 2) klasyfikować środki transportu szynowego; dokonywania pomiarów ri prób w czynnych 3) rozpoznawać oznaczenia pojazdów szynowych; urządzeniach znajdujących się w pojazdach szynowych oraz w urządzeniach elektroenergetycz- 4) czytać i analizować plany i schematy stacji kolenych; jowych, metra, pętli i zajezdni tramwajowych;. 5) rozpoznawać konstrukcję drogi szynowej i bu- 10) prowadzenia dokumentacji eksploatacyjnej podowli inżynieryjnych; jazdów szynowych; w 6) rozpoznawać urządzenia sterowania ruchem ko- 11) instalowania i sprawdzania urządzeń ochrony lejowym; przeciwporażeniowej; 7) analizować warunki techniczne dróg szyno- 12) obsługiwania urządzeń łączności przewodowej wych; i bezprzewodowej; 8) analizować oddziaływanie pojazdów szynowych 13) obsługiwania systemów informatycznych zwią- na tor izolowany; wzanych z eksploatacją pojazdów szynowych, trakcji elektrycznej i sieci elektroenergetycz- 9) określać współdziałanie urządzeń sterowania nych; ruchem kolejowym ze zwrotnicami i torami; 10) p osługiwać się komputerowym oprogramowa- 14) kwalifikowania pojazdów szynowych i sieci trakniem użytkowym wspomagającym realizację cyjnej do remontu; procesu przewozowego oraz zadań w zakresie 15) wykonywania pomiarów i regulacji urządzeń za- automatyki transportu szynowego, diagnostyki wsilania i sieci trakcyjnej; pojazdów szynowych, torów i rozjazdów; 16) wykonywania konserwacji i remontów urządzeń 11) s tosować przepisy prawa dotyczące transportu zasilania i sieci trakcyjnej; szynowego; 17) projektowania prostych układów zasilania urzą- 12) s tosować przepisy Międzynarodowego Związku dzeń i trakcji elektrycznej; Kolejowego (Union Internationale des Chemins de Fer — UIC) i Organizacji Współpracy Kolei 18) projektowania i przygotowywania danych wej- (Organizacji Sotrudnicziestwa Żelieznych Dorog ściowych prostych systemów informatycznych — OSŻD), dotyczące eksploatacji i naprawy powspomagających realizację zadań zawodo- jazdów szynowych; wych; 13) s porządzać protokoły, sprawozdania, notatki 19) sporządzania dokumentacji budowy i przebudo- i korespondencję związaną z wykonywaniem zawy urządzeń zasilania i trakcji elektrycznej. dań zawodowych; l Nr 276 — 15957 — Poz. 1632 p 14) posługiwać się sygnalizacją obowiązującą 15) s ygnalizacja w transporcie szynowym; w transporcie szynowym; 16) z asady i organizacja przewozów osób i ładun- 15) określać rodzaj pociągu i jego relację kierunko- ków; wą na podstawie numeru pociągu; 17) p ojazdy szynowe w transporcie;. 16) stosować zasady dotyczące skrajni budowli 18) w ewnętrzne rozkłady jazdy; i skrajni taboru; 17) dokonywać oględzin torów i rozjazdów, zgodnie 19) t elekomunvikacja w transporcie; z procedurami; 20) p rocedury w stanach awaryjnych, zagrożenia bezpieczeństwa ruchu, w wypadkach pojazdów 18) opisywać wagon, jego urządzenia i wyposażeszynowych oraz podczas przebudowy i awarii nie, z uwzględnieniem wymagań technicznych i bezpieczeństwa ruchu; u o rządzeń sterowania ruchem kolejowym; 19) opisywać procedury i technikę prowadzenia ru- 21) p ożary — akcje ratownicze; chu pojazdów szynowych w warunkach normal- 22) j ęzyk obcy, z uwzględnieniem terminologii nych i awaryjnych; właściwej dla transportu szynowego. 20) posługiwać się wewnętrznymi rozkładami jazdy pociągów, tramwajów i metra; gBLOK: ELEKTROENERGETYKA 21) posługiwać się urządzeniami łączności podczas 1. Cele kształcenia wykonywania zadań zawodowych; Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien 22) stosować ustalone procedury w stanach awaryj- umieć: nych, zagrożenia bezpieczeństwa ruchu, w. wypadkach pojazdów szynowych oraz podczas 1) czytać schematy ideowe i montażowe oraz ryprzebudowy i awarii urządzeń sterowania ru- sunki techniczne elementów konstrukcyjnych chem kolejowym; lz zakresu elektrotechniki i elektroniki; 23) posługiwać się językiem obcym w zakresie nie- 2) rozróżniać elementy obwodów elektrycznych c zbędnym do wykonywania zadań zawodowych. i energetycznych oraz określać ich funkcje; 3) dobierać i obrabiać materiały stosowane w elek- 2. Treści kształcenia (działy programowe) troenergetyce; Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych: r 4) wykonywać połączenia elementów elektrycznych i mechanicznych; 1) historia i organizacja transportu szynowego; 5) wyjaśniać podstawowe zjawiska zachodzące 2) ś rodki transportu szy.nowego; w polu elektrycznym, magnetycznym i elektro- 3) b udowa i oznakowanie pojazdów szynowych; magnetycznym; 4) o znaczenwia na planach i schematach; 6) klasyfikować sieci i urządzenia elektroenergetyczne; 5) p odtorze i budowle inżynieryjne; 7) opisywać proces wytwarzania, przesyłania, roz- 6) n awierzchnie torowe; działu i odbioru energii elektrycznej; 7) t or i jego elementy; 8) charakteryzować sieć elektroenergetyczną 8) r ozjazdy, skrzyżowania i połączenia torów; i trakcyjną oraz określać ich parametry eksploaw9) k ontrola i ocena stanu technicznego toru oraz tacyjne; naprawy rozjazdów; 9) posługiwać się dokumentacją sieci elektroener- 10) urządzenia sterowania ruchem kolejowym; getycznej i trakcyjnej; 11) komputerowe oprogramowanie użytkowe 10) w ykonywać montaż, naprawy, konserwacje i rewspomagające realizację procesu przewozowe- gulacje sieci trakcyjnej; go oraz zadań w zakresie automatyki transportu 11) o pisywać podstacje trakcyjne i kabiny sekcyjne wszynowego, diagnostyki pojazdów szynowych, wraz z urządzeniami pomocniczymi oraz okreśtorów i rozjazdów; lać ich funkcje; 12) przepisy prawa dotyczące transportu szynowe- 12) p osługiwać się dokumentacją techniczną urzągo; dzeń zasilania elektrotrakcyjnego oraz sieci, in- 13) przepisy Międzynarodowego Związku Kolejo- stalacji i urządzeń elektroenergetycznych; wego (Union Internationale des Chemins de Fer — UIC) i Organizacji Współpracy Kolei (Organi- 13) d okonywać montażu, demontażu, napraw, konzacji Sotrudnicziestwa Żelieznych Dorog — serwacji i regulacji urządzeń w podstacjach sie- OSŻD); ciowych i trakcyjnych, kabinach sekcyjnych i stacjach transformatorowych; 14) protokoły, sprawozdania, notatki i korespondencja związana z wykonywaniem zadań zawo- 14) o kreślać i usuwać przyczyny i skutki przepięć, dowych; przeciążeń i zwarć; l Nr 276 — 15958 — Poz. 1632 p 15) dokonywać pomiarów parametrów trakcji elek- 2. Treści kształcenia (działy programowe) trycznej i urządzeń zasilających, w tym uzio- Treści kształcenia są ujęte w następujących działach mów, instalacji odgromowej i prostowników programowych: oraz strojenia filtrów, prób napięciowych kabli i badań transformatora; 1) podstawy rysunku technicznego: mechaniczne-. go, elektrycznego i geodezyjnego; 16) wyznaczać trasy kabli wysokiego, średniego i niskiego napięcia; 2) schematy maszyn i urządzeń oraz sieci zasilających; v 17) badać sprzęt dielektryczny i olej transformatorowy; 3) rysunki urządzeń elektrycznych i elektronicznych; 18) prowadzić dokumentację materiałową urządzeń 4) dokumentacje konstrukcyjno-technologiczne; zasilania elektroenergetycznego i osprzętu; o 5) materiałoznawstwo elektryczne: przewodniki, 19) dokonywać obliczeń trakcyjnych i zużycia enerpółprzewodniki i izolatory; gii elektrycznej; 6) źródła energii elektrycznej i podstawowe poję- 20) dobierać i przygotowywać kable, przewody oraz cia elektryczne; osprzęt do wykonywania połączeń; g 7) działanie prądu elektrycznego na organizm ludz- 21) nadzorować sterowanie urządzeniami elektro- ki; energetycznymi; 8) prąd stały — pojęcia, obwody, przebiegi i stany 22) prowadzić pomiary badawcze i kontrolne goto- nieustalone; wych wyrobów, modeli i prototypów urządzeń. 9) prąd przemienny jednofazowy i trójfazowy — elektroenergetycznych; pojęcia, obwody, przebiegi i stany nieustalone; 23) dokonywać oceny stanu urządzeń sieci trakcyjl10) e lektrownie; nej i urządzeń zasilania sieci, na podstawie pomiarów, regulacji i przeglądów; 11) m ikrosekwencyjne metody wytwarzania, przec twarzania i przesyłania energii elektrycznej; 24) prowadzić prace budowlano-montażowe związane z instalowaniem urządzeń zasilania elek- 12) p rzewody i kable elektroenergetyczne; troenergetycznego trakcji; 13) o świetlenie elektryczne i instalacje elektroener- 25) opracowywać dokumenrtację technologiczną getyczne; i harmonogramy przeglądów oraz napraw urzą- 14) ś rodki ochrony przed porażeniem prądem elekdzeń zasilania elektroenergetycznego; trycznym;. 26) prowadzić dokumentację z wykonywanych za- 15) s tacje i urządzenia elektroenergetyczne; dań zawodowych; 16) p rzepięcia, przeciążenia i zwarcia w systemie w 27) stosować i dobierać środki ochrony przeciwpo- elektroenergetycznym; rażeniowej; 17) l inie napowietrzne; 28) przestrzegać przepisów i zasad bezpieczeństwa 18) l inie kablowe; i higieny pracy, przepisów ochrony przeciwpożarowej, ochrony od porażeń prądem elektrycz- 19) s traty sieciowe i regulacja napięcia w sieciach nym, ochrony odgromowej i ochrony układów elektrycznych; welektrycznych przed przeniesieniem na nie wy- 20) g ospodarka mocą i energią elektryczną; sokiego napięcia oraz ochrony środowiska; 21) s ieć trakcyjna; 29) posługiwać się sprzętem przeciwpożarowym; 22) b udowa sieci trakcyjnej; 30) korzystać z przepisów prawa energetycznego oraz literatury i publikacji zawodowych; 23) s ekcjonowanie sieci trakcyjnej; w31) organizować zaplecze budowy sieci i instalacji 24) s ieć powrotna i prądy błądzące; elektroenergetycznych; 25) z asilanie za pośrednictwem trzeciej szyny; 32) stosować ustalone procedury dotyczące zasila- 26) p rzekształtniki i łączniki półprzewodnikowe; nia elektroenergetycznego w stanach awaryjnych, zagrożenia bezpieczeństwa ruchu i w wy- 27) u kłady automatycznej regulacji w urządzeniach padkach pojazdów szynowych; elektroenergetycznych; 28) e ksploatacja urządzeń elektroenergetycznych; 33) posługiwać się komputerowym oprogramowaniem użytkowym wspomagającym sterowanie 29) r ozdzielnie elektroenergetyczne prądu stałego zasilaniem elektroenergetycznym; i przemiennego oraz kabiny sekcyjne; 34) posługiwać się terminologią z zakresu elektro- 30) u rządzenia rozdzielcze prądu stałego i przeenergetyki i trakcji elektrycznej w języku obcym. miennego; l Nr 276 — 15959 — Poz. 1632 p 31) zespoły przekształtnikowe; 7) montować i eksploatować urządzenia wyposażenia elektrycznego pojazdów szynowych; 32) stany transformatora; 8) dokonywać wymiany i regeneracji podzespołów 33) maszyny wirujące prądu stałego (silniki i prądw pojazdach szynowych; nice) oraz maszyny wirujące prądu przemienne-. go (silniki, prądnice i transformatory), jednofa- 9) wyszukiwać i usuwać usterki w urządzeniach zowe i wielofazowe; i instalacjach elektrycznych pojazdów szyno- 34) zasady eksploatacji sieci trakcyjnej i urządzeń wych; v elektroenergetycznych; 10) d okonywać pomiarów wielkości elektrycznych 35) gospodarka energetyczna w transporcie szyno- w urządzeniach i maszynach trakcyjnych; wym; 11) d okonywać pomiarów dopuszczalnego zużycia 36) prowadzenie dokumentacji wykonywanych za- cozęści i elementów ruchomych w pojazdach dań zawodowych; szynowych; 37) zabezpieczenia przewodów i odbiorników; 12) k lasyfikować, sprawdzać i obsługiwać urządze- 38) przyrządy pomiarowe do diagnozowania urzą- nia hamujące w pojazdach szynowych oraz dzeń elektroenergetycznych; urządzenia kontroli ich działania; g 39) pomiar parametrów sieci trakcyjnej, sieci elek- 13) k lasyfikować i porównywać zalety oraz wady sytrycznych i instalacji elektrycznych; stemów hamowania pojazdów trakcyjnych i wagonów; 40) ochrona przepięciowa w sieci trakcyjnej; 14) w ykonywać próby hamulców zespolonych 41) ochrona przeciwporażeniowa człowieka;.w pojazdach szynowych; 42) przepisy prawa energetycznego oraz literatura 15) r ozpoznawać typowe usterki w układzie hamuli publikacje zawodowe; lcowym i określać sposoby ich usuwania; 43) organizacja zaplecza budowy; 16) d okonywać oceny stanu technicznego pojazdu 44) organizacja budowy sieci trakc c yjnej i urządzeń szynowego; energetycznych; 17) c zytać charakterystyki pracy pojazdów trakcyj- 45) zasady bezpiecznej pracy przy urządzeniach sie- nych; ci trakcyjnej oraz urządzeniach zasilania sieci 18) k lasyfikować elementy pojazdów szynowych: trakcyjnej; r wózki, zestawy kołowe, silniki trakcyjne, prze- 46) komputerowe oprogramowanie użytkowe kładnie, prądnice i przetwornice; wspomagające sterowanie zasilaniem elektroenergetycznym;. 19) r ozróżniać i klasyfikować konstrukcje nadwozi pojazdów szynowych; 47) język obcy, z uwzględnieniem terminologii z za- 20) o bsługiwać urządzenia sprzęgowe i zderzne kresu elewktroenergetyki i trakcji elektrycznej. oraz ich połączenia elektryczne; BLOK: POJAZDY SZYNOWE 21) r ozróżniać przekładnie mechaniczne, hydrauliczne i elektryczne, opisywać ich zalety i wady 1. Cele kształcenia oraz porównywać ich sprawność; Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien 22) o bsługiwać urządzenia nastawcze zespołów umieć: w grzejnych, wentylacyjnych i klimatyzacji pojaz- 1) posługiwać się schematami obwodów elek- dów szynowych; trycznych oraz schematami ideowymi i monta- 23) d okonywać oględzin i badań urządzeń elektryczżowymi układów maszyn i urządzeń elektrycznych taboru, w szczególności urządzeń ogrzenych stosowanych w pojazdach szynowych; wania, wentylacji i klimatyzacji; 2) o bsługiwać urządzenia elektryczne i komputero- 24) o ceniać stan techniczny komutatorów, szczotek we stosowane w pojazdach szynowych; w oraz innych elementów maszyn elektrycznych; 3) k lasyfikować silniki elektryczne i urządzenia pomocnicze stosowane w pojazdach szynowych, 25) d iagnozować urządzenia stosowane w pojazzgodnie z dokumentacją techniczno-ruchową dach szynowych i kwalifikować je do naprawy; (DTR); 26) o kreślać cechy charakterystyczne nastawnika 4) d okonywać oględzin i prowadzić badania tech- jazdy i styczników grupowych w pojazdach trakniczne urządzeń elektrycznych pojazdów szyno- cyjnych; wych; 27) s prawdzać, regulować i naprawiać urządzenia 5) e ksploatować akumulatory i montować je w po- elektryczne w obwodach pomocniczych pojazjazdach szynowych; dów trakcyjnych i wagonach; 6) m ontować, regulować i eksploatować elementy 28) c harakteryzować technologię przygotowania pobierające prąd dla pojazdów szynowych; pojazdów trakcyjnych i wagonów do ruchu; l Nr 276 — 15960 — Poz. 1632 p 29) oceniać przydatność do ruchu pojazdów trakcyj- 13) u rządzenia pneumatyczne pojazdów szynonych i wagonów; wych; 30) określać liczbę pojazdów trakcyjnych niezbęd- 14) s ystemy urządzeń odbioru prądu elektrycznego; nych do realizacji zadań przewozowych; 15) m aszyny, urządzenia elektryczne, przekształtniki. 31) dokonywać codziennej obsługi pojazdów trak- i przetwornice w obwodzie głównym i pomocnicyjnych i wagonów; czym w pojazdach szynowych; 32) określać czas wykorzystania pojazdów trakcyj- 16) o bwody ovgrzewania i oświetlenia oraz przenych; twornice; 33) sporządzać plany pracy pojazdów trakcyjnych 17) u rządzenia automatyki w obwodach sterowania i ich obsługi; pojazdów trakcyjnych; o 34) wykorzystywać charakterystyki prędkości i sił 18) r egulatory w pojazdach szynowych; pociągowych pojazdów trakcyjnych; 19) s chematy elektryczne i automatyki obwodów 35) oceniać wpływ oporów ruchu pociągów na w pojazdach szynowych; prędkość jazdy pociągów; 20) u kłady sterowania w pojazdach trakcyjnych; 36) obliczać czas jazdy i prędkość pojazdów szyno-g 21) u kłady hamulcowe pojazdów szynowych, ich wych dla potrzeb rozkładu jazdy; systemy i typy; 37) obliczać dopuszczalną w określonych warun- 22) u kłady sterownicze i diagnostyka hamulców; kach masę wagonów w składzie pociągu, zespole tramwaju i metra; 23) e lementy elektroniki w pojazdach szynowych;. 38) posługiwać się urządzeniami komputerowymi 24) o rganizacja obsługi i naprawy pojazdów szynow diagnostyce i obsłudze pojazdów szynowych; wych; l 39) sprawdzać przygotowanie, pod względem bez- 25) z asady organizowania przewozów pojazdami pieczeństwa, składu pociągu do przewozu ła- szynowymi; dunków niebezpiecznych i speccjalnych; 26) p raca posterunków rewizji technicznej; 40) obsługiwać systemy lokalizacji pojazdów szynowych; 27) z asady gospodarki pojazdami szynowymi; 41) stosować ustalone procedury w stanach awaryj- 28) w ymagania dla pojazdów szynowych w komunych oraz podczas incyde r ntów, wypadków i po- nikacji międzynarodowej: napięcia zasilania, ważnych wypadków kolejowych. zmiany rozstawu kół (wymiana wózków, systemy Talgo, Rafil i SUW); 2. Treści kształcenia (działy. programowe) 29) p rzydział i ewidencja pojazdów trakcyjnych; Treści kształcenia są ujęte w następujących działach 30) p raca pojazdu trakcyjnego; programowywch: 31) z asady wykorzystania pojazdów trakcyjnych; 1) schematy obwodów elektrycznych, schematy ideowe i montażowe układów maszyn i urzą- 32) d ysponowanie pojazdami trakcyjnymi; dzeń elektrycznych stosowanych w pojazdach 33) c harakterystyka sił pociągowych; szynowych; 34) r uch pociągu, tramwaju i metra; 2) p rądnice prądu stałego i przemiennego; w 35) o pory ruchu pociągu, tramwaju i metra; 3) s ilniki prądu stałego; 36) o bliczanie dopuszczalnej masy wagonów 4) m aszyny elektryczne prądu przemiennego; w składzie pociągu, zespole tramwaju i metra; 5) z abezpieczenia przeciwporażeniowe i przeciw- 37) b adania pojazdów trakcyjnych; zwarciowe stosowane w pojazdach szynowych; 38) u rządzenia komputerowe w diagnostyce i ob- 6) a kumulatory w pojazdach szynowych; słudze pojazdów szynowych oraz rejestratory; w 7) z abezpieczenia prądowe silników i transforma- 39) p rzygotowanie wagonów do przewozu ładuntorów; ków niebezpiecznych i specjalnych; 8) p rzyrządy pomiarowe do diagnozowania pojaz- 40) s ystemy lokalizacji pojazdów szynowych; dów szynowych; 41) p rocedury w stanach awaryjnych oraz podczas 9) t echnika pomiarów; incydentów, wypadków i poważnych wypad- 10) klasyfikacja pojazdów szynowych; ków kolejowych; 11) budowa pojazdów szynowych (układ biegowy, 42) p ogotowia techniczne, pociągi ratunkowe i ponadwozie, urządzenia cięgłowo-zderzne i układ ciągi utrzymania sieci trakcyjnej; hamulcowy); 43) z asady bezpiecznej pracy z pojazdami trakcyjny- 12) napęd pojazdów szynowych; mi. l Nr 276 — 15961 — Poz. 1632 p BLOK: PODSTAWY DZIAŁALNOŚCI ZAWODOWEJ 3) analiza ekonomiczna w przedsiębiorstwie; 4) struktura budżetu przedsiębiorstwa; 1. Cele kształcenia 5) plan rozwoju przedsiębiorstwa; Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien umieć: 6) strategie marketin. gowe; 7) metody poszukiwania pracy; 1) wyjaśniać mechanizmy funkcjonowania gospodarki rynkowej; 8) dokumentvy dotyczące zatrudnienia; 2) r ozróżniać formy organizacyjno-prawne przed- 9) podejmowanie i prowadzenie działalności gosiębiorstw; spodarczej; 3) s porządzać budżet i planować rozwój przedsię- 10) p rawo pracy i prawo o swobodzie działalności biorstwa; goospodarczej; 4) o pracowywać plan marketingowy; 11) b ezpieczeństwo i higiena pracy; 12) o chrona przeciwpożarowa, ochrona od porażeń 5) p odejmować działania związane z poszukiwaprądem elektrycznym, ochrona odgromowa niem pracy; i ochrona środowiska; g 6) s porządzać dokumenty dotyczące zatrudnienia; 13) e lementy ergonomii; 7) s porządzać dokumenty niezbędne do podejmo- 14) ś rodki ochrony indywidualnej; wania i prowadzenia działalności gospodarczej; 15) z asady udzielania pierwszej pomocy poszkodo- 8) s tosować przepisy Kodeksu pracy dotyczące wanym w wypadkach przy pracy; praw i obowiązków pracownika i pracodaw.cy; 16) e lementy fizjologii i higieny pracy; 9) s tosować przepisy i zasady bezpieczeństwa i hi- 17) z agrożenia i profilaktyka w środowisku pracy; gieny pracy, przepisy ochrony przeciwlpożarowej, ochrony od porażeń prądem elektrycznym 18) z asady i metody komunikowania się; i ochrony odgromowej oraz ochrony środowi- 19) e lementy socjologii i psychologii pracy; ska; 20) ź ródła informacji zawodowej i oprogramowanie 10) stosować przepisy prawa dotyczące działalności użytkowe, w tym w języku obcym; zawodowej; 21) f ormy doskonalenia zawodowego; 11) organizować stanowisko pracy zgodnie z wy- 22) e tyka. maganiami ergonomii; 12) dobierać środki ochrony indywidualnej do ro- III. PODZIAŁ GODZIN NA BLOKI PROGRAMOWE dzaju wykonywanej pracy;

18) podejmować decyzje; * Podział godzin na bloki programowe dotyczy kształcenia 19) korzystać ze źródeł informacji, dokumentacji w szkołach dla młodzieży i w szkołach dla dorosłych technicznej, norm, katalogów i oprogramowa- (w formie stacjonarnej i zaocznej). w nia użytkowego, w tym w języku obcym; ** Pozostałe 5% godzin jest przeznaczone do rozdysponowania przez autorów programów nauczania na dostosowa- 20) organizować doskonalenie zawodowe pracow- nie kształcenia do potrzeb rynku pracy, w tym na specjaliników; zację. 21) przestrzegać zasad etyki. IV. ZALECANE WARUNKI REALIZACJI TREŚCI KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE 2. Treści kształcenia (działy programowe) Do realizacji treści kształcenia, ujętych w blokach pro- Treści kształcenia są ujęte w następujących działach gramowych, są odpowiednie następujące pomieszprogramowych: czenia dydaktyczne: 1) g ospodarka rynkowa; 1) laboratorium elektryczne i elektroniczne; 2) f ormy organizacyjno-prawne przedsiębiorstw; 2) pracownia zajęć praktycznych; l Nr 276 — 15962 — Poz. 1632 p 3) pracownia infrastruktury kolejowej; 4) s tanowiska do obróbki przewodów, kabli oraz montażu podzespołów, zespołów i urządzeń elektrycz- 4) pracownia pojazdów szynowych; nych (jedno stanowisko dla trzech uczniów/słucha- 5) pracownia sieci i rozdzielni elektroenergetycznych. czy); 5) z estaw elektronarzędz.i do obróbki elementów ma- Laboratorium elektryczne i elektroniczne poszyn i urządzeń elektroenergetycznych i pojazdów winno być wyposażone w: szynowych. 1) stanowiska pomiarowe zasilane napięciem stabili- v zowanym w zakresie 0÷150 V= i 3x400/230 V~ (jed- Pracownia infrastruktury kolejowej powinna no stanowisko dla trzech uczniów/słuchaczy); być wyposażona w: 2) mierniki analogowe i cyfrowe; 1) modele, foliogramy i przezrocza, przedstawiające: o 3) generatory funkcji; a) s krajnię budowli i skrajnię taboru, 4) oscyloskopy o paśmie 20 MHz z sondami pomia- b) przekroje poprzeczne podtorza i toru, rowymi; c) b udowle inżynieryjne, budynki i urządzenia sta- 5) makiety (trenażery) umożliwiające wykonywanie cyjne, pomiarów napięcia, prądu, rezystancji, pojemnoś-g d) konstrukcje toru i rozjazdów z zamknięciami naci i indukcyjności: stawczymi na poziomie szyn, a) obwodów RLC, e) k onstrukcje przejazdów i urządzenia zabezpieb) transformatora, czające, c) silnika małej mocy,. f) złącza izolowane, d) instalacji elektrycznych, g) łączniki szynowe, l e) linii przesyłowych, h) maszyny i sprzęt do robót torowych, f) zabezpieczeń elektrycznych, ci) s ieć trakcyjną; g) prądnicy małej mocy; 2) filmy dydaktyczne przedstawiające budowę i remonty torów kolejowych, rozjazdów i montaż 6) stanowiska komputerowe do opracowywania wyurządzeń sterowania ruchem kolejowym; ników (jedno stanowisko dla pięciu uczniów/słuchaczy); r 3) komplet przyrządów do pomiaru toru, zwrotnic i zamknięć nastawczych; 7) wzmacniacze; 8) generatory;. 4) oznaczniki na planach i schematach; 5) dokumentacje budowy urządzeń na szlakach i sta- 9) elementy i układy elektroniczne; cjach kolejowych; w 10) elementy i układy scalone; 6) urządzenia łączności ruchowej z koncentratorem 11) regulatory czynników fizycznych; elektromechanicznym i komputerowym; 12) czujniki i elementy wykonawcze stosowane w au- 7) sieci radiotelefoniczne wyposażone w koncentratomatyce; tory i radiotelefony; 13) przetworniki A/C i C/A; 8) urządzenia łączności dyspozytorskiej; w 14) układy transmisji szeregowej i równoległej; 9) urządzenia rozgłoszeniowej i wizualnej informacji dla podróżnych; 15) przekaźniki prądu stałego i przemiennego, elektroniczne i czasowe; 10) p rogramy komputerowe do symulacji działania urządzeń sterowania ruchem kolejowym; 16) układy prostownicze. 11) u rządzenia telewizji przemysłowej; wPracownia zajęć praktycznych powinna być wyposażona w: 12) m odel rozjazdu torów tramwajowych z napędem i ogrzewaniem. 1) stanowiska do obróbki ręcznej i mechanicznej materiałów stosowanych w elektroenergetyce (jedno Pracownia pojazdów szynowych powinna być stanowisko dla trzech uczniów/słuchaczy); wyposażona w: 2) stanowiska do wykonywania połączeń nierozłącz- 1) modele lub przezrocza przedstawiające pojazdy nych i rozłącznych (jedno stanowisko dla trzech szynowe; uczniów/słuchaczy); 2) modele elementów połączeń pojazdów szyno- 3) stanowiska do montażu i demontażu podzespołów, wych; zespołów i urządzeń pojazdów szynowych oraz urządzeń elektroenergetycznych (jedno stanowisko 3) modele wózków i zestawów kołowych pojazdów dla trzech uczniów/słuchaczy); szynowych; l Nr 276 — 15963 — Poz. 1632 p 4) modele i schematy układów oświetlenia, ogrzewa- 3) model trzeciej szyny; nia i klimatyzacji pojazdów szynowych, tramwa- 4) modele konstrukcji wsporczych; jów i metra; 5) modele fundamentów konstrukcji wsporczych 5) modele i urządzenia sprzęgowe i zderzne; oraz sieci przesyłowych i trakcyjnych; 6) modele i schematy urządzeń hamulcowych;. 6) modele sieci trakcyjnej stacji; 7) modele, rysunki i elementy instalacji hamulcowej; 7) model przęsvła naprężenia sieci trakcyjnej; 8) przekroje zaworów hydraulicznych, pneumatycznych i elektropneumatycznych stosowanych w in- 8) elementy i modele osprzętu sieci zasilającej, przestalacji hamulcowej pojazdów szynowych; syłowej, trakcyjnej, powrotnej i ochronnej; 9) modele napędów pojazdów trakcyjnych; 9) elementy układu ochrony przepięciowej, przeciążenoiowej, od porażeń prądem elektrycznym i od- 10) modele i schematy obwodów głównych i pomocgromowej; niczych oraz urządzeń ochrony odgromowej w pojazdach trakcyjnych; 10) p rzyrządy pomiarowe do lokalizowania uszkodzonych kabli oraz układów zabezpieczających pod- 11) urządzenia kontrolno-pomiarowe taboru; stacje trakcyjne; 12) schematy obwodów działania urządzeń elektrycz-g nych w układzie sterowania pojazdów trakcyjnych; 11) s przęt ochronny zabezpieczający przed porażeniem prądem elektrycznym, instrukcje i przepisy 13) nastawniki jazdy pojazdów szynowych; prawa z zakresu ochrony przeciwporażeniowej; 14) elementy maszyn elektrycznych i regulatory na- 12) p rzekształtniki i ich elementy; pięcia w pojazdach szynowych;.13) m akietę z wyposażeniem obiektów rozdzielni: prą- 15) przekaźniki stosowane w obwodach elektrycznych; du przemiennego, prądu stałego i kabiny selekcyj- 16) układy rozrządowe pojazdów trakcyjnych; nej; l 17) styczniki, wyłączniki, przełączniki, odłączniki, wy- 14) e ksponaty i modele rozdzielni prądu stałego; łączniki szybkie i ich modele; c 15) m odele urządzeń pomocniczych, w tym filtrów 18) elektroniczne tablice informacyjne; podstacyjnych wygładzających; 19) model instalacji nagłaśniającej w pojazdach szy- 16) s tanowisko do pokazu oddziaływania prądu eleknowych; trycznego na obwody sterowania ruchem kolejorwym i metrem; 20) tachografy i rejestratory rejestrujące przebieg pracy pojazdów szynowych; 17) m odel układu sterowania zwrotnicami tramwajo- 21) model systemu nadzoru ruchu tramwajów w opar- wymi i trolejbusowymi;. ciu o system GPS; 18) p rogram komputerowy do symulacji sterowania 22) programy komputerowe do symulacji działania zasilaniem elektroenergetycznym. pojazdów trwakcyjnych. Pracownie powinny składać się z sali lekcyjnej i zaplecza magazynowo-socjalnego. W sali lekcyjnej należy Pracownia sieci i rozdzielni elektroenergezapewnić stanowisko pracy dla nauczyciela i odpotycznych powinna być wyposażona w: wiednią liczbę stanowisk pracy dla uczniów (słucha- 1) model układu zasilania trakcji elektrycznej; czy). 2) modele odbieraków prądu elektrycznego pojaz- W warsztatach szkolnych powinno znajdować się powdów trakcyjnych; mieszczenie do instruktażu. Załącznik nr 8 PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE TECHNIK OPTYK w SYMBOL CYFROWY 322¹⁶ I. OPIS ZAWODU 3) odczytywać oraz sporządzać dokumentację konstrukcyjną i technologiczną; 1. W wyniku kształcenia w zawodzie absolwent powinien umieć: 4) wykonywać pomiary elementów, zespołów oraz wyrobów optycznych i optoelektronicznych; 1) interpretować podstawowe zjawiska i prawa z zakresu optomechaniki, optoelektroniki i opty- 5) dobierać materiały konstrukcyjne i technoloki fizycznej; giczne do montażu, napraw i kontroli zespołów oraz wyrobów optycznych i optoelektronicz- 2) posługiwać się terminologią z zakresu optyki innych; strumentalnej, optyki oftalmicznej, optometrii, kontaktologii i fotometrii; 6) wykonywać operacje obróbki mechanicznej; l Nr 276 — 15964 — Poz. 1632 p 7) wykonywać elementy oraz zespoły optyczne 2. Absolwent szkoły kształcącej w zawodzie technik i optoelektroniczne; optyk powinien być przygotowany do wykonywania następujących zadań zawodowych: 8) d okonywać montażu i demontażu oraz napraw i konserwacji zespołów oraz wyrobów optycz- 1) w ykonywania elementów oraz zespołów optycznych i optoelektronicznych; nych i optoelektronicznych;. 9) j ustować i ustawiać układy, zespoły oraz wyro- 2) d okonywania montażu i demontażu instrumenby optyczne i optoelektroniczne; tów optycznych i optoelektronicznych; v 10) określać stopień zużycia narzędzi i przyrządów 3) d okonywania weryfikacji oraz naprawy części kontrolno-pomiarowych; i zespołów aparatury optycznej i optoelektronicz- 11) przestrzegać procedur kontroli jakości materia- nej; łów, wyrobów i usług; 4) j ustowania i ustawiania układów, zespołów oraz o 12) wykorzystywać wiedzę z zakresu anatomii i fi- wyrobów optycznych i optoelektronicznych; zjologii oka; 5) w ykonywania pomiarów i badań elementów, 13) określać wady refrakcji i akomodacji oraz spo- układów, zespołów oraz wyrobów optycznych soby ich korekcji; i optoelektronicznych; 14) określać techniki dopasowywania soczewekg 6) o kreślania wad refrakcji i akomodacji oraz sposokontaktowych; bów ich korekcji; 15) przestrzegać zasad pielęgnacji soczewek kon- 7) d obierania oraz wykonywania pomocy wzrokotaktowych; wych i przyrządów optycznych; 16) dobierać materiały do wykonania pomocy wzro- 8) p oradnictwa dotyczącego doboru opraw okularo-. kowych; wych, soczewek i powłok ochronnych; 17) dobierać i wykonywać pomoce wzrokowe; 9) p rowadzenia sprzedaży wyrobów i akcesoriów l 18) oceniać jakość wykonania pomocy wzrokowych optycznych. i przyrządów optycznych; 3. Zawód technik optyk jest zawodem szerokoprofiloc 19) wyposażać warsztat optyczny, gabinet optome- wym, umożliwiającym specjalizację pod koniec trystyczno-kontaktologiczny i salon optyczny; okresu kształcenia. Szkoła określa umiejętności specjalistyczne, biorąc pod uwagę potrzeby regio- 20) przestrzegać zasad dezynfekcji i sterylizacji; nalnego rynku pracy i zainteresowania uczniów. Te- 21) posługiwać się przyrządami i urządzeniami sto- matyka specjalizacji może dotyczyć: r sowanymi w optyce instrumentalnej, optyce of- 1) o ftalmiki; talmicznej, optometrii i kontaktologii; 2) optometrii i refrakcji; 22) udzielać porad z zak.resu stosowania i konserwacji pomocy wzrokowych; 3) k ontaktologii; 23) posługiwać się instrukcjami i normami dotycząw 4) wykonywania elementów optycznych; cymi przebiegu procesów technologicznych; 5) m ontażu sprzętu optycznego i optoelektroniczne- 24) posługiwać się językiem obcym w zakresie niego; zbędnym do wykonywania zadań zawodowych; 6) n apraw sprzętu optycznego i optoelektroniczne- 25) stosować przepisy prawa dotyczące wykonywago. nych zadań zawodowych; 26) przestrzegać przepisów i zasad bezpieczeństwa II. BLOKI PROGRAMOWE w i higieny pracy, przepisów ochrony przeciwpo- Zakres umiejętności i treści kształcenia, wynikający żarowej oraz ochrony środowiska; z opisu zawodu, zawierają następujące bloki progra- 27) organizować stanowisko pracy zgodnie z wy- mowe: maganiami ergonomii; 1) podstawy zawodu; 28) kierować zespołem pracowników; 2) p rzyrządy i urządzenia optyczne i optoelektroniczw 29) stosować przepisy Kodeksu pracy dotyczące ne; praw i obowiązków pracownika i pracodawcy; 3) optyka oftalmiczna; 30) udzielać pierwszej pomocy poszkodowanym w wypadkach przy pracy; 4) podstawy działalności zawodowej. 31) korzystać z różnych źródeł informacji oraz do- BLOK: PODSTAWY ZAWODU radztwa specjalistycznego; 1. Cele kształcenia 32) prowadzić działalność gospodarczą. Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien Kształtowanie postaw przedsiębiorczych oraz przyumieć: gotowanie do wejścia na rynek pracy powinno przebiegać zarówno w trakcie kształcenia zawodo- 1) interpretować podstawowe zjawiska i prawa wego, jak i podczas realizacji zajęć edukacyjnych z zakresu optyki, mechaniki, elektrotechniki i op- „Podstawy przedsiębiorczości”. toelektrotechniki; l Nr 276 — 15965 — Poz. 1632 p 2) posługiwać się przyrządami kontrolno-pomiaro- 26) o kreślać znaczenie higieny osobistej w profilakwymi; tyce chorób oczu; 3) d okonywać pomiarów wielkości geometrycz- 27) p rzestrzegać zasad dezynfekcji i sterylizacji. nych, elektrycznych i świetlnych oraz interpretować wyniki tych pomiarów; 2. Treści kształcenia (dzi.ały programowe) 4) s porządzać szkice i rysunki techniczne elemen- Treści kształcenia są ujęte w następujących działach tów aparatury optycznej i optoelektronicznej; programowych: v 5) p osługiwać się komputerowym oprogramowa- 1) podstawowe zjawiska i prawa z zakresu optyki, niem użytkowym wspomagającym sporządza- mechaniki, elektroniki i optoelektrotechniki; nie szkiców i rysunków technicznych; 2) obwody, układy elektroniczne i optoelektronicz- 6) p osługiwać się instrukcjami i dokumentacją noe; techniczną; 3) podstawy miernictwa optycznego, elektryczne- 7) s porządzać dokumentację konstrukcyjną i tech- go i mechanicznego; nologiczną; 4) zasady sporządzania rysunku technicznego; 8) c harakteryzować budowę oraz zasady działania g elementów, układów optycznych i optoelektro- 5) komputerowe oprogramowanie użytkowe nicznych oraz przyrządów kontrolno-pomiaro- wspomagające sporządzanie szkiców i rysunwych; ków technicznych; 9) o kreślać zasady montażu, demontażu, regulacji 6) rysunki wykonawcze, złożeniowe, zabiegowe i konserwacji elementów i układów optycznych i operacyjne;. i optoelektronicznych oraz przyrządów kontrol- 7) elementy, układy optyczne i optoelektroniczne no-pomiarowych; oraz przyrządy kontrolno-pomiarowe; 10) dobierać elementy optyczne, mechlaniczne, 8) montaż, demontaż, regulacja i konserwacja eleelektroniczne i optoelektroniczne do montażu; cmentów i układów optycznych i optoelektro- 11) dokonywać montażu, konserwacji i napraw nicznych oraz przyrządów kontrolno-pomiaroczęści, podzespołów i zespołów sprzętu optycz- wych; nego i optoelektronicznego; 9) mechanizmy drobne i precyzyjne stosowane 12) oceniać stan techniczny sprzętu, aparatury op- w urządzeniach i aparaturze optycznej i optotycznej i optoelektronicznerj; elektronicznej; 13) dobierać materiały do procesów wytwarzania, 10) o cena stanu technicznego sprzętu, aparatury montażu, konserwac. ji i napraw sprzętu optycz- optycznej i optoelektronicznej; nego i optoelektronicznego; 11) m ateriały konstrukcyjne i technologiczne stoso- 14) wykonywać podstawowe operacje ręcznej i mewane w układach i urządzeniach optycznych w chanicznej obróbki materiałów; i optoelektronicznych; 15) oceniać zgodność wykonania wyrobów z wa- 12) p odstawowe operacje obróbki ręcznej i mecharunkami technicznymi; nicznej; 16) charakteryzować budowę i fizjologię oka; 13) s ymbole i schematy elektroniczne; 17) określać funkcje i właściwości narządu wzroku; 14) e lementy, układy elektroniczne stosowane w 18) charakteryzować oko miarowe, krótkowzroczne, w urządzeniach optycznych i optoelektronicznadwzroczne i astygmatyczne; nych; 19) charakteryzować widzenie obuoczne i prze- 15) z asady konserwacji maszyn i urządzeń; strzenne; 16) z abezpieczenia przeciwpożarowe; 20) rozróżniać wady rogówki, tęczówki, twardówki, 17) n ormy, procedury i narzędzia kontroli jakości naczyniówki, siatkówki i soczewki; w produkcji, wyrobów i usług; 21) określać funkcje dodatkowych narządów oka 18) b udowa oka; i charakteryzować ich budowę; 19) w idzenie barw, adaptacja, akomodacja, ostrość 22) rozróżniać wady powieki, spojówki, narządu łzowzroku i refrakcja; wego i mięśni gałki ocznej; 20) o ko miarowe i oko niemiarowe; 23) określać wpływ szkieł kontaktowych na funkcjonowanie narządu wzroku; 21) k rótkowzroczność i nadwzroczność; 24) określać wpływ promieniowania światła na na- 22) a stygmatyzm; rząd wzroku; 23) k onwergencja oczu i rodzaje zeza; 25) charakteryzować metody profilaktyki chorób oczu; 24) s tarczowzroczność; l Nr 276 — 15966 — Poz. 1632 p 25) oko bezsoczewkowe; 6) klasyfikacja i budowa przyrządów optycznych i optoelektronicznych; 26) widzenie przestrzenne; 7) montaż, justowanie i kontrola jakości przyrzą- 27) anizometria i anizeikonia; dów optycznych; 28) szkła kontaktowe;. 8) naprawy przyrządów optycznych i optoelektro- 29) profilaktyka chorób oczu; nicznych; 30) dezynfekcja i sterylizacja. 9) technologvia wykonania połączeń; 10) p omiary parametrów urządzeń optycznych i op- BLOK: PRZYRZĄDY I URZĄDZENIA OPTYCZNE toelektronicznych; I OPTOELEKTRONICZNE 11) b udowa i zastosowanie narzędzi i przyrządów o 1. Cele kształcenia justerskich; Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien 12) p odstawy eksploatacji przyrządów optycznych umieć: i optoelektronicznych. 1) posługiwać się terminologią z zakresu fotome- BLOK: OPTYKA OFTALMICZNA trii; g 1. Cele kształcenia 2) w yjaśniać zjawisko rozchodzenia się, odbicia i załamania światła; Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien umieć: 3) c harakteryzować budowę oraz określać zastosowanie pryzmatów i zwierciadeł;. 1) charakteryzować rodzaje i układy soczewek okularowych; 4) c harakteryzować budowę oraz określać zastosowanie płytek płaskorównoległych; l 2) charakteryzować materiały stosowane w przemyśle oftalmicznym; 5) c harakteryzować budowę oraz określać zastosowanie soczewek; c 3) określać jakość materiałów stosowanych w optyce oftalmicznej; 6) c harakteryzować aberracje układów optycznych; 4) charakteryzować narzędzia, sprzęt i aparaturę oftalmiczną; 7) c harakteryzować połączenia nierozłączne i rozr łączne; 5) charakteryzować metody montażu stosowane w optyce oftalmicznej; 8) d okonywać klasyfikacji przyrządów optycznych i optoelektronicznych; 6) charakteryzować metody przemysłowej produk-. cji elementów oftalmicznych; 9) c harakteryzować budowę przyrządów optycznych i optoelektronicznych; 7) wykonywać czynności wstępne przed spraww dzaniem wzroku; 10) dokonywać montażu, justowania i kontroli jakości przyrządów optycznych; 8) rozpoznawać wady refrakcji; 11) dokonywać napraw przyrządów optycznych 9) sprawdzać przedni odcinek oka za pomocą mii optoelektronicznych; kroskopu optometrystycznego; 12) dokonywać pomiarów parametrów urządzeń 10) s prawdzać przezierność soczewki; woptycznych i optoelektronicznych; 11) s prawdzać wzrok metodami obiektywnymi i su- 13) charakteryzować budowę oraz określać zastoso- biektywnymi; wanie narzędzi i przyrządów justerskich; 12) p osługiwać się oprawą do szkieł próbnych; 14) dokonywać oceny jakości wykonanych prac; 13) p osługiwać się dioptromierzem; 15) określać zasady eksploatacji przyrządów optycz- 14) d okonywać pomiaru przedniego odcinka oka; wnych i optoelektronicznych. 15) r ozpoznawać rodzaje zeza; 2. Treści kształcenia (działy programowe) 16) r ozpoznawać anizeikonię; Treści kształcenia są ujęte w następujących działach 17) p osługiwać się pupilometrem i głębokościomieprogramowych: rzem; 1) podstawy fotometrii; 18) c harakteryzować metody korekcji oka niemiarowego i starczowzrocznego; 2) p ryzmaty i zwierciadła; 19) c harakteryzować pomoce wzrokowe oraz zasa- 3) p łytki płaskorównoległe; dy ich użytkowania; 4) s oczewki; 20) d opasowywać, aplikować i dokonywać konser- 5) a berracja układów optycznych; wacji szkieł kontaktowych; l Nr 276 — 15967 — Poz. 1632 p 21) udzielać porad dotyczących stosowania pomo- 10) s tosować przepisy prawa dotyczące działalności cy wzrokowych; zawodowej; 22) wykonywać pomoce wzrokowe i przyrządy op- 11) o rganizować stanowisko pracy zgodnie z wytyczne; maganiami ergonomii;. 23) dokonywać obróbki soczewek okularowych; 12) d obierać środki ochrony indywidualnej do rodzaju wykonywanej pracy; 24) dobierać oprawy okularowe; 13) u dzielać vpierwszej pomocy poszkodowanym 25) posługiwać się komputerowym oprogramowaw wypadkach przy pracy; niem specjalistycznym. 14) o kreślać wpływ zmęczenia fizycznego i psy- 2. Treści kształcenia (działy programowe) chicznego na efektywność oraz bezpieczeństwo poracy; Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych: 15) k omunikować się z uczestnikami procesu pracy; 1) rodzaje i układy soczewek okularowych; 16) p rowadzić negocjacje; 2) m ateriały, narzędzia, sprzęt i aparatura stoso- 17) r ozwiązywać problemy dotyczące działalności wana w optyce oftalmicznej; gzawodowej; 3) m etody produkcji soczewek okularowych; 18) p odejmować decyzje; 4) z asady prowadzenia wywiadu z klientem; 19) k orzystać z różnych źródeł informacji, dokumentacji technicznej, norm, katalogów i oprogramo- 5) m etody wykrywania i korekcji wad wzroku. oraz wania użytkowego, w tym w języku obcym; oka starczowzrocznego; 20) o rganizować doskonalenie zawodowe pracow- 6) s zkła kontaktowe i techniki dopasowywania ników; l szkieł kontaktowych; 21) p rzestrzegać zasad etyki. 7) o pieka nad klientem posługująccym się szkłami kontaktowymi; 2. Treści kształcenia (działy programowe) 8) p oradnictwo dotyczące stosowania pomocy Treści kształcenia są ujęte w następujących działach wzrokowych; programowych: 9) z asady dobierania i wrykonywania pomocy 1) gospodarka rynkowa; wzrokowych; 2) formy organizacyjno-prawne przedsiębiorstw; 10) obsługa komputerowego oprogramowania spe-. 3) analiza ekonomiczna w przedsiębiorstwie; cjalistycznego. 4) struktura budżetu przedsiębiorstwa; BLOK: PODSTAWY DZIAŁALNOŚCI ZAWODOWEJ w 5) plan rozwoju przedsiębiorstwa; 1. Cele kształcenia 6) strategie marketingowe; Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien 7) metody poszukiwania pracy; umieć: 8) dokumenty dotyczące zatrudnienia; 1) wyjaśniać mechanizmy funkcjonowania gospodarki rynkowej; 9) podejmowanie i prowadzenie działalności gow spodarczej; 2) r ozróżniać formy organizacyjno-prawne przedsiębiorstw; 10) p rawo pracy i prawo o swobodzie działalności gospodarczej; 3) s porządzać budżet i planować rozwój przedsiębiorstwa; 11) b ezpieczeństwo i higiena pracy; 4) o pracowywać plan marketingowy; 12) o chrona przeciwpożarowa i ochrona środowiw ska; 5) p odejmować działania związane z poszukiwaniem pracy; 13) e lementy ergonomii; 6) s porządzać dokumenty dotyczące zatrudnienia; 14) ś rodki ochrony indywidualnej; 7) s porządzać dokumenty niezbędne do podejmo- 15) z asady udzielania pierwszej pomocy poszkodowania i prowadzenia działalności gospodarczej; wanym w wypadkach przy pracy; 8) s tosować przepisy Kodeksu pracy dotyczące 16) e lementy fizjologii i higieny pracy; praw i obowiązków pracownika i pracodawcy; 17) z agrożenia i profilaktyka w środowisku pracy; 9) s tosować przepisy i zasady bezpieczeństwa i hi- 18) z asady i metody komunikowania się; gieny pracy, przepisy ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska; 19) e lementy socjologii i psychologii pracy; l Nr 276 — 15968 — Poz. 1632 20) źródła informacji zawodowej i oprogramowanie 3) specjalistyczne oprogramowanie komputerowe; użytkowe, w tym w języku obcym; 4) pakiet programów graficznych; 21) formy doskonalenia zawodowego; 5) materiały i przybory kreślarskie; 22) etyka. 6) wzory pisma technicznego; III. PODZIAŁ GODZIN NA BLOKI PROGRAMOWE 7) modele i przekroje brył geometrycznych;

* Podział godzin na bloki programowe dotyczy kształcenia ficznych, kamer filmowych, laserów i noktowizow szkołach dla młodzieży.i w szkołach dla dorosłych rów; (w formie stacjonarnej i zaocznej). 4) elementy i przyrządy optyczne: zwierciadła, pry- ** Pozostałe 15% godzin jest przeznaczone do rozdysponowania przez auwtorów programów nauczania na dostoso- zmaty, kliny optyczne, soczewki, lunety, kolimatory, lornetki, mikroskopy, interferometry, niwelatowanie kształcenia do potrzeb rynku pracy, w tym na specjalizację. ry, teodolity, aparaty fotograficzne, kamery filmowe, lasery i noktowizory; 5) testy do justowania przyrządów i urządzeń optycz- IV. ZALECANE WARUNKI REALIZACJI TREŚCI nych; KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE w 6) ławy optyczne z wyposażeniem; Do realizacji treści kształcenia, ujętych w blokach programowych, są odpowiednie następujące pomiesz- 7) przyrządy pomiarowe; czenia dydaktyczne: 8) dokumentację konstrukcyjną elementów optycz- 1) pracownia komputerowa; nych; 2) pracownia technologiczna; 9) tablice tolerancji i chropowatości powierzchni; w3) pracownia elektroniczna; 10) t ablice właściwości fizycznych, mechanicznych 4) pracownia oftalmiczna; i technologicznych szkła optycznego, materiałów ceramicznych i uszczelniających; 5) pracownia optometrystyczno-kontaktologiczna; 11) t ablice przedstawiające przebieg montażu, regula- 6) pracownia obsługi klienta. cji i justowania podzespołów i wyrobów optycznych; Pracownia komputerowa powinna być wyposażona w: 12) p róbki surowców i materiałów optycznych; 1) stanowiska komputerowe (jedno stanowisko dla 13) p róbki metali i ich stopów; jednego ucznia/słuchacza); 14) p ołączenia rozłączne i nierozłączne stosowane 2) oprogramowanie systemowe i użytkowe; w urządzeniach optycznych i optoelektronicznych; l Nr 276 — 15969 — Poz. 1632 p 15) zestawy narzędzi do obróbki mechanicznej i pla- 11) l utownicę elektryczną i mikropalnik; stycznej; 12) m ateriały konstrukcyjne i technologiczne; 16) zestawy różnych rodzajów mocowań elementów optycznych; 13) n arzędzia ręczne do obróbki szkła, tworzyw sztucznych i metalu;. 17) przyrządy i narzędzia do montażu, justowania i napraw podzespołów i urządzeń optycznych; 14) i nstalację wodno-kanalizacyjną; 18) wyroby optyczne i optoelektroniczne oraz ich częś- 15) i nstalację wevntylacyjną. ci i podzespoły; Pracownia optometrystyczno-kontaktologicz- 19) instrukcje stanowiskowe; na powinna być wyposażona w: 20) normy i katalogi szkła optycznego oraz wyrobów 1) fotoel optometrystyczny o zmiennym położeniu; optycznych i optoelektronicznych. 2) foropter z podstawą i rzutnik testów; Pracownia elektroniczna powinna być wypo- 3) kasety z soczewkami i oprawami próbnymi; sażona w: 4) głębokościomierz; 1) mierniki podstawowych wielkości elektrycznych; g 5) frontofokometr; 2) typowe elementy elektryczne i elektroniczne: rezystory, cewki, kondensatory, diody, tranzystory, ty- 6) keratometr i autokeratometr elektroniczny; rystory, układy scalone, złącza, wtyki i przełączniki; 7) oftalmometr Javala;. 3) zestawy do demonstracji zjawisk w obwodach 8) oftalmoskop; elektrycznych; 9) mikroskop optometrystyczny; l 4) zespoły oraz układy elektryczne i elektroniczne: 10) o ptotypy Snellena; transformatory, przekaźniki, silniki prądu stałego c i zmiennego, silniki krokowe, liczniki impulsów, 11) p rzyrząd i skala stycznych Maddoxa; generatory, wzmacniacze, prostowniki, wzmacniacze obrazu, oświetlacze, diody laserowe, matryce 12) e ikonometr do badania anizeikonii; CCD i mierniki wielkości elektrycznych; 13) k eratoskop Placido; 5) podstawowe maszyny i urząrdzenia elektryczne; 14) p upilometr ręczny i elektroniczny; 6) modele i schematy instalacji elektrycznych; 15) l inijki do skiaskopii;. 7) tablice przedstawiające wielkości fizyczne i ich jed- 16) r efraktometr optyczny; nostki oraz symbole graficzne stosowane w elektrotechnice w i optoelektronice; 17) a utorefraktrometr elektroniczny; 8) programy komputerowe do symulacji pracy ukła- 18) s tanowisko komputerowe z oprogramowaniem dów elektrycznych i elektronicznych; specjalistycznym. 9) instrukcje obsługi urządzeń elektrycznych; Pracownia obsługi klienta powinna być wy- 10) normy i katalogi. posażona w: w 1) u chwyty do ekspozycji opraw okularowych; Pracownia oftalmiczna powinna być wyposażona w: 2) t ablicę z optotypami do dali i bliży; 1) szlifierkę ręczną; 3) d ioptromierz; 2) szlifierkę automatyczną z oprzyrządowaniem; 4) p upilometr ręczny i elektroniczny; 3) dioptromierz; 5) l inijkę oftalmiczną; w 4) polaryskop; 6) p ojemniki na przyjęte i zrealizowane zamówienia; 5) podgrzewacz opraw okularowych; 7) s tanowisko komputerowe z oprogramowaniem do ewidencji i obliczania kosztów wykonania pomocy 6) barwiarkę soczewek organicznych; wzrokowych; 7) rowkarkę; 8) l ustra. 8) polerkę do polerowania brzegów soczewek; Pracownie powinny składać się z sali lekcyjnej i zaple- 9) polerkę do polerowania opraw; cza magazynowo-socjalnego. W sali lekcyjnej należy zapewnić stanowisko pracy dla nauczyciela i odpo- 10) wiertarkę do wykonywania otworów w soczew- wiednią liczbę stanowisk pracy dla uczniów (słuchakach okularowych; czy). l Nr 276 — 15970 — Poz. 1632 p Załącznik nr 9 PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE TECHNIK TRANSPORTU DROGOWEGO SYMBOL CYFROWY 342⁰⁵. I. OPIS ZAWODU 24) o rganizować stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii; 1. W wyniku kształcenia w zawodzie absolwent powi- v nien umieć: 25) k ierować zespołem pracowników; 1) charakteryzować środki transportu drogowego; 26) s tosować przepisy Kodeksu pracy dotyczące praw i obowiązków pracownika i pracodawcy; 2) c harakteryzować transport drogowy osób i rzeczy oraz organizację rynku przewozów drogo- 27) u dzielać pierwszej pomocy poszkodowanym o wych; w wypadkach przy pracy; 3) p osługiwać się dokumentami eksploatacyjnymi 28) k orzystać z różnych źródeł informacji oraz dośrodków transportu drogowego; radztwa specjalistycznego; 4) d obierać materiały stosowane podczas eksploa- 29) p rowadzić działalność gospodarczą. tacji środków transportu drogowego; g Kształtowanie postaw przedsiębiorczych oraz przy- 5) p osługiwać się mapami drogowymi, tradycyj- gotowanie do wejścia na rynek pracy powinno nymi i elektronicznymi; przebiegać zarówno w trakcie kształcenia zawodowego, jak i podczas realizacji zajęć edukacyjnych 6) d obierać środki transportu drogowego do ro- „Podstawy przedsiębiorczości”. dzaju przewożonego towaru;.Kandydat na ucznia (słuchacza) szkoły prowadzącej 7) w ykorzystywać środki transportu drogowego kształcenie w zawodzie technik transportu drogozgodnie z ich przeznaczeniem; wego powinien posiadać prawo jazdy kategorii B. l 8) p rowadzić i obsługiwać pojazdy samochodowe W trakcie kształcenia zawodowego jest prowadzone w zakresie niezbędnym do uzyskania prawa jaz- szkolenie w ramach kwalifikacji wstępnej i kwalific dy kategorii C+E; kacji wstępnej przyspieszonej w rozumieniu ustawy 9) w ykonywać usługi transportowe; z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2007 r. Nr 125, poz. 874, z późn. zm.1)). Za- 10) oceniać stan techniczny środków transportu kres tematyczny i czas trwania bloków programodrogowego; wych realizowanych w trakcie szkolenia określa rozr 11) wykonywać obsługę techniczną środków trans- porządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 1 kwietportu drogowego; nia 2010 r. w sprawie szkolenia kierowców wykonujących przewóz drogowy (Dz. U. Nr 53, poz. 314). 12) charakteryzować rod.zaje ubezpieczeń środków transportu drogowego i przewożonych ładun- 2. Absolwent szkoły kształcącej w zawodzie technik ków; transportu drogowego powinien być przygotowany w do wykonywania następujących zadań zawodo- 13) organizować i nadzorować transport drogowy; wych: 14) obliczać koszty eksploatacji środków transportu 1) kierowania pojazdami samochodowymi w zakredrogowego; sie posiadanych uprawnień; 15) sporządzać kalkulacje i obliczać koszty przewozu 2) wykonywania czynności związanych z bieżącą osób i rzeczy; obsługą środków transportu drogowego; 1w6) kształtować wizerunek przedsiębiorstwa trans- 3) świadczenia usług w zakresie transportu drogoportu drogowego; wego rzeczy; 17) stosować programy komputerowe wspomaga- 4) prowadzenia dokumentacji związanej z pracą kiejące wykonywanie zadań zawodowych; rowcy oraz eksploatacją środków transportu drogowego; 18) sporządzać dokumentację pracy kierowcy; 5) prowadzenia dokumentacji dotyczącej przewozu 19) określać wpływ transportu drogowego na śrorzeczy; wdowisko oraz podejmować działania związane z ochroną środowiska; 6) organizowania transportu drogowego osób i rzeczy. 20) posługiwać się instrukcjami i normami dotyczącymi przebiegu procesów technologicznych; 1) Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały 21) posługiwać się językiem obcym w zakresie nie- ogłoszone w Dz. U. z 2007 r. Nr 176, poz. 1238 i Nr 192, zbędnym do wykonywania zadań zawodowych; poz. 1381, z 2008 r. Nr 218, poz. 1391, Nr 227, poz. 1505 i Nr 234, poz. 1574, z 2009 r. Nr 18, poz. 97, Nr 31, poz. 206, 22) stosować przepisy prawa dotyczące wykonywa- Nr 86, poz. 720 i Nr 98, poz. 817, z 2010 r. Nr 43, poz. 246, nych zadań zawodowych; Nr 164, poz. 1107, Nr 225, poz. 1466, Nr 247, poz. 1652 i Nr 249, poz. 1656 oraz z 2011 r. Nr 5, poz. 13, Nr 30, 23) przestrzegać przepisów i zasad bezpieczeństwa, Nr 48, poz. 247, Nr 92, poz. 530, Nr 106, poz. 622, i higieny pracy, przepisów ochrony przeciwpo- Nr 134, poz. 780, Nr 159, poz. 945, Nr 168, poz. 1005, żarowej oraz ochrony środowiska; Nr 227, poz. 1367 i Nr 244, poz. 1454. l Nr 276 — 15971 — Poz. 1632 p II. BLOKI PROGRAMOWE 19) d okonywać pomiarów wielkości fizycznych oraz interpretować wyniki pomiarów; Zakres umiejętności i treści kształcenia, wynikający z opisu zawodu, zawierają następujące bloki progra- 20) o dczytywać rysunki techniczne, szkice i schemamowe: ty;. 1) środki transportu drogowego; 21) d okonywać analizy sił działających na środki transportu drogowego; 2) podstawy działalności zawodowej. v 22) c harakteryzować układy pneumatyczne i hy- BLOK: ŚRODKI TRANSPORTU DROGOWEGO drauliczne; 23) d okonywać pomiarów wielkości elektrycznych 1. Cele kształcenia oraz interpretować wyniki pomiarów; Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien o umieć: 24) o dczytywać schematy elektryczne i elektroniczne; 1) klasyfikować środki transportu drogowego według ich przeznaczenia i rozwiązań konstrukcyj- 25) o dczytywać instrukcje eksploatacyjne środków nych; transportu drogowego; g 2) o kreślać dane pojazdu na podstawie charaktery- 26) w yjaśniać budowę oraz zasady działania ukłastyki technicznej; dów elektronicznych środków transportu drogowego; 3) i nterpretować zjawiska występujące podczas ruchu pojazdów; 27) o kreślać parametry techniczne urządzeń elektrycznych i elektronicznych na podstawie ozna-. 4) o kreślać właściwości trakcyjne środków trans- czeń i dokumentacji technicznej; portu drogowego; 28) o kreślać wpływ środków transportu drogowego 5) w yjaśniać budowę i zasadę działania uklładu na- na zanieczyszczanie środowiska; pędowego pojazdu; c29) o kreślać warunki techniczne dopuszczania środ- 6) c harakteryzować silniki stosowane do napędu ków transportu drogowego do ruchu na dropojazdów; gach publicznych; 7) o kreślać zastosowanie napędów alternatyw- 30) d okonywać bieżącej obsługi środków transpornych w pojazdach; tu drogowego; r 8) o kreślać budowę i zasadę działania układów sil- 31) r ozpoznawać usterki i uszkodzenia środków nika; transportu drogowego; 9) o kreślać warunki op.tymalnego wykorzystania 32) k ierować pojazdami w zakresie niezbędnym do układu przenoszenia napędu; uzyskania prawa jazdy kategorii C+E. 10) opisywaćw krzywe momentu obrotowego; 2. Treści kształcenia (działy programowe) 11) opisywać krzywe mocy i jednostkowego zużycia paliwa przez silnik; Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych: 12) określać optymalny zakres prędkości obrotowej dla poszczególnych biegów przy wykorzystaniu 1) klasyfikacja środków transportu drogowego; obrotomierza; 2) podstawy mechaniki, elektrotechniki, elektroniki w 13) wyjaśniać budowę i zasadę działania układów: i automatyki; kierowniczego, hamulcowego, nośnego i zawie- 3) charakterystyka techniczna pojazdu; szenia w środkach transportu drogowego; 4) podstawy teorii ruchu pojazdu; 14) charakteryzować nadwozia pojazdów oraz przyczepy i naczepy; 5) napędy alternatywne; 15) wyjaśniać budowę i zasady działania układów 6) budowa silników; w sprzęgających przyczepy i naczepy; 7) układy napędowe pojazdów samochodowych; 16) wyjaśniać budowę i zasady działania osprzętu 8) krzywe momentu obrotowego i mocy silnika; dodatkowego stosowanego w środkach transportu drogowego: agregatów chłodniczych, 9) krzywe zużycia paliwa przez silnik; wind załadunkowych i przystawek odbioru mocy; 10) o brotomierz i jego wykorzystanie do zmiany biegów; 17) wyjaśniać budowę i zasady działania systemów bezpieczeństwa biernego i czynnego środków 11) u kłady nośne i jezdne środków transportu drotransportu drogowego; gowego; 18) klasyfikować materiały eksploatacyjne oraz 12) n adwozia pojazdów samochodowych, przyczeokreślać ich właściwości i zastosowanie; py i naczepy; l Nr 276 — 15972 — Poz. 1632 p 13) systemy bezpieczeństwa czynnego i biernego 13) u dzielać pierwszej pomocy poszkodowanym w środkach transportu drogowego; w wypadkach przy pracy; 14) materiały eksploatacyjne stosowane w środ- 14) o kreślać wpływ zmęczenia fizycznego i psykach transportu drogowego; chicznego na efektywność oraz bezpieczeństwo pracy;. 15) rysunki techniczne, szkice i schematy; 15) k omunikować się z uczestnikami procesu pracy; 16) układy pneumatyczne i hydrauliczne; v 16) p rowadzić negocjacje; 17) dokumentacja eksploatacyjna i instrukcje obsługi środków transportu drogowego; 17) r ozwiązywać problemy dotyczące działalności zawodowej; 18) wyposażenie elektryczne i elektroniczne środków transportu drogowego; 18) p oodejmować decyzje; 19) zanieczyszczenia środowiska spowodowane 19) k orzystać ze źródeł informacji, dokumentacji transportem drogowym; technicznej, norm, katalogów i oprogramowania użytkowego, w tym w języku obcym; 20) podstawy eksploatacji środków transportu drogowego; 20) o rganizować doskonalenie zawodowe pracowg ników; 21) warunki techniczne dopuszczania do ruchu środków transportu drogowego; 21) p rzestrzegać zasad etyki. 22) bieżąca obsługa środków transportu drogowe- 2. Treści kształcenia (działy programowe) go;. Treści kształcenia są ujęte w następujących działach 23) usterki i uszkodzenia środków transportu drogoprogramowych: wego; l 1) gospodarka rynkowa; 24) nauka jazdy pojazdami samochodowymi w zakresie umożliwiającym uzyskanie prawa jazdy 2) formy organizacyjno-prawne przedsiębiorstw; c kategorii C+E. 3) analiza ekonomiczna w przedsiębiorstwie; BLOK: PODSTAWY DZIAŁALNOŚCI ZAWODOWEJ 4) struktura budżetu przedsiębiorstwa; 1. Cele kształcenia 5) plan rozwoju przedsiębiorstwa; r Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien 6) strategie marketingowe; umieć: 7) metody poszukiwania pracy;. 1) wyjaśniać mechanizmy funkcjonowania gospodarki rynkowej; 8) dokumenty dotyczące zatrudnienia; 2) r ozróżnia w ć formy organizacyjno-prawne przed- 9) podejmowanie i prowadzenie działalności gosiębiorstw; spodarczej; 3) s porządzać budżet i planować rozwój przedsię- 10) p rawo pracy i prawo o swobodzie działalności biorstwa; gospodarczej; 4) o pracowywać plan marketingowy; 11) b ezpieczeństwo i higiena pracy; w5) p odejmować działania związane z poszukiwa- 12) o chrona przeciwpożarowa i ochrona środowiniem pracy; ska; 6) s porządzać dokumenty dotyczące zatrudnienia; 13) e lementy ergonomii; 7) s porządzać dokumenty niezbędne do podejmo- 14) ś rodki ochrony indywidualnej; wania i prowadzenia działalności gospodarczej; 15) z asady udzielania pierwszej pomocy poszkodow 8) s tosować przepisy Kodeksu pracy dotyczące wanym w wypadkach przy pracy; praw i obowiązków pracownika i pracodawcy; 16) e lementy fizjologii i higieny pracy; 9) s tosować przepisy i zasady bezpieczeństwa i hi- 17) z agrożenia i profilaktyka w środowisku pracy; gieny pracy, przepisy ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska; 18) z asady i metody komunikowania się; 10) stosować przepisy prawa dotyczące działalności 19) e lementy socjologii i psychologii pracy; zawodowej; 20) ź ródła informacji zawodowej i oprogramowanie 11) organizować stanowisko pracy zgodnie z wyużytkowe, w tym w języku obcym; maganiami ergonomii; 21) f ormy doskonalenia zawodowego; 12) dobierać środki ochrony indywidualnej do rodzaju wykonywanej pracy; 22) e tyka. Nr 276 — 15973 — Poz. 1632 III. PODZIAŁ GODZIN NA BLOKI PROGRAMOWE 4) eksponaty i modele części maszyn;

4) p rogramy do symulowania techniki jazdy; * Podział godzin na bloki programowe dotyczy kształcenia w szkołach dla młodzieży i w szkołach dla doros l łych wy- 5) p rogramy specjalistyczne; łącznie w formie stacjonarnej. 6) p rogramy do symulowania obsługi środków trans- ** Pozostałe 65% godzin jest przeznaczonce: portu drogowego; 1) 50% godzin — na szkolenie prowadzone w ramach kwalifikacji wstępnej i kwalifikacji wstępnej przyspie- 7) ś rodki dydaktyczne do nauki przepisów ruchu droszonej; gowego i techniki kierowania pojazdami. 2) 15% godzin — na dostosowanie kształcenia do potrzeb rynku pracy, do rozdysponowania przez autorów prorPracownia środków transportu drogowego gramów nauczania. *** Pozostałe 75% godzin jest przeznaczone: powinna być wyposażona w: 1) 60% godzin — na szkolenie prowadzone w ramach 1) n ormy rysunkowe; kwalifikacji wstępnej i k.walifikacji wstępnej przyspieszonej; 2) e ksponaty i modele środków transportu drogowe- 2) 15% godzin — na dostosowanie kształcenia do potrzeb go; rynku pracyw, do rozdysponowania przez autorów programów nauczania. 3) z espoły i elementy pojazdów; 4) d okumentacje eksploatacyjne pojazdów samocho- IV. ZALECANE WARUNKI REALIZACJI TREŚCI dowych; KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE 5) m ateriały eksploatacyjne; Do realizacji treści kształcenia, ujętych w blokach programowych, są odpowiednie następujące pomiesz- 6) m odele obrazujące etapy zużycia elementów pojazczewnia dydaktyczne: dów; 1) pracownia podstaw techniki; 7) i nstrukcje obsługi środków transportu drogowego; 2) pracownia ruchu drogowego; 8) z estawy do demonstracji budowy i działania podzespołów mechanicznych. 3) pracownia środków transportu drogowego; Pracownia elektrotechniki i elektroniki samo- 4) pracownia elektrotechniki i elektroniki samochodow chodowej powinna być wyposażona w: wej; 1) p odstawowe mierniki wielkości elektrycznych; 5) pracownia ratownictwa medycznego. 2) z estawy elementów i układów elektrycznych i elek- Pracownia podstaw techniki powinna być tronicznych pojazdów samochodowych; wyposażona w: 3) p rogramy komputerowe do symulacji pracy urzą- 1) normy rysunkowe; dzeń elektrycznych i elektronicznych; 4) m aszyny i urządzenia elektryczne; 2) katalogi typowych części maszyn, podzespołów i zespołów; 5) s chematy instalacji elektrycznych; 3) przykładowe dokumentacje techniczne środków 6) u rządzenia elektryczne i elektroniczne wyposażenia transportu drogowego; pojazdów samochodowych. l Nr 276 — 15974 — Poz. 1632 p Pracownia ratownictwa medycznego powin- 8) nóż do cięcia pasów; na być wyposażona w: 9) folie izotermiczne; 1) worki samorozprężalne dla dzieci i dla dorosłych; 10) p łyn do dezynfekcji rąk; 2) maski twarzowe dla dzieci i dla dorosłych;. 11) w skaźnik CO; 3) opatrunki w różnych wymiarach; 2 12) a pteczkę samvochodową kompletnie wyposażoną. 4) aparat do płukania oka; Pracownie powinny składać się z sali lekcyjnej i zaple- 5) rękawiczki nitrylowe jednorazowe; cza magazynowo-socjalnego. W sali lekcyjnej należy zapewnić stanowisko pracy dla nauczyciela i odpo- 6) worek plastikowy z zamknięciem na odpady; wiednioą liczbę stanowisk pracy dla uczniów (słucha- 7) nożyczki ratownicze; czy). g Załącznik nr 10 PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE TECHNIK TRANSPORTU KOLEJOWEGO SYMBOL CYFROWY 311³⁸. I. OPIS ZAWODU 14) o bsługiwać urządzenia techniczne znajdujące się w wagonach pasażerskich; 1. W wyniku kształcenia w zawodzie absolwent powil nien umieć: 15) c zytać i analizować plany i schematy stacji kolejowych; 1) wykorzystywać obowiązujące czasady realizacji transportu w przewozach kolejowych; 16) p osługiwać się sygnalizacją obowiązującą na kolei; 2) wykorzystywać znajomość marketingu, akwizycji i promocji usług w zakresie przewozów osób 17) s tosować procedury przyjęcia i przewozu ładuni towarów do pozyskiwania klientów; ku, nadzorować prace ładunkowe i ustalać trasy r przewozu; 3) posługiwać się przepisami prawa i regulaminami obowiązującymi przewoźników kolejowych, 18) p osługiwać się komputerowym oprogramowazarządców infrastrukt. ury kolejowej i użytkowni- niem użytkowym wspomagającym realizację ków bocznic kolejowych; procesu przewozowego; 4) organizować i prowadzić ruch pociągów na 19) k onstruować i posługiwać się wewnętrznymi w szlaku i na posterunkach ruchu; rozkładami jazdy pociągów; 5) organizować, nadzorować i wykonywać prace 20) o kreślać wpływ transportu kolejowego na śromanewrowe taborem kolejowym; dowisko oraz podejmować działania związane 6) zestawiać i przygotowywać pociągi do jazdy; z ochroną środowiska; 7) organizować pracę zgodnie z normami technicz- 21) p osługiwać się instrukcjami i normami dotycząnymi i technologicznymi oraz regulaminami cymi przebiegu procesów technologicznych; w obowiązującymi przewoźników kolejowych, za- 22) p osługiwać się językiem obcym w zakresie nierządców infrastruktury kolejowej i użytkownizbędnym do wykonywania zadań zawodowych; ków bocznic kolejowych; 23) s tosować przepisy prawa dotyczące wykonywa- 8) rozróżniać i charakteryzować elementy drogi konych zadań zawodowych; lejowej; 24) p rzestrzegać przepisów i zasad bezpieczeństwa 9) dokonywać oględzin rozjazdów i zamknięć naw i higieny pracy, przepisów ochrony przeciwpostawczych; żarowej, ochrony od porażeń prądem elektrycz- 10) odczytywać plany i obsługiwać urządzenia ste- nym i ochrony odgromowej oraz ochrony śrorowania ruchem kolejowym; dowiska; 11) obsługiwać urządzenia łączności przewodowej 25) o rganizować stanowisko pracy zgodnie z wyi bezprzewodowej; maganiami ergonomii; 12) klasyfikować tabor kolejowy według przezna- 26) k ierować zespołem pracowników; czenia i rozwiązań konstrukcyjnych; 27) s tosować przepisy Kodeksu pracy dotyczące 13) oceniać pojazd kolejowy, jego urządzenia i wypraw i obowiązków pracownika i pracodawcy; posażenie, pod względem technicznym i spełniania warunków bezpiecznego prowadzenia 28) u dzielać pierwszej pomocy poszkodowanym ruchu kolejowego; w wypadkach przy pracy; l Nr 276 — 15975 — Poz. 1632 p 29) korzystać z różnych źródeł informacji oraz do- 17) o bsługiwania kas fiskalnych i elektronicznych radztwa specjalistycznego; systemów rozkładów jazdy pociągów; 30) prowadzić działalność gospodarczą. 18) o bsługiwania systemów komputerowych procesu przewozowego i urządzeń sterowania ru- Kształtowanie postaw przedsiębiorczych oraz przychem kolejowym.. gotowanie do wejścia na rynek pracy powinno przebiegać zarówno w trakcie kształcenia zawodo- II. BLOKI PROGRAMOWE wego, jak i podczas realizacji zajęć edukacyjnych v „Podstawy przedsiębiorczości”. Zakres umiejętności i treści kształcenia, wynikający z opisu zawodu, zawierają następujące bloki progra- 2. Absolwent szkoły kształcącej w zawodzie technik mowe: transportu kolejowego powinien być przygotowany do wykonywania następujących zadań zawodo- 1) w iedza o transporcie kolejowym; wych: o 2) t echniczna eksploatacja kolei; 1) w ykonywania i czytania rysunków technicznych 3) o bsługa transportu kolejowego; i schematów stacji, urządzeń kolejowych i urządzeń sterowania ruchem kolejowym; 4) p odstawy działalności zawodowej. 2) o pracowywania procesów technologicznych g BLOK: WIEDZA O TRANSPORCIE KOLEJOWYM dotyczących organizowania i prowadzenia ruchu kolejowego oraz odprawy osób i przesyłek; 1. Cele kształcenia 3) p rowadzenia akwizycji usług w zakresie przewo- Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien zów osób i towarów; umieć: 4) d okonywania oceny ogólnego stanu tech.nicz- 1) opisywać historię i organizację kolei; nego torów i rozjazdów; 2) czytać i analizować plany i schematy stacji kole- 5) o bsługiwania urządzeń sterowania ruclhem kojowych; lejowym, urządzeń łączności przewodowej i bezprzewodowej oraz dokony c wania oceny ich 3) rozpoznawać konstrukcję drogi kolejowej, stanu technicznego; z uwzględnieniem podstawowych zagadnień związanych z wymaganiami dotyczącymi toru 6) k ierowania i nadzorowania pracy manewrowej kolejowego i konstrukcji nawierzchni kolejowej; na stacji i bocznicy kolejowej oraz podawania i powtarzania właściwych sygnałów; 4) realizować zadania przewozowe zgodnie z war 7) p rowadzenia ruchu pociągów na szlakach i na runkami technicznymi dróg kolejowych; posterunkach ruchu; 5) wykorzystywać pojazdy kolejowe zgodnie z ich 8) d okonywania wstępn.ych oględzin składu pocią- przeznaczeniem; gu oraz wykonywania próby hamulca zespolo- 6) stosować zasady gospodarowania pojazdami nego; kolejowymi; w 9) k ierowania pracą drużyny pociągowej i prowa- 7) posługiwać się komputerowym oprogramowadzenia związanej z tym dokumentacji; niem użytkowym wspomagającym realizację 10) opracowywania operatywnych planów pracy procesu przewozowego; rozrządowej, z wykorzystaniem analiz pociągo- 8) wykorzystywać obowiązujące zasady realizacji wych, planu obsługi stacji i planu przejścia watransportu w przewozach kolejowych; gonów (ładunków); 1w1) wdrażania nowych urządzeń technicznych, tech- 9) sporządzać protokoły, sprawozdania, notatki nologii pracy i systemów informatycznych; i korespondencję związaną z wykonywaniem zadań zawodowych; 12) prowadzenia gospodarki wagonowej i dbałości o należyte warunki pracy taboru kolejowego; 10) d okonywać oględzin i badań technicznych toru kolejowego i rozjazdów oraz sprawdzać działa- 13) nadzorowania prac ładunkowych towarów nienie urządzeń nastawczych; bezpiecznych, nadzwyczajnych, ponadgabarywtowych i wojskowych oraz żywych zwierząt, 11) k lasyfikować pojazdy kolejowe według przeznaa także prac w warunkach zimowych i w innych czenia, rozwiązań konstrukcyjnych oraz wymaspecyficznych warunkach ruchowych i atmosfe- gań technicznych; rycznych; 12) r ozróżniać i charakteryzować elementy sieci 14) odprawiania osób, bagażu i przesyłek przewo- trakcyjnej oraz urządzeń elektroenergetycznych żonych koleją oraz prowadzenia dokumentacji taboru kolejowego; dotyczącej wykonywanych zadań zawodowych; 13) s tosować przepisy prawa dotyczące ruchu kole- 15) analizowania prawidłowego przygotowania do- jowego; kumentów przewozowych oraz ustalania i po- 14) s tosować ustalone procedury w stanach awaryjbierania należności taryfowych; nych, zagrożenia bezpieczeństwa ruchu, w wy- 16) analizowania potoków ładunków masowych padkach kolejowych oraz podczas przebudowy i ustalania możliwości ich transportowania; urządzeń i zamknięć torów; l Nr 276 — 15976 — Poz. 1632 p 15) powiadamiać drużyny pociągowe o ostrzeże- 5) obsługiwać urządzenia sterowania ruchem koleniach; jowym; 16) posługiwać się językiem obcym w zakresie 6) obsługiwać urządzenia łączności przewodowej transportu kolejowego, obsługi podróżnych, i bezprzewodowej oraz urządzenia rozgłoszeprzewozu towarów i dokumentacji technicznej. niowe, informacyj.ne i sygnalizacyjne; 7) oceniać sprawność pojazdu kolejowego, jego 2. Treści kształcenia (działy programowe) urządzeń i wyposażenia pod względem techv Treści kształcenia są ujęte w następujących działach nicznym oraz spełniania warunków bezpieczeńprogramowych: stwa ruchu kolejowego; 1) historia i organizacja kolei; 8) organizować i prowadzić ruch pociągów zgodnie z ustalonymi procedurami w stanach awa- 2) s ymbole i oznaczenia na planach i schematach royjnych, zagrożenia bezpieczeństwa ruchu, stacji kolejowych; w wypadkach kolejowych oraz podczas przebu- 3) p odtorze kolejowe i kolejowe obiekty inżynieryj- dowy urządzeń zamknięć torów; ne; 9) posługiwać się komputerowym oprogramowa- 4) n awierzchnia kolejowa i jej elementy oraz ocena niem użytkowym wspomagającym realizację stanu technicznego torów, rozjazdów i urządzeńg ruchu kolejowego; sygnalizacyjnych; 10) p odejmować decyzje w przypadkach zakłóceń 5) w ybrane urządzenia sterowania ruchem kolejo- ruchu kolejowego; wym; 11) i nterpretować podstawowe prawa statyki i dy- 6) k lasyfikacja taboru kolejowego;. namiki w odniesieniu do pojazdów kolejowych; 12) p osługiwać się oznakowaniem wagonów w rea- 7) p odstawowe dane eksploatacyjne wagonów lizacji przewozów; i lokomotyw; l 13) s tosować przepisy prawa dotyczące warunków 8) b udowa, wyposażenie i eksploatacja linii kolejoprowadzenia ruchu kolejowego i sygnalizacji; wych; c 14) k ontrolować mechanizmy i urządzenia wago- 9) h amulce kolejowe; nów w czasie prowadzenia ruchu; 10) zasady gospodarki wagonowej i trakcyjnej; 15) w ykonywać czynności związane z przyjmowa- 11) protokoły, sprawozdania, notatki i korespon- niem i odprawianiem pociągów; r dencja związana z wykonywaniem zadań zawo- 16) d okonywać oględzin technicznych składu pociądowych; gu oraz wykonywać próby szczegółowe 12) zasady zbierania in.formacji umożliwiających i uproszczone hamulca zespolonego; identyfikację substancji chemicznych; 17) s prawować nadzór nad pracą stacji kolejowych; 13) przepisy prawa dotyczące ruchu kolejowego; w 18) o pracowywać proces technologiczny pracy sta- 14) procedury w stanach awaryjnych, zagrożenia cji kolejowych; bezpieczeństwa ruchu, w wypadkach kolejo- 19) k ierować pracą drużyn pociągowych; wych oraz podczas przebudowy urządzeń i zamknięć torów; 20) s porządzać dokumentację pracy pociągu osobowego i pociągu towarowego; 15) transport chorych; 21) w ykonywać osłonę pociągu na szlaku; 1w6) język obcy w zakresie transportu kolejowego, obsługi podróżnych, przewozu towarów i doku- 22) o pracowywać operatywne plany pracy rozrząmentacji technicznej. dowej, z wykorzystaniem analiz pociągowych; 23) r ealizować plan obsługi stacji kolejowych; BLOK: TECHNICZNA EKSPLOATACJA KOLEI 24) r ealizować plan przejścia wagonów; 1. Cele kształcenia 25) w spółpracować w zakresie wdrażania nowych w Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien urządzeń technicznych i nowych technologii umieć: pracy na kolei; 1) organizować i prowadzić ruch pociągów na 26) o bsługiwać urządzenia zdalnego prowadzenia szlaku i na posterunkach ruchu; ruchu kolejowego, w tym urządzenia komputerowe. 2) o rganizować, nadzorować i wykonywać prace manewrowe taborem kolejowym; 2. Treści kształcenia (działy programowe) 3) z estawiać i przygotowywać pociągi do jazdy; Treści kształcenia są ujęte w następujących działach 4) o rganizować pracę stacji kolejowych, z zacho- programowych: waniem norm technicznych, technologicznych 1) urządzenia na posterunkach ruchu; i regulaminów stacji oraz przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy; 2) sieć kolejowa i jej elementy składowe; l Nr 276 — 15977 — Poz. 1632 p 3) definicja i klasyfikacja pociągów; BLOK: OBSŁUGA TRANSPORTU KOLEJOWEGO 4) m anewry taborem kolejowym; 1. Cele kształcenia 5) z estawienie pociągów; Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien umieć:. 6) h amowanie pociągów; 1) nadzorować załadunek i wyładunek wagonów 7) p rzygotowanie pociągów do jazdy; oraz stosować procedury przyjęcia ładunku do v przewozu; 8) p rzepisy prawa dotyczące warunków prowadzenia ruchu kolejowego i sygnalizacji; 2) realizować przewóz towarów, w tym towarów niebezpiecznych, nadzwyczajnych, ponadgaba- 9) p rowadzenie ruchu pociągów na szlaku; rytowych i wojskowych oraz żywych zwierząt; o 10) prowadzenie ruchu pociągów na posterunkach 3) posługiwać się komputerowym oprogramowaruchu; niem użytkowym wspomagającym realizację obsługi oraz przewozu osób i towarów; 11) jazda pociągu; 4) opracowywać i posługiwać się rozkładem jazdy 12) praca drużyn pociągowych; gpociągów; 13) ruch pociągów na odcinkach zdalnego prowa- 5) obsługiwać urządzenia techniczne znajdujące dzenia ruchu; się w wagonach pasażerskich; 6) analizować potoki pasażerskie i towarowe; 14) przyczyny incydentów, wypadków i poważnych wypadków kolejowych oraz procedury w. sta- 7) prognozować zapotrzebowanie na przewozy; nach awaryjnych, zagrożenia bezpieczeństwa 8) prognozować zakupy taboru kolejowego; ruchu, w wypadkach kolejowych oraz podczas przebudowy urządzeń zamknięć torów;l 9) ustalać możliwości przewozowe i trasy przewozu; 15) przewóz przesyłek nadzwyczajnych; c 10) p rowadzić marketing, akwizycję i promocję 16) regulaminy stacji; usług w zakresie przewozów pasażerskich i towarowych; 17) charakterystyka urządzeń sterowania ruchem kolejowym; 11) w ykonywać czynności związane z odprawą r i przewozem osób oraz przesyłek bagażowych, 18) współdziałanie urządzeń sterowania ruchem koekspresowych i towarowych; lejowym z urządzeniami na posterunkach ruchu; 12) p rzygotowywać dokumenty przewozowe i usta-. lać należność za przewóz; 19) urządzenia nastawcze i ich elementy; 13) e widencjonować należności z tytułu świadczo- 20) samoczynwna blokada liniowa i półsamoczynna nych usług transportowych; blokada stacyjna; 14) n adzorować czynności spedycyjno-przewozo- 21) urządzenia zdalnego sterowania i kontroli dys- we; pozytorskiej; 15) r ealizować plany przejścia wagonów przez stację kolejową, obsługi punktów ładunkowych, 22) urządzenia zabezpieczenia ruchu na przejazdach przejścia lokomotyw i pracy lokomotyw manei górkach rozrządowych; w wrowych; 23) urządzenia kontroli prowadzenia pociągów; 16) p rowadzić dokumentację związaną z wykonywaniem zadań zawodowych; 24) urządzenia łączności telefonicznej; 17) a ktualizować taryfy i instrukcje związane z prze- 25) urządzenia łączności radiotelefonicznej; wozami; 26) urządzenia rozgłoszeniowe, informatyczne 18) s porządzać statystykę z odprawy osób i przesyw i sygnalizacyjne; łek; 27) plany, schematy i tablice zależności urządzeń 19) w ykonywać czynności zdawczo-odbiorcze w zasterowania ruchem kolejowym; kresie przyjmowania i przekazywania przesyłek; 28) nowe kierunki rozwoju technicznej realizacji za- 20) s porządzać sprawozdawczość kasową; bezpieczenia ruchu kolejowego; 21) k ontrolować wagony w składzie pociągu pod względem technicznym i handlowym; 29) urządzenia elektroenergetyczne stosowane na kolei i zasady ochrony od porażeń prądem elek- 22) p rzyjmować, opracowywać i wykonywać dystrycznym; pozycje wagonowe; 30) urządzenia zdalnego prowadzenia ruchu kolejo- 23) s porządzać i analizować sprawozdania o pracy wego. wagonów; l Nr 276 — 15978 — Poz. 1632 p 24) prowadzić właściwą gospodarkę wagonową 24) d obór wyposażenia technicznego punktów łai dbać o należyte warunki pracy taboru kolejo- dunkowych; wego; 25) z asady bezpiecznego prowadzenia prac ładun- 25) ewidencjonować czas użytkowania wagonów kowych; przez nadawcę i odbiorcę;. 26) j ęzyk obcy, z uwzględnieniem terminologii z za- 26) obsługiwać kasy fiskalne w zakresie przewozu kresu obsługi przewozu. osób i towarów; v BLOK: PODSTAWY DZIAŁALNOŚCI ZAWODOWEJ 27) kontrolować stan wagonu po wyładowaniu i załadowaniu; 1. Cele kształcenia 28) analizować potoki ładunków masowych i usta- Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien lać możliwość ich przewozu; o umieć: 29) posługiwać się językiem obcym w zakresie nie- 1) wyjaśniać mechanizmy funkcjonowania gospozbędnym do wykonywania obsługi przewozów. darki rynkowej; 2. Treści kształcenia (działy programowe) 2) rozróżniać formy organizacyjno-prawne przedgsiębiorstw; Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych: 3) sporządzać budżet i planować rozwój przedsiębiorstwa; 1) zasady organizacji przewozów w transporcie kolejowym; 4) opracowywać plan marketingowy; 2) o rganizacja pracy stacji kolejowych: osobow.ych 5) podejmować działania związane z poszukiwai towarowych; niem pracy; 3) z asady opracowywania procesów technlologicz- 6) sporządzać dokumenty dotyczące zatrudnienia; nych pracy stacji kolejowych; 7) sporządzać dokumenty niezbędne do podejmo- 4) p lanowanie przewozów pasażecrskich i towaro- wania i prowadzenia działalności gospodarczej; wych; 8) stosować przepisy Kodeksu pracy dotyczące 5) t echnika opracowywania rozkładów jazdy i po- praw i obowiązków pracownika i pracodawcy; sługiwanie się nimi; 9) stosować przepisy i zasady bezpieczeństwa i hir 6) u żytkowanie wagonów pasażerskich i towarogieny pracy, przepisy ochrony przeciwpożarowych; wej, ochrony od porażeń prądem elektrycznym 7) o rganizacja obsługi punktów ładunkowych; i ochrony odgromowej oraz ochrony środowi-. ska; 8) k ierowanie przewozami; 10) s tosować przepisy prawa dotyczące działalności 9) p rzewóz wosób i opłaty za przewóz; zawodowej; 10) przesyłki bagażowe i ekspresowe; 11) o rganizować stanowisko pracy zgodnie z wy- 11) marketing — kształtowanie sprzedaży usług maganiami ergonomii; transportowych; 12) d obierać środki ochrony indywidualnej do ro- 12) nadawanie i przewóz przesyłek oraz ładunków; dzaju wykonywanej pracy; 1w3) przewóz przesyłek w szczególnych warunkach; 13) u dzielać pierwszej pomocy poszkodowanym w wypadkach przy pracy; 14) dokumentacja związana z wykonywaniem zadań zawodowych; 14) o kreślać wpływ zmęczenia fizycznego i psychicznego na efektywność oraz bezpieczeństwo 15) taryfy towarowe i ich zastosowanie; pracy; 16) międzynarodowe taryfy przewozowe i ich zasto- 15) k omunikować się z uczestnikami procesu pracy; sowanie; w 16) p rowadzić negocjacje; 17) zasady ekspedycji i przewozów; 17) r ozwiązywać problemy dotyczące działalności 18) zasady zabezpieczenia należności wobec kolei; zawodowej; 19) dochodzenie roszczeń; 18) p odejmować decyzje; 20) rachunkowość kas ekspedycyjnych; 19) k orzystać ze źródeł informacji, dokumentacji 21) ewidencja rachunkowa w komunikacji we- technicznej, norm, katalogów i oprogramowawnętrznej i międzynarodowej; nia użytkowego, w tym w języku obcym; 22) ładunkoznawstwo; 20) o rganizować doskonalenie zawodowe pracowników; 23) zasady rozmieszczania i zabezpieczania ładunków; 21) p rzestrzegać zasad etyki. l Nr 276 — 15979 — Poz. 1632 p 2. Treści kształcenia (działy programowe) IV. ZALECANE WARUNKI REALIZACJI TREŚCI KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych: Do realizacji treści kształcenia, ujętych w blokach programowych, są odpowiednie następujące pomiesz- 1) gospodarka rynkowa; czenia dydaktyczne:. 2) f ormy organizacyjno-prawne przedsiębiorstw; 1) laboratorium techniki ruchu kolejowego; 3) a naliza ekonomiczna w przedsiębiorstwie; 2) laboratoriumv urządzeń sterowania ruchem kolejowym i łączności; 4) s truktura budżetu przedsiębiorstwa; 3) pracownia eksploatacji handlowej kolei; 5) p lan rozwoju przedsiębiorstwa; 4) pracownia dróg kolejowych i taboru kolejowego. 6) s trategie marketingowe; o 7) m etody poszukiwania pracy; Laboratorium techniki ruchu kolejowego powinno być wyposażone w: 8) d okumenty dotyczące zatrudnienia; 1) wielofunkcyjną makietę symulacyjną ruchu kolejo- 9) p odejmowanie i prowadzenie działalności gowego, z kompletem dokumentacji techniczno-ruspodarczej; g chowej (DTR) stosowanej na posterunkach ruchu 10) prawo pracy i prawo o swobodzie działalności i dokumentacji stosowanej w gospodarce wagonagospodarczej; mi; 11) bezpieczeństwo i higiena pracy; 2) komplet druków używanych do sporządzania dokumentacji pociągowej;. 12) ochrona przeciwpożarowa, ochrona od porażeń 3) rozkłady jazdy pociągów (wewnętrzne i ogólnodoprądem elektrycznym, ochrona odgromowa i ochrona środowiska; l stępne); 4) przepisy prawa i regulaminy obowiązujące prze- 13) elementy ergonomii; cwoźników kolejowych, zarządców infrastruktury ko- 14) środki ochrony indywidualnej; lejowej i użytkowników bocznic kolejowych; 15) zasady udzielania pierwszej pomocy poszkodo- 5) filmy, plansze i slajdy, przedstawiające warunki ekswanym w wypadkach przy pracy; ploatacji kolei; 16) elementy fizjologii i higienry pracy; 6) stanowiska komputerowe (jedno stanowisko dla jednego ucznia/słuchacza); 17) zagrożenia i profilaktyka w środowisku pracy; 7) oprogramowanie: 18) zasady i metody kom.unikowania się; a) programy symulacyjne prowadzenia ruchu kole- 19) elementy socjologii i psychologii pracy; jowego, 20) źródła informacji zawodowej i oprogramowanie b) oprogramowanie użytkowe wspomagające proużytkowe, w tym w języku obcym; ces przewozowy, 21) formy doskonalenia zawodowego; c) oprogramowanie użytkowe (edytor tekstu, arkusz kalkulacyjny, baza danych i edytor graficzny). 22) etyka. Laboratorium urządzeń sterowania ruchem III. PODZIAŁ GODZIN NA BLOKI PROGRAMOWE kolejowym i łączności powinno być wyposa-

* Podział godzin na bloki programowe dotyczy kształcenia 8) stanowiska komputerowe (jedno stanowisko dla w szkołach dla młodzieży i w szkołach dla dorosłych jednego ucznia/słuchacza). (w formie stacjonarnej i zaocznej). ** Pozostałe 10% godzin jest przeznaczone do rozdyspono- Laboratorium urządzeń sterowania ruchem kolejowania przez autorów programów nauczania na dostoso- wym i łączności może być połączone z laboratorium wanie kształcenia do potrzeb rynku pracy. techniki ruchu kolejowego. l Nr 276 — 15980 — Poz. 1632 p Pracownia eksploatacji handlowej kolei po- Pracownia dróg kolejowych i taboru kolejowinna być wyposażona w: wego powinna być wyposażona w: 1) wybrane przepisy prawa regulujące przewozy 1) elementy nawierzchni kolejowej w postaci modeli w komunikacji krajowej i międzynarodowej; oraz foliogramy i przezrocza, przedstawiające: a) s krajnię budowli i s.krajnię taboru, 2) podręczniki taryfowe i tabele taryf stosowane przez przewoźników kolejowych; b) przekroje poprzeczne podtorza i toru, 3) tablice poglądowe i plansze, przedstawiające: c) kolejowe ovbiekty inżynieryjne z konstrukcją toru, d) konstrukcje przejazdów i urządzenia zabezpieczaa) rodzaje przesyłek towarowych, jące, b) miejsca ładunkowe, e) budynki i urządzenia stacyjne, c) schemat przemieszczania ładunków i połączeń f) woęzły kolejowe; pociągowych, 2) foliogramy i przezrocza, przedstawiające maszyny d) transmisje komunikatów elektronicznej wymia- i urządzenia kolejowe do robót drogowych; ny danych dla międzynarodowych kolejowych 3) filmy dydaktyczne przedstawiające prowadzenie roprzewozów towarowych (EDI), bót nawierzchniowych; g e) przykłady zakłóceń w przewozie i sposoby roz- 4) komplet przyrządów do pomiaru toru; wiązywania problemów, 5) oznaczniki na planach i schematach; f) obsługę posprzedażną w przypadku wystąpienia nieprawidłowości; 6) eksponaty i modele: 4) instrukcje i formularze stosowane w eksploa.tacji a) różnych typów wagonów kolejowych i taboru handlowej kolei; trakcyjnego, b) części taboru: zestawu kołowego, łożysk tocz- 5) mapy komunikacji kolejowej, krajowej i mliędzynanych i elementów układu odsprężynowania porodowej; jazdów kolejowych, c 6) kasy fiskalne stosowane w transporcie kolejowym; c) wózka wagonowego, urządzeń cięgłowych i zderz- 7) stanowiska komputerowe z oprogramowaniem nych, służącym do sprawdzania biletów przez przewoź- d) sieci trakcyjnej, ników kolejowych (jedno stanowisko dla jednego e) hamulca zespolonego, ucznia/słuchacza); r f) elementów elektroenergetycznych wyposażenia 8) wzory oznakowania ładunków; taboru; 9) foliogramy i filmy, prze.dstawiające załadunek to- 7) plansze przedstawiające elementy wyposażenia warów do różnych środków transportu kolejowetechnicznego taboru; go; w 8) dokumentację wagonu; 10) filmy dydaktyczne przedstawiające zasady łado- 9) dokumentację pojazdu trakcyjnego. wania i przewozu towarów masowych; Pracownie powinny składać się z sali lekcyjnej i zaple- 11) foliogramy przedstawiające zasady opakowywacza magazynowo-socjalnego. W sali lekcyjnej należy nia towarów małogabarytowych w opakowania zapewnić stanowisko pracy dla nauczyciela i odpozbiorcze; wiednią liczbę stanowisk pracy dla uczniów (słucha- 12) próbki towarów płynnych, sypkich i stałych. czy). w w