Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 2 listopada 2011 r. w sprawie określenia organu dowodzenia obroną powietrzną oraz trybu postępowania przy stosowaniu środków obrony powietrznej w stosunku do obcych statków powietrznych niestosujących się do wezwań państwowego organu zarządzania ruchem lotniczym

Nr 254 — 14814 — Poz. 1522 1522 ROZPORZĄDZENIE RADY MINISTRÓW z dnia 2 listopada 2011 r. w sprawie określenia organu dowodzenia obroną powietrzną oraz trybu postępowania przy stosowaniu środków obrony powietrznej w stosunku do obcych statków powietrznych niestosujących się do wezwań państwowego organu zarządzania ruchem lotniczym Na podstawie art. 18b ust. 6 ustawy z dnia 12 paź- 5) statku przechwytującym — należy przez to rozudziernika 1990 r. o ochronie granicy państwowej mieć uzbrojony samolot bojowy lub śmigłowiec (Dz. U. z 2009 r. Nr 12, poz. 67, z 2010 r. Nr 164, wraz z załogą, wydzielony z Sił Zbrojnych Rzeczypoz. 1108 oraz z 2011 r. Nr 50, poz. 255 i Nr 217, pospolitej Polskiej lub państwa Organizacji Traktapoz. 1280) zarządza się, co następuje: tu Północnoatlantyckiego, wykonujący zadania wojskowego nadzoru przestrzeni powietrznej Rzeczypospolitej Polskiej. § 1. Rozporządzenie określa: § 3. 1. Organem dowodzenia obroną powietrzną 1) organ dowodzenia obroną powietrzną, przy pojest Centrum Operacji Powietrznych. mocy którego Dowódca Operacyjny Sił Zbrojnych wykonuje zadania Ministra Obrony Narodowej 2. Centrum Operacji Powietrznych wraz z podlegw zakresie ochrony granicy państwowej w prze- łymi i podporządkowanymi mu dyżurnymi siłami strzeni powietrznej; i środkami systemu obrony powietrznej jest jednostką funkcjonującą w strukturze Sił Powietrznych. 2) tryb postępowania przy stosowaniu środków 3. Dowódca Operacyjny Sił Zbrojnych, przy pomoobrony powietrznej, o których mowa w art. 18b cy Centrum Operacji Powietrznych, wykonuje zadania ust. 2, 2a i 2c ustawy z dnia 12 października 1990 r. w zakresie ochrony granicy państwowej w przestrzeni o ochronie granicy państwowej, w stosunku do powietrznej Rzeczypospolitej Polskiej. obcych wojskowych i cywilnych statków powietrznych niestosujących się do wezwań państwowego § 4. 1. Dyżurny Dowódca Obrony Powietrznej kieorganu zarządzania ruchem lotniczym oraz organu ruje działaniami Centrum Operacji Powietrznych w zadowodzenia obroną powietrzną, w tym zakres kresie nienaruszalności przestrzeni powietrznej Rzei sposób współdziałania organu dowodzenia obro- czypospolitej Polskiej. ną powietrzną z państwowym organem zarządza- 2. Jeżeli umowy międzynarodowe, których Rzecznia ruchem lotniczym oraz z organem dowodzenia pospolita Polska jest stroną, nie stanowią inaczej, de- Zintegrowanego Systemu Obrony Powietrznej Orcyzję o opuszczeniu przestrzeni powietrznej Rzeczypoganizacji Traktatu Północnoatlantyckiego. spolitej Polskiej przez polskie statki przechwytujące oraz o przekroczeniu granicy państwowej i lot w prze- § 2. Ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o: strzeni powietrznej Rzeczypospolitej Polskiej przez wojskowe statki przechwytujące państwa Organizacji 1) ustawie — należy przez to rozumieć ustawę z dnia Traktatu Północnoatlantyckiego realizujące zadania 12 października 1990 r. o ochronie granicy pańw ramach Zintegrowanego Systemu Obrony Postwowej; wietrznej Organizacji Traktatu Północnoatlantyckiego w celu przeciwdziałania wojskowym i cywilnym stat- 2) państwowym organie zarządzania ruchem lotnikom powietrznym podejmuje Dyżurny Dowódca czym — należy przez to rozumieć instytucję za- Obrony Powietrznej. pewniającą służby żeglugi powietrznej; § 5. 1. Dyżurny Dowódca Obrony Powietrznej de- 3) obiekcie powietrznym typu RENEGADE — należy cyduje o wyborze lotniska, na które sprowadza się przez to rozumieć cywilny statek powietrzny, który wojskowe statki powietrzne zmuszone do lądowania przekroczył powietrzną granicę państwową albo przez statki przechwytujące. wykonuje lot w przestrzeni powietrznej Rzeczy- 2. Centrum Operacji Powietrznych współdziała pospolitej Polskiej bez zezwolenia lub niezgodnie z państwowym organem zarządzania ruchem lotniz warunkami zezwolenia i nie zastosował się do czym przy wyborze lotniska, na które sprowadza się wezwań, o których mowa w art. 18b ust. 1 ustawy, cywilne statki powietrzne zmuszone do lądowania oraz może być użyty jako środek ataku o charakteprzez statki przechwytujące. rze terrorystycznym; § 6. 1. Dyżurny Dowódca Obrony Powietrznej, sto- 4) Dyżurnym Dowódcy Obrony Powietrznej — należy sownie do spełnienia przez obcy cywilny statek poprzez to rozumieć oficera Sił Zbrojnych Rzeczy- wietrzny poniższych kryteriów, kwalifikuje obiekt popospolitej Polskiej wyznaczonego do pełnienia wietrzny do kategorii: służby w systemie obrony powietrznej Rzeczypospolitej Polskiej i wykonywania funkcji narodowe- 1) „ Podejrzany RENEGADE” — w przypadku wykrygo przedstawiciela władz państwowych (National cia cywilnego statku powietrznego o nieokreślo- Governmental Authority) w Zintegrowanym Sy- nych intencjach albo spełniającego dwa lub więcej z poniżej wymienionych warunków: stemie Obrony Powietrznej Organizacji Traktatu Północnoatlantyckiego; a) narusza plan lotu,

Nr 254 — 14815 — Poz. 1522 b) odmawia wykonania lub nie reaguje na polece- 2. Zakwalifikowanie statku powietrznego do odponia państwowego organu zarządzania ruchem wiedniej kategorii wymienionej w ust. 1 następuje na lotniczym, cywilnych i wojskowych lotnisko- podstawie informacji posiadanych przez Dyżurnego wych organów służby ruchu lotniczego lub or- Dowódcę Obrony Powietrznej oraz przeprowadzonej ganów dowodzenia obroną powietrzną, przez niego analizy sytuacji. c) niespodziewanie zmienia parametry lotu, 3. Dyżurny Dowódca Obrony Powietrznej otrzymud) nastąpiła przerwa w korespondencji radiowej, je informacje o sytuacji powietrznej od państwowego szczególnie w połączeniu ze zmianą parameorganu zarządzania ruchem lotniczym oraz o zagrożetrów lotu, niach od właściwych organów Sił Zbrojnych Rzeczye) nastąpiła zmiana kodów transpondera radaru pospolitej Polskiej lub innych organów państwowych wtórnego lub nadmierne wykorzystywanie syg- Rzeczypospolitej Polskiej zapewniających bezpieczeńnału identyfikacji, bez uprzedniej zgody pań- stwo państwa. stwowego organu zarządzania ruchem lotniczym, 4. W analizie sytuacji powietrznej Dyżurny Dowódca Obrony Powietrznej uwzględnia również informaf) załoga używa niestandardowej terminologii lub cje otrzymywane od właściwych organów Organizacji odnotowano inne niezgodne z procedurą zmiany w korespondencji radiowej, Traktatu Północnoatlantyckiego i innych organów międzynarodowych lub innych państw. g) nastąpił wybór w modzie 3/A kodu 7500 (uprowadzony statek powietrzny), 7600 (utrata łącz- 5. W przypadku zakwalifikowania statku powietrzności), 7700 (sytuacja awaryjna), nego znajdującego się w przestrzeni powietrznej h) nastąpił przekaz radiowy niedotyczący procedur Rzeczypospolitej Polskiej do odpowiedniej kategorii lotniczych, RENEGADE Dyżurny Dowódca Obrony Powietrznej wnioskuje do właściwego organu Zintegrowanego i) nastąpiło przerwanie lub zaprzestanie emitowa- Systemu Obrony Powietrznej Organizacji Traktatu nia sygnałów z transpondera radaru wtórnego, Północnoatlantyckiego o przekazanie uprawnień do j) otrzymano zawiadomienie od innych organów dowodzenia siłami obrony powietrznej Rzeczypospowładzy publicznej, państw sąsiednich lub orgalitej Polskiej wydzielonymi do Zintegrowanego Systenizacji międzynarodowych albo instytucji pozamu Obrony Powietrznej Organizacji Traktatu Północrządowych o zamiarach statku powietrznego, noatlantyckiego oraz powiadamia Dowódcę Operacyjk) otrzymano nieokreśloną groźbę użycia przemo- nego Sił Zbrojnych. cy za pośrednictwem strony trzeciej, § 7. 1. W przypadku niezastosowania się do wel) otrzymano zawiadomienie o umieszczeniu na zwań i poleceń, o których mowa w art. 18b ust. 1 ustapokładzie statku powietrznego przedmiotu, wy, decyzję o zastosowaniu środków, o których mowa urządzenia, substancji lub innego materiału niew art. 18b ust. 2 ustawy, do obcego cywilnego statku bezpiecznego, które mogą zostać użyte do ataku powietrznego Dowódca Operacyjny Sił Zbrojnych o charakterze terrorystycznym; może podjąć po zakwalifikowaniu obcego cywilnego 2) „Prawdopodobny RENEGADE” — w przypadku statku powietrznego do kategorii „Podejrzany gdy: RENEGADE”. a) wykryto również inne statki powietrzne, które nie wykonują poleceń państwowego organu za- 2. W przypadku niezastosowania się do wezwań rządzania ruchem lotniczym, i poleceń, o których mowa w art. 18b ust. 2 ustawy, decyzję o oddaniu strzałów ostrzegawczych do obceb) cywilny statek powietrzny zakwalifikowany jako go cywilnego statku powietrznego Dowódca Opera- „Podejrzany RENEGADE” w dalszym ciągu nie cyjny może podjąć po zakwalifikowaniu obcego cywilwykonuje poleceń państwowego organu zarząnego statku powietrznego do kategorii „Prawdopodzania ruchem lotniczym lub organów dowodobny RENEGADE”. dzenia obroną powietrzną, c) cywilny statek powietrzny odmawia wykonania 3. W przypadku dalszego niezastosowania się do poleceń lub nie reaguje na polecenia i przekazy- wezwań i poleceń, o których mowa w art. 18b ust. 2 wane znaki dowódcy statku przechwytującego; ustawy, oraz po wyczerpaniu środków, o których mowa w ust. 2, statek przechwytujący eskortuje obcy cy- 3) „Potwierdzony RENEGADE” — w przypadku gdy wilny statek powietrzny z pasażerami na pokładzie do spełnia on jednocześnie niżej wymienione kryteczasu jego lądowania na lotnisku lub opuszczenia ria: przestrzeni powietrznej Rzeczypospolitej Polskiej. a) przechwycony i rozpoznany cywilny statek powietrzny w dalszym ciągu nie wykonuje pole- 4. W przypadku niezastosowania się do wezwań ceń dowódcy statku przechwytującego, pań- i poleceń, o których mowa w art. 18b ust. 1 ustawy, stwowego organu zarządzania ruchem lotni- decyzję o zniszczeniu obcego cywilnego statku poczym oraz organów dowodzenia obroną powietrznego, o którym mowa w art. 18b ust. 2c ustawy, wietrzną, po wyczerpaniu dostępnych środków, o których mob) posiadane informacje potwierdzają bez żadnych wa w art. 18b ust. 2a pkt 1 ustawy, Dowódca Operawątpliwości, że cywilny statek powietrzny ma cyjny Sił Zbrojnych może podjąć po zakwalifikowaniu być użyty jako środek ataku o charakterze terro- cywilnego statku powietrznego do kategorii „Potwierrystycznym. dzony RENEGADE”.

Nr 254 — 14816 — Poz. 1522 § 8. 1. W przypadku wykrycia obcego wojskowego 2) wymiany informacji o sytuacji powietrznej oraz statku powietrznego naruszającego przestrzeń po- o planowanych i wykonywanych lotach obcych wietrzną Rzeczypospolitej Polskiej właściwy organ do- wojskowych statków powietrznych w przestrzeni wodzenia obroną powietrzną Organizacji Traktatu Pół- powietrznej Rzeczypospolitej Polskiej; nocnoatlantyckiego, w uzgodnieniu z Dyżurnym Do- 3) przestrzegania ustalonych procedur koordynacji wódcą Obrony Powietrznej, może zdecydować o użyi identyfikacji oraz przekazywania odpowiedzialciu sił i środków wydzielonych do Zintegrowanego ności nad lotem statków przechwytujących Systemu Obrony Powietrznej Organizacji Traktatu w przestrzeni powietrznej Rzeczypospolitej Pol- Północnoatlantyckiego tylko do działań określonych skiej; w art. 18b ust. 2 ustawy. 4) wykorzystania przestrzeni powietrznej Rzeczypo- 2. Decyzję o zastosowaniu środków, o których mo- spolitej Polskiej przez dyżurne siły i środki systewa w art. 18b ust. 2a ustawy, przez dyżurne siły i środ- mu obrony powietrznej w celu: ki wydzielone do systemu obrony powietrznej Rzeczypospolitej Polskiej i Zintegrowanego Systemu Obrony a) p riorytetowego udostępnienia przestrzeni po- Powietrznej Organizacji Traktatu Północnoatlantyckie- wietrznej Rzeczypospolitej Polskiej oraz zapewgo podejmuje Dowódca Operacyjny Sił Zbrojnych. nienia bezpieczeństwa dla statków przechwytujących realizujących zadania wojskowego nad- 3. Decyzję Dowódcy Operacyjnego Sił Zbrojnych, zoru przestrzeni powietrznej Rzeczypospolitej o której mowa w ust. 2, Dyżurny Dowódca Obrony Po- Polskiej, wietrznej natychmiast przekazuje podległym dyżurb) zastosowania naziemnych środków systemu nym siłom wydzielonym do systemu obrony poobrony powietrznej wobec statków powietrzwietrznej oraz właściwemu organowi dowodzenia nych nieprzestrzegających przepisów wykonyobroną powietrzną Organizacji Traktatu Północnowania lotów obowiązujących w przestrzeni poatlantyckiego. wietrznej Rzeczypospolitej Polskiej. 4. W sytuacji gdy obcy wojskowy statek powietrz- 2. Współdziałanie, o którym mowa w ust. 1, nastęny atakuje statek przechwytujący, decyzję o jego puje przez ciągłą bieżącą wymianę informacji za pozniszczeniu podejmuje dowódca statku przechwytują- mocą sieci telekomunikacyjnych lub w inny sposób cego. ustalony przez Dowódcę Centrum Operacji Powietrznych i państwowy organ zarządzania ruchem lotni- 5. W przypadku utraty łączności z Centrum Opera- czym. cji Powietrznych, w sytuacji gdy obcy wojskowy statek powietrzny dokonuje zbrojnej napaści lub agresji § 10. Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie przeciwko obiektom położonym na terytorium Rzeczy- 14 dni od dnia ogłoszenia.1) pospolitej Polskiej lub wyraźnie i uparcie manewruje na pozycję dogodną do ataku przeciwko statkowi Prezes Rady Ministrów: D. Tusk przechwytującemu, decyzję o zniszczeniu obcego wojskowego statku powietrznego może podjąć dowódca 1) Niniejsze rozporządzenie było poprzedzone rozporządzestatku przechwytującego. niem Rady Ministrów z dnia 14 grudnia 2004 r. w sprawie postępowania przy stosowaniu środków obrony powietrz- § 9. 1. Centrum Operacji Powietrznych współdziała nej w stosunku do obcych statków powietrznych niestosuz państwowym organem zarządzania ruchem lotnijących się do wezwań państwowego organu zarządzania czym w zakresie: ruchem lotniczym (Dz. U. Nr 279, poz. 2757), które utraciło moc obowiązującą z dniem wejścia w życie przepisów 1) zapewnienia bezpieczeństwa lotów statków po- ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o zmianie ustawy o ochrowietrznych w przestrzeni powietrznej Rzeczypo- nie granicy państwowej (Dz. U. Nr 50, poz. 255), tj. z dniem spolitej Polskiej; 23 marca 2011 r.