Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 26 stycznia 2010 r. w sprawie wartości odniesienia dla niektórych substancji w powietrzu

Nr 16 — 1246 — Poz. 87 87 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA1) z dnia 26 stycznia 2010 r. w sprawie wartości odniesienia dla niektórych substancji w powietrzu Na podstawie art. 222 ust. 2 ustawy z dnia 27 kwiet- 3. Wartości odniesienia dla substancji w powietrzu nia 2001 r. — Prawo ochrony środowiska (Dz. U. innych niż wymienione w załączniku nr 2 do rozporząz 2008 r. Nr 25, poz. 150, z późn. zm.2)) zarządza się, co dzenia na obszarach ochrony uzdrowiskowej określa następuje: załącznik nr 1 do rozporządzenia. § 3. Wartości odniesienia dla substancji w powie- § 1. Rozporządzenie określa: trzu ustala się w następujących warunkach: 1) wartości odniesienia dla niektórych substancji 1) t emperatura 293 K; w powietrzu, zróżnicowane dla: 2) c iśnienie 101,3 kPa. a) terenu kraju, z wyłączeniem obszarów ochrony uzdrowiskowej, § 4. 1. Uznaje się, że wartość odniesienia substancji w powietrzu uśredniona dla jednej godziny, okreśb) obszarów ochrony uzdrowiskowej; lona w załączniku nr 1 do rozporządzenia, jest dotrzymana, jeżeli wartość ta nie jest przekraczana więcej 2) warunki, w jakich ustala się wartości odniesienia, niż przez 0,274 % czasu w roku dla dwutlenku siarki takie jak temperatura i ciśnienie; oraz więcej niż przez 0,2 % czasu w roku dla pozosta- 3) oznaczenie numeryczne substancji pozwalające na łych substancji. jednoznaczną jej identyfikację; 2. W przypadku dwutlenku azotu częstość przekra- 4) okresy, dla których są uśrednione wartości odnie- czania odnosi się do wartości odniesienia wraz z marsienia; ginesem tolerancji określonym w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 3 marca 2008 r. w sprawie 5) warunki uznawania wartości odniesienia za do- poziomów niektórych substancji w powietrzu (Dz. U. trzymane; Nr 47, poz. 281). 6) referencyjne metodyki modelowania poziomów § 5. Referencyjne metodyki modelowania poziosubstancji w powietrzu. mów substancji w powietrzu określa załącznik nr 3 do rozporządzenia. § 2. 1. Wartości odniesienia dla niektórych sub- § 6. 1. Do postępowań w sprawie pozwoleń na stancji w powietrzu dla terenu kraju, oznaczenie nuwprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza oraz meryczne tych substancji oraz okresy, dla których są pozwoleń zintegrowanych wszczętych, a niezakońuśrednione wartości odniesienia, z wyłączeniem obczonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia szarów ochrony uzdrowiskowej, określa załącznik nr 1 stosuje się przepisy tego rozporządzenia. do rozporządzenia, z zastrzeżeniem ust. 3. 2. Pozwolenie na wprowadzanie gazów lub pyłów 2. Wartości odniesienia dla benzenu, dwutlenku do powietrza oraz pozwolenie zintegrowane wydane azotu i dwutlenku siarki w powietrzu na obszarach w postępowaniach, o których mowa w ust. 1, są wyochrony uzdrowiskowej, oznaczenie numeryczne tych dane na okres od dnia wskazanego we wniosku o wysubstancji oraz okresy, dla których są uśrednione war- danie pozwolenia. tości odniesienia, określa załącznik nr 2 do rozporzą- § 7. Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem ogłodzenia. szenia.3) 1) Minister Środowiska kieruje działem administracji rządo- Minister Środowiska: w z. S. Gawłowski wej — środowisko, na podstawie § 1 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 16 listopada 2007 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra 3) Niniejsze rozporządzenie było poprzedzone rozporządze- Środowiska (Dz. U. Nr 216, poz. 1606). niem Ministra Środowiska z dnia 5 grudnia 2002 r. w spra- 2) Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały wie wartości odniesienia dla niektórych substancji w poogłoszone w Dz. U. z 2008 r. Nr 111, poz. 708, Nr 138, wietrzu (Dz. U. z 2003 r. Nr 1, poz. 12), które zgodnie

, Nr 154, poz. 958, Nr 171, poz. 1056, Nr 199, z art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 26 kwietnia 2007 r. o zmianie

, Nr 223, poz. 1464 i Nr 227, poz. 1505 oraz ustawy — Prawo ochrony środowiska oraz niektórych inz 2009 r. Nr 19, poz. 100, Nr 20, poz. 106, Nr 79, nych ustaw (Dz. U. Nr 88, poz. 587) utraciło moc z dniem

, Nr 130, poz. 1070 i Nr 215, poz. 1664. 20 sierpnia 2009 r.

Nr 16 — 1247 — Poz. 87 Załączniki do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 26 stycznia 2010 r. (poz. 87) Załącznik nr 1 (cid:70)(cid:48)(cid:65)(cid:67)(cid:62)(cid:235)(cid:50)(cid:56)(cid:1)(cid:62)(cid:51)(cid:61)(cid:56)(cid:52)(cid:66)(cid:56)(cid:52)(cid:61)(cid:56)(cid:48)(cid:1)(cid:51)(cid:59)(cid:48)(cid:1)(cid:61)(cid:56)(cid:52)(cid:58)(cid:67)(cid:185)(cid:65)(cid:72)(cid:50)(cid:55)(cid:1)(cid:66)(cid:68)(cid:49)(cid:66)(cid:67)(cid:48)(cid:61)(cid:50)(cid:57)(cid:56)(cid:1)(cid:70)(cid:1)(cid:63)(cid:62)(cid:70)(cid:56)(cid:52)(cid:67)(cid:65)(cid:73)(cid:68)(cid:1)(cid:51)(cid:59)(cid:48)(cid:1)(cid:67)(cid:52)(cid:65)(cid:52)(cid:61)(cid:68)(cid:1)(cid:58)(cid:65)(cid:48)(cid:57)(cid:68)(cid:27) (cid:62)(cid:73)(cid:61)(cid:48)(cid:50)(cid:73)(cid:52)(cid:61)(cid:56)(cid:52)(cid:1)(cid:61)(cid:68)(cid:60)(cid:52)(cid:65)(cid:72)(cid:50)(cid:73)(cid:61)(cid:52)(cid:1)(cid:67)(cid:72)(cid:50)(cid:55)(cid:1)(cid:66)(cid:68)(cid:49)(cid:66)(cid:67)(cid:48)(cid:61)(cid:50)(cid:57)(cid:56)(cid:1)(cid:62)(cid:65)(cid:48)(cid:73)(cid:1)(cid:62)(cid:58)(cid:65)(cid:52)(cid:66)(cid:72)(cid:27)(cid:1)(cid:51)(cid:59)(cid:48)(cid:1)(cid:58)(cid:67)(cid:185)(cid:65)(cid:72)(cid:50)(cid:55)(cid:1)(cid:66)(cid:242)(cid:1)(cid:68)(cid:235)(cid:65)(cid:52)(cid:51)(cid:61)(cid:56)(cid:62)(cid:61)(cid:52)(cid:1) (cid:70)(cid:48)(cid:65)(cid:67)(cid:62)(cid:235)(cid:50)(cid:56)(cid:1)(cid:62)(cid:51)(cid:61)(cid:56)(cid:52)(cid:66)(cid:56)(cid:52)(cid:61)(cid:56)(cid:48)(cid:27)(cid:1)(cid:73)(cid:1)(cid:70)(cid:72)(cid:12)(cid:242)(cid:50)(cid:73)(cid:52)(cid:61)(cid:56)(cid:52)(cid:60)(cid:1)(cid:62)(cid:49)(cid:66)(cid:73)(cid:48)(cid:65)(cid:185)(cid:70)(cid:1)(cid:62)(cid:50)(cid:55)(cid:65)(cid:62)(cid:61)(cid:72)(cid:1)(cid:68)(cid:73)(cid:51)(cid:65)(cid:62)(cid:70)(cid:56)(cid:66)(cid:58)(cid:62)(cid:70)(cid:52)(cid:57)

Nr 16

34 2-Chlorobuta-1,3-dien | (chloropren 1-Chloro-2,3-epoksypropan

epichlorhydryna Chloro(fenylo)metan (chlorek benzylu Chloroform

Chloromrówczan etylu Chloronitroanilina 3-Chloropropen (chlorek allilu

)

; ©

126-99-8 106-89-8

25167-80-0

100-44-7

67-66-3 541-41-3 KNEZZE 107-05-1

1,2-Dichloroetan (chlorek etylenu) 1,1-Dichloroeten (1,1-dwuchłoroetylen) 1,2-Dichloroeten (1,2-dwuchloroetylen Dichlorometan (chlorek metylenu) Dietyloamina (dwuetyloamina Dietyloanilina (dwuetyloanilina) Dimetyloamina dwumetyloamina 2-(Dimetyloamino)etanol N,N-dwumetyloetanoloamina

62) 5

[62] pf

[82] Qo

GH <o

[>] N

|

61

63

64 Dimetyloformamid (dwumetyloformamid Dinitrobenzen (dwunitrobenzen 66 Dinitrotoluen (dwunitrotoluen 68 Disiarczek dimetylu (dwusiarczek dwumetylu)

Chlorowodór 200 Chrom - związki Ill i IV 7440-47-3 , wartościowe *” Cyjanowodór i cyjanki w 74-90-8 2,5 przeliczeniu na HCN 0 l49 | Cykloheksann __ | 108-94-1 | 3.5 7440-66-6 62-737 | 6. [003800 (| 54 Dichlorobenzen 80 | 5,2 dwuchlorobenzen) ” 55 Dichłorodimetylosilan 75-78-5 (dwumetylodwuchlorosilan)

107-06-2

75-35-4

20 10

200 30 1 100

0,15

22) NIpIPTI"|N N laJER n| Ni m |O1 mn

— NDI>|B N Oi|Olo ©

ND © O

© >| N b = 0) a

540-59-0 300

75-09-2 200

109-89-7 1,3

6 | 0,52

124-40-3 10 13

108-01-0 10 1,3

68-12-2 30 2,6 25154-54-5 10 25321-14-6 10

123-91-1 50

Nr 16 — 1249 — Poz. 87

Kinie: wocGGEEK A EEE węgla) Ditlenek azotu (dwutlenek azotu) | 10102-44-0 Ditlenek chloru (dwutlenek 10049-04-4 1,6 chloru Ditlenek siarki (dwutlenek siarki) | _7446-09-5 propylenu 2-Etoksyetanol (etylenodwuamina) [80 | Fend _ _ /_/_/ | 108-952 | 20 | 25, | benzylowy) [88 | 7 Fur | | meż4 | (380 | 20 | Fosfan (fosforowodór) 7803-51-2 Fosforan(V)tris(2-tolilu) 78-30-8 20 (fosforan trójkrezylu) [86 | 7, Fosgen _ | T5-445 | 10 | 18 87 Ftalan bis(2-etyloheksylu) 117-81- 100

(ftalan dwu-2-etyloheksylu)

Fftalan dibutylu (ftalan dwubutylu) Ftalan dietylu (ftalan dwuetylu) 84-66-2

189__ | [90 | Ftalan dimetylu (ftalan 131-11-3 191 92 |

84-74-2

100 100

—

R

co

—

" [5,) — ©

dwumetylu

98-01-1

105-60-

| _ Hydrochinon | 123-31-

4-Hydroksy-4-metylopentan-2-on| 123-42- (alkohoł dwuacetonowy)

95 2,2-iminodietanol 111-42-2 (dwuetanoloamina)

B| a|2| na] — na| an w au

100

n|- W — O|O O m — [o>)

91 92

e — w

N

150

A o

96 | . lzocyjaniay | | | —_— 1,3

re9 | Kobat” __, | 7440484 | 5, | 040 | 1330-20-7 [102 | _ Kwasakrylowy ___ | 79-10-7 |. 09. 103 Kwas chlorosiarkowy (V!) 7790-94-5

kwas chlorosulfonow 104 Kwas 4-metylobenzosulfonowy 104-15-4 (kwas p-toluenosulfonowy) Kwas octow 106 Kwas siarkowy (V!) Linuron

4,3

—_ © ©

o) R

m—

©

a) 2|2 lo R W

200 7664-93-9 200 330-55-2 100

| —u|-a E leż lm

4,3

Nr 16 — 1250 — Poz. 87

08 | 7489-965 | | | (9, |. 40 | 1109 | ___ Merkptany . _. | — | 20 | 20] Metanol (alkohol metylowy) Metyloamina

(metyloizobutyloketon) 38 | (N-metylopirolidon izobutylowy) 118 Miedź | 7440-50-8 | | 0 | 06 | nierozpuszczalne *

120 Molibden, związki 7439-98-7 3,5 0,3

Nadtlenek dibenzoilowy 94-36-0 (nadtienek benzoilu)

124 Nikiel 7440-02-0 0,23 0,025 KU NEGEME 0% | oce | [126 | __ Nirotowen” | —_ | 80 | (38 1 Oksiran_(tlenek etylenu

133 Ozon — jako zanieczyszczenie 150 | 3 | pierwotne 100 13 1137 | PyłzawieszonyPM10” | — | 280 __ | 40 7439-97-6 | 7782-49-2 30 |. 006 | [142 | _ Substancjesmołowe | — _— | 100 10

(czterochloroetylen)

145 Tetrachlorometan (czterochlorek 56-23-5 60 7,6

węgla)

146 Tetrachtorosilan (czterochlorek | 10026-04-7 100 4,3

krzemu) Tetraetyloplumban (czteroetylek 1,2 0,1

ołowiu)

Nr 16 — 1251 — Poz. 87

Nr 16 — 1252 — Poz. 87

Nr 16 — 1253 — Poz. 87 Załącznik nr 2 WARTOŚCI ODNIESIENIA DLA BENZENU, DWUTLENKU AZOTU I DWUTLENKU SIARKI W POWIETRZU (cid:61)(cid:48)(cid:1)(cid:62)(cid:49)(cid:66)(cid:73)(cid:48)(cid:65)(cid:48)(cid:50)(cid:55)(cid:1)(cid:62)(cid:50)(cid:55)(cid:65)(cid:62)(cid:61)(cid:72)(cid:1)(cid:68)(cid:73)(cid:51)(cid:65)(cid:62)(cid:70)(cid:56)(cid:66)(cid:58)(cid:62)(cid:70)(cid:52)(cid:57)(cid:27)(cid:1)(cid:62)(cid:73)(cid:61)(cid:48)(cid:50)(cid:73)(cid:52)(cid:61)(cid:56)(cid:52)(cid:1)(cid:61)(cid:68)(cid:60)(cid:52)(cid:65)(cid:72)(cid:50)(cid:73)(cid:61)(cid:52)(cid:1)(cid:67)(cid:72)(cid:50)(cid:55)(cid:1)(cid:66)(cid:68)(cid:49)(cid:66)(cid:67)(cid:48)(cid:61)(cid:50)(cid:57)(cid:56)(cid:1) (cid:62)(cid:65)(cid:48)(cid:73)(cid:1)(cid:62)(cid:58)(cid:65)(cid:52)(cid:66)(cid:72)(cid:27)(cid:1)(cid:51)(cid:59)(cid:48)(cid:1)(cid:58)(cid:67)(cid:185)(cid:65)(cid:72)(cid:50)(cid:55)(cid:1)(cid:68)(cid:235)(cid:65)(cid:52)(cid:51)(cid:61)(cid:56)(cid:62)(cid:61)(cid:52)(cid:1)(cid:66)(cid:242)(cid:1)(cid:70)(cid:48)(cid:65)(cid:67)(cid:62)(cid:235)(cid:50)(cid:56)(cid:1)(cid:62)(cid:51)(cid:61)(cid:56)(cid:52)(cid:66)(cid:56)(cid:52)(cid:61)(cid:56)(cid:48)

Nr 16 — 1254 — Poz. 87 Załącznik nr 3 (cid:65)(cid:52)(cid:53)(cid:52)(cid:65)(cid:52)(cid:61)(cid:50)(cid:72)(cid:57)(cid:61)(cid:52)(cid:1)(cid:60)(cid:52)(cid:67)(cid:62)(cid:51)(cid:72)(cid:58)(cid:56)(cid:1)(cid:60)(cid:62)(cid:51)(cid:52)(cid:59)(cid:62)(cid:70)(cid:48)(cid:61)(cid:56)(cid:48)(cid:1)(cid:63)(cid:62)(cid:73)(cid:56)(cid:62)(cid:60)(cid:185)(cid:70)(cid:1)(cid:66)(cid:68)(cid:49)(cid:66)(cid:67)(cid:48)(cid:61)(cid:50)(cid:57)(cid:56)(cid:1)(cid:70)(cid:1)(cid:63)(cid:62)(cid:70)(cid:56)(cid:52)(cid:67)(cid:65)(cid:73)(cid:68)

Nr 16

| 25]. hmm | m | geometryczna wysokość najwyższego z emitorów w zespole | |_26 hz _m wysokość emitora zastępczego |_27 Ah | m = wyniesienie gazów odlotowych | 28 Ah m wyniesienie gazów odlotowych liczone według formuły j „LL h A Hollanda i wyniesienie gazów odlotowych liczone według formuły 29] Ałe || m 0 CONCAWE | | 30 H | ___ efektywna wysokość emitora 31 H największa efektywna wysokość emitora w zespole z h e _|.. obliczonych dla wszystkich sytuacji meteorologicznych 32 i — _L numer sytuacji meteorologicznej (od 1 do 36) 33 | L — numer sektora róży wiatrów (od 1 do r) | 34 k m numer emitora zastępującego źródło powierzchniowe lub | | liniowe (od 1 don L._35 | = numer kierunku wiatru (od 1 do G) 36 L m liczba wszystkich przypadków występowania sytuacji PB meteorologicznych w róży wiatrów 37 n a liczba emitorów w zespole emitorów lub liczba emitorów, m | „którymi jest zastępowane źródło powierzchniowe lub liniowe 38 N. = liczba przypadków występowania sytuacji meteorologicznej | h ! „ł_w sektorze róży wiatrów .j”. 39 Om f(m*x rok opad danej frakcji substancji pyłowej w sektorze róży wiatrów pr - 9 J ji substancji pyrowej y wiatrów |. 40 O g/(m?x rok) LQ|//Ń/Ń/_. całkowity opad substancji pyłowej | 41 p, q - m wymiary wylotu emitora o przekroju prostokątnym 42 P(D.) Y częstość przekraczania wartości odniesienia lub | | u dopuszczalnego poziomu substancji w powietrzu | 43 Q kJ/s | emisja ciepła z emitora | 44 R —— ugłm* tło substancji 45 Ry | g/(m*x rok) a tło opadu substancji pyłowej | 46 r L — s 1 liczba sektorów róży wiatrów | odległość punktu, w którym dokonuje się obliczeń, od środka 47 m źródła powierzchniowego lub odległość tego punktu od = , najbliższego punktu odcinka źródła liniowego, powstałych z | —____ podziału źródła powierzchniowego lub liniowego _ | dopuszczalna minimalna odległość między punktem, w 48 | Smin m którym dokonuje się obliczeń, a emitorem zastępującym s = źródło powierzchniowe - | 49 S, g/m” stężenie substancji w powietrzu uśrednione dla roku 5 | Ą im? stężenie substancji w powietrzu uśrednione dla jednej xyz Hg'm | aa godziny m 51 | Ą im? stężenie substancji w powietrzu uśrednione dla jednej Y Hg'm godziny, na powierzchni terenu 52 | s [rn3 stężenie substancji w powietrzu uśrednione dla jednej | DE az | M9 __ godziny, w osi wiatru, na wysokości z J

Nr 16

| stężenie substancji w powietrzu uśrednione dla jednej

53 S, ug/m” godziny, w odległości x od emitora, na powierzchni terenu, w LL -—- m osi wiatru

54 | s im? stężenie maksymalne substancji gazowej w powietrzu w

| U Sam H9 określonej sytuacji meteorologicznej _

55 s im? stężenie maksymalne pyłu zawieszonego w powietrzu w | |. R HG ! określonej sytuacji meteorologicznej | 56 Smm ugim* najwyższe ze stężeń maksymalnych substancji w powietrzu 57 > im? stężenie średnie (w roku, sezonie lub podokresie) substancji

„| 5 MAM |--W powietrzu 58 g im? stężenie średnie (w roku, sezonie łub podokresie) substancji L WA Hgim |] w powietrzu w odległości x od emitora 59 t — a numer podokresu | 60 T K temperatura gazów odlotowych na wylocie emitora | 61 T K średnia temperatura powietrza dla okresu obliczeniowego o (roku, sezonu lub podokresu) |_62 Ua m/s | prędkość wiatru na wysokości anemometru 63, Uh m/s | prędkość wiatru na wysokości wylotu emitora | G4 | — m/s średnia prędkość wiatru w warstwie od geometrycznej | u wysokości emitora h do efektywnej wysokości emitora H 65 m/s średnia prędkość wiatru w warstwie od poziomu terenu do LI Us efektywnej wysokości emitora H 66 V m/s prędkość gazów odlotowych na wylocie emitora 67 W m/s prędkość opadania danej frakcji substancji pyłowej 68 składowa odległości emitora od punktu, dia którego dokonuje k się obliczeń, równoległa do kierunku wiatru 69 składowa odległości emitora od punktu, dla którego dokonuje

y się obliczeń, prostopadła do kierunku wiatru 20 m wysokość, dla której oblicza się stężenie substancji w 4 8 powietrzu 71 x m | odległość emitora od punktu występowania stężenia S„ lub ---— T - p. | 72 Xmm | m odległość emitora od punktu występowania stężenia Spm 73 | Xe, Ve L m współrzędne emitora 74 Xg, Wr Zp_ | m | - współrzędne punktu, dla którego dokonuje się obliczeń | 75 X, V2 ł m współrzędne emitora zastępczego 76 Z..| m _wysokość ostatniej kondygnacji budynku 77 | m średnia wartość współczynnika aerodynamicznej szorstkości % terenu na obszarze objętym obliczeniami | |_78 Gy m współczynnik poziomej dyfuzji atmosferycznej 79 Gz | m _ współczynnik pionowej dyfuzji atmosferycznej 80| 1. | — ____ liczba godzin w roku, sezonie lub podokresie Objaśnienia:

V Łącznie z marginesem tolerancji właściwym dia danej substancji i roku.

Nr 16 — 1257 — Poz. 87

1. Dane do obliczeń poziomów substancji w powietrzu

1.1 Tło substancji i tto opadu substancji pyłowej

Tło substancji, dla których są określone dopuszczalne poziomy w powietrzu, stanowi aktualny stan jakości powietrza określony przez właściwy inspektorat ochrony środowiska jako stężenie uśrednione dla roku. Dla pozostałych substancji tło uwzględnia się w wysokości 10 % wartości odniesienia uśrednionej dla roku.

Tła opadu substancji pyłowej uwzględnia się w wysokości 10 % wartości odniesienia opadu substancji pyłowej.

Tła nie uwzględnia się przy obliczeniach poziomów substancji w powietrzu dla zakładów, z których substancje są wprowadzane do powietrza wyłącznie emitorami wysokości nie mniejszej niż 100 m.

1.2 Położenie emitorów

Położenie emitorów oznacza się za pomocą współrzędnych Xe i Ye, przy czym oś X jest skierowana w kierunku wschodnim, a oś Y — w kierunku północnym.

1.3 Parametry emitora Parametrami emitora są: 1) geometryczna wysokość emitora liczona od poziomu terenu — h; 2) średnica wewnętrzna wylotu emitora — d; 3) prędkość gazów odlotowych na wylocie emitora — v, 4) temperatura gazów odlotowych na wylocie emitora — T. W przypadku emitora o wylocie prostokątnym, o wymiarach p x q, oblicza się średnicę

równoważną według wzoru: d, = [4Pq (1.1) Vr

1.4 Emisja Należy ustalić: 1) maksymalną emisję uśrednioną dla jednej godziny — Eg, Ep; 2) średnią emisję dla okresu obliczeniowego (roku, sezonu lub podokresu) —E;. E, E;

Emisję maksymalną określa się dla tej fazy procesu, w której w ciągu jednej godziny jest emitowana największa masa substancji. W przypadku trwania maksymalnej emisji krócej niż przez jedną godzinę należy obliczyć najwyższą średnią emisję odniesioną do jednej godziny.

W przypadku emitorów pracujących okresowo lub ze zmieniającymi się w ciągu roku emisją i parametrami (v i T) obliczenia poziomów substancji w powietrzu należy wykonywać dla takich podokresów, w czasie których:

4) nie zmienia się liczba jednocześnie pracujących emitorów w zespole; 2) emisja z każdego emitora nie zmienia się o więcej niż 25 %;, 3) parametry emitora (v, T) nie zmieniają się o więcej niż 25 %. Przy podziale roku na podokresy należy rozważyć: 1) cykl zmienności emisji i parametrów każdego emitora (v, T); 2) równoczesność i czas pracy emitorów w zespole;

3) możliwość dobrania odpowiednich danych meteorologicznych (róża wiatrów) dla każdego z podokresów.

Nr 16 — 1258 — Poz. 87

Przy obliczeniach rozkładu stężeń substancji w powietrzu uwzględniających podział roku na podokresy należy przyjmować emisję charakterystyczną dla każdego podokresu, przy czym przynajmniej w jednym z podokresów, niekoniecznie w tym samym dla wszystkich emitorów, powinna być uwzględniona emisja maksymalna z każdego z emitorów.

Przy określaniu emisji maksymalnej z emitora, który odprowadza gazy odlotowe z więcej niż jednego źródła, należy uwzględniać jednoczesność pracy poszczególnych źródeł wynikającą z przyjętej technologii i innych ograniczeń.

Żaleca się, by obliczenia stężeń średnich oraz opadu substancji pyłowej były również wykonywane z uwzględnieniem podziału roku na podokresy. Dopuszcza się jednak obliczanie tych wielkości z zastosowaniem średnich emisji i parametrów emitora (v, T) dla roku, przy czym powinny to być średnie ważone względem czasu trwania podokresów.

1.5 Dane meteorologiczne Do obliczenia poziomów substancji w powietrzu niezbędne są następujące dane meteorologiczne:

1) statystyka stanów równowagi atmosfery, prędkości i kierunków wiatru (róża wiatrów); 2) średnia temperatura powietrza dla okresu obliczeniowego (roku, sezonu łub podokresu) — T,.

Wyróżnionych jest 36 różnych sytuacji meteorologicznych wynikających z 6 stanów równowagi atmosfery, którym odpowiadają zakresy prędkości wiatru na wysokości h;=14 m, ze skokiem co 1 m/s, określonych w tabeli 2.

Tabela 2. Sytuacje meteorologiczne

. Zakres prędkości wiatru u. x [m/s | — 3 2 — chwiejna —_ 5

1 o 1 [3 — lekko chwiejna sz | 1—8 1 1 4

| Stan równowagi atmosfery

1 — silnie chwiejna _

4 — obojętna m s — 11 _5— lekko stała — 5 — 4

16 — stała zm

Statystyki stanów równowagi atmosfery, prędkości i kierunków wiatru oraz średnie temperatury powietrza T, są opracowane przez państwową służbę meteorologiczną.

W obliczeniach zaleca się stosowanie róży wiatrów najbardziej odpowiedniej dla podokresów, przykładowo zimowodziennej, ale dopuszcza się też stosowanie jednej róży wiatrów, przykładowo rocznej dla wszystkich podokresów.

2. Obliczenia wstępne 2.1 Efektywna wysokość emitora Efektywną wysokość emitora oblicza się według wzoru:

H=h+4h (2.1)

Wyniesienie gazów odlotowych Ah zależy od prędkości wylotowej gazów v, emisji ciepła Q i prędkości wiatru na wysokości wyłotu z emitora un. W przypadku emitorów poziomych i zadaszonych przyjmuje się, że wyniesienie gazów odlotowych wynosi zero.

Emisję ciepła oblicza się według wzoru: _ rd” 273,16

= x1.8xv*(T-Tv) [kJ] (2.2)

Nr 16 — 1259 — Poz. 87

Wyniesienie gazów odlotowych Ah oblicza się na podstawie następujących formuł: 1) formuły Hollanda, gdy O <Q<16 000kJis. przy czym wyróżnia się następujące przypadki tej

formuły: a) Ah=4Ah,=0 dla v < 0, 5up (2.3) l$xvxd+0,00€ b) Ah = Ah = 02 dŁO0OOISAO | gavzu, (2.4) Uh c) Ah = Mh = 5 dŁO0OOTY ŁO NOSUh ją O, Sup <V <up (2.5) uh O,Suh 2) formuły CONCAWE, gdy Q224 000 kJ/s: 1,126x Qq** Ah = Ah, = ZA (2.6) Uh

3) kombinacji formuł Hollanda i CONCAWE, gdy 16 000 < Q < 24 000 kJ/s:

(24000 - Q) +Ah. x (Q- 16000) (2.7)

Ah = Ah, x SF +Ah, 8000 8000

Zastosowane we wzorach, o których mowa w pkt 1 — 3, symbole oznaczają: Ah, — wyniesienie gazów odlotowych obliczone według formuły Hollanda, Ahc — wyniesienie gazów odlotowych obliczone według formuły CONCAWE. 2.2 Parametry meteorologiczne Parametry meteorologiczne występujące w obliczeniach poziomów substancji w powietrzu obejmują: 1) prędkość wiatru na wysokości wylotu emitora:

a) PEEK (5) dla h < 300 m (2.8) b) u=u,x| w dla h > 300 m (2.9) Ń

Nr 16 — 1260 — Poz. 87

2) średnią prędkość wiatru w warstwie od poziomu terenu do efektywnej wysokości emitora:

Ua HV a) u; 5 —=—x| — dla H<300m . Ju |) (2.10) b) ug=-"3 JEŻE ((1em)-mx "| dla H>300m (2.11) ŚS 1+m | 14 | H |

3) średnią prędkość wiatru w warstwie od geometrycznej wysokości emitora do efektywnej wysokości emitora:

h OM — Ua 1+m ui+ > - Z NE - dla Hs300miH=h b) u FRxa+m)xqgn h "7 dla miH= (2.13) 1+m_„Hm - ua (300 -h ) m [e = L— -—— +(H - 300 ju zat | Gem) ( ) <300 | (2.14) dla h<300m i H>300m sm d) i =ue>| | dla h> 300m (2.15) A 4) współczynnik poziomej dyfuzji atmosferycznej: oy=Axx* (2.16) gdzie A - 0,088-|6m "03 ani (2.17) A o 5) współczynnik pionowej dyfuzji atmosferycznej: Gz =BxxP (2.18) N gdzie B-0,38m 13 „|er-nx" | (2.19) o

Występujące we wzorach 2.8-2.19 wartości stałych zależnych od stanu równowagi atmosfery — m, a, b są podane w tabeli 3. Występująca we wzorach 2.8-2.15 liczba 14 oznacza wysokość anemometru.

Jeżeli prędkość wiatru obliczona według wzorów 2.8-2.15 jest mniejsza od 0,5 m/s, do obliczeń poziomów substancji w powietrzu należy przyjmować 0,5 m/s.

Jeżeli H/zy nie zawiera się w zakresie od 10 do 1500, współczynniki A oraz B oblicza się według wzorów 2.17 i 2.19, przyjmując:

Nr 16

H/z, = 10, gdy H/z. <

10

H/z, = 1500, gdy H/z, >1500

Wartości współczynnika aerodynamicznej szorstkości terenu ze, występującego we wzorach 2.17 i 2.19 oblicza się zgodnie z pozycją 2.3.

Tabela 3. Stałe zależne od stanów równowagi atmosfery

Stan równowagi atmosfe | Stała 2 3.) 4 5 6 _| m 0,080 | 0,143 | 0,196 | 0,270 | 0.363 0,440 a 0.888 | 0,865 | 0,845 | 0,818 | 0.784 0.756 | b 1.284 | 1.108 | 0.978 0.822, 0,660_| 0.551 | g_ 1692 | 1781 | 1.864 | 1995 | 2188 | | 2372 ___ | | C; _ | 0,2138 | 0,218 | 0,224 | 0.234 | 0.251 0.271 | C> 0,815 | 0771 | 0,727 | 0.657 | 0.553 | 0.457

2.3 Aerodynamiczna szorstkość terenu Współczynnik aerodynamicznej szorstkości terenu zo wyznacza się w zasięgu SOhmax

według wzoru:

1

Tabela 4. Wartości współczynnika aerodynamicznej szorstkości terenu zo

(2.20)

| Lp. Typ pokrycia terenu___ Współczynnik zo | h 1 —| 2 LL 3 A A woda 0,00008 2 | łąki, pastwiska 0,02 | | 3 | pola uprawne m 0,035 4 5 | sady, zarośla, zagajniki 0,4 _—— IGM 5 lasy 2,0 _| 6 zwarta zabudowa wiejska | 0,5 7 miasto do 10 tys. mieszkańców 1,0 8 Miasto od 10 do 100 tys. o sk mieszkańców | | 8.1 — zabudowa niska | 0,5 8.2 — zabudowa średnia 2,0 | 9 Miasto od 100 do 500 tys. | m | mieszkańców | | 9.1 LL — zabudowa niska —| 0,5 9.2 A — zabudowa Średnia | 2.0 | 9.3 — zabudowa wysoka | 3,0 10 | miasto powyżej 500 tys. l s L_ mieszkańców i | 10.1 | — zabudowa niska i. 0,5 | 10.2 | ___> zabudowa średnia i 020 ME 10.3 m _.. zabudowa wysoka |_| 5,0 „I

Nr 16 — 1262 — Poz. 87

2.4 Emitor zastępczy

Emitor zastępczy można utworzyć dla zespołu n emitorów, jeżeli dia każdego ż nich są spełnione równocześnie następujące warunki:

1) 09<- <1, (2.21)

2) wyniesienie gazów odłotowych z wszystkich emitorów jest równe zero; 3) odległość między najbardziej oddalonymi od siebie emitorami nie przekracza 2h.

Średnią wartość h oblicza się jako średnią arytmetyczną z wysokości n emitorów. Parametry emitora zastępczego oblicza się następująco:

1)E,=DE> (2.22)

2)h, = ŻueEe (2.23)

Że.

Emitor zastępczy umieszcza się w stosunku do emitorów, z których został utworzony, w odległości odpowiedniej do emisj z poszczególnych emitorów. Położenie emitora zastępczego określają współrzędne:

1) x.5 2 XE (2.24)

2, Fe

2) y= PRZ (2.25)

Ze.

2.5 Najwyższe ze stężeń maksymalnych substancji w powietrzu Smm dla pojedynczego emitora

Stężenie maksymalne substancji gazowej uśrednione dla jednej godziny Sm w określonej sytuacji meteorologicznej oblicza się według wzoru:

E, (BY S$, =C;=— | x1000 im? 2.26 ZAB LH. [ug/m" ] (2.26)

gdzie stałe zależne od stanu równowagi atmosfery C; oraz g są podane w tabeli 2, a współczynniki A oraz B oblicza się według wzorów 2.17 i 2.19. W przypadku obliczania maksymalnego stężenia pyłu zawieszonego uśrednionego dla jednej godziny S», stosuje się wzór: E 3 =C p (B

mp re

! 2uAB ;H

3 x1000 [ug/m” ] (2.27)

Posługując się wzorem 2.26 i 2.27, należy obliczyć wartość S„ w 36 sytuacjach meteorologicznych, podanych w tabeli 2, wybrać wartość najwyższą Sn.

Stężenia S,, i S„„ występują w stosunku do emitora w odległości x„, wyrażonej wzorem:

Nr 16 — 1263 — Poz. 87

Xp S c(H) " (2.28) i NB gdzie stałe zależne od stanu równowagi atmosfery C> oraz b są podane w tabeli 3. 2.6 Kryterium opadu pyłu

Dla pojedynczego emitora lub zespołu emitorów należy sprawdzić, czy są spełnione jednocześnie następujące warunki (kryterium opadu pyłu):

= 0,0667 1 a <— h3.15 . ) ŻE! <= he” Img/s] (2.29)

e

2) łączna roczna emisja pyłu nie przekracza 10 000 Mg; 3) emisja kadmu nie przekracza 0,005 % wartości emisji pyłu określonej w pkt 1 i 2; 4) emisja ołowiu nie przekracza 0,05 % wartości emisji pyłu określonej w pkt 1i2.

Kryterium opadu pyłu uwzględnia emisję wszystkich frakcji substancji pyłowej, w tym również pył zawieszony.

3. Zakres obliczeń poziomów substancji w powietrzu

Z obszaru objętego obliczeniami jest wyłączony teren zakładu, dla którego dokonuje się obliczeń.

W przypadku emisji takich samych substancji z emitorów znajdujących się na terenie zakładu obliczenia poziomów substancji w powietrzu wykonuje się dia zespołu tych emitorów.

Jeżeli w odległości mniejszej niż 30xmm od pojedynczego emitora lub któregoś z emitorów w zespole znajdują się obszary ochrony uzdrowiskowej, to w obliczeniach poziomów substancji w powietrzu na tych obszarach należy uwzgiędniać ustalone dia nich dopuszczalne poziomy substancji w powietrzu oraz wartości odniesienia substancji w powietrzu.

3.1 Zakres skrócony Jeżeli z obliczeń wstępnych, wykonanych zgodnie z pozycją 2.5 i 2.6, wynika, że spełnione są następujące warunki: 1) dla pojedynczego emitora lub zespołu emitorów, z których został utworzony emitor zastępczy: Smm <0,1xD+ (3.1)

2) dla zespołu emitorów. D, Smm £0,1*D; (3.2)

mm = 3) kryterium opadu pyłu — to na tym kończy się wymagane dla tego zakresu obliczenia. Jeżeli nie jest spełniony warunek określony w pkt 3, to należy wykonać obliczenia opadu substancji pyłowych w sieci obliczeniowejj z uwzględnieniem statystyki warunków meteorologicznych w celu sprawdzenia warunku:

O, <D,-R, (3.3)

3.2 Zakres pełny

Jeżeli nie są spetnione warunki określone w pozycji 3.1 w pkt 1 i 2, to na całym obszarze, na którym dokonuje się obliczeń, należy obliczyć w sieci obliczeniowej rozkład maksymalnych stężeń substancjj w powietrzu uśrednionych dła jednej godziny, z uwzględnieniem statystyki warunków meteorologicznych, aby sprawdzić, czy w każdym punkcie na powierzchni terenu został spełniony warunek:

Śmm <D, (3.4)

Nr 16 — 1264 — Poz. 87

Jeżeli z powyższych obliczeń wynika. że dla zespołu emitorów jest spełniony warunek: Sym <0,1*xD; (3.5)

to na tym kończy się obliczenia.

Natomiast dla zespołu emitorów, dla których nie jest spełniony warunek określony wzorem 3.5, lub dla pojedynczego emitora, dla którego nie jest spełniony warunek określony wzorem 3.1, należy obliczyć w sieci obliczeniowej rozkład stężeń substancji w powietrzu uśrednionych dla roku i sprawdzić, czy w każdym punkcie na powierzchni terenu został spełniony warunek:

S,<D,-R (3.6)

Dalsze obliczenia nie są wymagane, jeżeli jest spełniony warunek określony w pozycji 3.1 w pkt 3, a w pobliżu emitorów nie znajdują się budynki wyższe niż parterowe.

Jeżeli jednak nie jest spełniony warunek określony w pozycji 3.1 w pkt 3, to należy wykonać obliczenia opadu substancji pyłowych w sieci obliczeniowej, z uwzględnieniem statystyki warunków meteorologicznych w celu sprawdzenia warunku:

O, <D, -R, (3.7)

Jeżeli w odległości od pojedynczego emitora lub któregoś z emitorów w zespole, mniejszej niż 10 h, znajdują się wyższe niż parterowe budynki mieszkalne lub biurowe, a także budynki żłobków, przedszkoli, szkół, szpitali lub sanatoriów, to należy sprawdzić, czy budynki te nie są narażone na przekroczenia wartości odniesienia substancji w powietrzu lub dopuszczalnych poziomów substancji w powietrzu. W tym celu należy obliczyć maksymalne stężenia substancji w powietrzu dla odpowiednich wysokości.

Rozróżnia się następujące przypadki:

1) gdy geometryczna wysokość najniższego emitora w zespole jest nie mniejsza niż wysokość ostatniej kondygnacji budynku Z, obliczenia stężeń wykonuje się dla wysokości Z;

2) gdy geometryczna wysokość najniższego emitora w zespole jest mniejsza niż wysokość ostatniej kondygnacji budynku Z, obliczenia stężeń wykonuje się dla wysokości zmieniających się co 1m, począwszy od geometrycznej wysokości najniższego emitora do wysokości:

a) Z, jeżeli Hmax > Z,

b) Hmax , jeżeli Hma. < Z — gdzie: Ha. — oznacza najwyższą efektywną wysokość emitora w zespole z obliczonych dla wszystkich sytuacji meteorologicznych.

Wszystkie wartości stężeń obliczone ze względu na budynki znajdujące się w pobliżu emitorów nie mogą przekraczać wartości D;.

Częstość przekraczania wartości odniesienia lub dopuszczalnego poziomu substancji w powietrzu należy obliczyć, jeżeli wartości stężeń obliczone ze względu na budynki znajdujące się w pobliżu emitorów przekraczają wartość D, lub nie jest spełniony warunek określony wzorem 3.4.

Wartości odniesienia substancji w powietrzu lub dopuszczalne poziomy substancji w powietrzu uważa się za dotrzymane, jeżeli częstość przekraczania wartości D, przez stężenie uśrednione dla jednej godziny jest nie większa niż 0,274 % czasu w roku — w przypadku dwutlenku siarki, a 0,2 % czasu w roku — dla pozostałych substancji.

4. Formuły obliczeniowe dla pojedynczego emitora

Następujące formuły są słuszne w określonej sytuacji meteorologicznej (dla określonego stanu równowagi atmosfery i prędkości wiatru) przy założeniu, że emitor znajduje się w punkcie o współrzędnych X-= Y,=0, Z,=H i oś X pokrywa się z kierunkiem wiatru, a oś Y jest prostopadła do osi X.

Nr 16 — 1265 — Poz. 87

4.1 Stężenie substancji gazowej w powietrzu uśrednione dla jednej godziny

Stężenie substancji gazowej w punkcie o współrzędnych X,, Y,, Z, oblicza się według wzoru:

Sky * LE _ggj. 2 |od EA |a|. EYE | «100 [ug/m] (4.1)

ZTUJ y07 ę zj z

Stężenie substancji gazowej w punkcie o współrzędnych X,, Y, na powierzchni terenu oblicza się według wzoru:

E 2 2 Sy == Lexpl y > ls|- H - je'ooo [ug/m*] (4.2) TU „0, | 207) 4 2a;

Stężenie substancji gazowej w punkcie o współrzędnych X,, Z, w osi wiatru oblicza się według wzoru:

NAZURRAMCZJ „lz=H) ||, 3 Sy Ema a żoż +exp 252 | 1000 [ug/m" ] (4.3)

Stężenie substancji gazowej w odległości x od emitora, w osi wiatru i na powierzchni terenu oblicza się według wzoru:

E 2 S,=— oj - HE |1000 [ug/m*] (4.4) TUG „0; , 207]

4.2 Stężenie pyłu zawieszonego w powietrzu uśrednione dla jednej godziny Stężenie pyłu zawieszonego, którego prędkość opadania w=0, w punkcie o współrzędnych X,, Y,, 2, oblicza się według wzoru:

2 h

-H)” * je A «1000 [ug/m? ] (4.5)

P 21u0 „0;

S yz exp >

y

ż

Stężenie pyłu zawieszonego w punkcie o współrzędnych X, Y,, na powierzchni terenu oblicza się według wzoru:

s — 2 — exp - M |exp| --—— |+1000 [ug/m*] (4.6) 2nuoyo, | 20; 20; Stężenie pyłu zawieszonego w punkcie o współrzędnych X,, Z„, w osi wiatru oblicza się według wzoru: E | (z-H? m ze — EXP - 2-1) x 1000 [ug/m* ] (4.7) 2nuo „0; 2

r4

xż

Stężenie pyłu zawieszonego w odległości x od źródła, w osi wiatru i na powierzchni terenu oblicza się według wzoru: ( 2

Ep S,=————exp ZTLUO O,

p 1000 [ug/m? ] (4.8)

„> Ą 20y

4.3 Opad substancji pyłowej

Opad substancji pyłowej o prędkości opadania w, > O na powierzchni terenu w sektorze róży wiatrów o kącie wierzchołkowym B = 2n/r oblicza się według wzoru:

Nr 16 — 1266 — Poz. 87

E 1-b)w,x + bus W;X/Us —H 2mxB u0zX 205

Opad substancji pyłowej obliczony tym wzorem jest wyrażony w gł(m? x rok) lub w g/(m% podokres), jeżeli emisja zostanie wyrażona w mgfs, prędkość wiatru i prędkość opadania w m/s, a współczynniki dyfuzji atmosferycznej, odległość i efektywna wysokość emitora w m.

Według tego wzoru oblicza się średni opad substancji pyłowej w odległości x od emitora na łuku sektora róży wiatrów przy założeniu, że wiatr ma kierunek od emitora do punktu o współrzędnych X5, Y5. Gdy. b>1i [(i-bw,x+bu.H]< O, przyjmuje się, że O = 0.

Przy obliczaniu całkowitego opadu substancji pyłowej należy dokonać zsumowania dla wszystkich frakcji substancji pyłowej i sytuacji meteorologicznych, uwzględniając częstości występowania tych sytuacji w danym sektorze róży wiatrów „j”.

0 ZZO xN, (4.10)

4.4 Stężenie średnie substancji w powietrzu Stężenie średnie substancji gazowej na powierzchni terenu oblicza się według wzoru:

— r E, H2 | Sx x= exp x1000 im 4.11 JE 6, 257 | [vg/m'] (4.11)

Stężenie średnie pyłu zawieszonego na powierzchni terenu oblicza się według wzoru:

— Tr E, f

S;x= X= exp i 2TY2F UJ.X h 20? | Według tych wzorów oblicza się stężenie średnie w odległości x od emitora, na łuku sektora róży wiatrów przy założeniu, że wiatr ma kierunek od emitora do punktu o

współrzędnych Xy,Y;.

Przy obliczaniu stężenia średniego należy zsumować wartości stężeń obliczonych we

wszystkich sytuacjach meteorologicznych, uwzględniając częstości występowania danych sytuacji meteorologicznych w sektorze róży wiatrów „j”.

2 |

x1000 [ug/m'] (4.12)

S=q, Ż/Św»N, (4.13)

4.5 Częstość przekraczania wartości odniesienia substancji w powietrzu lub dopuszczalnych poziomów substancji w powietrzu

Częstość przekraczania wartości odniesienia lub dopuszczalnego poziomu substancji w powietrzu dla wszystkich sytuacji meteorologicznych wyraża wzór:

P(D,)=Ż_P (4.14) Y.xpo Nz

p = DO0NYJAT i (4.15) T L

P gdzie kąt przekroczenia ;, dla danej sytuacji meteorologicznej określony jest wzorem: [ej y= arosin| 7» (cosy, x „|2ln So (4.16) Do obliczenia pierwszego przybliżenia wartości y, przyjmuje się (cosy) = 1. W przypadku gdy y, nie przekracza wartości 0,09, przybliżenie to jest wystarczająco dokładne. Gdy

Nr 16 — 1267 — Poz. 87

v > 0,09, kąt określony w pierwszym przybliżeniu należy wstawić do wzoru 4.16 i obliczyć nową wartość y,. Do obliczeń wystarczają 3 przybliżenia. Jako wielkość S, występującą we wzorze 4.16 podstawia się S, lub S;,..

5. Obliczenia poziomów substancji w powietrzu dla zespołu emitorów

Obliczenia poziomów substancji w powietrzu dla zespołu emitorów prowadzi się w geometrycznej sieci punktów o współrzędnych X,, Y, Emitory znajdują się w punktach o współrzędnych Xe, Y». Obliczenia wykonuje się dla wielu kierunków wiatru różniących się co najwyżej o 2, uwzględniając zmiany składowych odległości emitora od punktu o współrzędnych X,. Yp równoległej do kierunku wiatru — x i prostopadłej do kierunku wiatru — y. Ujemna wartość x oznacza, że w punkcie, w którym dokonuje się obliczeń, wartość stężenia jest równa żeru.

5.1 Najwyższe ze stężeń maksymalnych substancji w powietrzu

Wartości stężeń uśrednionych dla jednej godziny w danym punkcie oblicza się odpowiednio dla substancji gazowych według wzoru 4.1 lub 4.2, a dla pyłu zawieszonego według wzoru 4.5 lub 4.6.

Jako Sm wybiera się największą wartość stężenia ze zbioru stężeń obliczonych dla wszystkich kierunków wiatru, prędkości wiatru i stanów równowagi atmosfery po zsumowaniu stężeń dla wszystkich emitorów. Operację wyboru Smm powtarza się dla każdego punktu w sieci obliczeniowej.

5.2 Stężenie średnie substancji w powietrzu

Wartość stężenia średniego S (w roku, sezonie lub podokresie) w danym punkcie oblicza się, sumując stężenia S,, według wzoru:

S=),3.5,8,,*N (5.1)

gdzie: S,, — oblicza się według wzoru 4.2 w przypadku substancji gazowej lub 4.6 w przypadku pyłu zawieszonego, z tym że zamiast emisji maksymalnej substancji należy przyjąć emisję średnią. - Wartość N jest to częstość z róży wiatrów przyporządkowana każdej z rozpatrywanych sytuacji meteorołogicznych „i” i każdemu kierunkowi wiatru „j”, określona wzorem: r

= sa X ram 5.2 N=N SZT, (5.2)

Do obliczenia stężenia średniego S$ można wykorzystać także wzory 4.11 lub 4.12. Należy zsumować obliczone wartości według wzoru:

S--ZDS.AN, (5.3)

W przypadku dokonywania obliczeń dla poszczególnych podokresów, na jakie z uwagi na nierównomierność pracy emitorów podzielono rok, stężenie substancji w powietrzu odniesione do roku oblicza się według wzoru:

= —— xS 5.4 3 = 3760 > a ©)

5.3 Opad substancji pyłowej

Opad substancji pyłowej oblicza się zgodnie z zasadami podanymi w pozycji 4.3, sumując w każdym punkcie sieci obliczeniowej wartości opadu substancji pyłowej pochodzącego z poszczególnych emitorów, obliczone według wzoru 4.9.

Nr 16 — 1268 — Poz. 87

W przypadku dokonywania obliczeń dla poszczególnych podokresów, na jakie z uwagi na nierównomierność pracy emitorów podzielono rok, roczną wartość opadu substancji pyłowej oblicza się według wzoru:

1

5.4 Częstość przekraczania wartości odniesienia substancji w powietrzu lub dopuszczalnych poziomów substancji w powietrzu

W przypadku gdy stężenie spowodowane emisją substancji z wszystkich emitorów zespołu przekracza wartość odniesienia lub dopuszczalny poziom substancji w powietrzu, oblicza się częstość przekraczania P(D,).

P(D,)=Nx100% (5.6) Wartość N określona jest wzorem 5.2.

Dla rozpatrywanego punktu sumuje się obliczone częstości P(D,) dla wszystkich

sytuacji meteorologicznych i kierunków wiatru. Operację obliczania tej wielkości powtarza się dla każdego punktu sieci obliczeniowej.

99,8 percentyl Sg9s że stężeń substancji w powietrzu uśrednionych dla jednej godziny jest to wartość stężenia, której nie przekracza 99,8 % wszystkich stężeń uśrednionych dla jednej godziny występujących w roku kalendarzowym. Jeżeli Sgga jest mniejszy niż wartość odniesienia lub dopuszczalny poziom substancji w powietrzu D+;, to można uznać, że zachowana jest dopuszczalna częstość przekraczania wartości D;, wynosząca 0,2 % czasu w roku.

Analogiczną zasadę można zastosować w przypadku dwutlenku siarki, dla którego dopuszcza się przekraczanie dopuszczalnego poziomu w powietrzu przez 0,274 % czasu w roku.

W. celu ustalenia wartości 99,8 percentyla Sggs należy wykonać w sieci obliczeniowej obliczenia stężeń substancji w powietrzu uśrednionych dla jednej godziny, dla 36 sytuacji meteorologicznych i wielu kierunków wiatru różniących się co najwyżej o 29, i następnie utworzyć z tych stężeń ciąg niemalejący:

S;<Spś… 4 Sg<… 4 S36.6 (5.7)

Każdemu z obliczonych stężeń należy przyporządkować częstość ich występowania N określoną wzorem 5.2.

99,8 percenty! Sggs jest równy składnikowi ciągu stężeń o liczbie porządkowej g, dla której przy kolejnym zsumowaniu częstości N po raz pierwszy spełniony jest warunek:

6. Obliczenia poziomów substancji w powietrzu dla powierzchniowych źródeł Obliczenia poziomów substancji w powietrzu dla powierzchniowego źródła wykonuje się

tak jak obliczenia dla zespołu emitorów, zgodnie z pozycją 5, po uprzednim umownym zastąpieniu źródła powierzchniowego zespołem emitorów.

6.1 Zastępowanie powierzchniowego źródła zespołem emitorów

Przedstawione sposoby zastępowania źródeł powierzchniowych zespołem emitorów dotyczą źródeł powierzchniowych mających kształt kwadratu o bokach długości od 10 m do 1000 m, równoległych do kierunków północ-południe i wschód-zachód. Emisja jest równomierna i efektywna wysokość źródła powierzchniowego jest jednakowa na całej jego powierzchni. W przypadku gdy kształt żródła powierzchniowego jest inny niż kwadrat, należy je zastąpić zespołem kwadratowych źródeł powierzchniowych, w przybliżeniu odpowiadającym kształtowi tego źródła.

Nr 16 — 1269 — Poz. 87

Zastępowanie źródła powierzchniowego o boku D zespołem emitorów polega na właściwym podziale źródła powierzchniowego na kwadraty o boku dz i na zastąpieniu każdego z nich emitorem usytuowanym w środku kwadratu. Efektywna wysokość emitora jest równa efektywnej wysokości źródła powierzchniowego. Emisja z emitora wyraża się wzorem:

2 dk | e DJ (6.1) Do podziału źródła powierzchniowego stosuje się następujące metody:

I metoda

Podział kwadratowego źródła powierzchniowego o boku D polega na kolejnym dzieleniu go na cztery kwadraty o dwukrotnie mniejszym boku. Każdy z powstałych w ten sposób kwadratów dzieli się dalej na cztery kwadraty o dwukrotnie mniejszym boku. Dzielenie kończy się, jeżeli dla każdego ze źródeł powierzchniowych o boku d, powstałych z kolejnego k-tego kwadratu podziału żródła powierzchniowego spełniony jest jeden z dwóch warunków:

warunek I:

po kolejnym podziale bok Źródła powierzchniowego d» jest równy 1/8 długości boku kwadratowego źródła powierzchniowego D lub jest mniejszy niż 20 m.

warunek Il:

1) przy obliczaniu stężeń substancji uśrednionych dla jednej godziny oraz średnich stężeń substancji na podstawie wzoru 5.1:

> RE * (6.2) 3,37» A” gdzie: A — oznacza współczynnik obliczany według wzoru 2.17, s — oznacza odległość punktu, w którym oblicza się stężenie, od środka Źródła powierzchniowego powstałego z podziału, a — oznacza stałą zależną od stanu równowagi atmosfery, podaną w tabeli 3; 2) przy obliczaniu średnich stężeń substancji na podstawie wzoru 5.3: S2 dy (6.3) 3) przy obliczaniu opadu substancji pyłowej: s > 2dh (6.4)

W przypadku obliczeń poziomów substancji w powietrzu w punkcie położonym w odległości s od najbliższego emitora, zastępującego jeden z fragmentów źródła powierzchniowego, mniejszej Niż Sm, należy przyjąć, że s jest TÓWNE Sm, wyrażonego wzorem:

_42xD Smin 16

(6.5)

ił metoda: Kwadratowe źródło powierzchniowe o boku D dzieli się na:

1) co najmniej 100, jeżeli D > 100 m,

Nr 16 — 1270 — Poz. 87

2) (entier(D/10))”, jeżeli D < 100 m — jednakowych źródeł powierzchniowych w kształcie kwadratu o boku dh, równomiernie rozmieszczonych i pokrywających cały obszar źródła powierzchniowego o boku D.

W przypadku obliczeń poziomów substancji w powietrzu w punkcie położonym w odległości s od najbliższego emitora, zastępującego jeden z fragmentów źródła powierzchniowego, mniejszej NIŻ Smi, należy przyjąć, że s jest równe Sm, wyrażonego wzorem:

= D_ sma = (6.6)

Po dokonaniu podziału źródła powierzchniowego i zastąpieniu go zespołem emitorów dokonuje się obliczeń poziomów substancji w powietrzu zgodnie z pozycją 5.

7. Obliczenia poziomów substancji w powietrzu dla liniowych źródeł

Obliczenia poziomów substancji w powietrzu dla liniowego źródła wykonuje się tak jak obliczenia dla zespołu emitorów, zgodnie z pozycją 5, po uprzednim umownym zastąpieniu źródła liniowego zespołem emitorów.

7.1 Zastępowanie liniowego źródła zespołem emitorów

Przedstawione sposoby zastępowania źródeł liniowych zespołem emitorów dotyczą skończonych źródeł prostoliniowych o stałej emisji z jednostki długości i stałej efektywnej wysokości źródła. W przypadku gdy źródło nie odpowiada powyższym założeniom, należy je przedstawić w postaci zespołu źródeł liniowych spełniających te założenia.

Zastępowanie źródła liniowego długości D zespołem emitorów polega na właściwym podziale źródła liniowego na odcinki długości d, i na zastąpieniu każdego z nich emitorem usytuowanym w środku odcinka. Efektywna wysokość emitora jest równa efektywnej wysokości źródła liniowego. Emisja z emitora wyraża się wzorem:

d Ek =E>h (7.1) Do podziału źródła liniowego stosuje się następujące metody: I metoda Podział źródła liniowego o długości D polega na kolejnym dzieleniu go na dwa równe odcinki. Każdy z powstałych w ten sposób odcinków dzieli się dałej na dwa odcinki o dwukrotnie mniejszej długości. Dzielenie kończy się, jeżeli dla każdego z odcinków źródła liniowego o długości dh, powstałych z kolejnego, k-tego podziału pierwotnego źródła liniowego, jest spełniony jeden z dwóch warunków: warunek I: po kolejnym podziale długość odcinka źródła liniowego jest mniejsza niż 20 m. warunek Il:

1) przy obliczaniu stężeń substancji w powietrzu uśrednionych dła jednej godziny oraz średnich stężeń substancji na podstawie wzoru 5.1:

dz 2a

sz za (7.2) 3,37xA* |)

gdzie:

Nr 16 — 1271 — Poz. 87