Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 2 czerwca 2010 r. w sprawie szczegółowych warunków technicznych kwalifikowania części energii odzyskanej z termicznego przekształcania odpadów komunalnych

Nr 117 — 9677 — Poz. 788 788 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA1) z dnia 2 czerwca 2010 r. w sprawie szczegółowych warunków technicznych kwalifikowania części energii odzyskanej z termicznego przekształcania odpadów komunalnych2) Na podstawie art. 44 ust. 8 i 9 ustawy z dnia § 3. Do rodzajów frakcji biodegradowalnych zali- 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (Dz. U. z 2007 r. Nr 39, cza się następujące frakcje:

, z późn. zm.3)) zarządza się, co następuje: 1) frakcję podsitową o granulacji 0—20 mm; § 1. Rozporządzenie określa szczegółowe warunki 2) o dpady kuchenne pochodzenia roślinnego lub techniczne kwalifikowania części energii odzyskanej zwierzęcego, ogrodowe oraz z terenów zieleni; z termicznego przekształcania odpadów komunalnych jako energii z odnawialnego źródła energii, w tym: 3) drewno; 4) papier lub tekturę; 1) rodzaje frakcji, o których mowa w art. 44 ust. 9 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach, 5) tekstylia z włókien naturalnych; zwane dalej „frakcjami biodegradowalnymi”; 6) o dpady wielomateriałowe, w tym odpady z utrzy- 2) techniczne i organizacyjne warunki wiarygodnego mania higieny; dokumentowania ilościowego i energetycznego 7) skórę. udziału frakcji biodegradowalnych zawartych w odpadach komunalnych podlegających termicz- § 4. 1. Część energii odzyskanej z termicznego nemu przekształcaniu w spalarniach odpadów przekształcania odpadów komunalnych zawierających i zaliczonych jako źródło odnawialne w bilansie frakcje, o których mowa w § 3, może być zakwalifikoenergetycznym odzysku energii w spalarni odpawana jako energia z odnawialnego źródła energii, jedów. żeli są spełnione łącznie następujące warunki tech- § 2. Użyte w rozporządzeniu określenia oznaczają: niczne: 1) spalane są zmieszane odpady komunalne zawiera- 1) odnawialne źródło energii — odnawialne źródło jące co najmniej jedną z frakcji biodegradowalenergii w rozumieniu art. 3 pkt 20 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. — Prawo energetyczne (Dz. U. nych; z 2006 r. Nr 89, poz. 625, z późn. zm.4)); 2) odpady, o których mowa w pkt 1, pochodzą wyłącznie z obszarów, na których, zgodnie z regula- 2) biomasa — biomasę w rozumieniu przepisów wyminem utrzymania czystości i porządku na terenie danych na podstawie art. 9a ust. 9 ustawy z dnia gminy, są selektywnie zbierane odpady przezna- 10 kwietnia 1997 r. — Prawo energetyczne. czone do innych procesów odzysku, w tym do pro- 1) Minister Środowiska kieruje działem administracji rządo- cesów recyklingu; wej — środowisko, na podstawie § 1 ust. 2 pkt 2 rozporzą- 3) f rakcja podsitowa, o której mowa w § 3 pkt 1, stadzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 16 listopada 2007 r. nowi część zmieszanych odpadów komunalnych, w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra które ulegają rozkładowi tlenowemu lub beztleno- Środowiska (Dz. U. Nr 216, poz. 1606). 2) Niniejsze rozporządzenie zostało notyfikowane Komisji wemu przy udziale mikroorganizmów; Europejskiej w dniu 10 listopada 2009 r. pod numerem 4) w artość ryczałtowa udziału energii chemicznej 2009/0605/PL, zgodnie z § 4 rozporządzenia Rady Minifrakcji biodegradowalnych w energii chemicznej strów z dnia 23 grudnia 2002 r. w sprawie sposobu funkcałej masy zmieszanych odpadów komunalnych cjonowania krajowego systemu notyfikacji norm i aktów prawnych (Dz. U. Nr 239, poz. 2039 oraz z 2004 r. Nr 65, kierowanych do termicznego przekształcania osiąpoz. 597), które wdraża postanowienia dyrektywy ga poziom 42 % całości energii odzyskanej w wy- 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia niku termicznego przekształcenia tych odpadów; 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania 5) w artość, o której mowa w pkt 4, jest wartością informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyj- kwalifikującą część energii odzyskanej z termicznego (Dz. Urz. WE L 204 z 21.07.1998, str. 37, z późn. zm.; nego przekształcenia zmieszanych odpadów ko- Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 13, t. 20, munalnych jako energii odzyskanej z odnawialnestr. 337). go źródła energii; 3) Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2007 r. Nr 88, poz. 587, z 2008 r. 6) p rowadzone są badania udziału energii chemicz- Nr 138, poz. 865, Nr 199, poz. 1227 i Nr 223, poz. 1464, nej frakcji biodegradowalnych w energii chemiczz 2009 r. Nr 18, poz. 97 i Nr 79, poz. 666 oraz z 2010 r. Nr 28, nej całej masy zmieszanych odpadów komunalpoz. 145. nych kierowanych do termicznego przekształcenia, 4) Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały na podstawie metodyki badań potwierdzających ogłoszone w Dz. U. z 2006 r. Nr 104, poz. 708, Nr 158, rzeczywisty udział energii chemicznej frakcji biopoz. 1123 i Nr 170, poz. 1217, z 2007 r. Nr 21, poz. 124, degradowalnych w całkowitej energii z termiczne- Nr 52, poz. 343, Nr 115, poz. 790 i Nr 130, poz. 905, z 2008 r. go przekształcania zmieszanych odpadów komu- Nr 180, poz. 1112 i Nr 227, poz. 1505, z 2009 r. Nr 3, poz. 11, Nr 69, poz. 586, Nr 165, poz. 1316 i Nr 215, poz. 1664 oraz nalnych, określonej w załączniku do rozporządzez 2010 r. Nr 21, poz. 104 i Nr 81, poz. 530. nia, zwane dalej „badaniami”;

Nr 117 — 9678 — Poz. 788 7) badania są wykonywane przez laboratoria akredy- 2. Dokumentacja, o której mowa w ust. 1 pkt 9, potowane lub posiadające certyfikat wdrożonego winna w szczególności zawierać końcowy raport z basystemu jakości badań lub uprawnienia do bada- dań, zawierający rzeczywisty udział energii chemicznia właściwości fizykochemicznych, toksyczności nej frakcji biodegradowalnych w energii chemicznej i ekotoksyczności substancji i preparatów nadane całej masy kierowanych do termicznego przekształcew trybie określonym w przepisach o substancjach nia zmieszanych odpadów komunalnych. i preparatach chemicznych; 8) termiczne przekształcenie zmieszanych odpadów § 5. Badania przeprowadza się raz na 3 lata, w tym komunalnych zawierających frakcje biodegrado- w pierwszym roku, w którym miałoby nastąpić zakwawalne odbywa się zgodnie z warunkami określo- lifikowanie części energii odzyskanej z termicznego nymi w przepisach dotyczących termicznego prze- przekształcania zmieszanych odpadów komunalnych kształcania odpadów, w szczególności w zakresie jako energii z odnawialnego źródła energii. emisji zanieczyszczeń do powietrza; 9) prowadzona jest wiarygodna dokumentacja doty- § 6. Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie cząca: 14 dni od dnia ogłoszenia. a) ilości i jakości odpadów dostarczonych do procesu termicznego przekształcania odpadów w postaci ewidencji odpadów, o której mowa w art. 36 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach, b) wyników badań. Minister Środowiska: A. Kraszewski Załącznik do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 2 czerwca 2010 r. (poz. 788) METODYKA BADAŃ POTWIERDZAJĄCYCH RZECZYWISTY UDZIAŁ ENERGII CHEMICZNEJ FRAKCJI BIODEGRADOWALNYCH W CAŁKOWITEJ ENERGII Z TERMICZNEGO PRZEKSZTAŁCANIA ZMIESZANYCH ODPADÓW KOMUNALNYCH I. Pobieranie próbek 1. Próbki odpadów, zwane dalej „próbkami”, pobiera się w spalarni odpadów z odpadów dostarczanych do spalania. 2. Odpady, z których pobiera się próbkę, pozyskuje się z losowo wybranego środka transportu dostarczającego te odpady po ich wyładunku na utwardzoną powierzchnię. 3. Całą masę wyładowanych odpadów pomniejsza się metodą ćwiartowania przy użyciu sprzętu mechanicznego, w szczególności ładowarek i koparek, do uzyskania próbki jednostkowej o masie co najmniej 100 kg. 4. Próbki pobiera się przez okres 12 miesięcy poprzedzających analizę wyników badań mających na celu ustalenie rzeczywistego udziału energii chemicznej frakcji biodegradowalnych w energii chemicznej całej masy zmieszanych odpadów komunalnych przeznaczonych do termicznego przekształcania. Minimalna liczba próbek, pobieranych w tym okresie, wynosi 48, przy założeniu, że w jednym miesiącu pobiera się co najmniej 4 próbki. 5. Po rocznym okresie badań, na podstawie statystycznego opracowania wyników, weryfikuje się liczbę pobieranych próbek. W uzasadnionych przypadkach, gdy dotychczasowa liczba pobieranych próbek nie będzie wystarczająca dla uzyskania wiarygodnego wyniku, zwiększa się liczbę pobieranych próbek.

Nr 117 — 9679 — Poz. 788 II. Przygotowanie próbek 1. Każdą próbkę poddaje się przesiewaniu oraz ręcznemu sortowaniu co najmniej na następujące frakcje granulometryczne: 1) frakcja <10 mm; 2) frakcja 10—20 mm; 3) frakcja >20 mm. 2. Frakcję <10 mm traktuje się jako jednorodną mieszaninę różnych składników, dla której nie ma uzasadnienia wyodrębniania poszczególnych frakcji materiałowych. 3. Frakcję 10—20 mm sortuje się ręcznie na frakcję biodegradowalną (odpady kuchenne pochodzenia roślinnego lub zwierzęcego, ogrodowe oraz z terenów zieleni, drewno, papier lub tekturę, tekstylia z włókien naturalnych, odpady wielomateriałowe, w tym odpady z utrzymania higieny, skórę) oraz frakcję niebiodegradowalną. Przed ręcznym sortowaniem całą frakcję 10—20 mm pomniejsza się metodą ćwiartowania do uzyskania próbki o masie około 2 kg. 4. Frakcja >20 mm może być następnie dzielona na kolejne frakcje granulometryczne, w szczególności na: 1) frakcję 20—40 mm, 2) frakcję 40—60 mm, 3) frakcję 60—100 mm, 4) frakcję powyżej 100 mm — dla uproszczenia sortowania jej na frakcje materiałowe. 5. Frakcję >20 mm oraz dodatkowe frakcje, jeżeli zostaną z niej wydzielone, sortuje się ręcznie na następujące frakcje materiałowe: 1) odpady kuchenne pochodzenia roślinnego lub zwierzęcego, ogrodowe oraz z terenów zieleni; 2) papier lub tekturę; 3) odpady wielomateriałowe, w tym odpady z utrzymania higieny; 4) tworzywa sztuczne; 5) tekstylia; 6) szkło; 7) metale; 8) drewno; 9) skórę; 10) gumę; 11) gruz, odpady budowlane; 12) odpady mineralne; 13) odpady niebezpieczne. 6. W dalszej kolejności określa się udział masowy i procentowy poszczególnych frakcji w ogólnej masie odpadów. III. Przeprowadzanie badań 1. Próbki do badań fizykochemicznych pobiera się przez zmniejszanie próbek frakcji materiałowych do masy około 0,5—1 kg metodą ćwiartowania. 2. Grube frakcje materiałów (>20 mm) rozdrabnia się mechanicznie lub ręcznie do ziarna o granulacji poniżej 10 mm dla uzyskania jednorodnej masy przed pomniejszaniem w celu poboru próbek. 3. W próbkach wstępnie rozdrobnionych oznacza się wilgotność i dodatkowo stratę prażenia jako parametr kontrolny do oceny wyników pomiaru ciepła spalania. 4. Dalsze badania składu fizykochemicznego wykonuje się po zmieleniu próbek laboratoryjnych do ziarna analitycznego o granulacji 0,2 mm. 5. Zakres badań fizykochemicznych poszczególnych frakcji materiałowych określa tabela 1.

Nr 117 — 9680 — Poz. 788 )1hcywołairetam ijckarf hcynlógezczsop hcynzcimehcokyzif ńadab serkaZ .1 alebaT :igawU .enlap ydapdo ejumjebo ilebat serkaZ )1 .)enjyrotagilboein( ewoktadod einadaB )2 .aineżarp atarts anzcor ainderś/ysamoib ćśotrawaz anzcor ainderŚ )3

Nr 117 — 9681 — Poz. 788 IV. Analiza wyników 1. Po zakończeniu rocznych badań przeprowadza się ocenę i analizę wyników badań oraz oblicza się następujące wartości dla każdego badanego parametru każdej frakcji materiałowej: 1) średnia roczna; 2) odchylenie standardowe; 3) wskaźnik zmienności. 2. Na podstawie wyników badań określa się wartości opałowe robocze (odpadu w stanie surowym) każdej palnej frakcji odpadów według wzoru: WO = [(1 - W x 0,01) (CS - 2441 x 9 x H x 0,01)] - 2441 W/100 r gdzie: WO — oznacza wartość opałową roboczą frakcji odpadów [kJ/kg], r CS — oznacza ciepło spalania wysuszonej próbki odpadów [kJ/kg sm], W — oznacza wilgotność odpadów [% masy], H — oznacza zawartość wodoru [% masy], 2441 — oznacza entalpię parowania wody — 2441 kJ/kg w temperaturze 25 oC. 3. Obliczenia wykonuje się dla każdej próbki, dla której wyznaczono ciepło spalania. Na podstawie wyników obliczeń wartości opałowej oblicza się dla każdej frakcji następujące wskaźniki: 1) średnia roczna wartość opałowa każdej frakcji; 2) odchylenie standardowe; 3) wskaźnik zmienności. 4. Na podstawie średnich wartości opałowych próbek pobranych ze wszystkich badanych frakcji oraz ich średnich rocznych udziałów w masie odpadów, a także wartości wskaźnika w oblicza się średni roczny udział OZE energii ze źródeł odnawialnych w całkowitej energii ze spalania odpadów według wzoru: E + E ___________b_io____b_i_o_ +_ n_b_i_o_______ E = x 100, % OZE E + CE + CE bio bio + nbio nbio gdzie: 1) E — oznacza energię odnawialną ze spalania frakcji zawierających wyłącznie części biogenne, dla bio których w = 1: OZE E = M (U x WO + U x WO + U x WO + U x WO + U x WO + bio <10 <10 10 - 20 bio 10 - 20 bio kz kz pk pk d d U x WO ) /100; s s 2) E — oznacza odnawialną część energii ze spalania frakcji zawierających części biogenne i niebiobio + nbio genne: E = M (U x w x WO + U x w x WO) /100; bio + nbio wm OZE wm wm t OZEt t 3) CE — oznacza całkowitą energię ze spalania frakcji zawierających części biogenne i niebiogenne: bio + nbio CE = M (U x WO + U x WO) /100; bio + nbio wm wm t t 4) CE — oznacza całkowitą energię ze spalania frakcji zawierających wyłącznie składniki niebiogenne, nbio dla których w = 0: OZE CE = M (U x WO + U x WO + U x WO ) /100. nbio 10 - 20 nbio 10 - 20 nbio ts ts g g Zastosowane we wzorach, o których mowa w pkt 1—4, symbole oznaczają: M — całkowitą masę spalanych odpadów [Mg/rok],

Nr 117 — 9682 — Poz. 788 U , U , U , U , U , U , U , U, U , U , U — średnie roczne udziały poszczególnych frakcji <10 10 - 20 bio 10 - 20 nbio kz pk d s t wm ts g odpadów w całkowitej ich masie, odpowiednio: frakcji <10 mm, 10—20 mm biogennej, 10—20 mm niebiogennej, odpadów kuchennych pochodzenia roślinnego lub zwierzęcego, ogrodowych oraz z terenów zieleni, papieru lub tektury, drewna, skóry, tekstyliów, wielomateriałowych, tworzyw sztucznych oraz gumy [%], WO , WO , WO , WO , WO , WO , WO , WO, WO WO , WO — średnie roczne wartości <10 10 - 20 bio 10 - 20 nbio kz pk d s t wm, ts g opałowe poszczególnych frakcji odpadów, odpowiednio: odpadów kuchennych pochodzenia roślinnego lub zwierzęcego, ogrodowych oraz z terenów zieleni, papieru lub tektury, drewna, skóry, tekstyliów, wielomateriałowych, tworzyw sztucznych oraz gumy [MJ/Mg], w , w — średnie roczne wartości wskaźników w dla tekstyliów i odpadów wielomateriałowych OZE t OZE wm OZE (przyjęte dla wszystkich frakcji według tabeli 1 albo tabeli 2). 5. Na podstawie średnich rocznych strat prażenia oraz średnich rocznych zawartości biomasy oblicza się dla dwóch frakcji odpadów w postaci tekstyliów oraz odpadów wielomateriałowych wartości wskaźnika w we- OZE dług wzoru: w = średnia roczna zawartość biomasy/średnia roczna strata prażenia. OZE V. Metodyki referencyjne Badania odpadów wykonuje się zgodnie z metodykami referencyjnymi określonymi w tabeli 2. Tabela 2. Metodyki referencyjne