Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 28 grudnia 2009 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy budowie i eksploatacji sieci gazowych oraz uruchomienia instalacji gazowych gazu ziemnego

Nr 2 — 576 — Poz. 6 6 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI z dnia 28 grudnia 2009 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy budowie i eksploatacji sieci gazowych oraz uruchamianiu instalacji gazowych gazu ziemnego Na podstawie art. 23715 § 2 ustawy z dnia 26 czerw- 2) o biekt technologiczny — budynek lub budowlę ca 1974 r. — Kodeks pracy (Dz. U. z 1998 r. Nr 21, wraz z pomieszczeniami technologicznymi związapoz. 94, z późn. zm.1)) zarządza się, co następuje: ne z funkcjonowaniem sieci gazowej, usytuowane na wydzielonym terenie; Rozdział 1 3) o perator sieci gazowej — przedsiębiorstwo ener- Przepisy ogólne getyczne zajmujące się transportem gazu ziemnego, odpowiedzialne za bezpieczeństwo funkcjono- § 1. 1. Rozporządzenie określa wymagania doty- wania sieci gazowej, eksploatację, konserwację, czące bezpieczeństwa i higieny pracy przy: remonty oraz niezbędną rozbudowę tej sieci, w tym połączeń z innymi sieciami gazowymi; 1) wykonywaniu prac gazoniebezpiecznych i prac niebezpiecznych przy budowie i eksploatacji sieci 4) p omieszczenie technologiczne — pomieszczenie gazowych; z urządzeniami i instalacjami technologicznymi, w którym przebiegają procesy związane z przesy- 2) budowie, przebudowie, remontach i eksploatacji łaniem i dystrybucją gazu ziemnego; sieci gazowych gazu ziemnego; 3) uruchamianiu instalacji gazu ziemnego w obiek- 5) p race gazoniebezpieczne — prace szczególnie nietach budowlanych oraz montażu i demontażu ga- bezpieczne w rozumieniu ogólnych przepisów zomierzy. bezpieczeństwa i higieny pracy, wykonywane na urządzeniach, instalacjach i sieciach gazowych, 2. Przepisów rozporządzenia nie stosuje się do napełnionych lub napełnianych gazem ziemnym prac wykonywanych przy: oraz opróżnianych z gazu ziemnego, podczas których może dojść do wypływu gazu ziemnego po- 1) przemysłowych i doświadczalnych instalacjach wodującego zagrożenie życia i zdrowia ludzkiego, gazowych; wybuchu lub pożaru; 2) instalacjach skroplonego gazu ziemnego (LNG); 6) p race niebezpieczne — inne prace szczególnie nie- 3) sieciach gazowych w zakładach górniczych w ro- bezpieczne w rozumieniu ogólnych przepisów zumieniu przepisów prawa geologicznego i górni- bezpieczeństwa i higieny pracy oraz przepisów czego. prawa budowlanego niewymienione w pkt 5, przy wykonywaniu których istnieje duże zagrożenie wy- § 2. Użyte w rozporządzeniu określenia oznaczają: padkiem; 1) atmosfera wybuchowa — atmosferę wybuchową 7) t łocznia — tłocznię gazu w rozumieniu przepisów w rozumieniu przepisów w sprawie minimalnych w sprawie warunków technicznych, jakim powinwymagań dotyczących bezpieczeństwa i higieny ny odpowiadać sieci gazowe; pracy pracowników zatrudnionych na stanowiskach pracy, na których może wystąpić atmosfera 8) u rządzenie technologiczne — urządzenie, w któwybuchowa; rym następuje podwyższanie lub redukcja ciśnienia, regulacja, pomiar lub uzdatnianie gazu ziem- 1) Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały nego. ogłoszone w Dz. U. z 1998 r. Nr 106, poz. 668 i Nr 113,

, z 1999 r. Nr 99, poz. 1152, z 2000 r. Nr 19, poz. 239, § 3. 1. Obiekty technologiczne, w których może Nr 43, poz. 489, Nr 107, poz. 1127 i Nr 120, poz. 1268, wystąpić atmosfera wybuchowa, należy w sposób wiz 2001 r. Nr 11, poz. 84, Nr 28, poz. 301, Nr 52, poz. 538, doczny oznakować znakiem: Nr 99, poz. 1075, Nr 111, poz. 1194, Nr 123, poz. 1354, Nr 128, poz. 1405 i Nr 154, poz. 1805, z 2002 r. Nr 74, 1) o strzegawczym informującym o możliwości wypoz. 676, Nr 135, poz. 1146, Nr 196, poz. 1660, Nr 199, stąpienia atmosfery wybuchowej;

i Nr 200, poz. 1679, z 2003 r. Nr 166, poz. 1608 i Nr 213, poz. 2081, z 2004 r. Nr 96, poz. 959, Nr 99, 2) z akazu wstępu osób nieupoważnionych;

, Nr 120, poz. 1252 i Nr 240, poz. 2407, z 2005 r. Nr 10, poz. 71, Nr 68, poz. 610, Nr 86, poz. 732 i Nr 167, 3) z akazu używania otwartego ognia i palenia tytopoz. 1398, z 2006 r. Nr 104, poz. 708 i 711, Nr 133, poz. 935, niu; Nr 217, poz. 1587 i Nr 221, poz. 1615, z 2007 r. Nr 64,

, Nr 89, poz. 589, Nr 176, poz. 1239, Nr 181, 4) z akazu używania urządzeń powodujących iskrzepoz. 1288 i Nr 225, poz. 1672, z 2008 r. Nr 93, poz. 586, Nr 116, poz. 740, Nr 223, poz. 1460 i Nr 237, poz. 1654 oraz nie, w tym również telefonów komórkowych; z 2009 r. Nr 6, poz. 33, Nr 56, poz. 458, Nr 58, poz. 485, Nr 98, poz. 817, Nr 99, poz. 825, Nr 115, poz. 958, Nr 157, 5) w skazującym na rodzaj strefy zagrożenia wybupoz. 1241 i Nr 219, poz. 1704. chem.

Nr 2 — 577 — Poz. 6 2. Na tablicach informacyjnych, którymi są ozna- 4. W obiektach technologicznych ze stałą obsługą kowane obiekty technologiczne, należy umieścić co powinny być wydzielone pomieszczenia dla dyżurująnajmniej następujące informacje: cego — wyposażone w środki łączności. 1) nazwę, adres i numer telefonu użytkownika obiektu; § 5. 1. W pomieszczeniach technologicznych bez stałej obsługi oraz w przyległych przestrzeniach ze- 2) numer telefonu alarmowego pogotowia gazowego; wnętrznych, w których może wystąpić atmosfera wy- 3) numer telefonu Centrum Powiadamiania Ratunko- buchowa, prowadzi się okresowe pomiary stężenia wego; metanu. 4) numer telefonu alarmowego Państwowej Straży 2. Częstość pomiarów, o których mowa w ust. 1, Pożarnej; określa operator sieci gazowej. 5) numer telefonu alarmowego pogotowia ratunko- 3. Wyniki pomiarów, o których mowa w ust. 1 i 2, wego. powinny być dokumentowane i archiwizowane. 3. Dopuszcza się umieszczenie oznakowania i in- § 6. Wentylacja mechaniczna w pomieszczeniach formacji, o których mowa w ust. 1 i 2, na jednej tablicy technologicznych, w których może wystąpić atmosfeinformacyjnej. ra wybuchowa, powinna być dostosowana do pracy 4. W pomieszczeniach technologicznych umiesz- w przestrzeniach zagrożonych wybuchem. cza się w widocznym i dostępnym miejscu schematy instalacji technologicznych, na których wyraźnie za- § 7. Na zaworach, zasuwach i innych urządzeniach znaczono usytuowanie zaworów odcinających prze- zaporowych, zamontowanych w obiektach technopływ gazu, a w miejscu ogólnie dostępnym — instruk- logicznych sieci gazowej, przez które przepływa gaz, cje obsługi urządzeń. zaznacza się pozycje „otwarta” i „zamknięta”. 5. Instrukcje obsługi urządzeń powinny zawierać § 8. Przyrządy pomiarowe powinny posiadać zaco najmniej: znaczony poziom dopuszczalnych wartości mierzonych parametrów. 1) wykaz zagrożeń; 2) opis sposobów bezpiecznego wykonywania pracy; § 9. 1. Przed rozpoczęciem prac polegających na demontażu metalowych elementów sieci gazowej na- 3) wykaz zasad postępowania w razie awarii i zagropełnionej gazem ziemnym należy założyć połączenia żenia. zapewniające ciągłość elektryczną. 6. Pracownicy obsługujący urządzenia techno- 2. W przypadku zastosowania w sieci gazowej logiczne powinni: ochrony katodowej, należy ją wyłączyć przed rozpo- 1) posiadać kwalifikacje uzyskane na podstawie prze- częciem prac, o których mowa w ust. 1. pisów w sprawie szczegółowych zasad stwierdzania posiadania kwalifikacji przez osoby zajmujące 3. W przypadku konieczności prowadzenia prac się eksploatacją urządzeń, instalacji i sieci; przy elementach sieci gazowej napełnionych gazem, wykonanych z tworzyw sztucznych, w czasie trwania 2) przed dopuszczeniem do pracy — zapoznać się prac należy zapewnić odprowadzanie ładunków elekz instrukcjami, o których mowa w ust. 4 i 5. trostatycznych. § 4. 1. Obiekty technologiczne ze stałą obsługą, § 10. W przypadku zagrożenia wystąpieniem metaw których może wystąpić atmosfera wybuchowa, oraz nu lub niedoboru tlenu, podczas prowadzenia prac, przyległe do tych obiektów przestrzenie zewnętrzne w szczególności w wykopach, kanałach, zbiornikach, połączone otworami powinny być wyposażone w sastudzienkach, związanych z remontami i naprawą gamoczynne wykrywacze metanu sprzężone z urządzezociągów, należy stosować odpowiednie do zagrożeń niami akustyczno-optycznymi sygnalizującymi prześrodki ochrony indywidualnej i sprzęt służący do asekroczenie dopuszczalnego stężenia metanu oraz kuracji lub ewakuacji z zagrożonego obszaru. z urządzeniami sterującymi urządzeniami technologicznymi i wentylacją awaryjną. § 11. 1. Przed przystąpieniem do prac w miejscach 2. Urządzenia akustyczno-optyczne sygnalizujące zagrożonych obecnością gazu ziemnego należy wykoprzekroczenie dopuszczalnego stężenia metanu po- nać pomiary stężenia metanu i stężenia tlenu. Pomiawinny przy stężeniu 10 % dolnej granicy wybuchowo- ry należy również wykonywać podczas prowadzenia ści, zwanej dalej „DGW”, włączyć ostrzegawczy syg- prac. nał optyczny i akustyczny, a przy 40 % DGW — wyłączyć urządzenia z ruchu. 2. Pracowników wykonujących prace stwarzające zagrożenie powstaniem pożaru wyposaża się w odpo- 3. Obiekty technologiczne i pomieszczenia techno- wiednie urządzenia przeciwpożarowe i gaśnice. logiczne, w których może wystąpić atmosfera wybuchowa, należy odpowiednio sklasyfikować i oznako- § 12. Pracownicy przed przystąpieniem do prac wać, zgodnie z przepisami w sprawie minimalnych w miejscach pracy zagrożonych powstaniem atmosfewymagań dotyczących bezpieczeństwa i higieny pra- ry wybuchowej powinni być poinformowani o wystęcy pracowników zatrudnionych na stanowiskach pra- pujących zagrożeniach i zasadach bezpiecznego procy, na których może wystąpić atmosfera wybuchowa. wadzenia prac.

Nr 2 — 578 — Poz. 6 § 13. Pracownicy wykonujący prace gazoniebez- 2) awaryjne — związane z ratowaniem życia i zdropieczne i prace niebezpieczne, w szczególności w wy- wia ludzi, mienia oraz związane z usuwaniem awakopach o głębokości przekraczającej 1,5 m, studzien- rii sieci gazowej; kach, kanałach, zbiornikach, obmurowaniach zbiorników, powinni być wyposażeni w szelki bezpieczeństwa 3) nietypowe — niewymienione w pkt 1 i 2. połączone z liną asekuracyjną i asekurowani przez pracowników znajdujących się poza miejscem wystę- 2. Szczegółowy wykaz prac gazoniebezpiecznych powania zagrożeń. eksploatacyjnych, awaryjnych i nietypowych ustala i aktualizuje operator sieci gazowej. Rozdział 2 § 16. 1. Prace gazoniebezpieczne nietypowe wyko- Wykonywanie prac gazoniebezpiecznych nuje się na podstawie pisemnego polecenia. i prac niebezpiecznych przy budowie i eksploatacji sieci gazowych 2. Pisemne polecenie określa w szczególności: 1) miejsce i rodzaj wykonywania prac; § 14. 1. Prace gazoniebezpieczne powinny być nadzorowane przez pracowników posiadających od- 2) termin wykonania prac; powiednie kwalifikacje w zakresie dozoru oraz wykonywane przez pracowników posiadających odpowied- 3) imienny wykaz pracowników wyznaczonych do nie kwalifikacje w zakresie eksploatacji urządzeń ener- wykonywania prac; getycznych, uzyskane na podstawie przepisów prawa energetycznego. 4) osobę nadzorującą prace; 5) niezbędne środki ochrony indywidualnej; 2. Do prac gazoniebezpiecznych zalicza się w szczególności: 6) niezbędny sprzęt przeciwpożarowy; 1) prace w pomieszczeniach i przestrzeniach, w któ- 7) przyrządy do wykrywania obecności metanu i porych występuje zagrożenie przekroczenia najwyżmiaru stężenia tlenu; szego dopuszczalnego stężenia czynnika szkodliwego dla zdrowia ludzkiego lub przekroczenia dolnej 8) środki łączności; granicy wybuchowości czynnika wybuchowego; 9) środki do udzielenia pierwszej pomocy; 2) prace w nawanialniach i w magazynach środka nawaniającego gaz ziemny; 10) instrukcję wykonywania prac; 3) prace przy czynnych sieciach gazowych i instala- 11) w ykaz środków technicznych i ochronnych niecjach gazu ziemnego; zbędnych do zapewnienia bezpieczeństwa; 4) odpowietrzanie, opróżnianie i napełnianie sieci 12) s zkic sytuacyjny miejsca pracy lub schemat techgazowych i instalacji gazowych, w tym metodą nologiczny urządzeń z zaznaczonym miejscem odpróżniową; cięcia dopływu gazu. 5) badanie i czyszczenie tłokiem czynnych gazocią- § 17. 1. Prace niebezpieczne w zależności od wagów; runków ich wykonywania dzieli się na prace: 6) prace związane z dehydratyzacją; 1) eksploatacyjne — określone w instrukcjach stanowiskowych, wykonywane przez pracowników wy- 7) prace spawalnicze prowadzone w obiektach techznaczonych na stałe albo doraźnie do wykonywanologicznych sieci gazowych w strefach zagrożonia tych prac; nych wybuchem. 2) awaryjne — związane z ratowaniem zdrowia, życia 3. Prace gazoniebezpieczne powinny być wykony- ludzkiego i mienia oraz z zabezpieczaniem urząwane przez co najmniej dwóch pracowników w celu dzeń przed zniszczeniem; zapewnienia asekuracji. 3) nietypowe — niewymienione w pkt 1 i 2. 4. Dopuszczalne jest wykonywanie przez jednego 2. Prace niebezpieczne powinny być wykonywane pracownika prac polegających na pobieraniu w wyprzez co najmniej dwóch pracowników w celu zapewznaczonych punktach sieci gazowej próbek paliwa ganienia asekuracji. zowego, pod warunkiem że maksymalne ciśnienie robocze (MOP) w sieci gazowej jest mniejsze lub równe 3. Do prac niebezpiecznych zalicza się w szczegól- 0,5 MPa, zaś w instalacjach gazowych jest mniejsze ności: lub równe 5 kPa. 1) transport, załadunek i rozładunek rur stalowych § 15. 1. Prace gazoniebezpieczne w zależności od o średnicy zewnętrznej większej niż 150 mm lub warunków ich wykonywania dzieli się na prace: o ciężarze większym niż 100 kg i rur w wiązkach; 1) eksploatacyjne — określone w instrukcjach ruchu 2) transport i rozładunek rur z tworzyw sztucznych i eksploatacji sieci przez operatora sieci gazowej, o średnicy zewnętrznej większej niż 200 mm i rur wykonywane przez wyznaczonych pracowników; w kręgach;

Nr 2 — 579 — Poz. 6 3) załadunek i rozładunek elementów o masie więk- § 22. 1. Prace gazoniebezpieczne w pomieszczeszej niż 300 kg; niach technologicznych lub przy urządzeniach technologicznych powinny być wykonywane przy ciągłym 4) badania radiograficzne złączy spawanych gazocią- pomiarze stężenia metanu i tlenu. gów; 2. Prace, o których mowa w ust. 1, powinno się 5) opuszczanie do wykopu gazociągów o średnicy zerozpocząć po sprawdzeniu stężenia metanu i tlenu wnętrznej większej niż 200 mm; w miejscu pracy i zastosowaniu odpowiednich środków zapobiegających zagrożeniom. 6) wykonywanie przekroczeń gazociągów nad przeszkodami terenowymi; § 23. W przypadku przekroczenia 2 % objętości metanu w powietrzu lub obniżeniu stężenia tlenu po- 7) próby ciśnieniowe gazociągów o maksymalnym niżej 18 % w miejscu pracy, pracownicy powinni stociśnieniu roboczym (MOP) większym niż 0,5 MPa; sować niezbędne do prowadzenia prac środki, o któ- 8) prace na wysokościach większych niż 2 m wykony- rych mowa w § 16 ust. 2 pkt 5—9. wane ze składanych pomostów lub rusztowań; § 24. Dopuszcza się wykonywanie prac z użyciem 9) prace prowadzone w zbiornikach i kanałach, we- ognia w pomieszczeniach i wykopach zagrożonych wnątrz urządzeń technologicznych oraz w stu- powstaniem wybuchu, pod warunkiem że stężenie dzienkach instalacyjnych; metanu w mieszaninie z powietrzem w pomieszczeniu nie przekracza 10 % DGW, zaś w wykopach nie prze- 10) wykonywanie wykopów o ścianach pionowych kracza 40 % DGW. bez rozparcia o głębokości większej niż 1,5 m oraz wykopów o bezpiecznym nachyleniu ścian o głę- § 25. 1. W przypadku równoczesnego wykonywabokości większej niż 3,0 m; nia wzajemnie powiązanych prac gazoniebezpiecznych lub prac niebezpiecznych przez różne zespoły 11) prace w bliskiej odległości od nieosłoniętych kabli wykonawcze operator sieci gazowej: i urządzeń elektroenergetycznych lub ich części znajdujących się pod napięciem; 1) powołuje koordynatora prac; 12) wykonywanie prac związanych z czyszczeniem tło- 2) o kreśla szczegółowy zakres jego obowiązków kiem gazociągów bez gazu ziemnego. i sposób ich realizacji. 2. Do obowiązków koordynatora prac należy 4. Szczegółowy wykaz prac niebezpiecznych w szczególności: eksploatacyjnych, awaryjnych i nietypowych ustala i aktualizuje pracodawca. 1) z apewnienie realizacji prac zgodnie z instrukcją wykonywania prac; § 18. Prace niebezpieczne nietypowe wykonuje się na podstawie pisemnego polecenia, które określa 2) z apewnienie współpracy osób nadzorujących różw szczególności: ne zespoły pracowników; 1) miejsce i rodzaj wykonywanych prac; 3) u stalenie sposobu łączności i sposobu alarmowania; 2) termin ich wykonania; 4) u stalenie harmonogramu prac uwzględniającego 3) imienny wykaz pracowników wyznaczonych do zadania wszystkich zespołów wykonawczych. wykonywania prac wraz z wyznaczeniem osoby nadzorującej wykonanie prac; § 26. 1. W przypadku powstania zagrożeń życia i zdrowia ludzi podczas wykonywania prac gazonie- 4) wykaz sprzętu zabezpieczającego. bezpiecznych lub prac niebezpiecznych należy: § 19. Pisemne polecenie, o którym mowa w § 16 1) przerwać prace; i 18, wydaje pracodawca realizujący prace gazonie- 2) ewakuować pracowników z miejsca zagrożenia; bezpieczne lub prace niebezpieczne albo osoba przez niego upoważniona. 3) zabezpieczyć miejsce pracy; § 20. Nie wymagają pisemnego polecenia prace: 4) z awiadomić niezwłocznie osobę, o której mowa w § 19. 1) gazoniebezpieczne, o których mowa w § 15 ust. 1 pkt 1 i 2; 2. Ponowne rozpoczęcie prac może nastąpić wyłącznie na polecenie pracownika nadzorującego prace 2) niebezpieczne, o których mowa w § 17 ust. 1 pkt 1 w porozumieniu z osobą, o której mowa w § 19. i 2. § 27. Przed rozpoczęciem prac gazoniebezpiecz- § 21. Przed rozpoczęciem prac gazoniebezpiecz- nych, które mogą wpływać na bezpieczeństwo nych lub prac niebezpiecznych pracodawca powiada- publiczne, pracodawca zawiadamia o nich właściwe mia właścicieli lub zarządzających uzbrojeniem pod- jednostki samorządu terytorialnego odpowiedzialne ziemnym i urządzeniami nadziemnymi znajdującymi za zarządzanie kryzysowe oraz Policję i Państwową się w strefie zagrożenia o prowadzonych pracach. Straż Pożarną.

Nr 2 — 580 — Poz. 6 § 28. Prace gazoniebezpieczne i prace niebezpiecz- § 34. 1. Wylot przewodu odpowietrzającego odcine powinny być prowadzone przy zapewnieniu właś- nek sieci gazowej powinien być wyprowadzony poza ciwego oświetlenia stanowisk pracy. strefę przebywania osób na wysokość co najmniej 3 m nad poziom terenu. § 29. 1. Podczas trwania prac spawalniczych na metalowych elementach sieci gazowej napełnionych 2. Przewód odpowietrzający powinien być wykogazem ziemnym należy wyłączyć stacje ochrony kato- nany z rury stalowej. dowej oddziałujące na miejsce prowadzenia prac. 3. Dla gazociągów z tworzyw sztucznych dopusz- 2. Prace spawalnicze powinny być wykonywane cza się wykonanie przewodu odpowietrzającego przez osoby posiadające odpowiednie uprawnienia z tworzywa sztucznego zakończonego uziemionym wydane na podstawie odrębnych przepisów. odcinkiem rury stalowej. § 30. Stanowiska pracy do zgrzewania elementów 4. Pracodawca wyznacza wokół przewodu odposieci gazowej z tworzyw sztucznych należy wyposażyć wietrzającego strefę zagrożenia wybuchem. w środki ochrony przed porażeniem prądem elektrycznym. § 35. 1. Podczas napełniania elementów sieci gazowej i urządzeń technologicznych gazem ziemnym Rozdział 3 inne prace na tych elementach należy wstrzymać. Budowa, przebudowa, remonty i eksploatacja 2. Niedopuszczalne jest odpowietrzanie i opróżsieci gazowej gazu ziemnego nianie elementów sieci gazowej podczas wyładowań atmosferycznych. § 31. 1. Rury stalowe przeznaczone do budowy sieci gazowej składuje się w warstwach o łącznej wysokości do 2 m lub nie więcej niż w dwóch warstwach, § 36. 1. Stacje gazowe ze stałą obsługą powinny jeżeli średnica zewnętrzna rur przekracza 1 m, uwzględ- być wyposażone w urządzenia przeciwpożarowe i gaśniając zapisy instrukcji producenta. nicze zgodnie z przepisami w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowla- 2. Rury z tworzyw sztucznych przeznaczone do bu- nych i terenów. dowy sieci gazowej składuje się w warstwach do wysokości 1 m lub dla rur składowanych w zwojach — do 2. Pracownicy wykonujący prace eksploatacyjne wysokości 1,5 m. na stacjach gazowych bez stałej obsługi powinni być wyposażeni w sprzęt przeciwpożarowy, środki łączno- 3. Warstwy rur powinny być zabezpieczone przed ści i przyrządy do pomiaru stężenia metanu i tlenu. ich przemieszczaniem się. § 37. Dla stacji gazowych, dla których nie jest wy- § 32. 1. Przed przystąpieniem do wykonywania ro- magane ogrodzenie, należy wokół urządzeń ciągów bót ziemnych należy ustalić usytuowanie uzbrojenia redukcyjnych usytuować pas niepalnej nawierzchni podziemnego w miejscu prowadzenia prac. o szerokości co najmniej 0,75 m. 2. Teren, na którym są prowadzone roboty ziem- § 38. Na stacji gazowej przy uruchomionym przene, należy oznakować tablicami informacyjno-ostrze- wodzie obejściowym należy zapewnić stałą obsługę. gawczymi i zabezpieczyć przed dostępem osób nieuprawnionych. § 39. Kotłownię gazową w obiekcie technologicznym z kotłami o mocy cieplnej większej niż 60 kW na- 3. Przed wejściem do wykopu, w którym znajduje leży wyposażyć w urządzenia sygnalizacyjno-odcinasię czynny gazociąg, należy wykonać czynności, o któjące dopływ gazu ziemnego do kotła. rych mowa w § 11 ust. 1, oraz sprawdzić stan skarp i zabezpieczeń ścian wykopu. § 40. 1. Niedopuszczalne jest wykonywanie prac konserwacyjno-remontowych kotłowni gazowych przy 4. Wymiary wykopu należy dostosować do rodzaju czynnych kotłach. prac oraz liczby przebywających tam osób. 2. Prace konserwacyjno-remontowe kotłowni ga- 5. Pracowników wykonujących roboty ziemne nazowych należy wykonywać po odcięciu dopływu gazu leży przeszkolić w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny ziemnego i czynnika grzewczego do kotłów. pracy w zakresie zagrożeń występujących przy wykonywaniu robót ziemnych oraz postępowania na wypadek uszkodzenia uzbrojenia podziemnego. § 41. Przed przystąpieniem do wykonywania prac przy urządzeniach do nawaniania gazu ziemnego oraz § 33. 1. Montaż rurowych elementów sieci gazo- innych prac w pomieszczeniu nawanialni należy je wej powinien odbywać się w sposób niedopuszczają- przewietrzyć. cy do niekontrolowanego przemieszczania się rur, sprzętu, urządzeń oraz skarp i zabezpieczeń wykopu. § 42. Napełnianie zbiorników w nawanialni środkiem nawaniającym należy wykonywać przy zachowa- 2. Niedopuszczalne jest przebywanie pracowników niu hermetyczności układu połączeń oraz po uprzedw wykopie podczas opuszczania do niego rurowych nim wyrównaniu potencjałów elektrycznych między elementów sieci gazowej. zbiornikami.

Nr 2 — 581 — Poz. 6 § 43. 1. Podczas wykonywania prac przy obsłudze § 49. 1. Elektryczną aparaturę kontrolno-pomiaroinstalacji do nawaniania, podczas których może nastą- wą tłoczni umieszcza się w pomieszczeniach niezagropić wypływ środka nawaniającego, należy stosować żonych wybuchem albo w szafach sterowniczo-poodzież ochronną z materiału odpornego na działanie miarowych o konstrukcji przewietrzanej, z układem tego środka oraz inne odpowiednie do występującego zabezpieczającym przed spadkiem ciśnienia powietrza zagrożenia środki ochrony indywidualnej. przedmuchującego. 2. W przypadku wypływu środka nawaniającego 2. Wymóg, o którym mowa w ust. 1, nie dotyczy miejsce wypływu należy pokryć substancją absorbu- pomieszczeń dla aparatury kontrolno-pomiarowej jącą środek nawaniający. o konstrukcji dostosowanej do pracy w przestrzeniach zagrożonych wybuchem. 3. Substancję absorbującą z pochłoniętym środkiem nawaniającym należy usunąć i zneutralizować. 3. Kanały instalacji teletechnicznej na terenie tłoczni powinny być odseparowane od obiektów kubaturo- § 44. 1. Teren tłoczni powinien być oświetlony wych oraz powinno być zapewnione ich przewietrzaw sposób umożliwiający bezpieczną eksploatację nie. urządzeń i prowadzenie działań ratowniczych. § 50. Pomieszczenia technologiczne sprężarek ga- 2. Na terenie tłoczni należy wyznaczyć i oznakować zu, pomieszczenia dyspozytorni, drogi i wyjścia ewastrefy zagrożenia wybuchem zgodnie z przepisami kuacyjne z obiektów zagrożonych wybuchem należy w sprawie minimalnych wymagań dotyczących bezwyposażyć w oświetlenie awaryjne włączające się pieczeństwa i higieny pracy pracowników zatrudnioautomatycznie po niezamierzonym wygaszeniu się nych na stanowiskach pracy, na których może wystąoświetlenia podstawowego. pić atmosfera wybuchowa. 3. Instalacje elektryczne oraz urządzenia elektrycz- § 51. Pomieszczenia technologiczne sprężarek gane na terenie tłoczni powinny spełniać wymagania zu należy wyposażyć w system automatycznej sygnaokreślone w odrębnych przepisach dotyczących za- lizacji pożarowej powodującej w razie pożaru lub wysadniczych wymagań dla urządzeń i systemów buchu: ochronnych przeznaczonych do użytku w przestrze- 1) zatrzymanie pracy sprężarek, odcięcie dopływu niach zagrożonych wybuchem. gazu do tłoczni oraz odprężenie układu technologicznego; § 45. 1. Obiekty technologiczne tłoczni należy wyposażyć w wyłączniki prądu umożliwiające wyłączenie 2) wyłączenie wentylacji awaryjnej; zasilania elektrycznego obiektu w przypadku pożaru. 3) uruchomienie stałych urządzeń gaśniczych, o któ- 2. Wyłączniki umieszcza się przy wejściu do obiek- rych mowa w § 47 pkt 3. tu i odpowiednio je oznakowuje. § 52. Dla tłoczni ze stałą obsługą należy opracować § 46. W obiektach tłoczni należy stosować wentylaplan postępowania na wypadek awarii lub innego zację awaryjną o odpowiedniej wydajności i dwóch niegrożenia. zależnych systemach sterowania, a w szczególności: Rozdział 4 1) systemie automatycznym — sprzężonym z urządzeniem do wykrywania obecności metanu; Uruchamianie instalacji gazu ziemnego w obiektach 2) systemie ręcznym — uruchamianym przyciskami budowlanych oraz montaż i demontaż gazomierzy sterowniczymi umieszczonymi wewnątrz i przy wyjściach na zewnątrz pomieszczenia techno- § 53. 1. Przed przystąpieniem do napełniania galogicznego. zem ziemnym instalacji gazu ziemnego w obiektach budowlanych należy: § 47. Tłocznię należy wyposażyć w: 1) uzgodnić z właścicielem lub użytkownikiem termin 1) aparaturę do zdalnego sterowania i pomiaru para- wykonania prac; metrów pracy tłoczni; sterowniki i urządzenia zdalnego odczytu aparatury należy umieścić w dyspo- 2) zamieścić przy wejściu do obiektu budowlanego, zytorni tłoczni; z wyłączeniem budynków mieszkalnych jednorodzinnych, informację o wykonywaniu prac oraz 2) podwójny system łączności; o obowiązkach użytkowników urządzeń gazowych; 3) zestawy odpowiedniego do zagrożeń podręcznego 3) sprawdzić, czy instalacja gazowa nie znajduje się sprzętu gaśniczego, a pomieszczenia sprężarek pod napięciem prądu elektrycznego; gazu w tłoczniach bez stałej obsługi — dodatkowo w stałe urządzenia gaśnicze. 4) sprawdzić zamknięcia wylotów instalacji gazowej; 5) wykonać próbę kontrolną szczelności instalacji ga- § 48. Sprężarkę gazu w obiektach tłoczni należy zowej, o której mowa w ust. 2—7; wyposażyć w wyłącznik awaryjny umożliwiający natychmiastowe zatrzymanie sprężarki oraz odcięcie 6) sprawdzić prawidłowość montażu gazomierza; układu gazowego i układu zmniejszenia panującego w nim ciśnienia; wyłącznik awaryjny należy umieścić 7) zamontować przewód odpowietrzający i wyprobezpośrednio przy sprężarce i w dyspozytorni tłoczni. wadzić jego wylot na zewnątrz obiektu.

Nr 2 — 582 — Poz. 6 2. Próbę kontrolną szczelności wykonuje się z za- § 58. Przed przystąpieniem do prac remontowych stosowaniem powietrza lub gazu obojętnego, przy lub modernizacyjnych na instalacjach gazowych pociśnieniu nie mniejszym niż 150 % maksymalnego ciś- winien być odcięty dopływ gazu ziemnego, a znajdunienia roboczego (MOP) gazu ziemnego. jący się w nich gaz ziemny — usunięty na zewnątrz obiektu. 3. Czas przeprowadzenia próby kontrolnej szczelności wynosi 5 minut od momentu ustabilizowania § 59. 1. Napełnianie gazem ziemnym instalacji gasię ciśnienia medium próbnego w instalacji gazowej. zowych w obiektach budowlanych powinno być wykonywane przez co najmniej dwóch pracowników, 4. Próbę kontrolną szczelności uznaje się za pozyz których jeden powinien posiadać świadectwo kwalitywną, jeżeli w czasie trwania próby nie nastąpił spafikacyjne dla stanowisk pracy dozoru uzyskane na dek ciśnienia. podstawie przepisów prawa energetycznego. 5. Próba kontrolna szczelności nie jest wymagana, jeżeli napełnienie gazem ziemnym instalacji gazowej 2. Dopuszczalne jest wykonywanie przez jednego pracownika następujących prac gazoniebezpiecznych następuje bezpośrednio po głównej próbie szczelnoprzy instalacji gazowej: ści lub przy ponownym napełnianiu instalacji po jej krótkotrwałym wyłączeniu z użytkowania. 1) montaż i demontaż gazomierzy o przepustowości ≤ 10 m3/h; 6. W przypadkach, o których mowa w ust. 5, szczelność instalacji po napełnieniu gazem ziemnym należy 2) montaż i demontaż reduktorów ciśnienia gazu na sprawdzić przy roboczym ciśnieniu gazu. przyłączach o przepustowości ≤ 60 m3/h; 7. Próbie kontrolnej szczelności nie poddaje się 3) uruchamianie instalacji gazowych w budynkach odbiorników gazu ziemnego. mieszkalnych jednorodzinnych oraz lokalach mieszkalnych w budynkach wielorodzinnych. § 54. 1. Napełnianie instalacji gazem ziemnym po zamontowaniu gazomierza następuje przez otwarcie § 60. 1. Przed przystąpieniem do montażu lub dezaworu głównego i wprowadzanie gazu ziemnego do montażu gazomierza należy: instalacji. 1) sprawdzić, czy instalacja gazowa nie znajduje się 2. Napełnianie, o którym mowa w ust. 1, należy pod napięciem prądu elektrycznego; prowadzić do chwili usunięcia z instalacji mieszaniny 2) połączyć instalację przed i za gazomierzem przepowietrzno-gazowej na zewnątrz obiektu przy użyciu wodem wyrównawczym zapewniającym ciągłość przewodu o średnicy nie mniejszej niż 20 mm i dłuelektryczną; gości nie większej niż 10 m. 3) sprawdzić, czy został zamknięty dopływ gazu ziem- 3. Wylot przewodu odpowietrzającego powinien nego przed gazomierzem. być zlokalizowany w taki sposób, aby uniemożliwić przedostawanie się wydobywającej się mieszaniny 2. Po dokonaniu montażu gazomierza należy: powietrzno-gazowej do pomieszczeń. 1) odpowietrzyć i napełnić instalację gazową gazem 4. Niedopuszczalne jest usuwanie mieszaniny poziemnym; wietrzno-gazowej i gazu ziemnego z instalacji do pomieszczeń. 2) sprawdzić szczelność połączeń gazomierza z instalacją gazową przyrządem o czułości co najmniej 5. Dopuszcza się usuwanie mieszaniny powietrzno- 0,25 % metanu lub przy zastosowaniu środka spie- -gazowej i gazu ziemnego z instalacji w lokalu miesz- niającego. kalnym przez palnik nawierzchniowy kuchenki gazowej do pomieszczenia pod warunkiem ciągłej kontroli Rozdział 5 wielkości przepływu i wietrzenia pomieszczenia podczas odpowietrzania. Przepis końcowy 6. Usuwanie z instalacji mieszaniny powietrzno- § 61. Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie -gazowej należy wykonywać w najwyższym punkcie 3 miesięcy od dnia ogłoszenia.2) instalacji, zaczynając od pionu znajdującego się najdalej od zaworu głównego. Minister Gospodarki: W. Pawlak § 55. Dopuszcza się wykonywanie metodą próżniową: 2) Niniejsze rozporządzenie było poprzedzone rozporządze- 1) próby kontrolnej szczelności instalacji gazowej niem Ministra Przemysłu i Handlu z dnia 31 sierpnia 1993 r. przed jej napełnieniem gazem ziemnym; w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy w zakładach produkcji, przesyłania i rozprowadzania gazu (paliw gazo- 2) napełniania gazem ziemnym instalacji gazowej. wych) oraz prowadzących roboty budowlano-montażowe sieci gazowych (Dz. U. Nr 83, poz. 392 i Nr 115, poz. 513 § 56. Niedopuszczalne jest używanie otwartego oraz z 1995 r. Nr 139, poz. 686), które traci moc z dniem ognia do sprawdzania szczelności instalacji gazowej. wejścia w życie niniejszego rozporządzenia na podstawie art. 26 ustawy z dnia 2 lutego 1996 r. o zmianie ustawy — § 57. Niedopuszczalne jest wykonywanie prac kon- Kodeks pracy oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. serwacyjnych mogących spowodować rozszczelnienie Nr 24, poz. 110, z 1997 r. Nr 104, poz. 661 oraz z 1998 r. czynnych elementów instalacji gazowej. Nr 66, poz. 431).