Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 10 grudnia 2010 r. w sprawie środków przymusu bezpośredniego stosowanych przez inspektorów i pracowników kontroli skarbowej

Nr 244 — 16506 — Poz. 1624 1624 ROZPORZĄDZENIE RADY MINISTRÓW z dnia 10 grudnia 2010 r. w sprawie środków przymusu bezpośredniego stosowanych przez inspektorów i pracowników kontroli skarbowej Na podstawie art. 11e ust. 2 ustawy z dnia 28 wrześ- 3) pałek służbowych zwykłych, wielofunkcyjnych i tenia 1991 r. o kontroli skarbowej (Dz. U. z 2004 r. Nr 8, leskopowych.

, z późn. zm.1)) zarządza się, co następuje: § 3. 1. Jeżeli okoliczności faktyczne to umożliwiają, § 1. Rozporządzenie określa warunki i sposoby pracownik jest obowiązany, przed użyciem środka użycia środków przymusu bezpośredniego, do stosoprzymusu, podjąć próbę osiągnięcia podporządkowawania których są uprawnieni inspektorzy i pracownicy nia się wydanym poleceniom przez stanowczą perkontroli skarbowej, zwanych dalej „środkami przymuswazję słowną lub demonstrację możliwości użycia su”, a także szczegółowe rodzaje i tryb wyposażania środka przymusu. inspektorów i pracowników kontroli skarbowej, zwanych dalej „pracownikami”, w indywidualne technicz- 2. Bezpośrednio przed użyciem środka przymusu ne i chemiczne środki lub urządzenia przeznaczone do należy wezwać osobę niepodporządkowującą się wyobezwładniania i konwojowania osób albo do zatrzydanym poleceniom do zachowania zgodnego z pramywania oraz unieruchamiania pojazdów mechaniczwem oraz uprzedzić o zamiarze użycia środka przymunych i innych środków przewozowych, zwanych dalej su. „pojazdami”, a także w pałki służbowe. § 2. Pracownicy są uprawnieni do stosowania siły 3. Jeżeli w ocenie pracownika zwłoka w użyciu fizycznej w formie chwytów obezwładniających oraz środka przymusu groziłaby niebezpieczeństwem dla podobnych technik obrony lub ataku, a także stosowa- życia lub zdrowia ludzkiego albo szkodą w mieniu, nania: leży odstąpić od podejmowania próby, o której mowa w ust. 1, oraz od czynności określonych w ust. 2. 1) indywidualnych technicznych i chemicznych środków przymusu i urządzeń, przeznaczonych do 4. W przypadku, o którym mowa w ust. 3, pracowobezwładniania i konwojowania osób, w postaci: nicy wzywają do zachowania zgodnego z prawem a) kajdanek, w trakcie stosowania odpowiedniego do sytuacji środka przymusu. b) prowadnic, c) siatek obezwładniających, § 4. 1. Siłę fizyczną stosuje się w celu zatrzymania d) miotaczy gazu lub innych substancji obezwład- lub obezwładnienia osoby, odparcia czynnej napaści niających, albo doprowadzenia do wykonania polecenia wydanego przez pracownika. e) środków powodujących dysfunkcję niektórych zmysłów lub organów ciała: 2. Używając siły fizycznej, nie wolno zadawać ude- — łzawiących, rzeń, chyba że pracownik działa w obronie koniecznej — ogłuszających, albo w celu odparcia zamachu na życie lub zdrowie f) paralizatorów elektrycznych, człowieka albo na mienie. g) pocisków niepenetracyjnych, miotanych z broni § 5. 1. Kajdanki lub prowadnice stosuje się wobec palnej; osób niepodporządkowujących się poleceniom pra- 2) technicznych środków przymusu i urządzeń, prze- cownika, tymczasowo aresztowanych lub zatrzymaznaczonych do zatrzymywania oraz unieruchamia- nych, w celu udaremnienia ucieczki albo zapobieżenia nia pojazdów, w postaci kolczatek drogowych, po- czynnej napaści lub czynnemu oporowi. jazdów służbowych lub przedmiotów ustawianych jako odpowiednio oznakowane przeszkody, oraz 2. Kajdanki lub prowadnice stosuje się w celu częśurządzeń służących do unieruchamiania kół pojazciowego unieruchomienia kończyn górnych osoby, dów; wobec której stosuje się ten środek. 1) Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały 3. Kajdanki zakłada się na ręce trzymane z przodu, ogłoszone w Dz. U. z 2004 r. Nr 64, poz. 594, Nr 91, poz. 868, a osobie zachowującej się agresywnie — z tyłu. Nr 171, poz. 1800 i Nr 173, poz. 1808, z 2005 r. Nr 124,

, Nr 132, poz. 1110 i Nr 183, poz. 1537, z 2006 r. Nr 66, poz. 470, Nr 104, poz. 708 i 711, Nr 157, poz. 1119, 4. Prowadnicę można stosować także wobec osób, Nr 191, poz. 1413 i Nr 217, poz. 1590, z 2007 r. Nr 171, które nie ukończyły 17 lat.

, z 2008 r. Nr 110, poz. 707, Nr 209, poz. 1318 i Nr 227, poz. 1505, z 2009 r. Nr 18, poz. 97, Nr 85, poz. 716, 5. Jeden z uchwytów prowadnicy jest zakładany Nr 166, poz. 1317 i Nr 201, poz. 1540 oraz z 2010 r. Nr 76,

, Nr 127, poz. 858, Nr 182, poz. 1228 i Nr 197, na rękę osoby prowadzonej, drugi uchwyt pracownik

trzyma w ręku lub zakłada na swoją rękę.

Nr 244 — 16507 — Poz. 1624 6. Kajdanki oraz prowadnicę zdejmuje się nie- 3. Pociski niepenetracyjne stosuje się: zwłocznie po wprowadzeniu osoby, wobec której je 1) o ddając strzał ostrzegawczy w kierunku bezpieczzastosowano, do uniemożliwiających ucieczkę ponym; mieszczeń służbowych jednostek organizacyjnych kontroli skarbowej albo Policji, do aresztu albo na 2) n ie celując w głowę i szyję osoby. przesłuchanie przez sąd lub prokuratora, chyba że sąd lub prokurator zarządzi inaczej. § 10. 1. Kolczatkę drogową lub inną przeszkodę umożliwiającą zatrzymanie pojazdu stosuje się, jeżeli § 6. 1. Siatkę obezwładniającą stosuje się wobec osoba prowadząca pojazd nie zatrzymała się pomimo osoby, która swoim zachowaniem stwarza niebezpieodpowiedniego sygnału umundurowanego pracowniczeństwo dla życia lub zdrowia ludzkiego albo mieka, znajdującego się w pobliżu oznakowanego pojaznia. du kontroli skarbowej. 2. Siatkę obezwładniającą stosuje się także w po- 2. Kolczatki drogowej nie stosuje się do zatrzymyścigu za osobą podejrzaną o popełnienie przestępstwa wania pojazdów jednośladowych. oraz w celu udaremnienia ucieczki osoby tymczasowo aresztowanej bądź zatrzymanej. 3. Zastosowanie kolczatki drogowej lub innej przeszkody umożliwiającej zatrzymanie pojazdu powinno § 7. 1. Środki powodujące dysfunkcję niektórych nastąpić po uprzednim zawiadomieniu dyżurnego jedzmysłów lub organów ciała i miotacze gazu lub innych nostki Policji właściwej dla planowanego miejsca użysubstancji obezwładniających stosuje się do krótkocia kolczatki lub innej przeszkody. trwałego zakłócenia zdolności widzenia, słyszenia, obezwładnienia lub zakłócenia orientacji przestrzen- 4. Zastosowanie kolczatki drogowej lub innej przenej. szkody należy poprzedzić: 2. Środki powodujące dysfunkcję niektórych zmy- 1) s ygnałem zatrzymania, podanym przez umundusłów lub organów ciała i miotacze gazu lub innych rowanego pracownika w sposób zrozumiały i wisubstancji obezwładniających stosuje się w przypad- doczny dla kierowcy zatrzymywanego pojazdu, kach: oraz 1) odpierania czynnej napaści i pokonywania czynne- 2) wstrzymaniem ruchu drogowego w obu kierungo oporu; kach, na odległość nie mniejszą niż 100 m od kolczatki lub innej przeszkody. 2) pościgu za osobą podejrzaną o popełnienie przestępstwa; 5. W przypadku blokowania drogi oznakowanym 3) udaremnienia ucieczki osoby tymczasowo aresz- pojazdem kontroli skarbowej można odstąpić od towanej bądź zatrzymanej; wstrzymania ruchu drogowego. 4) przeciwdziałania niszczeniu mienia. 6. Jeżeli ze względu na okoliczności faktyczne zachodzi potrzeba natychmiastowego zatrzymania po- § 8. Paralizator elektryczny stosuje się w przypad- jazdu, a zawiadomienie Policji nie jest możliwe, po ku: zastosowaniu środka przymusu określonego w ust. 1 należy jak najszybciej powiadomić o tym fakcie dyżur- 1) odpierania czynnej napaści; nego jednostki Policji właściwej dla miejsca użycia kolczatki lub innej przeszkody. 2) pokonywania czynnego oporu; 3) udaremnienia ucieczki osoby tymczasowo aresz- § 11. 1. Urządzenia służące do unieruchamiania towanej bądź zatrzymanej; kół pojazdów mechanicznych, zwane dalej „blokadami”, stosuje się w przypadkach, gdy: 4) dokonywania zatrzymania osoby lub bezpośredniego pościgu za osobą podejrzaną o popełnienie 1) i stnieje uzasadnione podejrzenie, że w pojeździe przestępstwa; pozostawionym mogą znajdować się towary lub inne przedmioty pochodzące z przestępstwa; 5) przeciwdziałania niszczeniu mienia. 2) w obec osób lub towarów albo innych przedmiotów znajdujących się w pojeździe podjęto czynno- § 9. 1. Pociski niepenetracyjne mogą być wyłączści kontrolne, a ze względu na okoliczności faknie pociskami gumowymi miotanymi z broni palnej tyczne zachodzi obawa ucieczki kontrolowanym gładkolufowej. pojazdem przed zakończeniem tych czynności. 2. Pociski niepenetracyjne stosuje się w przypad- 2. Blokada powinna być założona na przednim kokach: le pojazdu mechanicznego po stronie kierującego oraz 1) odpierania czynnej napaści; trwale oznakowana przez umieszczenie na niej w widocznym miejscu: 2) odpierania gwałtownego zamachu na mienie; 1) nazwy organu zakładającego blokadę; 3) odpierania bezpośredniego bezprawnego zama- 2) numeru ewidencyjnego blokady; chu przeciwko życiu lub zdrowiu ludzkiemu albo w pościgu za sprawcą takiego zamachu. 3) adresu, gdzie należy zgłosić się w celu jej zdjęcia.

Nr 244 — 16508 — Poz. 1624 3. Na pojeździe w widocznym miejscu umieszcza 2. Pobranie środka przymusu pracownik potwiersię zawiadomienie o założeniu blokady. dza w ewidencji środków przymusu prowadzonej przez właściwy organ kontroli skarbowej. § 12. 1. Pałkę służbową stosuje się w przypadku: 1) odpierania czynnej napaści; 3. Pracownik jest obowiązany do zwrotu środków przymusu, o których mowa w ust. 1, w przypadku: 2) pokonywania czynnego oporu; 1) rozwiązania z nim stosunku pracy; 3) przeciwdziałania niszczeniu mienia. 2) na polecenie bezpośredniego przełożonego; 2. Zabrania się: 3) s twierdzenia nieprzestrzegania przez niego obo- 1) zadawania uderzeń i pchnięć pałką służbową wiązujących zasad przechowywania środków przyw głowę, szyję, brzuch i nieumięśnione oraz szczemusu; gólnie wrażliwe części ciała, a także stosowania na te części ciała blokady i zakładania dźwigni; 4) p odejrzenia użycia przez niego środka przymusu w sposób niezgodny z obowiązującymi przepisa- 2) zadawania uderzeń rękojeścią pałki służbowej; mi. 3) stosowania pałki służbowej wobec osób, w stosunku do których użyto kajdanek, prowadnic lub § 14. Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie siatek obezwładniających, albo wobec osób obez- 14 dni od dnia ogłoszenia.2) władnionych wskutek użycia paralizatora elektrycznego. 3. Zakaz stosowania blokady i zakładania dźwigni Prezes Rady Ministrów: D. Tusk przy użyciu pałki służbowej nie dotyczy nieumięśnionych oraz szczególnie wrażliwych części ciała. 2) Niniejsze rozporządzenie było poprzedzone rozporządze- 4. Uderzenia i pchnięcia pałką służbową mogą być niem Rady Ministrów z dnia 25 czerwca 2002 r. w sprawie zadane we wszystkie części ciała w celu odparcia bezśrodków przymusu bezpośredniego stosowanych przez pośredniego, bezprawnego zamachu na życie lub inspektorów i pracowników kontroli skarbowej (Dz. U. zdrowie własne lub innej osoby. Nr 96, poz. 845 oraz z 2005 r. Nr 182, poz. 1528), które traci moc z dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia, § 13. 1. O wyposażeniu pracownika w środek przy- na podstawie art. 11 ustawy z dnia 25 czerwca 2010 r. musu, o którym mowa w § 2, decyduje jego bezpo- o zmianie ustawy o kontroli skarbowej oraz niektórych średni przełożony. innych ustaw (Dz. U. Nr 127, poz. 858).