Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 17 listopada 2010 r. w sprawie warunków organizowania kształcenia, wychowania i opieki dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnych oraz niedostosowanych społecznie w przedszkolach, szkołach i oddziałach ogólnodostępnych lub integracyjnych

Nr 228 — 15718 — Poz. 1490 1490 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ1) z dnia 17 listopada 2010 r. w sprawie warunków organizowania kształcenia, wychowania i opieki dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnych oraz niedostosowanych społecznie w przedszkolach, szkołach i oddziałach ogólnodostępnych lub integracyjnych Na podstawie art. 71b ust. 7 pkt 3 ustawy z dnia rych mowa w § 1, może być prowadzone do końca 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r. roku szkolnego w tym roku kalendarzowym, w którym Nr 256, poz. 2572, z późn. zm.2)) zarządza się, co nastę- uczeń kończy: puje: 1) 18. rok życia — w przypadku szkoły podstawowej; § 1. Rozporządzenie określa warunki organizowa- 2) 21. rok życia — w przypadku gimnazjum; nia kształcenia, wychowania i opieki dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnych: niesłyszących, słabosły- 3) 23. rok życia — w przypadku szkoły ponadgimnaszących, niewidomych, słabowidzących, z niepełnozjalnej. sprawnością ruchową, w tym z afazją, z upośledzeniem umysłowym, z autyzmem, w tym z zespołem § 4. 1. Przedszkola, szkoły i oddziały, o których mo- Aspergera i z niepełnosprawnościami sprzężonymi, wa w § 1, zapewniają: zwanych dalej „uczniami niepełnosprawnymi”, oraz dla uczniów niedostosowanych społecznie i zagrożo- 1) realizację zaleceń zawartych w orzeczeniu o ponych niedostosowaniem społecznym, wymagających trzebie kształcenia specjalnego; stosowania specjalnej organizacji nauki i metod pracy, w: 2) odpowiednie, ze względu na indywidualne potrzeby rozwojowe i edukacyjne oraz możliwości 1) przedszkolach i szkołach ogólnodostępnych; psychofizyczne uczniów, warunki do nauki, sprzęt specjalistyczny i środki dydaktyczne; 2) przedszkolach i szkołach ogólnodostępnych z oddziałami integracyjnymi; 3) zajęcia specjalistyczne, o których mowa w przepisach w sprawie zasad udzielania i organizacji po- 3) przedszkolach i szkołach integracyjnych. mocy psychologiczno-pedagogicznej w publicznych przedszkolach, szkołach i placówkach; § 2. 1. Kształcenie uczniów niepełnosprawnych w przedszkolach, szkołach i oddziałach, o których mo- 4) inne zajęcia odpowiednie ze względu na indywiwa w § 1, organizuje się na każdym etapie eduka- dualne potrzeby rozwojowe i edukacyjne oraz cyjnym, w integracji z uczniami pełnosprawnymi, możliwości psychofizyczne uczniów, w szczególw przedszkolu i szkole najbliższej ich miejsca zamiesz- ności zajęcia rewalidacyjne i resocjalizacyjne; kania. 5) przygotowanie uczniów do samodzielności w ży- 2. Kształcenie uczniów niedostosowanych społecz- ciu dorosłym. nie i zagrożonych niedostosowaniem społecznym w szkołach i oddziałach, o których mowa w § 1, orga- 2. Liczbę dzieci w oddziale przedszkola i liczbę ucznizuje się na każdym etapie edukacyjnym, w integracji niów w oddziale szkoły, o których mowa w § 1, okreśze środowiskiem rówieśniczym. lają przepisy w sprawie ramowych statutów publicznego przedszkola oraz publicznych szkół. § 3. Kształcenie uczniów niepełnosprawnych, niedostosowanych społecznie i zagrożonych niedostoso- § 5. 1. Dla ucznia posiadającego orzeczenie o powaniem społecznym w szkołach i oddziałach, o któ- trzebie kształcenia specjalnego opracowuje się indywidualny program edukacyjno-terapeutyczny, uwzględniający zalecenia zawarte w orzeczeniu o potrzebie 1) Minister Edukacji Narodowej kieruje działem administracji kształcenia specjalnego oraz dostosowany do indywirządowej — oświata i wychowanie, na podstawie § 1 ust. 2 dualnych potrzeb rozwojowych i edukacyjnych oraz rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 16 listopada 2007 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania możliwości psychofizycznych ucznia, zwany dalej Ministra Edukacji Narodowej (Dz. U. Nr 216, poz. 1591). „programem”. 2) Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2004 r. Nr 273, poz. 2703 i Nr 281, 2. Program określa:

, z 2005 r. Nr 17, poz. 141, Nr 94, poz. 788, Nr 122,

, Nr 131, poz. 1091, Nr 167, poz. 1400 i Nr 249, 1) zakres dostosowania wymagań edukacyjnych wypoz. 2104, z 2006 r. Nr 144, poz. 1043, Nr 208, poz. 1532 nikających z programu nauczania do indywiduali Nr 227, poz. 1658, z 2007 r. Nr 42, poz. 273, Nr 80, poz. 542, nych potrzeb rozwojowych i edukacyjnych oraz Nr 115, poz. 791, Nr 120, poz. 818, Nr 180, poz. 1280 możliwości psychofizycznych ucznia, o którym i Nr 181, poz. 1292, z 2008 r. Nr 70, poz. 416, Nr 145, mowa w przepisach w sprawie warunków i sposopoz. 917, Nr 216, poz. 1370 i Nr 235, poz. 1618, z 2009 r. Nr 6, poz. 33, Nr 31, poz. 206, Nr 56, poz. 458, Nr 157, bu oceniania, klasyfikowania i promowania uczpoz. 1241 i Nr 219, poz. 1705 oraz z 2010 r. Nr 44, poz. 250, niów i słuchaczy oraz przeprowadzania sprawdzia- Nr 54, poz. 320, Nr 127, poz. 857 i Nr 148, poz. 991. nów i egzaminów w szkołach publicznych;

Nr 228 — 15719 — Poz. 1490 2) rodzaj i zakres zintegrowanych działań nauczycieli zatrudniać dodatkowo nauczycieli posiadających kwai specjalistów prowadzących zajęcia z uczniem, lifikacje w zakresie pedagogiki specjalnej w celu w tym w przypadku: współorganizowania kształcenia uczniów niepełnosprawnych, niedostosowanych społecznie oraz zagroa) ucznia niepełnosprawnego — zakres działań żonych niedostosowaniem społecznym. o charakterze rewalidacyjnym, b) ucznia niedostosowanego społecznie — zakres 3. Nauczyciele, o których mowa w ust. 1 i 2: działań o charakterze resocjalizacyjnym, 1) prowadzą wspólnie z innymi nauczycielami zajęcia c) ucznia zagrożonego niedostosowaniem społecz- edukacyjne oraz wspólnie z innymi nauczycielami nym — zakres działań o charakterze socjotera- i ze specjalistami realizują zintegrowane działania peutycznym; i zajęcia, określone w programie; 3) formy i metody pracy z uczniem; 2) prowadzą wspólnie z innymi nauczycielami i ze specjalistami pracę wychowawczą z uczniami nie- 4) formy, sposoby i okres udzielania uczniowi pomo- pełnosprawnymi, niedostosowanymi społecznie cy psychologiczno-pedagogicznej oraz wymiar oraz zagrożonymi niedostosowaniem społecznym; godzin, w którym poszczególne formy pomocy będą realizowane, ustalone przez dyrektora przed- 3) uczestniczą, w miarę potrzeb, w zajęciach edukaszkola lub szkoły zgodnie z przepisami, o których cyjnych prowadzonych przez nauczycieli oraz mowa w § 4 ust. 1 pkt 3; w zintegrowanych działaniach i zajęciach, określonych w programie, realizowanych przez nauczy- 5) działania wspierające rodziców ucznia oraz zakres cieli i specjalistów; współdziałania z poradniami psychologiczno-pedagogicznymi, w tym poradniami specjalistyczny- 4) udzielają pomocy nauczycielom prowadzącym zami, placówkami doskonalenia nauczycieli, organi- jęcia edukacyjne oraz nauczycielom i specjalistom zacjami pozarządowymi oraz innymi instytucjami realizującym zintegrowane działania i zajęcia, działającymi na rzecz rodziny, dzieci i młodzieży, określone w programie, w doborze form i metod określone przez zespół wymieniony w ust. 3, zgod- pracy z uczniami niepełnosprawnymi, niedostosonie z przepisami, o których mowa w § 4 ust. 1 wanymi społecznie oraz zagrożonymi niedostosopkt 3; waniem społecznym. 6) zajęcia rewalidacyjne i resocjalizacyjne oraz inne 4. Dyrektor przedszkola lub szkoły, uwzględniając zajęcia odpowiednie ze względu na indywidualne indywidualne potrzeby rozwojowe i edukacyjne oraz potrzeby rozwojowe i edukacyjne oraz możliwości możliwości psychofizyczne uczniów niepełnosprawpsychofizyczne ucznia, o których mowa w § 4 nych, niedostosowanych społecznie oraz zagrożonych ust. 1 pkt 4; niedostosowaniem społecznym, wyznacza zajęcia edukacyjne oraz zintegrowane działania i zajęcia, 7) zakres współpracy nauczycieli i specjalistów z ro- określone w programie, realizowane wspólnie z innydzicami ucznia w realizacji zadań, o których mowa mi nauczycielami przez nauczycieli, o których mowa w § 4 ust. 1 pkt 1 i 5. w ust. 1 i 2, lub w których nauczyciele ci uczestniczą. 3. Program opracowuje zespół, którego zadaniem § 7. 1. Uczniowie lub absolwenci niepełnosprawni jest planowanie i koordynowanie udzielania uczniowi przystępują do sprawdzianu przeprowadzanego pomocy psychologiczno-pedagogicznej, o którym w ostatnim roku nauki w szkole podstawowej, zwanemowa w przepisach wymienionych w § 4 ust. 1 pkt 3, go dalej „sprawdzianem”, egzaminu przeprowadzapo dokonaniu wielospecjalistycznej oceny poziomu nego w ostatnim roku nauki w gimnazjum, zwanego funkcjonowania ucznia. Program opracowuje się na dalej „egzaminem gimnazjalnym”, egzaminu matuokres, na jaki zostało wydane orzeczenie o potrzebie ralnego oraz egzaminu potwierdzającego kwalifikacje kształcenia specjalnego, nie dłuższy jednak niż etap zawodowe, przeprowadzanych zgodnie z przepisami edukacyjny. w sprawie warunków i sposobu oceniania, klasyfikowania i promowania uczniów i słuchaczy oraz prze- 4. Zespół, o którym mowa w ust. 3, nie rzadziej niż prowadzania sprawdzianów i egzaminów w szkołach raz w roku szkolnym dokonuje okresowej wielospecja- publicznych, w warunkach i formie dostosowanych listycznej oceny poziomu funkcjonowania ucznia, do rodzaju ich niepełnosprawności, a uczniowie lub uwzględniając ocenę efektywności pomocy psycholo- absolwenci niedostosowani społecznie lub zagrożeni giczno-pedagogicznej udzielanej uczniowi, dokonaną niedostosowaniem społecznym — w warunkach dozgodnie z przepisami wymienionymi w § 4 ust. 1 stosowanych do ich indywidualnych potrzeb rozwojopkt 3, oraz, w miarę potrzeb, dokonuje modyfikacji wych i edukacyjnych oraz możliwości psychofizyczprogramu. nych, na podstawie orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego. § 6. 1. W przedszkolach i szkołach, o których mowa w § 1 pkt 2 i 3, zatrudnia się dodatkowo nauczycieli 2. Dostosowanie warunków przeprowadzania posiadających kwalifikacje w zakresie pedagogiki spe- sprawdzianu, egzaminu gimnazjalnego, egzaminu cjalnej w celu współorganizowania kształcenia inte- maturalnego oraz egzaminu potwierdzającego kwaligracyjnego. fikacje zawodowe do rodzaju niepełnosprawności lub indywidualnych potrzeb rozwojowych i edukacyjnych 2. W przedszkolach i szkołach, o których mowa oraz możliwości psychofizycznych ucznia lub absolw § 1 pkt 1, za zgodą organu prowadzącego można wenta polega w szczególności na:

Nr 228 — 15720 — Poz. 1490 1) zminimalizowaniu ograniczeń wynikających z nie- integracyjnymi oraz integracyjnych organizuje się pełnosprawności, wykorzystaniu odpowiedniego kształcenie, wychowanie i opiekę dla uczniów niepełsprzętu specjalistycznego i środków dydaktycz- nosprawnych, niedostosowanych społecznie i zagronych; żonych niedostosowaniem społecznym na warunkach określonych w rozporządzeniu od roku szkolnego 2) odpowiednim przedłużeniu czasu przewidzianego 2012/2013. na przeprowadzenie sprawdzianu lub egzaminu; 2. W roku szkolnym 2011/2012 szkoły podstawowe 3) zapewnieniu obecności w czasie sprawdzianu lub i szkoły ponadgimnazjalne ogólnodostępne, z oddziaegzaminu specjalisty z zakresu danej niepełnołami integracyjnymi oraz integracyjne organizują sprawności, niedostosowania społecznego lub zakształcenie, wychowanie i opiekę dla uczniów niepełgrożenia niedostosowaniem społecznym, jeżeli nosprawnych, niedostosowanych społecznie i zagrojest to niezbędne dla uzyskania właściwego konżonych niedostosowaniem społecznym na warunkach taktu z uczniem lub absolwentem lub pomocy określonych w rozporządzeniu, o którym mowa w obsłudze sprzętu specjalistycznego i środków w § 12. dydaktycznych. § 9. Uczniowie z chorobami przewlekłymi, z zabu- 3. Dla uczniów i absolwentów niepełnosprawnych, rzeniami psychicznymi, z zaburzeniami zachowania posiadających orzeczenie o potrzebie kształcenia spei zagrożeni uzależnieniem, posiadający orzeczenie cjalnego, przystępujących do sprawdzianu, egzaminu o potrzebie kształcenia specjalnego, którzy przed gimnazjalnego, egzaminu maturalnego lub egzaminu dniem wejścia w życie rozporządzenia rozpoczęli potwierdzającego kwalifikacje zawodowe przygotonaukę w szkole integracyjnej lub oddziale integracyjwuje się odpowiednio zestawy zadań albo arkusze egnym w szkole ogólnodostępnej, mogą kontynuować zaminacyjne dostosowane do rodzaju niepełnosprawnaukę w takiej szkole lub oddziale do ukończenia szkoności. ły danego typu. 4. Dyrektor Centralnej Komisji Egzaminacyjnej § 10. Uczniowie niepełnosprawni, niedostosowani opracowuje szczegółową informację o sposobach dospołecznie i zagrożeni niedostosowaniem społeczstosowania warunków i form przeprowadzania sprawnym, którzy przed dniem 1 września 2012 r. rozpoczną dzianu, egzaminu gimnazjalnego, egzaminu maturalnaukę w szkołach ponadgimnazjalnych ogólnodostępnego oraz egzaminu potwierdzającego kwalifikacje nych, z oddziałami integracyjnymi lub integracyjnych, zawodowe odpowiednio do rodzaju niepełnosprawmogą kontynuować naukę w takich szkołach i oddzianości lub indywidualnych potrzeb rozwojowych i edułach do końca roku szkolnego w tym roku kalendarzokacyjnych oraz możliwości psychofizycznych uczniów wym, w którym uczeń kończy 24. rok życia. lub absolwentów. Szczegółową informację podaje się do publicznej wiadomości na stronie internetowej § 11. 1. Indywidualne programy edukacyjne opra- Centralnej Komisji Egzaminacyjnej w terminie do dnia cowane dla uczniów na podstawie rozporządzenia, 1 września roku szkolnego, w którym jest przeprowao którym mowa w § 12, są realizowane do końca okredzany sprawdzian lub egzamin. su, na jaki zostały opracowane. 5. Na podstawie informacji, o której mowa w ust. 4, 2. Zespoły, o których mowa w § 5 ust. 3, dokonają rada pedagogiczna wskazuje sposób dostosowania wielospecjalistycznej oceny poziomu funkcjonowania warunków przeprowadzania sprawdzianu, egzaminu ucznia i dostosują indywidualne programy edukacyjgimnazjalnego, egzaminu maturalnego oraz egzamine do wymogów określonych w § 5 ust. 2 pkt 1, 3—5 nu potwierdzającego kwalifikacje zawodowe do roi 7: dzaju niepełnosprawności lub indywidualnych potrzeb rozwojowych i edukacyjnych oraz możliwości 1) w przedszkolach i gimnazjach ogólnodostępnych, psychofizycznych ucznia lub absolwenta, uwzględnia- z oddziałami integracyjnymi oraz integracyjnych jąc posiadane przez tego ucznia lub absolwenta orze- — w terminie do dnia 30 września 2011 r.; czenie o potrzebie kształcenia specjalnego. 2) w szkołach podstawowych i szkołach ponadgim- 6. Przystąpienie do sprawdzianu, egzaminu gim- nazjalnych ogólnodostępnych, z oddziałami intenazjalnego, egzaminu maturalnego oraz egzaminu gracyjnymi oraz integracyjnych — w terminie do potwierdzającego kwalifikacje zawodowe przez ucznia dnia 30 września 2012 r. lub absolwenta niepełnosprawnego w warunkach i formie dostosowanych do rodzaju niepełnospraw- § 12. Traci moc rozporządzenie Ministra Edukacji ności oraz przez ucznia lub absolwenta niedostosowa- Narodowej i Sportu z dnia 18 stycznia 2005 r. w spranego społecznie lub zagrożonego niedostosowaniem wie warunków organizowania kształcenia, wychowaspołecznym w warunkach dostosowanych do indywi- nia i opieki dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnych dualnych potrzeb rozwojowych i edukacyjnych oraz oraz niedostosowanych społecznie w przedszkolach, możliwości psychofizycznych zapewnia odpowiednio szkołach i oddziałach ogólnodostępnych lub integraprzewodniczący szkolnego zespołu egzaminacyjnego, cyjnych (Dz. U. Nr 19, poz. 167). przewodniczący zespołu egzaminacyjnego, przewodniczący szkolnego zespołu nadzorującego lub kierow- § 13. Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem nik ośrodka egzaminacyjnego. 1 września 2011 r. § 8. 1. W szkołach podstawowych i szkołach ponadgimnazjalnych ogólnodostępnych, z oddziałami Minister Edukacji Narodowej: K. Hall