Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 18 października 2010 r. w sprawie sposobu wykonywania niektórych czynności przez funkcjonariuszy celnych oraz trybu i zakresu współpracy Służby Celnej z Policją i Strażą Graniczną

Nr 212 — 15073 — Poz. 1386 1386 ROZPORZĄDZENIE RADY MINISTRÓW z dnia 18 października 2010 r. w sprawie sposobu wykonywania niektórych czynności przez funkcjonariuszy celnych oraz trybu i zakresu współpracy Służby Celnej z Policją i Strażą Graniczną Na podstawie art. 72 ust. 7 ustawy z dnia 27 sierp- 3. Po wykonaniu czynności, o których mowa w § 1 nia 2009 r. o Służbie Celnej (Dz. U. Nr 168, poz. 1323 pkt 1, funkcjonariusz ustnie informuje osobę, wobec i Nr 201, poz. 1540 oraz z 2010 r. Nr 182, poz. 1228) za- której czynności te podjęto, o prawie złożenia zażalerządza się, co następuje: nia na sposób przeprowadzenia tych czynności do prokuratora właściwego ze względu na miejsce ich Rozdział 1 przeprowadzenia. Przepisy ogólne § 3. Jeżeli w trakcie wykonywania czynności, o których mowa w § 1 pkt 1, zostaną ujawnione przedmioty § 1. Rozporządzenie określa: stwarzające niebezpieczeństwo dla życia, zdrowia 1) sposób wykonywania przez funkcjonariusza celne- ludzkiego lub mienia, funkcjonariusz, w granicach dogo, zwanego dalej „funkcjonariuszem”, czynności stępnych środków, niezwłocznie podejmuje czynności zatrzymywania i przeszukiwania osób, zatrzymy- ochronne, a w szczególności zabezpiecza niebezpieczwania rzeczy oraz przeszukiwania pomieszczeń, ne przedmioty i miejsce zagrożone przed dostępem bagażu, ładunku, środków transportu i statków osób postronnych oraz powiadamia dyżurnego w trybie i przypadkach określonych w przepisach w izbie celnej właściwej ze względu na miejsce zdaustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. — Kodeks postę- rzenia o konieczności podjęcia działań usuwających to powania karnego (Dz. U. Nr 89, poz. 555, z późn. niebezpieczeństwo. zm.1)); Rozdział 2 2) sposób doprowadzania osób zatrzymanych do jednostek Policji lub Straży Granicznej; Zatrzymywanie osób 3) tryb i zakres współpracy Służby Celnej z Policją § 4. 1. Funkcjonariusz przy zatrzymywaniu osoby i Strażą Graniczną. w kolejności: § 2. 1. Funkcjonariusz, przystępując do czynności, 1) wykonuje czynności, o których mowa w § 2 ust. 1 o których mowa w § 1 pkt 1, podaje swój stopień służlub 2; bowy, imię i nazwisko w sposób umożliwiający odnotowanie tych danych, a także podstawę prawną i przy- 2) sprawdza, czy osoba zatrzymana posiada przy soczynę podjęcia czynności. bie broń, inne niebezpieczne przedmioty, przedmioty mogące stanowić dowody w postępowaniu 2. Funkcjonariusz nieumundurowany przy wykolub podlegające przepadkowi; nywaniu czynności, o których mowa w § 1 pkt 1, okazuje również legitymację służbową, a na żądanie oso- 3) odbiera broń i przedmioty, o których mowa by, wobec której podjęto czynności, umożliwia odno- w pkt 2; towanie danych w niej zawartych. 4) informuje osobę zatrzymaną o zatrzymaniu oraz 1) Zmiany wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. o obowiązku podporządkowania się wydanym poz 1999 r. Nr 83, poz. 931, z 2000 r. Nr 50, poz. 580, Nr 62, leceniom, a także o możliwości użycia środków

, Nr 73, poz. 852 i Nr 93, poz. 1027, z 2001 r. Nr 98,

i Nr 106, poz. 1149, z 2002 r. Nr 74, poz. 676, przymusu bezpośredniego w przypadku niepodz 2003 r. Nr 17, poz. 155, Nr 111, poz. 1061 i Nr 130, porządkowania się wydanym poleceniom;

, z 2004 r. Nr 51, poz. 514, Nr 69, poz. 626, Nr 93,

, Nr 240, poz. 2405 i Nr 264, poz. 2641, z 2005 r. 5) ustala tożsamość osoby zatrzymanej. Nr 10, poz. 70, Nr 48, poz. 461, Nr 77, poz. 680, Nr 96,

, Nr 141, poz. 1181, Nr 143, poz. 1203, Nr 163, 2. W przypadku zatrzymywania osoby, co do której

, Nr 169, poz. 1416 i Nr 178, poz. 1479, z 2006 r. z posiadanych informacji lub okoliczności faktycznych Nr 15, poz. 118, Nr 66, poz. 467, Nr 95, poz. 659, Nr 104, wynika, że może posiadać broń lub inne niebezpieczpoz. 708 i 711, Nr 141, poz. 1009 i 1013, Nr 167, poz. 1192 ne przedmioty, funkcjonariusz, przystępując do zatrzyi Nr 226, poz. 1647 i 1648, z 2007 r. Nr 20, poz. 116, Nr 64, mania, poprzedza je okrzykiem „Służba Celna”, a napoz. 432, Nr 80, poz. 539, Nr 89, poz. 589, Nr 99, poz. 664, stępnie w kolejności: Nr 112, poz. 766, Nr 123, poz. 849 i Nr 128, poz. 903, z 2008 r. Nr 27, poz. 162, Nr 100, poz. 648, Nr 107, poz. 686, 1) s prawdza, czy osoba zatrzymana posiada przy so- Nr 123, poz. 802, Nr 182, poz. 1133, Nr 208, poz. 1308, bie broń lub inne przedmioty, o których mowa Nr 214, poz. 1344, Nr 225, poz. 1485, Nr 234, poz. 1571 w ust. 1 pkt 2; i Nr 237, poz. 1651, z 2009 r. Nr 8, poz. 39, Nr 20, poz. 104, Nr 28, poz. 171, Nr 68, poz. 585, Nr 85, poz. 716, Nr 127, 2) o dbiera osobie zatrzymanej broń i przedmioty,

, Nr 144, poz. 1178, Nr 168, poz. 1323, Nr 178,

, Nr 190, poz. 1474 i Nr 206, poz. 1589 oraz o których mowa w ust. 1 pkt 2; z 2010 r. Nr 7, poz. 46, Nr 98, poz. 626, Nr 106, poz. 669, Nr 122, poz. 826, Nr 125, poz. 842, Nr 182, poz. 1228 3) p odejmuje czynności, o których mowa w § 2 ust. 1 i Nr 197, poz. 1307. lub 2;

Nr 212 — 15074 — Poz. 1386 4) informuje osobę zatrzymaną o zatrzymaniu oraz 5) podejmuje czynności mające na celu realizację o obowiązku podporządkowania się wydanym po- praw, o których mowa w pkt 1 lit. c—f, na żądanie leceniom, a także o możliwości użycia środków osoby zatrzymanej; przymusu bezpośredniego w przypadku niepodporządkowania się wydanym poleceniom; 6) powiadamia o zatrzymaniu właściwego miejscowo prokuratora. 5) ustala tożsamość osoby zatrzymanej. 2. Jeżeli zachowanie osoby zatrzymanej wskazuje 3. Tożsamość osoby zatrzymanej ustala się na na to, że jest ona pod wpływem alkoholu lub innego podstawie: podobnie działającego środka albo z innych powodów ma zakłóconą świadomość, czynności określone 1) dowodu osobistego; w ust. 1 pkt 1, 2, 4 i 5 wykonuje się po ustaniu przy- 2) dokumentu paszportowego; czyn zakłócających świadomość osoby zatrzymanej. 3) dokumentu podróży lub zagranicznego dokumen- Rozdział 3 tu tożsamości; Przeszukiwanie osób, pomieszczeń, bagażu, 4) innego niebudzącego wątpliwości dokumentu załadunku, środków transportu i statków opatrzonego w fotografię i oznaczonego numerem oraz zatrzymywanie rzeczy lub serią; 5) oświadczenia osoby, która funkcjonariuszowi jest § 6. 1. W przypadkach niecierpiących zwłoki, gdy znana osobiście; postanowienie sądu lub prokuratora nie zostało wydane, funkcjonariusz, przed przystąpieniem do prze- 6) oświadczenia innej osoby, której tożsamość zosta- szukania osób, pomieszczeń, bagażu, ładunku, środła ustalona w sposób określony w pkt 1—5. ków transportu i statków, zwanego dalej „przeszukaniem”, okazuje nakaz właściwego dyrektora izby cel- 4. W razie powzięcia wiadomości, że osoba zatrzynej albo naczelnika urzędu celnego lub legitymację mana jest żołnierzem w czynnej służbie wojskowej, służbową. funkcjonariusz powiadamia właściwy organ wojskowy. 2. W przypadku, o którym mowa w ust. 1, organ Służby Celnej zwraca się niezwłocznie do sądu lub § 5. 1. Po zatrzymaniu osoby funkcjonariusz: prokuratora o zatwierdzenie przeszukania. 1) poucza osobę zatrzymaną o prawie do: § 7. Przystępując do przeszukania, funkcjonariusz a) wniesienia, w terminie 7 dni od dnia zatrzymaw kolejności: nia, zażalenia na zatrzymanie do sądu rejonowego właściwego ze względu na miejsce zatrzy- 1) wykonuje czynności, o których mowa w § 2 ust. 1 mania lub prowadzenia postępowania, lub 2; b) wniesienia, w terminie 7 dni od dnia zatrzyma- 2) okazuje osobie, u której ma nastąpić przeszukanie, nia, zażalenia na sposób przeprowadzenia zadokument, na podstawie którego przystępuje do trzymania do prokuratora właściwego ze wzglęprzeszukania; du na miejsce zatrzymania, c) zawiadomienia o zatrzymaniu osoby najbliższej, 3) informuje osobę, u której ma nastąpić przeszukapracodawcy, uczelni lub szkoły, nie, o celu czynności oraz o obowiązku podporządkowania się wydanym poleceniom, a także o możd) zawiadomienia o zatrzymaniu zarządzającego liwości użycia środków przymusu bezpośredniego przedsiębiorstwem, jeżeli osoba zatrzymana w przypadku niepodporządkowania się wydanym jest przedsiębiorcą lub niebędącym pracownipoleceniom; kiem członkiem organu zarządzającego przedsiębiorcy, 4) wzywa osobę, u której ma nastąpić przeszukanie, e) nawiązania, w dostępnej formie, kontaktu z ad- do wskazania miejsca, w którym znajduje się osowokatem lub radcą prawnym, a także bezpo- ba podejrzana o popełnienie przestępstwa, wykrośredniej z nim rozmowy w obecności funkcjona- czenia, przestępstwa skarbowego lub wykroczenia riusza, skarbowego, lub do wydania poszukiwanych przedmiotów; f) nawiązania, w dostępnej formie, kontaktu z właściwym urzędem konsularnym lub przed- 5) poucza osobę, u której ma nastąpić przeszukanie, stawicielstwem dyplomatycznym, jeżeli osoba o przysługującym jej prawie do: zatrzymana jest cudzoziemcem; a) obecności podczas przeszukania, 2) wysłuchuje osobę zatrzymaną na okoliczność zatrzymania; b) wskazania osoby, która może być obecna przy przeszukaniu, 3) sporządza protokół zatrzymania osoby; c) złożenia wniosku o doręczenie jej postanowie- 4) doręcza osobie zatrzymanej kopię protokołu za- nia sądu lub prokuratora w przedmiocie zatwiertrzymania, za potwierdzeniem odbioru; dzenia przeszukania;

Nr 212 — 15075 — Poz. 1386 6) ustala, w razie konieczności, tożsamość osób znaj- 3. Doprowadzenie wykonują funkcjonariusze, któdujących się w pomieszczeniu, w którym ma na- rzy odbyli szkolenie w tym zakresie, w liczbie konieczstąpić przeszukanie, w sposób określony w § 4 nej do zapewnienia bezpieczeństwa uczestników doust. 3. prowadzenia i osób postronnych oraz uniemożliwienia ucieczki osoby doprowadzanej. § 8. W przypadku braku możliwości swobodnego wejścia do pomieszczenia, w którym ma nastąpić § 14. Przed rozpoczęciem doprowadzenia dowódprzeszukanie, funkcjonariusz może wykonać tę czynca sprawdza, czy osoba doprowadzana posiada przy ność, pokonując przeszkodę, nawet gdyby mogło to sobie broń lub inne niebezpieczne przedmioty, oraz spowodować uszkodzenie mienia, jednakże bez wyw oparciu o posiadane informacje ustala, czy wobec rządzania nadmiernej szkody. Usunięcie tej przeszkotej osoby zachodzą okoliczności mogące mieć wpływ dy nie może zagrażać bezpieczeństwu uczestników na przebieg doprowadzenia. przeszukania i osób postronnych. § 15. 1. Doprowadzenie wykonuje się z użyciem § 9. 1. Przeszukanie bagażu, ładunku, środków pojazdów służbowych Służby Celnej lub pieszo. transportu i statków odbywa się w obecności ich posiadacza lub właściciela, przewoźnika, spedytora lub agenta morskiego albo ich przedstawiciela. 2. Jeżeli zachodzą okoliczności uniemożliwiające doprowadzenie pojazdem służbowym Służby Celnej, 2. W przypadku braku możliwości zapewnienia na- doprowadzenie może być wykonane z użyciem środka tychmiastowej obecności osób, o których mowa publicznego transportu zbiorowego, z wyłączeniem w ust. 1, funkcjonariusz może wykonać przeszukanie komunikacji miejskiej. bagażu, ładunku, środków transportu i statków bez ich obecności, gdy z posiadanych informacji wynika, że § 16. 1. Osobę doprowadzaną służbowym samozwłoka może spowodować zagrożenie życia, zdrowia chodem osobowym umieszcza się na tylnym siedzeludzkiego lub mienia lub że istnieje uzasadniona oba- niu, między funkcjonariuszami, w sposób uniemożliwa zniszczenia bądź utracenia rzeczy mogących sta- wiający odebranie funkcjonariuszom broni palnej. nowić dowód w sprawie lub które podlegają zajęciu w sprawie o przestępstwo, wykroczenie, przestępstwo 2. Osobę doprowadzaną autobusem umieszcza się skarbowe lub wykroczenie skarbowe. na siedzeniach najbardziej oddalonych od drzwi, przy oknach. Funkcjonariusze zajmują siedzenia znajdujące § 10. Z czynności przeszukania lub zatrzymania się obok siedzenia zajmowanego przez tę osobę, rzeczy funkcjonariusz sporządza protokół. w sposób uniemożliwiający odebranie funkcjonariuszom broni palnej. § 11. Funkcjonariusz, który ujawnił rzeczy mogące stanowić dowód w sprawie o przestępstwo, wykroczenie, przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skar- 3. W przypadku, o którym mowa w ust. 2, jeżeli dobowe, którego ściganie należy do zadań Służby Cel- prowadzane są dwie osoby, można umieścić je na sienej, lub podlegające zajęciu w takim postępowaniu, dzeniach znajdujących się obok siebie. Funkcjonariuzatrzymuje te rzeczy za pokwitowaniem, a jeżeli ujaw- sze zajmują siedzenia znajdujące się obok lub bezponił rzeczy mogące stanowić dowód w sprawie o prze- średnio za siedzeniami zajmowanymi przez te osoby. stępstwo, wykroczenie, przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, podlegające zajęciu w postę- 4. W przypadkach, o których mowa w ust. 2 i 3, dopowaniu, którego ściganie nie należy do zadań Służby wódca zajmuje miejsce znajdujące się obok lub bez- Celnej, niezwłocznie powiadamia o tym Policję lub in- pośrednio za siedzeniami zajmowanymi przez funkny właściwy organ. cjonariuszy. Rozdział 4 5. Osobę doprowadzaną pociągiem umieszcza się tyłem do kierunku jazdy, między funkcjonariuszami, Doprowadzanie osób zatrzymanych w sposób uniemożliwiający odebranie funkcjonariuszom broni palnej. § 12. Doprowadzenie osoby zatrzymanej, o którym mowa w art. 72 ust. 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej, zwane dalej „doprowadzeniem”, nie 6. Jeżeli doprowadzenie następuje innym pojazmoże być wykonywane z narażeniem życia lub zdro- dem służbowym niż określony w ust. 1, przepisy wia uczestników doprowadzenia lub osób postron- ust. 2—4 stosuje się odpowiednio. nych. § 17. Dowódca od chwili rozpoczęcia doprowadze- § 13. 1. Doprowadzenie wykonują funkcjonariusze, nia odpowiada za przebieg i sposób wykonania doktórzy dokonali zatrzymania, lub funkcjonariusze, któ- prowadzenia oraz bezpieczeństwo uczestników dorzy zostali wyznaczeni przez kierownika komórki orga- prowadzenia i osób postronnych, w szczególności: nizacyjnej lub osobę przez niego upoważnioną. 1) poleca funkcjonariuszom sprawdzenie, czy osoba 2. Doprowadzeniem kieruje funkcjonariusz odpo- doprowadzana posiada przy sobie broń lub inne wiedzialny za przebieg i sposób wykonania doprowa- niebezpieczne przedmioty, jeżeli okoliczności dzenia, zwany dalej „dowódcą”, wskazany przez kie- wskazują na możliwość wejścia w ich posiadanie, rownika komórki organizacyjnej spośród funkcjona- a w przypadku posiadania broni lub takich przedriuszy realizujących doprowadzenie. miotów — ich odebranie;

Nr 212 — 15076 — Poz. 1386 2) sprawdza, czy wyposażenie i uzbrojenie funkcjo- 2. Przekazanie osoby doprowadzanej następuje na nariuszy, w tym środki łączności, środki przymusu podstawie protokołu sporządzanego przez funkcjonabezpośredniego, broń palna, opatrunki osobiste riusza w dwóch jednobrzmiących egzemplarzach, odi środki ochronne przed zakażeniem chorobami za- powiednio dla funkcjonariusza przekazującego osobę kaźnymi są odpowiednie do mogących zaistnieć zatrzymaną i funkcjonariusza Policji lub Straży Grazagrożeń; nicznej przyjmującego tę osobę. 3) informuje bezpośredniego przełożonego o każdo- 3. Protokół przekazania, o którym mowa w ust. 2, razowej sytuacji mogącej mieć wpływ na bezpie- zawiera: czeństwo uczestników doprowadzenia lub osób postronnych; 1) datę i godzinę przekazania osoby; 4) przechowuje dokumenty oraz rzeczy osobistego 2) nazwę jednostki Policji lub Straży Granicznej; użytku osoby doprowadzanej; 3) i mię, nazwisko i stopień służbowy funkcjonariusza 5) dopełnia formalności związanych z przekazaniem przekazującego; osoby doprowadzanej; 4) i mię i nazwisko osoby przekazywanej, a w razie 6) dokumentuje przebieg doprowadzenia w notatce niemożności ustalenia tożsamości — jej rysopis; urzędowej. 5) i mię, nazwisko i stopień służbowy funkcjonariusza przyjmującego; § 18. Podczas doprowadzenia funkcjonariusze w szczególności: 6) d atę i godzinę oraz miejsce zatrzymania osoby przekazywanej; 1) obserwują zachowanie osoby doprowadzanej; 7) w ykaz rzeczy oraz dokumentów przekazywanych 2) uniemożliwiają kontaktowanie się osób doprowa- wraz z osobą przekazywaną; dzanych między sobą oraz z innymi osobami; 8) i nformację dotyczącą okoliczności powstania 3) nie udzielają informacji o osobie doprowadzanej widocznych obrażeń ciała — w przypadku doproosobom postronnym; wadzenia osoby posiadającej takie obrażenia; 4) nie prowadzą rozmów z osobą doprowadzaną; 9) dodatkowe informacje dotyczące przekazania; 5) nie pozostawiają osoby doprowadzanej bez nad- 10) podpisy dowódcy i funkcjonariusza przyjmującezoru lub pod nadzorem innych osób; go. 6) nie zdejmują osobie doprowadzanej kajdanek lub Rozdział 5 prowadnic bez zgody dowódcy. Współpraca Służby Celnej z Policją § 19. W przypadku ucieczki osoby doprowadzanej i Strażą Graniczną dowódca zarządza umieszczenie innych osób doprowadzanych w miejscu uniemożliwiającym ucieczkę § 22. Współpraca Służby Celnej z Policją i Strażą oraz niezwłocznie informuje najbliższą jednostkę Poli- Graniczną, zwana dalej „współpracą”, jest prowadzocji lub Straży Granicznej o ucieczce. na w związku z wykonywanymi przez funkcjonariuszy czynnościami, o których mowa w § 1 pkt 1 i 2, w zakre- § 20. W przypadku gdy osoby doprowadzane są sie: poddawane badaniom lekarskim, dowódca zapewnia 1) ustalania danych osobowych osoby zatrzymanej; warunki uniemożliwiające im ucieczkę z miejsca prowadzenia badań. 2) u stalania danych dotyczących zatrzymanych rzeczy; § 21. 1. Po doprowadzeniu do najbliższej jednostki Policji lub Straży Granicznej osobę doprowadzaną 3) p rzekazywania informacji niezbędnych do wykoprzekazuje się wraz z: nywania czynności określonych w § 1 pkt 1 i 2, w zakresie i trybie określonym odrębnymi przepi- 1) zabezpieczonymi rzeczami osobistego użytku; sami; 2) kopią protokołu zatrzymania; 4) z apewnienia wzajemnego bezpieczeństwa oraz skuteczności podczas wykonywanych zadań; 3) kopią zarządzenia prokuratora o zatrzymaniu osoby, jeżeli było wydane; 5) pościgu za osobą zatrzymaną; 4) kopią nakazu organu Służby Celnej o zatrzymaniu 6) o rganizowania wspólnych przedsięwzięć szkoleosoby, jeżeli był wydany; niowych; 5) kopią zaświadczenia lekarskiego stwierdzającego 7) w zajemnego udostępniania — podczas współdziabrak przeciwwskazań medycznych do zatrzymania, łania, szkoleń i ćwiczeń — sprzętu i urządzeń wraz jeżeli było wydane. z obsługą.

Nr 212 — 15077 — Poz. 1386 § 23. Współpraca jest podejmowana na pisemny pomocy przy wykonywaniu doprowadzenia, a w szczewniosek Służby Celnej albo odpowiednio Policji lub gólności zapewnia przewóz osoby zatrzymanej samo- Straży Granicznej. W przypadkach niecierpiących chodem specjalnym (więźniarką). zwłoki współpraca może być podjęta na wniosek ustny potwierdzony w formie pisemnej. § 26. W przypadkach uzasadnionych koniecznością dostosowania zakresu i trybu współpracy do szcze- § 24. W przypadku dokonania zatrzymania w znacz- gólnych, indywidualnych uwarunkowań właściwe ornej odległości od siedziby jednostki organizacyjnej gany Służby Celnej, Policji i Straży Granicznej mogą Służby Celnej, Policja lub Straż Graniczna udostępnia zawierać porozumienia określające zakres niezbęd- Służbie Celnej, w miarę posiadanych możliwości, po- nych dostosowań. mieszczenia i tereny służbowe, środki łączności, środki transportu oraz sprzęt biurowy i informatyczny. Rozdział 6 § 25. W przypadku gdy wobec osób zatrzymanych Przepis końcowy zachodzi podejrzenie, że mogą one dokonać zamachu na życie lub zdrowie własne, funkcjonariusza lub in- § 27. Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie nych osób, podjąć próbę ucieczki, albo w przypadku 14 dni od dnia ogłoszenia. doprowadzenia osób zachowujących się agresywnie Policja oraz Straż Graniczna, w miarę posiadanych możliwości, na wniosek organu Służby Celnej, udziela Prezes Rady Ministrów: D. Tusk