Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 października 2010 r. w sprawie szczegółowych sposobów postępowania przy zwalczaniu i zapobieganiu rozprzestrzeniania się mątwika ziemniaczanego (Globodera rostochiensis) i mątwika agresywnego (Globodera pallida)

Nr 196 — 14371 — Poz. 1303 1303 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ROLNICTWA I ROZWOJU WSI1) z dnia 13 października 2010 r. w sprawie szczegółowych sposobów postępowania przy zwalczaniu i zapobieganiu rozprzestrzenianiu się mątwika ziemniaczanego (Globodera rostochiensis) i mątwika agresywnego (Globodera pallida)2) Na podstawie art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 18 grud- 1) n a polach przeznaczonych pod uprawę: nia 2003 r. o ochronie roślin (Dz. U. z 2008 r. Nr 133, a) elitarnych i kwalifikowanych sadzeniaków ziempoz. 849, z późn. zm.3)) zarządza się, co następuje: niaka (Solanum tuberosum), zwanych dalej „sadzeniakami”, § 1. Użyte w rozporządzeniu określenia oznaczają: b) roślin rodzaju Capsicum oraz gatunków: Lyco- 1) sadzenie — każdą czynność mającą na celu umiesz- persicon lycopersicum (L.) Karsten ex Farw. czenie roślin w podłożu uprawowym w sposób i Solanum melongena L. — z których uzyskuje umożliwiający ich wzrost, reprodukcję lub roz- się rośliny z korzeniami przeznaczone do sadzemnożenie; nia, c) r oślin, dla których istnieje obowiązek zaopatrze- 2) rośliny przeznaczone do sadzenia: nia w paszport roślin, roślin gatunku Asparagus a) rośliny już posadzone, które mają pozostać officinalis L. oraz rodzajów Lilium i Dahlia — w podłożu uprawowym lub być przesadzone, z których uzyskuje się rośliny z korzeniami, celub bule, bulwy lub kłącza, przeznaczone do sadzenia; b) rośliny nieposadzone w momencie wprowadzania do obrotu lub przemieszczania, lecz prze- 2) n a polach przeznaczonych pod składowanie cebul, znaczone do późniejszego sadzenia; bulw i kłączy oraz roślin z korzeniami, rodzajów i gatunków, o których mowa w pkt 1, przeznaczo- 3) mątwiki — mątwik ziemniaczany (Globodera ronych do sadzenia; stochiensis) i mątwik agresywny (Globodera pallida); 3) na polach, na których uprawiane są ziemniaki inne niż sadzeniaki, lub na polach przeznaczonych pod 4) odporna odmiana ziemniaka — odmianę roślin ga- taką uprawę; tunku Solanum tuberosum, której uprawa znacząco hamuje rozwój danej populacji mątwików; 4) w podłożach przeznaczonych do uprawy roślin przeznaczonych do sadzenia oraz na polach prze- 5) pole — obszar gruntu, przeznaczonego pod upra- znaczonych pod uprawę roślin innych niż wymiewę lub na którym prowadzi się jednolitą uprawę nione w pkt 1—3, jeżeli obowiązek przeprowadzeroślin w sposób zapewniający jednorodny stan nia takiej kontroli wynika z odrębnych przepisów. fitosanitarny gruntu, lub na którym składuje się § 3. 1. Kontrolę, o której mowa w § 2 pkt 1 i 2, przerośliny; prowadza się w okresie po zbiorze roślin ostatnio 6) rośliny żywicielskie — rośliny rodzaju Capsicum uprawianych na danym polu, a przed sadzeniem lub oraz gatunków: Solanum tuberosum, Solanum składowaniem roślin, o których mowa w § 2 pkt 1 i 2. melongena L. i Lycopersicon lycopersicum (L.) 2. Wojewódzki inspektor może przeprowadzić kon- Karsten ex Farw.; trolę, o której mowa w § 2 pkt 1 i 2, przed zbiorem 7) cysty mątwików — cysty zawierające żywe jaja lub roślin uprawianych bezpośrednio przed sadzeniem osobniki młodociane mątwików. lub składowaniem roślin, o których mowa w § 2 pkt 1 i 2, jeżeli podmiot zajmujący się uprawą posiada do- § 2. Wojewódzki inspektor ochrony roślin i nasien- kumenty potwierdzające, że od przeprowadzenia ponictwa, zwany dalej „wojewódzkim inspektorem”, przedniej urzędowej kontroli, w wyniku której stwierprzeprowadza kontrole występowania mątwików: dzono, że pole jest wolne od cyst mątwików, oraz podczas jej przeprowadzania, na tym polu nie składowano i nie uprawiano roślin żywicielskich. 1) Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi kieruje działem administracji rządowej — rolnictwo, na podstawie § 1 ust. 2 pkt 1 § 4. 1. W ramach kontroli, o której mowa w § 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 16 listopa- pkt 1 i 2, wojewódzki inspektor przeprowadza badanie da 2007 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania gleby na obecność cyst mątwików. Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi (Dz. U. Nr 216,

). 2. Glebę do badania, o którym mowa w ust. 1, po- 2) Przepisy niniejszego rozporządzenia wdrażają postanowiebiera się w równych wielkościach z nie mniej niż nia dyrektywy Rady 2007/33/WE z dnia 11 czerwca 2007 r. 100 punktów pobrania z jednego ha. w sprawie zwalczania mątwików tworzących cysty na ziemniaku i uchylającej dyrektywę 69/465/EWG (Dz. Urz. 3. Punkty pobrania, o których mowa w ust. 2, okreś- UE L 156 z 16.06.2007, str. 12). la się za pomocą prostokątnej siatki, pokrywającej 3) Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały całe pole, w której odległość pomiędzy punktami poogłoszone w Dz. U. z 2008 r. Nr 227, poz. 1505, z 2009 r. Nr 20, poz. 106, Nr 31, poz. 206 i Nr 98, poz. 817 oraz brania wynosi nie mniej niż 5 m na szerokość i nie z 2010 r. Nr 47, poz. 278. więcej niż 20 m na długość pola.

Nr 196 — 14372 — Poz. 1303 4. Glebę do badania, o którym mowa w ust. 1, po- 3. Przepisy § 4 ust. 6—8 stosuje się odpowiednio biera się w objętości nie mniejszej niż: do badania, o którym mowa w ust. 1. 1) 1500 ml/ha z pól o powierzchni do 8 ha, a w przy- § 6. 1. W ramach kontroli, o której mowa w § 2 padku pól o powierzchni większej niż 8 ha w objępkt 4, jeżeli obowiązek przeprowadzenia takiej kontroli tości nie mniejszej niż 1500 ml/ha z powierzchni wynika z odrębnych przepisów — wojewódzki inspek- 8 ha i nie mniejszej niż 400 ml/ha z każdego kolejtor przeprowadza badanie podłoży lub gleby na obecnego ha — w przypadku pól, na których planuje ność cyst mątwików, pobierając do badań: się: 1) g lebę w objętości nie mniejszej niż 400 ml/ha; a) uprawę roślin, o których mowa w § 2 pkt 1 lit. a i b, oraz roślin rodzajów: Brassica, Dahlia, Fra- 2) 2 00 ml podłoża: garia L., Gladiolus Tourn. Ex L., Hyacinthus, Iris, a) z partii podłoża w workach lub luzem o wielko- Lilium, Narcisus L., Tulipa L. i gatunków: Aspaści do 100 m3, ragus officinalis L., Beta vulgaris L., Allium cepa, Allium ascalonicum, Allium porrum — b) z 500 m3 podłoża stosowanego w uprawie pod z których uzyskuje się rośliny z korzeniami, osłonami, cebule, bulwy lub kłącza, przeznaczone do sac) z podłoża osypanego z partii roślin lub towarzydzenia, lub szącego roślinom — z partii materiałów roślinb) składowanie roślin z korzeniami, cebul, bulw nych wydzielanych do badań na obecność orgai kłączy rodzajów i gatunków, o których mowa nizmów szkodliwych; w lit. a, przeznaczonych do sadzenia; 3) 200 ml podłoża — w przypadku podłoża, w którym 2) 400 ml/ha — w przypadku pól, na których planuje uprawiane są rośliny w doniczkach lub innych posię: jemnikach — z partii roślin wydzielonej do badań a) uprawę roślin, dla których istnieje obowiązek na obecność organizmów szkodliwych. zaopatrzenia w paszport roślin, innych niż wymienione w pkt 1 lit. a — z których uzyskuje się 2. Przepisy § 4 ust. 2 i 3 oraz ust. 5—8 stosuje się rośliny z korzeniami, cebule, bulwy lub kłącza, odpowiednio do badania gleby, o którym mowa przeznaczone do sadzenia, lub w ust. 1. b) składowanie roślin z korzeniami, cebul, bulw 3. Przepisy § 4 ust. 7 i 8 stosuje się odpowiednio i kłączy rodzajów i gatunków, o których mowa do badania podłoży, o którym mowa w ust. 1. w pkt 1 lit. a, przeznaczonych do sadzenia. 4. W ramach kontroli podłoża, o której mowa w § 2 5. Jeżeli podmiot posiada dokumentację potwierpkt 4, wojewódzki inspektor może pobrać do badań dzającą, że przez sześć lat, poprzedzających urzędową mniejszą niż 200 ml ilość tego podłoża, jeżeli jego pokontrolę, na danym polu nie uprawiano ani nie skłabranie w ilości 200 ml nie jest możliwe. dowano roślin żywicielskich, w ramach badania, o którym mowa w ust. 1, dopuszcza się pobranie gleby § 7. 1. Rośliny wymienione w § 2 pkt 1 i 2 uprawia o objętości nie mniejszej niż 400 ml/ha z pól o posię i składuje wyłącznie na polach, które w wyniku wierzchni do 4 ha i 200 ml/ha z każdego kolejnego ha. kontroli zostały uznane za wolne od cyst mątwików. 6. Objętość gleby pobranej z jednego pola do badań na obecność cyst mątwików nie może być mniej- 2. Przepisu ust. 1 nie stosuje się do uprawy lub sza niż 100 ml. składowania roślin, o których mowa w § 2 pkt 1 lit. b i c, jeżeli te rośliny lub rośliny z nich wyprodukowane 7. Badaniu na obecność cyst mątwików poddaje są przeznaczone do wykorzystania w tym samym się całą pobraną glebę, z zastosowaniem metod okreś- miejscu produkcji. lonych w procedurach fitosanitarnych lub protokołach diagnostycznych Europejskiej i Śródziemnomorskiej § 8. W przypadku stwierdzenia występowania cyst Organizacji Ochrony Roślin. mątwików wojewódzki inspektor: 8. Badanie na obecność cyst mątwików przepro- 1) w yznacza strefę porażenia na polach: wadza się odrębnie dla każdej próby gleby o objętości do 200 ml. a) n a których stwierdzono występowanie cyst mątwików lub § 5. 1. W ramach kontroli, o której mowa w § 2 pkt 3, wojewódzki inspektor przeprowadza badanie b) z których pochodzą rośliny, gleba lub podłoże, gleby na obecność cyst mątwików, na co najmniej na których stwierdzono występowanie cyst mą- 0,5 % areału pól, na których uprawia się ziemniaki in- twików, ne niż sadzeniaki lub przeznaczonych w danym roku 2) m oże wyznaczyć strefę bezpieczeństwa na polach do takiej uprawy. sąsiadujących ze strefą porażenia, w celu ochrony 2. Glebę do badania, o którym mowa w ust. 1, po- tych pól przed rozprzestrzenieniem się mątwików biera się w objętości nie mniejszej niż 400 ml/ha: — biorąc pod uwagę w szczególności: warunki lokal- 1) z miejsc występowania roślin z objawami porażene, ukształtowanie terenu, występowanie naturalnia przez mątwiki albo z gleby osypanej z ziemnianych granic gruntów, możliwość stworzenia sztuczków po zbiorze, jeżeli możliwe jest ustalenie pola, nych granic między polem porażonym i sąsiadującyna którym ziemniaki były uprawiane, lub mi polami oraz użytkowanie tego samego sprzętu 2) w sposób określony w § 4 ust. 2 i 3. rolniczego i środków transportu;

Nr 196 — 14373 — Poz. 1303 3) uznaje za porażone: mątwików, z przeznaczeniem do konsumpcji lub do przerobu przemysłowego w zakładzie, w którym proa) rośliny i produkty roślinne: cesy unieszkodliwiania odpadów nie stwarzają ryzyka — na których stwierdzono występowanie cyst rozprzestrzeniania się mątwików. mątwików, lub w podłożu, które im towarzyszy, lub w glebie lub w podłożu, które było 3. W strefie bezpieczeństwa dopuszcza się, o ile wykorzystywane do ich uprawy, komposto- nie występuje ryzyko rozprzestrzeniania się mątwiwania, składowania lub przechowywania, ków, uprawę ziemniaków odmian odpornych, o co stwierdzono występowanie cyst mątwików, najmniej 6. stopniu odporności na występujący gatunek i patotyp mątwików, z przeznaczeniem do kon- — pochodzące ze strefy porażenia lub bezpiesumpcji lub do przerobu przemysłowego w zakładzie, czeństwa, w którym procesy unieszkodliwiania odpadów nie — które miały kontakt z roślinami i produktami stwarzają ryzyka rozprzestrzeniania się mątwików. roślinnymi, o których mowa w tiret pierwsze lub drugie, lub z podłożem, o którym mowa § 10. 1. Roślin i produktów roślinnych uznanych za w lit. b, lub z glebą w strefie porażenia lub porażone nie przeznacza się do sadzenia, kompostobezpieczeństwa, wania, składowania, kopcowania lub przechowywania na polach innych niż położone w strefie porażenia lub — pochodzące z partii, w której na roślinach lub bezpieczeństwa, z zastrzeżeniem ust. 2 pkt 3 i 4. produktach roślinnych stwierdzono występowanie cyst mątwików, 2. Rośliny i produkty roślinne uznane za porażone niszczy się w sposób gwarantujący zniszczenie mątwib) podłoża, w których stwierdzono występowanie ków albo: cyst mątwików lub które były używane do uprawy, kompostowania, składowania lub przecho- 1) zużywa się we własnym gospodarstwie do konwywania roślin lub produktów roślinnych, sumpcji lub na paszę; o których mowa w pkt 1, lub które pochodziły ze strefy porażenia lub bezpieczeństwa; 2) przeznacza się do konsumpcji, na paszę lub do przerobu przemysłowego, po ich uprzednim 4) uznaje za skażone: maszyny, urządzenia, narzę- oczyszczeniu z gleby w gospodarstwie, z którego dzia, środki transportu, opakowania, miejsca prze- pochodzą; przerób przemysłowy powinien odbychowywania oraz inne przedmioty, które miały wać się w zakładzie, w którym procesy unieszkodkontakt z roślinami lub produktami roślinnymi, liwiania odpadów nie stwarzają ryzyka rozprzeo których mowa w pkt 3 lit. a, z podłożem, o któ- strzeniania się mątwików; rym mowa w pkt 3 lit. b, lub z glebą w strefie pora- 3) w przypadku roślin ozdobnych, przeznacza się do żenia lub bezpieczeństwa. sadzenia na gruntach niewykorzystywanych rolni- § 9. 1. W strefie porażenia i bezpieczeństwa, przez czo, po uprzednim oczyszczeniu z gleby lub podłookres 6 lat od stwierdzenia występowania cyst mątwi- ża; ków: 4) w przypadku roślin sadowniczych, przeznacza się 1) nie uprawia się roślin: do sadzenia w ogrodach przydomowych po uprzednim oczyszczeniu z gleby lub podłoża. a) rodzaju Capsicum, § 11. Podłoże uznane za porażone: b) gatunków: Solanum tuberosum, Lycopersicon lycopersicum (L.) Karsten ex Farw. i Solanum 1) s kładuje się na gruntach, które przez okres co najmelongena L., mniej 6 lat od momentu ich umieszczenia nie będą użytkowane rolniczo; dla gruntów tych stosuje się c) innych roślin z rodziny psiankowatych, oprócz odpowiednio wymagania określone w § 9 i 10, tytoniu lub — przeznaczonych do sadzenia lub składowania, 2) p oddaje się fumigacji przy użyciu środków ochrolub przechowywania na polach innych niż położony roślin dopuszczonych do obrotu w zakresie ne w strefie porażenia lub bezpieczeństwa; zwalczania nicieni, lub 2) nie kompostuje się, nie składuje i nie przechowuje 3) p oddaje się parowaniu przy użyciu pary wodnej, w gruncie roślin przeznaczonych do przesadzania w czasie którego osiągnięto przez co najmniej 1 h lub składowania, lub przechowywania na polach minimalną temperaturę podłoża wynoszącą 90 ºC. innych niż położone w strefie porażenia lub bezpieczeństwa; § 12. 1. Gleby pochodzącej z pól, na których wy- 3) nie wywozi się poza tę strefę gleby, roślin, produk- znaczono strefy porażenia i bezpieczeństwa, oraz podtów roślinnych i przedmiotów z przylegającą do łoża uznanego za porażone nie przeznacza się do sanich glebą; dzenia, kompostowania, składowania, kopcowania lub przechowywania roślin, z zastrzeżeniem ust. 2. 4) niszczy się samosiewy i łęty ziemniaków oraz zwalcza chwasty z rodziny psiankowatych. 2. Podłoże poddane zabiegom, o których mowa w § 11 pkt 2 i 3, może być przeznaczone do sadzenia, 2. W strefie porażenia dopuszcza się, o ile nie wy- kompostowania, składowania, kopcowania lub przestępuje ryzyko rozprzestrzeniania się mątwików, upra- chowywania roślin, jeżeli na podstawie badania, o któwę ziemniaków odmian odpornych, o najwyższym rym mowa w § 6 ust. 1, wojewódzki inspektor nie stopniu odporności na występujący gatunek i patotyp stwierdzi występowania cyst mątwików.

Nr 196 — 14374 — Poz. 1303 § 13. Pod nadzorem wojewódzkiego inspektora, 2007/33/WE z dnia 11 czerwca 2007 r. w sprawie zwalprzez okres 6 lat od stwierdzenia występowania cyst czania mątwików tworzących cysty na ziemniaku mątwików, czyści się i odkaża wszystkie maszyny, i uchylającej dyrektywę 69/465/EWG (Dz. Urz. UE L 156 urządzenia, narzędzia, środki transportu, opakowania, z 16.06.2007, str. 12). miejsca przechowywania oraz inne przedmioty uznane za skażone, w sposób zapobiegający rozprzestrze- 2. Badanie odporności odmian ziemniaka na mąnianiu się mątwików. twiki przeprowadza się zgodnie z protokołem określonym w sekcji II załącznika IV dyrektywy wymienionej § 14. 1. Po upływie okresu, o którym mowa w § 13, w ust. 1. wojewódzki inspektor przeprowadza badanie na obecność cyst mątwików: § 16. Jeżeli przed wejściem w życie niniejszego rozporządzenia przeprowadzono kontrolę występowa- 1) pól położonych w strefie porażenia — w sposób nia mątwików z zastosowaniem terminu, o którym określony w § 4 ust. 1—3, ust. 7 i 8, pobierając prómowa w § 3, wojewódzki inspektor nie przeprowadza by gleby o objętości nie mniejszej niż 1500 ml/ha; kontroli, o których mowa w § 2. 2) podłoży — w sposób określony w § 6 ust. 1 pkt 2 § 17. Traci moc rozporządzenie Ministra Rolnictwa lit. a i b oraz ust. 3. i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2004 r. w sprawie 2. Jeżeli w wyniku badania, o którym mowa szczegółowych sposobów postępowania przy zwalw ust. 1, zostanie stwierdzone występowanie cyst mą- czaniu i zapobieganiu rozprzestrzeniania się mątwika twików zawierających żywe jaja lub osobniki młodo- ziemniaczanego i mątwika agresywnego (Dz. U. Nr 32, ciane, wojewódzki inspektor ponownie nakłada obo- poz. 282). wiązki, o których mowa w § 8. § 18. Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie § 15. 1. Stopień odporności odmian ziemniaka na 3 dni od dnia ogłoszenia. mątwiki określa się z zastosowaniem tabeli punktacji określonej w sekcji I załącznika IV dyrektywy Rady Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi: M. Sawicki