Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 19 maja 2009 r. w sprawie metod badania jakości sprężonego gazu ziemnego (CNG)

Metody badania jakoÊci spr´˝onego gazu nia 2006 r. osystemie monitorowania ikontrolowania ziemnego (CNG) okreÊla za∏àcznik do rozporzàdzenia. jakoÊci paliw (Dz. U. Nr 169, poz. 1200, z 2008 r. Nr157, poz. 976 oraz z2009 r. Nr 18, poz. 97) zarzàdza

Rozporzàdzenie wchodzi w ˝ycie po up∏ywie si´, co nast´puje: 14 dni od dnia og∏oszenia.</td></tr><tr><td>v oMinister Gospodarki: W. Pawlak ——————— 1)Minister Gospodarki kieruje dzia∏em administracji rzàdowej — gospodarka, na podstawie § 1 ust. 2 rozporzàdzenia Pre- zesa Rady Ministrów zdnia 16 listopada 2007 r. wsprawie szczegó∏owego zakresu dzia∏ania Ministra Gospodarki (Dz. U. Nr 216, poz. 1593). g 2)Niniejsze rozporzàdzenie zosta∏o notyfikowane Komisji Europejskiej wdniu 3 lutego 2009 r., pod numerem 2009/0072/PL, zgodnie z § 4 rozporzàdzenia Rady Ministrów z dnia 23 grudnia 2002 r. w sprawie sposobu funkcjonowania krajowego systemu notyfikacji norm iaktów prawnych (Dz. U. Nr 239, poz. 2039 oraz z2004 r. Nr 65, poz. 597), które wdra˝a posta- nowienia dyrektywy 98/34/WE zdnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiajàcej procedur´ udzielania informacji wzakresie norm iprzepisów technicznych (Dz. Urz. WE L 204 z21.07.1998, zpóên. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 13, t.20, str. 337).</td></tr></tbody></table></div> l c Za∏àcznik do rozporzàdzenia Ministra Gospodarki zdnia 19 maja 2009 r. (poz. 706) METODY BADANIA JAKOÂCI SPR¢˚ONEGO GAZU ZIEMNEGO (CNG) r 1. ZawartoÊç siarkowodoru oznacza si´: i przechodzenia w kwas siarkowy ditlenku siarki, powsta∏ego w rezultacie spalania, w wyniku ab- 1) metodà potencjometryc. znà polegajàcà na absor- sorpcji i utleniania w roztworze wodnym nadtlenbowaniu siarkowodoru wroztworze wodnym wo- ku wodoru, albo dorotlenku potasu, a nast´pnie miareczkowaniu roztworem wazotanu (V) srebra do uzyskania punk- 2) metodà Wickbolda polegajàcà na wprowadzeniu tu koƒcowego, okreÊlonego za pomocà elektrody próbki gazowej do p∏omienia tlenowo-wodorowesrebro/siarczek srebra, albo go wcelu jej spalenia przy zachowaniu znacznego nadmiaru tlenu, albo 2) metodà chromatografii gazowej polegajàcej na rozdziale mieszaniny na poszczególne sk∏adniki 3) metodà chromatografii gazowej polegajàcej na ww fazie gazowej oraz pomiarze zawartoÊci siarko- rozdziale mieszaniny na poszczególne sk∏adniki wodoru poprzez porównanie z gazowymi miesza- w fazie gazowej oraz pomiarze zawartoÊci zwiàzninami wzorcowymi lub gazami referencyjnymi. ków siarki poprzez porównanie z gazowymi mieszaninami wzorcowymi oraz obliczeniu zawartoÊci 1. 1. W przypadku oznaczania zawartoÊci siarko- siarki ca∏kowitej na podstawie zmierzonej zawarwodoru w sposób okreÊlony w pkt 1 ppkt 1, sposób toÊci poszczególnych zwiàzków siarki. wykonania oznaczenia, stosowane materia∏y i odw czynniki, rodzaj aparatury, sposób pobierania próbek, 2. 1. W przypadku oznaczania zawartoÊci siarki sposób obliczania oraz precyzj´ metody, a tak˝e spo- w sposób okreÊlony w pkt 2 ppkt 1, w zale˝noÊci od sób sporzàdzania sprawozdania z badania okreÊla zawartoÊci siarki w badanym gazie, zawartoÊç jonów norma PN-EN ISO 6326-3. siarczanowych (VI) w roztworze absorpcyjnym jest oznaczana metodà miareczkowania klasycznego lub 1. 2. W przypadku oznaczania zawartoÊci siarkoturbidymetrycznego. wodoru w sposób okreÊlony w pkt 1 ppkt 2, sposób wykonania oznaczenia, stosowane materia∏y i od- 2. 2. W przypadku oznaczania zawartoÊci siarki czynniki, rodzaj aparatury, sposób pobierania próbek, w sposób okreÊlony w pkt 2 ppkt 1, sposób wykonaatak˝e sposób sporzàdzania sprawozdania zbadania nia oznaczenia, stosowane materia∏y iodczynniki, rookreÊla norma PN-EN ISO 19739. dzaj aparatury, precyzj´ metody, a tak˝e sposób sporzàdzania sprawozdania z badania okreÊla norma 2. ZawartoÊç siarki ca∏kowitej oznacza si´: PN-EN ISO 6326-5. 1) metodà spalania Lingenera polegajàcà na spalaniu zmierzonej obj´toÊci gazu w powietrzu pod 2. 3. W przypadku oznaczania zawartoÊci siarki ciÊnieniem atmosferycznym waparaturze szklanej w sposób okreÊlony w pkt 2 ppkt 2, sposób wykona-

nia oznaczenia, stosowane materia∏y i odczynniki, ro- lowego charakteryzujàcego gaz idealny. WartoÊci te dzaj aparatury, sposób pobierania próbki, wielkoÊç sà nast´pnie przeliczane przy u˝yciu wslpó∏czynnika próbki, oznaczenie zaabsorbowanej siarki, badanie korygujàcego na wartoÊci odpowiadajàce gazowi rzesprawdzajàce, sposób podawania wyniku, precyzj´ czywistemu. p metody, a tak˝e sposób sporzàdzania sprawozdania zbadania okreÊla norma PN-EN 24260. 5. 1. Dok∏adnoÊç, precyzj´ metody oraz sposób podawania wyników okreÊla norma PN-EN ISO 6976. 2. 4. W przypadku oznaczania zawartoÊci siarki w sposób okreÊlony w pkt 2 ppkt 3, sposób wykona- 6. ZawartoÊç wody ozn.acza si´: nia oznaczenia, stosowane materia∏y i odczynniki, rodzaj aparatury, sposób pobierania próbek, a tak˝e 1) metodà pod wysokim ciÊnieniem, polegajàcà na v sposób sporzàdzania sprawozdania zbadania okreÊla przepuszczaniu zmierzonej obj´toÊci gazu przez norma PN-EN ISO 19739. rurk´ absorpcyjnà wype∏nionà tlenkiem fosforu(V), absorbujàcym wod´ zawartà wgazie itwo- 3. ZawartoÊç par rt´ci oznacza si´ poprzez pobie- rzeniu si´ kwasu fosforowego (V), a przyrost maranie próbek rt´ci metodà chemisorpcji na jodzie, po- sy ruorki odpowiada masie wody, albo legajàcà na przepuszczaniu gazu przez rurk´ szklanà 2) metodà miareczkowà Karla Fischera, polegajàcà zawierajàcà ˝el krzemionkowy znaniesionym jodem. na przepuszczaniu próbki oznanej obj´toÊci przez naczyƒko pomiarowe, zawierajàce niewielkà iloÊç 3. 1. Rt´ç znajdujàca si´ wpostaci rozpuszczonego groztworu absorbujàcego, który poch∏ania wod´ wwodzie kompleksu oznaczana jest wwyniku redukzawartà w gazie, a która jest nast´pnie oznaczana cji odmierzonej porcji roztworu wodorotlenkiem cymetodà miareczkowania odczynnikiem Karla Finy (II), co prowadzi do utworzenia rt´ci pierwiastkoschera, albo wej, usuwanej nast´pnie z roztworu poprzez przedmuch gazem oboj´tnym, a jej pary sà przenoszone.3) metodà kulometrycznà Karla Fischera, polegajàcà do spektrometru absorpcji atomowej (AAS) z przyna przepuszczaniu próbki gazu o znanej obj´toÊci stawkà do pomiaru metodà zimnych par lub do spekprzez naczyƒko pomiarowe, w którym woda jest trometru fluorescencji atomowej (AFS). l absorbowana przez roztwór anodowy. Jod nieczb´dny do oznaczania wody w reakcji Karla Fi- 3. 2. Sposób wykonania oznaczenia oraz sposób schera jest wytwarzany kulometrycznie z jodku, przeprowadzania wzorcowania, stosowane materia∏y awielkoÊç ∏adunku elektrycznego jest wprost proiodczynniki, rodzaj aparatury, sposób pobierania próporcjonalna do masy wytworzonego jodu, a tym bek, wtym Êrodki bezpieczeƒstwa, sposób obliczenia, samym do masy oznaczanej wody. precyzj´ metody, a tak˝e sposórb sporzàdzania sprawozdania zbadania okreÊla norma PN-EN ISO 6978-1. 6. 1. W przypadku oznaczania zawartoÊci wody w sposób okreÊlony w pkt 6 ppkt 1, sposób wykona- 4. IntensywnoÊç zapachu. mierzy si´: nia oznaczenia, stosowane materia∏y i odczynniki, rodzaj aparatury, sposób pobierania próbek, sposób ob- 1) metodà bezpoÊrednià, polegajàcà na okreÊleniu w liczania, niepewnoÊç, zakres oznaczania, a tak˝e spointensywnoÊci zapachu I mieszaniny gazu z posób sporzàdzania sprawozdania z badania okreÊla wietrzem, gdy st´˝enie gazu w mieszaninie jest norma PN-EN ISO 11541. równe st´˝eniu alarmowemu X, % (V/V), albo ga 2) metodà profilu wra˝liwoÊci powonienia, polegajà- 6. 2. W przypadku oznaczania zawartoÊci wody cà na wykonaniu pomiarów najni˝szego st´˝enia wsposób okreÊlony wpkt 6 ppkt 2: wgazu ziemnego w mieszaninie z powietrzem 1) zasad´ metody okreÊla norma PN-ISO 10101-1; (X), % (V/V), przy którym mieszanina gazu g min zpowietrzem ma zapach ostrzegawczy I=2 iokreÊ- 2) sposób wykonania oznaczenia, stosowane odleniu intensywnoÊci zapachu tej mieszaniny, czynniki oraz rodzaj aparatury, oznaczanie miana w oparciu o wczeÊniej sporzàdzony indywidualny Karla Fischera, sposób pobierania próbek, sposób profil wra˝liwoÊci powonienia osoby wykonujàcej podawania wyników, w tym sposób wykonania wpomiary. obliczeƒ i precyzj´ wyników, a tak˝e sposób sporzàdzania sprawozdania z badania okreÊla norma 4. 1. Zasady isposób wykonania pomiarów meto- PN-ISO 10101-2. dami okreÊlonymi wpkt 4 ppkt 1 i2, dobór ikwalifikacje personelu przeprowadzajàcego pomiary, stosowa- 6. 3. W przypadku oznaczania zawartoÊci wody nà aparatur´ i materia∏y, sposób ustalenia wyniku wsposób okreÊlony wpkt 6 ppkt 3: koƒcowego pomiarów, a tak˝e zasady koƒcowej oceny wyniku pomiarów stopnia intensywnoÊci zapachu 1) zasad´ metody okreÊla norma PN-ISO 10101-1; okreÊla norma ZN-G-5004. 2) sposób wykonania oznaczenia, stosowane od- 5. Ciep∏o spalania iliczb´ Wobbego oblicza si´ na czynniki oraz rodzaj aparatury, sposób pobierania podstawie sk∏adu gazu, przy u˝yciu równaƒ, w któ- próbek, sposób podawania wyników, precyzj´ wyrych dla poszczególnych sk∏adników czàsteczkowych ników, atak˝e sposób sporzàdzania sprawozdania mieszaniny gazów podane termofizyczne wartoÊci pa- zbadania okreÊla norma PN-ISO 10101-3. rametrów gazu idealnego sà przyjmowane zgodnie zodpowiednim u∏amkiem molowym iktóre nast´pnie 7. ZawartoÊç wy˝szych w´glowodorów — propasà dodawane wcelu uzyskania Êredniego udzia∏u mo- nu ibutanu — oznacza si´ metodà chromatografii ga-

zowej z zastosowaniem dwóch kolumn chromatogra- 9. 1. W przypadku oznaczania zawartoÊci tlenu ficznych. Do rozdzielania i wykrywania wy˝szych w´- w sposób okreÊlony w pkt 9 ppkt 1, do rozdzielania l glowodorów stosuje si´ kolumn´ z Porapakiem R, iwykrywania tlenu stosuje si´ kolumn´ zsitami molepo∏àczonà z detektorem cieplno-przewodnoÊciowym kularnymi 13X, po∏àczonà z detpektorem cieplno-prze- (TDC) oraz z nast´pujàcym po nim detektorem p∏o- wodnoÊciowym (TDC). mieniowo-jonizacyjnym (FID). 9. 2. W przypadku oznaczania zawartoÊci tlenu 7. 1. Do okreÊlania dopuszczalnego maksymalne- w sposób okreÊlony w pkt 9 ppkt 1, sposób wykonago u∏amka molowego propanu ibutanu, wyra˝onego nia oznaczenia, procedur´.oznaczania, wtym warunki wprocentach, zaleca si´ stosowanie za∏àcznika Anor- pracy i wymagania dotyczàce dzia∏ania uk∏adu chromy PN-EN ISO 15403. matograficznego, stosowane materia∏y, rodzaj aparav tury, sposób obliczenia, precyzj´ idok∏adnoÊç, atak˝e 7. 2. Sposób wykonania oznaczenia, procedur´ sposób sporzàdzania sprawozdania zbadania okreÊla oznaczania, w tym warunki pracy i wymagania dotynorma PN-EN ISO 6974-3. czàce dzia∏ania uk∏adu chromatograficznego, stosowane materia∏y, rodzaj aparatury, sposób obliczenia,pre- o 9. 3. W przypadku oznaczania zawartoÊci tlenu cyzj´ i dok∏adnoÊç, a tak˝e sposób sporzàdzania spraw sposób okreÊlony w pkt 9 ppkt 2, do rozdzielania wozdania zbadania okreÊla norma PN-EN ISO 6974-3. tlenu stosuje si´ kolumn´ PLOT wype∏nionà sitami molekularnymi. 8. ZawartoÊç py∏u o Êrednicy czàstek wi´kszej ni˝ 5 μm nale˝y okreÊliç metodà wagowà, stosujàc filtry g 9. 4. W przypadku oznaczania zawartoÊci tlenu umo˝liwiajàce wychwycenie py∏u ookreÊlonej Êredniwsposób okreÊlony wpkt 9 ppkt 2: cy. Prowadzàc oznaczanie, nale˝y pobieraç próbk´ gazu wsposób izokinetyczny. 1) sposób wykonania oznaczenia, procedura oznaczania, wtym warunki pracy iwymagania dotyczà- 9. ZawartoÊç tlenu oznacza si´:. ce dzia∏ania uk∏adu chromatograficznego, stoso- 1) metodà chromatografii gazowej z zastosowaniem wane materia∏y, rodzaj aparatury, sposób obliczedwóch kolumn chromatograficznych albo lnia oraz precyzj´ okreÊla norma PN-EN ISO 6974-6; 2) metodà chromatografii gazowej zczastosowaniem 2) sposób sporzàdzania sprawozdania z badania trzech kolumn kapilarnych. okreÊla norma PN-EN ISO 6974-1. r. w w w