Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 5 marca 2009 r. w sprawie oznakowania opakowań substancji niebezpiecznych i preparatów niebezpiecznych oraz niektórych preparatów chemicznych

439 ROZPORZÑDZENIE MINISTRA ZDROWIA1) zdnia 5 marca 2009 r. wsprawie oznakowania opakowaƒ substancji niebezpiecznych ipreparatów niebezpiecznych oraz niektórych preparatów chemicznych2)

5. Sposób ustalania alternatywnej nazwy rodzajo- liczby zwrotów; wyboru zwrotów R nale˝y dokowej substancji chemicznej na podstawie podzia∏u nywaç zgodnie znast´pujàcymi kryteriami: substancji na grupy ipodgrupy okreÊla za∏àcznik nr 5 a) wprzypadku zwrotów okreÊlajàcych zagro˝enia do rozporzàdzenia. dla zdrowia oznakowanie musi zawieraç zwroty charakteryzujàce kategori´ zagro˝enia wskaza- 6. Informacje wymagane we wniosku do Inspektonà znakiem ostrzegawczym oraz zwroty charakra owyra˝enie zgody na zamieszczenie na oznakowaniu alternatywnej nazwy rodzajowej okreÊla za∏àcznik teryzujàce kategori´ zagro˝enia, której nie wynr 6 do rozporzàdzenia. kazano na oznakowaniu za pomocà znaku ostrzegawczego, § 4. 1. Oznakowanie opakowania ka˝dej substancji b) wprzypadku zwrotów okreÊlajàcych zagro˝enia niebezpiecznej zawiera: wynikajàce z fizykochemicznych w∏aÊciwoÊci substancji nie nale˝y umieszczaç zwrotów Rpo- 1) nazw´ substancji okreÊlonà zgodnie z wykazem wtarzajàcych napisy okreÊlajàce znaczenie znasubstancji niebezpiecznych, zwanym dalej „wykaku ostrzegawczego, typu na przyk∏ad „wysoce zem”, wydanym na podstawie art. 4 ust. 3 ustawy ∏atwo palny”, z dnia 11 stycznia 2001 r. o substancjach i preparatach chemicznych, zwanej dalej „ustawà”; je˝eli c) wprzypadku zwrotów okreÊlajàcych zagro˝enia substancja nie jest wymieniona wwykazie, nale˝y dla Êrodowiska oznakowanie musi zawieraç zamieÊciç nazw´ powszechnie przyj´tà w mi´dzyzwroty charakteryzujàce takie zagro˝enia; narodowym nazewnictwie chemicznym; 5) w przypadku Êrodków ochrony roÊlin dodatkowe 2) nazw´ lub imi´ inazwisko, adres inumer telefonu zwroty, ustalone zgodnie z przepisami wydanymi osoby wprowadzajàcej substancj´ do obrotu (prona podstawie art. 4 ust. 2 ustawy, wskazujàce ducenta, importera lub dystrybutora); szczególny rodzaj zagro˝enia dla ludzi lub Êrodowiska; 3) znak lub znaki ostrzegawcze i napisy okreÊlajàce ich znaczenie okreÊlone w za∏àczniku nr 1 do roz- 6) zwroty S; brzmienie zwrotów S powinno byç porzàdzenia; w przypadku substancji niebezpieczzgodne z brzmieniem okreÊlonym w cz´Êci I zanych, których nie wymieniono w wykazie, znaki ∏àcznika nr 2 do rozporzàdzenia; wprzypadku subostrzegawcze i napisy okreÊlajàce ich znaczenie stancji wymienionych w wykazie zastosowane powinny odpowiadaç klasyfikacji dokonanej zgodzwroty powinny byç zgodne ze wskazanymi wwynie z kryteriami, o których mowa w art. 4 ust. 2 kazie; w przypadku substancji niebezpiecznych, ustawy, zwanymi dalej „kryteriami klasyfikacji”. których nie wymieniono w wykazie, zwroty S po- Gdy substancji przypisano wi´cej ni˝ jeden symwinny zostaç wybrane spoÊród zwrotów ustalobol zagro˝enia, stosuje si´ nast´pujàce zasady: nych zgodnie zkryteriami zawartymi wcz´Êci Izaa) obowiàzek umieszczenia znaku ostrzegawczego ∏àcznika nr 3 do rozporzàdzenia; wyboru zwroodpowiadajàcego symbolom T lub T+ czyni tówSnale˝y dokonywaç zgodnie znast´pujàcymi znaki ostrzegawcze odpowiadajàce symbolom zasadami: Xn, Xi iCfakultatywnymi, oile wykaz nie stanowi inaczej, a) oznakowanie opakowania nie powinno zawieraç wi´cej ni˝ szeÊç zwrotów S; wymienione b) obowiàzek umieszczenia znaku ostrzegawczego w rozporzàdzeniu zwroty ∏àczone nale˝y traktoodpowiadajàcego symbolowi C czyni znaki waç jako jeden zwrot, ostrzegawcze odpowiadajàce symbolom Xn iXi fakultatywnymi, b) spoÊród ustalonych zwrotów S dotyczàcych usuwania substancji nale˝y zamieÊciç jeden c) obowiàzek umieszczenia znaku ostrzegawczego zwrot S; wszczególnoÊci taki zwrot Snale˝y zaodpowiadajàcego symbolowi E czyni znaki mieÊciç w przypadku substancji przeznaczoostrzegawcze odpowiadajàce symbolom F, F+ nych do sprzeda˝y dla konsumentów; zwroiOfakultatywnymi, tówS dotyczàcych usuwania substancji nie trzeba zamieszczaç, gdy wiadomo, ˝e ta subd) obowiàzek umieszczenia znaku ostrzegawczego odpowiadajàcego symbolowi Xn czyni znak stancja oraz jej opakowanie nie stwarzajà zaostrzegawczy odpowiadajàcy symbolowi Xi fa- gro˝enia dla zdrowia lub Êrodowiska, kultatywnym; c) je˝eli zwroty S w sposób oczywisty powtarzajà treÊç zwrotów R, nale˝y je umieÊciç na oznako- 4) zwroty wskazujàce rodzaj zagro˝enia, o których waniu opakowania tylko wtedy, gdy majà stamowa wprzepisach wydanych na podstawie art. 4 nowiç specjalne ostrze˝enie, ust. 2 ustawy, zwane dalej „zwrotami R”; w przypadku substancji wymienionych w wykazie zasto- d) wybór zwrotów S powinien uwzgl´dniaç przesowane zwroty powinny byç zgodne ze wskazany- widywany sposób stosowania substancji, np. mi w wykazie; w przypadku substancji niebezwpostaci aerozolu, piecznych, których nie wymieniono w wykazie, zwroty R powinny zostaç wybrane spoÊród zwro- e) umieszczenie na oznakowaniu opakowania tów Rustalonych zgodnie zkryteriami klasyfikacji; zwrotów S1, S2 iS45 jest obowiàzkowe wprzytam gdzie to stosowne, nale˝y zamieszczaç ∏àczo- padku wszystkich substancji bardzo toksyczne zwroty R w taki sposób, aby niezb´dnà infor- nych, toksycznych i ˝ràcych przeznaczonych do macj´ przedstawiç za pomocà jak najmniejszej sprzeda˝y dla konsumentów,

f) umieszczenie na oznakowaniu opakowania c) nale˝y uwzgl´dniç nazwy substancji, które spozwrotów S2 i S46 jest obowiàzkowe w przypad- wodowa∏y, ˝e zgodnie z kryteriami klasyfikacji ku wszystkich innych niebezpiecznych substan- preparat zosta∏ zaklasyfikowany jako: cji (oprócz substancji niebezpiecznych dla Êro- — rakotwórczy kategorii 1, 2 lub 3, dowiska) przeznaczonych do sprzeda˝y dla kon- — mutagenny kategorii 1, 2 lub 3, sumentów; — dzia∏ajàcy szkodliwie na rozrodczoÊç katego- 7) w przypadku Êrodków ochrony roÊlin dodatkowe rii 1, 2 lub 3, zwroty okreÊlajàce warunki bezpiecznego stoso- — bardzo toksyczny, toksyczny lub szkodliwy wania Êrodków ochrony roÊlin w brzmieniu ustaz uwagi na skutki inne ni˝ zgony zwierzàt po lonym w cz´Êci II za∏àcznika nr 2 do rozporzàdzejednorazowym nara˝eniu, nia, ustalone zgodnie z kryteriami zawartymi wcz´Êci II za∏àcznika nr 3 do rozporzàdzenia; — toksyczny lub szkodliwy zuwagi na powa˝ne skutki po nara˝eniu powtarzanym lub prze- 8) numer WE, wrozumieniu definicji numeru WE za- d∏u˝onym, mieszczonej w wykazie, je˝eli zosta∏ przypisany — uczulajàcy, danej substancji wodr´bnych przepisach; d) zamieszczenie nazw maksymalnie 4 substancji 9) w przypadku substancji obj´tych wykazem oznachemicznych powinno wystarczyç do zidentyfikowanie powinno zawieraç wyrazy „Oznakowanie kowania substancji odpowiedzialnych za g∏ów- WE”. ne zagro˝enia zdrowotne, które by∏y podstawà klasyfikacji i wyboru odpowiedniego zwro- 2. Na oznakowaniu opakowania substancji niebeztu/zwrotów okreÊlajàcego/okreÊlajàcych zagropiecznej nie zamieszcza si´: ˝enia, chyba ˝e konieczne jest zamieszczenie nazw wi´kszej liczby substancji, 1) zwrotów Rpowtarzajàcych treÊç zwrotów S, októrych mowa wust. 1 pkt 6; e) nazwa substancji, zzastrze˝eniem ust. 2, b´dzie jednà zjej nazw zamieszczonych wwykazie lub, 2) zwrotów S ustalonych zgodnie z kryteriami doboje˝eli substancja nie jest tam wymieniona, naru zwrotów S zamieszczonymi w cz´Êci I za∏àczni- zwà powszechnie przyj´tà w mi´dzynarodoka nr 3 do rozporzàdzenia, je˝eli sà niepotrzebne wym nazewnictwie chemicznym, wodniesieniu do danej substancji. f) w przypadku koncentratów stosowanych § 5. 1. Oznakowanie opakowania ka˝dego prepa- w przemyÊle perfumeryjnym, których dotyczy ratu niebezpiecznego zawiera: pkt B. 8. za∏àcznika nr 4 do rozporzàdzenia — nale˝y umieÊciç nazw´ substancji odpowie- 1) nazw´ handlowà lub informacj´ o przeznaczeniu dzialnej za dzia∏anie uczulajàce preparatu; je˝epreparatu; li dotyczy to substancji naturalnych, nale˝y umieÊciç nazw´ typu „ekstrakt...” lub „wyciàg 2) nazw´ lub imi´ inazwisko, adres inumer telefonu olejków...”, a nie nazwy sk∏adników ekstraktu osoby wprowadzajàcej preparat do obrotu (pro- czy wyciàgu; ducenta, importera lub dystrybutora); 4) znak lub znaki ostrzegawcze i napisy okreÊlajàce 3) nazw´ chemicznà lub nazwy chemiczne substancji ich znaczenie, o których mowa w za∏àczniku nr 1 obecnych w preparacie ustalone zgodnie z nast´- do rozporzàdzenia, odpowiadajàce klasyfikacji pujàcymi kryteriami: preparatu dokonanej zgodnie z kryteriami klasyfikacji; gdy preparatowi przypisano wi´cej ni˝ jeden a) w przypadku preparatów zaklasyfikowanych, symbol zagro˝enia, stosuje si´ nast´pujàce zasazgodnie z kryteriami klasyfikacji, jako bardzo dy: toksyczne, toksyczne lub szkodliwe nale˝y uwzgl´dniç tylko nazwy substancji bardzo tok- a) obowiàzek umieszczenia znaku ostrzegawczego sycznych, toksycznych i szkodliwych, obec- odpowiadajàcego symbolowi T lub T+ czyni nych w preparacie w st´˝eniach równych lub znaki ostrzegawcze odpowiadajàce symbolom wi´kszych od najni˝szej wartoÊci granicznej C, Xn iXi fakultatywnymi, (wartoÊç graniczna dla dzia∏ania szkodliwego) b) obowiàzek umieszczenia znaku ostrzegawczego podanej dla ka˝dej z nich w wykazie lub odpowiadajàcego symbolowi C czyni znaki w przepisach wydanych na podstawie art. 4 ostrzegawcze odpowiadajàce symbolom Xn iXi ust. 2 ustawy, fakultatywnymi, b) w przypadku preparatów zaklasyfikowanych, c) obowiàzek umieszczenia znaku ostrzegawczego zgodnie z kryteriami klasyfikacji, jako ˝ràce naodpowiadajàcego symbolowi E czyni znaki le˝y uwzgl´dniç nazwy tylko substancji ˝ràcych, ostrzegawcze odpowiadajàce symbolom F, F+ obecnych w preparacie w st´˝eniach równych iOfakultatywnymi, lub wi´kszych od najni˝szej wartoÊci granicznej (wartoÊç graniczna dla dzia∏ania dra˝niàcego) d) obowiàzek umieszczenia znaku ostrzegawczego podanej dla ka˝dej znich wwykazie lub wprze- odpowiadajàcego symbolowi Xn czyni znak pisach wydanych na podstawie art. 4 ust. 2 ostrzegawczy odpowiadajàcy symbolowi Xi faustawy, kultatywnym;

5) zwroty R; treÊç zwrotów R powinna byç zgodna 9) je˝eli preparat jest przeznaczony do sprzeda˝y dla z brzmieniem podanym w przepisach wydanych konsumentów, iloÊç (mas´ lub obj´toÊç) preparana podstawie art. 4 ust. 2 ustawy; zwroty R nale- tu wopakowaniu, o ile informacja ta nie jest poda- ˝y wybraç spoÊród zwrotów Rustalonych zgodnie na winnym miejscu na opakowaniu. z kryteriami klasyfikacji; zamieszczenie szeÊciu zwrotów R powinno wystarczyç do opisania za- 2. Osoba wprowadzajàca preparat do obrotu, któgro˝enia; tam gdzie to stosowne, nale˝y zamiesz- ra mo˝e wykazaç, ˝e zamieszczenie na oznakowaniu czaç ∏àczone zwroty Rwtaki sposób, aby niezb´d- lub w karcie charakterystyki preparatu nazwy chenà informacj´ przedstawiç za pomocà jak naj- micznej substancji, którà zaklasyfikowano wy∏àcznie mniejszej liczby zwrotów; zwroty R muszà okreÊ- do jednej lub kilku znast´pujàcych kategorii zagro˝elaç wszystkie podstawowe zagro˝enia zwiàza- nia: neze stosowaniem preparatu; wyboru zwro- 1) wybuchowa, tówR nale˝y dokonaç zgodnie z nast´pujàcymi kryteriami: 2) utleniajàca, a) wprzypadku zwrotów okreÊlajàcych zagro˝enia 3) skrajnie ∏atwo palna, dla zdrowia oznakowanie opakowania musi zawieraç zwroty charakteryzujàce kategori´ za- 4) wysoce ∏atwo palna, gro˝enia okreÊlonà znakiem ostrzegawczym oraz zwroty charakteryzujàce kategori´ zagro˝e- 5) ∏atwo palna, nia, której nie wykazano na oznakowaniu za pomocà znaku ostrzegawczego, 6) niebezpieczna dla Êrodowiska, b) w szczególnoÊci nale˝y zamieÊciç zwroty wska- 7) dra˝niàca (z wy∏àczeniem substancji z przypisazane w przepisach wydanych na podstawie nym zwrotem R41), art.4 ust. 2 ustawy, wich cz´Êci dotyczàcej klasyfikacji na podstawie zawartoÊci sk∏adników 8) szkodliwa (wy∏àcznie ze wzgl´du na skutki Êmierniebezpiecznych, telne wwarunkach nara˝enia ostrego) c) w przypadku preparatów zaklasyfikowanych — spowoduje naruszenie tajemnicy handlowej, mozgodnie z kryteriami, o których mowa w art. 4 ˝e uzyskaç zgod´ Inspektora na zamieszczanie alterust. 2 ustawy, jako szkodliwe i dra˝niàce, ozna- natywnej nazwy rodzajowej takiej substancji, która kowanych znakiem ostrzegawczym oznaczajà- mo˝e byç nazwà identyfikujàcà najwa˝niejsze grupy cym substancj´ szkodliwà, zwroty R powinny funkcyjne lub innà nazwà alternatywnà ustalonà skierowaç uwag´ na dwoiste zagro˝enia zwiàza- w sposób okreÊlony w za∏àczniku nr 5 do rozporzàne zarówno ze szkodliwym, jak i dra˝niàcym dzenia. dzia∏aniem preparatu, Alternatywnej nazwy rodzajowej nie wolno zamieszd) wprzypadku zwrotów okreÊlajàcych zagro˝enia czaç w przypadku substancji, którym przypisano we dla Êrodowiska oznakowanie opakowania musi Wspólnocie Europejskiej najwy˝sze dopuszczalne zawieraç zwroty charakteryzujàce takie zagro˝est´˝enia wÊrodowisku pracy. nia; je˝eli preparatowi przypisano zwrot R50 i dodatkowo zwrot R53 albo jeden ze zwrotów 3. Na oznakowaniu opakowania nie zamieszcza ∏àczonych R51/53 albo R52/53, wówczas przypisi´: suje si´ zwrot ∏àczony R50/53; 1) nazw substancji, które spowodowa∏y zaklasyfiko- 6) w przypadku Êrodków ochrony roÊlin dodatkowe wanie preparatu wy∏àcznie jako wybuchowy, utlezwroty, ustalone zgodnie z przepisami wydanymi niajàcy, skrajnie ∏atwo palny, wysoce ∏atwo palny, na podstawie art. 4 ust. 2 ustawy, wskazujàce ∏atwo palny, dra˝niàcy lub niebezpieczny dla Êroszczególny rodzaj zagro˝enia dla ludzi lub Êrododowiska; wiska; 2) zwrotów Rpowtarzajàcych s∏owne okreÊlenie zna- 7) zwroty S w brzmieniu okreÊlonym w cz´Êci I zaczenia znaku ostrzegawczego, typu na przyk∏ad ∏àcznika nr 2 do rozporzàdzenia, wybrane spoÊród „wysoce ∏atwo palny”, w przypadku zwrotów zwrotów Szgodnie zkryteriami zawartymi wcz´ÊokreÊlajàcych zagro˝enia wynikajàce z fizykocheci I za∏àcznika nr 3 do rozporzàdzenia; wyboru micznych w∏aÊciwoÊci preparatu; zwrotów S nale˝y dokonaç w sposób okreÊlony dla substancji niebezpiecznych w § 4 ust. 1 pkt 6, 3) zwrotów Rpowtarzajàcych treÊç zwrotów S, októz zastrze˝eniem ˝e oznakowanie opakowania pre- rych mowa wust. 1 pkt 7. paratu niebezpiecznego nie powinno zawieraç wi´cej ni˝ szeÊç zwrotów S; § 6. Je˝eli zawartoÊç opakowania nie przekracza 125 cm3, umieszczenie na oznakowaniu opakowania 8) w przypadku Êrodków ochrony roÊlin dodatkowe zwrotów Rizwrotów Snie jest wymagane wprzypadzwroty okreÊlajàce warunki bezpiecznego stoso- ku: wania Êrodków ochrony roÊlin w brzmieniu ustalonym w cz´Êci II za∏àcznika nr 2 do rozporzàdze- 1) substancji niebezpiecznych zaklasyfikowanych jania, ustalone zgodnie z kryteriami zawartymi ko wysoce ∏atwo palne, ∏atwo palne, utleniajàce wcz´Êci II za∏àcznika nr 3 do rozporzàdzenia; lub dra˝niàce;

2) substancji niebezpiecznych zaklasyfikowanych ja- gane umieszczenie na oznakowaniu opakowania ko szkodliwe, je˝eli nie sà przeznaczone do sprze- zwrotów S. da˝y dla konsumentów; § 8. Oznakowanie powinno byç umieszczone na 3) preparatów niebezpiecznych zaklasyfikowanych opakowaniu w taki sposób, aby jego treÊç mog∏a zojako wysoce ∏atwo palne, utleniajàce, dra˝niàce, staç odczytana poziomo, gdy opakowanie pozostaje z wyjàtkiem preparatów, którym jednoczeÊnie w normalnym po∏o˝eniu. Etykieta powinna byç trwaprzypisano zwrot R41, lub niebezpieczne dla Êro- le przymocowana do powierzchni opakowania. Wedowiska, którym przypisano symbol N. wn´trzna powierzchnia etykiety powinna przylegaç bezpoÊrednio iwca∏oÊci do opakowania. § 7. W przypadku preparatów, których zawartoÊç opakowania nie przekracza 125 cm3, zaklasyfikowa- § 9. 1. Oznakowanie opakowania powinno mieç nych jako ∏atwo palne lub niebezpieczne dla Êrodowi- nast´pujàce wymiary, zale˝ne od pojemnoÊci opakoska, którym nie przypisano symbolu N, nie jest wyma- wania: 2. Na oznakowaniu opakowania, o wymiarach niu opakowania, do opakowania nale˝y do∏àczyç okreÊlonych w ust. 1, zamieszcza si´ informacje, opis bezpiecznego stosowania substancji lub prepao których mowa w rozporzàdzeniu, i inne informacje ratu. dotyczàce zdrowia ibezpieczeƒstwa. 3. Opakowania substancji niebezpiecznych i pre- § 10. Ka˝dy znak ostrzegawczy powinien pokry- paratów niebezpiecznych nieb´dàcych wybuchowywaç co najmniej jednà dziesiàtà pola powierzchni mi, bardzo toksycznymi lub toksycznymi nie muszà oznakowania opakowania, ale nie mniej ni˝ 1 cm2. byç oznakowane lub mogà byç oznakowane bez podania napisów okreÊlajàcych rodzaj zagro˝enia i wa- § 11. 1. Kolor i wyglàd oznakowania opakowania runki bezpiecznego stosowania, je˝eli zawierajà tak powinny byç tak dobrane, aby znak ostrzegawczy od- ma∏e iloÊci substancji lub preparatów, ˝e nie sà nieró˝nia∏ si´ od t∏a oznakowania. bezpieczne dla osób u˝ytkujàcych je lub dla innych osób. 2. Informacje zamieszczone na oznakowaniu opakowania powinny wyraênie odró˝niaç si´ od t∏a imieç 4. Oznakowanie opakowaƒ substancji i preparatakie wymiary iliternictwo, ˝eby by∏y ∏atwo czytelne. tów wybuchowych, bardzo toksycznych lub toksycznych mo˝e mieç wymiary mniejsze ni˝ okreÊlone § 12. Opakowania, które zawierajà preparaty niew §9, je˝eli opakowania te sà zbyt ma∏e dla zastosobezpieczne przeznaczone do sprzeda˝y dla konsuwania oznakowania o wymiarach okreÊlonych w § 9 mentów, nie mogà mieç: izawierajà tak ma∏e iloÊci substancji lub preparatu, ˝e nie istniejà obawy, ˝e sà niebezpieczne dla osób je 1) kszta∏tu lub dekoracji graficznej, które mogà przyu˝ytkujàcych lub dla innych osób. ciàgaç uwag´ i ciekawoÊç dzieci lub wprowadzaç konsumentów wb∏àd; § 14. Niezale˝nie od wymagaƒ okreÊlonych w § 5 2) wyglàdu lub oznaczenia stosowanego dla Êrod- niektóre preparaty chemiczne nale˝y oznakowaç ków spo˝ywczych lub Êrodków ˝ywienia zwierzàt, w szczególny sposób okreÊlony w za∏àczniku nr 4 do leków lub kosmetyków. rozporzàdzenia. § 13. 1. Oznakowanie substancji niebezpiecznej § 15. Na oznakowaniu opakowaƒ substancji iprelub preparatu niebezpiecznego mo˝e byç umieszcza- paratów, które zgodnie z kryteriami klasyfikacji zaklane na opakowaniu w inny sposób, je˝eli opakowania syfikowano jako szkodliwe ze zwrotem R65, nie trzeba sà zbyt ma∏e lub zinnych powodów nie sà przystoso- umieszczaç tego zwrotu ani znaku ostrzegawczego wane do oznakowania zgodnego z§ 8. odpowiadajàcego symbolowi Xn wynikajàcego wy- ∏àcznie z przypisania zwrotu R65, je˝eli sà wprowa- 2. W przypadku gdy z uwagi na wielkoÊç lub dzane do obrotu wpojemnikach aerozolowych lub sà kszta∏t opakowania fizycznie nie jest mo˝liwe wyposa˝one w szczelne urzàdzenia do wytwarzania umieszczenie wymaganych zwrotów Sna oznakowa- aerozolu.

§ 16. Metale w postaci bry∏y, stopy metali oraz wanie zgodne z przepisami o transporcie towarów preparaty zawierajàce polimery i elastomery, które, niebezpiecznych nie przewiduje znaku ostrzegawczemimo ˝e sà zaklasyfikowane zgodnie zkryteriami kla- go wskazujàcego na niebezpieczeƒstwo dla Êrodowisyfikacji jako niebezpieczne, nie stwarzajà zagro˝enia ska. dla zdrowia ludzi wwyniku nara˝enia drogà oddechowà, po po∏kni´ciu lub poprzez kontakt ze skórà oraz 4. Przepisów § 2, § 8, § 9 ust. 1 i 2 oraz § 10 mo˝- nie stwarzajà zagro˝enia dla Êrodowiska wodnego na nie stosowaç do butli gazowych o pojemnoÊci nie w postaci, w jakiej sà wprowadzane do obrotu, nie wi´kszej ni˝ 150 dm3, je˝eli oznakowane sà zgodnie muszà byç oznakowane zgodnie z przepisami rozpo- znormà ISO/DP 7225; wprzypadku butli gazowych zarzàdzenia. wierajàcych preparaty mo˝na zastosowaç nazw´ rodzajowà lub handlowà albo przemys∏owà preparatu, § 17. Butle wielokrotnego u˝ytku oraz jednorazo- pod warunkiem ˝e niebezpieczne sk∏adniki preparatu we naboje zawierajàce propan, butan lub gaz p∏ynny sà wyraênie iwsposób trwa∏y wymienione na korpu- LPG oraz preparaty zawierajàce te substancje, je˝eli sie butli. konstrukcja butli lub naboju wskazuje na stosowanie ich zawartoÊci wy∏àcznie jako paliw, oznakowuje si´ 5. Przepisów § 2, § 8, § 9 ust. 1 i 2 oraz § 10 mo˝- znakiem ostrzegawczym izwrotami RiSdotyczàcymi na nie stosowaç do butli gazowych o pojemnoÊci nie jedynie ich palnoÊci; na oznakowaniu takich opako- wi´kszej ni˝ 150 dm3, je˝eli oznakowanie jest przyczewaƒ nie umieszcza si´ znaków ostrzegawczych inapi- pione do butli na sztywnym itrwa∏ym materiale. sów wynikajàcych z klasyfikacji substancji lub preparatu na podstawie toksycznoÊci lub analizy skutków 6. Przepisów rozporzàdzenia nie stosuje si´ do: specyficznych dla zdrowia cz∏owieka. 1) materia∏ów wybuchowych przeznaczonych do wy- § 18. 1. Przepisów rozporzàdzenia mo˝na nie sto- wo∏ania wybuchu lub efektów pirotechnicznych sowaç do opakowaƒ zewn´trznych, zawierajàcych zdefiniowanych wodr´bnych przepisach; jedno lub wi´cej opakowaƒ wewn´trznych, oznakowanych zgodnie z przepisami o transporcie towarów 2) opakowaƒ zawierajàcych substancje lub preparaniebezpiecznych, je˝eli opakowania wewn´trzne ty chemiczne, które znajdowa∏y si´ w obrocie na oznakowane sà w sposób okreÊlony w rozporzàdze- terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przed dniem niu. wejÊcia w ˝ycie rozporzàdzenia i sà oznakowane zgodnie z przepisami obowiàzujàcymi w dniu 2. Przepisów § 4 ust. 1 pkt 3 i§ 5 ust. 1 pkt 4 mo˝- wprowadzenia ich do obrotu. na nie stosowaç do opakowaƒ pojedynczych, w tym butli gazowych, oznakowanych zgodnie z przepisami § 19. Traci moc rozporzàdzenie Ministra Zdrowia otransporcie towarów niebezpiecznych. zdnia 2 wrzeÊnia 2003 r. wsprawie oznakowania opakowaƒ substancji niebezpiecznych i preparatów nie- 3. Wprzypadku pojedynczych opakowaƒ prepara- bezpiecznych (Dz. U. Nr 173, poz. 1679 oraz z 2004 r. tów, o których mowa w ust. 2, zaklasyfikowanych Nr 260, poz. 2595). zgodnie z kryteriami klasyfikacji jako niebezpieczne dla Êrodowiska z przypisaniem symbolu N, na ozna- § 20. Rozporzàdzenie wchodzi w ˝ycie po up∏ywie kowaniu opakowaƒ takich preparatów nale˝y zamieÊ- 14 dni od dnia og∏oszenia. ciç odpowiadajàcy temu symbolowi znak ostrzegawczy i napis okreÊlajàcy jego znaczenie, gdy oznako- Minister Zdrowia: E. Kopacz

Za∏àczniki do rozporzàdzenia Ministra Zdrowia z dnia 5 marca 2009 r. (poz. 439) Za∏àcznik nr 1 WZORY ZNAKÓW OSTRZEGAWCZYCH ORAZ NAPISY OKREÂLAJÑCE ICH ZNACZENIE I SYMBOLE Znak ostrzegawczy Symbol Napis okreÊlajàcy znaczenie znaku ostrzegawczego T+ Produkt bardzo toksyczny T Produkt toksyczny Xn Produkt szkodliwy C Produkt ˝ràcy Xi Produkt dra˝niàcy N Produkt niebezpieczny dla Êrodowiska E Produkt wybuchowy O Produkt utleniajàcy F+ Produkt skrajnie ∏atwo palny F Produkt wysoce ∏atwo palny Piktogramy powinny byç koloru czarnego na ˝ó∏topomaraƒczowym tle. W napisach okreÊlajàcych znaczenie znaku ostrzegawczego mo˝na pominàç wyraz „produkt” i okreÊliç znaczenie znaku napisami typu: skrajnie ∏atwo palny, wybuchowy, bardzo toksyczny.

Za∏àcznik nr 2 ZWROTY SOKREÂLAJÑCE WARUNKI BEZPIECZNEGO STOSOWANIA SUBSTANCJI NIEBEZPIECZNEJ LUB PREPARATU NIEBEZPIECZNEGO ORAZ ICH NUMERY IDODATKOWE ZWROTY OKREÂLAJÑCE WARUNKI BEZPIECZNEGO STOSOWANIA ÂRODKÓW OCHRONY ROÂLIN ORAZ ICH NUMERY I. Zwroty S okreÊlajàce warunki bezpiecz- S28 Zanieczyszczonà skór´ natychmiast przenego stosowania substancji niebezpiecz- myç du˝à iloÊcià... (cieczy okreÊlonej nej lub preparatu niebezpiecznego oraz przez producenta). ich numery S29 Nie wprowadzaç do kanalizacji. Nr zwrotu Zwrot okreÊlajàcy warunki bezpieczne- S30 Nigdy nie dodawaç wody do tego progo stosowania (zwrot S) duktu. S1 Przechowywaç pod zamkni´ciem. S33 Zastosowaç Êrodki ostro˝noÊci zapobie- S2 Chroniç przed dzieçmi. gajàce wy∏adowaniom elektrostatycznym. S3 Przechowywaç wch∏odnym miejscu. S35 Usuwaç produkt i jego opakowanie S4 Nie przechowywaç w pomieszczeniach wsposób bezpieczny. mieszkalnych. S5 Przechowywaç w... (cieczy wskazanej S36 Nosiç odpowiednià odzie˝ ochronnà. przez producenta). S37 Nosiç odpowiednie r´kawice ochronne. S6 Przechowywaç watmosferze... (oboj´tne- S38 W przypadku niedostatecznej wentylacji go gazu wskazanego przez producenta). stosowaç odpowiednie indywidualne S7 Przechowywaç pojemnik szczelnie za- Êrodki ochrony dróg oddechowych. mkni´ty. S39 Nosiç okulary lub ochron´ twarzy. S8 Przechowywaç pojemnik w suchym po- S40 CzyÊciç pod∏og´ i wszystkie inne obiekty mieszczeniu. zanieczyszczone tym produktem... (Êrod- S9 Przechowywaç pojemnik w miejscu do- kiem wskazanym przez producenta). brze wentylowanym. S41 Nie wdychaç dymów powstajàcych S12 Nie przechowywaç pojemnika szczelnie wwyniku po˝aru lub wybuchu. zamkni´tego. S42 Podczas fumigacji/rozpylania/natryski- S13 Nie przechowywaç razem z ˝ywnoÊcià, wania stosowaç odpowiednie Êrodki napojami ipaszami dla zwierzàt. ochrony dróg oddechowych (rodzaj okreÊli producent). S14 Nie przechowywaç razem z... (materia∏ami okreÊlonymi przez producenta). S43 Wprzypadku po˝aru u˝ywaç... (podaç rodzaj sprz´tu przeciwpo˝arowego; je˝eli S15 Przechowywaç zdala od êróde∏ ciep∏a. woda zwi´ksza zagro˝enie, dodaç: „ni- S16 Nie przechowywaç w pobli˝u êróde∏ za- gdy nie u˝ywaç wody”). p∏onu — nie paliç tytoniu. S45 W przypadku awarii lub je˝eli êle si´ po- S17 Nie przechowywaç razem z materia∏ami czujesz, niezw∏ocznie zasi´gnij porady lezapalnymi. karza — je˝eli to mo˝liwe, poka˝ etykiet´. S18 Zachowaç ostro˝noÊç w trakcie otwiera- S46 Wrazie po∏kni´cia niezw∏ocznie zasi´gnij nia imanipulacji zpojemnikiem. porady lekarza — poka˝ opakowanie lub S20 Nie jeÊç i nie piç podczas stosowania etykiet´. produktu. S47 Przechowywaç w temperaturze nieprze- S21 Nie paliç tytoniu podczas stosowania kraczajàcej... °C(okreÊli producent). produktu. S48 Przechowywaç produkt zwil˝ony... (w∏aÊ- S22 Nie wdychaç py∏u. ciwy materia∏ okreÊli producent). S23 Nie wdychaç gazu/dymu/pary/rozpylonej S49 Przechowywaç wy∏àcznie woryginalnym cieczy (rodzaj okreÊli producent). opakowaniu. S24 Unikaç zanieczyszczenia skóry. S50 Nie mieszaç z... (okreÊli producent). S25 Unikaç zanieczyszczenia oczu. S51 Stosowaç wy∏àcznie w dobrze wentylowanych pomieszczeniach. S26 Zanieczyszczone oczy przemyç natychmiast du˝à iloÊcià wody izasi´gnàç pora- S52 Nie zaleca si´ nanoszenia na du˝e p∏aszdy lekarza. czyzny wewnàtrz pomieszczeƒ. S27 Natychmiast zdjàç ca∏à zanieczyszczonà S53 Unikaç nara˝enia — przed u˝yciem zapoodzie˝. znaç si´ zinstrukcjà.

S56 Zu˝yty produkt oraz opakowanie dostar- S27/28 W przypadku zanieczyszczenia skóry naczyç na sk∏adowisko odpadów niebez- tychmiast zdjàç ca∏à zanieczyszczonà piecznych. odzie˝ i przemyç zanieczyszczonà skór´ du˝à iloÊcià... (rodzaj cieczy okreÊli pro- S57 U˝ywaç odpowiednich pojemników zaducent). pobiegajàcych ska˝eniu Êrodowiska. S29/35 Nie wprowadzaç do kanalizacji, a pro- S59 Przestrzegaç wskazówek producenta lub dukt i opakowanie usuwaç w sposób dostawcy dotyczàcych odzysku lub wtórbezpieczny. nego wykorzystania. S29/56 Nie wprowadzaç do kanalizacji, a zu˝yty S60 Produkt i opakowanie usuwaç jako od- produkt iopakowanie dostarczyç na sk∏apad niebezpieczny. dowisko odpadów niebezpiecznych. S61 Unikaç zrzutów do Êrodowiska. Post´po- S36/37 Nosiç odpowiednià odzie˝ ochronnà waç zgodnie z instrukcjà lub kartà cha- iodpowiednie r´kawice ochronne. rakterystyki. S36/37/39 Nosiç odpowiednià odzie˝ ochronnà, od- S62 W razie po∏kni´cia nie wywo∏ywaç wy- powiednie r´kawice ochronne i okulary miotów: niezw∏ocznie zasi´gnàç porady lub ochron´ twarzy. lekarza i pokazaç opakowanie lub etykie- S36/39 Nosiç odpowiednià odzie˝ ochronnà t´. iokulary lub ochron´ twarzy. S63 W przypadku zatrucia drogà oddechowà S37/39 Nosiç odpowiednie r´kawice ochronne wyprowadziç lub wynieÊç poszkodowaiokulary lub ochron´ twarzy. nego na Êwie˝e powietrze izapewniç warunki do odpoczynku. S47/49 Przechowywaç wy∏àcznie woryginalnym opakowaniu w temperaturze nieprzekra- S64 W przypadku po∏kni´cia wyp∏ukaç usta czajàcej... °C(okreÊli producent). wodà — nigdy nie stosowaç u osób nieprzytomnych. II. Dodatkowe zwroty okreÊlajàce warunki ¸ÑCZONE ZWROTY S bezpiecznego stosowania Êrodków ochrony roÊlin oraz ich numery S1/2 Przechowywaç pod zamkni´ciem i chro- Dodatkowe zwroty wskazujàce warunki bezpiecznego niç przed dzieçmi. stosowania Êrodków ochrony roÊlin stanowià uzupe∏- nienie zwrotów Spodanych wcz´Êci I. S3/7 Przechowywaç pojemnik szczelnie zamkni´ty wch∏odnym miejscu. 1. Zwrot oznaczeniu ogólnym (SP). S3/9/14 Przechowywaç w ch∏odnym, dobrze Na oznakowaniu wszystkich Êrodków ochrony roÊlin wentylowanym miejscu, zdala od... (ma- umieszcza si´ nast´pujàcy zwrot, który uzupe∏nia si´ teria∏u wskazanego przez producenta). napisem podanym wnawiasie, je˝eli to w∏aÊciwe: S3/9/14/49 Przechowywaç wy∏àcznie woryginalnym Nr zwrotu Zwrot okreÊlajàcy warunki bezpiecznego stosowania (SP) opakowaniu, w ch∏odnym, dobrze wentylowanym miejscu; nie przechowywaç SP 1 Nie zanieczyszczaç wód produktem lub razem z... (materia∏ami wskazanymi jego opakowaniem (Nie myç aparatury przez producenta). w pobli˝u wód powierzchniowych/Unikaç zanieczyszczania wód poprzez rowy S3/9/49 Przechowywaç wy∏àcznie woryginalnym odwadniajàce zgospodarstw idróg). opakowaniu wch∏odnym, dobrze wentylowanym miejscu. 2. Zwroty okreÊlajàce warunki bezpiecznego stosowania. S3/14 Przechowywaç w ch∏odnym miejscu; nie przechowywaç razem z... (materia∏ami 2.1. Zwroty okreÊlajàce warunki bezpiecznego stowskazanymi przez producenta). sowania w odniesieniu do osób stosujàcych Êrodki ochrony roÊlin (SPo). S7/8 Przechowywaç pojemnik szczelnie zamkni´ty wsuchym pomieszczeniu. Nr zwrotu Zwrot okreÊlajàcy warunki bezpiecznego stosowania (SPo) S7/9 Przechowywaç pojemnik szczelnie zamkni´ty w miejscu dobrze wentylowa- SPo 1 Po kontakcie ze skórà najpierw usunàç produkt suchà szmatkà, nym. a nast´pnie przemyç skór´ du˝à S7/47 Przechowywaç pojemnik szczelnie za- iloÊcià wody. mkni´ty wtemperaturze nieprzekraczajà- SPo 2 Wypraç odzie˝ ochronnà po u˝ycej...°C(okreÊli producent). ciu. S20/21 Nie jeÊç i nie piç oraz nie paliç tytoniu SPo 3 Po zapaleniu produktu nie wdypodczas stosowania produktu. chaç dymu iniezw∏ocznie opuÊciç S24/25 Unikaç zanieczyszczenia skóry ioczu. obszar poddany zabiegowi.

SPo 4 Opakowanie otwieraç na ze- SPe 7 Nie stosowaç w okresie rozrodwnàtrz pomieszczeƒ i w suchych czym ptaków. warunkach. SPe 8 Niebezpieczne dla pszczó∏/W celu SPo 5 Dok∏adnie wietrzyç pomieszcze- ochrony pszczó∏ iinnych owadów nia poddane zabiegowi/szklarnie zapylajàcych nie stosowaç na roÊ- (przez okreÊlony czas). Przed po- liny uprawne w czasie kwitnienownym wejÊciem poczekaç do nia/Nie u˝ywaç w miejscach, wyschni´cia cieczy. gdzie pszczo∏y majà po˝ytek/Usunàç lub przykryç ule na czas za- 2.2. Zwroty okreÊlajàce warunki bezpiecznego stobiegu iprzez (okreÊliç czas) po zasowania wodniesieniu do Êrodowiska (SPe). biegu/Nie stosowaç, kiedy wyst´- Nr zwrotu Zwrot okreÊlajàcy warunki bez- pujà kwitnàce chwasty/Usuwaç piecznego stosowania (SPe) chwasty przed kwitnieniem/Nie stosowaç przed (okreÊliç czas). SPe 1 W celu ochrony wód podziemnych/organizmów glebowych nie 2.3. Zwrot okreÊlajàcy warunki bezpiecznego stosowania w odniesieniu do dobrej praktyki rolstosowaç tego ani ˝adnego inneniczej (SPa). go produktu zawierajàcego (okreÊliç substancj´ aktywnà lub klas´ Nr zwrotu Zwrot okreÊlajàcy warunki bezsubstancji, kiedy dotyczy) d∏u˝ej piecznego stosowania (SPa) ni˝ (okreÊlony czas)/cz´Êciej ni˝ SPa 1 W celu unikni´cia powstawania (okreÊlona cz´stoÊç). odpornoÊci nie stosowaç tego ani SPe 2 W celu ochrony wód podziem- ˝adnego innego produktu zawienych/organizmów wodnych nie rajàcego (okreÊliç substancj´ akstosowaç na glebach (okreÊliç typ tywnà lub klas´ substancji, kiedy gleby lub warunki glebowe). dotyczy) d∏u˝ej ni˝ (okreÊlony czas)/cz´Êciej ni˝ (okreÊlona cz´- SPe 3 Wcelu ochrony organizmów wodstoÊç). nych/roÊlin nieb´dàcych obiektem zwalczania/stawonogów nieb´dà- 2.4. Zwroty okreÊlajàce warunki bezpiecznego stocych obiektem zwalczania/owa- sowania dla rodentycydów (SPr). dów konieczne jest okreÊlenie Nr zwrotu Zwrot okreÊlajàcy warunki bezstrefy ochronnej w odleg∏oÊci piecznego stosowania (SPr) (okreÊlona odleg∏oÊç) od terenów nieu˝ytkowanych rolniczo/zbiorni- SPr 1 Przyn´ty muszà byç roz∏o˝one ków icieków wodnych. w taki sposób, aby zminimalizowaç ryzyko zjedzenia przez inne SPe 4 Wcelu ochrony organizmów wodzwierz´ta. Zabezpieczyç przyn´t´ nych/roÊlin nieb´dàcych obiektem w ten sposób, aby nie mog∏a zozwalczania nie stosowaç na niestaç wywleczona przez gryzonie. przepuszczalnych powierzchniach, takich jak: asfalt, beton, bruk, toro- SPr 2 Obszar poddany zabiegowi musi wiska, i w innych przypadkach, byç oznakowany podczas zabiegu. Wyszczególniç niebezpieczeƒgdy istnieje wysokie ryzyko sp∏ystwo zatrucia (pierwotnego lub wania cieczy. wtórnego) antykoagulantem SPe 5 W celu ochrony ptaków/ssaków iw∏aÊciwe antidotum. wolno ˝yjàcych produkt musi byç SPr 3 Martwe gryzonie usuwaç zobszaca∏kowicie przykryty glebà; zaru poddanego zabiegowi ka˝dego pewniç, ˝e produkt jest równie˝ dnia. Nie wyrzucaç do pojemnica∏kowicie przykryty na koƒcach ków na odpady komunalne i nie rz´dów. wywoziç na sk∏adowiska odpa- SPe 6 W celu ochrony ptaków/ssaków dów przeznaczonych do unieszwolno ˝yjàcych usuwaç rozsypa- kodliwiania odpadów komunalny produkt. nych.

Za∏àcznik nr 3 KRYTERIA DOBORU ZWROTÓW SOKREÂLAJÑCYCH WARUNKI BEZPIECZNEGO STOSOWANIA SUBSTANCJI NIEBEZPIECZNEJ LUB PREPARATU NIEBEZPIECZNEGO ORAZ KRYTERIA DOBORU DODATKOWYCH ZWROTÓW OKREÂLAJÑCYCH WARUNKI BEZPIECZNEGO STOSOWANIA ÂRODKÓW OCHRONY ROÂLIN I. Kryteria doboru zwrotów S okreÊlajàcych S5 Przechowywaç w... (cieczy wskazanej przez produwarunki bezpiecznego stosowania sub- centa). stancji niebezpiecznej lub preparatu nie- Zastosowanie: bezpiecznego — samorzutnie zapalne substancje i preparaty S1 Przechowywaç pod zamkni´ciem. wstanie sta∏ym Zastosowanie: Kryteria stosowania: — substancje i preparaty bardzo toksyczne, tok- — ograniczone do przypadków specjalnych, np. syczne i˝ràce sód, potas lub bia∏y fosfor. Kryteria stosowania: S6 Przechowywaç w atmosferze... (oboj´tnego gazu — obowiàzkowo dla substancji i preparatów bar- wskazanego przez producenta). dzo toksycznych, toksycznych i ˝ràcych, prze- Zastosowanie: znaczonych do sprzeda˝y dla konsumentów. — niebezpieczne substancje i preparaty, które S2 Chroniç przed dzieçmi. muszà byç przechowywane watmosferze gazu Zastosowanie: oboj´tnego — wszystkie substancje niebezpieczne ipreparaty Kryteria stosowania: niebezpieczne — ograniczone do przypadków specjalnych, np. Kryteria stosowania: niektóre zwiàzki metaloorganiczne. — obowiàzkowo dla wszystkich substancji niebez- S7 Przechowywaç pojemnik szczelnie zamkni´ty. piecznych i preparatów niebezpiecznych prze- Zastosowanie: znaczonych do sprzeda˝y dla konsumentów, z wyjàtkiem zaklasyfikowanych wy∏àcznie jako — nadtlenki organiczne niebezpieczne dla Êrodowiska. — substancje i preparaty, które mogà wydzielaç S3 Przechowywaç wch∏odnym miejscu. gazy bardzo toksyczne, toksyczne, szkodliwe Zastosowanie: lub skrajnie ∏atwo palne — nadtlenki organiczne — substancje i preparaty, które w kontakcie z wilgocià wydzielajà gazy skrajnie ∏atwo palne — inne substancje niebezpieczne i preparaty niebezpieczne otemperaturze wrzenia ≤40 °C — wysoce ∏atwo palne substancje i preparaty wstanie sta∏ym Kryteria stosowania: Kryteria stosowania: — obowiàzkowo dla nadtlenków organicznych, je- ˝eli nie zastosowano zwrotu S47 — obowiàzkowo dla nadtlenków organicznych — zalecane dla innych substancji niebezpiecznych — zalecane dla innych rodzajów substancji i prei preparatów niebezpiecznych o temperaturze paratów wymienionych powy˝ej. wrzenia ≤40 °C. S8 Przechowywaç pojemnik w suchym pomieszcze- S4 Nie przechowywaç w pomieszczeniach mieszkal- niu. nych. Zastosowanie: Zastosowanie: — substancje i preparaty, które mogà reagowaç — substancje i preparaty bardzo toksyczne i tok- gwa∏townie zwodà syczne — substancje ipreparaty, które wkontakcie zwo- Kryteria stosowania: dà uwalniajà gazy skrajnie ∏atwo palne — ograniczone do substancji ipreparatów bardzo — substancje ipreparaty, które wkontakcie zwotoksycznych itoksycznych, kiedy potrzebne jest dà uwalniajà gazy bardzo toksyczne lub tokuzupe∏nienie zwrotu S13, np. wtedy, kiedy wy- syczne st´puje ryzyko wynikajàce zwch∏aniania drogà Kryteria stosowania: inhalacyjnà i substancje i preparaty powinny byç przechowywane poza pomieszczeniami — ograniczone dla substancji i preparatów wymieszkalnymi; zastosowanie tego zwrotu nie mienionych powy˝ej, kiedy konieczne jest wyklucza stosowania substancji lub preparatu wzmocnienie ostrze˝enia okreÊlonego zwrotaw pomieszczeniach mieszkalnych, jeÊli sà do mi R14 lub R29, a w szczególnoÊci zwrotem tego przeznaczone. R15.

S9 Przechowywaç pojemnik wmiejscu dobrze wenty- S16 Nie przechowywaç w pobli˝u êróde∏ zap∏onu — lowanym. nie paliç tytoniu. Zastosowanie: Zastosowanie: — lotne substancje i preparaty, z których mogà — ciecze skrajnie ∏atwo palne lub wysoce ∏atwo palne igazy skrajnie ∏atwo palne wydzielaç si´ bardzo toksyczne, toksyczne lub szkodliwe pary Kryteria stosowania: — ciecze skrajnie ∏atwo palne lub wysoce ∏atwo — zalecane dla substancji i preparatów wspopalne igazy skrajnie ∏atwo palne mnianych powy˝ej; nie stosuje si´ tego zwrotu, je˝eli zosta∏y ju˝ zastosowane zwroty R2, Kryteria stosowania: R3 lub R5. — zalecane dla lotnych substancji i preparatów, S17 Nie przechowywaç razem zmateria∏ami zapalnyzktórych mogà wydzielaç si´ bardzo toksyczne, mi. toksyczne lub szkodliwe pary Zastosowanie: — zalecane dla cieczy skrajnie ∏atwo palnych lub — substancje i preparaty, które mogà tworzyç wysoce ∏atwo palnych i gazów skrajnie ∏atwo wybuchowe lub samorzutnie zapalajàce si´ palnych. mieszaniny zmateria∏ami zapalnymi S12 Nie przechowywaç pojemnika szczelnie zamkni´- Kryteria stosowania: tego. — stosowane w szczególnych przypadkach, np. Zastosowanie: dla podkreÊlenia zwrotów R8 iR9. — substancje i preparaty, które mogà, ze wzgl´- S18 Zachowaç ostro˝noÊç w trakcie otwierania i manipulacji zpojemnikiem. du na uwalnianie gazów lub par, rozerwaç pojemnik Zastosowanie: Kryteria stosowania: — substancje ipreparaty zdolne do wytworzenia nadciÊnienia wpojemniku — ograniczone do specjalnych przypadków wymienionych powy˝ej. — substancje i preparaty, które mogà tworzyç wybuchowe nadtlenki S13 Nie przechowywaç razem z˝ywnoÊcià, napojami Kryteria stosowania: ipaszami dla zwierzàt. — ograniczone do wspomnianych powy˝ej przy- Zastosowanie: padków, kiedy wyst´puje zagro˝enie dla oczu — substancje i preparaty bardzo toksyczne, tok- lub je˝eli takie substancje i preparaty mogà syczne iszkodliwe byç stosowane przez konsumentów. Kryteria stosowania: S20 Nie jeÊç inie piç podczas stosowania produktu. Zastosowanie: — zalecane, kiedy mogà byç stosowane przez konsumentów. — substancje i preparaty bardzo toksyczne, toksyczne i˝ràce S14 Nie przechowywaç razem z... (materia∏ami okreÊlonymi przez producenta). Kryteria stosowania: Zastosowanie: — ograniczone do specjalnych przypadków, np. arsenu i zwiàzków arsenu, fluorooctanów, — nadtlenki organiczne szczególnie, je˝eli którykolwiek z nich mo˝e Kryteria stosowania: byç stosowany przez konsumentów. S21 Nie paliç tytoniu podczas stosowania produktu. — obowiàzkowo dla nadtlenków organicznych i do nich ograniczone. Jednak mogà byç sto- Zastosowanie: sowane, wwyjàtkowych przypadkach, wcelu — substancje i preparaty, które wytwarzajà tokwykluczenia szczególnego ryzyka zwiàzanego syczne produkty podczas spalania zokreÊlonym materia∏em. Kryteria stosowania: S15 Przechowywaç zdala od êróde∏ ciep∏a. — ograniczone do specjalnych przypadków (np. Zastosowanie: chlorowcopochodnych). — substancje i preparaty, które mogà rozk∏adaç S22 Nie wdychaç py∏u. si´ lub reagowaç samorzutnie pod wp∏ywem Zastosowanie: ciep∏a — wszystkie niebezpieczne dla zdrowia ludzi Kryteria stosowania: substancje ipreparaty wstanie sta∏ym — ograniczone do specjalnych przypadków, np. Kryteria stosowania: monomerów, ale nie stosuje si´ tego zwrotu, — obowiàzkowo dla wymienionych powy˝ej je˝eli zosta∏y ju˝ zastosowane zwroty R2, R3 substancji i preparatów, którym przypisano lub R5. zwrot R42

— zalecane dla tych substancji ipreparatów wy- Kryteria stosowania: mienionych powy˝ej, które sà wprowadzane — obowiàzkowo dla substancji ipreparatów ˝ràdo obrotu w postaci pylistej i dla których nie cych oraz tych, którym przypisano zwrot R41 sà znane zagro˝enia zwiàzane z wdychaniem — zalecane dla substancji i preparatów dra˝niàpy∏u. cych, którym przypisano zwrot R36. S23 Nie wdychaç gazu/dymu/pary/rozpylonej cieczy S27 Natychmiast zdjàç ca∏à zanieczyszczonà odzie˝. (rodzaj okreÊli producent). Zastosowanie: Zastosowanie: — substancje i preparaty bardzo toksyczne, tok- — wszystkie niebezpieczne dla zdrowia ludzi syczne lub ˝ràce substancje i preparaty w stanie ciek∏ym lub Kryteria stosowania: gazowym — obowiàzkowo w przypadku substancji i pre- Kryteria stosowania: paratów bardzo toksycznych z przypisanym — obowiàzkowo dla wymienionych powy˝ej zwrotem R27, je˝eli mogà byç stosowane substancji i preparatów, którym przypisano przez konsumentów zwrot R42 — zalecane wprzypadku substancji ipreparatów — obowiàzkowo dla substancji i preparatów, bardzo toksycznych z przypisanym zwrotem które b´dà stosowane poprzez natryskiwanie R27, stosowanych wdzia∏alnoÊci zawodowej; (rozpylanie); dodatkowo konieczne jest zasto- zwrotu nie nale˝y stosowaç, je˝eli zastosowasowanie zwrotów S38 lub S51 no zwrot S36 — zalecane w celu zwrócenia uwagi u˝ytkowni- — zalecane dla substancji i preparatów toksyczka na ryzyko zwiàzane z wdychaniem sub- nych z przypisanym zwrotem R24 oraz substancji i preparatów ˝ràcych, które mogà byç stancji, a niewskazane w zwrotach okreÊlajàstosowane przez konsumentów. cych zagro˝enia. S28 Zanieczyszczonà skór´ natychmiast przemyç du- S24 Unikaç zanieczyszczenia skóry. ˝à iloÊcià... (cieczy okreÊlonej przez producenta). Zastosowanie: Zastosowanie: — wszystkie substancje i preparaty niebezpiecz- — substancje i preparaty bardzo toksyczne, tokne dla zdrowia ludzi syczne lub ˝ràce Kryteria stosowania: Kryteria stosowania: — obowiàzkowo dla tych substancji i prepara- — obowiàzkowo w przypadku substancji i pretów, którym przypisano zwrot R43, o ile nie paratów bardzo toksycznych zastosowano zwrotu S36 — zalecane dla pozosta∏ych substancji iprepara- — zalecane wcelu zwrócenia uwagi u˝ytkowni- tów wymienionych wy˝ej, szczególnie gdy ka na zagro˝enie zwiàzane z dzia∏aniem na woda nie jest najbardziej w∏aÊciwym p∏ynem skór´, które nie jest wskazane w zwrotach przemywajàcym wskazujàcych zagro˝enia (np. parestezja). — zalecane dla substancji i preparatów ˝ràcych, Mo˝na równie˝ zastosowaç w celu podkreÊktóre mogà byç stosowane przez konsumenlenia zagro˝eƒ wskazanych takimi zwrotami. tów. S25 Unikaç zanieczyszczenia oczu. S29 Nie wprowadzaç do kanalizacji. Zastosowanie: Zastosowanie: — wszystkie substancje i preparaty niebezpiecz- — ciecze skrajnie lub wysoce ∏atwo palne, niene dla zdrowia ludzi mieszajàce si´ zwodà Kryteria stosowania: — substancje ipreparaty bardzo toksyczne itoksyczne — zalecane w celu zwrócenia uwagi u˝ytkownika na zagro˝enia spowodowane kontaktem — substancje i preparaty niebezpieczne dla Êroz oczami, które nie sà wskazane za pomocà dowiska zwrotów R. Mo˝na równie˝ zastosowaç w ce- Kryteria stosowania: lu podkreÊlenia zagro˝eƒ dla oczu wskaza- — obowiàzkowo w przypadku substancji i prenych takimi zwrotami paratów niebezpiecznych dla Êrodowiska — zalecane dla substancji z przypisanymi zwro- z przypisanym symbolem N, które mogà byç tami R34, R35, R36 lub R41, je˝eli mogà byç stosowane przez konsumentów, chyba ˝e sà stosowane przez konsumentów. przeznaczone do wprowadzania do kanalizacji S26 Zanieczyszczone oczy przemyç natychmiast du˝à — zalecane dla pozosta∏ych wy˝ej wymienioiloÊcià wody izasi´gnàç porady lekarza. nych substancji ipreparatów, które mogà byç stosowane przez konsumentów, chyba ˝e sà Zastosowanie: przeznaczone do wprowadzania do kanaliza- — substancje ipreparaty ˝ràce lub dra˝niàce cji.

S30 Nigdy nie dodawaç wody do tego produktu. S37 Nosiç odpowiednie r´kawice ochronne. Zastosowanie: Zastosowanie: — substancje i preparaty, które reagujà gwa∏- — substancje i preparaty bardzo toksyczne, toktownie zwodà syczne, szkodliwe lub ˝ràce Kryteria stosowania: — nadtlenki organiczne — ograniczone do specjalnych przypadków (np. — substancje ipreparaty odzia∏aniu dra˝niàcym kwas siarkowy); mogà byç stosowane, dla lub uczulajàcym na skór´ wskazania wyraênie istotnej informacji, w ce- Kryteria stosowania: lu uwypuklenia zwrotu R14 lub jako zwrot alternatywny dla zwrotu R14. — obowiàzkowo dla substancji i preparatów bardzo toksycznych i˝ràcych S33 Zastosowaç Êrodki ostro˝noÊci zapobiegajàce wy∏adowaniom elektrostatycznym. — obowiàzkowo dla tych substancji ipreparatów, którym przypisano zwrot R21, R24 albo R43 Zastosowanie: — obowiàzkowo dla substancji ipreparatów: ra- — substancje ipreparaty skrajnie lub wysoce ∏akotwórczych kategorii 3, mutagennych katetwo palne gorii 3 i dzia∏ajàcych szkodliwie na rozrod- Kryteria stosowania: czoÊç kategorii 3, o ile dzia∏anie takie nie jest wy∏àcznie wynikiem wch∏aniania przez drogi — zalecane dla substancji i preparatów u˝ywaoddechowe nych w dzia∏alnoÊci zawodowej, które nie absorbujà wilgoci. W zasadzie nigdy niestoso- — obowiàzkowo dla nadtlenków organicznych wane dla substancji ipreparatów przeznaczo- — zalecane dla substancji i preparatów toksycznych do sprzeda˝y dla konsumentów. nych, gdy nie jest znana wartoÊç DL po na- 50 S35 Usuwaç produkt i jego opakowanie w sposób niesieniu na skór´, ale istnieje uzasadniona bezpieczny. obawa, ˝e substancja lub preparat wywierajà dzia∏anie szkodliwe takà drogà nara˝enia Zastosowanie: — zalecane dla substancji i preparatów dzia∏ajà- — wszystkie substancje niebezpieczne ipreparacych dra˝niàco na skór´. ty niebezpieczne S38 W przypadku niedostatecznej wentylacji stoso- Kryteria stosowania: waç odpowiednie indywidualne Êrodki ochrony — zalecane dla substancji ipreparatów, gdy nie- dróg oddechowych. zb´dne sà wskazówki dotyczàce ich prawid∏o- Zastosowanie: wego usuwania. — substancje ipreparaty bardzo toksyczne itok- S36 Nosiç odpowiednià odzie˝ ochronnà. syczne Zastosowanie: Kryteria stosowania: — nadtlenki organiczne — ograniczone do specjalnych przypadków — substancje i preparaty bardzo toksyczne, tok- obejmujàcych stosowanie bardzo toksyczsyczne lub szkodliwe nych lub toksycznych substancji ipreparatów — substancje ipreparaty ˝ràce wdzia∏alnoÊci zawodowej lub wrolnictwie. Kryteria stosowania: S39 Nosiç okulary lub ochron´ twarzy. — obowiàzkowo dla substancji i preparatów Zastosowanie: bardzo toksycznych i˝ràcych — nadtlenki organiczne — obowiàzkowo dla tych substancji i prepara- — substancje i preparaty ˝ràce oraz substancje tów, którym przypisano zwroty R21 lub R24 i preparaty dra˝niàce, które stwarzajà ryzyko — obowiàzkowo dla substancji ipreparatów: ra- powa˝nych uszkodzeƒ oczu kotwórczych kategorii 3, mutagennych kate- — substancje ipreparaty bardzo toksyczne itokgorii 3 i dzia∏ajàcych szkodliwie na rozrod- syczne czoÊç kategorii 3, o ile dzia∏anie takie nie jest Kryteria stosowania: wy∏àcznie wynikiem wch∏aniania przez drogi oddechowe — obowiàzkowo dla tych substancji ipreparatów, którym przypisano zwrot R34, R35 lub R41 — obowiàzkowo dla nadtlenków organicznych — obowiàzkowo dla nadtlenków organicznych — zalecane dla substancji i preparatów toksycznych, gdy nie jest znana wartoÊç DL po na- — zalecane w przypadkach, gdy nale˝y zwróciç 50 niesieniu na skór´, ale istnieje uzasadniona uwag´ u˝ytkownika na zagro˝enia dla oczu obawa, ˝e substancja lub preparat wywierajà niewskazane wprzypisanych zwrotach R dzia∏anie toksyczne takà drogà nara˝enia — zalecane tak˝e w wyjàtkowych przypadkach — zalecane dla substancji ipreparatów stosowa- bardzo toksycznych i toksycznych substancji nych w dzia∏alnoÊci zawodowej, które mogà i preparatów, gdy wyst´puje ryzyko opryskamieç negatywny wp∏yw na zdrowie cz∏owieka nia, a substancje lub preparaty mogà si´ ∏awprzypadku nara˝enia przed∏u˝onego. two wch∏aniaç przez skór´.

S40 CzyÊciç pod∏og´ i wszystkie inne obiekty zanie- Kryteria stosowania: czyszczone tym produktem... (Êrodkiem wskaza- — obowiàzkowo dla substancji ipreparatów wynym przez producenta). mienionych powy˝ej. Zastosowanie: S46 Wrazie po∏kni´cia niezw∏ocznie zasi´gnij porady — wszystkie substancje niebezpieczne iprepara- lekarza — poka˝ opakowanie lub etykiet´. ty niebezpieczne Zastosowanie: Kryteria stosowania: — wszystkie substancje niebezpieczne iprepara- — ograniczone do tych substancji niebezpiecz- ty niebezpieczne, zwyjàtkiem bardzo toksycznych i preparatów niebezpiecznych, dla któ- nych, toksycznych, ˝ràcych i niebezpiecznych rych woda nie jest uwa˝ana za w∏aÊciwy czyn- dla Êrodowiska nik czyszczàcy (gdy jest konieczna absorpcja Kryteria stosowania: sproszkowanym materia∏em, rozpuszczenie — obowiàzkowo dla wszystkich substancji nierozpuszczalnikiem itp.) i gdzie umieszczenie bezpiecznych i preparatów niebezpiecznych ostrze˝enia na etykiecie jest istotne z punktu wymienionych powy˝ej, które mogà byç u˝ywidzenia zdrowia lub bezpieczeƒstwa. wane przez konsumentów, oprócz przypad- S41 Nie wdychaç dymów powstajàcych wwyniku po- ków, gdy nie ma powodów, aby obawiaç si´ ˝aru lub wybuchu. jakiegokolwiek niebezpieczeƒstwa z powodu po∏kni´cia, szczególnie przez dzieci. Zastosowanie: S47 Przechowywaç w temperaturze nieprzekraczajà- — substancje niebezpieczne i preparaty niebezcej... °C(okreÊli producent). pieczne, które podczas spalania uwalniajà gazy bardzo toksyczne lub toksyczne Zastosowanie: Kryteria stosowania: — substancje ipreparaty, które stajà si´ nietrwa- ∏e wodpowiedniej temperaturze — ograniczone do specjalnych przypadków. Kryteria stosowania: S42 Podczas fumigacji/rozpylania/natryskiwania sto- — ograniczone do specjalnych przypadków, np. sowaç odpowiednie Êrodki ochrony dróg oddeniektórych nadtlenków organicznych. chowych (rodzaj okreÊli producent). S48 Przechowywaç produkt zwil˝ony... (w∏aÊciwy ma- Zastosowanie: teria∏ okreÊli producent). — substancje ipreparaty przeznaczone do takie- Zastosowanie: go u˝ytku, które mogà zagroziç zdrowiu lub bezpieczeƒstwu u˝ytkownika, je˝eli nie b´dà — substancje i preparaty, które po wyschni´ciu zachowane w∏aÊciwe Êrodki ostro˝noÊci mogà staç si´ bardzo wra˝liwe na iskr´, potarcie lub uderzenie Kryteria stosowania: Kryteria stosowania: — ograniczone do specjalnych przypadków. — ograniczone do specyficznych przypadków, S43 W przypadku po˝aru u˝ywaç... (podaç rodzaj np. nitrocelulozy. sprz´tu przeciwpo˝arowego. Je˝eli woda zwi´ksza zagro˝enie, dodaç: „nigdy nie u˝ywaç wo- S49 Przechowywaç wy∏àcznie w oryginalnym opakody”). waniu. Zastosowanie: Zastosowanie: — substancje ipreparaty wra˝liwe na rozk∏ad ka- — substancje i preparaty skrajnie ∏atwo palne, talityczny wysoce ∏atwo palne i∏atwo palne Kryteria stosowania: Kryteria stosowania: — substancje ipreparaty wra˝liwe na rozk∏ad ka- — obowiàzkowo dla substancji i preparatów, talityczny, np. niektóre nadtlenki organiczne. które w kontakcie z wodà lub zroszonym powietrzem uwalniajà gazy skrajnie ∏atwo palne S50 Nie mieszaç z... (okreÊli producent). — zalecane dla substancji i preparatów skrajnie Zastosowanie: ∏atwo palnych, wysoce ∏atwo palnych i ∏atwo — substancje i preparaty, które mogà reagowaç palnych, zw∏aszcza gdy nie mieszajà si´ zwo- ze specyficznymi produktami, uwalniajàc bardà. dzo toksyczne itoksyczne gazy S45 W przypadku awarii lub je˝eli êle si´ poczujesz, — nadtlenki organiczne niezw∏ocznie zasi´gnij porady lekarza — je˝eli to Kryteria stosowania: mo˝liwe, poka˝ etykiet´. — zalecane dla substancji i preparatów wymie- Zastosowanie: nionych powy˝ej, które mogà byç u˝ywane przez konsumentów, gdy jest to bardziej w∏aÊ- — substancje ipreparaty bardzo toksyczne ciwe ni˝ u˝ycie zwrotów R31 lub R32 — substancje ipreparaty toksyczne i˝ràce — obowiàzkowo dla nadtlenków, które mogà re- — substancje i preparaty dzia∏ajàce uczulajàco agowaç gwa∏townie z przyspieszaczami lub wprzypadku nara˝enia drogà oddechowà promotorami.

S51 Stosowaç wy∏àcznie w dobrze wentylowanych S59 Przestrzegaç wskazówek producenta lub dostawpomieszczeniach. cy dotyczàcych odzysku lub wtórnego wykorzystania. Zastosowanie: Zastosowanie: — substancje i preparaty, które sà przeznaczone lub mogà byç u˝yte do wytwarzania par, py- — wszystkie substancje niebezpieczne iprepara- ∏ów, aerozoli, dymów, mgie∏ itp., stwarzajà- ty niebezpieczne cych zagro˝enie w wyniku ich wch∏aniania Kryteria stosowania: drogà oddechowà lub zagro˝enie po˝arem albo wybuchem (eksplozjà) — obowiàzkowo dla substancji ipreparatów niebezpiecznych dla warstwy ozonowej Kryteria stosowania: — zalecane wprzypadku innych substancji ipre- — zalecane w tych przypadkach, gdy u˝ycie paratów, dla których zalecany jest odzysk lub zwrotu S38 nie wydaje si´ w∏aÊciwe; tak˝e powtórne wykorzystanie. gdy takie substancje i preparaty mogà byç stosowane przez konsumentów. S60 Produkt i opakowanie usuwaç jako odpad niebezpieczny. S52 Nie zaleca si´ nanoszenia na du˝e p∏aszczyzny wewnàtrz pomieszczeƒ. Zastosowanie: Zastosowanie: — wszystkie substancje niebezpieczne ipreparaty niebezpieczne — lotne, bardzo toksyczne, toksyczne iszkodliwe substancje oraz zawierajàce je preparaty Kryteria stosowania: Kryteria stosowania: — zalecane dla substancji i preparatów, gdy nie zastosowano zwrotu S35 i nie b´dà one sto- — zalecane, kiedy mo˝liwe jest szkodliwe dzia∏asowane przez konsumentów. nie na zdrowie z powodu przewlek∏ego nara- ˝enia na te substancje ipreparaty, ulatniajàce S61 Unikaç zrzutów do Êrodowiska. Post´powaç si´ z du˝ych powierzchni, po ich zastosowa- zgodnie zinstrukcjà lub kartà charakterystyki. niu w domu lub w innych zamkni´tych po- Zastosowanie: mieszczeniach, w których gromadzà si´ lu- — substancje i preparaty niebezpieczne dla Êrodzie. dowiska S53 Unikaç nara˝enia — przed u˝yciem zapoznaç si´ Kryteria stosowania: zinstrukcjà. — stosuje si´ dla substancji i preparatów, któ- Zastosowanie: rym przypisano symbol N — substancje ipreparaty rakotwórcze, mutagenne lub dzia∏ajàce szkodliwie na rozrodczoÊç — zalecany dla wszystkich innych substancji i preparatów zaklasyfikowanych jako niebez- Kryteria stosowania: pieczne dla Êrodowiska. — obowiàzkowo dla wymienionych powy˝ej S62 W razie po∏kni´cia nie wywo∏ywaç wymiotów: substancji i preparatów, którym przypisano niezw∏ocznie zasi´gnàç porady lekarza i pokazaç przynajmniej jeden znast´pujàcych zwrotów: opakowanie lub etykiet´. R45, R46, R49, R60 lub R61. Zastosowanie: S56 Zu˝yty produkt oraz opakowanie dostarczyç na sk∏adowisko odpadów niebezpiecznych. — substancje i preparaty zaklasyfikowane jako szkodliwe z przypisanym zwrotem R65, zgod- Zastosowanie: nie zkryteriami klasyfikacji — wszystkie substancje niebezpieczne iprepara- — nie stosuje si´ dla substancji i preparatów ty niebezpieczne wprowadzanych do obrotu w postaci aerozo- Kryteria stosowania: lu lub w pojemnikach wyposa˝onych w szczelne urzàdzenia do wytwarzania aero- — zalecane dla wszystkich substancji niebezzolu piecznych i preparatów niebezpiecznych, które mogà byç u˝ywane przez konsumentów Kryteria stosowania: iktóre nale˝y usuwaç wten sposób. — obowiàzkowo w przypadku substancji i pre- S57 U˝ywaç odpowiednich pojemników zapobiegajà- paratów, o których mowa powy˝ej, je˝eli sà cych ska˝eniu Êrodowiska. przeznaczone do sprzeda˝y dla konsumentów lub mogà byç przez nich stosowane, je˝eli Zastosowanie: obowiàzkowo nie zastosowano zwrotów S45 — substancje i preparaty, którym przypisano lub S46 symbol N — zalecany dla substancji i preparatów, o któ- Kryteria stosowania: rych mowa powy˝ej, stosowanych w dzia∏al- — ograniczone do substancji i preparatów nie- noÊci zawodowej, je˝eli obowiàzkowo nie zaprzeznaczonych dla konsumentów. stosowano zwrotów S45 lub S46.

S63 W przypadku zatrucia drogà oddechowà wypro- sano zwroty R20, R23 lub R26. W poszczególwadziç lub wynieÊç poszkodowanego na Êwie˝e nych przypadkach konieczna jest ocena ekspowietrze izapewniç warunki do odpoczynku. perta w celu oszacowania, czy preparat ze wzgl´du na jego w∏aÊciwoÊci i opakowanie Zastosowanie: mo˝e stwarzaç zagro˝enie dla osoby go stosu- — substancje ipreparaty bardzo toksyczne itok- jàcej. syczne (gazy, pary, py∏y, ciecze lotne) SPo 5 Dok∏adnie wietrzyç pomieszczenia poddane za- — substancje i preparaty dzia∏ajàce uczulajàco biegowi/szklarnie (przez okreÊlony czas). Przed na uk∏ad oddechowy ponownym wejÊciem poczekaç do wyschni´- cia cieczy. Kryteria stosowania: Zwrot mo˝e byç przypisywany Êrodkom ochro- — obowiàzkowo w przypadku substancji i preny roÊlin stosowanym wszklarniach lub winparatów z przypisanymi zwrotami R26, R23 nych zamkni´tych przestrzeniach, takich jak lub R42, które mogà byç stosowane przez magazyny. konsumentów w sposób powodujàcy nara˝enie drogà oddechowà. 2. Kryteria doboru zwrotów okreÊlajàcych warunki bezpiecznego stosowania ze wzgl´du na ochron´ Êro- S64 W przypadku po∏kni´cia wyp∏ukaç usta wodà — dowiska (SPe). nigdy nie stosowaç uosób nieprzytomnych. SPe 1 W celu ochrony wód podziemnych/organi- Zastosowanie: zmów glebowych nie stosowaç tego ani ˝adne- — substancje ipreparaty ˝ràce lub dra˝niàce go innego produktu zawierajàcego (okreÊliç Kryteria stosowania: substancj´ aktywnà lub klas´ substancji, kiedy dotyczy) d∏u˝ej ni˝ (okreÊlony czas)/cz´Êciej ni˝ — zalecane dla substancji i preparatów wymie- (okreÊlona cz´stoÊç). nionych powy˝ej, które mogà byç stosowane przez konsumentów, gdy nale˝y podjàç takie Zwrot przypisuje si´ Êrodkom ochrony roÊlin, dzia∏anie. dla których ocena przeprowadzona zgodnie zjednolitymi zasadami wykazuje, wprzypadku II. Kryteria doboru dodatkowych zwrotów jednego lub kilku zastosowaƒ wymienionych okreÊlajàcych warunki bezpiecznego stona oznakowaniu, ˝e Êrodki zaradcze zmniejszasowania Êrodków ochrony roÊlin jàce ryzyko sà niezb´dne, aby uniknàç kumula- 1. Kryteria doboru zwrotów okreÊlajàcych warunki cji w glebie, ujemnych skutków dla d˝d˝ownic bezpiecznego stosowania wodniesieniu do osób sto- oraz innych makro- albo mikroorganizmów sujàcych Êrodki ochrony roÊlin (SPo). glebowych lub zanieczyszczenia wód podziemnych. SPo 1 Po kontakcie ze skórà najpierw usunàç produkt suchà szmatkà, anast´pnie przemyç skór´ du- SPe 2 W celu ochrony wód podziemnych/organi- ˝à iloÊcià wody. zmów wodnych nie stosowaç na glebach (okreÊliç typ gleby lub warunki glebowe). Zwrot przypisuje si´ Êrodkom ochrony roÊlin zawierajàcym sk∏adniki, które mogà gwa∏tow- Zwrot przypisuje si´ jako Êrodek zaradczy nie reagowaç zwodà, takie jak cyjanki lub fos- zmniejszajàcy ryzyko w celu unikni´cia potenforek glinu. cjalnego zanieczyszczenia wód podziemnych lub powierzchniowych w podatnych warun- SPo 2 Wypraç odzie˝ ochronnà po u˝yciu. kach (np. zwiàzanych z rodzajem gleby, topo- Zwrot jest zalecany w przypadku, gdy wyma- grafià lub w przypadku gleb zdrenowanych), gane jest stosowanie odzie˝y ochronnej przez je˝eli ocena przeprowadzona zgodnie z jednoosoby stosujàce produkt. Jest obowiàzkowy litymi zasadami wykazuje, wprzypadku jednedla wszystkich Êrodków ochrony roÊlin zakla- go lub kilku zastosowaƒ wymienionych na syfikowanych jako bardzo toksyczne lub tok- oznakowaniu, ˝e Êrodki zaradcze zmniejszajàce syczne. ryzyko sà konieczne, aby uniknàç skutków, których nie mo˝na zaakceptowaç. SPo 3 Po zapaleniu produktu nie wdychaç dymu i niezw∏ocznie opuÊciç obszar poddany zabie- SPe 3 W celu ochrony organizmów wodnych/roÊlin gowi. nieb´dàcych obiektem zwalczania/stawonogów nieb´dàcych obiektem zwalczania/owa- Zwrot przypisuje si´ Êrodkom ochrony roÊlin dów konieczne jest okreÊlenie strefy ochronnej stosowanym do fumigacji w przypadkach, wodleg∏oÊci (okreÊlona odleg∏oÊç) od terenów wktórych u˝ycie Êrodków ochrony indywidualnieu˝ytkowanych rolniczo/zbiorników i cieków nej dróg oddechowych nie jest uzasadnione. wodnych. SPo 4 Opakowanie otwieraç na zewnàtrz pomiesz- Zwrot ten przypisuje si´ w celu ochrony roÊlin czeƒ iwsuchych warunkach. nieb´dàcych obiektem zwalczania, stawonogów Zwrot przypisuje si´ Êrodkom ochrony roÊlin nieb´dàcych obiektem zwalczania lub organizawierajàcym sk∏adniki, które mogà gwa∏tow- zmów wodnych, je˝eli ocena przeprowadzona nie reagowaç z wodà lub z wilgotnym powie- zgodnie z jednolitymi zasadami wykazuje, trzem, takie jak fosforek glinu, lub mogà spo- w przypadku jednego lub kilku zastosowaƒ wywodowaç samorzutny zap∏on, takie jak alkile- mienionych na oznakowaniu, ˝e Êrodki zaradcze nobis(ditiokarbaminiany). Zwrot mo˝na przy- zmniejszajàce ryzyko sà niezb´dne, aby uniknàç pisaç tak˝e lotnym produktom, którym przypi- skutków, których nie mo˝na zaakceptowaç.

SPe 4 W celu ochrony organizmów wodnych/roÊlin waƒ wymienionych na oznakowaniu, ˝e Êrodki nieb´dàcych obiektem zwalczania nie stoso- zaradcze zmniejszajàce ryzyko muszà byç podwaç na nieprzepuszczalnych powierzchniach, j´te, aby chroniç pszczo∏y iinne owady zapylatakich jak: asfalt, beton, bruk, torowiska, iwin- jàce oraz ich potomstwo. nych przypadkach, gdy istnieje wysokie ryzyko 3. Kryteria doboru zwrotów okreÊlajàcych warunki sp∏ywania cieczy. bezpiecznego stosowania odnoszàcych si´ do dobrej W zale˝noÊci od sposobu stosowania Êrodka praktyki rolniczej (SPa). ochrony roÊlin mo˝na przypisywaç ten zwrot, SPa 1 Wcelu unikni´cia powstawania odpornoÊci nie aby zmniejszyç ryzyko sp∏ywania cieczy wcelu stosowaç tego ani ˝adnego innego produktu ochrony organizmów wodnych albo roÊlin niezawierajàcego (okreÊliç substancj´ aktywnà b´dàcych obiektem zwalczania. lub klas´ substancji, kiedy dotyczy) d∏u˝ej ni˝ SPe 5 W celu ochrony ptaków/ssaków wolno ˝yjà- (okreÊlony czas)/cz´Êciej ni˝ (okreÊlona cz´- cych produkt musi byç ca∏kowicie przykryty stoÊç). glebà; zapewniç, ˝e produkt jest równie˝ ca∏ko- Zwrot przypisuje si´, gdy takie ograniczenie wicie przykryty na koƒcach rz´dów. jest niezb´dne, aby ograniczyç ryzyko rozwoju Zwrot ten przypisuje si´ Êrodkom ochrony odpornoÊci. roÊlin, takim jak np. granule, które muszà 4. Kryteria doboru zwrotów okreÊlajàcych warunki zostaç przykryte, aby chroniç ptaki lub ssaki bezpiecznego stosowania dla rodentycydów (SPr). wolno ˝yjàce. SPr 1 Przyn´ty muszà byç roz∏o˝one w taki sposób, SPe 6 W celu ochrony ptaków/ssaków wolno ˝yjà- aby zminimalizowaç ryzyko zjedzenia przez incych usuwaç rozsypany produkt. ne zwierz´ta. Zabezpieczyç przyn´t´ wten spo- Zwrot ten przypisuje si´ Êrodkom ochrony sób, aby nie mog∏a zostaç wywleczona przez roÊlin, takim jak np. granule, aby uniknàç spo- gryzonie. ˝ycia przez ptaki lub ssaki wolno ˝yjàce. Zwrot Zwrot umieszcza si´ na etykiecie wsposób wizalecany dla wszystkich preparatów w stanie doczny, aby zapewniç podporzàdkowanie si´ sta∏ym, które u˝ywane sà wpostaci nierozcieƒ- osób stosujàcych Êrodki zwalczajàce gryzonie, czonej. tak aby mo˝liwoÊç niew∏aÊciwego u˝ycia by∏a SPe 7 Nie stosowaç wokresie rozrodczym ptaków. ograniczona do minimum. Zwrot ten przypisuje si´, gdy ocena przepro- SPr 2 Obszar poddany zabiegowi musi byç oznakowadzona zgodnie z jednolitymi zasadami wy- wany podczas zabiegu. Wyszczególniç niebezkazuje, wprzypadku jednego lub kilku zastoso- pieczeƒstwo zatrucia antykoagulantem (pierwotnego lub wtórnego) iw∏aÊciwe antidotum. waƒ wymienionych na oznakowaniu, ˝e taki Êrodek zaradczy jest niezb´dny. Zwrot umieszcza si´ na etykiecie wsposób widoczny, tak aby przypadkowe zatrucie by∏o wy- SPe 8 Niebezpieczne dla pszczó∏/W celu ochrony ∏àczone tak dalece, jak jest to mo˝liwe. pszczó∏ i innych owadów zapylajàcych nie stosowaç na roÊliny uprawne w czasie kwitnie- SPr 3 Martwe gryzonie usuwaç z obszaru poddanenia/Nie u˝ywaç w miejscach, gdzie pszczo∏y go zabiegowi ka˝dego dnia. Nie wyrzucaç do majà po˝ytek/Usunàç lub przykryç ule na czas pojemników na odpady komunalne i nie wyzabiegu i przez (okreÊliç czas) po zabiegu/Nie woziç na sk∏adowiska odpadów przeznaczostosowaç, kiedy wyst´pujà kwitnàce chwa- nych do unieszkodliwiania odpadów komunalsty/Usuwaç chwasty przed kwitnieniem/Nie nych. stosowaç przed (okreÊliç czas). Aby uniknàç wtórnego zatrucia zwierzàt zwrot Zwrot ten przypisuje si´, gdy ocena przepro- przypisuje si´ wszystkim rodentycydom zawiewadzona zgodnie z jednolitymi zasadami wy- rajàcym antykoagulanty jako substancje akkazuje, wprzypadku jednego lub kilku zastoso- tywne.

Podczas stosowania powstajà niebezpieczne 10. Preparaty zawierajàce substancje z przypisanym opary. zwrotem R67 „Pary mogà wywo∏ywaç uczucie sennoÊci izawroty g∏owy.” Zapoznaj si´ zinformacjà dostarczonà przez producenta. — oznakowanie na opakowaniu takiego preparatu musi zawieraç napis onast´pujàcej treÊci „Pary Przestrzegaj instrukcji bezpiecznego stosowamogà wywo∏ywaç uczucie sennoÊci i zawroty nia.”. g∏owy.”, je˝eli preparat zawiera co najmniej 7. Preparaty dost´pne w postaci wyrobów aerozolo- jednà substancj´, której zgodnie z kryteriami, wych oznakowuje si´ dodatkowo zgodnie z przepi- o których mowa w art. 4 ust. 2 ustawy, przypisami w sprawie szczegó∏owych wymagaƒ, jakim sano zwrot R67 i∏àczne st´˝enie tych substancji powinny odpowiadaç wyroby aerozolowe. wpreparacie wynosi co najmniej 15 %, oraz je- 8. Preparaty niezaklasyfikowane jako uczulajàce, za- ˝eli preparat nie zosta∏ zaklasyfikowany z przywierajàce przynajmniej jednà substancj´ uczulajàcà pisaniem zwrotów wskazujàcych rodzaj zagro- ˝enia R20, R23, R26, R68/20, R39/23 lub R39/26 — oznakowanie na opakowaniach preparatów zalub preparat znajduje si´ w opakowaniu niewierajàcych przynajmniej jednà substancj´ za- przekraczajàcym 125 cm3. klasyfikowanà jako uczulajàca w st´˝eniu wyno- 11. Cementy ipreparaty zawierajàce cement szàcym co najmniej 0,1 % albo w st´˝eniu wskazanym w odpowiedniej nocie dla danej — oznakowanie na opakowaniach cementów ipresubstancji w wykazie musi zawieraç napis o na- paratów zawierajàcych cement, wktórych zawarst´pujàcej treÊci: toÊç chromu w postaci rozpuszczalnych zwiàzków chromu(VI) wodniesieniu do ca∏kowitej su- „Zawiera (nazwa substancji uczulajàcej). Mo˝e chej masy cementu wynosi wi´cej ni˝ 0,0002 %, powodowaç wystàpienie reakcji alergicznej.”. umieszcza si´ napis onast´pujàcej treÊci: 9. Ciek∏e preparaty zawierajàce chlorowcowe pochod- „Zawiera chrom(VI). Mo˝e powodowaç wystàne w´glowodorów pienie reakcji alergicznej.”, — oznakowanie na opakowaniach ciek∏ych prepaje˝eli preparat nie zosta∏ ju˝ zaklasyfikowany ratów, w przypadku których nie by∏o mo˝liwe i oznakowany jako uczulajàcy z przypisanym wyznaczenie temperatury zap∏onu lub o temperaturze zap∏onu wy˝szej ni˝ 55 °Cizawierajàcych zwrotem R43. chlorowcowe pochodne w´glowodorów oraz za- C. Preparaty niezaklasyfikowane jako niewierajàcych w st´˝eniu przekraczajàcym 5 % bezpieczne, o których mowa w art. 31 substancje ∏atwo palne lub wysoce ∏atwo palne, ust. 3 rozporzàdzenia nr 1907/2006 musi zawieraç odpowiedni napis o nast´pujàcej Preparaty, o których mowa w art. 31 ust. 3 rozpotreÊci: rzàdzenia nr 1907/2006, je˝eli nie sà przeznaczone „Podczas stosowania mo˝e przekszta∏ciç si´ dla konsumentów wsubstancj´ ∏atwo palnà.” — oznakowanie na opakowaniach takich preparaalbo tów musi zawieraç napis onast´pujàcej treÊci: „Podczas stosowania mo˝e przekszta∏ciç si´ „Karta charakterystyki dost´pna na ˝àdanie u˝ytwsubstancj´ wysoce ∏atwo palnà.”. kownika prowadzàcego dzia∏alnoÊç zawodowà.”.

Za∏àcznik nr 5 SPOSÓB USTALANIA ALTERNATYWNEJ NAZWY RODZAJOWEJ SUBSTANCJI CHEMICZNEJ NA PODSTAWIE PODZIA¸U SUBSTANCJI NA GRUPY IPODGRUPY Ogólne zasady ustalania nazwy rodzajowej 2) okreÊliç, wjakim stopniu nale˝y wziàç pod uwag´ najwa˝niejsze grupy funkcyjne lub pierwiastki. Wcelu ustalenia nazwy rodzajowej nale˝y: 1) ustaliç grup´ funkcyjnà lub podstawowy pierwia- Wzi´te pod uwag´ grupy funkcyjne lub pierwiaststek w czàsteczce, odpowiedzialne za g∏ówne za- ki wska˝à nazw´ grupy lub podgrupy, które przedstagro˝enia stwarzane przez substancj´; wiono poni˝ej. Podzia∏ substancji na podstawowe grupy ipodgrupy

Nr 53 — 4772 — Poz. 439

011 Związki sodu

012 Związki magnezu

Organiczne związki magnezu

013 Związki glinu

Organiczne związki glinu

014 Związki krzemu

Silikony

Krzemiany

Związki fosforu

Kwasy zawierające fosfor

Związki fosfoniowe

Estry kwasu fosforowego(V)

Fosforany(V) Fosforany((lll) (fosforyny)

Fosforoamidy i ich pochodne

Związki siarki

Kwasy zawierające siarkę

Tiole (merkaptany)

Siarczany(Vl)

Siarczany(IV) (siarczyny)

Związki chloru Chlorany(V) Chlorany(VII) (nadchlorany)

018 Związki argonu

019 Związki potasu

020 Związki wapnia

021 Związki skandu 022 Związki tytanu

023 Związki wanadu

024 Związki chromu

Związki chromu(Vl)

025 Związki manganu

Związki żelaza

Związki kobaltu

Związki niklu

Związki miedzi

Związki cynku

Organiczne związki cynku

Nr 53 — 4773 — Poz. 439

sz N

031 Związki galu 032 Związki germanu 033 Związki arsenu

034 Związki selenu

035 Związki bromu

036 Związki kryptonu 037 Związki rubidu 038 Związki strontu 039 Związki itru

040 Związki cyrkonu

041 Związki niobu

042 Związki molibdenu 043 Związki technetu 044 Związki rutenu 045 Związki rodu

046 Związki palladu

047 Związki srebra 048 Związki kadmu 049 Związki indu 050 Związki cyny

Organiczne związki cyny

051 Związki antymonu

052 Związki telluru 053 Związki jodu 054 Związki ksenonu

055 Związki cezu 056 Związki baru 057 Związki lantanu

058 Związki ceru 059 Związki prazeodymu

060 Związki neodymu

061 Związki prometu

062 Związki samaru 063 Związki europu 064 Związki gadolinu 065 Związki terbu 066 Związki dysprozu

067 Związki holmu 068 Związki erbu 069 Związki tulu

Nr 53 — 4774 — 1 2 070 Związki iterbu 071 Związki lutetu 072 Związki hafnu 073 Związki tantalu 074 Związki wolframu 075 Związki renu 076 Związki osmu 077 Związki irydu 078 Związki platyny 079 Związki złota 080 Związki rtęci Organiczne związki rtęci 081 Związki talu 082 Związki ołowiu Organiczne związki ołowiu 083 Związki bizmutu 084 Związki polonu 085 Związki astatu 086 Związki radonu 087 Związki fransu 088 Związki radu 089 Związki aktynu 090 Związki toru 091 Związki protaktynu 092 Związki uranu 093 Związki neptunu 094 Związki plutonu 095 Związki ameryku 096 Związki kiuru 097 Związki berkelu 098 Związki kalifornu 099 Związki einsteinu 100 Związki fermu 101 Związki mendelewu 102 Związki noblu 103 Związki lorensu 601 Węglowodory Węglowodory aromatyczne

Nr 53 — 4775 — Poz. 439

-

Węglowodory alicykliczne

Wielopierścieniowe węglowodory aromatyczne (WWA)

602 Chlorowcowęglowodory

Chlorowcowęglowodory alifatyczne” Chlorowcowęglowodory aromatyczne!

Chlorowcowęglowodory alicykliczne!

! Należy wstawić odpowiedni chlorowiec: chloro-, bromo- etc. 603 Alkohole i ich pochodne

Alkohole alifatyczne

Alkohole aromatyczne

Alkohole alicykliczne

Alkanoloaminy

Epoksypochodne

Etery

Glikoloetery

Glikole i poliole

Fenole i ich pochodne

Chlorowcofenole i ich pochodne!

! Należy wstawić odpowiedni chlorowiec: chloro-, bromo- etc.

605 Aldehydy i ich pochodne

Aldehydy alifatyczne

Aldehydy aromatyczne

Aldehydy alicykliczne

Acetale alifatyczne Acetale aromatyczne Acetale alicykliczne

Ketony i ich pochodne

Ketony alifatyczne

Ketony aromatyczne”

Ketony alicykliczne

' Łącznie z chinonami

607 Kwasy organiczne i ich pochodne

Kwasy alifatyczne

Kwasy chlorowcoalifatyczne”

Kwasy aromatyczne

Kwasy chlorowcoaromatyczne!

Nr 53

Kwasy alicykliczne

Kwasy chlorowcoalicykliczne! Bezwodniki alifatyczne

Bezwodniki chlorowcoalifatyczne!

Bezwodniki aromatyczne

Bezwodniki chlorowcoaromatyczne!

Bezwodniki alicykliczne

Bezwodniki chlorowcoalicykliczne

Sole kwasów alifatycznych

Sole kwasów chlorowcoalifatycznych” Sole kwasów aromatycznych

Sole kwasów chlorowcoaromatycznych! Sole kwasów alicyklicznych

Sole kwasów chlorowcoalicyklicznych!

Estry kwasów alifatycznych

Estry kwasów chlorowcoalifatycznych!

Estry kwasów aromatycznych

Estry kwasów chlorowcoaromatycznych!

Estry kwasów alicyklicznych

Estry kwasów chlorowcoalicyklicznych!

Estry glikoloeterów

Akrylany

Metakrylany

Laktony Halogenki acylowe

! Należy wstawić odpowiedni chlorowiec: chloro-, bromo- etc.

Nitryle i ich pochodne

Nitrozwiązki

Chloronitrozwiązki

Azo- i azoksyzwiązki

Aminy

Aminy alifatyczne i ich pochodne

Aminy aromatyczne i ich pochodne Aminy alicykliczne i ich pochodne Anilina i jej pochodne

Benzydyna i jej pochodne

613 Zasady heterocykliczne i ich pochodne

Benzoimidazol i jego pochodne

Imidazol i jego pochodne

Nr 53

Pyretroidy

Chinolina i jej pochodne

Triazyna i jej pochodne

Triazol i jego pochodne

614 Glikozydy i alkaloidy

Alkaloidy i ich pochodne

Glikozydy i ich pochodne

615 Cyjaniany i izocyjaniany

Cyjaniany

Izocyjaniany

616 Amidy i ich pochodne

Acetamid i jego pochodne

Anilidy

617 Nadtlenki organiczne

647 Enzymy

648 Złożone węglopochodne

Ekstrakt kwaśny Ekstrakt alkaliczny

Olej antracenowy

Pozostałość po ekstrakcji oleju antracenowego Frakcja oleju antracenowego

Olej karbolowy

Pozostałość po ekstrakcji oleju karbolowego

Ciecze węglowe po ekstrakcji ciekłym rozpuszczalnikiem

Ciecze węglowe, roztwory z ekstrakcji ciekłym rozpuszczalnikiem

Olej węglowy Smoła węglowa

Ekstrakt smoły węglowej

Pozostałości stałe ze smoły węglowej

Koks (smoła węglowa) niskotemperaturowy, pak wysokotemperaturowy

Koks (smoła węglowa), pak węglowy wysokotemperaturowy

Koks (smoła węglowa), mieszany pak węglowy wysokotemperaturowy Benzol surowy

Fenole surowe

Surowe zasady smołowe

Destylaty zasadowe

Destylaty fenolowe

Destylaty

Nr 53 — 4778 — Poz. 439

Destylaty (węgiel), ekstrakt podstawowy z ekstrakcji ciekłym rozpuszczalnikiem

Destylaty (węgiel), hydrokrakowany ekstrakt rozpuszczalnikowy

Destylaty średnie (węgiel), hydrokrakowany ekstrakt węglowy, uwodorniony

Destylaty średnie (węgiel), hydrokrakowany ekstrakt węglowy

Pozostałości po ekstrakcji (węgiel), niskotemperaturowa alkaliczna smoła węglowa

Olej świeży

Oleje napędowe (paliwa Diesla), hydrokrakowany ekstrakt węglowy, uwodorniony

Paliwa lotnicze Jet, hydrokrakowany ekstrakt węglowy, uwodorniony

Benzyna, węgiel ekstrahowany rozpuszczalnikowo, frakcja naftowa hydrokrakowana

Produkty procesów termicznych

Ciężki olej antracenowy

Redestylat ciężkiego oleju antracenowego Olej lekki

Pozostałości po ekstrakcji oleju lekkiego, wysokowrzące

Pozostałości po ekstrakcji oleju lekkiego, średniowrzące

Pozostałości po ekstrakcji oleju lekkiego, niskowrzące

Redestylat oleju lekkiego, wysokowrzący

Redestylat oleju lekkiego, średniowrzący

Redestylat oleju lekkiego, niskowrzący

Olej metylonaftalenowy

Pozostałość po ekstrakcji oleju metylonaftalenowego

Frakcja naftowa (węgiel), hydrokrakowany ekstrakt rozpuszczalnikowy Olej naftalenowy

Pozostałość po ekstrakcji oleju naftalenowego

Redestylat oleju naftalenowego Pak Redestylat paku

Pozostałość pakowa Pozostałość pakowa po obróbce cieplnej

Pozostałość pakowa, utleniona

Produkty pirolizy

Redestylaty

Pozostałości po ekstrakcji ciekłym rozpuszczalnikiem (węgiel) Smoła z węgla brunatnego

Smoła z węgla brunatnego, niskotemperaturowa

Olej smołowy, wysokowrzący

Olej smołowy, średniowrzący

Olej płuczkowy Pozostałość po ekstrakcji oleju płuczkowego

Redestylat oleju płuczkowego

ObjaÊnienia: G∏ówne nazwy rodzajowe utworzono poprzez: — wskazanie wsubstancjach organicznych inieorganicznych podstawowego pierwiastka, który charakteryzuje czàsteczk´ ijej podstawowe w∏aÊciwoÊci; podobnie jak wnumerze indeksowym pierwiastek jest wskazany przez jego liczb´ atomowà, — wskazanie odpowiedniej grupy funkcyjnej substancji organicznej; podobnie jak w numerze indeksowym grupom substancji charakteryzowanych przez grupy funkcyjne przypisano numery od 601 do 649. Wniektórych przypadkach obok nazwy g∏ównych grup podano nazw´ podgrupy. Sposób korzystania ztabeli: Po ustaleniu, czy substancja nale˝y do jednej czy do kilku grup lub podgrup wymienionych w tabeli, alternatywnà nazw´ rodzajowà nale˝y ustaliç wnast´pujàcy sposób: 1. Je˝eli nazwa grupy lub podgrupy wystarcza do scharakteryzowania pierwiastka lub grupy funkcyjnej okreÊlajàcych charakter dzia∏ania substancji, nale˝y wybraç t´ nazw´ jako alternatywnà nazw´ rodzajowà, np.: — 1,4-dihydroksybenzen grupa 604: fenole iich pochodne alternatywna nazwa rodzajowa: pochodne fenoli — butan-1-ol grupa 603: alkohole iich pochodne podgrupa: alkohole alifatyczne alternatywna nazwa rodzajowa: alkohol alifatyczny

izopropoksyetanol grupa 603: alkohole iich pochodne podgrupa: glikoloetery alternatywna nazwa rodzajowa: glikoloeter — akrylan metylu grupa 607: kwasy organiczne iich pochodne podgrupa: akrylany alternatywna nazwa rodzajowa: akrylan. 2. Je˝eli nazwa grupy lub podgrupy nie wystarcza do scharakteryzowania pierwiastka lub grupy funkcyjnej okreÊlajàcych charakter dzia∏ania substancji, alternatywna nazwa rodzajowa b´dzie kombinacjà nazw odpowiednich, ró˝nych grup lub podgrup: — chlorobenzen grupa 602: chlorowcow´glowodory podgrupa: chlorowcow´glowodory aromatyczne grupa 017: zwiàzki chloru alternatywna nazwa rodzajowa: chlorow´glowodór aromatyczny — kwas 2,3,6-trichlorofenylooctowy grupa 607: kwasy organiczne podgrupa: kwasy chlorowcoaromatyczne grupa 017: zwiàzki chloru alternatywna nazwa rodzajowa: kwas chloroaromatyczny

chloro-1-nitropropan grupa 610: chloronitrozwiàzki grupa 601: w´glowodory podgrupa: w´glowodory alifatyczne alternatywna nazwa rodzajowa: chloronitrow´glowodór alifatyczny — ditiopirofosforan(V) tetrapropylu grupa 015: zwiàzki fosforu podgrupa: estry kwasu fosforowego(V) grupa 016: zwiàzki siarki alternatywna nazwa rodzajowa: ester kwasu tiofosforowego(V). Wprzypadku niektórych pierwiastków, zw∏aszcza metali, nazwa grupy lub podgrupy powinna zawieraç okreÊlenia „organiczny” albo „nieorganiczny”, np.: — dichlorek dirt´ci grupa 080: zwiàzki rt´ci alternatywna nazwa rodzajowa: nieorganiczny zwiàzek rt´ci — octan baru grupa 056: zwiàzki baru alternatywna nazwa rodzajowa: organiczny zwiàzek baru — azotan(III) etylu grupa 007: zwiàzki azotu podgrupa: azotany(III) alternatywna nazwa rodzajowa: azotan(III) organiczny — wodorosiarczan(IV) sodu grupa 016: zwiàzki siarki alternatywna nazwa rodzajowa: nieorganiczny zwiàzek siarki.

Za∏àcznik nr 6 INFORMACJE WYMAGANE WE WNIOSKU DO INSPEKTORA OWYRA˚ENIE ZGODY NA ZAMIESZCZENIE NA OZNAKOWANIU ALTERNATYWNEJ NAZWY RODZAJOWEJ I.Informacje wymagane we wniosku do Inspektora 1) nazw´ idok∏adny adres, wraz znumerem telefonu owyra˝eniezgodynazamieszczenienaoznakowa- osoby, która na terytorium Rzeczypospolitej Polniu alternatywnej nazwy rodzajowej w przypadku, skiej jest odpowiedzialna za wprowadzenie prepagdy zgoda na zastosowanie alternatywnej nazwy ratu do obrotu; rodzajowejniezosta∏awydanaw˝adnymzpaƒstw, októrychmowawart.11ust.1pkt4ustawy 2) to˝samoÊç substancji, co do której sk∏adany jest Wniosek ozamieszczenie na oznakowaniu alterna- wniosek, jej klasyfikacj´ oraz proponowanà altertywnej nazwy rodzajowej musi zawieraç nast´pujàce natywnà nazw´ rodzajowà, przedstawione w poinformacje: staci tabeli okreÊlonej poni˝szym wzorem:

3) uzasadnienie zachowania poufnoÊci co do to˝sa- — majà takie samo przeznaczenie, moÊci substancji; — we wszystkich takich preparatach nale˝y zasto- 4) przeznaczenie lub nazw´ handlowà preparatu; sowaç takà samà alternatywnà nazw´ rodzajowà. 5) przeznaczenie lub nazw´ handlowà we wszystkich paƒstwach, o których mowa w art. 11 ust. 1 pkt 4 B. Alternatywna nazwa rodzajowa musi byç taka saustawy, je˝eli sà inne; ma, jak nazwa u˝yta wpunkcie 3 karty charakterystyki preparatu. 6) sk∏ad preparatu zgodnie z przepisami rozporzàdzenia nr 1907/2006 dotyczàcymi sposobu sporzà- C. W przypadku preparatów importowanych na terydzania punktu 3 karty charakterystyki preparatu; torium Rzeczypospolitej Polskiej zwnioskiem mo- ˝e wystàpiç producent preparatu. W takim przy- 7) klasyfikacj´ preparatu pod wzgl´dem zagro˝eƒ padku wniosek mo˝e zostaç sporzàdzony wj´zyku dla zdrowia; angielskim. 8) oznakowanie preparatu; II. Informacje wymagane we wniosku do Inspektora o wyra˝enie zgody na zamieszczenie na oznako- 9) przewidywane zastosowania; waniu alternatywnej nazwy rodzajowej w przypadku,gdynazastosowaniealternatywnejnazwy 10) kart´ charakterystyki preparatu; rodzajowej zosta∏a wydana zgoda w jednym 11) oÊwiadczenie, ˝e w paƒstwach, o których mowa z paƒstw, o których mowa w art. 11 ust. 1 pkt 4 w art. 11 ust. 1 pkt 4 ustawy, na oznakowaniu lub ustawy w kartach charakterystyki nie zosta∏a ujawniona to˝samoÊç substancji. Wniosek ozamieszczenie na oznakowaniu alternatywnej nazwy rodzajowej musi zawieraç nast´pujàce informacje: ObjaÊnienia: 1) nazw´ idok∏adny adres wraz znumerem telefonu A. W celu unikni´cia sk∏adania wielokrotnych wnios- osoby, która na terytorium Rzeczypospolitej Polków dotyczàcych tej samej substancji obecnej skiej jest odpowiedzialna za wprowadzenie prepaw ró˝nych preparatach, z∏o˝enie jednego wniosku ratu do obrotu; wystarcza, je˝eli takie preparaty: 2) kopi´ decyzji w∏aÊciwego urz´du w jednym — zawierajà t´ samà substancj´ niebezpiecznà z paƒstw, o których mowa w art. 11 ust. 1 pkt 4 wtakich samych st´˝eniach, ustawy, o wydaniu zgody na zamieszczenie na — majà takà samà klasyfikacj´ ioznakowanie, oznakowaniu alternatywnej nazwy rodzajowej.

Szanowni Państwo

CENTRUM OBSŁUGI KANCELARII PREZESA RADY MINISTRÓW WYDZIAŁ WYDAWNICTW I POLIGRAFII

informuje o możliwości zaprenumerowania na 2009 rok wydawnictwa

SŁUŻBA PRACOWNICZA

Cena brutto — 102,72 zł (stawka VAT 7 %)

POLITYKA SPOŁECZNA

Cena brutto — 100 zł (stawka VAT 0 %)

DZIENNIK URZĘDOWY

KOMISJI NADZORU FINANSOWEGO

Cena brutto — 180 zł (stawka VAT 0 %)

PRENUMERATĘ ORAZ EGZEMPLARZE BIEŻĄCE I ARCHIWALNE MOŻNA ZAMÓWIĆ: dokonując wpłaty na konto bankowe: Bank Handlowy Ś.A. 81 1030 1508 0000 0005 0311 8017 (podając nazwę, adres, NIP zamawiającego) faksem: 0-22 694-62-06 e-mailem: wydawnictwaQ©cokprm.gov.pl, dziustOcokprm.gov.pl poprzez stronę internetową: www.wydawnictwa.cokprm.gov.pl

listownie pod adresem: Centrum Obsługi Kancelarii Prezesa Rady Ministrów Wydział Wydawnictw i Poligrafii ul. Powsińska 69/71, 02-903 Warszawa

Wszelkie informacje na temat prenumeraty powyższych wydawnictw można uzyskać pod numerami telefonów: 0-22 694-67-52, bezpłatna infolinia 0-800 287-581 (czynna w godz. 730—1530).

www.wydawnictwa.cokprm.gov.pl

PUNKTY SPRZEDAŻY DZIENNIKÓW URZĘDOWYCH

Punkty sprzedaży Centrum Obstugi Kancelarii Prezesa Rady Ministrów Wydział Wydawnictw i Poligrafii:

| A - poprzednia lokalizacja punktu

sprzedaży dz enn «ów urzędowych 00-582 Warszawa, al. Szucha 2/4 B - aktua na lokalizacja punktu tel. 022 629-61-73 00 00

zynny pn-pt w z. 80011 * czynny pn-pt w godz. 8 6 |cokpru| : La

sprzedaży

02-903 Warszawa, ul. Powsińska 69/71 (wejście od ul. Limanowskiego) UWAGA! Zmiana lokalizacji ====2—

tel. 022 694-62-96 czynny pn-pt w godz. 890—1600

W punktach sprzedaży Dziennika Ustaw i Monitora Polskiego sprzedaż wyłącznie za gotówkę.

Adresy pozostałych punktów sprzedaży:

Biata Podlaska 21-500, ul. Brzeska 41, Sprzedaż DU i MP, tel. 083 343-70-30 w. 474, faks 083 343-59-54 Bielsko-Biała 43-300, ul. Cieszyńska 8, Księgarnia Prawnicza, tel. 033 812-37-16

Bydgoszcz 85-102, ul. Jezuicka 3, Księgarnia „KODEKS”, tel. 052 321-28-48

Bydgoszcz 85-032, ul. Rejtana 5, Księgarnia Prawnicza „Toga”, tel./faks 052 322-62-20

Chorzów 41-500, ul. Składowa 17, PPUH DOGMA sz.c., tel. 032 346-15-35

Gdynia 81-393, ul. Żwirki i Wigury 8a, Księgarnia Prawnicza „ABC”, tel. 058 661-44-36

Gorzów Wielkopolski 66-413, ul. Jagiellończyka 8, Lubuski Urząd Wojewódzki, tel. 095 711-55-96 Kalisz 62-800, Aleja Wolności 13, Punkt Sprzedaży DU i MP przy Sądzie Okręgowym, tel. 062 765-77-91 Katowice 40-078, Plac Wolności 10A, Księgarnia Prawnicza, tel. 032 206-89-96

Kielce 25-312, ul. Warszawska 44, Punkt Sprzedaży DU i MP przy Sądzie Rejonowym, tel. 041 349-57-68 Konin 62-507, ul. Moniuszki 7/30, „CONSUS” s.c., tel. 063 245-72-02

Kraków 31-118, ul. Podwale 6, Główna Księgarnia Naukowa, tel. 012 422-37-17 w. 20

Krosno 38-400, ul. Kletówka 54a, „HEDOM”, tel./faks 013 432-02-02

Lublin 20-076, ul. Krakowskie Przedmieście 43a, Księgarnia „KODEKS”, tel. 081 535-91-44

Lwówek 64-310, ul. Ogrodowa 4, „NORCOM” Przedsiębiorstwo Handlowo-Ustugowe, tel. 061 814-85-84 Łódź 92-524, ul. Gorkiego 21/31, SUNRISE PHU, tel./faks 042 673-48-14

Łódź 91-415, Plac Wolności 10/11, P.H.U. „LEX” s.c., Księgarnia Prawnicza, tel./faks 042 632-49-30 Opole 45-057, ul. Ozimska 8, Księgarnia „NOWA”, tel./faks 077 441-76-22

Opole 45-710, ul. Niemodlińska 19 lok. 36, Firma Handlowo-Ustugowa MATMAR, tel. 077 474-78-79 Piaseczno 05-500, Nowa Iwiczna, ul. Krasickiego 11, „AS PRESS”, tel./faks 022 750-84-24

Płock 09-400, ul. Kościuszki 6, Książnica Ptocka Biblioteka, tel. 024 268-00-01, faks 024 262-31-17 Radom 26-600, ul. Czachowskiego 21A, Kiosk „MIR”, tel. 048 340-27-80

Skoczów 43-430, ul. Powstańców Śląskich 3, Ustugi Rynkowe, tel. 033 851-37-33, faks 033 853-30-14 Stupsk 76-200, ul. Norwida 10/50, Agencja „STA-HA”, tel. 059 842-37-69

Szczecin 70-560, ul. Grodzka 13/1, Biuro Ustugowo-Handlowe „Proleks”, tel. 091 489-34-31, faks 091 489-30-69 Warszawa 01-785, ul. Broniewskiego 8A, Firma Prywatna AMOS, tel. 022 639-73-67, faks 022 663-11-46 Warszawa 02-967, ul. Uprawna 2, G.L.M. Morawski 8. Gajewski Spótka Jawna, tel./faks 022 649-41-61 Wrocław 50-046, ul. Sądowa 4, Księgarnia Adwokacka, tel./faks 071 347-13-07

Wrocław 50-075, ul. Krupnicza 6/8, „Paragraf” Akcydensy s.c., tel./faks 071 341-75-44 w. 24

Wrocław 50-046, ul. Sądowa 1, Księgarnia „KODEKS”, tel. 071 370-42-96

WIĘCEJ INFORMACJI: www.wydawnictwa.cokprm.gov.pl

Wydawca:Kancelaria Prezesa Rady Ministrów Redakcja:RzàdoweCentrum Legislacji — DepartamentDziennika Ustaw i Monitora Polskiego Al. Ujazdowskie 1/3, 00-583 Warszawa, tel. 0-22 622-66-56 Sk∏ad, druk i kolporta˝: Centrum Obs∏ugi Kancelarii Prezesa Rady Ministrów — Wydzia∏ Wydawnictw i Poligrafii, ul. Powsiƒska 69/71, 02-903 Warszawa, tel. 0-22 694-67-52;faks0-22 694-62-06 Bezp∏atna infolinia: 0-800-287-581(czynna w godz. 730–1530) www.cokprm.gov.pl e-mail: dziust@cokprm.gov.pl, wydawnictwa@cokprm.gov.pl T∏oczono z polecenia Prezesa Rady Ministrów w Centrum Obs∏ugi Kancelarii Prezesa Rady Ministrów — Wydzia∏ Wydawnictw i Poligrafii, ul. Powsiƒska 69/71, 02-903 Warszawa Zam. 841/W/C/2009 ISSN 0867-3411 Cena 7,50 z∏ (w tym 7 % VAT)