Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 1 kwietnia 2008 r. w sprawie wprowadzenia na 2008 rok programów zwalczania i kontroli gruźlicy bydła, enzootycznej białaczki bydła, zakażeń wirusami wysoce zjadliwej grypy ptaków u drobiu i ptaków dzikich oraz zwalczania gąbczastej encefalopatii bydła i wścieklizny

Wprowadza si´ w 2008 r. na terytorium Rze- a) gàbczastej encefalopatii byd∏a (Bovine spongi- czypospolitej Polskiej program: form encephalopathy — BSE), który jest okre- 1) zwalczania i kontroli: Êlony w za∏àczniku nr 4 do rozporzàdzenia, a) gruêlicy byd∏a (Bovine tuberculosis), który jest b) wÊcieklizny (Rabies), który jest okreÊlony w za- okreÊlony w za∏àczniku nr 1 do rozporzàdzenia, ∏àczniku nr 5 do rozporzàdzenia. b) enzootycznej bia∏aczki byd∏a (Enzootic bovine leucosis — EBL), który jest okreÊlony w za∏àcz-

Rozporzàdzenie wchodzi w˝ycie zdniem og∏o- niku nr 2 do rozporzàdzenia, szenia. ——————— 1)Zmiany wymienionej ustawy zosta∏y og∏oszone w Dz. U. z2005 r. Nr 23, poz. 188 iNr 33, poz. 289, z2006 r. Nr 17, poz. 127, Nr 144, poz. 1045 i Nr 249, poz. 1830 oraz z2007 r. Nr 133, poz. 920. Prezes Rady Ministrów: D. Tusk</td></tr><tr><td>——————— 1)Zmiany wymienionej ustawy zosta∏y og∏oszone w Dz. U. z2005 r. Nr 23, poz. 188 iNr 33, poz. 289, z2006 r. Nr 17, poz. 127, Nr 144, poz. 1045 i Nr 249, poz. 1830 oraz z2007 r. Nr 133, poz. 920.</td></tr></tbody></table></div>

Za∏àcznik do rozporzàdzenia Rady Ministrów zdnia 1 kwietnia 2008 r. (poz. 399) Za∏àcznik nr 1 Nr 64 — 3503 — Poz. 399 łódzkie 1969 małopolskie 1965 | mazowieckie 1968 "| opolskie 1971 podkarpackie 1964 podlaskie 1963 | pomorskie śląskie świętokrzyskie warmińsko-mazurskie 1970 wielkopolskie 1975 zachodniopomorskie 1973 Po uznaniu Polski za kraj wolny od gruźlicy bydła, zapoczątkowano w 1975 r. badanie bydła według schematu: 1/3 pogłowia bydła rocznie na terenie każdego województwa, zgodnie z przyjętym przez Ministra Rolnictwa programem kontroli gruźlicy bydła. Wspomniany program kontroli, aktualizowany w ramach „Rocznych założeń dla kontroli chorób zakaźnych zwierząt”, obowiązywał do 1999 r., kiedy kwestię monitoringu gruźlicy bydła uregulowało rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 12 października 1999 r. w sprawie określenia rodzaju prób, zakresu badań i sposobu prowadzenia dokumentacji przy badaniach kontrolnych występowania zakażeń zwierząt oraz pozostałości chemicznych, biologicznych, leków i skażeń promieniotwórczych w tkankach zwierząt, mięsie, środkach spożywczych pochodzenia zwierzęcego i niejadalnych surowcach zwierzęcych (Dz. U. Nr 93, poz. 1080, z późn. zm.). Zgodnie z regulacją zawartą w wyżej wymienionym rozporządzeniu, w każdym roku należało przeprowadzić badanie testem tuberkulinowym 1/3 pogłowia bydła w wieku powyżej 6 tygodnia życia znajdującego się na obszarze każdego powiatu, tak aby w 3 kolejnych latach zbadać całe pogłowie bydła na obszarze powiatu. Następnie kwestia monitoringu gruźlicy bydła uregulowana została w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 4 kwietnia 2003 r. w sprawie określenia jednostek chorobowych, sposobu prowadzenia kontroli, zakresu badań Nr 64 — 3504 — Poz. 399 oraz zasady ich finansowania (Dz. U. Nr 62 poz. 571). Zmiana, w porównaniu z wcześniejszą regulacją polegała na sprecyzowaniu, że badania odbywają się przy zastosowaniu metody tuberkulinizacji śródskórnej. Od grudnia 2004 r. kwestię badań kontrolnych w kierunku gruźlicy bydła reguluje rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 grudnia 2004 r. w sprawie określenia jednostek chorobowych, sposobu prowadzenia kontroli oraz zakresu badań kontrolnych zakażeń zwierząt (Dz. U. Nr 282 poz. 2813 oraz z 2006 r. Nr 44 poz. 315.). Rozporządzenie to stanowi, że w celu kontroli występowania gruźlicy bydła corocznie tuberkulinizacją śródskórną obejmuje się 1/3 stad bydła na obszarze powiatu tak, aby w okresie 3 lat poddać badaniu wszystkie stada bydła znajdujące się na obszarze tego powiatu. Badaniu poddaje się bydło powyżej 6 tygodnia życia. Zmiana, w porównaniu z wcześniejszą regulacją, polega na określeniu, że badania obejmują 1/3 stad bydła, a nie 1/3 pogłowia bydła na obszarze każdego powiatu. 3. Opis programu W Rzeczypospolitej Polskiej jest obecnie prowadzony program kontroli gruźlicy bydła, zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 grudnia 2004 r. w sprawie określania jednostek chorobowych, sposobu prowadzenia kontroli oraz zakresu badań kontrolnych zakażeń zwierząt. Badaniami jest objęte całe terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Corocznie bada się 1/3 stad bydła, znajdujących się na obszarze powiatu, co umożliwia zbadanie wszystkich stad bydła w okresie 3 lat. Zgodnie z informacjami przekazanymi przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa liczba stad utrzymujących bydło oraz stan pogłowia bydła na dzień 31 grudnia 2006 r. (raport z dnia 20 stycznia 2007 r.), przedstawiał się następująco: 2. Stada liczące Stada liczące powyżej Bydło ogółem Liczba stad | 2-5 sztuk bydła liczących liczba liczba liczba 1 sztukę liczba a. (hi stad zwierząt bydła stad "rząt liczba stad zwierząt 820 142 |6313523| 206722 986 361 | 277 263 Zgodnie z powyższymi danymi, w jednym roku program objąłby 2 104 508 sztuk bydła, w 273 381 stadach (1/3 z ogólnej liczby stad). Nr 64 — 3505 — Poz. 399 Badaniem objęte zostanie bydło powyżej 6 tygodni życia. Zgodnie z informacjami przekazanymi przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa liczba stad utrzymujących bydło powyżej 6 tygodni życia oraz stan pogłowia bydła w tych stadach na dzień 31 grudnia 2006 roku (raport z dnia 20 stycznia 2007 r.), przedstawiał się następująco: Ą. Stada liczące Stada liczące powyżej Bydło ogółem "czących. 2-5 sztuk bydła 5 sztuk bydła liczba liczba 1 sztukę liczba liczba liczba stad liczba stad zwierząt bydła stad "rząt. 'czDa Sia zwierząt 803509 |6 150 480 210704 343 085 989 587 249720 | 4950 189 | Zgodnie z powyższymi danymi programem zostanie objętych 2 050 158 sztuk bydła, w 267 837 stadach (1/3 z ogólnej liczby stad utrzymujących bydło powyżej 6 tygodni życia). Sposób postępowania w przypadku wystąpienia podejrzenia lub stwierdzenia gruźlicy bydła reguluje rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 23 listopada 2004 r. w sprawie zwalczania gruźlicy bydła (Dz. U. Nr 258, poz. 2585). W przypadku podejrzenia choroby powiatowy lekarz weterynarii podejmuje niezwłocznie czynności mające na celu potwierdzenie lub wykluczenie choroby. Organ ten przeprowadza dochodzenie epizootyczne, badanie kliniczne zwierząt, badanie poubojowe, sekcję zwłok lub wykonuje test diagnostyczny albo pobiera próby do badań diagnostycznych. Obejmuje stado nadzorem i nakłada na nie restrykcje w postaci zakazu przemieszczania bydła do stada oraz ze stada, z wyłączeniem przemieszczania dokonywanego w celu przeprowadzenia natychmiastowego uboju. Sztuki podejrzane o chorobę zostają odizolowane od reszty stada. Ponadto powiatowy lekarz weterynarii podejmuje inne niezbędne czynności zmierzające do zapobieżenia rozprzestrzenianiu się gruźlicy bydła. Zgodnie z art. 51 ust. 5 pkt 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt oraz § 5 ust. 3 pkt 3 rozporządzenia z dnia 23 listopada 2004 r. w sprawie zwalczania gruźlicy bydła, w przypadku stwierdzenia gruźlicy bydła, powiatowy lekarz weterynarii powiadamia powiatowego państwowego inspektora sanitarnego oraz podmiot skupujący mleko. Wyznacza ognisko choroby oraz zakazuje przemieszczania bydła do oraz z chorego stada (dozwolone jest jedynie przemieszczanie w celu dokonania natychmiastowego uboju). Mleko chorych zwierząt może zostać wykorzystane jedynie, po odpowiedniej Nr 64 — 3506 — Poz. 399 obróbce cieplnej, do skarmiania zwierząt w danym gospodarstwie. Powiatowy lekarz weterynarii nakazuje oznakowanie i izolację w stadzie chorych sztuk do czasu ich zabicia. Powiatowy lekarz weterynarii podejmuje również inne czynności, zgodnie z przepisami rozporządzenia z dnia 23 listopada 2004 r. w sprawie zwalczania gruźlicy bydła. Ognisko choroby uznaje się za wygasłe, jeżeli wszystkie sztuki chore zostały zabite lub padły, przeprowadzone zostało oczyszczanie i odkażanie, a wyniki dwóch kolejnych testów tuberkulinizacji porównawczej, przeprowadzonych w określonym czasie u pozostałych sztuk w stadzie są ujemne. Pierwszy test przeprowadza się nie wcześniej niż po upływie 60 dni, drugi zaś nie wcześniej niż w czwartym i nie później niż w dwunastym miesiącu od dnia usunięcia ostatniego chorego zwierzęcia z ogniska. Warunki konieczne do uznania stada lub gospodarstwa za urzędowo wolne od gruźlicy bydła zostały określone w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 27 czerwca 2005 r. w sprawie szczegółowych wymagań weterynaryjnych niezbędnych do uzyskania i zachowania uznania stada lub gospodarstwa za urzędowo wolne lub wolne od chorób zakaźnych zwierząt Dz. U. Nr 126, poz. 1058). Program nie wprowadza dodatkowych wymagań co do przemieszczania bydła w związku ze statusami epizootycznymi poszczególnych regionów. Gruźlica bydła jest chorobą nie podlegającą leczeniu, nie wykonuje się także szczepień przeciwko tej chorobie. Celem długofalowym jest uznanie całego terytorium Rzeczypospolitej Polskiej za urzędowo wolne od tej jednostki chorobowej. Terytorium Rzeczypospolitej Polskiej będzie mogło zostać uznane za urzędowo wolne od choroby, jeżeli zostaną spełnione następujące warunki: 1) odsetek stad zakażonych gruźlicą bydła nie przekroczył w okresie 6 kolejnych lat 0,1 % wszystkich stad bydła; 2) przynajmniej 99,9 % stad bydła zostało uznane za urzędowo wolne od gruźlicy — bydła w okresie 6 lat; 3) możliwa jest identyfikacja stada pochodzenia i stada przejściowego dla każdej — sztuki bydła; 4) wszystkie zwierzęta rzeźne z gatunku bydło pochodzące z danego obszaru są poddawane badaniu poubojowemu; Nr 64 — 3507 — Poz. 399 5) są przestrzegane przepisy w sprawie zawieszania i uchylania statusu stada urzędowo wolnego od gruźlicy bydła; 6 — nie szczepi się bydła przeciwko gruźlicy oraz nie leczy się bydła chorego na tę chorobę; 7) bydło wprowadzane na terytorium kraju, do chowu lub hodowli, pochodzi wyłącznie z państw lub regionów uznanych za wolne od gruźlicy bydła oraz uzyskało wynik ujemny w indywidualnym teście tuberkulinizacji. z 4. Srodki przewidziane programem 4.1. Podsumowanie środków przewidzianych programem Działania podejmowane w związku z realizacją programu: kontrola zwalczanie badania badania ubój zwierząt z dodatnim wynikiem ubój zwierząt z dodatnim wynikiem badań badań zabicie zwierząt z dodatnim wynikiem zabicie zwierząt z dodatnim wynikiem badań badań LI szczepienia [© rozszerzony ubój lub zabicie [I leczenie zniszczenie produktów zniszczenie produktów kontrola i nadzór E inne środki (wymienić) 4.2. Władza centralna odpowiedzialna za nadzór i koordynację realizowanego programu Zgodnie z art. 57 ust. 8 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt, Główny Lekarz Weterynarii nadzoruje realizację programu kontroli i zwalczania chorób zakaźnych zwierząt, a w przypadku programu współfinansowanego ze środków Unii Europejskiej, informuje Komisję Europejską o postępach w jego realizacji zgodnie z przepisami obowiązującymi w Unii Europejskiej. Odpowiedzialność terenowych organów Inspekcji Weterynaryjnej za realizację programów określona została w ustawie z dnia 29 stycznia 2004 r. o Inspekcji Nr 64 — 3508 — Poz. 399 Weterynaryjnej (Dz. U. z 2007 r. Nr 121, poz. 842) oraz ustawie z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt. 4.3. Opis i określenie obszarów geograficznych i administracyjnych, na których program będzie realizowany Program wprowadza się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Programem będzie objętych 16 województw, w skład których wchodzi 314 powiatów oraz 65 miast na prawach powiatów. Mapa 1. Obecny podział administracyjny terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na województwa Warmińskomazurskie LJ Kujawsko- Podlaskie pomorskie * * Wielkopolskie Dolnośląskie « Podkarpackie Małopolskie EJ « 4.4. Najważniejsze akty prawne w zakresie objętym programem 4.4.1. Regulacje prawne dotyczące rejestracji gospodarstw | 1) ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt; 2) rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 lipca 2007 r. w sprawie rejestru podmiotów prowadzących działalność nadzorowaną (Dz. U. Nr 134, poz. 946); Nr 64 — 3509 — Poz. 399 3) ustawa z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz. U. z 2004 r. Nr 10, poz. 76, z późn. zm.); 4) ustawa z dnia 2 kwietnia 2004 r. o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt (Dz. U. Nr91, poz. 872 z późn. zm.); 5) rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 16 czerwca 2004 r. w sprawie szczegółowego zakresu danych zamieszczanych w rejestrze zwierząt gospodarskich oznakowanych (Dz. U. Nr 152, poz. 1605). 4.4.2. Regulacje prawne dotyczące identyfikacji zwierząt — — ustawa z dnia 2 kwietnia 2004 r. o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt; rozporządzenie Komisji (WE) nr 911/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie wykonania rozporządzenia (WE) nr 1760/2000 Parlamentu > europejskiego i Rady w zakresie kolczyków, paszportów i rejestrów gospodarstw (Dz. Urz. UE L 163 z 30.04.2004, str. 65, z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 46, str. 242, z późn. zm.); 3) rozporządzenie Komisji (WE) nr 494/98 z dnia 27 lutego 1998 r. ustanawiające — szczegółowe przepisy wykonawcze do Rozporządzenia Rady (WE) nr 820/97 w odniesieniu do stosowania minimalnych sankcji administracyjnych w ramach systemu identyfikacji i rejestracji bydła (Dz. Urz. WE L 60 z 28.02.1998 r., str. 78, z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 46, str. 12, z późn. zm.); 4) rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 24 maja 2004 r. w — sprawie sposobu oznakowania bydła, owiec i kóz oraz świń, określenia wzorów znaków identyfikacyjnych oraz wymagań i warunków technicznych kolczyków dla zwierząt gospodarskich (Dz. U. Nr 136, poz. 1455, z późn. zm.); 01 — rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 6 czerwca 2007 r. w sprawie wzoru paszportu bydła (Dz. U. Nr 112, poz. 772), [o] — rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 29 lipca 2005 r. w sprawie księgi rejestracji bydła, świń, owiec lub kóz (Dz. U. Nr 151,). 4.4.3. Regulacje prawne dotyczące powiadamiania o gruźlicy bydła Nr 64 — 3510 — Poz. 399 1) ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt; 2) rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 25 listopada 2005 r. w sprawie zakresu, sposobu i terminów przekazywania informacji o występowaniu chorób zakaźnych zwierząt podlegających obowiązkowi zwalczania i rejestracji oraz o wynikach monitorowania chorób odzwierzęcych i odzwierzęcych czynników chorobotwórczych, a także związanej z nimi oporności na środki przeciwdrobnoustrojowe (Dz. U. Nr 242, poz. 2045). 4.4.4. Regulacje prawne dotyczące działań podejmowanych w przypadku stwierdzenia wystąpienia gruźlicy bydła, mających na celu zwalczanie gruźlicy bydła: 1) ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt; 2) rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 23 listopada 2004 r. w sprawie zwalczania gruźlicy bydła; 3 — rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 sierpnia 2005 r. w sprawie sposobu i warunków wprowadzania czasowych zakazów opuszczania ogniska choroby zakaźnej zwierząt oraz czasowych ograniczeń w ruchu osobowym lub pojazdów (Dz. U. Nr 169, poz. 1423); 4) rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 27 czerwca 2005 r. w — sprawie szczegółowych wymagań weterynaryjnych niezbędnych do uzyskania i zachowania uznania stada lub gospodarstwa za urzędowo wolne lub wolne od chorób zakaźnych zwierząt (Dz. U. Nr 126, poz. 1058). 4.4.5. Regulacje prawne dotyczące kwalifikacji zwierząt i stad na podstawie kryterium występowania lub zagrożenia wystąpienia gruźlicy bydła 1) rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 23 listopada 2004 r. w sprawie zwalczania gruźlicy bydła; 2) rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 27 czerwca 2005 r. w sprawie szczegółowych wymagań weterynaryjnych niezbędnych do uzyskania i zachowania uznania stada lub gospodarstwa za urzędowo wolne lub wolne od chorób zakaźnych zwierząt. Nr 64 — 3511 — Poz. 399 4.4.6. Regulacje prawne dotyczące w szczególności zasady przemieszczania zwierząt narażonych na kontakt lub zakażenie gruźlicą bydła 1) rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 23 listopada 2004 r. w Sprawie zwalczania gruźlicy bydła; 2 — rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 sierpnia 2005 r. w prawie sposobu i warunków wprowadzania czasowych zakazów opuszczania ogniska choroby zakaźnej zwierząt oraz czasowych ograniczeń w ruchu osobowym lub pojazdów. 4.4.7. Regulacje prawne dotyczące kontroli występowania gruźlicy bydła 1) rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 grudnia 2004 r. w sprawie określenia jednostek chorobowych, sposobu prowadzenia kontroli oraz zakresu badań kontrolnych zakażeń zwierząt. 4.4.8. Regulacje prawne dotyczące odszkodowań dla posiadaczy zwierząt zabitych z nakazu właściwych organów w związku z kontrolą i zwalczaniem gruźlicy bydła 1) ustawa z dnia 11 marca 2004r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt. 5. Ogólny opis kosztów i korzyści Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 2 sierpnia 2004 r. w sprawie warunków i wysokości wynagrodzenia za wykonywanie czynności przez lekarzy weterynarii i inne osoby wyznaczone przez powiatowego lekarza weterynarii (Dz. U. Nr 178, poz. 1837, z późn. zm.), wynagrodzenie za badanie alergiczne (tuberkulinizację) przeprowadzone przez prywatnie praktykującego lekarza weterynarii, wyznaczonego do wykonywania czynności urzędowych w imieniu organów Inspekcji Weterynaryjnej zgodnie z art. 16 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. o Inspekcji Weterynaryjnej wynosi: 1) 15,00 zł - za pierwszą sztukę w stadzie; 2) 7,50 zł - za każde zwierzę w stadzie — od 2 do 5 sztuk; 3) 6,00 zł - za każde następne zwierzę w stadzie — powyżej 5 sztuk. W celu określenia kwot wynagrodzenia za przeprowadzenie badań wstępnie przyjęto na potrzeby programu, że w czasie jego realizacji zostanie przebadanych

6. Dane dotyczące sytuacji epizootycznej w ostatnich latach 6.1. Rozwój choroby 6.1.1. Dane dotyczące rozwoju choroby 6.1.1.1. Dane dotyczące stad Choroba: gruźlica bydła Gatunek zwierząt: bydło Rok: 2002 p Odsetek stad z a dodatnim Wskaźniki Liczba nowych "których ' wynikiem Odsetek stad usunięto badań, Odsetek staj | Odsetek stad | nowych stad z wynikiem wszystkie z których bi M Mg z wynikiem z wynikiem dodatnim zwierzęta usunięto ODJĘYC dodatnim dodatnim wszystkie programem badań badań zwierzęta 8=(7/5)x100 | 9=(4/3)x100 | 10= (5/4)x100 | 11 = (6/4)x100 Liczba stad Liczba stad objętych Liczba stad z wynikiem zbadanych!) „| (e) programem dodatnim Całkowita Region liczba stad” 1 2 3 4 Terytorium Rzeczypospolitej 975108 975108 Polskiej p | Rok: 2003 243317 Brak danych Brak danych 0 0 24,00 Brak danych Brak danych Odsetek stad z dodatnim wynikiem badań, z których usunięto wszystkie zwierzęta 8 = (7/5)x100 Wskaźniki Liczba nowych Liczba stad, Liczba stad | z wynikiem stad z których zbadanych”? | dodatnim z wynikiem usunięto „(0) dodatnim wszystkie badań badań” zwierzęta Liczba stad Odsetek nowych stad z wynikiem dodatnim badań Liczba stad a) objętych programem Odsetek Odsetek stad stad z objętych wynikiem programem dodatnim badań Całkowita Region liczba stad! 1 2 3 9 = (4/3)x100 Terytorium Rzeczypospolitej 898464 898464 Polskiej 10 = (5/4)x100 | 11 = (6/4)x100 0,008 0,008 268884 Nr 64 3513 — Rok 2004 Wskaźniki Odsetek stad z i, dodatnim Liczba stad Liczba nowych Liczba stad,. Ą wynikiem Odsetek Liczba stad. "a stad z których >. Liczba stad z wynikiem Na. badań, Odsetek stad h stad objętych b. z wynikiem usunięto: etek sta nowycn sta Ą hi Ą dodatnim wszystkie. j badań” badań” zwierzęta usunięto RAA dodatnim dodatnim wszystkie prog badań badań zwierzęta 3 4 5 6 7 8 = (7/5)x100 9=(4/3)x100 | 10=(5/4)x100 | 11 = (6/4)x100 Całkowita Region liczba stad” Terytorium Rzeczypospolitej Polskiej 882761 282752 260907 134 123 ©) 20 14,9 92,27 0,051 KONNA WENA WANNA UAE (*) zgodnie z sugestiami przedstawicieli Komisji Europejskiej od 2004 roku w sprawozdawczości jako stado z wynikiem dodatnim odnotowuje się stado, w którym wystąpił dodatni wynik tuberkulinizacji porównawczej. We wcześniejszych latach jako wynik dodatni rozumiany był wynik potwierdzony mikrobiologicznie. Rok 2005 Odsetek stad z. Wskaźniki Liczba stad Liczba nowych Liczba stad, on Liczba stad z wynikiem z om RYSA badań, Odsetek stad nowych stad - dodatnim wszystkie.; badań” -(d) zy usunięto objętych d., badań zwierzęta h odatnim dodatnim h wszysko programem badań badań zwierzęta 6 7 8=(7/5)x100 | 9=(4/3)x100 Liczba stad objętych programem Całkowita Region liczba stad 1 Terytorium Rzeczypospolitej Polskiej 10 = (5/4)x100 | 11 = (6/4)x100 930436 312244 78 18 14,52 85,741 0,046 0,029 NA WA RA (*) jest to liczba stad, w których przeprowadzono kontrole. Natomiast liczba stad, w których przeprowadzono badania to 229712. Odnotowano 38008 stad pustych (brak zwierząt). Nr 64 3514 Rok: 2006 Liczba stad objętych programem Całkowita Region liczba stad Liczba stad Liczba stad z wynikiem zbadanych”? | dodatnim badań Odsetek stad z dodatnim wynikiem badań, Odsetek stad z których objętych Wskaźniki Liczba nowych Liczba stad, stad z których z wynikiem usunięto (c) dodatnim wszystkie badań” zwierzęta Odsetek Odsetek stad nowych stad z wynikiem z wynikiem i dodatnim dodatnim usunięto programem I I wszystkie badań badań 1 2 3 4 zwierzęta x100 8=(7/5)x100 | 9=(4/3)x100 | 10=(5/4) 11 = (6/4)x100 Terytorium Rzeczypospolitej 909544 320701 251407 (*) Polskiej 105 73 15 14,29 78,39 (*) 0,042 (*) 0,029 (*) (*) jest to liczba stad, w których przeprowadzono badania. W ramach programu zostało skontrolowanych 310 502 stada. Odnotowano 59 095 stad pustych (brak zwierząt). Mając powyższe na uwadze, należy zaznaczyć, iż % stad: - _ faktycznie objętych wynosi 96,82% - zwynikiem dodatnim wynosi 0,034% nowych z wynikiem dodatnim wynosi 0,024% (a) Łączna liczba stad w regionie łącznie ze stadami objętymi i nieobjętymi programem (b) Badanie oznacza przeprowadzenie testów na poziomie stada w ramach programu w celu utrzymania lub poprawienia statusu (c) Stada co najmniej z jednym zwierzęciem reagującym dodatnio w ramach programu niezależnie od liczby badań przeprowadzonych w stadach (d) Stada, których status w poprzednim okresie był nieznany, nie wolny — ujemny, wolny, urzędowo wolny lub zawieszony i które mają obecnie przynajmniej jedno dodatnio reagujące zwierzę 6.1.1.2. Dane dotyczące zwierząt Rok: 2002 Choroba gruźlica bydła Gatunek zwierząt: bydło Liczba zwierząt Liczba do zwierząt zbadania zbadaw ramach nych programu Łączna Region liczba zwierząt R Ubój Wskaźniki Liczba Liczba cb - ę g zwierząt zwierząt Iczba zwierząj liczb zbadanych z wynikiem z dodatnim i Eowiarząt a Odsetek Odsetek indywi- dodatnim wynikiem badań poddanych zwierząt zwierząt dualnie badań poddanych ubojowi lub objętych z wynikiem ubojowi lub zabitych programem dodatnim badań zabitych 1 2 3 4 5 6 7 8 9=(4/3)x100 10=(6/4)x100 Terytorium Rzeczypospolitej Polskiej 4461206 4461206 1574819 1574819 94 94 275 35,00 0,006 Nr 64 3515 Rok: 2003 Region liczba zwierząt Liczba zwierząt do zbadania w ramach programu Liczba zwierząt zbadanych Ubój Liczba Liczba Wskaźniki Liczba zwierząt z dodatnim wynikiem poddanych ubojowi lub zabitych zwierząt zbadanych indywidualnie zwierząt z wynikiem Łączna liczba zwierząt poddanych ubojowi lub zabitych dodatnim badań r | Łączna 1 2 3 4 Odsetek zwierząt objętych programem 5 ró 8 Terytorium Rzeczypospolitej Polskiej | 5652154 5652154 1724936 9=(4/3)x100 1724936 108 108 31,00 Odsetek zwierząt z wynikiem dodatnim badań 10=(6/4)x100 0,006 Rok: 2004 Region liczba zwierząt 1 2 Liczba zwierząt do zbadania w ramach programu Liczba zwierząt zbadanych Terytorium Rzeczypospolitej Polskiej Łączna 5649362 3 1760436 4 1674775 Ubój Liczba Liczba Liczba zwierząt z dodatnim wynikiem badań poddanych ubojowi lub zabitych zwierząt zbadanych z wynikiem indywidual dodatnim nie badań zwierząt Łączna liczba zwierząt poddanych ubojowi lub zabitych Odsetek zwierząt objętych programem Wskaźniki Odsetek zwierząt z wynikiem dodatnim badań 5 6 ró 8 1674775 536 (*) 548 548 9=(4/3)x100 95,13 (*) 10=(6/4)x100 | 0,03 Nr 64 3516 Rok: 2005 Region Terytorium Rzeczypospolitej Polskiej 0] 2 Łączna liczba zwierząt Liczba zwierząt do zbadania w ramach programu Liczba zwierząt zbadanych indywidual nie Liczba zwierząt zbadanych Liczba zwierząt z wynikiem dodatnim badań Ubój z dodatnim poddanych ubojowi lub zabitych Liczba zwierząt wynikiem badań Łączna liczba zwierząt poddanych ubojowi lub zabitych programem 6146623 3 4 5 T 8 1972141 Rok: 2006 KOEEEEEEE EEEENE | 1584421 1584421 538 530 567 9=(4/3)x100 Region 1 Łączna liczba zwierząt 2 Liczba zwierząt do zbadania w ramach programu 80,34 0,034 Wskaźniki Odsetek zwierząt z wynikiem dodatnim badań 10=(6/4)x100 Liczba zwierząt zbadanych indywidual nie Liczba zwierząt zbadanych 3 4 5 Liczba zwierząt z wynikiem dodatnim badań z dodatnim poddanych ubojowi lub zabitych Liczba zwierząt wynikiem badań Łączna liczba zwierząt poddanych ubojowi lub zabitych Terytorium Rzeczypospolitej Polskiej 6108318 2012023 1802060 1802060 8 programem Wskaźniki Odsetek zwierząt z wynikiem dodatnim badań 9=(4/3)x100 10=(6/4)x100 LL. (*) zgodnie z zaleceniami przedstawicieli Komisji Europejskiej od 2004 roku w sprawozdawczości jako stado z wynikiem dodatnim uznaje się stado, w którym uzyskano dodatni wynik tuberkulinizacji porównawczej. We wcześniejszych latach za wynik dodatni był uznawany wynik potwierdzony mikrobiologicznie — dlatego liczba ta jest większa niż w poprzednich latach (**) przez procent objętych zwierząt rozumie się tu liczbę zwierząt zbadanych w stosunku do liczby zwierząt objętych programem 6.2. Dane dotyczące nadzoru i badań laboratoryjnych 6.2.1. Dane dotyczące nadzoru i testów laboratoryjnych Opis zastosowanych testów serologicznych: nie dotyczy Choroba: gruźlica bydła Gatunek zwierząt: bydło Nr 64 — 3517 Opis zastosowanych testów mikrobiologicznych lub wirusologicznych: izolacja Mycobacterium bovis Opis innych zastosowanych testów: test tuberkulinizacji śródskórnej pojedynczej z użyciem tuberkuliny bydlęcej oraz porównawczej z użyciem tuberkuliny bydlęcej i ptasiej. Rok: 2002 Testy mikrobiologiczne lub wirusologiczne Inne testy: test tuberkulinowy Testy serologiczne Liczba zbadanych Liczba próbek z Liczba zbadanych Liczba próbek z Liczba zbadanych Liczba próbek z próbek wynikiem dodatnim próbek wynikiem dodatnim próbek wynikiem dodatnim | Terytorium Rzeczypospolitej Polskiej 0 275 94 1574819 Rok: 2003 Testy mikrobiologiczne lub wirusologiczne Testy serologiczne Inne testy: test tuberkulinowy Region Liczba zbadanych Liczba próbek z próbek wynikiem dodatnim Liczba zbadanych Liczba próbek z próbek wynikiem dodatnim 108 Liczba zbadanych Liczba próbek z próbek wynikiem dodatnim 1724936 309 Terytorium Rzeczypospolitej Polskiej 0 | 0 NEM Rok: 2004 Testy mikrobiologiczne lub Testy serologiczne - - wirusologiczne Inne testy: test tuberkulinowy Liczba zbadanych Liczba próbek z Liczba zbadanych Liczba próbek z Liczba zbadanych Liczba próbek z próbek wynikiem dodatnim próbek wynikiem dodatnim próbek wynikiem dodatnim Terytorium Rzeczypospolitej Polskiej 0 88 08] 1674775 536 Nr 64 — 3518 Rok: 2005 próbek Testy serologiczne Testy mikrobiologiczne lub wirusologiczne Liczba zbadanych Liczba próbek z Liczba zbadanych wynikiem dodatnim próbek Liczba próbek z wynikiem dodatnim 0 Rok: 2006 Region próbek 0 538 Liczba zbadanych 284 Testy serologiczne Liczba zbadanych Testy mikrobiologiczne lub wirusologiczne Inne testy: test tuberkulinowy Liczba próbek z wynikiem dodatnim Inne testy: test tuberkulinowy Liczba próbek z Liczba zbadanych wynikiem dodatnim próbek Liczba próbek z wynikiem dodatnim Liczba zbadanych próbek Liczba próbek z wynikiem dodatnim Terytorium Rzeczypospolitej Polskiej 0 0 457 1802060 6.3. Dane dotyczące zakażeń Rok: 2002 Choroba: gruźlica bydła liczba zakażonych stad Rok: 2003 Region liczba zakażonych stad Gatunek zwierząt: bydło liczba zakażonych zwierząt liczba zakażonych zwierząt 22 | 108 Terytorium Rzeczypospolitej Polskiej Nr 64 3519 Rok: 2004 Region liczba zakażonych stad liczba zakażonych zwierząt Terytorium Rzeczypospolitej Polskiej k 75 206 Rok: 2005 Region liczba zakażonych stad liczba zakażonych zwierząt Terytorium Rzeczypospolitej Polskiej 42 284 Rok: 2006 Region liczba zakażonych stad liczba zakażonych zwierząt Terytorium Rzeczypospolitej Polskiej 41 207 | 6.4. Dane dotyczące statusu zwierząt na koniec roku Choroba: gruźlica bydła Gatunek zwierząt: bydło Rok: 2006 Status stad i zwierząt objętych programem? c ałkowita liczba stad Nie wolne i nie urzędowo wolne Wolne lub urzędowo. zwi,, (6) Region i zwierząt objętych Nieznany Ostatni wynik Ostatni wypik wolne zawieszone” Wolne programem dodatni” ujemny”) (U) Urzędowo wolne? E da Zwierzęt Stada | we Stada Zwierzęt Stada Zwierzę- Stada Zwierzęt Stada Zwierzęt Stada Zwierzęt Terytorium KU a a ta a a ah Rzeczypospolitej | 310502 | 1802060 0 0 21 447 8 182 33 923 0 0 310440 | 1800508 (a) Na koniec roku (b) Status nieznany: brak wyników poprzednich badań (c) Nie wolne i wynik ostatniego badania dodatni: zbadane, co najmniej z jednym wynikiem dodatnim w ostatnim badaniu Nr 64 3520 (d) (e) (f) (g) (h) Nie wolne i wynik ostatniego badania dodatni: zbadane, co najmniej z wynikami ujemnymi w ostatnim badaniu, ale nie mające statusu urzędowo wolnych Zawieszone zgodnie z definicją w prawodawstwie wspólnotowym Wolne zgodnie z definicją w prawodawstwie wspólnotowym Urzędowo wolne zgodnie z definicją w prawodawstwie wspólnotowym Dotyczy zwierząt objętych programem w stadach o określonym statusie 6.5. Dane dotyczące prowadzonych szczepień i leczenia Nie dotyczy 6.6. Dane dotyczące dzikich zwierząt Nie dotyczy 7. Cele: 7.1. Cele testów diagnostycznych 7.1.1. Cele w odniesieniu do testów diagnostycznych 7.1.1.1. Liczba testów Choroba: ruźlica bydła Gatunek zwierząt: bydło Liczba Region Typ testu Populacja docelowa Typ próbki Cel planowanych Terytorium Rzeczypospolitej Polskiej testów test tuberkulinowy bydło powyżej 6 tygodnia - kontrola 2050158 7.1.1.2. Plany testów W przypadku gruźlicy bydła badanie odbywa się poprzez prowadzenie testów tuberkulinizacji śródskórnej pojedynczej oraz porównawczej. Tuberkulinizację pojedynczą i porównawczą wykonuje się poprzez śródskórną iniekcję tuberkuliny bydlęcej lub bydlęcej i ptasiej zgodnie z metodyką badania i standardami dla tuberkuliny zawartymi w załączniku B do dyrektywy Rady 64/432/EWG z dnia 26 czerwca 1964 r. w sprawie problemów zdrowotnych zwierząt wpływających na handel wewnątrzwspólnotowy bydłem i trzodą chlewną (Dz. Urz. WE LL 121 z 29.07.1964, str.1977, z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 1, str. 13, z późn. zm.). Szczegółowy sposób prowadzenia badań zawarty jest w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 23 listopada 2004 r. w sprawie zwalczania gruźlicy bydła. Nr 64 3521 7.1.2. Cele testowania stad i zwierząt 7.1.2.1 Cele testowania stad Choroba: gruźlica bydła Gatunek zwierząt: bydło Region docelowe wskaźniki Przewi- Przewidywana Łączna Łączna liczba stad Łączna liczba stad objętych programem liczba stad, które zostaną zbadane dywana liczba stad z wynikiem dodatnim badań liczba nowych stad z wynikiem dodatnim badań Przewidywana liczba stad do usunięcia wszystkich zwierząt |- 1 2 3 4 Przewidywany odsetek stad do usunięcia wszystkich zwierząt Przewidywany odsetek stad objętych badaniem Przewidywany odsetek stad z dodatnim wynikiem badań Przewidywany odsetek nowych stad z dodatnim wynikiem badań 8=(7/5)x100 | 9=(4/3)x100 10 = (5/4)x100 11 = (6/4)x100 Terytorium Rzeczypospolitej Polskiej 803 509 267 837 254445 (*) 95 80 15 15,7 95,00 0,037 0,037 [_ I (*) należy brać pod uwagę możliwość wystąpienia stad, w których nie ma zwierząt (stada puste) 7.1.2.2. Cele testowania zwierząt Region Choroba: gruźlica bydła Gatunek zwierząt: bydło Łączna liczba zwierząt objętych programem Łączna liczba zwierząt Łączna liczba zwierząt do zbadania Łączna liczba zwierząt do zbadania indywiduaalnego 2 | 3 Terytorium 6 150480 | 2050 158 4 1947650 5 1947650 Łączna Ubój docelowe wskaźniki przewidywana liczba zwierząt z wynikiem dodatnim badań Liczba zwierząt z wynikiem dodatnim badań Całkowita liczba zwierząt do uboju odsetek zwierząt objętych badaniem 6 7 Przewidywany Odsetek zwierząt z wynikiem dodatnim badań 8 9=(4/3)x100 10=(6/4)x100 425 425 450 95,00 0,022 Rzeczypospolitej Polskiej i Nr 64 3522 7.2. Cele testowania w zakresie kwalifikacji Choroba: gruźlica bydła Gatunek zwierząt: bydło Cele w zakresie statusu stad i zwierząt objętych programem(a) Łączna liczba stad i. Przewidywane nie wolne i nie urzędowo wolne | Przewidywane wolne. Przewidywany Przewidywane Region zwierząt objętych. (b) p + p — p lub urzędowo wolne Przewidywane wolne | programem nieznany status a yk Osten uje wynik zawieszone urzędowo wolne Zwierzę- Stada Zwierzę- Stada Zwierzę- Zwierzę- Stada Zwierzętat” ta ta tat” ta Zwierzę- Stada Zwierzę- Stada ta) ta© Stada | (e) Stada Nr 64 Terytorium Rzeczypospolitej | 254445 | 1947650 0 0 20 300 5 30 700 0 0 254390 | 1946535 Polskiej — —E—] | (a) Na koniec roku (b) Status nieznany: brak wyników poprzednich badań (c) Nie wolne i dodatni wynik ostatniego badania: zbadane, co najmniej z jednym wynikiem dodatnim w ostatnim badaniu (d) Nie wolne i dodatni wynik ostatniego badania: zbadane, co najmniej z wynikami ujemnymi w ostatnim badaniu, ale nie mają statusu urzędowo wolnych (e) Dotyczy zwierząt objętych programem w stadach o określonym statusie 8. Szczegółowa analiza kosztów programu Liczba Finansowanie Koszty: Specyfikacja jednostek Koszt jednostkowy Koszt całościowy w zł (*) wspólnotowe (tak/nie 1. Testów 15,00 4017555 Test: tuberkulinowy - wykonanie 548 463 7,50 4113472 1.233 858 6,00 7403148 razem: 15534175 Test tuberkulinowy — tuberkulina 2 050 158 0,89 1824641 tak Koszty dojazdów - km 10 766 960 0.8 8 613 568 267 837 1.1. Koszt analizy tak 1.2. Koszt próbkobrania 2. Szczepienia i leczenia 2.1. Zakup szczepionki 2.2. Koszty dystrybucji nie dotyczy 3. Uboju i unieszkodliwienia 3.1. Odszkodowania za zwierzęta 3.2. Koszty transportu 13 500 3.3. Koszty unieszkodliwienia 450 3.4. Koszt strat w przypadku uboju nie dotyczy 3.5 Koszt obróbki produktów |_nie dotyczy 450 3000 1 350 000 3523

Nr 64 — 3525 — Poz. 399 Załącznik nr 2 Program zwalczania i kontroli enzootycznej białaczki bydła (Enzootic bovine leucosis — EBL) 1. Identyfikacja programu Państwo członkowskie: Rzeczpospolita Polska Choroba: Enzootyczna białaczka bydła (EBL) Rok wdrożenia: 2008 2. Dane historyczne dotyczące sytuacji epizootycznej w zakresie enzootycznej białaczki bydła Zwalczanie enzootycznej białaczki bydła prowadzi się w Polsce od 1979 r. Pierwotnie zwalczanie tej jednostki chorobowej prowadzono na podstawie rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 22 sierpnia 1927 r. o zwalczaniu zaraźliwych chorób zwierzęcych (Dz.U. Nr 77, poz. 673, z późn. zm.) oraz rozporządzenia Ministra Rolnictwa z dnia 28 marca 1979r. w sprawie obowiązku zgłaszania oraz zwalczania enzootycznej białaczki bydła (Dz. U. Nr 8, poz. 51), na podstawie którego w §1 włączono enzootyczną białaczkę bydła do chorób podlegających zwalczaniu, a jej postać guzowatą do zaraźliwych chorób zwierzęcych podlegających obowiązkowi zgłaszania w myśl art. 20 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 22 sierpnia 1927 r. o zwalczaniu zaraźliwych chorób zwierzęcych. Zgodnie z przepisami powyższego rozporządzenia, zwierzę, u którego podejrzewano białaczkę guzowatą, powinno być zabite po uprzednim odosobnieniu i oznakowaniu przez wycięcie trójkątnego otworu w lewej małżowinie usznej, a jego zwłoki poddane badaniu histopatologicznemu w kierunku enzootycznej białaczki bydła. Jeżeli badanie potwierdziło wystąpienie tej jednostki chorobowej, wojewoda wydawał decyzję o uznaniu gospodarstwa za zapowietrzone enzootyczną białaczką bydła. W decyzji tej wojewoda mógł: 1) nakazać poddanie zwierząt okresowym badaniom w kierunku enzootycznej białaczki bydła; 2) nakazać odosobnienie lub zabicie zwierząt, u których stwierdzono tę chorobę; 3) nakazać oczyszczenie i odkażenie pomieszczeń dla zwierząt; Nr 64 — 3526 — Poz. 399 4) zakazać wyprowadzania bydła z gospodarstwa, z wyjątkiem zwierząt przeznaczonych do uboju lub kierowanych do izolacji. Za bydło zabite przysługiwało odszkodowanie w wysokości wartości rynkowej zwierzęcia. Jednocześnie, zgodnie z §3 powyższego rozporządzenia, gospodarstwo uznawane było za wolne od enzootycznej białaczki bydła, jeżeli: 1) były prowadzone systematyczne badania laboratoryjne, na podstawie których nie wykryto choroby w okresie ostatnich dwu lat, lub; 2) nie wykryto postaci guzowatej enzootycznej białaczki bydła w okresie ostatnich pięciu lat, a ponadto 3) w razie uprzedniego uznania gospodarstwa za zapowietrzone, jeżeli zostały spełnione nakazy i zakazy określone w decyzji wojewody, a zwierzęta nowo wprowadzone do gospodarstwa pochodziły z gospodarstw uznanych za wolne od enzootycznej białaczki bydła. Obszar województwa uznawany był za wolny od enzootycznej białaczki bydła, jeżeli: 1) w okresie ostatnich 5 lat w pogłowiu bydła wykryto nie więcej niż 0,03 promile zwierząt dotkniętych białaczką guzowatą, 2) były usuwane wszystkie zwierzęta, u których stwierdzono enzootyczną białaczkę bydła w wyniku powszechnych okresowych badań laboratoryjnych, 3) zwierzęta wprowadzane na teren województwa pochodziły z gospodarstw uznanych za wolne od enzootycznej białaczki bydła. Uznanie gospodarstwa lub obszaru województwa za wolne od tej jednostki chorobowej stwierdzał, zgodnie z powyższym rozporządzeniem wojewódzki zakład weterynarii. Wojewoda mógł zarządzić badanie bydła w kierunku enzootycznej białaczki bydła oraz rejestrację zwierząt dotkniętych tą chorobą na obszarze całego województwa, określonych gmin lub gospodarstw oraz wprowadzić ograniczenie lub całkowity zakaz wwozu, wywozu, rozprowadzania bydła do chowu i hodowli oraz do innych celów z obszarów lub gospodarstw nie uznanych za wolne od enzootycznej białaczki bydła. Wojewodowie korzystali z tych możliwości prawnych, jednakże niewystarczające środki budżetowe przeznaczone na zwalczanie chorób zakaźnych zwierząt nie pozwalały na zwalczenie tej jednostki chorobowej na terytorium całego kraju. Nr 64 — 3527 — Poz. 399 Od 1989 r., tj. od daty wejścia w życie rozporządzenia Ministra Rolnictwa, Leśnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 3 października 1989 r. w sprawie obowiązku zgłaszania oraz zwalczania enzootycznej białaczki bydła (Dz. U. Nr57,), na podstawie którego do zaraźliwych chorób zwierzęcych podlegających obowiązkowi zgłaszania oraz zwalczania włączono enzootyczną białaczkę bydła, rozpoczęto bardziej intensywne działania mające na celu zwalczenie tej jednostki chorobowej. Przepisy prawa pozwalały w tym czasie na wprowadzenie dodatkowych środków zwalczania, gdyż w razie podejrzenia lub stwierdzenia enzootycznej białaczki bydła mogły zostać zastosowane następujące środki: 1) odosobnienie, obserwowanie, rejestrowanie i znakowanie zwierząt dotkniętych enzootyczną białaczką bydła; 2) uznanie gospodarstwa lub jego części za zamknięte dla wyprowadzania i wprowadzania do niego zwierząt chorych, podejrzanych bądź wrażliwych na chorobę oraz określenie sposobu zużycia surowców ze zwierząt dotkniętych enzootyczną białaczką bydła; 3) zakaz obrotu bydłem dotkniętym enzootyczną białaczką bydła lub podejrzanym o tę chorobę w celach chowu lub hodowli; 4) badanie przez lekarza weterynarii zwierząt podejrzanych o enzootyczną białaczkę bydła i wrażliwych na tę chorobę oraz wykonywanie sekcji zwłok zwierząt zabitych i padłych; 5) pobieranie próbek części narządów i krwi zwierząt w celach rozpoznawczych, 6) zabijanie zwierząt dotkniętych enzootyczną białaczką bydła, gdy można przypuszczać, że tylko w ten sposób zostanie opanowane rozprzestrzenianie się choroby; 7) oczyszczanie i odkażanie pomieszczeń, w których przebywały zwierzęta dotknięte enzootyczną białaczką bydła; 8) ogłaszanie informacji o wybuchu i wygaśnięciu enzootycznej białaczki bydła. Za bydło zabite w wyniku decyzji terenowego organu administracji państwowej o właściwości szczególnej do spraw weterynarii stopnia wojewódzkiego, posiadaczowi przysługiwało odszkodowanie o wartości szacunkowej zwierzęcia, pomniejszonej o wartość sprzedanego mięsa. Enzootyczną białaczkę bydła uznawano za wygasłą i uchylenie zastosowanych wymienionych powyżej restrykcji następowało, gdy w gospodarstwie lub jego części: 1) nie wykryto tej choroby w okresie ostatnich 2 lat; Nr 64 — 3528 — Poz. 399 2) uzyskano dwukrotny ujemny wynik badania serologicznego w kierunku enzootycznej białaczki bydła, którym objęto całe pogłowie bydła w wieku powyżej 2 lat i badania wykonano w okresie ostatnich 12 miesięcy, a przerwa między badaniami nie była mniejsza niż 4 miesiące; 3) wprowadzane bydło pochodziło z gospodarstw, w których nie stwierdzono enzootycznej białaczki bydła, a zwierzęta w wieku powyżej 2 lat uzyskały ujemny wynik badania serologicznego. Dany obszar administracyjny kraju uznawano za wolny od enzootycznej białaczki bydła, jeżeli: 1) równocześnie w 99,9% gospodarstw nie stwierdzono enzootycznej białaczki bydła; 2) usunięto wszystkie zwierzęta, u których stwierdzono tę chorobę. Od grudnia 1997 r., to jest od wejścia w życie ustawy z dnia 24 kwietnia 1997 r. o zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt, badaniu zwierząt rzeźnych i mięsa oraz o Inspekcji Weterynaryjnej (tj. Dz. U. z 1999r. Nr 66, poz. 752, z późn. zm.), prowadzono zwalczanie enzootycznej białaczki bydła zgodnie z rozporządzeniem Ministra Rolnictwa, Leśnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 3 października 1989 r. w sprawie obowiązku zgłaszania oraz zwalczania enzootycznej białaczki bydła, które w tym czasie nadal obowiązywało. Do 1998 r. w Polsce obowiązywał podział administracyjny na 49 województw. W tym okresie wiele województw uzyskało status wolnych od enzootycznej białaczki bydła, na podstawie wydanych przez Wojewodów rozporządzeń o uzyskaniu przez województwa statusu wolnych od tej choroby. Od dnia 1 stycznia 1999 r., po reformie państwa i powstaniu nowych województw i powiatów, niektóre byłe rejony objęte akcją zwalczania enzootycznej białaczki bydła nie uzyskały statusu powiatów lub ich terytorium rozdzielono pomiędzy nowo powstałe powiaty i województwa. Zmiana podziału administracyjnego kraju spowodowała sytuację, że w wielu obecnie funkcjonujących województwach i powiatach doszło do zmiany odsetka stad wolnych i w chwili obecnej nie można go określić jako większy niż 99,98%. W 1999 r. weszło w życie rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 12 października 1999 r. w sprawie określenia rodzaju prób, zakresu badań i sposobu prowadzenia dokumentacji przy badaniach kontrolnych występowania zakażeń zwierząt oraz pozostałości chemicznych, biologicznych, leków i Nr 64 — 3529 — Poz. 399 skażeń promieniotwórczych w tkankach zwierząt, mięsie, środkach spożywczych pochodzenia zwierzęcego i niejadalnych surowcach zwierzęcych (Dz.U. Nr 93,), które precyzowało sposób postępowania przy zwalczaniu enzootycznej białaczki bydła, a w szczególności sposób prowadzenia badań kontrolnych w kierunku tej jednostki chorobowej. Zasady te były zgodne z przepisami prawa wspólnotowego. Jednakże, należy stwierdzić, że do dnia 1 maja 2004 r. gospodarstwa były traktowane jako pojedyncze jednostki epizootyczne, zatem nie prowadzono monitoringu w odniesieniu do stad, tylko w odniesieniu do gospodarstw na danym obszarze. W zależności od sytuacji epizootycznej powiatów, zwierzęta do badania typowano w taki sposób, aby: 1) na obszarze powiatu, gdzie poziom zakażonych zwierząt nie przekraczał 99,8%, zbadać 1/3 pogłowia w gospodarstwach, przy czym powiaty dzielono na mniejsze jednostki — gminy, 2) typowanie w przybliżeniu odpowiadało około 1/3 liczebności pogłowia na danym obszarze. W związku z powyższym na obszarach, które otrzymały status wolnych od enzootycznej białaczki bydła, prowadzono badania kontrolne zgodnie z przedstawionymi wyżej założeniami, a w gospodarstwach, w których wystąpiło podejrzenie enzootycznej białaczki bydła lub stwierdzono wystąpienie tej choroby, prowadzono zwalczanie enzootycznej białaczki bydła według przepisów prawa. Jednakże, ze względu na zbyt małą ilość środków budżetowych przeznaczonych w szczególności na wykup bydła dodatniego, Inspekcja Weterynaryjna nie mogła we właściwy sposób zwalczać choroby. Po dniu 1 maja 2004 r., w stadach uznanych wcześniej za wolne od enzootycznej białaczki bydła, nadal prowadzono badania kontrolne oraz zwalczanie choroby w stadach uznanych za zakażone, z uwzględnieniem wykupu wszystkich sztuk bydła z dodatnimi wynikami badań w kierunku enzootycznej białaczki bydła. Enzootyczną białaczkę bydła zwalcza się na podstawie przepisów ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt oraz rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 7 lutego 2005 r. w sprawie zwalczania enzootycznej białaczki bydła (Dz. U. Nr 30, poz. 260). Badania kontrolne w kierunku enzootycznej białaczki bydła prowadzi się zgodnie z rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 grudnia 2004 r. w sprawie określenia jednostek chorobowych, sposobu prowadzenia kontroli oraz Nr 64 — 3530 — Poz. 399 zakresu badań kontrolnych zakażeń zwierząt (Dz. U. Nr 282, poz. 2813, z późn. zm.). Od tego czasu rozpoczęto prowadzenie badań monitoringowych w kierunku enzootycznej białaczki bydła w oparciu o stada. Liczbę badań w kierunku enzootycznej białaczki bydła wraz z liczbą wyników dodatnich w okresie 2000 — 2006 ilustruje tabela 1. Tabela 1. Liczba Liczba Rok zwierząt/stad* zwierząt/stad* przebadanych zakażonych 2000 1747205 29144. 2001 1775688 22630 Rzeczpospolita Polska 2002 1435412 20805 2003 1662467 12853 2004 1867864 4927* 2005 369701* 2001* 2006 600196* 424T* * oznacza liczbę stad Graficzne odzwierciedlenie Tabeli 1 przedstawiają wykresy 1 — 3. Wykres 1. Liczba zwierząt przebadanych w kierunku enzootycznej białaczki bydła w latach 2000 — 2006. Nr 64 — 3531 — Poz. 399 Liczba zwierząt przebadanych na ebb w poszczególnych latach Wykres 2. Liczba zwierząt z wynikiem dodatnim w kierunku enzootycznej białaczki bydła w latach 2000 — 2003 oraz stad z wynikiem dodatnim w latach 2004 — 2006. Liczba zwierząt z wynikiem dodatnim w latach 2000 - 2003 oraz stad z wynikiem dodatnim w latach 2004 - 2006 30000 25000 TEZYGGARSTS WH | 2; 530 > 20000 s 4 15000 a s) 128 10000 | za a | 5000, e i ka EB | 2091 stąd Gm 2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 Wykres 3. Porównanie liczby stad przebadanych w kierunku enzootycznej białaczki bydła do liczby stad zakażonych w latach 2003 — 2006.

Nr 64 — 3533 — Poz. 399 Większość przypadków enzootycznej białaczki bydła jest diagnozowana na etapie przedklinicznym. W tym celu do diagnostyki wykorzystuje się metody badania serologicznego. Opisywane w programie wielkości odnoszą się do tego etapu przebiegu choroby. Guzowata postać białaczki bydła występuje w Polsce bardzo rzadko. W 2004 r. odnotowano 12 potwierdzonych przypadków, natomiast w 2005 r. - 16 przypadków, przede wszystkim w województwach warmińsko-mazurskim i kujawsko-pomorskim. W roku 2006 stwierdzono 32 wyniki dodatnie z próbek pobranych ze zmian guzowatych nasuwających podejrzenie choroby. Na podstawie danych przedstawionych w pkt 6.1. można przyjąć, że obecnie najbardziej satysfakcjonująca sytuacja w odniesieniu do enzootycznej białaczki bydła występuje w województwach śląskim, lubelskim, podkarpackim i świętokrzyskim, a najmniej w województwach: kujawsko — pomorskim, lubuskim, pomorskim, warmińsko-mazurskim, wielkopolskim oraz zachodniopomorskim. 3. Opis programu Program zwalczania enzootycznej białaczki bydła będzie prowadzony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, z wyłączeniem województwa śląskiego i świętokrzyskiego oraz niektórych ' powiatów województwa dolnośląskiego (bolesławiecki, jaworski, jeleniogórski, Jelenia Góra, kamiennogórski, legnicki, Legnica, lubański, lubiński, lwówecki, polkowicki, wołowski, zgorzelecki, złotoryjski), łódzkiego (brzeziński, łaski, łódzki, Łódź, opoczyński, pabianicki, pajęczański, piotrkowski, Piotrków Trybunalski, poddębicki, rawski, skierniewicki, Skierniewice, tomaszowski, wieluński, zduńskowolski), małopolskiego (brzeski, bocheński, chrzanowski, gorlicki, miechowski, myślenicki, oświęcimski, olkuski, tarnowski, Tarnów, wielicki), podkarpackiego (bieszczadzki, brzozowski, jasielski, krośnieński, Krosno, leski, leżajski, łańcucki, rzeszowski, Rzeszów, sanocki, strzyżowski), wielkopolskiego (jarociński, kaliski, Kalisz, kolski, koniński, Konin, krotoszyński, słupecki, turecki, wrzesiński), których obszar został uznany za urzędowo wolny od enzootycznej białaczki bydła przez Komisję Europejską decyzją nr 2007/559/WE z dnia 2 sierpnia 2007 r. zmieniającą decyzję 2003/467/WE w odniesieniu do uznania niektórych regionów administracyjnych Polski za oficjalnie wolne od enzootycznej białaczki bydła (Dz. Urz. UE L 212 z 14.08.2007, str. 20). W związku z tym na wyżej Nr 64 — 3534 — Poz. 399 wymienionych obszarach będą prowadzone działania kontrolne mające na celu utrzymanie statusu obszaru wolnego od tej choroby. W przypadku stwierdzenia ognisk choroby na tym obszarze w trakcie działań mających na celu utrzymanie uzyskanego statusu, będzie prowadzone jej zwalczanie w tych ogniskach. Na obszarze powiatów pozostałych 14 województw będzie prowadzone zwalczanie enzootycznej białaczki bydła w celu uznania ich za urzędowo wolne od tej choroby. W odniesieniu do stad i zwierząt, które będą poddane testom w kierunku enzootycznej białaczki bydła, badaniom będą podlegać poniżej wymienione stada oraz zwierzęta znajdujące się w tych stadach (za wyjątkiem stad urzędowo wolnych od choroby, położonych w regionach uznanych za urzędowo wolne od enzootycznej białaczki bydła). Badania będą przeprowadzane w następujących stadach: 1) uznanych za urzędowo wolne od enzootycznej białaczki bydła, które nie znajdują się na obszarach uznanych za urzędowo wolne od choroby — badaniu podlegają zwierzęta powyżej 24 miesięcy życia, stada są badane w systemie 3 letnim (1/3 stad urzędowo wolnych rocznie). > które ubiegają się o uzyskanie statusu stada urzędowo wolnego od enzootycznej białaczki bydła i w których na podstawie klinicznych objawów lub w wyniku przeprowadzonych testów w kierunku enzootycznej białaczki bydła nie stwierdzono przypadku jej wystąpienia w stadzie w okresie ostatnich 2 lat, zwierzęta w wieku powyżej 24 miesięcy życia badane są dwukrotne w odstępach 4 miesięcznych; 3 — w których status urzędowo wolny od choroby został zawieszony, a pojedyncze zwierzę reagujące dodatnio oraz jego potomstwo zostały usunięte ze stada — dwukrotne badanie wszystkich zwierząt powyżej 12 miesięcy życia w stadzie, w odstępach co najmniej 4 miesięcznych, nie dłuższych jednak niż 12 miesięcy, po upływie co najmniej 3 miesięcy od dnia usunięcia ze stada zwierzęcia reagującego dodatnio oraz jego potomstwa; cz w których status urzędowo wolny od choroby został zawieszony i w których przynajmniej dwa zwierzęta reagujące dodatnio, a w przypadku krów ich potomstwo, zostały usunięte ze stada — dwukrotne badanie wszystkich zwierząt w stadzie powyżej 12 miesięcy życia, w odstępach co najmniej 4 miesięcznych, nie dłuższych jednak niż 12 miesięcy oraz ewentualne badanie zwierząt, które Nr 64 — 3535 — Poz. 399 pozostają w stadzie do ukończenia 24 miesiąca życia (w przypadku nie skierowania ich do uboju); 01 — w których podejrzewa się zakażenie enzootyczną białaczką bydła — badanie zwierząt podejrzanych w celu potwierdzenia lub wykluczenia enzootycznej białaczki bydła, a w przypadku stwierdzenia choroby w stadzie — badanie pozostałych sztuk zwierząt powyżej12 miesięcy życia; (e) — powiązanych epizootycznie ze stadami, w których stwierdzono zwierzęta reagujące dodatnio w kierunku enzootycznej białaczki bydła. 4. Środki przewidziane programem Sposób postępowania w przypadku wystąpienia podejrzenia lub stwierdzenia enzootycznej białaczki bydła w stadzie jest określony w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 7 lutego 2005 r. w sprawie zwalczania enzootycznej białaczki bydła oraz w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 27 czerwca 2005 r. w sprawie szczegółowych wymagań weterynaryjnych niezbędnych do uzyskania i zachowania uznania stada lub gospodarstwa za urzędowo wolne lub wolne od chorób zakaźnych zwierząt (Dz. U. Nr 126, poz. 1058), które implementują postanowienia dyrektywy Rady 64/432/EWG z dnia 26 czerwca 1964 r. w sprawie problemów zdrowotnych zwierząt wpływających na handel wewnątrzwspólnotowy bydłem i trzodą chlewną (Dz. Urz. WE L 121 z 29.07.1964, str. 1977, z późń. zm; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne rozdz. 3, t. 1, str. 13, z późn. zm.). Przepisy wymienionych rozporządzeń będą stanowić podstawę prawną podejmowanych działań. 4.1.Wykaz środków przewidzianych programem DA kontrola DJ zwalczanie DA badanie DA badanie DA ubój zwierząt chorych DA ubój zwierząt chorych [_] zabijanie zwierząt chorych [_] zabijanie zwierząt chorych [_] szczepienie [_] rozszerzenie zabijania lub ubojów Nr 64 — 3536 — Poz. 399 [_| leczenie [] zniszczenie produktów [] zniszczenie produktów DA] monitorowanie lub nadzór [_] inne środki (wymienić) 4.2. Władza centralna odpowiedzialna za nadzór i koordynację realizowanego programu Zgodnie z art. 57 ust. 8 ustawy z dnia 11 marca 2004 roku o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt, Główny Lekarz Weterynarii nadzoruje realizację programu zwalczania chorób zakaźnych zwierząt, a w przypadku programu współfinansowanego ze środków Unii Europejskiej, informuje Komisję Europejską o postępach w jego realizacji, zgodnie z przepisami obowiązującymi w Unii Europejskiej. Odpowiedzialność organów Inspekcji Weterynaryjnej za realizację programów została określona w ustawie z dnia 29 stycznia 2004 r. o Inspekcji Weterynaryjnej oraz ustawie z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt. 4.3. Opis i określenie obszarów geograficznych i administracyjnych, na których będzie realizowany program W 2008 r. program zwalczania i kontroli enzootycznej białaczki bydła będzie realizowany na całym terytorium Rzeczypospolitej Polski, tj. na obszarze 16 województw, w skład których wchodzi 314 powiatów oraz 65 miast na prawach powiatu. Nr 64 — 3537 — Poz. 399 Warmińskomazurskie « Zachodniopomorskie Podlaskie * Dolnośląskie «a Podkarpackie + EM — województwo śląskie i świętokrzyskie - obszary uznane przez Komisję Europejską za urzędowo wolne od enzootycznej białaczki bydła W regionach, których obszar został uznany za urzędowo wolny od enzootycznej białaczki bydła przez Komisję Europejską decyzją nr 2007/559/WE z dnia 2 sierpnia 2007 r. zmieniającą decyzję 2003/467/VE w odniesieniu do uznania niektórych regionów administracyjnych Polski za oficjalnie wolne od enzootycznej białaczki bydła badania kontrolne w kierunku enzootycznej białaczki bydła będą prowadzone zgodnie z załącznikiem D do dyrektywy Rady 64/432/EWG z dnia 26 czerwca 1964 r. w sprawie problemów zdrowotnych zwierząt ' wpływających ' na handel wewnątrzwspólnotowy bydłem i trzodą chlewną i przepisami rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 7 lutego 2005 r. w sprawie zwalczania enzootycznej białaczki bydła oraz rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 27 czerwca 2005 r. w sprawie szczegółowych wymagań weterynaryjnych niezbędnych do uzyskania i zachowania uznania stada lub gospodarstwa za urzędowo wolne lub wolne od chorób zakaźnych zwierząt. 4.4. Najważniejsze akty prawne w zakresie objętym programem Nr 64 — 3538 — Poz. 399 4.4.1. Regulacje prawne dotyczące rejestracji gospodarstw Stada w gospodarstwach w Rzeczypospolitej Polskiej, gdzie są utrzymywane zwierzęta gospodarskie, są zewidencjonowane w Centralnej Bazie Danych Systemu Identyfikacji i Rejestracji Zwierząt prowadzonego przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa o gospodarstwach, zgodnie z poniższymi przepisami: 1) ustawą z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz. U. z 2004 r. Nr 10, poz. 76); ustawą z dnia 2 kwietnia 2004 r. o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt (Dz. U. Nr91, poz. 872, z późn. zm.); ustawą z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu N chorób zakaźnych zwierząt; = rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 16 czerwca 2004 r. w Sprawie szczegółowego zakresu danych zamieszczanych w rejestrze zwierząt gospodarskich oznakowanych (Dz. U. Nr 152, poz. 1605). Wymienione powyżej akty prawne zawierają szczegółowe zasady dotyczące identyfikacji i rejestracji zwierząt oraz gospodarstw, w których są utrzymywane zwierzęta gospodarskie. 4.4.2. Regulacje prawne dotyczące rejestracji gospodarstw 1) ustawa z dnia 2 kwietnia 2004 r. o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt; 2) rozporządzenie nr 1760/2000 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 17 lipca 2000r. ustanawiające system identyfikacji | rejestracji bydła i dotyczące etykietowania wołowiny i produktów z wołowiny oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) Nr 820/97 (Dz. Urz. UE L 204 z 11.08.2000, str. 1, Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne rozdz. 3, t. 30, str. 248 257); 3) rozporządzenie Komisji nr 911/2004 zdnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie wykonania rozporządzenia (WE) nr 1760/2000 Parlamentu Europejskiego i Rady w zakresie kolczyków, paszportów i rejestrów gospodarstw (Dz. Urz. UE L 163, z 30.04.2004, str. 65); 4) rozporządzenie Komisji nr 494/98 z dnia 27 lutego 1998 r. ustanawiające szczegółowe przepisy wykonawcze do rozporządzenia Rady (WE) nr 820/97 w Nr 64 — 3539 — Poz. 399 odniesieniu do stosowania minimalnych sankcji administracyjnych w ramach systemu identyfikacji i rejestracji bydła (Dz. Urz. UE L 60 z 28.02.1998, str. 78); $) rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 24 maja 2004r. w Sprawie sposobu oznakowania bydła, owiec i kóz oraz świń, określenia wzorów znaków identyfikacyjnych oraz wymagań i warunków technicznych kolczyków dla zwierząt gospodarskich (Dz. U. Nr 136, poz. 1455, z późn. zm.); 6) rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 28 lipca 2004 r. w sprawie określenia wzoru paszportu bydła i wzoru paszportu koni (Dz. U. Nr 203,); 7) rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 29 lipca 2005r. w sprawie księgi rejestracji bydła, świń, owiec lub kóz (Dz. U. Nr 151, poz. 1268, z późn. zm.). Bydło w Rzeczypospolitej Polskiej podlega obowiązkowi oznakowania przy pomocy pary kolczyków oraz podlega rejestracjj w Centralnej Bazie Danych Systemu Identyfikacji i Rejestracji Zwierząt. Każdy kolczyk zawiera indywidualny numer identyfikacyjny zwierzęcia oraz zakodowane w kodzie kreskowym inne dodatkowe informacje. Posiadacz bydła ma obowiązek zakolczykować nowonarodzone cielę niezwłocznie po urodzeniu i przesłać zgłoszenie o jego urodzeniu do Centralnej Bazy Danych. Na wykonanie tych czynności posiadacz zwierzęcia ma 7 dni. Wszystkie sztuki bydła są zaopatrzone w paszporty, które towarzyszą zwierzętom od urodzenia do śmierci. Wszystkie zdarzenia, tj. przemieszczenie z gospodarstwa do gospodarstwa, rzeźni, zakładu przetwórczego, padnięcie, także są zgłaszane do Centralnej Bazy Danych. Siedziby stada są zarejestrowane w Centralnej Bazie Danych Systemu Identyfikacji i Rejestracji Zwierząt, a każde znich posiada indywidualny numer. W każdym gospodarstwie posiadacz bydła prowadzi rejestr stada bydła. Wszystkie sztuki bydła znajdujące się w gospodarstwie są wpisane do tego rejestru. Rejestr zawiera informacje dotyczące: daty urodzeń, zakupów, sprzedaży, padnięć bydła, płci i rasy zwierząt. Zastosowanie możliwości wynikających z funkcjonowania Centralnej Bazy Danych pozwala na skuteczne odtwarzanie historii zwierząt, a tym samym na śledzenie potencjalnych dróg zakażenia wirusem enzootycznej białaczki bydła i potwierdzania dotyczących przemieszczeń ze stad o tym samym lub różnym statusie epizootycznym. Nr 64 — 3540 — Poz. 399 Ponadto oznakowanie bydła, zgodnie z przyjętym systemem, pozwala na jednoznaczną identyfikację zwierząt podejrzanych o zakażenie oraz zakażonych. 4.4.3. Regulacje prawne dotyczące powiadamiania o enzootycznej białaczce bydła Zgodnie z art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt, enzootyczna białaczka bydła podlega obowiązkowi zwalczania. Zgodnie z art. 42 wyżej wymienionej ustawy, w przypadku wystąpienia podejrzenia enzootycznej białaczki bydła, posiadacz jest obowiązany do niezwłocznego zawiadomienia o tym organu Inspekcji Weterynaryjnej, najbliższego podmiotu świadczącego usługi z zakresu medycyny weterynaryjnej, albo wójta (burmistrza, prezydenta miasta). Ponadto, posiadacz jest obowiązany do pozostawienia zwierząt w miejscu ich przebywania i niewprowadzania tam innych zwierząt, uniemożliwienia osobom postronnym dostępu do pomieszczeń lub miejsc, w których znajdują się zwierzęta podejrzane o zakażenie lub chorobę lub zwłoki zwierzęce, wstrzymania się od wywożenia, wynoszenia i zbywania produktów, w szczególności mięsa, zwłok zwierzęcych, środków żywienia zwierząt, wody, śŚciółki, nawozów naturalnych w rozumieniu przepisów o nawozach i nawożeniu i innych przedmiotów znajdujących się w miejscu, w którym wystąpiła choroba, udostępnienia organom Inspekcji Weterynaryjnej zwierząt i zwłok zwierzęcych do badań i zabiegów weterynaryjnych, a także udzielania pomocy przy ich wykonywaniu, udzielania organom Inspekcji Weterynaryjnej oraz osobom działającym w imieniu tych organów wyjaśnień i podawania informacji, które mogą mieć znaczenie dla wykrycia choroby i źródeł zakażenia lub zapobiegania jej szerzeniu. 4.4.4. Regulacje prawne dotyczące działań podejmowanych w przypadku uzyskania dodatnich wyników badań w kierunku enzootycznej białaczki bydła 1) ustawa z dnia 11 marca 2004r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt; 2) rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 7 lutego 2005r. w sprawie zwalczania enzootycznej białaczki bydła; Nr 64 — 3541 — Poz. 399 3) rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 27 czerwca 2005 r. w sprawie szczegółowych wymagań weterynaryjnych niezbędnych do uzyskania i zachowania uznania stada lub gospodarstwa za urzędowo wolne lub wolne od chorób zakaźnych zwierząt. W przypadku otrzymania wyniku dodatniego w kierunku enzootycznej białaczki bydła, powiatowy lekarz weterynarii podejmuje następujące działania: — — wyznacza ognisko choroby; 2 — powiadamia podmiot skupujący mleko o zawieszeniu temu stadu statusu stada urzędowo wolnego od choroby; O — zakazuje przemieszczania bydła do stada oraz ze stada, chyba że przemieszczenie to jest przeprowadzane w celu dokonania natychmiastowego uboju; z zakazuje karmienia mlekiem pochodzącym od krów, u których stwierdzono chorobę, chyba że: a) zostanie ono poddane obróbce cieplnej, b) będą nim karmione wyłącznie zwierzęta z tego samego gospodarstwa; Q1 — zakazuje dostarczania mleka pochodzącego od krów, u których stwierdzono chorobę, do zakładu przetwórczego w celu przetworzenia, chyba że zostanie ono poddane obróbce cieplnej odbywającej się pod nadzorem powiatowego lekarza weterynarii; 6 — nakazuje odosobnienie w stadzie zwierząt, u których stwierdzono chorobę, a następnie: a) nakazuje wykonanie testów w kierunku enzootycznej białaczki bydła u pozostałych zwierząt powyżej 12 miesięcy życia w tym stadzie, b) nakazuje przeprowadzenie oczyszczania i odkażania: — miejsc dotychczasowego utrzymywania tych zwierząt, — sprzętu i narzędzi używanych do pozyskiwania i przechowywania mleka od tych zwierząt, — sprzętu i narzędzi używanych przy utrzymywaniu tych zwierząt, 7) nakazuje przeprowadzenie odkażania nawozu naturalnego, 8) nakazuje zabicie lub ubój zwierząt, u których stwierdzono chorobę. 4.4.5. Regulacje prawne stanowiące podstawę do kwalifikacji zwierząt i stad na podstawie kryterium występowania lub zagrożenia wystąpienia enzootycznej białaczki bydła Nr 64 — 3542 — Poz. 399 1) rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 27 czerwca 2005 r. w sprawie szczegółowych wymagań weterynaryjnych niezbędnych do uzyskania i zachowania uznania stada lub gospodarstwa za urzędowo wolne lub wolne od chorób zakaźnych zwierząt. 4.4.6. Regulacje prawne dotyczące warunków przemieszczania zwierząt narażonych na kontakt lub zakażenie enzootyczną białaczką bydła Sposób przeprowadzania kontroli w zakażonych stadach i warunki przemieszczania zwierząt są określone w: 1) ustawie z dnia 11 marca 2004r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt; 2) rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 7 lutego 2005r. w sprawie zwalczania enzootycznej białaczki bydła; 3) rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 27 czerwca 2005 r. w sprawie szczegółowych wymagań weterynaryjnych niezbędnych do uzyskania i zachowania uznania stada lub gospodarstwa za urzędowo wolne lub wolne od chorób zakaźnych zwierząt. 4.4.7. Regulacje prawne dotyczące kontroli występowania choroby i przeprowadzania testów Rodzaj badań oraz sposób i warunki ich wykonywania są określone w: 1) rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 7 lutego 2005r. w sprawie zwalczania enzootycznej białaczki bydła; N — rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 27 czerwca 2005 r. w sprawie szczegółowych wymagań weterynaryjnych niezbędnych do uzyskania i zachowania uznania stada lub gospodarstwa za urzędowo wolne lub wolne od chorób zakaźnych zwierząt; W — rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 grudnia 2004 r. w sprawie określenia jednostek chorobowych, sposobu prowadzenia kontroli oraz zakresu badań kontrolnych zakażeń zwierząt (Dz. U. Nr 282, poz. 2813, z późn. zm.). W odniesieniu do kontroli prowadzonej w kierunku wykrywania i nadzoru nad enzootyczną białaczką bydła, zgodnie z obowiązującymi przepisami wykorzystuje się następujące metody badawcze: Nr 64 — 3543 — Poz. 399 1) test immunoenzymatyczny (ELISA) z serwatką mleka; 2) test immunoenzymatyczny (ELISA) z krwią; 3) test immunodyfuzji w żelu agarowym (AGID). Badania diagnostyczne potwierdzające wystąpienie enzootycznej białaczki bydła: 1) badanie histopatologiczne; 2) reakcja polimeryzacji łańcuchowej (PCR) — wykrywanie kwasu nukleinowego wirusa 4.4.8. Regulacje prawne stanowiące podstawę do uzyskania odszkodowań przez posiadaczy zwierząt zabitych w związku z kontrolą i zwalczaniem enzootyczne białaczki bydła 1) ustawa z dnia 11 marca 2004r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt. 5. Ogólny opis kosztów i korzyści Szczegółowy katalog wydatków związanych z realizacją programu obejmuje wydatki ponoszone na: 1) zakup odczynników, testów i innych materiałów do badań laboratoryjnych; 2) zakup produktów leczniczych weterynaryjnych i wyrobów stosowanych w medycynie weterynaryjnej, a także sprzętu jednorazowego użytku, niezbędnych do wykonywania zabiegów profilaktycznych lub diagnostycznych oraz pobierania próbek do badań laboratoryjnych; 3) dojazd w celu pobrania próbek oraz dowóz próbek do laboratorium; 4) transport zwierząt do rzeźni w celu poddania ich ubojowi związanemu ze zwalczaniem chorób zakaźnych zwierząt, dokonanie takiego uboju, odkażanie rzeźni po takim uboju, zastosowanie odpowiednich technologii przetwarzania mięsa oraz unieszkodliwianie ubocznych produktów zwierzęcych; 5) unieszkodliwianie przez wyspecjalizowane podmioty gospodarcze odpadów powstałych przy badaniach laboratoryjnych chorób zakaźnych i zoonoz; 6) odkażanie przez wyspecjalizowane podmioty gospodarcze pomieszczeń, miejsc przebywania i utrzymywania zwierząt, środków transportu oraz miejsc załadunku i miejsc przeprowadzania zwierząt, zarządzone przez powiatowego lekarza weterynarii; Nr 64 — 3544 — Poz. 399 7) odszkodowania, zapomogi i nagrody za zwierzęta zabite lub poddane ubojowi z nakazu powiatowego lekarza weterynarii lub padłe z powodu zachorowania na tę chorobę, odszkodowania za zniszczone z nakazu powiatowego lekarza weterynarii produkty pochodzenia zwierzęcego, środki żywienia zwierząt i sprzęt, które nie mogą być poddane odkażeniu; 8) wynagrodzenia i dojazdy rzeczoznawców powołanych do oszacowania wartości rynkowej zwierząt, produktów pochodzenia zwierzęcego, środków żywienia zwierząt i sprzętu, niezbędnych do ustalenia wysokości odszkodowań, o których mowa w pkt 7; 9) badania laboratoryjne zlecone do wykonania laboratoriom innym niż zakłady higieny weterynaryjnej; 10) wynagrodzenia lekarzy weterynarii i innych osób wyznaczonych przez powiatowego lekarza weterynarii do wykonywania określonych czynności związanych ze zwalczaniem tej choroby, zoonoz lub biologicznych czynników chorobotwórczych wywołujących te choroby, zwrot kosztów dojazdu do miejsca wykonania czynności oraz użytych produktów leczniczych weterynaryjnych i wyrobów stosowanych w medycynie weterynaryjnej. Wszystkie wyżej wymienione wydatki są ponoszone przez Inspekcję Weterynaryjną. Wynika to z faktu zaszeregowania enzootycznej białaczki bydła do chorób podlegających obowiązkowi zwalczania wymienionych w załączniku nr 2 do ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt. Przy realizacji programu nie przewiduje się kosztów, które mieliby ponosić posiadacze zwierząt. Do bezpośrednich korzyści wynikających z realizacji programu należy zaliczyć: 1) eliminację ze stad bydła zakażonego wirusem enzootycznej białaczki bydła 2) uzyskanie lub odzyskanie przez stada statusu stada urzędowo wolnego od enzootycznej białaczki bydła; 3) eliminację wirusa enzootycznej białaczki bydła z populacji bydła w takim stopniu, który umożliwi uzyskanie przez poszczególne regiony Rzeczypospolitej Polskiej statusu regionów urzędowo wolnych od enzootycznej białaczki bydła; 4) utrzymanie przez regiony statusu regionów urzędowo wolnych od enzootycznej białaczki bydła i docelowe uzyskanie przez Rzeczypospolitą Polską statusu państwa urzędowo wolnego od enzootycznej białaczki bydła.

6.1.2 Rok: Choroba: Terytorium Polskiej Rzeczypospolitej Dane dotyczące zwierząt (jedna tabela / jeden rok / jeden gatunek) 2004 Stan na dzień: 31 grudnia 2004 r. Enzootyczna białaczka bydła Gatunek zwierząt: bydło Wskaźniki Odsetek zwierząt z Liczba j dodatnim Liczba zwierząt z Ogólna liczba wynikiem Liczba Odsetek zwierząt objętych poddanych | ubojowi lub | programem zwierząt do Liczba zwierząt dodatnim badań Okres powsze- Liczba zwierząt zbadania w przebadanych zwierząt wynikiem zwierząt przebadanych ramach indywidualnie | zakażonych badań poddanych programu chnego występowania ubojowi lub | zabitych zabitych zwierząt 10=(6/4)x1 2 3 7 9=(4/3)x100 00 Brak Brak Brak 5650399 1867864 1867864 1853395 Brak danych 100 danych danych danych Nr 64 3549 Rok: 2005 Choroba: Enzootyczna białaczka bydła Terytorium Rzeczypospolitej Polskiej Ogólna liczba zwierząt 6142251 Stan na dzień: 31 grudnia 2005 r. Liczba zwierząt do zbadania w | Liczba zwierząt ramach przebadanych programu 1613575 1613575 Gatunek zwierząt: bydło Wskaźniki Liczba: j Liczba zwierząt zwierząt ć Ogólna, z dodatnim: przeba- Liczba so liczba Odsetek; wynikiem j danych zwierząt Madzk zwierząt zwierząt i j j adań; indywi- zakażonych podda-nych | objętych ć poddanych KRYK dualnie żaka ubojowi lub | programem ubojowi lub zabitych zabitych 1600234 Odsetek zwierząt z dodatnim wynikiem badań Okres powszechnego występowania zwierząt Nr 64 3550 Rok: 2006 Choroba: Enzootyczna białaczka bydła Terytorium Rzeczypospolitej Polskiej Ogólna liczba zwierząt 6065644 Stan na dzień: Liczba zwierząt do zbadania w | Liczba zwierząt ramach przebadanych programu 3195927 2705608 Gatunek zwierząt: Liczba zwierząt trzebadanych indywidualnie 2705608 31 grudnia 2006 r. bydło Liczba zwierząt zakażonych Wskaxniki Odsetek zwierząt z Liczba zwierząt dodatnim ć Ogólna s. z dodatnim ż wynikiem => liczba Odsetek wynikiem > ż badań zwierząt zwierząt badań Okres poddanych | objętych poddanych 333 powszeubojowi lub | programem ubojowi lub J zabitych chnego zabitych występowania zwierząt 10=(6/4)x10 7 9=(4/3)x100; 21972 Nr 64 3551 6.2. Dane dotyczące nadzoru i testów laboratoryjnych 6.2.1. Dane rozwarstwione dotyczące nadzoru i testów laboratoryjnych (jedna tabela dla choroby/gatunku) Rok: 2004 Choroba: Enzootyczna białaczka bydła Testy serologiczne Liczba Liczba próbek z zbadanych | wynikiem dodatnim próbek badań Terytorium Rzeczypospolitej Polskiej 1867864 Stan na dzień: 31 grudnia 2004 r. Gatunek zwierząt: bydło Testy mikrobiologiczne ż > Inne testy lub wirusologiczne Liczba Liczba próbek z wynikiem Liczba Liczba próbek z zbadanych zbadanych | wynikiem próbek dodatnim próbek dodatnim badań badań Nr 64 3552

Ta Cele do realizacji 7.1.1. Cele do osiągnięcia w odniesieniu do badań Obecnie badania w kierunku enzootycznej białaczki bydła w Rzeczypospolitej Polskiej przeprowadza się badając próbkę krwi przy zastosowaniu testu immunoenzymatycznego (ELISA). Margines badań stanowi badanie pulowanych próbek mleka oraz test immunodyfuzji w żelu agarowym. Długofalowym celem jest uzyskanie znaczącej poprawy sytuacji epizootycznej w stadach bydła i przesunięcie punktu ciężkości z badań krwi na badanie mleka. Działanie takie znajdzie szerokie poparcie wśród właścicieli zwierząt oraz pozwoli na nieinwazyjne pobieranie próbek do badań. Choroba: Enzootyczna białaczka bydła Gatunek zwierząt: bydło: Docelowa 3 Liczba planowanych Rodzaj testu: Rodzaj próby * populacja testów stada posiadające status urzędowo wolnych od ode. chorob Tarytajiuma stada wymagające, i 1 badania do uzyskania Rzeczypospolitej o. krew lub mleko | statusu urzetłód ójaliych od sai Polskiej chorob stada wymagające 2 badań do uzyskania statusu 73301 urzędowo wolnych od chorob stada zakażone 68484 WKM /// SKONRNE (RAB... GRRRNENOGIONR |" GRO 22. Nr 64 3558 7.1.2. Cele do osiągnięcia poprzez badanie stad i zwierząt Osiągnięcie przez stada statusu stad urzędowo wolnych od enzootycznej białaczki bydła w takiej liczbie lub procencie, które pozwolą na wystąpienie przez Rzeczpospolitą Polską do Komisji Europejskiej o uznanie regionów za urzędowo wolne od tej choroby. Choroba: Enzootyczna białaczka bydła Łączna liczba Łączna: ż stad objętych liczba stad programem Terytorium Rzeczypospo- | 798052 430679 419266 litej Polskiej Przewidziana liczba nowych z wynikiem Gatunek zwierząt: bydło; Przewidywany Przewi-; ć odsetek stad z dziana liczba stad do likwidacji dodatnim wynikiem badań do likwidacji 8 = (715)x100 Wskaźniki docelowe Przewidywany Przewidywany odsetek stad | odsetek nowych Przewi- z dodatnim | stad z dodatnim dywany wynikiem | wynikiem badań odsetek badań stad Przewiobjętych dywany progra- okres mem powszech- Przewidywana częstotliwość występowania nego występowania stad 9= 10= (4/3)x100 (5/4)x100 w stadach 11 = (6/4)x100 Nr 64 3559 7.1.3. Cele do osiągnięcia poprzez badanie zwierząt Wykrycie, a następnie wyeliminowanie zwierząt zakażonych wirusem enzootycznej białaczki bydła. Poprzez to działanie, zapobieżenie szerzeniu się choroby w stadach i w regionach oraz umożliwienie wszczęcia procedury uzyskania przez stada statusu stad urzędowo wolnych od enzootycznej białaczki bydła. Choroba: Łączna liczba zwierząt Enzootyczna białaczka bydła programem Gatunek zwierząt:: Przewi-; Liczba:: Przewi-: dziana liczba;; zwierząt do 5 dziana liczba; zwierząt z zbadania > wynikiem dodatnim zwierząt indywidualni do zbadania > e badań bydło Liczba zwierząt z dodatnim wynikiem badań przeznaczona do uboju lub zabicia Łączna liczba zwierząt przeznaczona do uboju Wskaźniki docelowe Przewidywany odsetek zwierząt 6 » z dodatnim rzewidywan zh ź wynikiem badań odsetek zwierząt; A Przewidywany objętych okres programem powszechnego występowania zwierząt Terytorium 5405574 2254710 2210185 2163485 10051 11376 12438 98,02 Rzeczypospolitej Polskiej Nr 64 3560 7.2. _ Cele kwalifikacji stad i zwierząt Wyeliminowanie stad posiadających zawieszenie statusu stada urzędowo wolnego od enzootycznej białaczki bydła oraz osiągnięcie przez stada wolne od tej choroby statusu stad urzędowo wolnych od enzootycznej białaczki bydła. Choroba: Enzootyczna białaczka bydła Gatunek zwierząt: bydło Reqion: Rzeczpospolita Polska Cele w zakresie statusu stad i zwierząt objętych programem Łączna liczba stad lub zwierząt objętych Przewidywane nie wolne lub urzędowo | Przewidywane nie wolne nieznany status | Ostatni dodatni wynik badania wynik badania zawieszone Zwierzęta Zwierzęta rzęta rzęta rzęta su oznoniasa=a" 419 bm | 2210185 |» > 1362 32513 | 23014 | 187893 AR 394240 | 1980522 Przewidywany wolne lub Przewidywane Przewidywane programem Ostatni ujemny urzędowo wolne wolne urzędowo wolne Nr 64 3561 8. Szczegółowa analiza kosztów programu 1 2. Koszt próbek Wyszczególnienie Test: ELISA 1884002 h K 5652006 15072016 1507202 2260802 Finansowanie wspólnotowe Nr 64 3.1. Odszkodowanie za zwierzęta Nr 64 3.5 Koszt obróbki produktów w tym mleka 5. Wynagrodzenia (pracownicy zatrudnieni łącznie na cele programu, * są to szacunkowe koszty, które zostaną dostosowane do wielkości środków przewidzianych na zwalczanie chorób zakaźnych zwierząt w ustawie budżetowej na rok 2008 Nr 64 — 3564 — Poz. 399 Załącznik nr 3 Program zwalczania i kontroli zakażeń wirusami wysoce zjadliwej grypy ptaków u drobiu i ptaków dzikich 1. Identyfikacja programu Państwo członkowskie: Rzeczpospolita Polska Choroba: Grypa ptaków (Avian influenza) Rok wdrożenia: 2008 2. Opis programu Program monitorowania został opracowany na podstawie § 12 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 grudnia 2004 r. w sprawie określenia jednostek chorobowych, sposobu prowadzenia kontroli oraz zakresie badań kontrolnych zakażeń zwierząt (Dz. U. Nr 282, poz. 2813, z późn. zm.) oraz projektu decyzji Komisji, oznaczonej numerem: SANCO/10268/2006/Rev5, w sprawie prowadzenia badań kontrolnych na obecność influenzy ptaków u drobiu i ptaków dzikich w Państwach Członkowskich. Stanowi on kontynuację poprzednich badań kontrolnych ustanowionych w decyzjach Komisji 2004/111/WE z dnia 29 stycznia 2004 r. w sprawie przeprowadzania badań na obecność influenzy drobiu wśród drobiu i dzikich ptaków w Państwach Członkowskich w 2004 r. (Dz. Urz. UE L 32 z 5.02.2004, str. 20; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne rozdz. 3, t. 42, str. 288), 2006/101/VE z dnia 6 lutego 2006 r. w sprawie wprowadzania programów badań na obecność ptasiej grypy u drobiu i dzikiego ptactwa w państwach członkowskich w 2006 r. (Dz. Urz. UE L 46 z 16.02.2006, str. 40), 2005/464/WE z dnia 21 czerwca 2005 r. w sprawie wprowadzania programów badań na obecność ptasiej grypy u drobiu i dzikiego ptactwa w Państwach Członkowskich (Dz. Urz. UE L 164 z 24.06.2005, str. 52). Celem badań monitoringowych jest: 1) określenie częstotliwości występowania zakażeń wirusami podtypu H5 i H7 grypy ptaków (Al) u różnych gatunków drobiu; 2) kontynuowanie nadzoru nad występowaniem zakażeń wirusami grypy ptaków u dzikich ptaków (system wczesnego ostrzegania), które mogłyby przenieść się z ptaków dzikich do stad drobiu; Nr 64 — 3565 — Poz. 399 3) wzbogacenie wiedzy na temat zagrożenia ze strony dzikich ptaków wysoce zjadliwą grypą ptaków dla zdrowia zwierząt. Pobieranie próbek obejmuje okres do dnia 31 grudnia 2008 r. Badaniami zostaną objęte wszystkie gatunki drobiu (z wyjątkiem kurcząt rzeźnych) utrzymywanego w warunkach fermowych oraz ptaki dzikie. Badanie diagnostyczne próbek w kierunku grypy ptaków przeprowadza krajowe laboratorium referencyjne - Zakład Chorób Drobiu Państwowego Instytutu Weterynaryjnego - Państwowego Instytutu Badawczego w Puławach, zwane dalej „PIWet - PIB”. Próbki od drobiu będą badane serologicznie testem hamowania hemaglutynacji z antygenami H5N2 i H7N7 (pierwsze badanie) oraz H5N7 i H7N1 (badania potwierdzające). Próbki od ptaków dzikich będą badane wirusologiczne na zarodkach kurzych SPF i metodą RT-PCR/HS. Próbki do badań pobiera i przesyła Inspekcja Weterynaryjna, natomiast badania są wykonywane przez PIWet - PIB. Terytorialnie właściwe Wojewódzkie Inspektoraty Weterynarii opracują i prześlą do Zakładu Chorób Drobiu PIWet - PIB harmonogram pobierania próbek. Wszystkie izolaty wirusa wysoce zjadliwej grypy ptaków oraz dodatnie surowice od ptaków wodnych będą wysłane do laboratorium referencyjnego Unii Europejskiej. Termin składania ostatecznych wyników badań do Komisji Europejskiej upływa w dniu 31 maja 2009 r. 3. Warunki i sposób pobierania próbek od drobiu Pobieranie próbek do badań serologicznych odbędzie się na całym terytorium Rzeczpospolitej Polskiej tak, aby próbki można było uznać za reprezentatywne dla tego terytorium. Próbki od drobiu fermowego będą pobierane w okresie do dnia 31 grudnia 2008 r. Przy wyborze ferm do badań uwzględnia się chów drobiu z wybiegami, korzystanie z wód powierzchniowych, chów różnych gatunków drobiu i stad w różnym wieku. W odniesieniu do indyków, gęsi, kaczek i strusi badaniami będą objęte przede wszystkim fermy reprodukcyjne, a następnie fermy drobiu rzeźnego — uzupełniając do wyznaczonej liczby ferm danego gatunku drobiu. Nr 64 — 3566 — Poz. 399 W przypadku kur próbki krwi będą pobierane tylko z ferm kur reprodukcyjnych oraz kur niosek jaj konsumpcyjnych (nioski towarowe). Kurczęta rzeźne nie są objęte badaniami. Pobieranie próbek od drobiu reprodukcyjnego oraz kur niosek towarowych będzie się odbywać w okresie nieśności, najlepiej ze stad w końcowym okresie użytkowania. Pobieranie próbek od drobiu rzeźnego (indyki, gęsi, kaczki, strusie) będzie się odbywać na fermie w końcowym okresie tuczu (w ostatnim tygodniu przed ubojem) lub w rzeźni. Do badań serologicznych będą pobierane próbki krwi z każdej fermy wyznaczonej do badań w liczbie: 1) po 10 próbek krwi od kur, indyków i ptaków łownych, 2) po 40 próbek krwi od gęsi i kaczek; 3) po 5 próbek krwi od strusi. Próbki krwi będą pobierane w ilości ok. 2 ml do probówek o co najmniej 2-krotnie większej pojemności (nie należy używać probówek typu eppendorf) i po szczelnym zamknięciu przesłane (krew lub oddzielona surowica) schłodzone do temperatury ok. 4*C przed upływem 48 godzin od pobrania do Zakładu Chorób Drobiu PIWet-PIB. Jeśli przewidywany czas od pobrania próbek do ich przesłania może być dłuższy, wydzieloną surowicę (bez krwinek) zamraża się w temperaturze ok. —20'C i zamrożoną przesyła w terminie 2 tygodni od dnia pobrania. W ramach programu do badań serologicznych zostanie pobranych 6085 próbek krwi z 365 ferm drobiu. Na fermach drobiu, gdzie zostaną uzyskane dodatnie wyniki badań serologicznych, będą przeprowadzone badania retrospektywne mające na celu ocenę stanu epizootycznego, w tym analizę zdrowotności, produkcyjności i śmiertelności stada serododatniego i innych stad znajdujących się na tej fermie. W przypadku gdy stado seropozytywne będzie znajdować się jeszcze na fermie, zostaną pobrane ponownie próbki do badania serologicznego oraz dodatkowo do badania wirusologicznego. Zestawienie ferm poszczególnych gatunków drobiu i kierunków użytkowania objętych badaniem w wyznaczonych województwach przedstawiają tabele 1-6: Tabela 1. Fermy kur niosek reprodukcyjnych Nr 64 — 3567 — Poz. 399 Kod Łączna liczba = których, ! Liczba próbek FARM Metody NUTS 2 ferm należy pobrać z fermy do według danej badania (b) (c) przebadania metody laboratoryjnego PLS51 44 100 HI (H5/H7 PL61 25 60 HI (H5/H7) PL31 12 40 j HI (H5/H7) PL43 8 20 HI (H5/H7)_ PL11 28 60 HI (H5/H7 PL21 17 40 HI (H5/H7) PL12 133 260 HI (H5/H7 PL52 9 1 pr32 | 9, | 4,0] 10 | __20 HI (H5/H7 PL34 34 PL63 23 PL22 41 2 10 _ PLe2 | 9 | 1 | 10 | 20 __ |HI(HS/H7) | (Pd | 738. | 8 | 10 | __ 160 HI (H5/H7) Stada i fermy uważa się za gospodarstwa. (b) Położenie gospodarstwa pochodzenia. Jeżeli nie można użyć kodu NUTS 2 należy określić położenie w stopniach długości i szerokości geograficznej. (c) Łączna liczba gospodarstw jednej kategorii drobiu w danym regionie NUTS 2. Tabela 2. Fermy kur niosek towarowych.. Liczba ferm,,, Liczba testów (b) naley pobrać przebadania ag Canej laboratoryjnego 7 10 140 HI (HS/H7)_ PL43 42 2 i 10 PL11 51 3 10 PL21 90 PL12 185 9 10 PL34 26 2 10 PL63 61 3 10 PL22 120 7 PL33 28 2 PL62 30 2 PL41 173 9 10 180 HI (H5/H7) PL42 33 2 40 HI (H5/H7) SUMA 1103 60 1200 Nr 64 Tabela 3. Fermy indyków Liczba ferm, Liczba testów Łączna liczba z których Liczba próbek do wykonania Metody ferm należy pobrać z fermy do według danej badania (b) (c) próbki przebadania metod laboratoryjnego PL51 49 3 HI (H5/H7)__ PL61 27 2 | HI (H5/H7 PL31 32 2 HI (H5/H7 PL43 103 7 PL11 21 2 PL21 6 1 PL12 60 4 PLS52 9 1 HI (H5/H7) PL32 9 1 10 20 HI (H5/H7) PL34 18 2 10 40 HI (H5/H7 PLG3 12 2 10 40 HI (H5/H7) PL22 7 1 10 20 HI (H5/H7) PL33 3 1 10 HI (H5/H7 PL62 367 460 HI (H5/H7) PL41 82 120 HI (H5/H7) | PL42 25 40 HI (H5/H7)_ | SUMA 820 | 1200 Tabela 4. Fermy gęsi i kaczek Kod Łączna liczba Liczba ferm, Liczba próbek Liczba testów. kt h do wykonania | Metody badania NUTS 2 ferm M. chb Ą z fermy do dh, danej borator inedo b) (c) należy pobrać przebadania według danej a yjneg (próbki metody PL51 27 160 HI (H5/H7) PL61 94 480 HI (H5/H7 PL31 208 HI (H5/H7 PL43 59 HI (H5/H7) | PL11 167 HI (H5/H7 PL21 12 2 HI (H5/H7) PL12 90 6 HI (H5/H7 PL52 r 1 40 80 PL32 47 3 40 240 PL34 99 6 40 480 PL63 20 2 40 160 PL22 11 2 40 160 4 4 HI (H5/H7 1920 HI (H5/H7 40 80 HI (H5/H7 | 90 | 7200 | | Nr 64 — 3569 — Poz. 399 Tabela 5. Fermy strusi Liczba ferm, Liczba próbek Liczba testów z których p do wykonania., z fermy do - (c) należy Popraż przebadania według danej Łączna liczba ferm Metody badania laboratoryjnego metod HI (H5/H7 N|"|RIN|O MMM MM|O1|O — N 880 | 0 Liczba ferm,. A Liczba testów z których Liczba próbek do wykonania.; z fermy do. badania należy pobrać j według danej, (c) oróbki przebadania metod laboratoryjnego 0 HI (H5/H7 Łączna liczba ferm 1 6 Nr 64 — 3570 — Poz. 399 4. Opis zastosowanych badań laboratoryjnych Badania laboratoryjne zostaną przeprowadzone zgodnie z podręcznikiem diagnostycznym dotyczącym grypy ptaków, określonym w decyzji Komisji 2006/437/WE z dnia 4 sierpnia 2006 r. zatwierdzającej podręcznik diagnostyczny dotyczący grypy ptaków, przewidziany w dyrektywie Rady 2005/94/WE, ustanawiającym procedury diagnostyczne mające na celu potwierdzenie choroby oraz rozpoznanie różnicowe grypy ptaków (łącznie z badaniem serum z kaczek i gęsi poprzez test hamowania hemaglutynacji HI). Badania w kierunku grypy ptaków przeprowadzone zostaną w PIWet — PIB (laboratorium referencyjne). Wszystkie pozytywne wyniki serologiczne zostaną potwierdzone metodą hamowania hemaglutynacji z użyciem wyznaczonych szczepów dostarczonych przez Wspólnotowe Laboratorium Referencyjne ds. Grypy Ptaków: 1) dla wirusa HS: a) wstępne badanie z użyciem Ostrich/Denmark/72420/96 (H5N2), b) badanie wszystkich próbek pozytywnych za pomocą Duck/Denmark/64650/03 (H5N7) celem wyeliminowania reagującego przeciwciała N2; 2) dla wirusa H7: a) wstępne badanie z użyciem szczepu Turkey/England/647/77 (H7N7), b) badanie wszystkich próbek pozytywnych za pomocą African Starling/983/79 (H7N1) celem wyeliminowania reagującego przeciwciała N7. 5. Warunki i sposób pobierania próbek od ptaków dzikich I. Wymagania ogólne 1) pobieranie próbek do badań jest organizowane i nadzorowane przez Inspekcję Weterynaryjną we współpracy z podmiotami zajmującymi się ochroną lub obserwacją ptaków i stacjami obrączkowania oraz myśliwymi; 2) badania obejmują monitoring czynny (próbki pobierane od żywych lub upolowanych ptaków, niewykazujących objawów klinicznych chorób) i monitoring bierny (próbki pobrane od ptaków padłych); Nr 64 — 3571 — 3) pobranie próbek w ramach monitoringu czynnego od żywych ptaków dzikich objętych ochroną gatunkową ścisłą lub częściową wymaga uzyskania zezwolenia Ministra Środowiska lub właściwego miejscowo wojewody; próbki pobrane od ptaków dzikich są badane wirusologicznie na zarodkach kurzych SPF (wszystkie wirusy grypy typu A) i metodą RT-PCR; z uwagi na przepisy decyzji Komisji z dnia 13 kwietnia 2007 r. w sprawie wdrażania programów nadzoru nad ptasią grypą u drobiu i dzikiego ptactwa w państwach członkowskich i zmieniającej decyzję 2004/450/WE, aby badanie próbek metodą RT-PCR było wykonane przed upływem 2 tygodni od dnia pobrania, próbki dostarcza się niezwłocznie do laboratorium Zakładu Chorób Drobiu PIWet - PIB. W przypadku dodatnich wyników badań będzie przeprowadzona, możliwie jak najszybciej, analiza molekularna w celu określenia serotypu (HPAI lub LPAI). Il. Monitoring czynny 1) do maja (wiosenna migracja ptaków z południa na północ) będą pobierane próbki co najmniej od 600 ptaków dzikich z terenu wszystkich województw; 2) w okresie wrzesień-grudzień (jesienna migracja ptaków dzikich z północy na południe) będą pobierane próbki co najmniej od 1000 ptaków dzikich z terenu wszystkich województw; pobieranie próbek od ptaków dzikich powinno koncentrować się głównie na: gatunkach ptaków stwarzających wysokie ryzyko zakażenia, trasach ich przelotów, miejscach postojów, miejscach mieszania się dużej liczby ptaków migrujących z różnych gatunków, miejscach przebywania ich w pobliżu gospodarstw utrzymujących drób (możliwy kontakt z drobiem). Wykaz gatunków dzikich ptaków stanowiących wysokie ryzyko zakażenia wirusami wysoce zjadliwej grypy ptaków zawiera tabela 3; do badań wirusologicznych pobiera się indywidualnie przy pomocy wymazówki świeży kał lub wymazy kałowe z kloaki (na waciku wyraźnie widoczny kał) od różnych gatunków ptaków dzikich, w tym głównie od wędrujących ptaków wodnych z rzędu blaszkodziobych (zwłaszcza łabędzi niemych, kaczek krzyżówek i gęsi) oraz siewkowych (zwłaszcza mew, batalionów, czajek); próbki wymazów z kloaki lub świeżego kału pobiera się indywidualnie co najmniej od 5 ptaków tego samego gatunku w tym samym miejscu i czasie, a Nr 64 następnie umieszcza w probówkach z podłożem transportowym dla wirusów (dopuszcza się użycie wymazówek z podłożem transportowym dla wirusów lub podłoża przygotowane zgodnie z Instrukcją GLWet z VI. 420/lab —1/2003 z dnia 5 czerwca 2003 dotyczącą przeprowadzania badań laboratoryjnych w kierunku influenzy ptaków o wysokiej zjadliwości). W jednej probówce z podłożem transportowym umieszcza się tylko 1 wymazówkę (nie łączyć); [o — pobrane próbki bezzwłocznie umieszcza się w temperaturze ok. 4 C i w takiej temperaturze transportuje po uprzednim powiadomieniu do Zakładu Chorób Drobiu PIWet - PIB. Jeśli nie jest możliwe dostarczenie próbek przed upływem 48 godz. od pobrania, zamraża się je w temperaturze ok. -70C, używając w tym celu suchego lodu, i dostarcza zamrożone; | — łączenie w próbki zbiorcze do 5 próbek od ptaków tego samego gatunku, pobrane w tym samym miejscu i czasie, odbywać się będzie w laboratorium PIWet - PIB. Tabela 1. Dzikie ptaki, od których należy pobrać próbki (b) Łączna liczba próbek, które należy pobrać w celu czynnego Liczba próbek do pobrania od ptaków dzikich w wyznaczonych województwach w okresie do maja (wiosenna migracja ptaków) Łączna liczba próbek, które należy pobrać w celu biernego nadzoru. gatunki dzikich ptaków stanowiące podwyższone ryzyko związane z grypą ptaków (zgodnie SUMA 1600 (ok. 350 próbek zbiorczych) 300 próbek z całego terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z wykazem) Nr 64 — 3573 — Poz. 399 (a) Odesłanie do miejsca pobrania próbek od ptaków. Jeżeli nie można użyć kodu NUTS 2 należy określić położenie w stopniach długości i szerokości geograficznej. (b) Ogólny opis dzikich ptaków, od których mają zostać pobrane próbki w ramach czynnego i biernego nadzoru. III. Monitoring bierny 1) w ramach monitoringu biernego planuje się przebadanie około 300 próbek od ptaków padłych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej; 2) wskazaniem do monitoringu biernego jest stwierdzenie przypadków wyraźnie zwiększonej śmiertelności lub klinicznych objawów choroby u ptaków dzikich, zwłaszcza: a) wśród gatunków stwarzających wysokie ryzyko zakażenia, a także innych ptaków mających z nimi kontakt, b) w miejscach zatrzymywania się ptaków w okresie wędrówki wiosennej i jesiennej, c) miejscach mieszania się dużej liczby ptaków migrujących różnych gatunków, d) w sąsiedztwie gospodarstw utrzymujących drób, e) w pobliżu tras przelotów ptaków migrujących; 3) z jednego miejsca pobiera się próbki od ok. 5 ptaków tego samego gatunku, padłych w tym samym czasie; 4) od świeżo padłych ptaków pobiera się (na miejscu lub w najbliższym Zakładzie Higieny Weterynaryjnej) próbki tkanek (mózg, serce, płuca, nerki, jelita). Próbki narządów miąższowych pobrane od tego samego ptaka można transportować w jednym opakowaniu, natomiast jelita pakuje się osobno używając szczelnie zamykanych opakowań; 5) warunki dostarczenia próbek do laboratorium są takie same jak określone w części Il ust. 5 pkt 4-6; 6) przy pobieraniu próbek zachowuje się dużą ostrożność, minimalizuje tworzenie aerozolu, pyłu oraz stosuje standardowe środki ochronne takie jak: rękawice, okulary, maska osłaniająca usta i nos, czepek i fartuch, a po próbobraniu dokładnie myje ręce w wodzie z mydłem lub innym detergentem. Umyte ręce po wysuszeniu dezynfekuje się, używając 70% roztworu alkoholu lub innego środka biobójczego. Nr 64 — 3574 — Poz. 399 6. Opis zastosowanych badań laboratoryjnych 1) badania laboratoryjne przeprowadza się zgodnie z podręcznikiem diagnostycznym dotyczącym grypy ptaków, o którym mowa w decyzji Komisji 2006/437//WE z dnia 4 sierpnia 2006 r. zatwierdzającej podręcznik diagnostyczny dotyczący grypy ptaków, przewidziany w dyrektywie Rady 2005/94/WE (Dz. Urz. UE L 237 z 31.08.2006, str. 1), ustanawiającym procedury diagnostyczne służące do stwierdzenia oraz rozpoznania różnicowego grypy ptaków; 2) wszystkie próbki pobrane podczas monitoringu grypy ptaków u ptaków dzikich poddaje się badaniu, możliwie najszybciej, przy zastosowaniu technik molekularnych, jeżeli są dostępne i zgodnie z podręcznikiem diagnostycznym. Badania w kierunku grypy ptaków przeprowadzone zostaną w PIWet - PIB. Zaleca się wstępne badanie przesiewowe metodą PCR dla genu M z szybkim przeprowadzeniem badań na pozytywną identyfikację w stosunku do H5 (w terminie 2 tygodni), a w przypadku pozytywnego wyniku, jak najszybciej przeprowadza się analizę miejsca rozszczepu w celu ustalenia, czy mamy do czynienia z wirusem wysoce zjadliwej grypy ptaków, czy grypy ptaków o niskiej zjadliwości. Jeżeli zostanie potwierdzona obecność wysoce zjadliwej grypy ptaków podtyp H5, przeprowadza się niezwłocznie dodatkowe badania na określenie typu N (nawet, jeżeli w ten sposób jest możliwe tylko wykluczenie N1); 3) w laboratorium można pulować do 5 próbek pobranych od tego samego gatunku w tym samym miejscu i czasie, jeżeli jest możliwe powtórne zidentyfikowania i zbadania pojedynczych próbek w przypadku uzyskania pozytywnego wyniku; 4) nie stosuje się badań serologicznych grypy ptaków u dzikiego ptactwa, ponieważ stosując tę metodę nie można rozróżnić między sobą szczepów wirusa wysoce zjadliwej grypy ptaków i grypy ptaków o niskiej zjadliwości, a stwierdzenie obecności przeciwciał nie umożliwia stwierdzenia, w jakim miejscu dzikie ptactwo mogło się zarazić. Badania serologicznę przeprowadza się w celu określenia występowanie wirusów H5 lub H7 u różnych gatunków ptaków, osiadłych łub wędrownych. Nr 64 — 3575 — Poz. 399 Tabela 3. Wykaz gatunków dzikich ptaków stwarzających wysokie ryzyko zakażenia wirusami wysoce zjadliwej grypy ptaków. Nazwa polska e Nazwa łacińska łabędź czarnodzioby (łabędź mały) Cygnus columbianus łabędź niemy Cygnus olor gęsi gęś krótkodzioba Anser brachyrhynchus gęś zbożowa Anser fabalis gęś białoczelna Anser albifrons gęś mała Anser erythropus gęś gęgawa Anser anser bernikla białolica Branta leucopsis bernikla obrożna Branta bernicla bernikla rdzawoszyja Branta ruficollis bernikla kanadyjska Branta canadensis kaczki świstun Anas penelope cyraneczka Anas crecca krzyżówka Anas platyrhynchos rożeniec Anas acuta cyranka Anas querquedula płaskonos Anas clypeata jarzębata (marmurka) Marmaronetta angustirostris hełmiatka Netta rufina głowienka Aythya ferina czernica Aythya fuligula brzegowe czajka Vanellus vanellus siewka złota Pluvialis apricaria rycyk Limosa limosa batalion Philomachus pugnax mewy mewa śmieszka Larus ridibundus mewa pospolita Larus canus Nr 64 — 3576 — Poz. 399 7. Opis sytuacji epizootycznej grypy ptaków u drobiu w ostatnich pięciu latach 1) środki objęte programem nadzoru nad drobiem Na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wysoce zjadliwa grypa ptaków została wykryta u drobiu hodowlanego w grudniu 2007 r. Program nadzoru w latach ubiegłych obejmował fermy kur niosek reprodukcyjnych, kur niosek towarowych, indyków, gęsi i kaczek, strusi, ptaków łownych oraz ptaki dzikie. Próbki były pobierane i badane w okresie trwania programu programu. 2) ustanowienie organu centralnego odpowiedzialnego za nadzór i koordynację wdrażania programu Organem centralnym odpowiedzialnym za nadzór nad wdrażaniem programu jest Główny Lekarz Weterynarii. Na szczeblu powiatowym odpowiedzialnym za wdrażanie programu jest powiatowy lekarz weterynarii. Badania próbek będą przeprowadzane w PIWet - PIB. 3) wprowadzony system rejestracji gospodarstw Zgodnie z ustawą z dnia 11 marca 2004r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt powiatowy lekarz weterynarii wydaje decyzję zatwierdzającą działalność nadzorowaną - stwierdza spełnienie wymagań weterynaryjnych przez poszczególne obiekty budowlane lub miejsca, w których ma być prowadzona działalność nadzorowana, nadaje weterynaryjny numer identyfikacyjny podmiotowi lub poszczególnym obiektom budowlanym lub miejscom. Powiatowy lekarz weterynarii prowadzi rejestr podmiotów prowadzących działalność nadzorowaną na obszarze jego właściwości. Rejestr zawiera imię, nazwisko, miejsce zamieszkania i adres albo nazwę, siedzibę i adres podmiotu, weterynaryjny numer identyfikacyjny (jeżeli został nadany), określenie rodzaju i zakresu prowadzonej działalności nadzorowanej, informację o decyzji, datę wpisu i wykreślenia z rejestru. Powiatowy lekarz weterynarii przekazuje za pośrednictwem wojewódzkiego lekarza weterynarii, Głównemu Lekarzowi Weterynarii dane zawarte w rejestrze, a także informacje o każdej zmianie stanu faktycznego lub prawnego ujawnionego w tym rejestrze. Nr 64 — 3577 — Poz. 399 4) dane o szczepieniach Zgodnie z ustawą z dnia 11 marca 2004r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt wysoce zjadliwa grypa ptaków należy do chorób zakaźnych zwierząt podlegających zakazowi szczepień. 8. Opis sytuacji epizootycznej choroby u dzikich ptaków w ostatnich pięciu latach 1) środki objęte programem nadzoru nad dzikim ptactwem W 2006 r. wykryto 9 ognisk wysoce zjadliwej grypy ptaków u ptaków dzikich podtyp H5N1. Do gatunków, u których wykryto wirus H5N1 należały: łabędź, tracz, nurogęś, jastrząb oraz czapla. W latach wcześniejszych wysoce zjadliwa grypa ptaków nie występowała na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Program nadzoru nad dzikimi ptakami w kierunku grypy ptaków w latach ubiegłych obejmował monitoring czynny oraz bierny. Monitoring czynny był prowadzony na obszarze wybranych województw w okresie luty - maj (wiosenne migracje ptaków) oraz wrzesień — grudzień (jesienne migracje ptaków), natomiast monitoring bierny był prowadzony na terytorium całego państwa przez cały rok. 2) wyznaczenie organu centralnego odpowiedzialnego za nadzór i koordynację wdrażania programu Organem centralnym odpowiedzialnym za nadzór nad wdrażaniem programu u ptaków dzikich jest Główny Lekarz Weterynarii. Na niższym poziomie organem odpowiedzialnym za wdrażanie programu jest powiatowy lekarz weterynarii. Badania są przeprowadzane w PIWet - PIB. 3) opis i określenie obszarów geograficznych i administracyjnych, na których zostanie wdrożony program Program monitoringu grypy ptaków zostanie wdrożony u ptaków dzikich na terytorium całego państwa z uwagi na fakt, iż na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej występuje duże zagęszczenie i rozproszenie gospodarstw, w których jest utrzymywany drób. Analiza ryzyka potwierdziła, iż wystąpienie grypy ptaków jest wysokie na terytorium całego państwa. Monitoring u ptaków dzikich zostanie podzielony na czynny oraz bierny. Nr 64 — 3578 — Poz. 399 9. Środki wprowadzone w zakresie powiadamiania o grypie ptaków Zgodnie z art. 42 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt w przypadku podejrzenia wystąpienia choroby zakaźnej zwierząt posiadacz zwierzęcia jest obowiązany do: 1) niezwłocznego zawiadomienia o tym organu Inspekcji Weterynaryjnej lub najbliższego podmiotu świadczącego usługi z zakresu medycyny weterynaryjnej lub wójta (burmistrza, prezydenta miasta); 2) pozostawienia zwierząt w miejscu ich przebywania i nie wprowadzania tam innych zwierząt; 3) uniemożliwienie osobom trzecim dostępu do pomieszczeń lub miejsc, w których znajdują się zwierzęta podejrzane o zakażenie lub chorobę lub zwłoki zwierząt, 4) wstrzymania się od wywożenia, wynoszenia i zbywania produktów, w szczególności mięsa oraz zwłok zwierzęcych, pasz, wody, ściółki, nawozów naturalnych; 5) udostępnienia organom Inspekcji Weterynaryjnej zwierząt i zwłok zwierzęcych do badań i zabiegów weterynaryjnych, a także udzielania pomocy przy ich wykonywaniu; 6) udzielania organom Inspekcji Weterynaryjnej oraz osobom działającym w imieniu tych organów wyjaśnień i podawania informacji, które mogą mieć znaczenie dla wykrycia choroby i źródeł zakażenia lub zapobiegania jej szerzeniu. Wójt (burmistrz, prezydent miasta) niezwłocznie informuje organ Inspekcji Weterynaryjnej o otrzymaniu zawiadomienia. Podmiot świadczący usługi z zakresu medycyny weterynaryjnej niezwłocznie informuje organ Inspekcji Weterynaryjnej, jeżeli na podstawie zawiadomienia podejrzewa wystąpienia choroby zakaźnej zwierząt podlegającej obowiązkowi zwalczania. Powiatowy lekarz weterynarii po otrzymaniu zawiadomienia podejmuje niezwłocznie czynności w celu wykrycia lub wykluczenia choroby zakaźnej zwierząt podlegającej obowiązkowi zwalczania. Powiatowy lekarz weterynarii niezwłocznie informuje wojewódzkiego lekarza weterynarii, w tym w formie elektronicznej, o podejrzeniu lub wystąpieniu choroby zakaźnej zwierząt oraz o czynnościach podjętych w celu wykrycia lub wykluczenia tej choroby.

Nr 64 10. Koszty A. Szacunkowe koszty badania drobiu: Środki kwalifikujące się do współfinansowania |_ przesiewowe (a) Metody badania nęza testów do Koszt jednostkowy laboratoryjnego wykonania według testów (według anej metody Wstępne serologiczne badanie i i danej metody) Koszt całkowity | Test zahamowania hemaglutynacji HI 12170 + 1217 (powtórne badanie)= na obecność H5 13387 7,5 euro 100 402 euro lub H7 (b) - Test izolacji wirusa - - - Badanie PCR - | - - Inne środki Wyszczególnić działania Kontrola wyrywkowa Pobieranie i 1 euro próbke x Pozostałe przesyłanie próbek do 6085 próbek 6085 euro | laboratorium Razem 106 487 euro (415 299 zł) (a) określić badanie laboratoryjne, które należy zastosować. (b) określić liczbę testów na obecność HS lub H7. B. Szacunkowe koszty badania ptaków dzikich: Metody badania laboratoryjnego Liczba testów do wykonania według danej metody Środki kwalifikujące się do współfinansowania Koszt jednostkowy testów (według Koszt całkowity Wstępne serologiczne badanie przesiewowe danej metody) sz | Test zahamowania hemaglutynacji HI na obecność H5 lub H7 Test izolacji wirusa 20 80 euro 1600 euro

Nr 64 — 3582 — Poz. 399 Załącznik nr 4 Program zwalczania gąbczastej encefalopatii bydła (Bovine Sponqgiform Encephalopathy - BSE) 1. Identyfikacja programu Państwo członkowskie: Rzeczpospolita Polska Choroba: Gąbczasta encefalopatia bydła (Bovine Spongiform Encephalopathy - BSE) Rok wdrożenia: 2008 2. Opis programu Celem realizacjj programu jest wykrycie każdego przypadku gąbczastej encefalopatii bydła (BSE) w populacji bydła w Rzeczypospolitej Polskiej. Wykrywanie jest pierwszym krokiem zapobiegającym przedostaniu się czynnika przenośnych gąbczastych encefalopatii (TSE) do łańcucha pokarmowego ludzi i zwierząt. Środki zapobiegawcze oraz zwalczanie polega na usuwaniu zwierząt ze stad, w których stwierdzono przypadki BSE, poddanie ubojowi kohorty oraz potomstwa, aktywnym nadzorze nad grupą bydła powyżej 30 miesiąca życia przeznaczonego do uboju w celu spożycia przez ludzi, bydła padłego oraz innych grup ryzyka bydła powyżej 24 miesiąca życia, zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 999/2001 z dnia 22 maja 2001 r. ustanawiającym zasady dotyczące kontroli i zwalczania niektórych przenośnych gąbczastych encefalopatii (Dz. Urz. WE L 147 z 31.05.2001, str.1, z późn. zm., Dz. Urz. UE. Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 32, str. 289, z późn. zm.). 3. Opis sytuacji epizootycznej BSE Regularny monitoring BSE — zgodny z wymaganiami Unii Europejskiej — rozpoczął się w listopadzie 2001 r. W pierwszych dwóch miesiącach monitoringu zbadano 30309 sztuk bydła. Odpowiednio w 2002 r. zostały zbadane 286592 sztuki, w 2003 r. — 455413 sztuk, w 2004 r. — 481116 sztuk, w 2005 r. — 515 976 sztuk, aw 2006 r. - 594121 sztuk bydła. Nr 64 — 3583 — Poz. 399 Dane z podziałem na grupy objęte monitoringiem są przedstawione w tabeli 3.1. Tabela 3.1. Bydło poddane | Bydło poddane Bydło padłe ubojowi i w wieku Bydło z konieczności powyżej podejrzane o 24 mies. BSE 286592 Dee | wa | w | m | Ponadto w ramach kontynuowanego programu monitoringu, w styczniu i lutym 455413 2007 r. zostały przebadane 99742 sztuki bydła. Dane dotyczące tego okresu są zawarte w tabeli 3.2. Tabela 3.2. Bydło poddane | Bydło poddane Bydło zdrowe ubojowi ubojowi Bydło padłe powyżej 30 mies z konieczności sanitarnemu powyżej 24 mies. Pierwszy przypadek BSE wykryto w drugim roku prowadzenia monitoringu (2002 r.). W tym też roku ogólna liczba wykrytych przypadków wyniosła 4. W 2003 r. wykryto dalszych 5 przypadków. W 2004 r. obserwowano dalszy wzrost tej liczby. Do końca 2004 r. wykryto 11 przypadków BSE. W 2005 r. wykryto ogółem 20 przypadków BSE, co stanowi na razie największą roczną liczbę przypadków w Polsce. W 2006 r. wykryto ogółem 10 przypadków. Zestawienie występowania przypadków BSE z podziałem na lata oraz województwa przedstawia tabela 3.3. Nr 64 Tabela 3.3. 02 Dolnośląskie 04 Kujawsko - pomorskie 06 Lubelskie (08 Lubuskie 10 Łódzkie 12 Małopolskie 14 Mazowieckie 16 Opolskie 18 Podkarpackie 20 Podlaskie 22 Pomorskie 24 Śląskie 26 Świętokrzyskie 28 Warmińsko - mazurskie 30 Wielkopolskie 32 Zachodniopomorskie 2002. styczeń luty marzec kwiecień maj czerwiec lipiec sierpień wrzesień październik listopad grudzień 2003. styczeń luty marzec kwiecień maj czerwiec lipiec sierpień wrzesień październik listopad grudzień 2004. styczeń luty marzec kwiecień maj czerwiec lipiec sierpień wrzesień październik listopad Nr 64 — 3585 — Poz. 399 grudzień | | 2005. styczeń luty marzec kwiecień maj czerwiec lipiec sierpień wrzesień październik listopad grudzień 2006. styczeń 1 | luty 1 I | 1 marzec kwiecień 1 1 maj 1 czerwiec 1 ii lipiec sierpień 1 wrzesień październik listopad grudzień | | suma: 10 2002 — 2006 suma/woj.:. 3 2 4 1 5 4 7 1 2 7 0 0 1 38 9. 1 suma 50 Największą liczbę przypadków wykryto w ramach tzw. „aktywnego nadzoru” w grupie zdrowego bydła kierowanego do uboju. W ramach „nadzoru pasywnego" wykryto zaledwie kilka przypadków BSE. Poszczególne grupy, w których stwierdzono przypadki BSE przedstawia tabela 3.4. Nr 64 — 3586 — Poz. 399 Tabela 3.4. Bydło poddane Bydło ubojowi |z objawami Kohorta zkonie- | klinicznymi Bydło poddane ubojowi jako zdrowe Liczba przypadków Wszystkie sztuki bydła, u których wykryto BSE były polskiego pochodzenia. Dochodzenia epizootyczne prowadzone w celu wyjaśnienia dróg zakażeń wskazywały, iż najbardziej prawdopodobną drogą było zakażenie przez spożycie paszy zawierającej białko pochodzące od ssaków lub preparatów mleko zastępczych zawierających tłuszcz zwierzęcy. W ostatnich 4 latach sytuacja w zakresie BSE stale podlegała zmianom, przy utrzymującej się przez pewien okres (2002 - 2005) tendencji wzrostowej. Wprowadzenie programu monitoringu, zgodnego z wytycznymi Unii Europejskiej, pozwoliło na wykrycie zwierząt zakażonych. Od 2002 r. liczba tych przypadków systematycznie rośnie i przedstawia się następująco: 1) 2002 — 2003 r. wzrost wynosił 25 %; 2) 2003 - 2004 r. wzrost wynosił 120 %; 3) 2004 — 2005 r. wzrost wynosił 82 %. W 2006 r. zaznaczyła się pierwsza tendencja spadkowa, liczba zakażeń osiągnęła poziom niższy niż w 2004r. Liczbę przypadków BSE w latach 2002 — 2006 odzwierciedlającą tendencje wzrostową i spadkową ilustruje wykres 3.1. Nr 64 — 3587 — Poz. 399 Wykres 3.1. liczba przypadków BSE 2002. 2003. 2004. 2005. 2006. Biorąc pod uwagę wiek krów, u których stwierdzono BSE, można zauważyć, że najwyższą liczbę przypadków zaobserwowano u bydła urodzonego od 1994 r. do 2000 r. Najwyższy odsetek zakażeń dotyczy zwierząt urodzonych w 1996 i 1997 r. Najliczniej zakażoną grupę stanowi bydło mające od 5 do 9 lat życia. Zestawienie liczby przypadków w odniesieniu do roku urodzenia przedstawia tabela 3.5 oraz wykres 3.2. Tabela 3.5. Rok urodzenia Liczba przypadków KIJE Wykres 3.2. Nr 64 — 3588 — Poz. 399 Liczba przypadków BSE ze względu na rok urodzenia liczba przypadków - DMK, M. Gio) 2001 2002 2003 2004 1330 1991 1992 1993 1934 1993 996 1997 1998 1999 2000 rok urodzenia Zestawienie liczby przypadków w odniesieniu do wieku zwierząt przedstawia tabela 3.6. oraz wykres 3.3. Tabela 3.6. y 3 3 3 liczba sztuk Wykres 3.3. Liczba przypadków BSE w grupach wiekowych liczba przypadków O © PD © RE GG © 7 © wiek w latach Nr 64 — 3589 — Poz. 399 4. Środki przewidziane w programie [X kontrola DA zwalczanie [X] badanie DĄ badanie [_] ubój zwierząt chorych [_| ubój zwierząt chorych Pd zabijanie zwierząt chorych DA zabijanie zwierząt chorych a o. DA rozszerzenie zabijania lub _| szczepienie ubojów | | leczenie DA zniszczenie produktów Pd zniszczenie produktów (4 monitorowanie lub nadzór⁷ inne środki (wymienić) 4.1. Władza centralna odpowiedzialna za nadzór i koordynację w województwach, na obszarze których będzie realizowany program Organy Inspekcji Weterynaryjnej szczebla powiatowego i wojewódzkiego będą odpowiedzialne za realizację programu. Zgodnie z art. 57 ust. 8 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt, organ szczebla centralnego — Główny Lekarz Weterynarii nadzoruje realizację programu zwalczania chorób zakaźnych zwierząt. 4.2. Opis i określenie obszarów geograficznych i administracyjnych, na terenie których będzie realizowany program Program monitorowania i zwalczania gąbczastej encefalopatii bydła (BSE) będzie realizowany na całym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Na obszarze tym funkcjonuje 16 organów Inspekcji Weterynaryjnej szczebla wojewódzkiego (wojewódzcy lekarze weterynarii) oraz 308 organów Inspekcji Weterynaryjnej szczebla powiatowego (powiatowi lekarze weterynarii). Nr 64 — 3590 — Poz. 399 Podział na województwa ilustruje rys. 4.2.1. Rys. 4.2.1. — Rzeczpospolita Polska — podział na województwa mazurskie 4 e 4.3. Regulacje prawne dotyczące rejestracji gospodarstw Gospodarstwa w Rzeczypospolitej Polskiej są rejestrowane w Centralnej Bazie Danych prowadzonej przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa zgodnie z poniższymi przepisami: 1) ustawa z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności; 2) ustawa z dnia 2 kwietnia 2004 r. o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt; 3) ustawa z dnia 11 marca 2004r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt; 4) rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 16 czerwca 2004 r. w Sprawie szczegółowego zakresu danych zamieszczanych w rejestrze zwierząt gospodarskich oznakowanych (Dz. U. Nr 152, poz. 1605). Wymienione powyżej akty prawne określają szczegółowe zasady dotyczące Nr 64 — 3591 — Poz. 399 identyfikacji i rejestracji zwierząt, gospodarstw oraz osób zajmujących się utrzymywaniem zwierząt gospodarskich. 4.4. Regulacje prawne dotyczące rejestracji gospodarstw 1) ustawa z dnia 2 kwietnia 2004 r. o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt; 2) rozporządzenie (WE) nr 1760/2000 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 17 lipca 2000 r. ustanawiające system identyfikacji i rejestracji bydła i dotyczące etykietowania wołowiny i produktów z wołowiny oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 820/97 (Dz. Urz. UE L 204 z 11.08.2000, str. 1); 3) rozporządzenie Komisji nr 911/2004 zdnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie wykonania rozporządzenia (WE) nr 1760/2000 Parlamentu Europejskiego i Rady w zakresie kolczyków, paszportów i rejestrów gospodarstw (Dz. Urz. UE L 163, z 30.04.2004, str. 65); 4) rozporządzenie Komisji (WE) nr 494/98 z dnia 27 lutego 1998 r. ustanawiające szczegółowe przepisy wykonawcze do rozporządzenia Rady (WE) nr 820/97 w odniesieniu do stosowania minimalnych sankcji administracyjnych w ramach systemu nadzoru identyfikacjj i rejestracji bydła (Dz. Urz.UE L60 z 28.02.1998, str. 78; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne rozdz. 3, t. 46, str. 12); 5) rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 24 maja 2004 r. w sprawie sposobu oznakowania bydła, owiec i kóz oraz świń, określenia wzorów znaków identyfikacyjnych oraz wymagań i warunków technicznych kolczyków dla zwierząt gospodarskich (Dz. U. Nr 136, poz. 1455); 6) rozporządzenie Ministra Rolnictwa I Rozwoju Wsi z dnia 10 sierpnia 2004 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie sposobu oznakowania bydła, owiec i kóz oraz świń, określenia wzorów znaków identyfikacyjnych oraz wymagań i warunków technicznych kolczyków dla zwierząt gospodarskich (Dz. U. Nr 182,); 1) rozporządzenie Ministra Rolnictwa | Rozwoju Wsi z dnia 28 lipca 2004 r. w sprawie określenia wzoru paszportu bydła i wzoru paszportu koni (Dz. U. Nr 203, poz. 2083); 8) rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 29 lipca 2005r. w sprawie księgi rejestracji bydła, świń, owiec lub kóz (Dz. U. Nr 151, poz. 1268, z późn. zm.). Nr 64 — 3592 — Poz. 399 Bydło w Rzeczypospolitej Polskiej podlega obowiązkowi oznakowania przy pomocy pary kolczyków i rejestracji w Centralnej Bazie Danych. Każdy kolczyk zawiera indywidualny numer identyfikacyjny zwierzęcia oraz zakodowane w kodzie kreskowym inne dodatkowe informacje. Posiadacz bydła ma obowiązek zakolczykować nowonarodzone cielę niezwłocznie po urodzeniu i przesłać zgłoszenie o urodzeniu do Centralnej Bazy Danych. Na wykonanie tych czynności posiadacz zwierzęcia ma 7 dni. Wszystkie sztuki bydła są zaopatrzone w paszporty, które towarzyszą zwierzętom od urodzenia do śmierci. Wszystkie zdarzenia, tj. przemieszczenie z gospodarstwa do gospodarstwa, rzeźni, zakładu przetwórczego, padnięcie, są zgłaszane do Centralnej Bazy Danych Systemu Identyfikacji i Rejestracji Zwierząt. Siedziby stada są zarejestrowane w Centralnej Bazie Danych a każde znich posiada indywidualny numer. W każdym gospodarstwie posiadacz bydła prowadzi rejestr stada bydła. Wszystkie sztuki bydła znajdujące się w gospodarstwie są wpisane do tego rejestru. Rejestr zawiera informacje dotyczące: daty urodzeń, zakupów, sprzedaży, padnięć bydła, płci i rasy zwierząt. Zastosowanie możliwości wynikających z funkcjonowania Centralnej Bazy Danych pozwoli na skuteczne odtwarzanie historii zwierząt, a tym samym na śledzenie potencjalnych dróg zakażenia wirusem enzootycznej białaczki bydła i potwierdzania dotyczących przemieszczeń ze stad o tym samym lub różnym statusie epizootycznym. Ponadto oznakowanie bydła, zgodnie z przyjętym systemem, pozwala na jednoznaczną identyfikację zwierząt podejrzanych o zakażenie oraz zakażonych. 4.5. Regulacje prawne dotyczące powiadamiania o BSE 1) ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt; 2) rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 25 listopada 2005 r. w Sprawie zakresu, sposobu i terminów przekazywania informacji o występowaniu chorób zakaźnych zwierząt podlegających obowiązkowi zwalczania i rejestracji oraz o wynikach monitorowania chorób odzwierzęcych i odzwierzęcych czynników chorobotwórczych, a także związanej z nimi oporności na środki przeciwdrobnoustrojowe (Dz. U. Nr 242, poz. 2045). Nr 64 — 3593 — Poz. 399 4.6. Regulacje prawne dotyczące działań podejmowanych w przypadku stwierdzenia BSE W Rzeczypospolitej Polskiej, gąbczasta encefalopatia bydła, jest chorobą podlegającą obowiązkowi zgłaszania. Obowiązek ten wynika bezpośrednio z następujących przepisów: 1) rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady nr 999/2001 z dnia 22 maja 2001 r. określającego zasady dotyczące zapobiegania, kontroli i zwalczania niektórych przenośnych gąbczastych encefalopatii; 2) ustawy zdnia 11 marca 2004r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt. 4.7. Regulacje prawne stanowiące podstawę wypłaty odszkodowań dla posiadaczy zwierząt zabitych w związku z kontrolą i zwalczaniem BSE 1) ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt; 2) rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 999/2001 z dnia 22 maja 2001 r. ustanawiające zasady dotyczące zapobiegania, kontroli i zwalczania niektórych przenośnych gąbczastych encefalopatii. 4.8. Akty prawne stanowiące podstawę do przeprowadzania badań kontrolnych Monitorowanie gąbczastej encefalopatii. bydła odbywa się zgodnie z przepisami rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 999/2001 z dnia 22 maja 2001 r. ustanawiającego zasady dotyczące zapobiegania, kontroli i zwalczania niektórych przenośnych gąbczastych encefalopatii, a w szczególności z art. 6 oraz załącznikiem III rozdziałem A tego rozporządzenia. 4.8.1. Monitorowanie bydła szacunkowa liczba testów Zwierzęta określone w załączniku Ill w rozdziale A w części [w pkt 2.1, pkt 3 oraz pkt 4.1 rozporządzenia (WE) nr 999/2001 Parlamentu 58 800 Europejskiego i Rady (1) Zwierzęta określone w załączniku III w rozdziale A w części I w pkt 2.2, 590 951 pkt 4.2 oraz pkt 4.3 rozporządzenia (WE) nr 999/2001 Inne: zwierzęta podejrzane o BSE 49 Suma testów: 649 800 Nr 64 — 3594 — Poz. 399 4.9. Akty prawne stanowiące podstawę do zwalczania BSE 4.9.1.Środki podejmowane po potwierdzeniu przypadku BSE 4.9.1.1. Opis programu Działania urzędowych lekarzy weterynarii związane z wystąpieniem przypadku BSE na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej regulują następujące przepisy: 1) rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 999/2001 z dnia 22 maja 2001r. ustanawiające zasady dotyczące zapobiegania, kontroli i zwalczania niektórych przenośnych gąbczastych encefalopatii; 2) ustawa zdnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt. Ponadto postępowanie organów Inspekcji Weterynaryjnej reguluje obecnie Instrukcja Głównego Lekarza Weterynarii Nr giwz.Vl.401/BSE — 60/05 z dnia 31 sierpnia 2005 r. w sprawie postępowania przy zgłaszaniu i zwalczaniu gąbczastej encefalopatii bydła — BSE. W przypadku otrzymania dodatniego wyniku badania, w zależności od sytuacji są podejmowane w szczególności następujące środki: 1) wszystkie części tuszy zakażonego zwierzęcia są całkowicie niszczone; 2) wszystkie części tuszy zwierząt umieszczonych na linii ubojowej w pobliżu zakażonej tuszy (jedna przed i dwie po) są niszczone; 3) jest prowadzone dochodzenie epizootyczne. Dochodzenie epizootyczne ma na celu: 1) określić liczbę i zidentyfikować wszystkie sztuki przeżuwaczy w gospodarstwie pochodzenia zakażonego zwierzęcia; N określenie pochodzenia krów i miejsce pobytu potomstwa chorej krowy; W określić kohortę dla tego przypadku; określić możliwą drogę rozprzestrzeniania się choroby; "U 3 © N określić inne zwierzęta, zarówno przebywające w gospodarstwie, w którym stwierdzono chorobą, jak i przebywające w innych gospodarstwach, które mogły mieć kontakt z tym samym źródłem zakażenia co zakażona krowa, 6) określić drogi przemieszczania potencjalnie zakażonej paszy lub innych czynników mogących być przyczyną zakażenia w tym lub innym gospodarstwie. Nr 64 — 3595 — Poz. 399 Wszystkie zwierzęta, które zostały w trakcie dochodzenia uznane za potencjalne zakażone, zabija się i poddaje się unieszkodliwieniu. Produkty, które zostały w trakcie dochodzenia uznane za potencjalne zakażone unieszkodliwia się. 4.9.1.2. Badania przeprowadzone w ramach zwalczania BSE szacunkowa liczba testów Zwierzęta, które należy poddać ubojowi na mocy załącznika VII pkt 2 lit. 200 a) do rozporządzenia (WE) nr 999/2001 5. Koszty 5.1. Szczegółowa analiza kosztów Analiza kosztów zakłada monitorowanie choroby przy zastosowaniu szybkich testów, o których mowa w załączniku X do rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 999/2001 z dnia 22 maja 2001 r. ustanawiającego zasady dotyczące zapobiegania, kontroli i zwalczania niektórych przenośnych gąbczastych encefalopatii. Testy te są wykonywane w Rzeczypospolitej Polskiej przez 5 pracowni szybkiej diagnostyki TSE. W przypadku uzyskania „nieujemnego” wyniku próbka, z której uzyskano taki wynik, jest przesyłana do Krajowego Laboratorium Referencyjnego. Laboratorium to wykonuje badania rozstrzygające, z użyciem metod wymienionych w rozporządzeniu (WE) nr 999/2001 w załączniku X w rozdziale C w pkt 3.1 lit. a — czyli odpowiednio,: 1) histopatologicznej (histopathology); N immunocytochemicznej (immunocytochemistry), W)) immunoblotingowejimmuno-blotting) lub) ES poprzez stwierdzenie obecności charakterystycznych fibrylli przy zastosowaniu mikroskopu elektronowego (demonstration of characteristic fibrils by electron microscopy). Nr 64 — 3596 — Poz. 399 W lutym 2007 r. populacja bydła w Rzeczypospolitej Polskiej wynosiła 6 304 966 sztuk. Struktura populacji bydła w ostatnich kilku latach podlegała niewielkim zmianom, co pozwala przypuszczać, że również w najbliższym czasie nie będą one gwałtownie następować. Analizując liczbę bydła zbadanego w 3 ostatnich latach, widać stopniowy, ale stały wzrost. Wzrost ten w latach: 1) 2003 — 2004 wyniósł 5,6 %; 2) 2004 — 2005 wyniósł 7,2 %; 3) 2005 — 2006 wyniósł 15,1 %. Jednakże, biorąc pod uwagę utrzymującą się wysoki popyt na mięso wołowe na rynków państw Unii Europejskiej oraz państw trzecich i związany z tym wzrost zapotrzebowania sektora przetwórczego na mięso wołowe, należy się spodziewać, że liczba bydła przewidzianego do badania w kierunku BSE, w roku 2008 będzie odpowiednio większa niż w 2006 i 2007 r. Przewiduje się, iż w 2008 r. 650 000 sztuk bydła zostanie zbadanych w kierunku BSE. W 91 % będzie to bydło powyżej 30 miesiąca życia poddane ubojowi. Pozostałe 9 % stanowić będzie bydło powyżej 24 miesiąca życia poddane ubojowi z konieczności, bydło padłe oraz wszystkie zwierzęta podejrzane i kohorta, niezależnie od wieku. Dla osiągnięcia zakładanej wielkość badań jest konieczne zakupienie większej liczby testów niż wskazuje liczba bydła przewidzianego do badań. Przyczyną tego jest fakt, iż testy ELISA — wykorzystywane w badaniach jako tzw. szybkie testy — posiadają oznaczenia, które w rutynowym badaniu służą jako tzw. próby kontrolne i nie mogą być wykorzystane bezpośrednio do prowadzenia efektywnego oznaczenia na BSE. Szacuje się, iż ztego powodu jest konieczny zakup testów większy o 12 - 13 % od zakładanej liczby badań. W tym celu należy zakupić 734.500 testów. Ogólne oszacowanie kosztów programu monitoringu BSE na rok 2008 przewiduje wielkość wydatków na poziomie 15 633 368 zł, co przy przeliczeniu 1 euro = 3,8 zł, stanowi równowartość 4 114 044 euro. Koszt obejmuje dodatkowe wydatki, które przedstawia tabela 5.2. W okresie przygotowania kalkulacji koszt jednego testu wynosił około 20 zł, co stanowiło równowartość 5,3 euro. 5.2. Szczegółowa analiza kosztów programu Przeznaczenie kosztów Szczegóły Liczba jednostek Koszt jednostkowy w euro Finansowanie przez Wspólnotę (tak/nie) Ogółem kwota w euro* Testy na BSE 11. Szybkie testy Test: 734 274 5,3 3 864 600 TAK Testy na trzęsawkę owiec 2.1. Badania odróżniające Test: Wstępne badania molekularne Test: N/A NIE N/A NIE Określanie genotypów 4.1. Określenie genotypu zwierząt w ramach środków ustanowionych w rozporządzeniu (WE) nr 999/2001 4.2. Określenie genotypu zwierząt w ramach programu hodowlanego ustanowionego zgodnie z decyzją Komisji 2003/100/WE Obowiązkowy ubój zwierząt 5.1. Odszkodowanie za bydło, które należy poddać ubojowi na mocy załącznika VII pkt 2 lit. a) do rozporządzenia (WE) nr 999/2001 249 1.000 9.2. Odszkodowanie za owce i kozy, które należy poddać ubojowi na mocy załącznika VII pkt 2 lit. b) do rozporządzenia (WE) nr 999/2001 N/A 249 444 TAK OGÓŁEM. 4 114 044 * Są to szacunkowe koszty, które zostaną dostosowane do wielkości środków przewidzianych na zwalczanie chorób zakaźnych zwierząt w ustawie budżetowej na rok 2008. Nr 64 3597 Nr 64 — 3598 — Poz. 399 Załącznik nr 5 Program zwalczania wścieklizny (Rabies 1. identyfikacja programu Państwo członkowskie: Rzeczpospolita Polska Choroba: Wścieklizna (Rabies) Rok wdrożenia: 2008 2. Dane historyczne dotyczące rozwoju epidemioloqicznego wścieklizny W okresie międzywojennym i w pierwszych latach po Il wojnie światowej, głównym nosicielem wścieklizny na terytorium Polski były psy. Wprowadzenie w 1949 r. obowiązkowego szczepienia psów przeciwko wściekliźnie, pozwoliło na opanowanie problemu występowania choroby w Polsce. Liczba przypadków wścieklizny wśród zwierząt obniżyła się z ponad 3600 w 1946 r. do 73 przypadków w 1956 r. Problem wścieklizny ponownie pojawił się, kiedy zaczęto rejestrować coraz więcej przypadków tej choroby w środowisku zwierząt wolno żyjących. W latach 1946 — 1956 zgłaszano rocznie od 1 do 6 przypadków wścieklizny wśród zwierząt dzikich. W 1956 i 1957 r. nie zanotowano żadnego przypadku wścieklizny u zwierząt dzikich. W latach następnych był zauważalny wzrost zachorowań wśród zwierząt dzikich, a w szczególności u lisów. Pod koniec lat siedemdziesiątych zachorowania u zwierząt dzikich przekraczały liczbę zachorowań u zwierząt domowych. W 1990r. w Rzeczypospolitej Polskiej stwierdzono 2045 przypadków wścieklizny, w tym 1668 przypadków wśród zwierząt dzikich (1374 przypadki u lisów). Najwięcej przypadków wścieklizny zanotowano w woj. poznańskim (157), opolskim (139), koszalińskim (133), szczecińskim (130), bydgoskim (123), słupskim (103). Nie notowano ich w woj. bielsko podlaskim, a pojedyncze przypadki odnotowano w woj. lubelskim, łomżyńskim, łódzkim, przemyskim. W 1991 r. stwierdzono 2287 przypadków wścieklizny, w tym 1864 u zwierząt dzikich, z czego 1513 u lisów. Wścieklizny nie odnotowano w woj. lubelskim, a pojedyncze przypadki wystąpiły w woj. przemyskim, łódzkim, łomżyńskim, krośnieńskim. W 1992 r. stwierdzono 3084 przypadki wścieklizny, w tym u zwierząt dzikich 2549, z czego 2079 u lisów. Nr 64 — 3599 — Poz. 399 Z uwagi na rozprzestrzenianie się wścieklizny, w 1993 r. rozpoczęto akcję doustnych szczepień lisów wolno żyjących przeciwko wściekliźnie. W 1993 r. stwierdzono 2648 przypadków wścieklizny u zwierząt, w tym 2166 u zwierząt dzikich, z czego 1803 u lisów. W 1994 r. stwierdzono 2238 przypadków wścieklizny u zwierząt, w tym w u zwierząt dzikich 1/88, z czego 1506 u lisów. W 1995 r. stwierdzono 1973 przypadki u zwierząt, w tym 1528 u zwierząt dzikich, z czego 1280 u lisów. W 1996 r. stwierdzono 2527 przypadków u zwierząt, w tym 2064 u zwierząt dzikich, z czego 1/79 u lisów. W 1997 r. stwierdzono 1494 przypadki u zwierząt, w tym 1239 u zwierząt dzikich, z czego 1091 u lisów. Efektem nieustającego przeprowadzania szczepień w zachodniej części Polski był spadek ilości przypadków wścieklizny, a zwłaszcza bardziej zadawalający fakt braku jej występowania od dłuższego czasu w. województwach: zachodniopomorskim, lubuskim i dolnośląskim. W 1998 r. stwierdzono 1329 przypadków u zwierząt, w tym 1120 u zwierząt dzikich, z czego 927 u lisów. W 1999 r. stwierdzono 1148 przypadków u zwierząt, w tym 721 u lisów. W 2000 r. stwierdzono 2224 przypadki u zwierząt, w tym u lisów 1583, a w 2001 r. stwierdzono 2964 przypadki u zwierząt, w tym u lisów 2224. W trakcie przeprowadzanych akcji szczepień zaobserwowano zmiany w obszarach występowania wścieklizny. Pojawiły się przypadki zachorowań na obszarach wschodniej Polski, czyli na obszarach nie objętych do tej pory szczepieniami oraz występowanie pojedynczych przypadków wścieklizny na terenach przygranicznych z Republiką Czeską. W 2002 r. liczba przypadków wścieklizny u zwierząt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wyniosła 1119, z czego 1038 przypadków zanotowano u zwierząt dzikich, w tym 884 u lisów. W roku 2002 największą liczbę przypadków wścieklizny zanotowano w województwie wielkopolskim — 339 przypadków, jednak, jak wykazują dane za lata 2003-2005 i okres od stycznia do kwietnia 2006 r., uległa ona następnie znacznemu zmniejszeniu w tym województwie (załączniki Nr 1-5 do programu). Nr 64 — 3600 — Poz. 399 Obecnie, największym problemem związanym z występowaniem wścieklizny jest granica północno-wschodnia i wschodnia Rzeczypospolitej Polskiej, gdzie zauważono pojawienie się wścieklizny z terenów Ukrainy oraz Federacji Rosyjskiej (Obwód Kaliningradzki). W związku z tak gwałtownie narastającym problemem wścieklizny wśród zwierząt dzikich, na przełomie 1991/1992r. opracowano założenia do programu zwalczania wścieklizny w Rzeczpospolitej Polskiej. W pierwszym etapie wykładanie szczepionki miało objąć teren w pasie przygranicznym z Niemcami (Szczecin, Gorzów Wlkp., Zielona Góra, Jelenia Góra, Wałbrzych, Legnica, Opole, Wrocław, Poznań, Piła, Leszno, Koszalin), gdzie wścieklizna u lisów wystąpiła endemicznie i stwierdzano najczęściej przypadki tej choroby. Zaproponowano wykładanie szczepionki 2 razy w roku - wiosną i jesienią - po 16 dawek (przynęt) na km”. Wykładanie szczepionki miało być przeprowadzane ręcznie. Stopniowo akcja miała być rozszerzana o kolejne województwa w kierunku wschodnim. Wraz z wykładaniem szczepionki miała być prowadzona kontrola szczepień określająca wskaźnik przyjęcia szczepionki przez lisy oraz wskaźnik nabytej odporności. Jednak w 1992 r. zmieniono sposób rozrzucania szczepionki z ręcznego na wyrzucanie z samolotów, a liczbę województw objętych szczepieniem zmieniono z 12 do 6. Zrezygnowano z następujących województw: opolskiego, wrocławskiego, leszczyńskiego, pilskiego, poznańskiego, koszalińskiego. Ostatecznie Rzeczypospolita Polska rozpoczęła program szczepień lisów wolno żyjących przeciwko wściekliźnie w 1993 r. W 1994 r. obszar szczepień został powiększony o 6 województw (koszalińskie, słupskie, pilskie, katowickie, bielsko-bialskie, skierniewickie). W 1995 r. obszar szczepień został powiększony o 10 województw (gdańskie, bydgoskie, konińskie, leszczyńskie, poznańskie, kaliskie, wrocławskie, opolskie, częstochowskie, warszawskie). W 1996 r. obszar szczepień został powiększony o 4 województwa (krośnieńskie, nowosądeckie, elbląskie, piotrkowskie). W 1997 r. obszar szczepień został powiększony o 1 województwo (krakowskie). W 1998 r. obszar szczepień został powiększony o 5 województw (tarnowskie, sieradzkie, radomskie, łódzkie, lubelskie - 1 gmina). Nr 64 — 3601 — Poz. 399 W 1999 r. został zmieniony podział administracyjny kraju z 49 województw na 16 województw i wówczas szczepieniami objęto całkowicie województwa: dolnośląskie, lubuskie, zachodniopomorskie, wielkopolskie, śląskie, pomorskie, opolskie, małopolskie, natomiast częściowo woj.: kujawsko-pomorskie, lubelskie, łódzkie, warmińsko-mazurskie, mazowieckie, podkarpackie. Natomiast w woj. podlaskim i świętokrzyskim nie prowadzono szczepień. W 2000 r. obszar szczepień nie uległ zmianie. W wyniku gwałtownego wzrostu zachorowań zwierząt na wściekliznę na terenach, gdzie nie prowadzono szczepień lisów przeciwko wściekliźnie oraz na granicy „obszaru szczepionego” z „obszarem nieszczepionym” w 2001 r. wprowadzono zmodernizowany program szczepień lisów wolno żyjących przeciwko wściekliźnie, w którym zrezygnowano w akcji wiosennej, ze szczepień na terenie zachodniej Polski, gdzie od dłuższego czasu nie odnotowywano przypadków wścieklizny u zwierząt. Obszar objęty szczepieniami to: 1) powiat wałecki w woj. zachodniopomorskim; 2) powiat dzierzoniowski, ząbkowicki i kłodzki w woj. dolnośląskim; 3) woj. pomorskie, z wyjątkiem powiatów: słupskiego, lęborskiego i bytomskiego; 4) woj. warmińsko-mazurskie, kujawsko-pomorskie, wielkopolskie, małopolskie, opolskie, śląskie, łódzkie, świętokrzyskie; 5) powiaty: warszawski zachodni, gostyński, sochaczewski, żyrardowski, grodziski, pruszkowski, piaseczyński, grójecki, białobrzeski, przysucki, radomski, szydłowiecki, zwoleński, lipski, kozienicki, sierpecki, płoński, nowodworski, ciechanowski, mławski, żuromiński, przasnyski, ostrołęcki, makowski, legionowski i pułtuski w woj. mazowieckim; 6) gmina Janowiec i część gminy Puławy w woj. lubelskim; 7) powiaty: bieszczadzki, brzozowski, dębicki, jasielski, kolbuszowski, krośnieński, łańcucki, mielecki, ropczycki, rzeszowski, sanocki, strzyżowski i tarnobrzeski w całości oraz powiatu jarosławski, leżajski, niżański, przemyski, przeworski i stalowowolski w części na południe od linii rzeki San w woj. podkarpackim. Natomiast w akcji jesiennej 2001 r. szczepieniami objęto większość terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, poza województwem podlaskim, częścią województw lubelskiego i podkarpackiego. Od 2002 r. akcja szczepień obejmuje całe terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Nr 64 — 3603 — Poz. 399 3. Opis programu Zgodnie z ustawą z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt, wścieklizna należy do chorób zakaźnych zwierząt podlegających obowiązkowi zgłaszania i zwalczania na terenie Rzeczpospolitej Polskiej (załącznik nr 2 do ustawy). Psy powyżej 3 miesiąca życia przebywajace na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz lisy wolnożyjące na obszarach określonych przez ministra właściwego do spraw rolnictwa, zgodnie z art. 56 tej ustawy, podlegają obowiązkowemu szczepieniu ochronnemu przeciwko wściekliźnie. Na podstawie rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 2 czerwca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i sposobu przeprowadzania ochronnych szczepień lisów wolno żyjących przeciwko wściekliźnie (Dz.U. Nr 142,), szczepienia ochronne lisów wolno żyjących przeprowadza wojewódzki lekarz weterynarii. Zgodnie z ww. rozporządzeniem szczepionka jest rozrzucana z samolotu lub wykładana ręcznie dwa razy w roku kalendarzowym na obszarach lasów oraz we wszystkich miejscach bytowania lisów wolnożyjących. Szczepionka może być podana raz w roku, jeżeli na terenie województwa i na terenach województw graniczących z tym województwem nie stwierdzono przypadków wystąpienia wścieklizny w okresie dwóch kolejnych lat. Natomiast, szczepień ochronnych nie przeprowadza się, jeżeli na terenie województwa i na terenach województw graniczących z tym województwem nie stwierdzono wścieklizny w okresie trzech kolejnych lat. Liczba dawek szczepionki zależy od stopnia zalesienia i ukształtowania terenu, populacji zwierząt dzikich oraz przyjętego sposobu podania szczepionki, ale nie powinna być mniejsza niż 20 dawek na 1 km” powierzchni. Badania monitoringowe (RFFIT, TQ), wykonywane w celu określenia efektywności doustnych szczepień lisów wolno żyjących przeciwko wściekliźnie, przeprowadza się na podstawie rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 grudnia 2004 r. w sprawie określenia jednostek chorobowych, sposobu prowadzenia kontroli oraz zakresu badań kontrolnych zakażeń zwierząt (Dz. U. Nr 282, poz. 2813, z późn. zm.). Zgodnie z tym rozporządzeniem, w celu kontroli wścieklizny pobiera się do badań tkankę mózgową, surowicę i żuchwę od 8 lisów odstrzelonych na każde 100 km” obszaru, na którym lisy wolno żyjące zostały objęte szczepieniem ochronnym przeciwko wściekliźnie. Natomiast, w celu izolacji i Nr 64 — 3604 — Poz. 399 określenia szczepu wirusa wścieklizny do badań przesyła się tkankę mózgową lisów wolno żyjących, u których w badaniu laboratoryjnym potwierdzono wściekliznę. Zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 2 czerwca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i sposobu przeprowadzania ochronnych szczepień lisów wolno żyjących przeciwko wściekliźnie, szczepienia ochronne lisów wolno żyjących przeprowadzają wojewódzcy lekarze weterynarii. Rutynowa diagnostyka wścieklizny jest przeprowadzona przez 16 zakładów higieny weterynaryjnej (ZHW), tzn.: we Wrocławiu, w Bydgoszczy, w Lublinie, w Gorzowie Wikp., w Łodzi, w Krakowie, w Warszawie, w Opolu, w Krośnie, w Białymstoku, w Gdańsku, w Katowicach, w Kielcach, w Olsztynie, w Poznaniu i w Szczecinie oraz w Krajowym Laboratorium Referencyjnym w Puławach (Zakład Wirusologii Państwowego Instytutu Weterynaryjnego — Państwowego Instytutu Badawczego w Puławach) przy użyciu następujących rodzajów badań: 1) immunofluorescencji odcisków mózgowych z monowalentnym koniugatem antynukleokapsydowym, 2) izolacji wirusa na myszach,; 3) izolacji wirusa na kulturach komórkowych neuroblastomy; 4) genotypizacji izolatów wirusa wścieklizny (tylko w Krajowym Laboratorium Referencyjnym); 5) serologicznych — test w seroneutralizacji (rapid fluorescent focus inhibition test — RFFIT). Natomiast badania monitoringowe w celu sprawdzenia skuteczności szczepienia lisów wolnożyjących wykonują 3 ZHW w Bydgoszczy, Ostrołęce i Opolu przy zastosowaniu: 1) immunofluorescencji odcisków mózgowych — badania w kierunku wścieklizny; 2) szlifów kostnych żuchwy — badania na obecność markera (TC — tetracyklin); 3) testu seroneutralizacji (rapid fluorescent focus inhibition test — RFEFIT) — określenie miana przeciwciał wirusa wscieklizny w surowicy (skrzep z serca lub płyn z klatki piersiowej); 4) zbierania i analizowania danych epizootycznych na temat zdiagnozowanych przypadków wścieklizny na obszarze objętym szczepieniem. 4. Działania przewidziane w przedłożonym programem Nr 64 — 3605 — Poz. 399 4.1. Podsumowanie działań kontrola zwalczanie badania laboratoryjne badania laboratoryjne szczepienie monitoring 4.2. Władza centralna odpowiedzialna za nadzór i koordynację wdrażania programu Zgodnie z art. 57 ust. 8 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt Główny Lekarz Weterynarii nadzoruje realizację programu zwalczania chorób zakaźnych zwierząt, a w przypadku programu współfinansowanego ze środków Unii Europejskiej, informuje Komisję Europejską o postępach w jego realizacji zgodnie z przepisami obowiązującymi w Unii Europejskiej. Organem odpowiedzialnym za nadzór i koordynację działań zapewniających realizację programu monitoringu i zwalczania wscieklizny jest na poziomie centralnym Główny Lekarz Weterynarii. Odpowiedzialność terenowych organów Inspekcji Weterynaryjnej za realizację programów została określona w ustawie z dnia 29 stycznia 2004 r. o Inspekcji Weterynaryjnej oraz ustawie z dnia 11 marca 2004 roku o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt. Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 21 października 2004 r. w sprawie wykazu laboratoriów referencyjnych właściwych dla poszczególnych rodzajów i kierunków badań (Dz. U. Nr 251, poz. 2513), wyznaczyło jako Krajowe Laboratorium Referencyjne dla wścieklizny Zakład Wirusologii Państwowego Instytutu Weterynaryjnego — Państwowego Instytutu Badawczego w Puławach.

Nr 64 — 3607 — Poz. 399 4.4. Najważniejsze akty prawne w zakresie objętym programem 4.4.1. Regulacje prawne dotyczące rejestracji gospodarstw Nie dotyczy 4.4.2. Regulacje prawne dotyczące identyfikacji zwierząt Nie dotyczy 4.4.3. Regulacje prawne dotyczące powiadamiania o wściekliźnie Zgodnie z ustawą z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt wścieklizna należy do chorób zakaźnych zwierząt podlegających obowiązkowi zgłaszania i zwalczania na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej (załącznik nr 2 do ustawy). Zgodnie z art. 42 ww. ustawy w przypadku podejrzenia wystąpienia choroby posiadacz zwierzęcia jest obowiązany do niezwłocznego zawiadomienia organu Inspekcji Weterynaryjnej albo najbliższego podmiotu świadczącego usługi z zakresu medycyny weterynaryjnej albo wójta (burmistrza, prezydenta miasta). Obowiązek ten dotyczy także wszystkich osób mających kontakt ze zwierzętami w związku z wykonywaniem obowiązków służbowych lub zawodowych, przy czym lekarz weterynarii wezwany do zwierzęcia, w przypadku podejrzenia wystąpienia choroby zakaźnej zwierząt podlegającej obowiązkowi zwalczania, informuje posiadacza zwierzęcia o obowiązkach wynikających z ustawy i nadzoruje ich wykonanie do czasu przybycia powiatowego lekarza weterynarii lub osoby przez niego upoważnionej. Wójt (burmistrz, prezydent miasta) niezwłocznie informuje organ Inspekcji Weterynaryjnej o otrzymaniu wspomnianego zawiadomienia. Podmiot świadczący usługi z zakresu medycyny weterynaryjnej niezwłocznie informuje organ Inspekcji Weterynaryjnej, jeżeli na podstawie otrzymanego zawiadomienia, podejrzewa wystąpienie choroby zakaźżnej zwierząt podlegającej obowiązkowi zwalczania. 4.4.4. Regułacje prawne dotyczące działań podejmowanych w przypadku uzyskania dodatnich wyników badań 1) przepisy rozdziału 8 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt; 2) rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 7 stycznia 2005 r. w sprawie zwalczania wścieklizny (Dz U. Nr 13, poz. 103). Nr 64 — 3608 — Poz. 399 4.4.5. Regulacje prawne stanowiące podstawę do różnej kwalifikacji zwierząt i stad Nie dotyczy 4.4.6. Regulacje prawne dotyczące w szczególności przemieszczania zwierząt narażonych na kontakt lub zakażenie daną chorobą oraz kontroli gospodarstw lub obszarów Nie dotyczy 4.4.7. Regulacje prawne stanowiące podstawę do kontroli występowania wścieklizny 1) art. 56 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych, zgodnie z którym psy powyżej 3 miesiąca życia na całym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz lisy wolno żyjące na obszarach określonych przez ministra właściwego do spraw rolnictwa podlegają obowiązkowemu ochronnemu szczepieniu przeciwko wściekliźnie. Szczepienia psów przeciwko wściekliźnie dokonują lekarze weterynarii świadczący usługi weterynaryjne w ramach działalności zakładu leczniczego dla zwierząt, a dane z prowadzonego przez nich rejestru przekazują do dnia 15 następnego miesiąca powiatowemu lekarzowi weterynarii. Szczepienia lisów wolno żyjących przeciwko wściekliźnie przeprowadza wojewódzki lekarz weterynarii; 2) rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 2 czerwca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i sposobu przeprowadzania ochronnych szczepień lisów wolno żyjących przeciwko wściekliźnie, zgodnie z którym szczepienia przeprowadza się obszarach lasów oraz we wszystkich miejscach bytowania lisów wolno żyjących przy użyciu doustnej szczepionki zatopionej w przynęcie. Szczepionka jest rozrzucana z samolotu lub wykładana ręcznie dwa razy w roku kalendarzowym. Szczepionka może być podana raz w roku, jeżeli na terenie województwa i na terenach województw graniczących z tym województwem nie stwierdzono Nr 64 — 3609 — przypadków wystąpienia wścieklizny w okresie dwóch kolejnych lat. Liczba dawek szczepionki zależy od stopnia zalesienia i ukształtowania terenu, populacji zwierząt dzikich oraz przyjętego sposobu podania szczepionki. Liczba ta nie powinna być mniejsza niż 20 dawek na 1 km? powierzchni; rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 grudnia 2004 r. w sprawie określenia jednostek chorobowych sposobu prowadzenia kontroli oraz zakresu badań kontrolnych zakażeń zwierząt, zgodnie z którym w celu kontroli występowania wścieklizny u lisów wolno żyjących do badań pobiera się tkankę mózgową, surowicę iżuchwę od 8 lisów odstrzelonych na każde 100 km” obszaru, na którym lisy zostały objęte szczepieniem ochronnym przeciw wściekliźnie. Do badań przesyła się tkankę mózgową lisów wolno żyjących, u których w badaniu laboratoryjnym potwierdzono wściekliznę, w celu izolacji i określenia szczepu wirusa wścieklizny. rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 7 stycznia 2005 r. w sprawie zwalczania wścieklizny, zgodnie z którym powiatowy lekarz weterynarii, po otrzymaniu zawiadomienia o podejrzeniu wystąpienia choroby, podejmuje niezwłocznie czynności mające na celu wykrycie lub wykluczenie tej choroby, które obejmują: a) przeprowadzenie dochodzenia epizootycznego, b) przeprowadzenie badania klinicznego zwierząt podejrzanych o chorobę lub zakażenie oraz sekcję zwłok zwierzęcych, jeżeli jej przeprowadzenie jest konieczne, c) pobranie próbek do badań diagnostycznych i przesłanie ich do badań, d) zabicie zwierzęcia wykazującego objawy choroby i pobranie próbek do badań diagnostycznych albo e) niezwłoczne odosobnienie zwierzęcia podejrzanego o chorobę lub zakażenie, z jednoczesnym określeniem czasu trwania tego odosobnienia, w celu przeprowadzenia obserwacji. Nr 64 — 3610 — Poz. 399 Badania i analizy używane do diagnostyki wścieklizny i nadzoru nad programem szczepień: 1) badania serologiczne: test seroneutralizacji (rapid fluorescent focus inhibition test - RFFIT) zgodnie z Podręcznikiem OIE (Rozdział 2.2.5 B.2.b) — wykonywany przez ZHW: w Opolu, Ostrołęce i Bydgoszczy, wyznaczone do przeprowadzania badań monitoringowych określających efektywność szczepień doustnych lisów wolno żyjących przeciwko wściekliźnie oraz Krajowe Laboratorium Referencyjne dla wścieklizny w Puławach, zgodnie z: a) instrukcją Głównego Lekarza Weterynarii Nr GIWz.ll.400/W-77/2004 z dnia 24 listopada 2004 r. w sprawie określania poziomu przeciwciał metodą RFFIT, b) instrukcją Głównego Lekarza Weterynarii Nr GIWz.ll.400/W-75/2004 z dnia 24 listopada 2004r. w sprawie pobierania materiału do badań monitoringowych określających efektywność szczepień doustnych lisów wolno żyjących; 2) badania wirusologiczne i immunochemiczne: a) immunofluorescencja odcisków mózgowych z monowalentnym koniugatem antynukleokapsydowym (FAT fluorescent antibody test) zgodnie z Podręcznikiem OIE (rozdział 2.2.5 Bi.l.c.i) — rutynowy test w kierunku wścieklizny wykonywany przez 16 ZHW. b) różnicowanie szczepów wirusa wścieklizny — badanie wykonywane jedynie przez Krajowe Laboratorium Referencyjne dla wścieklizny w Puławach zgodnie z instrukcją Głównego Lekarza Weterynarii Nr GIWz.ll.400/W-76/2004 z dnia 24 listopada 2004r. w sprawie różnicowania szczepów wirusa wścieklizny. c) izolacja wirusa: - izolacja wirusa na myszach - zgodnie z Podręcznikiem OIE (rozdział 2.2.5 B.1.c.i) wykonywany przez 16 ZHW zgodnie z instrukcją Głównego Lekarza Weterynarii Nr GIWz.ll.400/W- 74/2004 z dnia 24 listopada 2004 r. w sprawie izolacji wirusa wścieklizny w hodowli komórek mysiej neuroblastomy. - izolacja wirusa wścieklizny w hodowli komórek mysiej neuroblastomy zgodnie z Podręcznikiem OIE (rozdział 2.2.5 Nr 64 — 3611 — 3) B.1.c.ii) wykonywane jedynie przez Krajowe Laboratorium Referencyjne dla wścieklizny w Puławach. inne stosowane badania: 4) szlify kostne żuchwy — badanie na obecność markera (TC — tetracyklin) — wykonywane przez 5 ZHW (w Opolu, Ostrołęce, Bydgoszczy, Krośnie i Poznaniu) wyznaczonych do przeprowadzania testów monitoringowych w celu określenia poziomu podjęcia szczepionki przez lisy wolno żyjące oraz Krajowe Laboratorium Referencyjne dla wścieklizny w Puławach zgodnie z instrukcją Głównego Lekarza Weterynarii Nr GIWZz.ll.400/W-78/2004 z dnia 24 listopada 2004r. w sprawie wykrywania tetracykliny w szlifach kostnych, stosowane szczepionki: zgodne z wytycznymi OIE, WHO oraz standardami UE (Raport Komitetu Naukowego ds. Zdrowia Zwierząt i Ochrony Zwierząt przyjęty w dniu 23 października 2002r.) dopuszczone do stosowania w Rzeczypospolitej Polskiej zgodnie w odrębnymi przepisami krajowymi. Szczepionkami obecnie zarejestrowanymi w Rzeczypospolitej Polskiej są Fuchoral (SAD B19) i Lysvulpen (SAD Bern) Dostępna jest także szczepionka Rabigen SAG2 (SAG2) zarejestrowana w EMEA. Szczepionki używane w akcji szczepień są wybierane co roku przy zastosowaniu przetargu publicznego; monitoring szczepień "w Rzeczypospolitej Polskiej obejmuje przeprowadzenie następujących badań: a) badanie na obecność markera (TC — tetracyklin w celu określenia poziomu podjęcia szczepionki przez lisy wolno żyjące wykonywane przez 3 ZHW (w Bydgoszczy, Ostrołęce i Opolu), b) test seroneutralizacji (rapid fluorescent focus inhibition test - RFFIT) w celu określenia poziomu uodpornienia lisów wolno żyjących, a tym samym efektywności szczepień doustnych; wykonywane przez 5 ZHW (w Krośnie, Poznaniu, Bydgoszczy, Ostrołęce i Opolu); c) różnicowanie szczepów wirusa wścieklizny w celu rozróżnienia terenowych szczepów wirusa od szczepów szczepionkowych,

6.2. Dane dotyczące nadzoru i badań laboratoryjnych: 6.2.1. Gatunek zwierząt/kategoria: Lisy wolno żyjące Rok: 2003 Choroba: Wścieklizna wścieklizny w surowicy (skrzep krwi z serca lub płyn z klatki piersiowej)]. Opis użytych testów mikrobiologicznych i wirusologicznych: w kierunku wścieklizny. Opis innych użytych testów: szlify kości żuchwy — badanie na obecność markera (tetracyklin). Dane dotyczące nadzoru i badań laboratoryjnych (jedna tabela/rok/chorobę/gatunek) ch testów serologicznych: badanie serologiczne — test seroneutralizacji - RFFIT [określenie miana przeciwciał wirusa immunofluorescencja odcisków mózgowych — rutynowe badanie Badania mikrobiologiczne lub wirusologiczne Inne testy: TC i | Badania serologiczne Region | Liczba przebadanych próbek Liczba | | Liczba próbek i | przebadanych | dodatnich Liczba.. Liczba próbek | przebadanych dodatnich |] | i Liczba próbek | dodatnich i i próbek | próbek | | I | Terytorium Rzeczypospolitej | 16 578* 92,55% | 18 366 235 16 578* Polskiej | | | 78,43% | [) 18 366 16 578 16 578 92,55% | | Razem 18,43% * Liczba próbek przesłanych do badań Gatunek zwierząt/kategoria: Lisy wolno żyjące Rok: 2004 Choroba: Wścieklizna ch testów serologicznych: badanie serologiczne — test seroneutralizacji - RFFIT [określenie miana wścieklizny w surowicy (skrzep krwi z serca lub płyn z klatki piersiowej)]. przeciwciał wirusa Nr 64 3613

6.3. Rok: 2003 Rok: 2003 Rok: 2004 Dane o przypadkach (jedna tabela/rok/chorobę/gatunek) Choroba'9: Wścieklizna Gatunek zwierząt: Lisy wolno żyjące Region” Liczba zakażonych stad) Liczba zakażonych zwierząt Terytorium Rzeczypospolitej Polskiej | - | 235 Razem | - | 235 (a) Nazwa choroby i gatunku zwierzęcia, w razie potrzeby. (b) Region, określony w programie zwalczania choroby w państwie członkowskim. (c) Stado lub gospodarstwo, odpowiednio. p === Choroba): Wścieklizna Gatunek zwierząt: Inne gatunki wrażliwe Liczba zakażonych stad!” | | 156 i Razem | - | 156 (a) Nazwa choroby i gatunku zwierzęcia, w razie potrzeby. (b) Region, określony w programie zwalczania choroby w państwie członkowskim. (c) Stado lub gospodarstwo, odpowiednio. Region”) Liczba zakażonych zwierząt Terytorium Rzeczypospolitej Polskiej Choroba”): Wścieklizna Gatunek zwierząt: Lisy wolno żyjące Region” Liczba zakażonych stad” Liczba zakażonych zwierząt Terytorium Rzeczypospolitej Polskiej - | 86 | Razem - | 86 (a) Nazwa choroby i gatunku zwierzęcia, w razie potrzeby. (b) Region, określony w programie zwalczania choroby w państwie członkowskim. (c) Stado lub gospodarstwo, odpowiednio. Nr 64 Rok: 2004 Choroba”): Wścieklizna Gatunek zwierząt: Inne gatunki wrażliwe Nr 64 Region” Liczba zakażonych stad) Liczba zakażonych zwierząt Terytorium Rzeczypospolitej Polskiej - | 50 Razem - | 50 (a) Nazwa choroby i gatunku zwierzęcia, w razie potrzeby. (b) Region, określony w programie zwalczania choroby w państwie członkowskim. (c) Stado lub gospodarstwo, odpowiednio. === Rok: 2005 Choroba): Wścieklizna Gatunek zwierząt: Lisy wolno żyjące Region"? | Liczba zakażonych stad” Liczba zakażonych zwierząt Terytorium Rzeczypospolitej Polskiej a - | 84 Razem IE - | 84 (a) Nazwa choroby i gatunku zwierzęcia, w razie potrzeby. (b) Region, określony w programie zwałczania choroby w państwie członkowskim. (c) Stado lub gospodarstwo, odpowiednio. Rok: 2005 Choroba”): Wścieklizna Gatunek zwierząt: Inne gatunki wrażliwe Region” Liczba zakażonych stad” Liczba zakażonych zwierząt Terytorium Rzeczypospolitej Polskiej - | 54 Razem - | (a) Nazwa choroby i gatunku zwierzęcia, w razie potrzeby. (b) Region, określony w programie zwalczania choroby w państwie członkowskim. (c) Stado lub gospodarstwo, odpowiednio.

6.5. Dane o programach szczepień lub leczenia: Rok: 2008 Choroba: Wścieklizna Gatunek zwierząt: Lisy wolno żyjące Opis stosowanych szczepień, działań terapeutycznych lub innych: Wiosenna i jesienna akcja szczepień w 2008 roku obejmie obszar całego kraju (281 746 km” — powierzchnia objęta szczepieniem). Obie akcje będą prowadzone na tych samych zasadach, co w latach poprzednich. Planuje się wyłożenie co najmniej 20 dawek szczepionki/ km”, w sumie — 11 269 876 dawek szczepionki zostanie rozdystrybuowane w 2008 r. Informacja o programach szczepień lub leczenia Liczba Całkowita | Całkowita Liczba stad Liczba stad Liczba Ya onYCh Liczba, Region liczba liczba objętych zaszczepio- zwierząt szczepionki lub dorosłych Liczba młodych stad zwierząt zaszczepio- pionki tu. zwierząt programem nych lub nych lub zastosowanych zwierząt zaszczepioszczepień lub poddanych poddanych dawek zaszczepio- nych leczenia leczeniu leczeniu produktu nych leczniczego - - - - - 11 269 876 - - Terytorium Rzeczypospolitej Polskiej | Razem | - - - - - 11269876 _ | - | 6.6. Dane o zwierzętach wolno żyjących 6.6.1. Szacunki liczebności populacji zwierząt wolno żyjących Rok: 2003 Metoda obliczania populacji”: statystyki myśliwskie, wskaźnik nocnego liczenia, liczenie lisich jam Nr 64 3620 Szacunki liczebności populacji danego gatunku zwierząt wolno żyjących 7 Gatunek: Lis wolno żyjący Gatunek: Sarna Gatunek: Jeleń Gatunek: Dzik Region - Terytorium Rzeczypospolitej 184 800 652 600 130 200 163 300 Polskiej —— | Razem 184 800 652 600 130 200 163 300 Rok: 2004 Metoda obliczania populacji”: statystyki myśliwskie, wskaźnik nocnego liczenia, liczenie lisich jam Szacunki liczebności populacji danego gatunku zwierząt wolno żyjących Region — Terytorium Rzeczypospolitej Polskiej 187 200 667 600 133 400 160 500 Gatunek: Lis wolno żyjący Gatunek: Sarna Gatunek: Jeleń Gatunek: Dzik Razem 187 200 667 600 | 133 400 160 500 Rok: 2005 Metoda obliczania populacji”: statystyki myśliwskie, wskaźnik nocnego liczenia, liczenie lisich jam Roci Szacunki liczebności populacji danego gatunku zwierząt wolno żyjących egion Gatunek: Lis wolno żyjący 5 Gatunek: Sarna Gatunek: Jeleń Gatunek: Dzik i LL] 186 737 620 980 109 960 152 393 Terytorium Rzeczypospolitej Polskiej LL Razem | 186 737 620 980 109 960 152 393 Nr 64 3621 Rok: 2006 Metoda obliczania populacji”: statystyki myśliwskie, wskaźnik nocnego liczenia, liczenie lisich jam Szacunki liczebności populacji danego gatunku zwierząt wolno żyjących Region Gatunek: Lis wolno żyjący | Gatunek: Sarna | Gatunek: Jeleń | Gatunek: Dzik L_ „| Terytorium Rzeczypospolitej SĘ 204 064 635 215 115 748 156 043 Polskiej Razem 204 064 635 215 115 748 | 156 043 6.6.2. Monitoring zwierząt wolno żyjących (jedna tabela/rok/chorobę/gatunek) Rok: 2003 Choroba: Wścieklizna Gatunek zwierząt: Lisy wolno żyjące ch testów serologicznych: badanie serologiczne — test RFFIT [określenie miana przeciwciał wirusa wścieklizny w surowicy (skrzep krwi z serca lub płyn z klatki piersiowej)]. Opis użytych testów mikrobiologicznych i wirusologicznych: immunofluorescencja odcisków mózgowych — rutynowe badanie w kierunku wścieklizny. Opis innych użytych testów: szlify kości żuchwy — badanie na obecność markera (TC — tetracykliny). Nr 64 3622 Region Badania serologiczne Badania mikrobiologiczne lub wirusologiczne Inne testy: TC Liczba przebadanych próbek Liczba próbek dodatnich Liczba przebadanych _próbek Liczba próbek dodatnich m Liczba przebadanych _próbek Liczba próbek dodatnich Terytorium Rzeczypospolitej Polskiej 92,5 5% 18 366 2 35 | 16 587* 78,43% | Razem | 16 587* | 16 587 92,55% 18 366 235 | 16 587 | 78,43% mJ *Liczba próbek wysłanych do badań Rok: 2004 Choroba: Wścieklizna surowicy (skrzep krwi z serca lub płyn z klatki piersiowej)]. w kierunku wścieklizny. | Region Badania serologiczne Liczba Liczba próbek przebadanych próbek dodatnich Badania mikrobiologiczne lub wirusologiczne Liczba Liczba próbek przebadanych próbek LL dodatnich Gatunek zwierząt: Lisy wolno żyjące Opis innych użytych testów: szlify kości żuchwy — badanie na obecność markera (TC — tetracykliny). Inne testy: TC (%) z Liczba Liczba próbek O róbek | dodatnich ch testów serologicznych: badanie serologiczne — test RFFIT [określenie miana przeciwciał wirusa wścieklizny w Opis użytych testów mikrobiologicznych i wirusologicznych: immunofluorescencja odcisków mózgowych — rutynowe badanie próbek Terytorium Rzeczypospolitej Polskiej J 16 551* 93,99 % | 17 831 | Razem 16.551* 93,99 % Ii 17 831 86 17 831* 86 | 17 831* 82,50 % 82, | s250% | *Liczba próbek wysłanych do badań Nr 64

6.6.3. Dane na temat szczepienia lub leczenia zwierząt wolno żyjących Jak w 4.4.7. Nr 64 Rok: 2002 Choroba: Wścieklizna Gatunek zwierząt: Lisy wolno żyjące (| Program szczepienia lub leczenia 2 Liczba dawek szczepionki Liczba akcji Całkowita liczba dawek lub produktu leczniczego, szczepionki lub produktu która zostanie wyłożona lub leczniczego, która zostanie _podana wyłożona lub podana | | Region km Terytorium Rzeczypospolitej Polskiej 312 678* 10 593 688 2 (wiosenna i jesienna) 10 593 688 (281 042)** * całkowita powierzchnia Rzeczypospolitej Polskiej ** powierzchnia objęta szczepieniem — 3626 Rok: 2003 Choroba: Wścieklizna Gatunek zwierząt: Lisy wolno żyjące Program szczepienia lub leczenia > Liczba dawek szczepionki Liczba akcji Całkowita liczba dawek lub produktu leczniczego, szczepionki lub produktu która zostanie wyłożona lub leczniczego, która zostanie podana wyłożona lub podana Region km | Terytorium Rzeczypospolitej Polskiej 312 678* 11 271 760 2 (wiosenna jesienna) | 11 271 760 (281 042)** | * całkowita powierzchnia Rzeczypospolitej Polskiej ** powierzchnia objęta szczepieniem Rok: 2004 Choroba: Wścieklizna Gatunek zwierząt: Lisy wolno żyjące Region km Program szczepienia lub leczenia Liczba dawek szczepionki lub produktu leczniczego, która zostanie wyłożona lub podana Liczba akcji | Całkowita liczba dawek szczepionki lub produktu leczniczego, która zostanie wyłożona lub podana 312 678* Terytorium Rzeczypospolitej Polskiej y JPOSPOTEJ (281 042)** | 11 271 760 | 2 (wiosenna i jesienna) 11 271 760 * całkowita powierzchnia Rzeczypospolitej Polskiej ** powierzchnia objęta szczepieniem Rok: 2005 Choroba: Wścieklizna Gatunek zwierząt: Lisy wolno żyjące Region km LL mj Program szczepienia lub leczenia Liczba dawek szczepionki lub produktu leczniczego, która zostanie wyłożona lub _ podana Liczba akcji Całkowita liczba dawek szczepionki lub produktu leczniczego, która zostanie wyłożona lub podana 312 678* Terytorium Rzeczypospolitej Polskiej uj i (281 042)** „| 16 575 557 2 (wiosenna i jesienna) * całkowita powierzchnia Rzeczypospolitej Polskiej ** powierzchnia objęta szczepieniem 16 575 557 Nr 64 Rok: 2006 Choroba: Wścieklizna Gatunek zwierząt: Lisy wolno żyjące Program szczepienia lub leczenia 2 Liczba dawek szczepionki Całkowita liczba dawek lub produktu leczniczego, szczepionki lub produktu która zostanie wyłożona lub leczniczego, która zostanie | podana | wyłożona lub podana 312 678* Terytorium Rzeczypospolitej Polskiej 12 906 008 2 (wiosenna i jesienna) 12 906 008 (281 042)** * całkowita powierzchnia Rzeczypospolitej Polskiej ** powierzchnia objęta szczepieniem Region km Liczba akcji Rok: 2007 Choroba: Wścieklizna Gatunek zwierząt: Lisy wolno żyjące = --T 2 Liczba dawek szczepionki Całkowita liczba dawek lub produktu leczniczego, szczepionki lub produktu która zostanie wyłożona lub leczniczego, która zostanie podana wyłożona lub podana a = Program szczepienia lub leczenia Region km Liczba akcji 312 678* Terytorium Rzeczypospolitej Polskiej 11 269 876 2 (wiosenna i jesienna) 11 269 876 _(281042)* | * całkowita powierzchnia Rzeczypospolitej Polskiej ** powierzchnia objęta szczepieniem Nr 64 3628 7. Cele 7.1. Cele związane z badaniami laboratoryjnymi 7.1.1. Cele związane z badaniami laboratoryjnymi 7.1.1.1. Liczba i rodzaj badań Choroba): Wścieklizna Gatunek zwierząt: Lisy wolno żyjące = Liczba Region Rodzaj badania Populacja docelowa Rodzaj próbki Cel po aych adań p Terytorium Rzeczypospolitej RFFIT Lisy wolno żyjące surowica Kontrola szczepień, monitoring akcji Polskiej Terytorium Test na obecność Rzeczypospolitej markera (TC) Lisy wolno żyjące żuchwa Kontrola szczepień, monitoring akcji 21393 Polskiej | Razem 42 786 Nr 64 3629 7.1.1.2. Plany testów Badania monitoringowe (RFFIT, TC) wykonywane w celu określenia efektywności doustnych szczepień lisów wolno żyjących przeciwko wściekliźnie, przeprowadza się na podstawie rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 grudnia 2004 r. w Sprawie określenia jednostek chorobowych sposobu prowadzenia kontroli oraz zakresu badań kontrolnych zakażeń zwierząt. Zgodnie z tym rozporządzeniem w celu kontroli wścieklizny pobiera się do badań tkankę mózgową, surowicę i żuchwę od 8 lisów odstrzelonych na każde 100 km” obszaru, na którym lisy zostały objęte szczepieniem ochronnym przeciwko wściekliźnie. Liczba lisów, która powinna zostać odstrzelona w ramach programu monitoringu, w danym roku — 8 lisów /100km” 1 20 [3 4 5 = (4 x8/100) L dolnośląskie 19 948,00 15 958,00 15 958,00 1277 kujawsko-pomorskie 17 970,00 16 533,40 16 132,28 1291 lubelskie 25 115,00 22 604,00 22 604,00 1 808 lubuskie 13 988,00 13 054,00 12 108,00 969 z PPR —o | łódzkie 18 219,00 16 970,00 16 970,00 1 358 małopolskie 15 152,00 15 145,00 15 145,00 1212 mazowieckie 35 579,00 32 717,00 32 717,00 2617 opolskie 9412,00 8 000,00 8 000,00 640 podkarpackie 17 926,00 16 133,00 14 726,21 1 178 | podlaskie 20 180,00 18 162,00 18 162,00 1 453 | pomorskie 18 293,00 18 293,00 11 374,85 910 śląskie 12 294,00 10 130,50 10 042,00 803 świętokrzyskie 11 672,00 10 500,00 10 500,00 840 warmińsko-mazurskie 24 203,00 21483,00 21 483,00 1 719 wielkopolskie 29 825,60 25 359,00 25 359,00 2 029 zachodniopomorskie 22 901,48 20 000,00 16 135,80 1291 RAZEM 312 678,08 281 041,90 267 417,14 21 393 Całkowita Powierzchnia Całkowita powierzchnia bytowania lisów powierzchnia objęta programem wolno żyjących na terenie województwa, województwa -| szczepień — km? z którego lisy powinny zostać odstrzelone km i dostarczone do badań monitoringowych Województwo ———T | -—- Nr 64 3630 7.1.2. Cele testowania stad i zwierząt 7.1.3. Cele testowania stad: nie dotyczy 7.2. Cele kwalifikacji stad i zwierząt: nie dotyczy 7.3. Cele szczepienia lub leczenia 7.3.1. Jak w 4.4.7. Choroba: Wścieklizna Cele szczepienia lub leczenia 7.1.2.1. Cele testowania stad: nie dotyczy 7.1.2.2. Cele testowania zwierząt: nie dotyczy Gatunek zwierząt: Lisy wolno żyjące Region Całkowita Całkowita liczba stad liczba objętych zwierząt progra- objętych mem prograszczepień mem lub szczepień leczenia lub leczenia Cele programu szczepień lub leczenia Liczba stad objętych programem szczepień lub leczenia Liczba stad zaszczepionych lub poddanych leczeniu Liczba wyłożonych dawek szczepionki lub zastosowa- zwierząt nych dawek zaszczepioproduktu nych leczniego Liczba dorosłych Liczba zwierząt zaszczepionych lub poddanych leczeniu Liczba młodych zwierząt zaszczepionych Terytorium Rzeczypospolitej Polskiej - 11 269 876 - | Razem - 11 269 876 - - Nr 64 3631 —

8. Szczegółowa analiza kosztów programu Finansowanie z funduszy Wspólnoty Koszt jednostkowy w zł Liczba soszy jednostek Wyszczególnienie Kwota całkowita w zł* 1. Badania laboratoryjne 1.1. Koszty badań Test: RFFIT 21 393 21 393 93,40 1 998 106,20 1 662 236,10 Test: różnicowanie szczepów wirusa wścieklizny Test: serii) 183,00 jakość szczepionki (kontrola 48 73,71 3 538,08 1.2 Koszty pobierania próbek Dostarczenie lisów do badań RAZEM 21 393 25,00 534 825,00 nie 4 206 574,38 2. Szczepienie 2.1. Zakup szczepionki 11 269 876 | 11 269 876 1,84 20 736 571,84 8 790 503,28 29 527 075,22 Koszt jednostkowy zakupu 1 dawki szczepionki = 1,84zł / 3,9139 zł = 0,47 euro; 2.2. Koszty dystrybucji Koszt jednostkowy dystrybucji 1 dawki szczepionki = 0,78 zł/ 3, 9139 zł= 0,20 euro 1euro= 3, 9139 zł * są to szacunkowe koszty, które zostaną dostosowane do wielkości środków przewidzianych na zwalczanie chorób zakaźnych zwierząt w ustawie budżetowej na rok 2008 Nr 64 — 3633 Załącznik nr 1 Kraj: Polska(POL) Okres sprawozdawczy(kwartał/rok): Zwierzęta wolno żyjące dolnośląskie es | EE] kujawsko-pomorskie lubelskie lubuskie Województwo ziadołalu 8u1eZoS3IU 8UU! 8]EMODISE4/ 8UUI said Auwopzeq łódzkie małopolskie mazowieckie podlaskie pomorskie świętokrzyskie warmińsko-mazurskie wielkopolskie zachodniopomorskie Zwierzęta domowe LSA] Zwierzęta wolno żyjące | 1038 | | 1178 | RAZEM 1178 Nr 64 3634 Załącznik nr 2 Przypadki wścieklizny Zwierzęta domowe Województwo 8]EMODISE4 8UUI ziadołalu s8u18ZOSSIUW 8UU| dolnośląskie 12] 8] | |] a] |] o] DO [| kujawsko-pomorskie lubelskie lubuskie łódzkie małopolskie mazowieckie 2 2 opolskie podkarpackie podlaskie pomorskie Śląskie KMN ESN EM świętokrzyskie EM warmińsko-mazurskie l 2] [| [el ff] 1] | wielkopolskie DL DOT fal [| [o zachodniopomorskie [Razem 5 5a) EZOJECZI GEEJEGEZJIETE GE LJ EE BEJ LAW EG ENEA: Zwierzęta domowe FAA psa” Zwierzęta wolno żyjące RAZEM 388 Nr 64 3635 Przypadki wścieklizn Kraj: | Polska(POL) a Przypadki wścieklizny Zwierzęta domowe 7 st dolnośląskie kujawsko-pomorskie lubelskie lubuskie łódzkie małopolskie mazowieckie opolskie podkarpackie podlaskie pomorskie śląskie B]JEMODISE4/ 8UU| BIUIM$ Okres sprawozdawczy(kwartał/rok): MY au1azos3IW 3uul świętokrzyskie warmińsko-mazurskie Załącznik nr 3 | 2004 L_—_—__„„ę|-1| mh ziadojalu wielkopolskie zachodniopomorskie Razem Zwierzęta domowe Zwierzęta wolno żyjące RAZEM Nr 64 3636 Załącznik nr 4 Przypadki wścieklizn Kraj: | Polska(POL) Okres sprawozdawczy(kwartał/rok): I-IV |2005 Przypadki wścieklizny Zwierzęta domowe Województwo ziadołalu 8uu18ZOSĄIUI 8UU! 8]EMOOISE/ 8UU| said Auwopzaq EIUIM$ dolnośląskie kujawsko-pomorskie lubelskie lubuskie łódzkie małopolskie mazowieckie opolskie podkarpackie podlaskie pomorskie świętokrzyskie Zwierzęta domowe 230 A Zwierzęta wolno żyjące Nr 64 3637 Załącznik nr 5 Przynadki wścieklizn Kraj: Polska(POL) Okres sprawozdawczy(kwartał/rok): NO 2006 zaiedołalu 8u18ZOSSIW 8UUl 8]EMODISE) 8UUI said Auwopzeq łódzkie małopolskie mazowieckie opolskie podkarpackie podlaskie pomorskie świętokrzyskie warmińsko-mazurskie wielkopolskie zachodniopomorskie Zwierzęta domowe 19 | Zwierzęta wolno żyjące EE RAZEM Nr 64 3638 CENTRUM OBSŁUGI KANCELARII PREZESA RADY MINISTRÓW WYDZIAŁ WYDAWNICTW I POLIGRAFII PRENUMERATA 2008 (Ceny brutto — stawka VAT 7 %) — 1611 zł — 488 zł „B” — 3348 zł Dziennik Urzędowy Ministra Edukacji Narodowej — 11 zł Dziennik Urzędowy Ministra Finansów — 181 zł Dziennik Urzędowy Ministra Infrastruktury — 281 zł Dziennik Urzędowy Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego — 132 zł Dziennik Urzędowy Ministra Skarbu Państwa — 17 zł Dziennik Urzędowy Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji — 104 zł Dziennik Urzędowy Ministra Środowiska i Głównego Inspektora Ochrony Środowiska — 138 zł Dziennik Urzędowy Ministra Zdrowia — 144 zł Dziennik Urzędowy Głównego Urzędu Miar — 70 zł Dziennik Urzędowy Urzędu Komunikacji Elektronicznej — 502 zł Służba Pracownicza — 102,72 zł (Ceny brutto — stawka VAT 0 %) Dziennik Urzędowy Komisji Nadzoru Finansowego — 180 zł Polityka Społeczna — 100 zł Przegląd Legislacyjny — 297 zł Cena prenumeraty nie obejmuje załączników Zamówienie na prenumeratę prosimy składać listownie pod adresem: CENTRUM OBSŁUGI KANCELARII PREZESA RADY MINISTRÓW WYDZIAŁ WYDAWNICTW I POLIGRAFII ul. Powsińska 69/71, 02-903 Warszawa faksem 0-22 694-62-06 lub pocztą elektroniczną: dziustAdcokprm.gov.pl, wydawnictwa©cokprm.gov.pl Dodatkowe informacje można uzyskać pod numerami telefonów: 0-22 694-67-52, bezpłatna infolinia 0-800 287-581 (czynna w godz. 730—1530)