Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 22 stycznia 2008 r. w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać zbiorniki pomiarowe, oraz szczegółowego zakresu badań i sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych

§ 1. W rozporzàdzeniu Rady Ministrów z dnia i 798” zast´puje si´ wyrazami „1—214” oraz wyrazy 26lipca 2005 r. w sprawie ustalenia granic niektórych „87,71 ha” zast´puje si´ wyrazami „87,69 ha”. gmin i miast oraz nadania miejscowoÊciom statusu § 2. Rozporzàdzenie wchodzi w ˝ycie po up∏ywie miasta (Dz. U. Nr 141, poz. 1185 i Nr 252, poz. 2124 14 dni od dnia og∏oszenia. oraz z 2006 r. Nr 245, poz. 1778) w § 1 w pkt 1 w lit.b wyrazy „1—153, 155—163, 165—214, 254 Prezes Rady Ministrów: D. Tusk 125 ROZPORZÑDZENIE MINISTRA GOSPODARKI1) z dnia 22 stycznia 2008 r. w sprawie wymagaƒ, którym powinny odpowiadaç zbiorniki pomiarowe, oraz szczegó∏owego zakresu badaƒ i sprawdzeƒ wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrzàdów pomiarowych2)

5) b∏´dach granicznych dopuszczalnych — nale˝y 17) sch∏adzalniku do mleka — nale˝y przez to rozuprzez to rozumieç wartoÊci skrajne b∏´dów zbiorni- mieç zbiornik bezciÊnieniowy, naziemny, s∏u˝àcy ka oraz przyrzàdów pomiarowych wchodzàcych do pomiaru obj´toÊci mleka; w sk∏ad jego wyposa˝enia; 18) warunkach bazowych — nale˝y przez to rozumieç 6) dawce minimalnej — nale˝y przez to rozumieç naj- warunki, do których jest przeliczana obj´toÊç ciemniejszà obj´toÊç cieczy, jaka mo˝e byç odmierzo- czy wyznaczona w warunkach pomiaru; na za pomocà komory zbiornika zb∏´dem wzgl´d- 19) króçcu pomiarowym pierwotnym — nale˝y przez nym nie wi´kszym ni˝ b∏àd graniczny dopuszczalto rozumieç króciec komory zbiornika przeznaczony zbiornika przy zatwierdzeniu typu i legalizacji; ny do wykonywania pomiaru wysokoÊci nape∏nie- 7) zalewie cz´Êciowym zbiornika — nale˝y przez to nia komory zbiornika za pomocà przymiaru lub rozumieç obj´toÊç wody ca∏kowicie pokrywajàcej miernika; dno zbiornika, odmierzonà podczas wzorcowania 20) króçcu dodatkowym — nale˝y przez to rozumieç zbiornika, od której rozpoczyna si´ pomiar wysokróciec komory zbiornika przeznaczony do sprawkoÊci nape∏nienia komory zbiornika; dzania za pomocà przymiaru wskazaƒ miernika; 8) osi pomiarowej — nale˝y przez to rozumieç piono- 21) tablicy obj´toÊci — nale˝y przez to rozumieç tabliwà lini´ prostà przechodzàcà przez Êrodek króçca c´, w której podane sà wartoÊci obj´toÊci cieczy pomiarowego; zawartej w zbiorniku, w zale˝noÊci od wysokoÊci 9) p∏ytce odniesienia — nale˝y przez to rozumieç nape∏nienia zbiornika; p∏ytk´ przymocowanà do dna zbiornika, której 22) minimalnej wysokoÊci nape∏nienia — nale˝y przez górna p∏aszczyzna jest prostopad∏a do osi pomiato rozumieç wysokoÊç, dla której b∏àd wzorcowarowej jà przecinajàcej; nia zbiornika nie przekracza b∏´du granicznego do- 10) p∏aszczyênie odniesienia — nale˝y przez to rozu- puszczalnego przy zatwierdzeniu typu i legalizacji. mieç p∏aszczyzn´ wyznaczonà przez górnà kraw´dê króçca pomiarowego; Rozdzia∏ 2 11) wysokoÊci odniesienia — nale˝y przez to rozumieç odleg∏oÊç od punktu wyznaczonego przez przeci´- Wymagania w zakresie konstrukcji, materia∏ów cie osi pomiarowej z powierzchnià dna zbiornika, i wykonania zbiorników awprzypadku wyposa˝enia zbiornika wp∏ytk´ od- § 4. 1. Konstrukcja zbiornika powinna: niesienia — z górnà powierzchnià tej p∏ytki (dolny punkt odniesienia), do punktu wyznaczonego 1) uniemo˝liwiaç: przez przeci´cie osi pomiarowej z p∏aszczyznà oda) zatrzymywanie p´cherzy powietrza lub par cieniesienia (górny punkt odniesienia), mierzonà czy podczas nape∏niania, wzd∏u˝ osi pomiarowej; b) pozostawanie cieczy w zbiornikach podczas 12) mierniku — nale˝y przez to rozumieç urzàdzenie opró˝niania; do automatycznego pomiaru wysokoÊci nape∏nienia komory zbiornika; 2) gwarantowaç: 13) zbiorniku bezciÊnieniowym — nale˝y przez to ro- a) szczelnoÊç, zumieç zbiornik, wktórym podczas pomiaru wysob) brak wkl´Êni´ç jego p∏aszczy; koÊci nape∏nienia komory zbiornika ciÊnienie nad powierzchnià swobodnà cieczy równe jest ciÊnie- 3) zapewniaç regularnoÊç kszta∏tów. niu atmosferycznemu lub jest ró˝ne od ciÊnienia atmosferycznego w granicach od 0,0025 bara 2. Wewnàtrz zbiornika mogà byç umieszczone do- (0,25 kPa) podciÊnienia do 0,035 bara (3,5 kPa) datkowe urzàdzenia mieszalnikowe, grzejne lub zwiànadciÊnienia; zane z technologià przechowywania cieczy. 14) zbiorniku niskociÊnieniowym — nale˝y przez to ro- § 5. 1. Zbiornik posadowiony na sta∏e w kszta∏cie zumieç zbiornik, wktórym podczas pomiaru wysocylindra o osi g∏ównej pionowej mo˝e byç wyposa˝okoÊci nape∏nienia komory zbiornika nadciÊnienie ny w dach sta∏y albo dach sta∏y i wewn´trzny dach nad powierzchnià swobodnà cieczy utrzymuje si´ p∏ywajàcy albo dach p∏ywajàcy. powy˝ej ciÊnienia atmosferycznego i nie przekracza 0,5 bara (50 kPa); 2. Dach p∏ywajàcy albo wewn´trzny dach p∏ywajà- 15) zbiorniku ciÊnieniowym — nale˝y przez to rozu- cy mogà byç stosowane wy∏àcznie wzbiornikach bezmieç zbiornik, w którym podczas pomiaru wyso- ciÊnieniowych. koÊci nape∏nienia komory zbiornika nadciÊnienie § 6. 1. Zbiorniki w kszta∏cie cylindra o osi g∏ównej nad powierzchnià swobodnà cieczy przekracza pionowej, prostopad∏oÊcianu stojàcego, graniastos∏u- 0,5 bara (50 kPa); pa, sto˝ka, ostros∏upa Êci´tego i kuli powinny byç 16) ciÊnieniu dopuszczalnym — nale˝y przez to rozu- jednokomorowe. mieç granicznà wartoÊç nadciÊnienia nad powierzchnià swobodnà cieczy, mierzonà w najwy˝- 2. Zbiorniki w kszta∏cie cylindra o osi g∏ównej poszym punkcie przestrzeni ciÊnieniowej zbiornika ziomej lub prostopad∏oÊcianu le˝àcego mogà byç niskociÊnieniowego lub ciÊnieniowego; jedno- lub wielokomorowe.

3. PojemnoÊç ka˝dej z komór zbiornika wieloko- 5. Górne kraw´dzie króçców pomiarowych b´dàce morowego po ca∏kowitym nape∏nieniu lub opró˝nie- p∏aszczyznami odniesienia powinny: niu komór sàsiednich mo˝e si´ zmieniaç nie wi´cej ni˝ 1) byç prostopad∏e do jego osi pomiarowej; o ±0,1 % wartoÊci obj´toÊci mierzonej. 2) mieç chropowatoÊç R nie wi´kszà ni˝ 0,63 μm. a § 7. 1. Komora zbiornika posadowionego na sta∏e 6. Je˝eli króçce pomiarowe wykonane sà z kilku powinna byç wyposa˝ona w jedno z nast´pujàcych po∏àczonych ze sobà elementów, ich po∏o˝enie nie pourzàdzeƒ do pomiaru wysokoÊci nape∏nienia: winno si´ zmieniaç bez mo˝liwoÊci uszkodzenia cech 1) przymiar wst´gowy mieszany zobcià˝nikiem, zwa- zabezpieczajàcych. ny dalej „przymiarem wst´gowym”; § 9. 1. W zbiorniku posadowionym na sta∏e 2) przymiar sztywny; wkszta∏cie cylindra oosi g∏ównej poziomej króçce po- 3) przymiar pó∏sztywny; miarowe powinny byç umieszczone wpo∏owie d∏ugo- 4) cieczowskaz wziernikowy zjednà kresà naniesionà Êci ka˝dej zkomór zbiornika ztolerancjà ±20mm, przy na szklanej p∏ytce cieczowskazu lub metalowej po- czym przez d∏ugoÊç komory nale˝y rozumieç odlegdzielni wraz z wartoÊcià liczbowà pojemnoÊci no- ∏oÊç pomi´dzy punktami przeci´cia poziomej osi syminalnej komory zbiornika; metrii komory zbiornika z wewn´trznymi powierzch- 5) cieczowskaz wziernikowy wyposa˝ony wprzymiar; niami jej dennic, albo wyposa˝one w urzàdzenie do 6) cieczowskaz rurkowy wyposa˝ony w przymiar; kontroli poziomu ustawienia zbiornika. 7) miernik. 2. W zbiorniku instalowanym na pojeêdzie drogowym króçce pomiarowe powinny byç umieszczone 2. Komora zbiornika posadowionego na sta∏e mow po∏owie d∏ugoÊci ka˝dej z komór zbiornika, z tole- ˝e byç wyposa˝ona w wi´cej ni˝ jeden cieczowskaz. rancjà ±20 mm. 3. Cieczowskaz powinien byç umieszczony: § 10. 1. W zbiorniku wyposa˝onym w króciec po- 1) pionowo, azakres jego wskazaƒ powinien umo˝limiarowy mo˝e byç zamontowana p∏ytka odniesienia. wiaç odczytanie wskazania wysokoÊci: P∏ytka odniesienia powinna byç zamontowana do dna a) cz´Êciowego zalewu zbiornika, dokonanego jak zbiornika. najmniejszà obj´toÊcià wody, 2. Je˝eli zbiornik jest wyposa˝ony wkróçce pomiab) nape∏nienia w ca∏ym zakresie pomiarowym rowe pierwotny i dodatkowy, p∏ytki odniesienia pozbiornika; winny byç zamontowane tak, aby ich p∏aszczyzny od- 2) tak, aby górna granica wskazaƒ cieczowskazu znaj- niesienia le˝a∏y na wspólnej poziomej p∏aszczyênie. dujàcego si´ ni˝ej by∏a widoczna na poziomie dol- 3. P∏ytka odniesienia powinna byç po∏àczona nej granicy zakresu wskazaƒ cieczowskazu znajduz konstrukcjà zbiornika w sposób nieroz∏àczny. jàcego si´ bezpoÊrednio nad nim. § 11. 1. Króçce pomiarowe mogà byç przed∏u˝one 4. Komora zbiornika zainstalowanego na pojeêdzie do wn´trza komory zbiornika rurami pomiarowymi drogowym powinna byç wyposa˝ona w miernik. oÊrednicach wewn´trznych nie mniejszych ni˝ Êredni- § 8. 1. Komory zbiorników mogà byç wyposa˝one ce wewn´trzne tych króçców. w cieczowskazy lub króçce pomiarowe. 2. W Êciance rury pomiarowej powinny byç wyko- 2. Konstrukcja komory zbiornika posadowionego nane na ca∏ej d∏ugoÊci przynajmniej dwa rz´dy otwona sta∏e, wyposa˝onego w miernik powinna umo˝li- rów o Êrednicach d nie mniejszych ni˝ 0,1 Êrednicy o wiaç wykonywanie sprawdzania wskazaƒ miernika. wewn´trznej rury d i podzia∏ce nie wi´kszej ni˝ Êredr Do sprawdzania wskazaƒ mierników mogà s∏u˝yç nica wewn´trzna rury d . r króçce dodatkowe albo cieczowskazy. 3. Otwory, októrych mowa wust. 2, mogà byç wy- 3. OÊ pomiarowa króçca pomiarowego ikróçca do- konane winny sposób pod warunkiem, ˝e powierzchdatkowego w zbiorniku posadowionym na sta∏e po- nia ca∏kowita otworów nie b´dzie mniejsza ni˝ otwowinna byç pionowa i przecinaç najwy˝szà tworzàcà rów wykonanych w sposób, o którym mowa w ust. 2, zbiornika. a podzia∏ka otworów nie b´dzie wi´ksza ni˝ Êrednica wewn´trzna rury d . 4. Króçce pomiarowe powinny byç: r 1) po∏àczone trwale ze zbiornikiem; 4. Koƒce rur pomiarowych powinny byç umieszczone wewnàtrz zbiorników w odleg∏oÊciach nie 2) wykonane z rury o Êrednicy wewn´trznej umo˝limniejszych ni˝ 50mm od dna zbiornika, p∏ytek odniewiajàcej: sienia lub najni˝szej tworzàcej w przypadku zbiornika a) wprowadzenie przymiarów i oparcie o jej kra- w kszta∏cie cylindra o osi g∏ównej poziomej. w´dzie zderzaków, w przypadku r´cznego pomiaru wysokoÊci nape∏nienia komory zbiornika, § 12. 1. W zbiorniku posadowionym na sta∏e króçce pomiarowe powinny byç umieszczone w taki spob) zamontowanie miernika i zapewniajàcej jego sób, aby w warunkach odniesienia zmiana wartoÊci poprawne dzia∏anie; wysokoÊci odniesienia, spowodowana zmianami wy- 3) umieszczone w pionowej osi symetrii zbiorników sokoÊci nape∏nienia komory zbiornika, zmianà ciÊnieo kszta∏cie sto˝ka Êci´tego, ostros∏upa Êci´tego nia wzbiorniku lub zmianà obcià˝enia dachu, nie by∏a lub kuli. wi´ksza ni˝ 0,02 %.

2. W zbiorniku zainstalowanym na pojeêdzie dro- 3) zamocowane w sposób uniemo˝liwiajàcy zmian´ gowym zmiana wysokoÊci odniesienia komory, spo- ich po∏o˝enia bez uszkodzenia cech zabezpieczajàwodowana jej nape∏nieniem, nie mo˝e przekraczaç cych. wi´kszej z nast´pujàcych wartoÊci: 3. Sch∏adzalnik do mleka mo˝e byç dodatkowo wy- 1) 2 mm; posa˝ony w urzàdzenie do regulacji ustawienia. 2) 0,1 % wartoÊci wysokoÊci odniesienia. 4. Zbiornik zainstalowany na pojeêdzie drogowym § 13. 1. W zbiorniku posadowionym na sta∏e powinien byç wyposa˝ony w urzàdzenie do kontroli w kszta∏cie cylindra o osi g∏ównej pionowej z dachem iregulacji ustawienia umo˝liwiajàce jego wypoziomop∏ywajàcym z prowadnicà, króciec pomiarowy pier- wanie. wotny powinien byç umieszczony na koronie zbiornika w odleg∏oÊci nie wi´kszej ni˝ 1 m od prowadnicy. 5. Poziomnica albo pion wczasie pomiaru wysoko- Êci nape∏nienia zbiornika powinny wskazywaç usta- 2. Dach p∏ywajàcy powinien umo˝liwiaç dokonywienie zbiornika takie samo jak przy wzorcowaniu. wanie pomiarów wysokoÊci nape∏nienia komory zbiornika za pomocà przymiaru lub miernika ibyç wy- § 16. 1. Zawory odcinajàce dop∏yw cieczy do zbiorposa˝ony w trzy, równo rozmieszczone na obwodzie nika powinny byç zamontowane bezpoÊrednio przy i wzgl´dem siebie, króçce pomiarowe s∏u˝àce do po- zbiorniku. miaru g∏´bokoÊci zanurzenia dachu p∏ywajàcego zbiornika przy pomocy przymiaru albo czujników 2. Konstrukcja przewodów dop∏ywowych umieszzmian g∏´bokoÊci zanurzenia dachu. czonych we wn´trzu zbiornika nape∏nianego od góry powinna gwarantowaç utrzymywanie si´ w nich po- 3. Je˝eli w króçcach, o których mowa w ust. 2, zoziomu cieczy na poziomie wysokoÊci nape∏nienia kosta∏y zainstalowane czujniki zmian g∏´bokoÊci zanumory zbiornika. rzenia dachu p∏ywajàcego, w odleg∏oÊci nie wi´kszej ni˝ 1 m od ka˝dego z tych króçców powinny byç 3. Opró˝nianie zbiornika powinno odbywaç si´: umieszczone króçce do ich sprawdzania. 1) od do∏u — przez przewody odp∏ywowe umieszczo- 4. Czujniki zmian g∏´bokoÊci zanurzenia dachu p∏y- ne wpobli˝u podstawy zbiornika, przy czym zawowajàcego mogà byç wywzorcowane po ich zainstalo- ry odcinajàce wyp∏yw cieczy powinny byç zamonwaniu w zbiorniku. towane bezpoÊrednio przy zbiorniku; § 14. Je˝eli w sch∏adzalniku do mleka do pomiaru 2) od góry — przez przewody odp∏ywowe umieszczowysokoÊci nape∏nienia stosuje si´: ne wewnàtrz zbiornika, w sposób zapewniajàcy 1) przymiar sztywny lub przymiar pó∏sztywny ich ca∏kowite wype∏nienie. — sch∏adzalnik do mleka powinien byç wyposa˝o- 4. Zbiornik instalowany na pojeêdzie drogowym ny w króçce pomiarowe; mo˝e byç wyposa˝ony w instalacj´ spustowà. 2) przymiar pó∏sztywny, o którym mowa w § 22 ust. 6 — sch∏adzalnik do mleka powinien byç wy- 5. Rura wyp∏ywowa zbiornika instalowanego na posa˝ony w trzpienie pomiarowe: pojeêdzie drogowym powinna byç pochylona o co najmniej 2° w kierunku zaworu wyp∏ywowego. a) o Êrednicy pomiarowej d nie mniejszej ni˝ 6 mm, 6. Komora zbiornika zainstalowanego na pojeêdzie b) o d∏ugoÊci pomiarowej l nie wi´kszej ni˝ pi´ç drogowym powinna byç wyposa˝ona wzawór wyp∏ygruboÊci przymiaru g, wowy stanowiàcy g∏ówne dolne ograniczenie pojemc) umieszczone w p∏aszczyznach przechodzàcych noÊci komory. przez osie symetrii trzpieni i równoleg∏ych do 7. Rura wyp∏ywowa zbiornika instalowanego na powierzchni swobodnej mleka zawartego pojeêdzie drogowym powinna byç wyposa˝ona w sch∏adzalniku, w przeziernik umieszczony przed zaworem wyp∏ywod) trwale z nim po∏àczone, bez mo˝liwoÊci zmiany wym. ich po∏o˝enia, e) wykonane z metalu, 8. Wymaganie, o którym mowa w ust. 7, nie dotyczy zbiorników zainstalowanych na pojazdach drogof) z cz´Êciami pomiarowymi, których powierzchwych, przeznaczonych do transportu towarów niebeznie powinny mieç: piecznych. — twardoÊç nie mniejszà ni˝ 45 HRC, — chropowatoÊç R nie wi´kszà ni˝ 0,63 μm. § 17. 1. PojemnoÊci zbiorników niskociÊnieniowea go i ciÊnieniowego odpowiadajàce najwy˝szemu do- § 15. 1. Zbiornik posadowiony na sta∏e powinien puszczalnemu poziomowi nape∏nienia zbiornika, byç ustawiony w sposób zapewniajàcy niezmiennoÊç w którego wn´trzu panuje ciÊnienie atmosferyczne, jego po∏o˝enia albo wyposa˝ony w poziomnic´ lub po przeprowadzeniu prób ciÊnieniowych lub prób pion. szczelnoÊci, nie mogà zmieniaç si´ po obcià˝eniu 2. Poziomnica lub pion powinny byç: zbiornika przez 24 godziny ciÊnieniem dopuszczalnym. 1) po∏àczone ze zbiornikiem w sposób trwa∏y; 2. Zbiorniki niskociÊnieniowe iciÊnieniowe powin- 2) umieszczone w pobli˝u urzàdzeƒ do pomiaru wy- ny byç wyposa˝one w wywzorcowane manometry sokoÊci nape∏nienia; o klasie dok∏adnoÊci co najmniej 1.

§ 18. 1. Zbiornik bezciÊnieniowy powinien byç po- 2) oznaczenie najwy˝szego ciÊnienia roboczego ∏àczony z atmosferà lub z systemem odsysania par — w przypadku zbiornika niskociÊnieniowego; albo wyposa˝ony w urzàdzenia zabezpieczajàce przed 3) oznaczenie ciÊnienia dopuszczalnego — w przynadmiernym wzrostem ciÊnienia lub podciÊnienia. padku zbiorników ciÊnieniowych; 2. Zbiornik bezciÊnieniowy wyposa˝ony w urzà- 4) oznaczenie najwy˝szego dopuszczalnego poziomu dzenie zabezpieczajàce przed nadmiernym wzrostem cieczy wzbiorniku, wmm — wprzypadku zbiorniciÊnienia lub podciÊnienia albo po∏àczony zsystemem ków niskociÊnieniowych i ciÊnieniowych. odsysania par mo˝e byç wyposa˝ony w manowakuo- 5. Na zbiorniku wyposa˝onym w króçce pomiarometry o klasie dok∏adnoÊci co najmniej 1. we oznaczenia, o których mowa w ust. 1—4, powinny § 19. Zbiorniki posadowione na sta∏e w kszta∏cie: byç umieszczone równie˝ na króçcach. 1) cylindra mogà byç montowane w pozycji le˝àcej, 6. Na zbiorniku wyposa˝onym w cieczowskazy przy której g∏ówna oÊ symetrii zbiornika jest rów- oznaczenia, októrych mowa wust. 1—4, powinny byç noleg∏a do powierzchni swobodnej cieczy zawar- umieszczone w miejscach widocznych na p∏aszczu tej w zbiorniku z odchyleniem od poziomu nie zbiornika i obok cieczowskazów. wi´kszym ni˝ 1 %; 7. Na komorze zbiornika mo˝e byç umieszczona 2) cylindra, sto˝ka, ostros∏upa lub graniastos∏upa dodatkowo informacja, kiedy w zbiorniku mo˝na domogà byç zamontowane w pozycji stojàcej, przy konywaç pomiaru obj´toÊci cieczy. której g∏ówna oÊ symetrii zbiornika jest prostopad∏a do powierzchni swobodnej cieczy zawartej 8. Na zbiorniku mogà byç umieszczane inne oznawzbiorniku zodchyleniem od pionu nie wi´kszym czenia i informacje. ni˝ 3 %; § 21. Zbiornik powinien byç wykonany zmateria∏u: 3) prostopad∏oÊcianu lub kuli mogà byç montowane 1) innego ni˝ drewno, w szczególnoÊci ze stali, stowpozycji, przy której g∏ówna oÊ symetrii zbiornika pów miedzi, stopów aluminium, betonu lub tworównoleg∏a do osi pomiarowej jest prostopad∏a rzyw sztucznych; do powierzchni swobodnej cieczy zawartej wzbiorniku zodchyleniem od pionu nie wi´kszym 2) odpornego na warunki otoczenia oraz na dzia∏anie cieczy, do pomiaru których zosta∏ przeznaczony. ni˝ 1 %. § 22. 1. D∏ugoÊç dzia∏ki elementarnej przymiarów § 20. 1. Na zbiorniku jednokomorowym oraz na wst´gowych, sztywnych i pó∏sztywnych stosowanych ka˝dej z komór zbiornika wielokomorowego powinny do pomiaru wysokoÊci nape∏nienia komory zbiornika byç umieszczone w sposób trwa∏y i czytelny nast´pupowinna byç równa 1 mm. jàce oznaczenia: 1) nazwa lub znak producenta; 2. Przymiary sztywne powinny byç wyposa˝one w zderzaki zaciskowe lub w zderzaki sta∏e. 2) numer fabryczny; 3. Przymiary wst´gowe powinny byç wyposa˝one 3) pojemnoÊç nominalna zbiornika, wyra˝ona w l, w zderzaki zaciskowe. dm3 lub w m3; 4) rok produkcji zbiornika; 4. Przymiary pó∏sztywne stosowane do pomiaru wysokoÊci nape∏nienia sch∏adzalników do mleka po- 5) nadany znak zatwierdzenia typu; winny byç wyposa˝one w zderzaki zaciskowe lub 6) zastosowana metoda kalibracji. w zderzaki sta∏e. 2. Dodatkowo na ka˝dej z komór zbiornika wielo- 5. Przymiary wyposa˝one w zderzaki sta∏e powinkomorowego powinny byç umieszczone oznaczenia: ny byç wsposób trwa∏y oznaczone numerami fabrycznymi zbiorników. 1) komory zbiornika w postaci du˝ej litery alfabetu polskiego; 6. Przymiary pó∏sztywne stosowane wsch∏adzalnikach do mleka mogà w górnej cz´Êci, poza zakresem 2) pojemnoÊci nominalnej komory, wyra˝onej w l, pomiarowym, posiadaç pod∏u˝ny otwór umieszczony dm3 lub w m3. w osi symetrii przymiaru i przeznaczony do ich wieszania na trzpieniu pomiarowym, przy czym stycznie 3. Na zbiorniku bezciÊnieniowym przeznaczonym do najwy˝szego punktu kraw´dzi tego otworu powindo pomiaru materia∏ów ciek∏ych zapalnych, b´dàcych na byç wykonana kresa o gruboÊci nie wi´kszej ni˝ substancjami, które w temperaturze 20 °C i pod ciÊgruboÊç kres dzia∏ki elementarnej przymiaru i d∏ugonieniem normalnym 1,013 bara (101,3kPa) nie znajdu- Êci równej szerokoÊci przymiaru, prostopad∏a do osi jà si´ ca∏kowicie w stanie gazowym, powinno byç dosymetrii tego przymiaru. datkowo umieszczone oznaczenie najwy˝szego dopuszczalnego poziomu cieczy w zbiorniku, w mm. 7. W zakresie nieuregulowanym w ust. 1—6 przymiary wst´gowe, sztywne ipó∏sztywne stosowane do 4. Na zbiornikach powinny byç dodatkowo umieszpomiaru wysokoÊci nape∏nienia komory zbiornika poczone: winny spe∏niaç wymagania okreÊlone w pkt 1 Zasad- 1) napis „bezciÊnieniowy” — w przypadku zbiorni- nicze wymagania dla materialnych miar d∏ugoÊci zaków bezciÊnieniowych; ∏àcznika nr 8 do rozporzàdzenia Ministra Gospodarki

z dnia 18 grudnia 2006 r. w sprawie zasadniczych wy- 9. Podzielnie cieczowskazów wziernikowych z jedmagaƒ dla przyrzàdów pomiarowych (Dz. U. z 2007 r. nà kresà okreÊlajàcà pojemnoÊç nominalnà zbiornika Nr 3, poz. 27) albo posiadaç wa˝nà legalizacj´. powinny posiadaç mo˝liwoÊç pionowego przesuni´- cia w celu adiustacji pojemnoÊci zbiornika do pojem- § 23. 1. Powierzchnia zderzaków zamocowanych noÊci nominalnej, przy czym sposób mocowania tych na przymiarze i tworzàce jà p∏aszczyzny odniesienia podzielni do opraw cieczowskazów powinien uniepowinny: mo˝liwiaç zmian´ ich po∏o˝enia wzgl´dem zbiornika 1) byç prostoliniowe i prostopad∏e do przymiaru; bez uszkodzenia lub zniszczenia cech zabezpieczajàcych. 2) mieç chropowatoÊç R nie wi´kszà ni˝ 0,63 μm. a § 25. 1. Cieczowskazy rurkowe powinny byç wypo- 2. Zderzaki sta∏e powinny byç zamocowane na sa˝one w rurki cieczowskazowe: przymiarach tak, aby przymiar po oparciu si´ zderzakiem o kraw´dê króçca pomiarowego by∏ oddalony 1) przezroczyste i cylindryczne; nie wi´cej ni˝ o20mm od dna zbiornika, p∏ytki odnie- 2) osadzone w dolnych i górnych oprawach po∏àczosienia lub najni˝szej tworzàcej zbiornika w kszta∏cie nych na sta∏e ze zbiornikami; cylindra o osi g∏ównej poziomej. 3) o Êrednicy wewn´trznej nie mniejszej ni˝ 18 mm; § 24. 1. Cieczowskazy wziernikowe powinny byç 4) o d∏ugoÊci nie wi´kszej ni˝ 1,5 m; wyposa˝one w elementy przezroczyste osadzone w ich oprawach, które sà: 5) stykajàce si´ zuszczelkami osadzonymi wtulejach. 1) umieszczone w otworach Êcian zbiorników albo 2. Wymóg, o którym mowa w ust. 1 pkt 4, nie stosuje si´ w przypadku zbiorników nieizolowanych 2) po∏àczone ze zbiornikiem za pomocà przewodów. cieplnie, dla których temperatura otoczenia i cieczy 2. SzerokoÊç wziernika cieczowskazów wzierniko- w zbiorniku nie ró˝nià si´ wi´cej ni˝ o 1 °C. wych powinna wynosiç co najmniej 40 mm. 3. Oprawy cieczowskazów rurkowych powinny byç 3. Oprawy cieczowskazów wziernikowych, które wyposa˝one w zawory odcinajàce dop∏yw cieczy ze po∏àczone sà ze zbiornikiem przewodami, powinny byç zbiorników do rurek cieczowskazowych. wyposa˝one w zawory odcinajàce dop∏yw i odp∏yw 4. Dolne oprawy cieczowskazów powinny byç wycieczy ze zbiornika. W dolnej cz´Êci cieczowskazu poposa˝one w zawory trójdro˝ne albo dodatkowe zawowinien byç umieszczony zawór trójdro˝ny albo dodatry umo˝liwiajàce opró˝nienie rurek cieczowskazokowy zawór umo˝liwiajàcy opró˝nienie cieczowskazu. wych. 4. Pole przekroju poziomego cieczowskazu wzier- 5. Przewody ∏àczàce oprawy rurek cieczowskazonikowego wyposa˝onego w przewody, w cz´Êci oprawych ze zbiornikiem oraz zamontowane w tych przewy i szyby, nie powinno byç mniejsze ni˝ pole, które wodach elementy powinny mieç Êrednice wewn´trzne odpowiada Êrednicy wewn´trznej rurki cieczowskazu. równe co najmniej Êrednicom wewn´trznym rurek 5. Pole przekroju wewn´trznego przewodów ∏àczà- cieczowskazowych. Przewody powinny byç tak cych oprawy cieczowskazów wziernikowych ze zbior- ukszta∏towane, aby nie zatrzymywa∏y p´cherzy powienikiem oraz zamontowanych w tych przewodach ele- trza i by∏o mo˝liwe ich oczyszczenie. mentów nie powinno byç mniejsze ni˝ pole przekroju 6. W zbiornikach niskociÊnieniowych i ciÊnieniopoziomego cieczowskazu wziernikowego. Przewody wych górne oprawy cieczowskazów rurkowych popowinny byç tak ukszta∏towane, aby nie zatrzymywa∏y winny byç dodatkowo wyposa˝one w zawory odpop´cherzy powietrza i by∏o mo˝liwe ich oczyszczenie. wietrzajàce do opró˝niania rurek cieczowskazowych. 6. W zbiornikach niskociÊnieniowych i ciÊnienio- 7. Konstrukcja cieczowskazów powinna umo˝liwych górne oprawy cieczowskazów wziernikowych wiaç wymian´ elementów przezroczystych. wyposa˝onych w przewody powinny byç dodatkowo wyposa˝one w zawory odpowietrzajàce s∏u˝àce do 8. Podzielnie cieczowskazów wyposa˝onych wruropró˝niania tych cieczowskazów. ki cieczowskazowe powinny: 7. Konstrukcja cieczowskazów wziernikowych po- 1) spe∏niaç wymagania okreÊlone wodr´bnych przewinna umo˝liwiç wymian´ elementów przezroczy- pisach dla przymiarów sztywnych klasy dok∏adnostych. Êci I; 8. Podzielnie cieczowskazów wziernikowych po- 2) byç przytwierdzone do zbiorników wsposób uniewinny: mo˝liwiajàcy zmian´ ich po∏o˝enia wzgl´dem zbiorników bez uszkodzenia cech zabezpieczajà- 1) spe∏niaç wymagania okreÊlone wodr´bnych przecych; pisach dla przymiarów pó∏sztywnych klasy dok∏adnoÊci I; 3) byç usytuowane wzgl´dem rurek cieczowskazowych w sposób okreÊlony w za∏àczniku nr 1 do 2) byç trwale przytwierdzone do opraw cieczowskarozporzàdzenia. zów wziernikowych Êci´tych w kierunku szyb, uniemo˝liwiajàc zmian´ po∏o˝enia podzielni 9. W zbiorniku wyposa˝onym w cieczowskaz, wzgl´dem zbiornika bez uszkodzenia lub zniszcze- w którym na skutek ró˝nicy temperatury cieczy i otonia cech zabezpieczajàcych. czenia mogà powstaç ró˝nice mi´dzy poziomem cie-

czy w zbiorniku a poziomem cieczy w cieczowskazie, ˝eli ruchome elementy detekcji poziomu cieczy nale˝y bezpoÊrednio przed dokonaniem pomiaru wy- mogà byç statycznie ustawiane poni˝ej lub powysokoÊci nape∏nienia komory zbiornika opró˝niç cie- ˝ej rzeczywistego poziomu cieczy w zbiorniku. czowskazy i nape∏niç je, za pomocà zaworów odcina- 6. WartoÊç dzia∏ki elementarnej miernika zamontojàcych, cieczà przechowywanà wzbiorniku wcelu wywanego w zbiorniku zainstalowanym na pojeêdzie równania temperatury. drogowym nie powinna byç wi´ksza ni˝ 0,1 mm. § 26. 1. Mierniki powinny byç zamontowane § 29. 1. Do pomiaru: w króçcach pomiarowych zbiorników w sposób zapewniajàcy niezmiennoÊç ich po∏o˝enia wzgl´dem 1) temperatury cieczy zawartej wzbiorniku mo˝e byç tych króçców. stosowany termometr z jednym czujnikiem temperatury; 2. Mierniki powinny byç dobrane do zbiorników tak, aby maksymalna zmiana wartoÊci wysokoÊci od- 2) Êredniej temperatury cieczy w zbiorniku powinien niesienia powsta∏a na skutek rozszerzalnoÊci cieplnej byç stosowany termometr z wieloma czujnikami materia∏u zbiorników ikróçców pomiarowych wwyni- temperatury, rozmieszczonymi równomiernie ku zmiany temperatury o 10 °C, nie by∏a wi´ksza ni˝ w zakresie dopuszczalnego poziomu cieczy 0,02 % jej wartoÊci. w zbiorniku. 3. Mierniki powinny byç wywzorcowane przed ich 2. W zbiorniku posadowionym na sta∏e termomezainstalowaniem w zbiornikach. try powinny byç usytuowane tak, aby osie ich zawieszenia by∏y pionowe i: § 27. Element detekcji poziomu cieczy, b´dàcy elementem miernika przekazujàcym informacj´ o wyso- 1) przecina∏y najwy˝szà tworzàcà zbiornika, przy koÊci nape∏nienia komory zbiornika, bezpoÊrednio czym odleg∏oÊci osi od najbli˝szej dennicy zbiornialbo przez nadajnik, do urzàdzenia wskazujàcego ka nie powinny byç mniejsze od po∏owy jego Êredmiernika, powinien byç zamontowany tak, aby: nicy — w przypadku zbiorników w kszta∏cie cylindra o osi g∏ównej poziomej; 1) nie wyst´powa∏y wzajemne zak∏ócenia podczas r´cznego pomiaru wysokoÊci nape∏nienia, poboru 2) by∏y odleg∏e od Êcianek zbiornika o odleg∏oÊç nie próbek cieczy lub innych operacji wykonywanych mniejszà ni˝ 900 mm — w przypadku zbiorników w czasie pomiaru wysokoÊci nape∏nienia przez w kszta∏cie cylindra o osi g∏ównej pionowej, promiernik; stopad∏oÊcianu i graniastos∏upa stojàcego; 2) wp∏yw zawirowaƒ, pràdów, turbulencji, piany, asy- 3) znajdowa∏y si´ w pobli˝u pionowych osi symetrii metrycznego podgrzewania i wiatru na detekcj´ zbiornika — w przypadku zbiorników w kszta∏cie poziomu cieczy by∏ mo˝liwy do pomini´cia, przy ostros∏upa Êci´tego, sto˝ka Êci´tego lub kuli. czym, je˝eli jest to konieczne, element detekcji po- 3. WartoÊç dzia∏ki elementarnej termometru nie ziomu cieczy powinien byç wyposa˝ony w odpopowinna byç wi´ksza ni˝ 0,1 °C. wiednià os∏on´. § 30. Przyrzàdy do pomiaru g´stoÊci cieczy powin- § 28. 1. Miernik powinien byç wyposa˝ony w co najmniej jedno urzàdzenie wskazujàce, które mo˝e ny byç instalowane w zbiorniku tak, aby: byç wspólne dla kilku elementów detekcji poziomu 1) nie wyst´powa∏y zak∏ócenia podczas czynnoÊci cieczy. wykonywanych w czasie pomiaru g´stoÊci; 2. Je˝eli miernik jest wyposa˝ony wwi´cej ni˝ jed- 2) wp∏yw turbulencji cieczy, piany, asymetrycznego no urzàdzenie wskazujàce, wartoÊç bezwzgl´dna ró˝- podgrzewania cieczy i wiatru na pomiar g´stoÊci nicy wskazaƒ tych urzàdzeƒ nie powinna przekraczaç cieczy by∏y mo˝liwe do pomini´cia. 1 mm. § 31. 1. Przelicznik powinien byç wyposa˝ony 3. Na urzàdzeniu wskazujàcym miernika powinno w urzàdzenia wskazujàce umo˝liwiajàce w szczególbyç umieszczone oznaczenie legalnej jednostki miary noÊci odczyt: d∏ugoÊci. 1) obj´toÊci cieczy zawartej wzbiorniku wwarunkach 4. WartoÊç dzia∏ki elementarnej urzàdzenia wska- bazowych; zujàcego nie powinna byç wi´ksza ni˝ 1 mm. 2) obj´toÊci cieczy (V) zawartej wzbiorniku wwarunt kach pomiaru; 5. Urzàdzenie wskazujàce powinno: 3) wartoÊci wielkoÊci mierzonych przez wspó∏pracu- 1) umo˝liwiaç identyfikacj´ ka˝dego zelementów dejàce przyrzàdy pomiarowe; tekcji poziomu cieczy oraz identyfikacj´ zbiornika lub komór zbiornika, w których elementy detekcji 4) wszystkich wartoÊci wielkoÊci, które nie sà mierzopoziomu cieczy sà zainstalowane; ne, a sà niezb´dne do dokonania przeliczeƒ. 2) wyraênie identyfikowaç ioznaczaç wskazania mier- 2. Je˝eli wp∏yw zmiany wielkoÊci fizycznych na nika w ca∏ym obszarze wysokoÊci nape∏nienia kowynik pomiaru obj´toÊci cieczy wzbiorniku jest mniejmory zbiornika, który nie zosta∏ obj´ty kalibracjà; szy ni˝ 0,1 wartoÊci b∏´du granicznego dopuszczalne- 3) jednoznacznie informowaç, ˝e wskazania mierni- go przy zatwierdzeniu typu ilegalizacji, to wielkoÊci te ków nie przedstawiajà rzeczywistego pomiaru, je- nie muszà byç mierzone.

3. Wcelu uniemo˝liwienia niekontrolowanego do- b) 1 mm — dla zbiornika, którego maksymalna konywania zmian wartoÊci parametrów, które mogà wysokoÊç nape∏nienia komory zawarta jest wp∏ywaç na wynik przeliczania obj´toÊci cieczy w zakresie od 3 m do 10 m, w zbiorniku w warunkach pomiaru i w warunkach ba- c) 2mm — dla zbiornika, którego maksymalna wyzowych, dost´p do oprogramowania przelicznika po- sokoÊç nape∏nienia komory przekracza 10 m; winien byç zabezpieczony przed osobami nieupraw- 2) po zainstalowaniu w zbiorniku posadowionym na nionymi, w szczególnoÊci za pomocà cech zabezpiesta∏e: czajàcych i hase∏. a) 1,2 mm — dla zbiornika, którego maksymalna § 32. Oprogramowanie przeliczników powinno wysokoÊç nape∏nienia komory nie przekracza uwzgl´dniaç algorytmy pozwalajàce na dokonanie 3 m, przeliczeƒ obj´toÊci cieczy, zgodnie ze wzorami okreÊb) 0,04 % d∏ugoÊci mierzonej, ale nie wi´cej ni˝ lonymi w za∏àczniku nr 2 do rozporzàdzenia. 3 mm — dla zbiornika, którego maksymalna § 33. Przyrzàdy dodatkowe stanowiàce wyposa˝e- wysokoÊç nape∏nienia komory zawarta jest nie opcjonalne zbiornika powinny spe∏niaç wymaga- w zakresie od 3 m do 10 m, nia im stawiane iposiadaç dokumenty potwierdzajàce c) 0,04 % d∏ugoÊci mierzonej — dla zbiornika, któspe∏nianie tych wymagaƒ. rego maksymalna wysokoÊç nape∏nienia komory przekracza 10 m. Rozdzia∏ 3 2. Przed zainstalowaniem miernika wzbiorniku po- Wymagania w zakresie charakterystyk sadowionym na sta∏e: metrologicznych zbiorników pomiarowych 1) histereza pomiarowa miernika nie powinna przekraczaç 2 mm; § 34. 1. B∏´dy graniczne dopuszczalne zbiorników posadowionych na sta∏e przy zatwierdzeniu typu i le- 2) próg rozruchu miernika powinien byç taki, aby jegalizacji wynoszà: go wskazanie zmienia∏o si´ co najmniej o 1 mm przy zmianie poziomu cieczy o 2 mm. 1) ±0,2 % obj´toÊci mierzonej — dla zbiorników wkszta∏cie cylindra oosi g∏ównej pionowej, wzor- 3. WartoÊç bezwzgl´dna b∏´dów granicznych docowanych metodami geometrycznymi; puszczalnych ró˝nicy wskazaƒ pomi´dzy dwoma do- 2) ±0,3 % obj´toÊci mierzonej — dla zbiorników wolnymi punktami pomiarowymi miernika, przy jedwkszta∏cie cylindra oosi g∏ównej poziomej, cylin- nym kierunku przemieszczania si´ elementu detekcji dra o osi g∏ównej pionowej albo prostopad∏oÊcia- poziomu cieczy, przed jego zainstalowaniem w zbiornu, graniastos∏upa stojàcego, ostros∏upa Êci´tego, niku instalowanym na pojeêdzie drogowym jest rówsto˝ka Êci´tego, kuli, wzorcowanych metodà obj´- na 0,3 mm. toÊciowà; § 36. B∏´dy graniczne dopuszczalne przyrzàdów 3) ±0,5 % obj´toÊci mierzonej dla zbiorników pomiarowych i urzàdzeƒ wchodzàcych w sk∏ad wypowkszta∏cie kuli, wzorcowanych metodami geome- sa˝enia zbiornika wynoszà: trycznymi. 1) ±2mm — dla czujników zmian g∏´bokoÊci zanurze- 2. B∏´dy graniczne dopuszczalne przy zatwierdze- nia dachu p∏ywajàcego, zainstalowanych w zbiorniu typu i legalizacji zbiorników zainstalowanych na niku posadowionym na sta∏e; pojazdach drogowych wynoszà: 2) ±0,3 °C — dla termometrów; 1) ±0,2 % obj´toÊci mierzonej; 3) ±0,2 % g´stoÊci pobranej próbki cieczy — dla przy- 2) 1/5 wartoÊci b∏´du granicznego dopuszczalnego rzàdów do pomiaru g´stoÊci cieczy; dla pojemnoÊci nominalnej komory — przy sprawdzeniu ca∏kowitego opró˝nienia komory; 4) ±0,05 % — dla przeliczników; 3) 0,3 % dawki minimalnej komory — podczas 5) ±0,1° — dla urzàdzeƒ do kontroli ustawienia zbiorsprawdzania wp∏ywu nachylenia zbiornika w kienika zainstalowanego na pojeêdzie drogowym. runku ka˝dej zosi owi´cej ni˝ 3°, przy zachowaniu pochylenia zbiornika wzgl´dem osi do niej prosto- Rozdzia∏ 4 pad∏ej, nieprzekraczajàcego ±0,5° od poziomu. § 35. 1. WartoÊci bezwzgl´dne b∏´dów granicznych Warunki w∏aÊciwego stosowania zbiorników dopuszczalnych wskazaƒ mierników oraz ró˝nicy § 37. Wzbiornikach posadowionych na sta∏e mierwskazaƒ, przy jednym kierunku przemieszczania si´ niki, termometry do automatycznego pomiaru tempepoziomu cieczy, w ca∏ym zakresie pomiarowym sà ratury cieczy i Êredniej temperatury cieczy oraz przyrówne wi´kszej z podanych wartoÊci: rzàdy do automatycznego pomiaru g´stoÊci cieczy 1) przed zainstalowaniem ich w zbiorniku posado- powinny byç sprawdzane pod wzgl´dem zgodnoÊci wionym na sta∏e pomi´dzy dwoma dowolnymi z wymaganiami okreÊlonymi w § 35 ust. 1 pkt 2 i § 36 punktami pomiarowymi: pkt 1—4, po zainstalowaniu w zbiorniku, nie rzadziej ni˝ co 37 miesi´cy. a) 0,6 mm — dla zbiornika, którego maksymalna wysokoÊç nape∏nienia komory nie przekracza § 38. Pomiar obj´toÊci nie mo˝e byç uznany za 3 m, wa˝ny w przypadku, gdy podczas pomiaru obj´toÊci

cieczy za pomocà zbiornika zainstalowanego na pojeê- 5. Zbiorniki instalowane na pojazdach drogowych dzie drogowym: powinny byç stosowane do pomiaru obj´toÊci cieczy 1) pomiar zostanie przerwany przed jego zakoƒcze- w dawkach nie mniejszych ni˝ obj´toÊç, która w najniem na skutek awarii zasilania; wi´kszym przekroju poziomym poszczególnych zbiorników zajmuje wysokoÊç 200 mm. 2) zbiornik zmieni pozycj´ wzgl´dem poziomu; 3) urzàdzenie do automatycznego pomiaru obj´toÊci 6. Wzory do obliczania obj´toÊci cieczy odpowiaulegnie awarii. dajàcych wysokoÊciom nape∏nienia zbiorników okreÊla za∏àcznik nr 2 do rozporzàdzenia. § 39. 1. B∏´dy w u˝ytkowaniu zbiorników posadowionych na sta∏e wynoszà: Rozdzia∏ 5 1) ±0,4 % obj´toÊci mierzonej — dla zbiorników wkszta∏cie cylindra oosi g∏ównej pionowej, wzor- Szczegó∏owy zakres badaƒ i sprawdzeƒ cowanych metodami geometrycznymi; wykonywanych podczas prawnej kontroli 2) ±0,6 % obj´toÊci mierzonej — dla zbiorników metrologicznej zbiorników wkszta∏cie cylindra oosi g∏ównej poziomej, cylin- § 41. Prawna kontrola metrologiczna zbiorników dra o osi g∏ównej pionowej albo prostopad∏oÊciaposadowionych na sta∏e jest wykonywana w miejscu nu, graniastos∏upa stojàcego, ostros∏upa Êci´tego, ich zainstalowania. sto˝ka Êci´tego, kuli, wzorcowanych metodà obj´- § 42. 1. Dla zbiorników warunki bazowe wynoszà: toÊciowà; 3) ±1 % obj´toÊci mierzonej — dla zbiorników 1) temperatura 15 °C albo 20 °C; wkszta∏cie kuli, wzorcowanych metodami geome- 2) ciÊnienie równe ciÊnieniu atmosferycznemu. trycznymi. 2. Temperatura znamionowa u˝ytkowania zbiorni- 2. B∏´dy w u˝ytkowaniu dla zbiorników instalowaków wynosi od –25 °C do 55 °C. nych na pojazdach drogowych wynoszà ±0,5 % obj´- toÊci mierzonej. § 43. Prawna kontrola metrologiczna zbiorników powinna byç wykonywana w nast´pujàcych warun- § 40. 1. Zbiorniki powinny byç stosowane do pokach: miaru obj´toÊci cieczy w zakresie od minimalnej do maksymalnej wysokoÊci nape∏nienia. 1) temperatura otoczenia od 10 °C do 30 °C; 2. Minimalna wysokoÊç nape∏nienia dla zbiorni- 2) brak opadów i silnego wiatru; ków posadowionych na sta∏e powinna wynosiç co naj- 3) zbiorniki powinny byç czyste; mniej: 4) powietrze znajdujàce si´ wzbiornikach wzorcowa- 1) 200mm — dla zbiorników okszta∏cie cylindra oosi nych metodà geometrycznà powinno umo˝liwiaç g∏ównej poziomej, sto˝ka Êci´tego, ostros∏upa; przebywanie w ich wn´trzu bez Êrodków ochrony 2) 200mm — dla zbiorników okszta∏cie cylindra oosi dróg oddechowych; g∏ównej pionowej lub prostopad∏oÊcianu, których 5) przed rozpocz´ciem wzorcowania nowe, nieu˝ytmaksymalna wysokoÊç nape∏nienia komory zbiorkowane zbiorniki powinny byç ca∏kowicie nape∏- nika nie przekracza 3 m; nione wodà, a nast´pnie ca∏kowicie opró˝nione; 3) 500mm — dla zbiorników okszta∏cie cylindra oosi g∏ównej pionowej lub prostopad∏oÊcianu, których 6) podczas wykonywania czynnoÊci, októrych mowa w pkt 5, mo˝na dokonaç sprawdzenia zmiany wymaksymalna wysokoÊç nape∏nienia komory zbiorsokoÊci odniesienia. nika przekracza 3 m; 4) 500 mm — dla zbiorników o kszta∏cie kuli. § 44. Podczas badaƒ typu oraz podczas legalizacji jednostkowej zbiornika posadowionego na sta∏e nale˝y: 3. Minimalna wysokoÊç nape∏nienia dla zbiorni- 1) sprawdziç zgodnoÊç dokumentacji zbiornika poków instalowanych na pojazdach drogowych powinna miarowego zwymaganiami okreÊlonymi w§ 4i5, wynosiç co najmniej 200 mm. § 6ust. 1i2, § 7ust. 1—3, § 8, § 9ust. 1, § 10 i11, 4. Zbiorniki posadowione na sta∏e powinny byç § 13 i 14, § 15 ust. 1—3 i 5, § 16 ust. 1—3, § 17 stosowane do pomiaru obj´toÊci cieczy w dawkach ust.2, § 18—33, § 35 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 oraz § 34 nie mniejszych ni˝ obj´toÊç, która w najwi´kszym ust. 2; przekroju poziomym poszczególnych zbiorników zaj- 2) sprawdziç spe∏nienie wymagaƒ, o których mowa muje wysokoÊç: w§ 4—6, § 7ust. 1—3, § 8, § 9ust. 1, § 10 i11, §12 1) 400 mm — w zbiornikach o kszta∏cie cylindra o osi ust. 1, § 13 i 14, § 15 ust. 1—3 i 5, § 16 ust. 1—3, g∏ównej poziomej, kuli, sto˝ka Êci´tego, ostros∏upa; §17—33, § 35 ust. 1 pkt 2 oraz § 36 pkt 1—4; 2) 300mm — wzbiornikach okszta∏cie cylindra oosi 3) dokonaç wzorcowania zbiornika z b∏´dem nie g∏ównej pionowej lub prostopad∏oÊcianu, których wi´kszym ni˝ b∏àd graniczny dopuszczalny zbiormaksymalna wysokoÊç nape∏nienia nie przekracza nika przy zatwierdzeniu typu i legalizacji. 3 m; § 45. 1. Podczas legalizacji pierwotnej zbiornika 3) 1000 mm — w zbiornikach o kszta∏cie cylindra posadowionego na sta∏e nale˝y: o osi g∏ównej pionowej lub prostopad∏oÊcianu, których maksymalna wysokoÊç nape∏nienia prze- 1) sprawdziç zgodnoÊç wykonania zbiornika z zakracza 3 m. twierdzonym typem;

2) sprawdziç spe∏nienie wymagaƒ, o których mowa § 48. Wyniki wzorcowania zbiornika posadowionew§ 4—6, § 7ust. 1—3, § 8, § 9ust. 1, § 10 i11, §12 go na sta∏e, wykonane do zatwierdzenia jego typu, moust. 1, § 13 i 14, § 15 ust. 1—3 i 5, § 16 ust. 1—3, gà s∏u˝yç do wykonania tablicy obj´toÊci badanego eg- §17—33, § 35 ust. 1 pkt 2 oraz § 36 pkt 1—4; zemplarza zbiornika przy jego legalizacji pierwotnej. 3) dokonaç wzorcowania zbiornika z b∏´dem nie Rozdzia∏ 6 wi´kszym ni˝ b∏àd graniczny dopuszczalny zbior- Sposoby i metody przeprowadzania badaƒ nika przy legalizacji. i sprawdzeƒ zbiorników oraz zakres informacji 2. Podczas legalizacji ponownej zbiornika posado- zawartych w ich instrukcji obs∏ugi wionego na sta∏e nale˝y: § 49. 1. Zbiorniki posadowione na sta∏e wzorcuje 1) dokonaç wzorcowania zbiornika, o którym mowa si´ metodà obj´toÊciowà albo metodà geometrycznà. w ust. 1 pkt 3; 2. Metoda obj´toÊciowa polega na nape∏nianiu 2) sprawdziç spe∏nienie wymagaƒ, o których mowa zbiornika wodà; w przypadku zbiornika wyposa˝onew § 35 ust. 1 pkt 2 oraz § 36 pkt 1—4. go wmiernik zbiornik mo˝na nape∏niaç cieczà, do której jest przeznaczony. § 46. Podczas badaƒ typu oraz podczas legalizacji 3. Metoda geometryczna polega na: jednostkowej zbiorników zainstalowanych na pojazdach drogowych nale˝y: 1) pomiarach okreÊlonych wymiarów zbiornika ijego wewn´trznego wyposa˝enia; 1) sprawdziç zgodnoÊç dokumentacji zbiornika z wymaganiami, o których mowa w § 4, § 6 ust. 1 i 2, 2) dokonaniu cz´Êciowego zalewu iodczytaniu wskazania wysokoÊci nape∏nienia; §7ust. 4, § 8ust. 1i4—6, § 9ust. 2, § 10 ust. 1i3, § 11, § 15 ust. 4i5, § 16, § 17 ust. 2, § 18, § 20 i21, 3) wyznaczeniu wypornoÊci dachu p∏ywajàcego § 26—28, § 29 ust. 1 i 3, § 30—33 oraz § 35 ust. 3; — wprzypadku zbiorników zdachem p∏ywajàcym. 2) dokonaç ogl´dzin zewn´trznych zbiornika celem 4. Zbiorniki zainstalowane na sta∏e w kszta∏cie: sprawdzenia spe∏nienia wymagaƒ, o których mo- 1) cylindra o osi g∏ównej poziomej, prostopad∏oÊciawa w § 4, § 6 ust. 1 i 2, § 7 ust. 4, § 8 ust. 1 i 4—6, nu, graniastos∏upa stojàcego, sto˝ka Êci´tego, § 9 ust. 2, § 10 ust. 1—3, § 11, § 15 ust. 4 i 5, § 16, ostros∏upa i kuli — nale˝y wzorcowaç metodà ob- § 17 ust. 2, § 18, § 20 i21, § 26—28, § 29 ust. 1i3, j´toÊciowà; § 30—33 oraz § 35 ust. 3; 2) w kszta∏cie cylindra o osi g∏ównej pionowej o po- 3) sprawdziç spe∏nienie wymagaƒ, o których mowa jemnoÊci: w § 6 ust. 3, § 12 ust. 2, § 17 ust. 1, § 34 ust. 2 a) mniejszej ni˝ 100 m3 — nale˝y wzorcowaç mepkt2 i 3, § 36 pkt 5 oraz § 38; todà obj´toÊciowà, przy czym je˝eli kszta∏ty 4) nape∏niç ka˝dà zkomór zbiornika cieczà do maksy- zbiornika sà regularne, mo˝e byç zastosowana malnej wysokoÊci nape∏nienia i wydaç z ka˝dej metoda geometryczna, z komór zbiornika ciecz dawkami minimalnymi b) wi´kszej ni˝ 100m3— nale˝y wzorcowaç metoo obj´toÊciach okreÊlonych w § 40 ust. 5 w celu dà geometrycznà, przy czym je˝eli kszta∏ty sprawdzenia spe∏nienia wymagaƒ okreÊlonych zbiornika sà nieregularne lub wewnàtrz zbiorniw § 34 ust. 2 pkt 1; ka wyst´pujà szkodliwe opary, mo˝e byç stoso- 5) sprawdziç spe∏nienie wymagaƒ okreÊlonych wana metoda obj´toÊciowa. w§34 ust. 2pkt 1i3dla komory zbiornika wczte- § 50. 1. Podczas wzorcowania zbiornika metodà rech pozycjach ukoÊnych o stanie nape∏nienia po- obj´toÊciowà: mi´dzy 15 % a 30 % i 70 % a 90 % pojemnoÊci. 1) powinny byç: § 47. Podczas legalizacji pierwotnej oraz legalizacji a) zapewnione niezb´dne do wzorcowania iloÊci ponownej zbiornika pomiarowego zainstalowanego wody oraz instalacje doprowadzajàce wod´ do na pojeêdzie drogowym nale˝y: przyrzàdów kontrolnych, b) wykonane rusztowania, na których b´dà usta- 1) sprawdziç zgodnoÊç wykonania zbiornika z zawiane kolby metalowe lub licznik kontrolny, twierdzonym typem; o ile ma to zastosowanie, 2) nape∏niç ka˝dà zkomór zbiornika cieczà do maksyc) dost´pne zderzaki zaciskowe, wykonane ze stomalnej wysokoÊci nape∏nienia i wydaç z ka˝dej pu miedzi lub ze stopu aluminium, wprzypadku z komór zbiornika ciecz dawkami minimalnymi stosowania przymiaru wst´gowego; o obj´toÊciach okreÊlonych w § 40 ust. 5 w celu sprawdzenia spe∏nienia wymagaƒ okreÊlonych 2) nale˝y okreÊliç obj´toÊç dawek cieczy, którymi w § 34 ust. 2 pkt 1; zbiornik pomiarowy b´dzie wzorcowany, przy czym w przypadku: 3) sprawdziç, czy zbiornik spe∏nia wymagania, o któa) zbiornika osta∏ym przekroju poziomym na ca∏ej rych mowa w§ 6ust. 3, § 12 ust. 2, § 17 ust. 1, §34 wysokoÊci dawki cieczy powinny mieç takà obust. 2 pkt 2 i 3, § 36 pkt 5 oraz § 38; j´toÊç, która spowoduje zmian´ wysokoÊci na- 4) sprawdziç spe∏nienie wymagaƒ okreÊlonych w§34 pe∏nienia co najmniej 200 mm, lecz nie wi´kszà ust. 2pkt 1i3dla komory zbiornika wczterech po- ni˝ wysokoÊç jednej cargi zbiornika, przy czym zycjach ukoÊnych o stanie nape∏nienia pomi´dzy obj´toÊç ta nie mo˝e przekraczaç 25 % pojem- 15 % a30 % i70 % a90 %. noÊci zbiornika,

Za∏àczniki do rozporzàdzenia Ministra Gospodarki zdnia 22 stycznia 2008 r. (poz. 125) Za∏àcznik nr 1 SPOSÓB USYTUOWANIA PODZIELNI CIECZOWSKAZÓW RURKOWYCH WZGL¢DEM SZKLANYCH RUREK CIECZOWSKAZOWYCH 1 — rurka cieczowskazowa, 2 — podzielnia cieczowskazu rurkowego. Za∏àcznik nr 2 WZORY DO OBLICZANIA OBJ¢TOÂCI CIECZY ODPOWIADAJÑCYCH WYSOKOÂCIOM NAPE¸NIENIA ZBIORNIKÓW 1. Obj´toÊci cieczy (V ) odpowiadajàce wysoko- 2) dla zbiorników w kszta∏cie cylindra o osi g∏ównej h Êciom nape∏nienia (h ), zawarte w zbiornikach o tem- pionowej z dachem sta∏ym, których wysokoÊç z peraturze p∏aszcza 20 °C, oblicza si´ wed∏ug wzorów: przekracza 3 m, prostopad∏oÊcianu, graniastos∏upa stojàcego, cylindra oosi g∏ównej poziomej, ku- 1) dla zbiorników bezciÊnieniowych wkszta∏cie cylin- li, ostros∏upa lub sto˝ka stojàcego: dra o osi g∏ównej pionowej z dachem sta∏ym, których wysokoÊç nie przekracza 3 m, prostopad∏o- V = V + K · (h –h), h i i z i Êcianu, graniastos∏upa stojàcego, cylindra o osi g∏ównej poziomej, kuli, ostros∏upa lub sto˝ka sto- gdzie: jàcego: V — wartoÊç liczbowa obj´toÊci cieczy odpowiah dajàcej wysokoÊci nape∏nienia h , zawartej z w zbiorniku w temperaturze 20 °C, w dm3, V — wartoÊç liczbowa obj´toÊci cieczy odpowiai dajàca wysokoÊci nape∏nienia h, zawarta i w tablicy obj´toÊci zbiornika, w dm3, gdzie: K — wartoÊç liczbowa wspó∏czynnika przyrostu i V — wartoÊç liczbowa obj´toÊci cieczy odpowia- obj´toÊci cieczy w przedziale interpolacyjh dajàcej wysokoÊci nape∏nienia h , zawartej nym mi´dzy h a h , zawarta w tablicy obj´- z i z w zbiorniku w temperaturze 20 °C, w dm3, toÊci zbiornika, w dm3/mm, V — wartoÊç liczbowa obj´toÊci cieczy odpowia- h — wartoÊç liczbowa wysokoÊci nape∏nienia kod z dajàcej wysokoÊci nape∏nienia h , zawarta mory zbiornika zmierzonej przy pomocy d w tablicy obj´toÊci zbiornika, w dm3, urzàdzenia do pomiaru wysokoÊci nape∏nie- V — wartoÊç liczbowa obj´toÊci cieczy odpowia- nia, w mm, g dajàcej wysokoÊci nape∏nienia h , zawarta h — wartoÊç liczbowa wysokoÊci nape∏nienia g i w tablicy obj´toÊci zbiornika, w dm3, (najbli˝szej mniejszej od h ), zawarta wtabliz h — wartoÊç liczbowa wysokoÊci nape∏nienia cy obj´toÊci zbiornika, w mm. g (najbli˝szej wi´kszej od h ), zawarta w tabliz cy obj´toÊci zbiornika, w mm, 2. Obj´toÊci cieczy (V ) odpowiadajàce wysokoh h — wartoÊç liczbowa wysokoÊci nape∏nienia Êciom nape∏nienia (h ), zawarte w zbiornikach bezciÊd z (najbli˝szej mniejszej od h ), zawarta wtabli- nieniowych w kszta∏cie cylindra o osi g∏ównej pionoz cy obj´toÊci zbiornika, wyra˝ona w mm, wej z dachem sta∏ym i wewn´trznym dachem p∏ywah — wartoÊç liczbowa wysokoÊci nape∏nienia ko- jàcym lub w zbiornikach w kszta∏cie cylindra o osi z mory zbiornika zmierzonej przy pomocy g∏ównej pionowej z dachem p∏ywajàcym, o temperaurzàdzenia do pomiaru wysokoÊci nape∏nie- turze p∏aszcza 20 °C, w zale˝noÊci od metody kalibrania, w mm; cji zbiorników oblicza si´ wed∏ug wzorów:

1) dla h < h (bez wzgl´du na metod´ kalibracji zbior- b) w przypadku zmieniajàcej si´ masy dachu p∏yz d ników): wajàcego zbiorników w kszta∏cie cylindra o osi g∏ównej pionowej z dachem p∏ywajàcym kali- V = V + K · (h –h), browanych metodà kombinacji metod geomeh i i z i trycznych mi´dzy sobà lub dowolnej metody gdzie: geometrycznej z metodà obj´toÊciowà V — wartoÊç liczbowa obj´toÊci cieczy odpowiah — zuwzgl´dnieniem wa˝enia dachu za pomocà dajàcej wysokoÊci nape∏nienia h , zawartej z wody: w zbiorniku w temperaturze 20 °C, w dm3, V — wartoÊç liczbowa obj´toÊci cieczy odpowiai dajàca wysokoÊci nape∏nienia h, zawarta i w tablicy obj´toÊci zbiornika, w dm3, K — wartoÊç liczbowa wspó∏czynnika przyrostu i gdzie: obj´toÊci cieczy w przedziale interpolacyj- V — wartoÊç liczbowa obj´toÊci cieczy odnym mi´dzy h a h , zawarta w tablicy obj´- h i z powiadajàcej wysokoÊci nape∏nienia toÊci zbiornika, w dm3/mm, h , zawartej wzbiorniku wtemperatuh z — wartoÊç liczbowa wysokoÊci nape∏nienia ko- rz z e 20 °C, w dm3, mory zbiornika zmierzonej przy pomocy V — wartoÊç liczbowa obj´toÊci cieczy odurzàdzenia do pomiaru wysokoÊci nape∏nie- i powiadajàca wysokoÊci nape∏nienia nia, w mm, h, zawarta w tablicy obj´toÊci zbiori h i — wartoÊç liczbowa wysokoÊci nape∏nienia nika, w dm3, (najbli˝szej mniejszej od h z ), zawarta wtabli- K i — wartoÊç liczbowa wspó∏czynnika cy obj´toÊci zbiornika, w mm; przyrostu obj´toÊci cieczy wprzedziale interpolacyjnym mi´dzy h ah , zai z warta w tablicy obj´toÊci zbiornika, 2) dla h ≥ h : z g w dm3/mm, a) w przypadku sta∏ej masy dachu p∏ywajàcego h — wartoÊç liczbowa wysokoÊci nape∏- z zbiorników w kszta∏cie cylindra o osi g∏ównej nienia komory zbiornika zmierzonej pionowej z dachem sta∏ym i wewn´trznym da- przy pomocy urzàdzenia do pomiaru chem p∏ywajàcym lub zbiorników w kszta∏cie wysokoÊci nape∏nienia, w mm, cylindra o osi g∏ównej pionowej z dachem p∏y- h — wartoÊç liczbowa wysokoÊci nape∏niei wajàcym kalibrowanych metodà kombinacji nia (najbli˝szej mniejszej od h ), zawarz metod geometrycznych mi´dzy sobà lub do- ta wtablicy obj´toÊci zbiornika, wmm, wolnej metody geometrycznej zmetodà obj´to- bWÊr — wartoÊç liczbowa Êredniej z odleg∏o- Êciowà z uwzgl´dnieniem wa˝enia dachu: Êci b , b , b , mierzonych od poziomu 1 2 3 wody do górnych kraw´dzi trzech króçców przeznaczonych do pomiaru g∏´bokoÊci zanurzenia dachu p∏ywajàcego, obliczona przy kalibracji zbiornika, w dm, gdzie: b Êr ’ — wartoÊç liczbowa Êredniej z odleg∏o- V — wartoÊç liczbowa obj´toÊci cieczy odpo- Êci mierzonych od poziomu cieczy do h wiadajàcej wysokoÊci nape∏nienia h , za- górnych kraw´dzi trzech króçców z wartej wzbiorniku wtemperaturze 20 °C, przeznaczonych do pomiaru g∏´bokow dm3, Êci zanurzenia dachu p∏ywajàcego, V — wartoÊç liczbowa obj´toÊci cieczy odpo- obliczona podczas u˝ytkowania zbiori wiadajàca wysokoÊci nape∏nienia h, za- ników, wdm, i S — wartoÊç liczbowa pola przekroju powarta w tablicy obj´toÊci zbiornika, d w dm3, ziomego dachu p∏ywajàcego, w dm2, m — masa dachu p∏ywajàcego, w kg, K — wartoÊç liczbowa wspó∏czynnika przyroi ρ — wartoÊç liczbowa g´stoÊci wody stu obj´toÊci cieczy w przedziale interpo- W zmierzonej podczas kalibracji zbiornilacyjnym mi´dzy h a h , zawarta w tablicy obj´toÊci zbiorni i ka, w z dm3/mm, ka, w kg/dm3, h — wartoÊç liczbowa wysokoÊci nape∏nienia — zuwzgl´dnieniem wa˝enia dachu za pomocà z komory zbiornika zmierzonej przy pomo- innej cieczy ni˝ woda: cy urzàdzenia do pomiaru wysokoÊci nape∏nienia, w mm, h — wartoÊç liczbowa wysokoÊci nape∏nienia i (najbli˝szej mniejszej od h ), zawarta z w tablicy obj´toÊci zbiornika, w mm, gdzie: m — masa dachu p∏ywajàcego, w kg, V — wartoÊç liczbowa obj´toÊci cieczy odh ρ — wartoÊç liczbowa g´stoÊci cieczy zawartej powiadajàcej wysokoÊci nape∏nienia c w zbiorniku zmierzonej podczas u˝ytko- h , zawartej w zbiorniku w temperaz wania zbiornika, w kg/dm3, turze 20 °C, w dm3,

V — wartoÊç liczbowa obj´toÊci cieczy h — wartoÊç liczbowa wysokoÊci nape∏niei i odpowiadajàca wysokoÊci nape∏nie- nia (najbli˝szej mniejszej od h ), zawarz nia h, zawarta w tablicy obj´toÊci ta wtablicy obj´toÊci zbiornika, wmm, i zbiornika, w dm3, h — wartoÊç liczbowa wysokoÊci nape∏niez K — wartoÊç liczbowa wspó∏czynnika nia komory zbiornika zmierzonej przy i przyrostu obj´toÊci cieczy w prze- pomocy urzàdzenia do pomiaru wysodziale interpolacyjnym mi´dzy h koÊci nape∏nienia, w mm, i a h , zawarta w tablicy obj´toÊci h — wartoÊç liczbowa wysokoÊci króçca z p zbiornika, wdm3/mm, pomiarowego znajdujàcego si´ na h — wartoÊç liczbowa wysokoÊci nape∏- pontonie dachu p∏ywajàcego, miez nienia komory zbiornika zmierzonej rzona od p∏aszczyzny wyznaczonej przy pomocy urzàdzenia do pomiaru przez jego górnà kraw´dê do p∏aszczywysokoÊci nape∏nienia, w mm, zny wyznaczonej przez najni˝szà krah — wartoÊç liczbowa wysokoÊci nape∏- w´dê dla dna dachu p∏ywajàcego, i nienia (najbli˝szej mniejszej od h ), w mm, z zawarta w tablicy obj´toÊci zbiorni- h — wartoÊç liczbowa wskazania przymiaru r ka, w mm, do górnej kraw´dzi króçca pomiarowebCKÊr — wartoÊç liczbowa Êredniej zodleg∏oÊci go pontonu dachu p∏ywajàcego, odb , b , b , mierzonych od poziomu cie- czytana podczas pomiaru wysokoÊci 1 2 3 czy u˝ywanej do wa˝enia dachu do nape∏nienia wykonywanego z pozycji górnych kraw´dzi trzech króçców króçca pomiarowego umieszczonego przeznaczonych do pomiaru g∏´boko- na koronie zbiornika, w mm, Êci zanurzenia dachu p∏ywajàcego, ob- K — wartoÊç liczbowa wspó∏czynnika przysi liczona przy kalibracji zbiornika, wdm, rostu obj´toÊci cieczy w przedziale inb ‘ — wartoÊç liczbowa Êredniej z odleg∏o- terpolacyjnym mi´dzyh a(h – h ) dla Êr z r p Êci mierzonych od poziomu cieczy szczeliny zawartej pomi´dzy dachem do górnych kraw´dzi trzech króçców p∏ywajàcym i Êcianà zbiornika, przeznaczonych do pomiaru g∏´bo- w dm3/mm, koÊci zanurzenia dachu p∏ywajàcego, obliczona podczas u˝ytkowania d) w przypadku zbiorników w kszta∏cie cylindra zbiorników, w dm, o osi g∏ównej pionowej z dachem p∏ywajàcym S — wartoÊç liczbowa pola przekroju po- kalibrowanych metodà kombinacji metod geod ziomego dachu p∏ywajàcego, wdm2, metrycznych mi´dzy sobà lub dowolnej metody m — masa dachu p∏ywajàcego, w kg, geometrycznej z metodà obj´toÊciowà bez ρ — wartoÊç liczbowa g´stoÊci cieczy uwzgl´dniania wa˝enia dachu p∏ywajàcego CK u˝ytej do wa˝enia dachu podczas i z uwzgl´dnieniem kompensacji jego zanurzekalibracji zbiornika, w kg/dm3, nia: c) w przypadku zbiorników w kszta∏cie cylindra o osi g∏ównej pionowej z dachem p∏ywajàcym kalibrowanych metodami, o których mowa w lit. d, bez uwzgl´dniania wa˝enia dachu p∏ywajàcego ibez uwzgl´dnienia kompensacji jego gdzie: zanurzenia: V — wartoÊç liczbowa sta∏ej obj´toÊci cieconst czy pod dnem pontonu i membranà dachu p∏ywajàcego zawarta w Êwiadectwie legalizacji zbiornika, w dm3, gdzie: V — wartoÊç liczbowa obj´toÊci cieczy odh V — wartoÊç liczbowa sta∏ej obj´toÊci cie- powiadajàcej wysokoÊci nape∏nienia const czy pod dnem pontonu i membranà h , zawartej w zbiorniku w temperatuz dachu p∏ywajàcego zawarta w Êwia- rze 20 °C, w dm3, dectwie legalizacji zbiornika, w dm3, V — wartoÊç liczbowa obj´toÊci cieczy odi V — wartoÊç liczbowa obj´toÊci cieczy od- powiadajàca wysokoÊci nape∏nienia h, h i powiadajàcej wysokoÊci nape∏nienia zawarta w tablicy obj´toÊci zbiornika, h , zawartej w zbiorniku w temperatu- w dm3, z rze 20 °C, w dm3, K — wartoÊç liczbowa wspó∏czynnika przyi V — wartoÊç liczbowa obj´toÊci cieczy od- rostu obj´toÊci cieczy w przedziale ini powiadajàca wysokoÊci nape∏nienia h, terpolacyjnym mi´dzy h a (h + x + i i z Êr zawarta w tablicy obj´toÊci zbiornika, Δ x – h ), w dm3/mm, Êr pÊr w dm3, K — wartoÊç liczbowa wspó∏czynnika przysi K — wartoÊç liczbowa wspó∏czynnika przy- rostu obj´toÊci cieczy w przedziale ini rostu obj´toÊci cieczy w przedziale terpolacyjnym mi´dzy h a (h – x + z z Êr interpolacyjnym mi´dzy h a h , za- Δ x – h ) dla szczeliny zawartej poi z Êr pÊr warta w tablicy obj´toÊci zbiornika, mi´dzy dachem p∏ywajàcym i Êcianà w dm3/mm, zbiornika, w dm3/mm,

h i — wartoÊç liczbowa wysokoÊci nape∏nie- bWÊr — wartoÊç liczbowa Êredniej zodleg∏onia (najbli˝szej mniejszej od h ), wmm, Êci b , b , b , mierzonych od pozioz 1 2 3 h — wartoÊç liczbowa wysokoÊci nape∏nie- mu wody do górnej kraw´dzi króçz nia komory zbiornika zmierzonej przy ców przeznaczonych do pomiaru pomocy urzàdzenia do pomiaru wyso- g∏´bokoÊci zanurzenia dachu p∏ykoÊci nape∏nienia, w mm, wajàcego, obliczona przy kalibracji h — wartoÊç liczbowa Êredniej z okreÊlo- zbiornika, w dm, pÊr nych wÊwiadectwie legalizacji zbiorni- x — wartoÊç liczbowa Êredniej odleg∏o- Êr ka wysokoÊci h , h , h trzech króç- Êci x , x , x , mierzonych od poziop1 p2 p3 1 2 3 ców przeznaczonych do pomiaru g∏´- mu cieczy zawartej w zbiorniku do bokoÊci zanurzenia dachu p∏ywajàce- górnych kraw´dzi trzech króçców go, obliczona przy kalibracji zbiornika, przeznaczonych do pomiaru g∏´bow mm, koÊci zanurzenia dachu p∏ywajàcex — wartoÊç liczbowa Êredniej odleg∏oÊci go, obliczona przy kalibracji zbiorni- Êr x , x , x , mierzonych od poziomu cie- ka przy pierwszym nape∏nieniu cie- 1 2 3 czy zawartej w zbiorniku do górnych czà w momencie osiàgni´cia p∏ykraw´dzi trzech króçców przeznaczo- walnoÊci dachu p∏ywajàcego, wdm, nych do pomiaru g∏´bokoÊci zanurze- Δ x — wartoÊç liczbowa ró˝nicy pomi´dzy Êr nia dachu p∏ywajàcego, obliczona przy Êrednià z odleg∏oÊci mierzonych od kalibracji zbiornika przy pierwszym na- poziomu cieczy zawartej w zbiornipe∏nieniu cieczà w momencie osiàg- ku do górnych kraw´dzi trzech króçni´cia p∏ywalnoÊci dachu p∏ywajàce- ców przeznaczonych do pomiaru go, w mm, g∏´bokoÊci zanurzenia dachu p∏y- Δ x — wartoÊç liczbowa ró˝nicy pomi´dzy wajàcego a wartoÊcià x , obliczonà Êr Êr Êrednià z odleg∏oÊci mierzonych od podczas u˝ytkowania zbiornika, poziomu cieczy zawartej w zbiorniku w dm, do górnych kraw´dzi trzech króçców S — wartoÊç liczbowa pola przekroju pod przeznaczonych do pomiaru g∏´boko- ziomego dachu p∏ywajàcego, Êci zanurzenia dachu p∏ywajàcego, w dm2, a wartoÊcià x , obliczonà podczas m — masa dachu p∏ywajàcego, w kg, Êr u˝ytkowania zbiornika, w mm, ρ — wartoÊç liczbowa g´stoÊci wody w zmierzonej podczas kalibracji zbiore) w przypadku zbiorników w kszta∏cie cylindra nika, w kg/dm3, o osi g∏ównej pionowej z dachem p∏ywajàcym kalibrowanych metodà kombinacji metod geo- — przy u˝yciu cieczy innej ni˝ woda do wa˝enia metrycznych mi´dzy sobà lub dowolnej metody dachu: geometrycznej z metodà obj´toÊciowà z uwzgl´dnieniem wa˝enia dachu p∏ywajàcego i z uwzgl´dnieniem kompensacji jego zanurzenia — przy u˝yciu wody do wa˝enia tego dachu: gdzie: V — wartoÊç liczbowa obj´toÊci cieczy h odpowiadajàcej wysokoÊci nape∏- nienia h , zawartej w zbiorniku z w temperaturze 20 °C, w dm3, gdzie: V — wartoÊç liczbowa obj´toÊci cieczy i V — wartoÊç liczbowa obj´toÊci cieczy odpowiadajàca wysokoÊci nape∏- h odpowiadajàcej wysokoÊci nape∏- nienia h, zawarta w tablicy obj´toi nienia h , zawartej w zbiorniku Êci zbiornika, w dm3, z w temperaturze 20 °C, w dm3, K — wartoÊç liczbowa wspó∏czynnika i V — wartoÊç liczbowa obj´toÊci cieczy przyrostu obj´toÊci cieczy w przei odpowiadajàca wysokoÊci nape∏- dziale interpolacyjnym mi´dzy h i nienia h, zawarta w tablicy obj´to- a h , zawarta w tablicy obj´toÊci i z Êci zbiornika, w dm3, zbiornika, w dm3/mm, K — dla przypadków opisanych w pkt 1 h — wartoÊç liczbowa wysokoÊci nape∏- i i oraz pkt 2lit. a—e— wartoÊç liczbo- nienia (najbli˝szej mniejszej od h ), z wa wspó∏czynnika przyrostu obj´to- w mm, Êci cieczy w przedziale interpola- h — wartoÊç liczbowa wysokoÊci nape∏- z cyjnym miedzy h a h , zawarta nienia komory zbiornika zmierzonej i z w tablicy obj´toÊciowej zbiornika, przy pomocy urzàdzenia do pomiaw dm3/mm, ru wysokoÊci nape∏nienia, w mm, h i — wartoÊç liczbowa wysokoÊci nape∏- bCKÊr — wartoÊç liczbowa Êredniej zodleg∏onienia (najbli˝szej mniejszej od h ), Êci b , b , b , mierzonych od pozioz 1 2 3 w mm, mu cieczy u˝ywanej do wa˝enia da-

chu do górnych kraw´dzi trzech nym, odpowiadajàca wysokoÊci króçców przeznaczonych do pomia- nape∏nienia komory zbiornika h z ru g∏´bokoÊci zanurzenia dachu p∏y- równej najwy˝szemu dopuszczalwajàcego, obliczona przy kalibracji nemu poziomowi cieczy wzbiornizbiornika, w dm, ku, obliczona wed∏ug wzorów, x — wartoÊç liczbowa Êredniej odleg∏o- o których mowa w ust. 1 lub 2, Êr Êci x , x , x , mierzonych od pozio- w dm3, 1 2 3 mu cieczy zawartej w zbiorniku do V — wartoÊç liczbowa obj´toÊci, jakà górnych kraw´dzi trzech króçców h0 zaj´∏a obj´toÊç wody V w kalibro- 0 przeznaczonych do pomiaru g∏´bo- wanym zbiorniku pod ciÊnieniem koÊci zanurzenia dachu p∏ywajàce- dopuszczalnym, obliczona wed∏ug go, obliczona przy kalibracji zbiorni- wzorów, o których mowa w ust. 1 ka przy pierwszym nape∏nieniu cie- lub 2, w dm3, czà w momencie osiàgni´cia p∏yp — wartoÊç liczbowa ciÊnienia roboczego walnoÊci dachu p∏ywajàcego, wdm, w zbiorniku podczas jego u˝ytkowania, Δ x — wartoÊç liczbowa ró˝nicy pomi´dzy Êr w barach, Êrednià z odleg∏oÊci mierzonych od p — wartoÊç liczbowa ciÊnienia dopuszczalnepoziomu cieczy zawartej w zbiorni- max go, w barach, ku do górnych kraw´dzi trzech króçców przeznaczonych do pomiaru ξ — wartoÊç liczbowa wspó∏czynnika ÊciÊliwoÊci g∏´bokoÊci zanurzenia dachu p∏y- wody w czasie kalibracji zbiornika, w 1/bar. wajàcego a wartoÊcià x , obliczonà Êr podczas u˝ytkowania zbiornika, 4. Obj´toÊci cieczy (V) zawarte w zbiornikach t w dm, otemperaturze p∏aszcza (t )odpowiadajàcej temperap S — wartoÊç liczbowa pola przekroju po- turze w warunkach pomiaru oblicza si´ wed∏ug wzod ziomego dachu p∏ywajàcego, wdm2, rów: m — wartoÊç liczbowa masy dachu p∏ywajàcego, w kg, 1) dla zbiorników bezciÊnieniowych: ρ — wartoÊç liczbowa g´stoÊci cieczy CK u˝ytej do wa˝enia dachu podczas V = V · [1 + ß ·(t – 20 °C)], kalibracji zbiornika, w kg/dm3. t h p 3. Obj´toÊci cieczy (V z ) odpowiadajàce wysoko- 2) dla zbiorników niskociÊnieniowych iciÊnieniowych: Êciom nape∏nienia (h ), zawarte wzbiornikach niskociÊz nieniowych i ciÊnieniowych o temperaturze p∏aszcza V = V · [1 + ß ·(t – 20 °C)], 20 °C, oblicza si´ wed∏ug wzoru: t z p gdzie: V — wartoÊç liczbowa obj´toÊci cieczy zawart tej w zbiorniku o temperaturze p∏aszcza t , odpowiadajàcej temperaturze w wap gdzie: runkach pomiaru, w dm3, V — wartoÊç liczbowa obj´toÊci cieczy zawar- V — wartoÊç liczbowa obj´toÊci cieczy zawartej h z tej w zbiorniku o temperaturze p∏aszcza w zbiorniku niskociÊnieniowym lub ciÊnieniowym w temperaturze 20 °C, w dm3, równej 20 °C, obliczona wed∏ug wzorów, o których mowa w ust. 1 lub 2, lub 3, V — wartoÊç liczbowa obj´toÊci cieczy zawartej h w dm3, w zbiorniku niskociÊnieniowym lub ciÊnie- V — wartoÊç liczbowa obj´toÊci cieczy zaniowym w temperaturze 20 °C, obliczona z wartej w zbiorniku niskociÊnieniowym wed∏ug wzorów, o których mowa w ust. 1 lub 2, w dm3, lub ciÊnieniowym o temperaturze p∏aszcza równej 20 °C, obliczona wek — wartoÊç liczbowa wzgl´dnej zmiany pojemd∏ug wzoru, o którym mowa w ust. 3, noÊci zbiornika pod ciÊnieniem dopuszczalw dm3, nym, obliczona przy kalibracji zbiornika, β — wartoÊç liczbowa wspó∏czynnika termiczwed∏ug wzoru: nej rozszerzalnoÊci obj´toÊciowej mate- V – V ria∏u p∏aszcza zbiornika, który wynosi dla: k = — 0 ——— h 0, a) stali w´glowej, β = 33 x 10–6, V b) stali kwasoodpornej lub nierdzewnej, h 0 β = 51 x 10–6, gdzie: c) betonu, β = 35 x 10–6, V — wartoÊç liczbowa obj´toÊci wody d) tworzyw sztucznych, β = 25 x 10–6, 0 zawartej w kalibrowanym zbiorni- e) stopów aluminium, β = 66 x 10–6, ku pod ciÊnieniem atmosferycz- f) stopów miedzi, β = 57 x 10–6,

t — wartoÊç liczbowa temperatury p∏aszcza — w zbiornikach wyposa˝op zbiornika wwarunkach pomiaru, wyra˝o- nych w mieszad∏a lub inny na w °C, przy czym dla zbiorników pod- system recyrkulacji cieczy ziemnych, zbiorników naziemnych izolo- lub wktórych ró˝nice tempewanych cieplnie oraz zbiorników naziem- ratur cieczy w nich zawartej nych posadowionych wpomieszczeniach pomi´dzy punktami bliskimi o sta∏ej temperaturze przyjmuje si´, ˝e dna i punktami bliskimi potemperatura p∏aszczy zbiorników jest wierzchni swobodnych cierówna temperaturze cieczy t zawartej czy nie sà wi´ksze ni˝ 1 °C, c w tych zbiornikach, a dla zbiorników na- c) pomiar temperatury cieczy poziemnych nieizolowanych cieplnie, posa- winien byç dokonywany wedowionych na otwartej przestrzeni, lub wnàtrz zbiorników w miejscach zbiorników naziemnych nieizolowanych najdalej, jak tylko to mo˝liwe, cieplnie, posadowionych w pomieszcze- odleg∏ych od urzàdzeƒ zamonniach ozmiennej temperaturze, tempera- towanych wewnàtrz zbiornitur´ t p∏aszczy zbiorników oblicza si´ ków, które mog∏yby mieç p wed∏ug wzoru: wp∏yw na wskazania pomiaru temperatury w wyniku bezpo- (7 · t ) + t c A Êredniego nagrzewania czy turt = —————, p bulencji cieczy w miejscu tego 8 pomiaru, a w przypadku zbiorników naziemnych posadowiogdzie: nych na otwartej przestrzeni t — wartoÊç liczbowa temperatury p w miejscach najmniej nara˝op∏aszcza zbiornika w warunkach nych na dzia∏anie promieni s∏opomiaru, w °C, necznych, t — wartoÊç liczbowa temperatury t — wartoÊç liczbowa temperatury c A cieczy zawartej w zbiorniku w wa- otoczenia, w °C. runkach pomiaru, w °C, przy 5. Obj´toÊç (V ) ropy naftowej oraz produktów czym: 15 naftowych, dla których wartoÊç g´stoÊci wtemperatua) przyjmuje si´ Êrednià tempera- rze 15 °C zawiera si´ w zakresie od 650 kg/m3 do tur´ cieczy, z zastrze˝eniem 1074kg/m3, zwanych dalej „produktami”, wzbiorniku pkt 2, okreÊlonà jako Êrednià wtemperaturze bazowej równej 15 °C, okreÊla si´ wez minimum trzech pomiarów d∏ug wzoru: dokonanych w punktach: V = VCF ·V , — odleg∏ym od den zbiorników 15 t lub ich najni˝szych tworzà- gdzie: cych nie mniej ni˝ 1 m, VCF — wspó∏czynnik korekcji obj´toÊci okreÊlany — odleg∏ym od powierzchni na podstawie Êredniej temperatury i g´stoswobodnej cieczy nie mniej Êci produktu, w oparciu o tablice przeliczeni˝ 1 m, niowe dla przetworów naftowych okreÊlone — le˝àcym w po∏owie wysoko- w normach PN-ISO 91-1:1999 i PN-ISO Êci mi´dzy punktami, o któ- 91-1:1999/Ap 1:1999, rych mowa w tiret pierwsze V — obj´toÊç produktu zawartego w zbiorniku t i drugie, obliczona w sposób, o którym mowa b) jako Êrednià temperatur´ cieczy w ust. 4 pkt 1 lub 2, w dm3. w zbiornikach mo˝na przyjmo- 6. Obj´toÊç (V ) estrów metylowych wy˝szych waç wartoÊç temperatury cie- 15 kwasów t∏uszczowych, dla których wartoÊç g´stoÊci czy mierzonej w jednym punkw temperaturze 15 °C zawiera si´ w zakresie od cie le˝àcym wpo∏owie wysoko- 860 kg/m3 do 900 kg/m3, zwanych dalej „estrami”, Êci nape∏nienia zbiorników, w zbiorniku w temperaturze bazowej równej 15 °C, w nast´pujàcych przypadkach: okreÊla si´ wed∏ug wzoru: — w zbiornikach o pojemno- Êciach nominalnych mniej- V = (ρ/(ρ + 0,723 · (t – 15 °C))) ·V , szych ni˝ 1000 m3 lub w któ- 15 t t t rych najwy˝szy dopuszczal- gdzie: ny poziom nape∏nienia nie ρ — wartoÊç liczbowa g´stoÊci estru wtemperat przekracza 3 m, turze t w warunkach pomiaru, w kg/m3, — w zbiornikach, w których t — wartoÊç liczbowa temperatury estru zawarnajwy˝szy dopuszczalny po- tego w zbiorniku w warunkach pomiaru, ziom nape∏nienia przekracza w °C, 3 m, a poziom cieczy w tych V — obj´toÊç estru zawartego w zbiorniku oblit zbiornikach jest mniejszy ni˝ czona w sposób, o którym mowa w ust. 4 3 m, pkt 1 lub 2, w dm3.