ROZPORZĄDZENIE

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 6 listopada 2008 r. w sprawie metodologii obliczania charakterystyki energetycznej budynku stanowiącej samodzielną całość techniczno-użytkowa oraz sposobu sporządzania i wzorów świadectw ich charakterystyki energetycznej

DU 2008 poz. 1240 · ELI DU/2008/1240

Data ogłoszenia: 13 listopada 2008
Data podpisania: 6 listopada 2008
Wejście w życie: 1 stycznia 2009
Status: uchylony
Organ wydający: MIN. INFRASTRUKTURY
Słowa kluczowe: budowlane prawoenergetyczna gospodarkaenergetyka

Treść

Podziału tego aktu na przepisy nie udało się wiarygodnie ustalić — tekst pokazujemy w całości.

Dziennik Ustaw Nr 201 — 10895 — Poz. 1240

1240 ROZPORZÑDZENIE MINISTRA INFRASTRUKTURY1) zdnia 6listopada 2008 r. wsprawie metodologii obliczania charakterystyki energetycznej budynku ilokalu mieszkalnego lub cz´Êci budynku stanowiàcej samodzielnà ca∏oÊç techniczno-u˝ytkowà oraz sposobu sporzàdzania iwzorów Êwiadectw ich charakterystyki energetycznej2)

Na podstawie art. 55a ustawy zdnia 7lipca 1994 r. rej zastosowane rozwiàzania konstrukcyjno-insta- — Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, lacyjne pozwalajà na niezale˝ne jej funkcjonowa- poz.1118, zpóên. zm.3)) zarzàdza si´, co nast´puje: nie zgodnie z przeznaczeniem oraz ustalonym sposobem u˝ytkowania, przy zachowaniu przepi- Rozdzia∏ 1 sów techniczno-budowlanych; Przepisy ogólne 4) pomieszczeniu o regulowanej temperaturze po- wietrza — nale˝y przez to rozumieç pomieszcze- § 1. Rozporzàdzenie okreÊla: nie, które ze wzgl´du na swojà funkcj´ powinno byç ogrzewane lub ch∏odzone; 1) sposób sporzàdzania Êwiadectwa charakterystyki energetycznej budynku, lokalu mieszkalnego lub 5) zapotrzebowaniu na nieodnawialnà energi´ pier- cz´Êci budynku stanowiàcej samodzielnà ca∏oÊç wotnà w budynku, lokalu mieszkalnym lub cz´Êci techniczno-u˝ytkowà; budynku stanowiàcej samodzielnà ca∏oÊç tech- niczno-u˝ytkowà — nale˝y przez to rozumieç iloÊç 2) wzory Êwiadectw charakterystyki energetycznej energii przeliczonej na energi´ pierwotnà i wyra- budynku, lokalu mieszkalnego lub cz´Êci budynku ˝onà wkWh, dostarczanà przez systemy technicz- stanowiàcej samodzielnà ca∏oÊç techniczno-u˝yt- ne dla celów u˝ytkowania energii okreÊlonych kowà; wpkt 6; 3) metodologi´ obliczania charakterystyki energe- 6) celach u˝ytkowania energii w budynku — nale˝y tycznej budynku, lokalu mieszkalnego lub cz´Êci przez to rozumieç: budynku stanowiàcej samodzielnà ca∏oÊç tech- niczno-u˝ytkowà. a) ogrzewanie iwentylacj´, b) ch∏odzenie, § 2. Ilekroç wrozporzàdzeniu jest mowa o: c) przygotowanie ciep∏ej wody u˝ytkowej, 1) ustawie — nale˝y przez to rozumieç ustaw´ zdnia d) oÊwietlenie wbudowane; 7lipca 1994 r. — Prawo budowlane; 7) wskaêniku EK — nale˝y przez to rozumieç roczne 2) przepisach techniczno-budowlanych — nale˝y zapotrzebowanie energii koƒcowej na jednostk´ przez to rozumieç przepisy techniczno-budowlane okreÊlone w rozporzàdzeniu Ministra Infrastruktu- powierzchni pomieszczeƒ oregulowanej tempera- ry z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków turze powietrza w budynku albo lokalu mieszkal- technicznych, jakim powinny odpowiadaç budynki nym, wyra˝one wkWh/(m2 rok); iich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690, z2003 r. 8) wskaêniku EP — nale˝y przez to rozumieç roczne Nr 33, poz. 270, z 2004 r. Nr 109, poz.1156 oraz zapotrzebowanie na nieodnawialnà energi´ pier- z2008 r. Nr. 201, poz. 1238); wotnà na jednostk´ powierzchni pomieszczeƒ 3) cz´Êci budynku stanowiàcej samodzielnà ca∏oÊç o regulowanej temperaturze powietrza w budyn- techniczno-u˝ytkowà — nale˝y przez to rozumieç ku, lokalu mieszkalnym lub cz´Êci budynku stano- cz´Êç budynku ojednej funkcji u˝ytkowej, dla któ- wiàcej samodzielnà ca∏oÊç techniczno-u˝ytkowà, ——————— wyra˝one wkWh/(m2 rok); 1)Minister Infrastruktury kieruje dzia∏em administracji rzà- 9) budynku przemys∏owym — nale˝y przez to rozu- dowej — budownictwo, gospodarka przestrzenna imiesz- kaniowa, na podstawie § 1ust. 2pkt 1rozporzàdzenia Pre- mieç budynek, októrym mowa wPolskiej Klasyfi- zesa Rady Ministrów zdnia 16 listopada 2007 r. wsprawie kacji Obiektów Budowlanych wklasie 1251 — Bu- szczegó∏owego zakresu dzia∏ania Ministra Infrastruktury dynek przemys∏owy; (Dz. U. Nr 216, poz. 1594). 2)Niniejsze rozporzàdzenie dokonuje w zakresie swojej re- 10) budynku magazynowym — nale˝y przez to rozu- gulacji wdro˝enia dyrektywy 2002/91/WE Parlamentu mieç budynek, októrym mowa wPolskiej Klasyfi- Europejskiego iRady zdnia 16 grudnia 2002 r. wsprawie kacji Obiektów Budowlanych wklasie 1252 — Bu- charakterystyki energetycznej budynków (Dz. Urz. UE L1 dynki magazynowe; z04.01.2003, str. 65; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjal- ne, rozdz. 12, tom 2, str. 168). 11) lokalu mieszkalnym — nale˝y przez to rozumieç 3)Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zosta∏y mieszkanie, o którym mowa w rozporzàdzeniu og∏oszone w Dz. U. z 2006 r. Nr 170, poz. 1217, z 2007 r. Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. Nr88, poz. 587, Nr 99, poz. 665, Nr 127, poz. 880, Nr 191, poz. 1373 iNr 247, poz.1844 oraz z2008 r. Nr 145, poz. 914 w sprawie warunków technicznych, jakim powin- i Nr 199, poz. 1227. ny odpowiadaç budynki iich usytuowanie;

——————— 1)Minister Infrastruktury kieruje dzia∏em administracji rzà- dowej — budownictwo, gospodarka przestrzenna imiesz- kaniowa, na podstawie § 1ust. 2pkt 1rozporzàdzenia Pre- zesa Rady Ministrów zdnia 16 listopada 2007 r. wsprawie szczegó∏owego zakresu dzia∏ania Ministra Infrastruktury (Dz. U. Nr 216, poz. 1594). 2)Niniejsze rozporzàdzenie dokonuje w zakresie swojej re- gulacji wdro˝enia dyrektywy 2002/91/WE Parlamentu Europejskiego iRady zdnia 16 grudnia 2002 r. wsprawie charakterystyki energetycznej budynków (Dz. Urz. UE L1 z04.01.2003, str. 65; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjal- ne, rozdz. 12, tom 2, str. 168). 3)Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zosta∏y og∏oszone w Dz. U. z 2006 r. Nr 170, poz. 1217, z 2007 r. Nr88, poz. 587, Nr 99, poz. 665, Nr 127, poz. 880, Nr 191, poz. 1373 iNr 247, poz.1844 oraz z2008 r. Nr 145, poz. 914 i Nr 199, poz. 1227.

Dziennik Ustaw Nr 201 — 10896 — Poz. 1240

12) budynku mieszkalnym, budynku u˝ytecznoÊci -u˝ytkowà, niewyposa˝onych w instalacj´ ch∏odzenia, publicznej oraz budynku zamieszkania zbiorowe- okreÊla za∏àcznik nr 5do rozporzàdzenia. go — nale˝y przez to rozumieç budynki, októrych mowa w rozporzàdzeniu Ministra Infrastruktury 2. Obliczenia zapotrzebowania ciep∏a u˝ytkowego z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków do ogrzewania i wentylacji wykonuje si´ dla normatechnicznych, jakim powinny odpowiadaç budyn- tywnych warunków u˝ytkowania oraz woparciu odaki iich usytuowanie; ne klimatyczne zbazy danych klimatycznych, okreÊlonych dla najbli˝szej stacji meteorologicznej. 13) instalacji ch∏odzenia — nale˝y przez to rozumieç instalacje iurzàdzenia obs∏ugujàce wi´cej ni˝ jed- § 6. 1. Metodologi´ obliczania charakterystyki no pomieszczenie, dzi´ki którym nast´puje kon- energetycznej budynku, lokalu mieszkalnego lub cz´- trolowane obni˝enie temperatury lub wilgotnoÊci Êci budynku stanowiàcej samodzielnà ca∏oÊç techniczpowietrza. no-u˝ytkowà wyposa˝onych w instalacj´ ch∏odzenia okreÊla za∏àcznik nr 6do rozporzàdzenia. Rozdzia∏ 2 2. Przy obliczaniu charakterystyki energetycznej Sposób sporzàdzania Êwiadectw charakterystyki cz´Êci budynku w okreÊlaniu zapotrzebowania ciep∏a energetycznej iich wzory (ch∏odu) u˝ytkowego do ogrzewania, wentylacji ich∏odzenia nale˝y uwzgl´dniç wymian´ ciep∏a (ch∏odu) nie tylko ze Êrodowiskiem zewn´trznym, ale tak˝e § 3. 1. Âwiadectwo charakterystyki energetycznej z przylegajàcà cz´Êcià budynku. sporzàdza si´ w formie pisemnej ielektronicznej. 3. Obliczenia zapotrzebowania ciep∏a i ch∏odu 2. Âwiadectwo charakterystyki energetycznej u˝ytkowego wykonuje si´ w oparciu o dane klimaopracowuje si´ wj´zyku polskim, stosujàc oznaczenia tyczne, przyj´te z bazy danych klimatycznych najbli˝- graficzne i literowe okreÊlone w Polskich Normach szej stacji meteorologicznej. dotyczàcych budownictwa oraz instalacji ogrzewczych, wentylacyjnych, ch∏odzenia, ciep∏ej wody u˝ytkowej ioÊwietlenia wbudynkach. § 7. 1. Dla potrzeb sporzàdzenia charakterystyki energetycznej budynków przemys∏owych i magazy- 3. Âwiadectwo charakterystyki energetycznej nowych nie uwzgl´dnia si´ iloÊci nieodnawialnej w formie pisemnej oprawia si´ w ok∏adk´ formatu energii pierwotnej dostarczanej do tych budynków A-4, w sposób uniemo˝liwiajàcy jego zdekompleto- dla celów technologiczno-produkcyjnych. wanie. 2. Przepis ust. 1stosuje si´ odpowiednio do Êwia- 4. Âwiadectwo charakterystyki energetycznej dectwa charakterystyki energetycznej cz´Êci budynku w formie elektronicznej powinno byç to˝same z wer- stanowiàcej samodzielnà ca∏oÊç techniczno-u˝ytkosjà pisemnà i zapisane w wersji tylko do odczytu, wà. uniemo˝liwiajàcej edycj´. § 8. Wytyczne do okreÊlania charakterystyki ener- § 4. Wzory Êwiadectw charakterystyki energetyczgetycznej budynku, lokalu mieszkalnego oraz cz´Êci nej: budynku stanowiàcej samodzielnà ca∏oÊç techniczno- 1) budynku — okreÊlajà za∏àczniki nr 1 i 2 do rozpo- -u˝ytkowà okreÊla za∏àcznik nr 7do rozporzàdzenia. rzàdzenia; § 9. Minister w∏aÊciwy do spraw budownictwa, 2) lokalu mieszkalnego — okreÊla za∏àcznik nr 3 do gospodarki przestrzennej i mieszkaniowej og∏asza na rozporzàdzenia; stronie Biuletynu Informacji Publicznej obowiàzujàce bazy danych klimatycznych, o których mowa w § 5 3) cz´Êci budynku stanowiàcej samodzielnà ca∏oÊç ust. 2oraz w§ 6ust. 3. techniczno-u˝ytkowà — okreÊla za∏àcznik nr 4 do rozporzàdzenia. Rozdzia∏ 4 Rozdzia∏ 3 Przepis koƒcowy Metodologia obliczania charakterystyki § 10. Rozporzàdzenie wchodzi w ˝ycie z dniem energetycznej 1stycznia 2009 r. § 5. 1. Metodologi´ obliczania charakterystyki energetycznej budynku, lokalu mieszkalnego lub cz´Êci budynku stanowiàcej samodzielnà ca∏oÊç techniczno- Minister Infrastruktury: C. Grabarczyk

Dziennik Ustaw Nr 201 — 10897 — Poz. 1240

Za∏àczniki do rozporzàdzenia Ministra Infrastruktury zdnia 6listopada 2008 r. (poz. 1240) Za∏àcznik nr 1 WZÓR ÂWIADECTWA CHARAKTERYSTYKI ENERGETYCZNEJ DLA BUDYNKU MIESZKALNEGO

Nr 201 — 10898 — Poz. 1240

Strona druga

Charakterystyka techniczno-użytkowa budynku

Przeznaczenie budynku

Liczba kondygnacji

Powierzchnia użytkowa budynku

Powierzchnia użytkowa o regulowanej temperaturze (Av) Normalne temperatury eksploatacyjne: zima, lato

Podział powierzchni użytkowej: mieszkalna i niemieszkalna Kubatura budynku

Wskaźnik zwartości budynku A/Ve

Rodzaj konstrukcji budynku

Liczba użytkowników/mieszkańców

Osłona budynku: opis, parametry termiczne

Instalacja ogrzewania: tak/nie, opis, parametry

Instalacja wentylacji: tak/nie, opis, parametry

Instalacja chłodzenia: tak/nie, opis, parametry

Instalacja przygotowania ciepłej wody użytkowej: tak/nie, opis, parametry

Obliczeniowe zapotrzebowanie na energię Roczne jednostkowe zapotrzebowanie na energię końcową [kWh/(m'rok

Nośnik energii Ogrzewanie Ciepła woda i wentylacja pomocnicze”

Łącznie z chłodzeniem pomieszczeń.

Mr, "> A

Podział zapotrzebowania na energię — ŻE OWIEC

Roczne jednostkowe zapotrzebowanie na energię użytkową [kWh/(m'rok i wentylacja pomocnicze” kWh/m?rok KEK KE

Udział [% |_|

Roczne jednostkowe zapotrzebowanie na energię końcową [kWh/(m'rok i wentylacja pomocnicze”

kWh/m?rok

Udział [% KEENNEEK KO KE

Roczne jednostkowe zapotrzebowanie na energię pierwotną [kWh/(m'"rok i wentylacja pomocnicze” pomocnicza” "WEN W OE kWh/m?rok Udział [% KEZNEKKK KANE KEEEMI Sumaryczne roczne jednostkowe zapotrzebowanie na nieodnawialną energię: e pierwotną 123,2 _ kWh/(m?rok)

Łącznie z chłodzeniem pomieszczeń.

Nr 201 — 10899 — Poz. 1240

Strona trzecia

Uwagi w zakresie możliwości zmniejszenia zapotrzebowania na energię końcowa 1) Możliwe zmiany w zakresie osłony zewnętrznej budynku:

2) Możliwe zmiany w zakresie techniki instalacyjnej i źródła energii:

3) Możliwe zmiany ograniczające zapotrzebowanie na energię końcową w czasie eksploatacji budynku:

4) Możliwe zmiany ograniczające zapotrzebowanie na energię końcową związane z korzystaniem z ciepłej wody użytkowej:

5) Inne uwagi osoby sporządzającej świadectwo charakterystyki energetycznej:

Nr 201 — 10900 — Poz. 1240

Strona czwarta

żctwo charakterystyki energetycznej budynku mieszkalnego Nr …-.-:-1:+:+:-

Objaśnienia —

Zapotrzebowanie na energię

Zapotrzebowanie na energię w świadectwie charakterystyki energetycznej jest wyrażane poprzez roczne zapotrzebowanie na nieodnawialną energię pierwotną i poprzez zapotrzebowanie na energię końcową. Wartości te są wyznaczone obliczeniowo na podstawie jednolitej metodologii. Dane do obliczeń określa się na podstawie dokumentacji budowlanej lub obmiaru budynku istniejącego i przyjmuje się standardowe warunki brzegowe (np. standardowe warunki klimatyczne, zdefiniowany sposób eksploatacji, standardową temperaturę wewnętrzną i wewnętrzne zyski ciepła itp.). Z uwagi na standardowe warunki brzegowe, uzyskane wartości zużycia energii nie pozwalają wnioskować o rzeczywistym zużyciu energii budynku.

Zapotrzebowanie na nieodnawialną energię pierwotną

Zapotrzebowanie na nieodnawialną energię pierwotną określa efektywność całkowitą budynku. Uwzględnia ona obok energii końcowej, dodatkowe nakłady nieodnawialnej energii pierwotnej na dostarczenie do granicy budynku każdego wykorzystanego nośnika energii (np. oleju opałowego, gazu, energii elektrycznej, energii odnawialnych itp.). Uzyskane małe wartości wskazują na nieznaczne zapotrzebowanie i tym samym wysoką efektywność i użytkowanie energii chroniące zasoby i środowisko. Jednocześnie ze zużyciem energii można podawać odpowiadającą emisję CO» budynku.

Zapotrzebowanie na energię końcową

Zapotrzebowanie na energię końcową określa roczną ilość energii dla ogrzewania (ewentualnie chłodzenia), wentylacji i przygotowania ciepłej wody użytkowej. Jest ona obliczana dla standardowych warunków klimatycznych i standardowych warunków użytkowania i jest miarą efektywności energetycznej budynku i jego techniki instalacyjnej. Zapotrzebowanie na energię końcową jest to ilość energii bilansowana na granicy budynku, która powinna być dostarczona do budynku przy standardowych warunkach z uwzględnieniem wszystkich strat, aby zapewnić utrzymanie obliczeniowej temperatury wewnętrznej, niezbędnej wentylacji i dostarczenie ciepłej wody użytkowej. Małe wartości sygnalizują niskie zapotrzebowanie i tym samym wysoką efektywność.

Budynek mieszkalny z lokalami usługowymi

Świadectwo charakterystyki energetycznej budynku mieszkalnego, w którym znajdują się lokale o funkcji niemieszkalnej, może być sporządzone dla całego budynku lub oddzielnie dla części mieszkalnej i dla każdej pozostałej części budynku stanowiącej samodzielną całość techniczno-użytkową o odmiennej funkcji użytkowej. Fakt ten należy zaznaczyć na stronie tytułowej w rubryce (całość/część budynku).

e dodatkowe

Informac

Niniejsze Świadectwo charakterystyki energetycznej budynku zostało wydane na podstawie dokonanej oceny charakterystyki energetycznej budynku zgodnie z przepisami ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. — Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118, z późn. zm.) oraz rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 6 listopada 2008 r. w sprawie metodologii obliczania charakterystyki energetycznej budynku i lokalu mieszkalnego lub części budynku stanowiącej samodzielną całość techniczno-użytkową oraz sposobu sporządzania i wzorów świadectw ich charakterystyki energetycznej. (Dz. U. Nr 201, poz.1240).

Świadectwo charakterystyki energetycznej traci ważność po upływie terminu podanego na str. 1 oraz w przypadku, o którym mowa w art. 63 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.

Obliczona w świadectwie charakterystyki energetycznej wartość „EP” wyrażona w [kWh/m?rok] jest wartością obliczeniową określającą szacunkowe zużycie nieodnawialnej energii pierwotnej dla przyjętego sposobu użytkowania i standardowych warunków klimatycznych i jako taka nie może być podstawą do naliczania opłat za rzeczywiste zużycie energii w budynku.

Ustalona w niniejszym świadectwie skala do oceny właściwości energetycznych budynku wyraża porównanie jego oceny energetycznej z oceną energetyczną budynku spełniającego wymagania warunków technicznych.

Wyższą efektywność energetyczną budynku można uzyskać przez poprawienie jego cech technicznych wykonując modernizację w zakresie obudowy budynku, techniki instalacyjnej, sposobu zasilania w energię lub zmieniając parametry eksploatacyjne.

Uwaga: wartości liczbowe podane we wzorze świadectwa są wartościami przykładowymi.

Dziennik Ustaw Nr 201 — 10901 — Poz. 1240

Za∏àcznik nr 2 WZÓR ÂWIADECTWA CHARAKTERYSTYKI ENERGETYCZNEJ BUDYNKU

Nr 201 — 10902 — Poz. 1240

Strona druga )wiadectwo charakterystyki energetycznej budynku …:::2:::::::s-:s9s-nsrsrssrssszsenenszazeez IE ssss:2+0 2

Charakterystyka techniczno-użytkowa budynku

Przeznaczenie budynku

Liczba kondygnacji

Powierzchnia użytkowa budynku

Powierzchnia użytkowa o regulowanej temperaturze (Ay) Normalne temperatury eksploatacyjne: zima, lato Podział powierzchni użytkowej: strefy, lokale

Kubatura budynku

Wskaźnik zwartości budynku A/Ve

Rodzaj konstrukcji budynku

Liczba użytkowników

Osłona budynku: opis, parametry termiczne

Instalacja ogrzewania: tak/nie, opis, parametry Instalacja wentylacji: tak/nie, opis, parametry

Instalacja chłodzenia: tak/nie, opis, parametry

Instalacja przygotowania ciepłej wody: tak/nie, opis, parametry Instalacja oświetlenia wbudowanego:

Obliczeniowe zar gię SENSE” EE: Roczne jednostkowe zap potrzebowanie na energię końcową [kWh/(m'rok

Nośnik energii Ogrzewanie | Ciepła Wentylacja | Chłodzenie | Oświetlenie woda mech. i wbudowane nawilżanie KZENKNKENKMA WANE KOMA KOKA KOKA KOMA KA

P zapo owania energ , Gila AKOGEWAJK IE: Su Roczne jednostkowe zapotrzebowanie na energię uż kową kWh/ m'rok

Roczne jednostkowe zapotrzebowanie na energię GSGA ENEGGGGI m EA

Ogrzewanie | Ciepła Wentylacja Chłodzenie | Oświetlenie woda mech. i wbudowane KM Ee ||| — kwhim? rok [Udziałfw) | | | |=

Roczne jednostkowe Pe bęwanie na energię pierwotną [kWh/(m'rok)

woda mech. i wbudowane | ge | || | | — kwhim? rok sma | | | Sumaryczne roczne jednostkowe zapotrzebowanie na nieodnawialną energię:

e pierwotną 246 kWh/(m?rok)

Nr 201 — 10903 — Poz. 1240

Strona trzecia

Uwagi w zakresie możliwości zmniejszenia zapotrzebowania na energię końcowa 1) Możliwe zmiany w zakresie osłony zewnętrznej budynku:

2) Możliwe zmiany w zakresie techniki instalacyjnej i źródeł energii:

3) Możliwe zmiany w zakresie oświetlenia wbudowanego:

4) Możliwe zmiany ograniczające zapotrzebowanie na energię końcową w czasie eksploatacji budynku:

5) Możliwe zmiany ograniczające zapotrzebowanie na energię końcową związane z korzystaniem z ciepłej wody użytkowej:

6) Inne uwagi osoby sporządzającej świadectwo charakterystyki energetycznej:

Nr 201 — 10904 — Poz. 1240

Strona czwarta

_ Świadectwo charakterystyki energetycznej budynku …

Objaśnienia pa

Zapotrzebowanie na energię

Zapotrzebowanie na energię w świadectwie charakterystyki energetycznej jest wyrażane poprzez roczne zapotrzebowanie na nieodnawialną energię pierwotną i poprzez zapotrzebowanie na energię końcową, jako suma potrzeb dla ogrzewania, ciepłej wody, wentylacji, chłodzenia i oświetlenia wbudowanego. Wartości te są wyznaczone obliczeniowo na podstawie jednolitej metodologii. Dane do obliczeń określa się na podstawie dokumentacji budowlanej lub obmiaru budynku istniejącego i przyjmuje się standardowe warunki brzegowe (np. standardowe warunki klimatyczne, zdefiniowany sposób eksploatacji, standardową temperaturę wewnętrzną i wewnętrzne zyski ciepła itp.). Z uwagi na standardowe warunki brzegowe, uzyskane wartości zużycia energii nie pozwalają wnioskować o rzeczywistym zużyciu energii budynku.

Zapotrzebowanie na nieodnawialną energię pierwotną

Zapotrzebowanie na energię końcową

Zapotrzebowanie na energię końcową określa roczną ilość energii dla ogrzewania (ewentualnie chłodzenia), wentylacji i przygotowania ciepłej wody użytkowej. Jest ona obliczana dla standardowych warunków klimatycznych i standardowych warunków użytkowania i jest miarą efektywności energetycznej budynku i jego techniki instalacyjnej. Zapotrzebowanie na energię końcową jest to ilość energii bilansowana na granicy budynku, która powinna być dostarczona do budynku przy standardowych warunkach z uwzględnieniem wszystkich strat, aby zapewnić utrzymanie obliczeniowej temperatury wewnętrznej, niezbędnej wentylacji, oświetlenie wbudowane i dostarczenie ciepłej wody użytkowej. Małe wartości sygnalizują niskie zapotrzebowanie i tym samym wysoką efektywność.

Budynek z lokalami usługowymi

Świadectwo charakterystyki energetycznej budynku niemieszkalnego, w którym znajdują się części budynku stanowiące samodzielną całość techniczno-użytkową (lokale o różnej funkcji i różniącym się zapotrzebowaniu na energię), może być wystawione dla całego budynku oraz oddzielnie dla każdej części budynku stanowiącej samodzielną całość techniczno- -użytkową o odmiennej funkcji użytkowej. Fakt ten należy zaznaczyć na stronie tytułowej w rubryce (całość/część budynku).

Niniejsze świadectwo charakterystyki energetycznej budynku zostało wydane na podstawie dokonanej oceny energetycznej budynku zgodnie z przepisami ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. — Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156,

, z późn. zm.) oraz rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 6 listopada 2008 r. w sprawie metodologii obliczania charakterystyki energetycznej budynku i lokalu mieszkalnego lub części budynku stanowiącej samodzielną całość techniczno-użytkową oraz sposobu sporządzania i wzorów świadectw ich charakterystyki energetycznej. (Dz. U. Nr 201, poz.1240).

Obliczona w świadectwie charakterystyki energetycznej wartość „EP” wyrażona w [kWh/m?”rok] jest wartością obliczeniową określającą szacunkowe zużycie nieodnawialnej energii pierwotnej dla przyjętego sposobu użytkowania i standardowych warunków klimatycznych i jako taka nie może być podstawą do naliczania opłat za rzeczywiste zużycie energii w budynku.

Ustalona w świadectwie charakterystyki energetycznej skala do oceny właściwości energetycznych budynku wyraża porównanie jego oceny energetycznej z oceną energetyczną budynku spełniającego wymagania warunków technicznych.

Wyższą efektywność energetyczną budynku można uzyskać przez poprawienie jego cech technicznych wykonując

modernizację w zakresie obudowy budynku, techniki instalacyjnej, sposobu zasilania w energię lub zmieniając parametry eksploatacyjne.

Uwaga: wartości liczbowe podane we wzorze świadectwa są wartościami przykładowymi.

Dziennik Ustaw Nr 201 — 10905 — Poz. 1240

Za∏àcznik nr 3 WZÓR ÂWIADECTWA CHARAKTERYSTYKI ENERGETYCZNEJ DLA BUDYNKU MIESZKALNEGO

Nr 201 — 10906 — Poz. 1240

Strona druga

Charakterystyka techniczno-użytkowa budynku/lokalu Przeznaczenie budynku

Liczba kondygnacji

Powierzchnia użytkowa budynku o regulowanej temperaturze (Ay) Normalne temperatury eksploatacyjne: zima, lato

Kubatura budynku

Powierzchnia użytkowa lokalu

Usytuowanie lokalu w budynku (kondygnacja, skrajne, środkowe)

Rodzaj konstrukcji budynku

Liczba użytkowników lokalu

Instalacja ogrzewania: tak/nie, opis, parametry

Instalacja wentylacji: tak/nie, opis, parametry

Instalacja chłodzenia: tak/nie, opis, parametry

Instalacja przygotowania ciepłej wody użytkowej: tak/nie, opis, parametry

Roczne jednostkowe zapotrzebowanie » energię końcowa kWhi m'rok

i wentylacja „omacnicze”

Sumaryczne roczne jednostkowe zapotrzebowanie na nieodnawialną energię: e pierwotną 123,2 _ kWh/(m?”rok)

Łącznie z chłodzeniem pomieszczeń.

Uwagi w zakresie możliwości zmniejszenia zapotrzebowania na energię końcowa 1) Możliwe zmiany ograniczające zapotrzebowanie na energię końcową w czasie eksploatacji lokalu:

2) Możliwe zmiany ograniczające zapotrzebowanie na energię końcową związane z korzystaniem z ciepłej wody użytkowej:

3) Inne uwagi osoby sporządzającej świadectwo charakterystyki energetycznej:

Nr 201 — 10907 — Poz. 1240

Strona trzecia

tej lokalu mieszkalnego

ROWZA

Zapotrzebowanie na nieodnawialną energię pierwotną

Zapotrzebowanie na energię końcową

Budynek mieszkalny z lokalami usługowymi

Świadectwo charakterystyki energetycznej budynku mieszkalnego, w którym znajdują się lokale o funkcji niemieszkalnej, może być wystawione dla całego budynku lub oddzielnie dla części mieszkalnej i dla każdej pozostałej części budynku stanowiącej całość techniczno-użytkową o odmiennej funkcji użytkowej. Fakt ten należy zaznaczyć na stronie tytułowej w rubryce (całość/część budynku) w świadectwie charakterystyki całego budynku.

WEERZWWE

Niniejsze świadectwo charakterystyki energetycznej lokalu zostało wydane na podstawie dokonanej oceny energetycznej budynku zgodnie z przepisami ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. — Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118, z późn. zm.) oraz rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 6 listopada 2008 r. w sprawie metodologii obliczania charakterystyki energetycznej budynku i lokalu mieszkalnego lub części budynku stanowiącej samodzielną całość techniczno-użytkową oraz sposobu sporządzania i wzorów świadectw ich charakterystyki energetycznej. (Dz. U. Nr 201, poz.1240).

Obliczona w świadectwie charakterystyki energetycznej wartość „EP” wyrażona w [KWh/m”rok] jest wartością obliczeniową określającą szacunkowe zużycie nieodnawialnej energii pierwotnej dla przyjętego sposobu użytkowania i standardowych warunków klimatycznych i jako taka nie może być podstawą do naliczania opłat za rzeczywiste zużycie energii w budynku.

Ustalona w świadectwie charakterystyki energetycznej skala do oceny właściwości energetycznych lokalu wyraża porównanie jego oceny energetycznej z oceną energetyczną lokalu spełniającego wymagania warunków technicznych .

Uwaga: wartości liczbowe podane we wzorze świadectwa są wartościami przykładowymi.

Dziennik Ustaw Nr 201 — 10908 — Poz. 1240

Za∏àcznik nr 4 WZÓR ÂWIADECTWA CHARAKTERYSTYKI ENERGETYCZNEJ DLA BUDYNKU MIESZKALNEGO

Nr 201 — 10909 — Poz. 1240

Strona druga

Przeznaczenie budynku

Liczba kondygnacji

Powierzchnia użytkowa budynku o regulowanej temperaturze (Ay) Normalne temperatury eksploatacyjne: zima, lato

Kubatura budynku

Powierzchnia użytkowa lokalu

Usytuowanie części budynku stanowiącej samodzielną całość techniczno-użytkową w budynku (kondygnacja, skrajne, środkowe)

Rodzaj konstrukcji budynku

Liczba użytkowników

Osłona budynku: opis, parametry termiczne

Instalacja ogrzewania: tak/nie, opis, parametry

Instalacja wentylacji: tak/nie, opis, parametry

Instalacja chłodzenia: tak/nie, opis, parametry

Instalacja przygotowania ciepłej wody użytkowej: tak/nie, opis, parametry Instalacja oświetlenia wbudowanego: tak/nie, opis, parametry

Poem.

'ene

Ogrzewanie | Ciepła Wentylacja woda mech. i nawilżanie

Łącznie z chłodzeniem pomieszczeń.

Uwagi w zakresie możliwości zmniejszenia zapotrzebowania na energię końcową | | teen osy EA 42 1) Możliwe zmiany ograniczające zapotrzebowanie na energię końcową w czasie eksploatacji:

2) Możliwe zmiany ograniczające zapotrzebowanie na energię końcową związane z korzystaniem z ciepłej wody użytkowej:

3) Inne uwagi osoby sporządzającej świadectwo charakterystyki energetycznej:

Nr 201 — 10910 — Poz. 1240

Strona trzecia

Zap e na energię

Zapotrzebowanie energię w świadectwie charakterystyki energetycznej jest wyrażane poprzez roczne zapotrzebowanie na nieodnawialną energię pierwotną i poprzez zapotrzebowanie na energię końcową, jako suma potrzeb dla ogrzewania, ciepłej wody, wentylacji, chłodzenia i oświetlenia wbudowanego. Wartości te są wyznaczone obliczeniowo na podstawie jednolitej metodologii. Dane do obliczeń określa się na podstawie dokumentacji budowlanej lub obmiaru budynku istniejącego i przyjmuje się standardowe warunki brzegowe (np. standardowe warunki klimatyczne, zdefiniowany sposób eksploatacji, standardową temperaturę wewnętrzną i wewnętrzne zyski ciepła itp.). Z uwagi na standardowe warunki brzegowe, uzyskane wartości zużycia energii nie pozwalają wnioskować o rzeczywistym zużyciu energii budynku.

Zapotrzebowanie na nieodnawialną energię pierwotną

Zapotrzebowanie na energię końcową

Zapotrzebowanie na energię końcową określa roczną ilość energii dla ogrzewania (ewentualnie chłodzenia), wentylacji i przygotowania ciepłej wody użytkowej i oświetlenia wbudowanego. Jest ona obliczana dla standardowych warunków klimatycznych i standardowych warunków użytkowania i jest miarą efektywności energetycznej budynku i jego techniki instalacyjnej. Zapotrzebowanie na energię końcową jest to ilość energii bilansowana na granicy budynku, która powinna być dostarczona do budynku przy standardowych warunkach z uwzględnieniem wszystkich strat, aby zapewnić utrzymanie

obliczeniowej temperatury wewnętrznej, niezbędnej wentylacji, oświetlenie wbudowane i dostarczenie ciepłej wody użytkowej. Małe wartości sygnalizują niskie zapotrzebowanie i tym samym wysoką efektywność.

Budynek z lokalami usługowymi

Niniejsze świadectwo charakterystyki energetycznej zostało wydane na podstawie dokonanej oceny energetycznej budynku zgodnie z przepisami ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. — Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118, z późn. zm.) oraz rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 6 listopada 2008 r. w sprawie metodologii obliczania charakterystyki energetycznej budynku i lokalu mieszkalnego lub części budynku stanowiącej samodzielną całość techniczno-użytkową oraz sposobu sporządzania i wzorów świadectw ich charakterystyki energetycznej. (Dz.U. Nr 201, poz. 1240).

Ustalona w świadectwie skala do oceny właściwości energetycznych części budynku stanowiącej samodzielną całość techniczno-użytkową wyraża porównanie jej oceny energetycznej z oceną energetyczną takiej części spełniającej wymagania warunków technicznych.

Uwaga: wartości liczbowe podane we wzorze świadectwa są wartościami przykładowymi.

Dziennik Ustaw Nr 201 — 10911 — Poz. 1240

Za∏àcznik nr 5 METODOLOGIA OBLICZANIA CHARAKTERYSTYKI ENERGETYCZNEJ BUDYNKU, LOKALU MIESZKALNEGO LUB CZ¢ÂCI BUDYNKU STANOWIÑCEJ SAMODZIELNÑ CA¸OÂå TECHNICZNO-U˚YTKOWÑ, NIEWYPOSA˚ONYCH W INSTALACJ¢ CH¸ODZENIA

Nr 201 — 10912 — Poz. 1240

Dane klimatyczne, sezon ogrzewczy

Sposób użytkowania budynkuńokalu mieszkalnego Temperatura normowa i eksploatacyjna, rodzaj

regulacji, czas

Straty ciepła przez przenikanie i + straty ciepła wentylacji ;

Wewnętrzne zyski Zyski ciepła od ciepła (włącznie z + _ słońca przez zyskami od instalacji) przegrody

Współczynnik wykorzystania i zysków ciepła 1 IT ;

Sprawność regulacji | i przekazania ciepła

1 44

1 k”

; Ciepło użytkowe dla Ciepło użytkowe dla 1 przygotowania ciepłej ogrzewania i wentylacji : żyłkowej Qw QH i — l

Straty ciepła na rozdziale Straty ciepła na rozdziale ciepłej wody użytkowej układu ogrzewania i cyrkulacji i wentylacji

z |

Straty ciepła zasobnika Straty ciepła bufora ciepłej wody użytkowej akumulacyjnego w układzie |--- ż 7 z ogrzewania i wentylacji Efektywność urządzeń do Efektywność urządzeń podgrzewania ciepłej wody |--| do podgrzewania nośnika użytkowej ciepła

Zapotrzebowanie energii końcowej

Zapotrzebowanie energii pomocniczej

Rys. 1. Schemat blokowy obliczania wskaźnika zapotrzebowania na energię pierwotną do ogrzewania lub przygotowania ciepłej wody użytkowej

Nr 201 — 10913 — Poz. 1240

2. Obliczenia rocznego zapotrzebowania na energię pierwotną 2.1. Wyznaczenie wskaźnika EP i EK

EP=Qp/Ar kWh/(m”) (1.1)

EK = (Qku + Qkw)/Ar kWh/(m'rok) (1.1.1)

gdzie:

pkt 5 niniejszeg powierzchnia ogrzewana (o regulowanej temperaturze) budynku lub oau| mo

roczne zapotrzebowanie na energię pierwotną dla ogrzewania i wentylacji, | kWh/rok przygotowania ciepłej wody oraz napędu urządzeń pomocniczych, wymienionych w

o załącznika mieszkalnego

roczne zapotrzebowanie na energię końcową przez system grzewczy i wentylacyjny | kWh/rok do ogrzewania i wentylacji

roczne zapotrzebowanie na energię końcową przez system do podgrzania ciepłej wody | kWh/rok

2.2. Wyznaczenie rocznego zapotrzebowania na energię pierwotną

Qp= Qput Qew kWh/rok (1.2) Qp.H = WH* Qk,H Wel* EelpomH _ kWh/rok (1.3) Qp,w 5 Ww ' Qk,w * Wel * Eel.pommw — kWh/rok (1.4)

gdzie:

do ogrzewania i wentylacji

wod

pomocniczych systemu ogrzewania i wentylacji

pomocniczych systemu ciepłej wod wi

a współczynnik nakładu nieodnawialnej energii pierwotnej na wytworzenie i -

dostarczenie nośnika energii (lub energii) końcowej do ocenianego budynku (we, Wh, ww), który określa dostawca energii lub nośnika energii; przy braku danych można

Tabela 1. Współczynnik nakładu nieodnawialnej energii pierwotnej w; na wytworzenie i

dostarczenie nośnika energii łub energii do budynku

korzystać z tabeli l (we: — dotyczy energii elektrycznej, wg — dotyczy ciepła dla ogrzewania, Wy — dotyczy ciepła do przygotowania ciepłej wody użytkowej)

Nośnik energii końcowej Współczynnik nakładu

W; 2 _

"Paliwo/źródło energii | __ Olejopałowy | 141 |

Nr 201 — 10914 —

Węgielkamiemny — | 1 |] Węgiel brunatn

1,1 Kolektor słoneczny termiczn Węgiel kamienny, gaz ziemny”

Ciepło z kogeneracji

Energia odnawialna (biogaz, biomasa)

Ciepło z ciepłowni węglowej Ciepło z ciepłowni gazowej/olejowej Ciepło z ciepłowni na biomasę Produkcja mieszana” 3,0 Systemy PVv”

skojarzona produkcji energii elektrycznej i ciepła,

2) dotyczy zasilania z sieci elektroenergetycznej systemowej,

% w przypadku braku informacji o parametrach energetycznych ciepła sieciowego z elektrociepłowni (kogeneracja), przyjmuje się wy = 1,2,

4) ogniwa fotowoltaiczne (produkcja energii elektrycznej z energii słonecznej)

Uwaga: kolektor słoneczny termiczny — Wy = 0,0

Systemy ciepłownicze lokalne

0,2

Energia elektryczna

3. Metodyka obliczania rocznego zapotrzebowania na energię końcową dla ogrzewania i

wentylacji 3.1. Wyznaczenie rocznego zapotrzebowania na energię końcową

Qk,H 7 QH,nd/TH,tot gdzie:

TH,tot — T]H,g* MH,s* TIH,d * TH,e (1.6)

zapotrzebowanie na energię użytkową (ciepło użytkowe) przez budynek (lokal | kWh/rok mieszkalny)

Nut: |Średnia sezonowa sprawność całkowita systemu grzewczego budynku — od wytwarzania (konwersji) ciepła do przekazania w pomieszczeniu

gdzie:

średnia sezonowa sprawność wytworzenia nośnika ciepła z energii dostarczanej do | - granicy bilansowej budynku (energii końcowej)

średnia sezonowa sprawność akumulacji ciepła w elementach pojemnościowych systemu grzewczego budynku (w obrębie osłony bilansowej lub poza nią)

Uwaga:

kWh/rok (1.5)

budynku (osłony bilansowej lub poza nią) osłony bilansowej)

1. Jeżeli występuje kilka nośników energii lub kilka wydzielonych stref i instalacji,

obliczenia przeprowadza się oddzielnie dla każdego przypadku.

2. W budynkach lub lokalach mieszkalnych z instalacją wentylacyjną wyposażoną w oddzielne źródło ciepła do ogrzewania powietrza wentylacyjnego, wykorzystującym taki sam nośnik energii jak w źródle ciepła instalacji ogrzewczej, roczne zapotrzebowanie na energię końcową na ogrzewanie i wentylację należy obliczać ze wzorów (1.5, 1.6),

Nr 201 — 10915 — Poz. 1240

przyjmując w obliczeniach średnie wartości sprawności cząstkowych w instalacji grzewczej i wentylacyjnej obliczone z uwzględnieniem udziałów strat ciepła przez przenikanie i straty ciepła na podgrzanie powietrza wentylacyjnego w całkowitej stracie ciepła lokalu mieszkalnego.

3. Zyski ciepła od instalacji transportu nośnika ciepła i modułów pojemnościowych, jeżeli są one zlokalizowane wewnątrz osłony izolacyjnej budynku, to są wliczane do wewnętrznych zysków ciepła.

4. Jeżeli instalacja transportu nośnika ciepła jest zaizolowana i położona w bruzdach, to nie uwzględnia się tej części instalacji w obliczeniach strat ciepła.

5. Dla wszystkich lokali mieszkalnych, które są podłączone do wspólnej instalacji ogrzewania lub ciepłej wody użytkowej, sprawności cząstkowe we wzorach (1.6) i (1.28) są takie same jak dla ocenianego budynku.

Sprawności cząstkowe uwzględnione we wzorze (1.6) należy wyznaczać w oparciu o: a) obowiązujące przepisy, b) dokumentację techniczną budynku i instalacji oraz urządzeń, c) wiedzę techniczną oraz wizję lokalną obiektu, d) dostępne dane katalogowe urządzeń, elementów instalacji ogrzewczej i wentylacyjnej obiektu.

Tabela 2. Sprawności regulacji i wykorzystania ciepła ny.

Rodzaj instalacji 2

[1 [Elektryczne grzej

0,91-0,97

Ogrzewanie wodne z grzejnikami członowymi lub płytowymi w przypadku regulacji 0,75-0,85

centralnej, bez regułacji miejscowe 0,86-0,91

Ogrzewanie wodne z grzejnikami członowymi lub płytowymi w przypadku regulacji 0,98-0,99 centralnej adaptacyjnej i miejscowej

Ogrzewanie wodne z grzejnikami członowymi lub płytowymi w przypadku regulacji 0,97

centralnej i miejscowej (zakres P — 1K)

0,94-0,96 0,97-0,98 0,80-0,85

Wyznaczenie sprawności elementów instalacji: AQa,e = Qnd " (UnH,e - 1) (1.6.1) TH. = (QHnd FT AQH,e) (QHnd FT AQHe * AQHd) (1.6.2)

NH,s= (QHnd + AQHe + AQHd) MQHind * AQHe + AQua + AQus) (1.6.3)

uśrednione sezonowe straty ciepła w wyniku niedoskonałej regulacji i przekazania | kWh/rok

ciepła w budynku, kWh/rok

uśrednione sezonowe straty ciepła instalacji transportu (dystrybucji) nośnika ciepła w

Nr 201 — 10916 — Poz. 1240

|_| budynku (w osłony bilansowej lub poza nią),

uśrednione sezonowe straty ciepła w elementach pojemnościowych systemu | kWh/rok grzewczego budynku (w obrębie osłony bilansowej lub poza nią)

Straty ciepła sieci transportu nośnika ciepła oraz zbiornika buforowego AQya=Z(K* qu' tsa ) *10* kWh/rok (1.6.4)

AQu.= Z (Vs'* qs' tsa ) *10” kWh/rok (1.6.5)

pojemność zbiornika buforowego jednostkowe straty ciepła zbiornika buforowego, wg tabeli 3.2

Tabela 3.1. Jednostkowe straty ciepła przez przewody centralnego ogrzewania q, [W/m]

Parametry Izolacja termiczna budynku budynku 10-15 | 20-32 | 40-65 | 80-100 | 10-15 | 20-32 | 40-65 | 80-100 65,0 | 106,8 | 163,2 90/7090 stałe _ | grubośćówgWT | 10,1 | 126 | 12,1 | 121| 89]| 111 | 107 | 10,7 [2x grubość wgWT | 76| 841] 81| 81) 67| 71] 71] 71) [nieizolowane ___ | 243 | 401 | 66,0 | 100,8 | 19,6 | 90/709C | % grubości wg WT regulowane 4,0 4,0 3,6] 44] 43 4,3 2x grubość wg WT 2,8 2,8 60,0 || _9,8 | 16,2 | 26,7

10, 14,3

70/559C regulowane

55/459C | % grubości wg WT 193 | 50| 69] 97] 13,1 regulowane | grubośćwgWT__ | 3,7| 46| 44]| 44] 25] 31| 30) 30]

| 2xgrubośćwgWT | 28 | 30| 30| 30| 19| 20| 20 | nieizołowane ____ | 81 | 134 | 22,0| 336 | 35] 57] 94 | | 4grubościwgWT” | 4.1 | 57] 80| 108) 18] 24| 3,4] [grubośćwgwT _ |. 21| 26] 25| 25| 09| 11] Ll| 0,7 Grubości izolacji podane w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690, z późn. zm.), dalej oznaczone „WT”,

35/289C regulowane

Tabela 3.2. Jednostkowe straty ciepła przez zbiornik buforowy (zasobnik) w układzie centralnego ogrzewania qs [W/dm”]

Parametry termiczne 70/55'C i wyżej Parametry termiczne 55/45'C i niże

Lokalizacja | Pojemność : - - - h 3 Izolacja Izolacja Izolacja Izolacja Izolacja Izolacja bufora [dm ] 10 cm 5 cm 2 cm 10 cm 5 cm 2 cm

Na 0.7 — 0,9 11-14 | 20-27 | 0,3—0,5 | 0,5-0,8

Nr 201 — 10917 — Poz. 1240

zewnątrz 8-1, 6-2, osłony 2-16 | 0,2—0,3 izolacyjnej | 1000 | 03-04 | 05-06 | 10-13 | 0,1-0,2 budynku 0,8-1,0 | 0,1 —0,2

Wewnątrz 15-22 | 01-04 osłony 06-09 | 12-17 01-03 izolacyjnej 0,5707 | 09-13 budynku |1000 | 02-03 | 04-05 | 07-10

2000 0,3 — 0,4 0,0-0,1 | 0,1 — 0,2 0,1 — 0,4

Przy braku danych dla zastosowanych urządzeń, dla budynków istniejących można korzystać odpowiednio z wartości zryczałtowanych podanych w tabelach 4.1, 4.2, 5.

0,6 — 0,8

Hd (wartości średnie

Rodzaj instalacji ogrzewczej

g piec kaflowy) Ogrzewanie mieszkaniowe (kocioł gazowy lub miniwęzeł) Ogrzewanie centralne wodne z lokalnego źródła ciepła ' usytuowanego w ogrzewanym budynku, z zaizolowanymi przewodami, armaturą i urządzeniami, które są zainstalowane w pomieszczeniach ogrzewanych Ogrzewanie centralne wodne z lokalnego źródła ciepła usytuowanego w ogrzewanym | 0,92-0,95 budynku, z zaizolowanymi przewodami, armaturą i urządzeniami, które są zainstalowane w pomieszczeniach nieogrzewanych Ogrzewanie centralne wodne z lokalnego źródła ciepła usytuowanego w ogrzewanym | 0,87-0,90 budynku, bez izolacji cieplnej na przewodach, armaturze i urządzeniach, które są zainstalowane w pomieszczeniach nieogrzewanych Ogrzewanie powietrzne Węzeł cieplny, kotłownia gazowa, olejowa, węglowa, biopaliwa.

Tabela 4.2. Sprawności układu akumulacji ciepła w systemie ogrzewczym

Parametry zasobnika buforowego i jego usytuowanie NH,

Bufor w systemie grzewczym o parametrach 70/55*C wewnątrz osłony 0,93-0,97 termicznej budynku

Bufor w systemie grzewczym o parametrach 70/559C na zewnątrz osłony 0,91-0,95 termicznej budynku

Bufor w systemie grzewczym o parametrach 55/45*C wewnątrz osłony 0,95-0,99 termicznej budynku

Bufor w systemie grzewczym o parametrach 55/45"C na zewnątrz osłony 0,93-0,97 termicznej budynku

Brak zasobnika buforowego

Rodzaj źródła ciepła TH,g (£H.g)

| | | Kotły węglowe wyprodukowane po 2000r. 0,82 zz Kot węg glowe wyprodukowane w latach 1980-2000 0,65 - 0,75

| Kotły na biomasę (słoma) wrzutowe z obsług zą ręczną o mocy do 100kW |0, 63 Kotły na biomasę (drewno: polana, brykiety, pałety, zrębki) wrzutowe z 5 obsługą ręczną o mocy do 100 kW [JE era 100 kW

Nr 201 — 10918 —

Kotły na biomasę (słoma) automatyczne o mocy powyżej 100 kW do 600 kW

o mocy powyżej 100 kW do 600 kW Kotły na biomasę (słoma, drewno) automatyczne z mechanicznym podawaniem paliwa o mocy powyżej 500 kW

Podgrzewacze elektrotermiczne Elektryczne grzejniki bezpośrednie: konwektorowe, płaszczyznowe, promiennikowe i podłogowe kablowe Ogrzewanie podło

Piece kaflowe

Kotły na biomasę (drewno: polana, brykiety, palety, zrębki) automatyczne

Kotły na paliwo gazowe lub płynne z otwartą komorą spalania (palnikami

atmosferycznymi) i dwustawną regulacją procesu spalania

Kotły niskotemperaturowe na paliwo gazowe lub płynne z zamkniętą

komorą spalania i palnikiem modulowanym

1200 kW

Kotły gazowe kondensacyjne

- do §0kW (70/5590)

- do 50 kW (55/459C)

120kW (70/559C)

120kW (55/459C)

1200 kW (70/55'C)

1200 kW (55/45"C)

Pompy ciepła woda/woda w nowychiistniejących budynkach

Węzeł cieplny kompaktowy z obudową - do 100 kW żej 100 kW Węzeł cieplny kompaktowy bez obudowy - do 100 kW

300 kW żej 300kW ) Sprawność odniesiona do wartości opałowej paliwa. 2 Sezonowy współczynnik wydajności grzejnej pompy ciepła (SPF). Uwaga:

0,85

Podgrzewacze elektryczne - przepływowe

0,87-0,91 0,91-0,97 0,94-0,98

3,5/3,3

l) przyjęta sprawność dla rozpatrywanego przypadku powinna uwzględniać stan kotła i jego średniosezonowe

obciążenie cieplne;

2) w przypadku trudności oceny stanu faktycznego należy przyjmować wartość średnią z podanego zakresu

sprawności.

3.2. Wyznaczenie rocznego zapotrzebowania na energię użytkową (ciepła użytkowego)

3.2.1. Roczne zapotrzebowanie ciepła użytkowego

Roczne zapotrzebowania ciepła użytkowego QHnd dla ogrzewania i wentylacji oblicza się metodą bilansów miesięcznych. Zapotrzebowanie ciepła OQH,na jest sumą zapotrzebowania ciepła do ogrzewania i wentylacji budynku lub lokalu mieszkalnego albo części budynku stanowiącej samodzielną całość techniczno-użytkową w poszczególnych miesiącach, w

których wartości obliczeniowe są dodatnie.

Rozpatruje się miesiące: od stycznia do maja i od września do grudnia włącznie.

Nr 201 — 10919 — Poz. 1240

QH,nd 5 Za QHnd,n kWh/rok (1.7)

Wartość miesięcznego zapotrzebowania ciepła do ogrzewania i wentylacji budynku lub lokalu mieszkalnego QHnd, n należy obliczać zgodnie ze wzorem:

OH,ndn = OQght — TH,gn QH.gn kWh/m-c (1.8) ilość ciepła niezbędna na pokrycie potrzeb ogrzewczych budynku (lokalu | kWh/m-c mieszkalnego, części budynku) w okresie miesięcznym lub rocznym

straty ciepła przez przenikanie i wentylację w okresie miesięcznym kWh/m-c zyski ciepła wewnętrzne i od słońca w okresie miesięcznym kWh/m-c współczynnik efektywności wykorzystania zysków w trybie ogrzewania EEEE

3.2.1.1, Współczynnik efektywności wykorzystania zysków ciepła

Współczynnik efektywności wykorzystania zysków ciepła nHgn W trybie ogrzewania wyznaczany jest z zależności:

dla 7, SZEJ ź] H ht 1-y;' Taga =1yge (1.9) H dla jy=1: dy Hm 7 (1.10) 8 a, +l

Parametr numeryczny ag zależny od stałej czasowej, wyznaczany jest dla budynku lub strefy budynku w funkcji stałej czasowej wg zależności:

dy =dyo * (1.10.1)

THo

bezwymiarowy referencyjny współczynnik równy 1,0

| stała czasowa dla strefy budynku lub całego budynku stała czasowa referencyjna równa 15 h

Przy czym:

_ C„/3600

"R" (1.10.2)

tr,adj ve,adj

gdzie: wewnętrzna pojemność cieplna strefy budynku lub całego budynku

Cm = £j Li (Cj * pij” dij* Aj) (1.10.3)

Nr 201 — 10920 — Poz. 1240

J(kgK)

3.2.1.2. Długość trwania sezonu ogrzewczego

Długość sezonu ogrzewczego niezbędna do wyznaczenia czasu pracy elementów instalacji ogrzewczej budynku (pomp, wentylatorów, itd.) może być wyznaczona z zależności:

Ly "Q,Jum (1.10.4)

Część miesiąca będąca składową sezonu ogrzewczego dla budynku — fy,„, może być wyznaczona w oparciu o udział potrzeb ogrzewczych budynku — %y. W metodzie tej w pierwszej kolejności wyznaczany jest udział graniczny potrzeb cieplnych:

a, +1 /Hlim = =

(1.10.5)

Dla m-tego miesiąca analizowana jest wielkość yy i na tej podstawie określana jest wartość fH,m dla każdego miesiąca — według następującej procedury: — wartość yna początku miesiąca m-tego Jest ona obliczana jako średnia arytmetyczna wartości yy miesiąca m-tego i miesiąca poprzedzającego (np. dla stycznia miesiącem poprzedzającym jest grudzień); — wartość 7y na końcu miesiąca m-tego Jest ona obliczana jako średnia arytmetyczna wartości %y miesiąca m-tego i miesiąca następnego (np. dla stycznia miesiącem następnym jest luty, a dla grudnia styczeń); — mniejszą w dwóch wyżej obliczonych wielkości oznacza się 7y,j a większą 7,2. Uwaga: jeżeli wystąpi ujemna wartość 7, to zastępuje się ją wartością dodatnią 74, najbliższego miesiąca.

Wyznaczenie względnej długości czasu ogrzewania w m-tym miesiącu: — jeżeli yy,2 < YHlim, to cały miesiąc jest częścią sezonu ogrzewczego, fH.m = 1; — jeżeli 7y ; > Yrlim, to cały miesiąc nie jest częścią sezonu ogrzewczego, fH.m = 0; — w przeciwnym przypadku tylko ułamek m-tego miesiąca jest częścią sezonu ogrzewczego, co wyznacza się następująco: o jeżeli yy > Yum, to fa= 0.5 * (Julim = Yu D/CJH - Vu D3 o jeżeli yy Yylim, to fi = 0,5 + 0,5 * (Ylim - YA)/CYH,2 * VM):

3.2.2. Miesięczne straty ciepła przez przenikanie i wentylację budynku lub lokalu mieszkalnego należy obliczać ze wzorów:

QHht = Qer + Qve kWh/miesiąc (1 1 1)

Nr 201 — 10921 —

gdzie:

Qu = Hy ' (Bin, — Oz) * tu 10” kWh/miesiąc

Que = Hye * (Bin — 02) * tu *10” kWh/miesiąc

One H

3.2.3.

Tabela 6. Współczynnik redukcyjny obliczeniowej różnicy temperatury be

współczynnik strat mocy cieplnej na wentylację

współczynnik strat mocy cieplnej przez przenikanie przez wszystkie przegrody zewnętrzne

temperatura wewnętrzna dla okresu ogrzewania w budynku lub lokalu mieszkalnym przyjmowana zgodnie z wymaganiami zawartymi w przepisach techniczno-budowlanych

średnia temperatura

powietrza: zewnętrznego w analizowanym okresie

Współczynniki strat ciepła przez przenikanie należy obliczać ze wzoru: Hy, = Żi [biri "(AGU +25: H5)] W/K

współczynnik redukcyjny obliczeniowej różnicy temperatur i-tej przegrody (tabela 6); dla przegród pomiędzy przestrzenią ogrzewaną i środowiskiem

powierzchni i-tej przegrody otaczającej przestrzeń © regulowanej temperaturze, obliczanej wg wymiarów zewnętrznych przegrody, (wymiary okien i

otworów w ścianie)

i stroną zewnętrzną, obliczany w przypadku przegród nieprzezroczystych według normy PN-EN ISO 6946, w przypadku okien, świetlików i drzwi przyjmuje się według Aprobaty Technicznej lub zgodnie z normą wyrobu PN-EN 1435]-1; w odniesieniu do ścian osłonowych metalowo-szklanych według Aprobaty Technicznej lub zgodnie z normą wyrobu PN-EN 13830, a w przypadku podłogi na

liniowy współczynnik przenikania ciepła mostka cieplnego przyjęty wg PN-EN ISO 14683:2008 lub obliczony zgodnie z PN-EN ISO 10211:2008

(1.12)

(1.13)

W/(mK)

Lp. | Rodzaj przestrzeni nieogrzewanej oddzielonej rozpatrywaną przegrodą od b, ogrzewanej przestrzeni budynku Pomieszczenie: a) tylko z 1 ścianą zewnętrzną 0,4 b) z przynajmniej 2 ścianami zewnętrznymi bez drzwi zewnętrznych 0,5 c) z przynajmniej 2 ścianami zewnętrznymi z drzwiami zewnętrznymi (np. hale, garaże) | 0,6 d) z trzema ścianami zewnętrznymi (np. zewnętrzna klatka schodowa) 0,8 Podziemie: a) bez okien/drzwi zewnętrznych 0,5 b) z oknami/drzwiami zewnętrznymi 0,8 Poddasze: a) przestrzeń poddasza silnie wentylowana (np. pokrycie dachu z dachówek lub innych 1,0 materiałów tworzących pokrycie nieciągłe) bez deskowania pokrytego papą lub płyt łączonych brzegami b) inne nieizolowane dachy 0,9

c) izolowany dach

0,7

Nr 201 — 10922 — Poz. 1240

3 Wewnętrzne przestrzenie komunikacyjne (bez zewnętrznych ścian, krotność wymiany powietrza mniejsza niż 0,5h'') 0 A | Swobodnie wentyłowane przestrzenie komunikacyjne (powierzchnia otworów/kubatura powierzchni >0,005 m'/m* m Przestrzeń podpodłogowa: m a) podłoga nad przestrzenią nieprzechodnią | b)podłoganaguncie ___|_____ (| |_(((((ó(óóóóQóóÓóÓóóóóó/////_ | 06) | 6 | Przejścia lub bramy przelotowe nieogrzewane, obustronnie zamknięte | 0,9 |

Współczynniki przenikania liniowych mostków ciepła uwzględnione we wzorze (1.14) wyznacza się w oparciu o:

a) dokumentację techniczną budynku,

b) tablice mostków cieplnych,

c) obliczenia szczegółowe mostków cieplnych.

3.2.4. Wartość współczynnika przenikania ciepła przez podłogę na gruncie

Współczynnik przenikania ciepła przez podłogę na gruncie Us, należy określić wg PN-EN 12831:2006,biorąc pod uwagę:

1) wielkość zagłębienia poniżej terenu z,

2) wielkość współczynnika przenikania ciepła U dla konstrukcji podłogi, obliczonego wg zasad podanych w normie PN-EN ISO 6946:2008 z uwzględnieniem oporu przejmowania ciepła od strony wewnętrznej budynku i z pominięciem oporu przejmowania ciepła od strony gruntu.

3) wielkość parametru B”, który określa się z zależności

B'= A; / 0,5P (1.15)

powierzchnia rozpatrywanej płyty podłogowej łącznie ze ścianami zewnętrznymi i wewnętrznymi; w odniesieniu do wolno stojącego budynku A; jest całkowitą powierzchnią rzutu parteru, a w odniesieniu do budynku w zabudowie szeregowej A, jest powierzchnią rzutu parteru rozpatrywanego budynku P obwód rozpatrywanej płyty podłogowej; w odniesieniu do budynku wolno stojącego P jest całkowitym obwodem budynku, a w odniesieniu do budynku w zabudowie szeregowej P odpowiada jedynie sumie długości ścian zewnętrznych oddzielających rozpatrywaną przestrzeń ogrzewaną od środowiska zewnętrznego

Jako wartość Us, przyjmuje się ekwiwalentną wartość określoną na podstawie wyliczonych

3.2.5. Współczynnik strat ciepła na wentylację należy obliczać ze wzoru: Hye = Pa Ca Żk (bvek *Vyve;k,mn) W/K (1.16) gdzie:

pojemność cieplna powietrza, 1200 J/(m K) współczynnik korekcyjny dla strumienia k

Nr 201 — 10923 — Poz. 1240

uśredniony w czasie strumień powietrza k

identyfikator strumienia powietrza ||

Strumienie powietrza wentylacyjnego występujące we wzorze (1.16) należy wyznaczać w oparciu o: a) obowiązujące przepisy, b) dokumentację techniczną budynku i instalacji wentylacyjnej, program użytkowania budynku lub lokalu mieszkalnego, c) wiedzę techniczną oraz wizję lokalną obiektu.

Najczęściej występujące przypadki: - budynek z wentylacją naturalną

bye, = ł; Vyve,l,mn = Vo m'/s byc2= l; Vsezmn = Vinrm'/s (17) - budynek z wentylacją mechaniczną wywiewną bye! =]; Vye,l,mn = Vex m'/s bye2 = 1; Vve2,mn = V% m'/s (I -18) - budynek z wentylacją mechaniczną nawiewną bye, = |; Vye,l,mn = Vu m'/s bye, 2 =l; Vve,2,mn =Vx m/s (I 18. 1) - budynek z wentylacją mechaniczną nawiewno-wywiewną bye, = | Tocj Vye, lmn = Vy m/s bye2 =l; Vve,2,mn =V m/s (1.19) - budynek z wentylacją mechaniczną nawiewno-wywiewną działającą okresowo bye! =B d- Noc); Vye,l,mn = Vf m/s bye2 = B; Vye,2,mn =Vx m*/s 3 (I 19 1) bye3 = (1 — PB) (1- Noc); Vve,3,mn =Vo ki /s ma bye, = (1-8); Vye,4,mn = Vy m/s

- dodatkowy strumień powietrza V„ przy pracy wentylatorów wywołany wpływem wiatru i wyporu termicznego, wyznacza się z zależności:

VA = V: nsg:e / £1 + fle [(Vsu — Vex)/ V* nso]”/36003 m/s (1.20)

gdzie:

obliczeniowy strumień powietrza wentylacyjnego, wymagany ze względów higienicznych, liczony zgodnie z PN-83/B-03430/AZ3:2000 Wentylacja w

budynkach mieszkalnych, zamieszkania zbiorowego i użyteczności publicznej. Wymagania. Przy czym obliczeniowy strumień powietrza dla kawalerek (M1) ogranicza się do 80 m*/h (0,022 m'/s) strumień powietrza wentylacji naturalnej kanałowej

strumień powietrza nawiewanego mechanicznie

strumień powietrza wywiewanego mechanicznie

Nr 201 — 10924 — Poz. 1240

ze strumieni: nawiewanego V,, i dodatkowy strumień powietrza infiltrującego przez nieszczelności przy pracy wentylatorów, wywołany wp i i wyporem termicznym strumień powietrza infiltrującego przez nieszczelności, spowodowany działaniem wiatru i wyporu termiczne. dodatkowy strumień powietrza infiltrującego przez nieszczelności, spowodowany działaniem wiatru i wyporu termicznego — przy wyłączonych wentylatorach wentylacji mechanicznej; V,* = V* nsg'e/3600

powietrznym wymiennikiem ne. = [1 — (1 — pa) * (I — qewc)]; przy czym: Nosi — skuteczność wymiennika do odzysku ciepła z powietrza wywiewanego, qewc — skuteczność gruntowego powietrznego wymiennika ciepła; przy braku urządzeń do

udział czasu włączenia wentylatorów wentylacji mechanicznej w okresie bilansowania (miesiąc lub rok)

współczynniki osłonięcia budynku, tabela 6.1

krotność wymiany powietrza w budynku wywołana różnicą ciśnień 50 Pa

Tabela 6.1. Współczynniki osłonięcia e i f, stosowane do obliczeń dodatkowego strumienia powietrza wg wzoru (1.20)

Współczynnik e dla kłasy osłonięcia: Więcej niż jedna nieosłonięta fasada

Nieosłonięte: budynki na otwartej przestrzeni, wysokie budynki w centrach miast

Średnie osłonięcie: budynki wśród drzew lub innych budynków, budynki na przedmieściach

Mocno osłonięte: budynki średniej wysokości w miastach, budynki w lasach

Współczynnik f

Przy braku danych, dodatkowy strumień powietrza infiltrującego przez nieszczelności, dla budynków istniejących można przyjąć: — dla budynku poddanego próbie szczelności nsy (h'! przy 50 Pa) Vinf 7 0,05 * nsg * Kubatura wentylowana /3600 m'/s (1.21) — dla budynku bez próby szczelności Vinf = 0,2 * Kubatura wentylowana /3600 m*/s (1.22) 3.2.6. Zyski ciepła wewnętrzne i od słońca dla budynku lub lokalu mieszkalnego w okresie

miesiąca oblicza się ze wzoru:

QH.gn = Qint F Qsor kWh/mies (1.23)

gdzie:

kWh/mies

miesięczne wewnętrzne zyski ciepła miesięczne zyski ciepła od promieniowania słonecznego przenikającego do przestrzeni ogrzewanej budynku przez przegrody przezroczyste

Nr 201 — 10925 — Poz. 1240

Wartość zysków ciepła od promieniowania słonecznego występującą we wzorze (1.23) należy obliczać ze wzoru:

Q:or 7 Q:1 + Q:2 kWh/mies (1.24)

w którym:

połaciach dachowych Ks

Wartości miesięcznych zysków ciepła od nasłonecznienia przez okna w przegrodach pionowych budynku należy obliczać ze wzoru:

Qst,s2 = Zi CrArhsg'kąę+Z kWh/mies (1.25)

w którym:

G udział pola powierzchni płaszczyzny szklonej do całkowitego pola powierzchni okna jest zależny od wielkości i konstrukcji okna; wartość

średnia wynosi 0,7

A; pole powierzchni okna lub drzwi balkonowych w świetle otworu w przegrodzie

wartość energii promieniowania słonecznego w rozpatrywanym miesiącu na płaszczyznę pionową, w której usytuowane jest okno o powierzchni A;, według danych dotyczących najbliższego punktu pomiarów promieniowania słonecznego

współczynnik przepuszczalności energii promieniowania słonecznego przez oszklenie, według tabeli 7

współczynnik korekcyjny wartości I; ze względu na nachylenie płaszczyzny połaci dachowej do poziomu, według tabeli 8; dla ściany pionowej ką = 1,0 współczynnik zacienienia budynku ze względu na jego usytuowanie oraz przesłony na elewacji budynku, według tabeli 9

Tabela 7. Wartości współczynnika przepuszczalności energii promieniowania słonecznego przez oszklenie g

Rodzaj oszklenia

1 | Oszklenie pojedynczą szybą 2 |

0,85 2 Oszkienie podwójną szybą 0,75 Oszklenie podwójną szybą z powłoką selektywną

Oszkłenie potrójną szybą 0,7 Oszkienie potrójną szybą z dwiema powłokami selektywnymi 0,5

[_6__ [Okna podwójne

Tabela 8. Wartości współczynnika korekcyjnego nachylenia ka

Orientacja płaszczyzny względem strony Świata

30 Południowa (S) EE EZ |__2 | Południowo-zachodnia(S-W) _ _———__—___—_| 11 | I LI 1,2 1.1 4 11

Nachylenie do poziomu”? 45 60 1, 1,

Nr 201 — 10926 — Poz. 1240

| 6 | Półmocno-wschodnia (N-E) Wschodnia (E) 8 | 1,1 tl LE

Południowo-wschodnia (S-E)

Tabela 9. Wartości współczynnika zacienienia budynku Z

Lokale mieszkalne jw., w których co najmniej połowa okien zacieniona jest przez

elementy loggii lub balkonu sąsiedniego mieszkania

Wartość miesięcznych wewnętrznych zysków ciepła Qt: w budynku lub lokalu mieszkalnym należy obliczać ze wzoru:

Qint = qin Ar tu * 10% kWh/mies (1.26)

gdzie:

obciążenie cieplne pomieszczenia zyskami wewnętrznymi

Ag jest powierzchnią pomieszczeń o regulowanej temperaturze w budynku lub lokalu m mieszkalnym

Wielkość zysków wewnętrznych występujących we wzorze (1.26) należy wyznaczać w

oparciu o: a) dokumentację techniczną budynku i instalacji oraz program użytkowania budynku lub

lokalu mieszkalnego, b) wiedzę techniczną oraz wizję lokalną obiektu. Przy braku danych, dla budynków istniejących można przyjąć wartości z tabeli 10.

Tabela 10. Średnia moc jednostkowa wewnętrznych zysków ciepła (bez zysków od instalacji grzewczych i ciepłej wody) — odniesiona do powierzchni Ar dint

Rodzaj budynku (lokalu mieszkalnego) W/m?

3 l 4

| 2 __ | Dom wielorodzinny (lokal mieszkalny) 3,2-6,0 3 szkoły | | LSA47 4 jurzędy |||. | 35:64

4. Obliczanie rocznego zapotrzebowania na energię końcową na potrzeby przygotowania ciepłej wody użytkowej 4.1. Wyznaczenie rocznego zapotrzebowania na energię końcową

Qx.w = Qwna/fwtot KWh/rok (1.27)

oraz

Tw,tot F Mw.g' Mw,d * Tw,s” MW.e (1.28)

gdzie:

Nr 201 — 10927 — Poz. 1240

o do podgrzania ciepłej wod kWh/rok średnia sezonowa sprawność wytworzenia nośnika ciepła z energii dostarczanej do granicy bilansowej budynku (energii końcowej)

qwa średnia sezonowa sprawność transportu (dystrybucji) ciepłej wody w obrębie budynku (osłony bilansowej lub poza nią)

pojemnościowych systemu ciepłej wody (w obrębie osłony bilansowej lub poza nią), średnia sezonowa sprawność wykorzystania (przyjmuje się 1,0)

średnia sezonowa sprawność akumulacji ciepłej wody w elementach A

Uwaga:

1. Jeżeli istnieje kilka nośników energii lub kilka wydzielonych instalacji, obliczenia przeprowadza się oddzielnie dła każdego przypadku.

2. Zyski ciepła od instalacji transportu ciepłej wody i modułów pojemnościowych, jeżeli są one złokalizowane wewnątrz osłony izolacyjnej budynku, to są wliczane do wewnętrznych zysków ciepła.

3. Jeżeli instalacja transportu ciepłej wody jest zaizołowana i położona w bruzdach, to nie uwzględnia się tej części instalacji w obliczeniach strat ciepła.

4. Dla wszystkich lokali mieszkalnych, które są podłączone do wspólnej instalacji centralnej ciepłej wody użytkowej, sprawności cząstkowe we wzorze (1.28) są takie same jak dla ocenianego budynku.

Sprawności cząstkowe uwzględnione we wzorze (1.28) oraz dane do wzoru (1.29) należy wyznaczać w oparciu o: a) obowiązujące przepisy, b) dokumentację techniczną budynku i instalacji oraz urządzeń, c) wiedzę techniczną oraz wizję lokalną obiektu, d) dostępne dane katalogowe urządzeń, elementów instalacji ogrzewczej i ciepłej wody użytkowej obiektu,

Wyznaczenie sprawności elementów instalacji: qwa Qw,nd/(Qw,nd + AQw,ad) (1.28.1)

nw,s= (Qw,nd * AQw.a (Qw.nd + AQw,a * AQw,s) (1.28.2)

uśrednione roczne straty ciepła instalacji transportu (dystrybucji) ciepłej wody | kWh/rok

użytkowej w budynku (w osłonie bilansowej lub poza nią),

uśrednione sezonowe straty ciepła w elementach pojemnościowych systemu Straty ciepła sieci transportu ciepłej wody użytkowej oraz zasobnika ciepłej wody:

grzewczego budynku (w obrębie osłony bilansowej lub poza nią)

AQwa=E(li* qu' tew ) 10% kWh/rok (1.28.3)

AQw,= Z (Vs'qs'tew)10% kWh/rok (1.28.4)

Nr 201 — 10928 — Poz. 1240

czas działania układu ciepłej wody w ciągu roku pojemność zasobnika ciepłej wod jednostkowe straty ciepła zasobnika ciepłej wody, wg tabeli 11.2

Tabela 11.1. Jednostkowe straty ciepła przez przewody ciepłej wody użytkowej q, [W/m] budynku

10-15 | 20-32 | 40-65 | 80-100 | 10-15 | 20-32 | 40-65 | 80-100

19,9 |__28,6 | 41,0

| AgrubościwgWT | 57]|_ 8,8 | 135] 207] 34] 53] 81| 124 [grubość wgWT | 41| 46| 46| 46] 25] 27] 27] 27]

Przewody Wewnątrz osłony izolacyjnej

o Izolacja termiczna budynku temperaturze przewodów C

Przewody ciepłej wody użytkowej — przepływ zmienny 55C

Przewody

cyrkulacyjne | ż grubości wg WT__|_12,3 | 18,9 | 29,0| 44,6] 8,6] 13,2 | 20,2 | stały |grubośćwgwT __ | 88| 98| 98| 98|_ 61]| 68| 68) SSC

Tabela 11.2. Jednostkowe straty ciepła przez zasobniki ciepłej wody użytkowej qs [W/dm?]

Pośrednio podgrzewane, biwalentne zasobniki

solarne, zasobniki elektryczne całodobowe

Małe

Lokalizacja | Pojemność Zasobniki

zasobnika [dm] Izolacja Izołacja ORA gazowe 10 cm 5 cm 2 cm COCIYCZNE Na 3,13 zewnątrz osłony 100 0,43 3,02 izolacyjnej | 1200 | 034 | | 049 | 095 | |_| 2.96 budynku 1000 0,20 0,26 0,53 2,84 1500 | 018 | 022 | 046. |. | 281 2000 | 016 | 020 | 04 | || 278 | Wewnątrz 2,28 2,55 osłony 50 2,50 izolacyjnej 0,53 1.00 budynku 200 |-500 | 021 | 028 / | 056 _ | | __235 1500 | 014 | 008 | 037 | |||] | 2.28 | | 2000 0,16 0,33 2,27

Przy braku danych, dla budynków istniejących można korzystać odpowiednio z wartości zryczałtowanych z tabel 12-13.2.

Tabeła 12. Sprawności wytwarzania ciepła (dła przygotowania ciepłej wody) w źródłach

Rodzaj źródła ciepła "Hg (£H,g)

Przepływowy podgrzewacz gazowy z zapłonem elektrycznym 0,84-0,99

Nr 201 — 10929 — Poz. 1240

Przepływowy podgrzewacz gazowy z zapłonem płomieniem dyżurnym Kotły stałotemperaturowe (tylko ciepła woda) Kotły stałotemperaturowe dwufunkcyjne (ogrzewanie i ciepła woda) Kotły niskotemperaturowe o mocy do 50 kW Kotły niskotemperaturowe o mocy ponad 50 kW Kotły gazowe kondensacyjne o mocy ponad 50 kW Elektryczny podgrzewacz akumulacyjny (z zasobnikiem bez strat) Elektryczny podgrzewacz przepływo Pompy ciepła glikol/'woda

Pompy ciepła powietrze/woda Węzeł cieplny kompaktowy z obudową Węzeł cieplny kompaktowy bez obudo

5 Sprawność odniesiona do wartości opałowej paliwa.

2 Sezonowy współczynnik wydajności grzejnej pompy ciepła (SPF).

Uwaga:

1) przyjęta sprawność dla rozpatrywanego przypadku powinna uwzględniać stan kotła i jego średniosezonowe obciążenie cieplne,

2) całoroczny tryb pracy w układzie centralnego ogrzewania i ciepłej wody użytkowej; w przypadku trudności oceny stanu faktycznego należy przyjmować wartość średnią z podanego zakresu sprawności.

Tabela 13.1. Sprawność przesyłu wody ciepłej użytkowej rw,a

Sprawność przesyłu wody

Rodzaje instalacji ciepłej wody ciepłej nw,a

1. Miejscowe Miejscowe przygotowanie ciepłej wody bezpośrednio przy punktach poboru wody ciepłej

Miejscowe przygotowanie ciepłej wody dla grupy punktów poboru wody ciepłej w jednym pomieszczeniu sanitarnym, bez obiegu cyrkulacyjnego 2. Mieszkaniowe węzły cieplne KEEEENNNENNNMM

Kompaktowy węzeł cieplny dla pojedynczego lokalu mieszkalnego, bez obiegu cyrkulacyjnego >

4. Centralne przygotowanie ciepłej wody, instalacje z obiegami cyrkulacyjnymi, piony instalacyjne nieizolowane, przewody rozprowadzające izolowane

Instalacje małe, do 30 punktów poboru ciepłej wody | .06 | Instalacje średnie, 30-100 punktów poboru ciepłej wody Instalacje duże, powyżej 100 punktów poboru ciepłej wody

5. Centralne przygotowanie ciepłej wody, instalacje z obiegami cyrkulacyjnymi, piony instalacyjne i rzewody rozprowadzające izolowane

Instalacje małe, do 30 punktów poboru cieplej wody Instalacje średnie, 30-100 punktów poboru ciepłej wody 06 | Instalacje duże, powyżej 100 punktów poboru ciepłej wody

6. Centralne przygotowanie ciepłej wody, instalacje z obiegami cyrkulacyjnymi z ograniczeniem czasu pracy”, piony instalacyjne i przewody rozprowadzające izolowane

Instalacje małe, do 30 punktów poboru ciepłej wody 08 |

Nr 201 — 10930 — Poz. 1240

Instalacje średnie, 30-100 punktów poboru ciepłej wody

Instalacje duże, powyżej 100 punktów poboru ciepłej wody Objaśnienia: 5 Przewody izolowane wykonane z rur stalowych lub miedzianych. lub przewody nieizolowane wykonane

z rur z tworzyw sztucznych. © Ograniczenie czasu pracy pompy cyrkulacyjnej do ciepłej wody w godzinach nocnych lub zastosowanie pomp obiegowych ze sterowaniem za pomocą układów termostatycznych.

Tabela 13.2. Sprawności akumulacji ciepła w systemie ciepłej wody nw,

Parametry zasobnika ciepłej wody i jego usytuowanie ńws

Zasobnik w systemie wg standardu z lat 1970-tych Zasobnik w systemie wg standardu z lat 1977-1995 Zasobnik w systemie wg standardu z lat 1995-2000 Zasobnik w systemie wg standardu budynku niskoenergetycznego

4.2. Wyznaczenie rocznego zapotrzebowania ciepła użytkowego

Ów nd 5 Vewi'Li *cw'pw * (dcw - 80) 'k: tuz /(1000:3600) kWh/rok (1.29)

czas użytkowania (miesiąc, rok - przeważnie 365 dni), czas użytkowania należy zmniejszyć o przerwy urlopowe i wyjazdy i inne uzasadnione sytuacje, średnio w ciągu roku o 10% - dla budynków mieszkalnych

mnożnik korekcyjny dla temperatury ciepłej wody innej niż 55%, wg dokumentacji projektowej lub tabeli 14

gęstość wody, przyjmowana jako 1 000 kg/m temperatura ciepłej wody w zaworze czerpalnym, 559C [869 ____ |temperatura wody zimnej, przyjmowana jako 10C

Tabela 14. Współczynnik korekcyjny temperatury ciepłej wody k;

Lp. Temperatura wody na wypływie z

zaworu czerpalnego, C

Współczynnik korekcyjny k,”

3 || 45 |

dla pośrednich wartości temperatury wartości k, należy interpolować liniowo.

Nr 201 — 10931 — Poz. 1240

Tabela 15. Jednostkowe dobowe zużycie ciepłej wody dla budynków mieszkalnych różnych typów Vew

Jednostkowe dobowe zużycie ciepłej wody V,., o temperaturze 559C

Jednostka odniesienia

Rodzaje budynków

[|___| Budynki jednorodzinne ||| 2 Objaśnienia:

DW przypadku zastosowania w budynkach wielorodzinnych wodomierzy mieszkaniowych do rozliczania opłat za ciepłą wodę, podane wskaźniki jednostkowego zużycia ciepłej wody użytkowej należy zmniejszyć o 20 %.

2 Liczbę mieszkańców w zależności od rodzaju budynku lub lokalu mieszkalnego należy przyjmować

zgodnie z projektem budynku, a dla budynków istniejących na podstawie stanu rzeczywistego.

[osoba] [osoba]

Uwaga: dla innych budynków według załącznika nr 6.

5. Wyznaczenie rocznego zapotrzebowania na energię pomocniczą

Energia pomocnicza jest niezbędna w tym przypadku do utrzymania w ruchu systemów

technicznych ogrzewania i wentylacji oraz przygotowania ciepłej wody użytkowej. Jako

energia pomocnicza jest wykorzystywana energia elektryczna, która w przyjętej metodzie

oceny jest energią końcową, przeliczoną na energię pierwotną wg zależności (1.3 i 1.4).

W przyjętej metodzie oceny energia pomocnicza jest przeznaczona:

— w systemie ogrzewania do napędu: pomp obiegowych, pompy ładującej bufor, palnika, pompy obiegowej w systemie solarnym, pomp obiegów wtórnych, sterowników i napędów wykonawczych,

— w systemie przygotowania ciepłej wody do napędu: pompy cyrkulacyjnej, pompy ładującej zasobnik, pompy obiegowej w systemie solarnym, sterowników i napędów wykonawczych,

— w systemie wentylacji mechanicznej do napędu: wentylatorów, urządzeń do odzysku ciepła, sterowników i napędów wykonawczych.

Wyznaczenie zapotrzebowania na energię pomocniczą: — system ogrzewania i wentylacji

Eei,pom,H = Żi deHi * At" tel.i -107 kWh/rok (1.30)

Eet.pom,V = Ż del.V.i " Ag: tel,i -107 kWh/rok dd 3 1)

czas działania urządzenia pomocniczego w ciągu roku, zależny od programu eksploatacji budynku (instalacji)

— system przygotowania ciepłej wody użytkowej

Nr 201 — 10932 — Poz. 1240

Eel.pom, = Zi deqw,i * Ae' tj 107 kWh/rok (1.32)

zapotrzebowanie mocy elektrycznej do napędu i-tego urządzenia pomocniczego w systemie przygotowania ciepłej wody, odniesione do powierzchni użytkowej

czas działania urządzenia pomocniczego w ciągu roku, zależny od programu ekspłoatacji instalacji ciepłej wod

Uwaga: gdy istnieje kilka wydzielonych instałacji, obliczenia przeprowadza się oddzielnie dla każdego przypadku. Dane do wzorów (1.30-1.32) należy wyznaczać w oparciu o: a) obowiązujące przepisy, b) dokumentację techniczną budynku i instalacji oraz urządzeń, c) wiedzę techniczną oraz wizję lokalną obiektu, d) dostępne dane katalogowe urządzeń, elementów instalacji ogrzewczej i ciepłej wody użytkowej obiektu. Przy braku danych można korzystać odpowiednio z tabeli 19.

Tabela 19. Średnie moce jednostkowe układów pomocniczych odniesione do powierzchni Av i średni czas ich pracy w ciągu roku

Lp. | Rodzaj urządzenia pomocniczego i instalacji del; tej, W/m? b/rok 0,2-0,7 5000-6000

0,1-0,4 4000-5000 Pompy obiegowe ogrzewania w budynku o Ay do 250 m z 0,5-1,2 6000-7000 grzejnikami podłogowymi, granica ogrzewania 157C

4 | Pompy cyrkulacyjne ciepłej wody w budynku o Ay do 250 m, praca 0,1-0,4 8760 ciągła

5 | Pompy cyrkułacyjne ciepłej wody w budynku o Au ponad 250 m', 0,05-0,1 7300

praca przerywana do 4 godz/dobę

6 | Pompy cyrkulacyjne ciepłej wody w budynku o Ay ponad 250 m, 0,05-0,1 5840

praca przerywana do 8 godz/dobę

7. | Pompa ładująca zasobnik ciepłej wody w budynku o Ay do 250 m Pompa ładująca zasobnik ciepłej wody w budynku o Au ponad 250 m 300-700

9 Pompa ładująca bufor w układzie ogrzewania w budynku o Ay do 1500

250 m

10 Pompa ładująca bufor w układzie ogrzewania w budynku o Ay ponad 0,05-0,1 1500 250 m

11 | Napęd pomocniczy i regulacja kotła do podgrzewu ciepłej wody w 0,8-1,7 200-350 budynku o Ay do 250 m”

1 | Pompy obiegowe ogrzewania w budynku o Ay do 250 m z grzejnikami członowymi lub płytowymi, granica ogrzewania 12?C Pompy obiegowe ogrzewania w budynku o Ay ponad 250 m z orzejnikami członowymi lub płytowymi, granica ogrzewania 107C

12 | Napęd pomocniczy i regulacja kotła do podgrzewu ciepłej wody w | 06 | 300-450 budynku o Ay ponad 250 m*

Napęd pomocniczy i regulacja kotła do ogrzewania w budynku o Ay 0,3-0,6 1400-3000

do 250 m?

ponad 250 m?

zg || przygotowania ciepłej wod

m Napęd pomocniczy pompy ciepła glikol/woda w układzie przygotowania ciepłej wod.

Napęd pomocniczy pompy ciepła woda/woda w układzie ogrzewania

Nr 201 — 10933 — Poz. 1240

18 Napęd pomocniczy pompy ciepła glikol/woda w układzie ogrzewania 0,6-1,0 1600

19 | Regulacja węzła cieplnego — ogrzewanie i ciepła woda 0.05-0, | 8760 10 | Pompy i regulacja instalacji solarnej w budynku o Ay do 500 m 0,2-0,4 1000-1750

Pompy i regulacja instalacji solarnej w budynku o Ay ponad 500 m 0,1-0,3 1000-1750

Wentylatory w centrali nawiewno-wywiewnej, wymiana powietrza do 0,2-0,6 6000-8760 0,6h"'

Wentylatory w centrali nawiewno-wywiewnej, wymiana powietrza 6000-8760 powyżej 0,6h''

Wentylator w centrali i j i powietrza do 0,6h 0,1-0,5 6000-8760 25 | Wentylator w centrali wywiewnej, wymiana powietrza powyżej 0,6h' 0,5-1,1 6000-8760 | 26 Wentylatory miejscowego układu wentylacyjnego 1,1-3,0 6000-8760

Uwaga: w przypadku trudności oceny stanu faktycznego należy przyjmować wartości średnie z podanego zakresu zmian mocy jednostkowej lub czasu działania.

6. Metoda uproszczona obliczania rocznego zapotrzebowania na energię pierwotną dla ogrzewania i wentylacji budynków mieszkalnych

Metoda ma zastosowanie dla budynków istniejących niepoddanych termomodermnizacji,

których średni współczynnik przenikania ciepła obudowy budynku jest większy od

0,8 W/m?K oraz posiadają wentylację grawitacyjną. Metoda jest oparta na stopniogodzinach

sezonu ogrzewczego.

6.1. Wyznaczenie wskaźnika EP dla ogrzewania

EPy = Qpa/At kWh/(m'rok) (1.33)

EKy =Qkn/Ar kWh/(m'rok) (1.33.1)

roczne zapotrzebowanie na energię pierwotną dla ogrzewania i wentylacji, otowania ciepłej wody oraz napędu urządzeń pomocniczych

Przy braku danych, powierzchnię Aęw przybliżeniu można wyznaczyć z zależności:

Aę= (L/hk — 0,04) -:V. m? (1.34) gdzie: hk wysokość kondygnacji brutto (wraz ze stropem) m kubatura zewnętrzna części ogrzewanej budynku m

6.2. Wyznaczenie rocznego zapotrzebowania na energię pierwotną

Qp,.H = Wsys'” QHna _ kWh/rok (1.35) Qk.H = Wms' QHnd — kWh/rok (1.35.1)

Wsys 7 WH” WINS (1.36)

Nr 201 — 10934 — Poz. 1240

gdzie:

QpH roczne zapotrzebowanie na energię pierwotną przez system grzewczy i wentylacyjny | kWh/rok do ogrzewania i wentylacji

zapotrzebowanie na energię użytkową (ciepło użytkowe) przez budynek (lokal | kWh/rok mieszkalny)

Wy współczynnik nakładu nieodnawialnej energii pierwotnej na wytworzenie |

| dostarczenie nośnika energii (lub energii) końcowej do ocenianego budynku: kocioł

gazowy, olejowy lub węglowy - wy = 1,1; sieć cieplna — wy = 1,2; kotłownia lokalna lowa — wy = 1,3; grzejnik elektryczny — wy =3,0

współczynnik nakładu instalacji na pokrycie strat systemu ogrzewczego (jest odwrotnością sprawności TH jet) I na energię pomocniczą, tabela 16

Rodzaj instalacji i źródła ciepła

1,80-2,00

1,60-1,70

Kotły węglowe + regulacja centralna + przewody słabo zaizolowane Kotły węglowe + regulacja centralna + przewody dobrze zaizolowane Kotły węglowe + regulacja centralna i zawory grzejnikowe 2K + przewody dobrze zaizolowane

4 Kotły gazowe dwufunkcyjne wiszące mieszkaniowe + regulacja 1,45-1,55 miejscowa 5 Kotły gazowe z otwartą komorą spalania i dwustawną regulacją procesu 1,35-1,40

spalania + regulacja centralna i zawory grzejnikowe 2K + przewody dobrze zaizolowane Kotły niskotemperaturowe na paliwo gazowe z zamkniętą komorą spalania i palnikiem modulowanym + regulacja centralna i zawory orzejnikowe 2K + przewody dobrze zaizolowane Kotły gazowe kondensacyjne + regulacja centralna i zawory grzejnikowe 2K + przewody dobrze zaizolowane

Kotły gazowe kondensacyjne + regulacja centralna i zawory grzejnikowe 1,14-1,16 IK + przewody dobrze zaizolowane

Węzeł cieplny kompaktowy bez obudowy + regulacja centralna i zawory

En rzejnikowe 2K + przewody dobrze zaizolowane 10 | Węzeł cieplny kompaktowy z obudową + regulacja centralna i zawory KB grzejnikowe 2K + przewody dobrze zaizolowane Węzeł cieplny kompaktowy z obudową + regulacja centralna i zawory grzejnikowe 1K + przewody dobrze zaizolowane Piec węglowy kaflow 13 | Kocioł węglowy w domku jednorodzinnym + przewody słabo zaizolowane 1,90-2,50

(bez regulacji) Grzejniki elektryczne

1,30-1,35

1,20-1,25

w pomieszczeniąch

6.3. Roczne zapotrzebowanie ciepła użytkowego do ogrzewania i wentylacji

Wartość rocznego zapotrzebowania ciepła do ogrzewania i wentylacji budynku lub lokalu mieszkalnego QHnd należy obliczać zgodnie ze wzorem:

QH,nd = Sth (Hr + Hye) — TH,s (Qim t Qso1) kWh/rok (1 .37) « Współczynnik strat ciepła przez przenikanie Hy > Z; by Ai: U) + Z; AUw,;: AG W/K (1.38)

gdzie:

Nr 201 — 10935 — Poz. 1240

stopniogodziny sezonu ogrzewczego, wg danych klimatycznych dla stacji meteorologicznej najbliższej lokalizacji budynku

współczynnik strat ciepła przez wentylację dla sezonu ogrzewczego

wewnętrzne zyski ciepła dla sezonu ogrzewczego

zyski ciepła od promieniowania słonecznego przenikającego do przestrzeni ogrzewanej budynku przez przegrody przezroczyste dla sezonu og

współczynnik redukcyjny obliczeniowej różnicy temperatur i-tej przegrody:

- ściany zewnętrzne by = 1,0;

- dach jako granica systemu by = 1,0;

- ostatnia kondygnacja (poddasze nieużytkowe) b, = 0,8;

- ściany i stropy przyległe do nieogrzewanych pomieszczeń b, = 0,5;

- strop piwnicy, Ściany nieogrzewanych piwnic by = 0,6;

- podło runcie by = 0,6

pole powierzchni i-tej przegrody otaczającej przestrzeń o regulowanej

temperaturze, obliczanej wg wymiarów zewnętrznych przegrody (wymiary okien i

drzwi jmuje się jako wymiary otworów w ścianie)

i stroną zewnętrzną, obliczany w przypadku przegród nieprzezroczystych według normy PN EN ISO 6946, w przypadku okien, świetlików i drzwi przyjmuje się według Aprobaty Technicznej, a w przypadku podłogi na gruncie przyjmowany jako U,,. Przy braku Aprobaty Technicznej można zastosować wartości z tabeli 17 dodatek uwzględniający udział mostków cieplnych:

- AUy = 0,15 W/(m K) — dla budynku nieocieplonego z balkonami,

- AUq = 0,10 W/(m?K) — dla budynku nieociepłonego bez balkonów,

- AU% = 0,05 W/(m?K) — dla budynku częściowo ocieplonego

sezonowy współczynnik efektywności wykorzystania zysków w trybie ogrzewania, 14 s = 0,95

Tabela 17. Wartości współczynników przenikania ciepła U przez okna i drzwi w budynkach istniejących przy braku Aprobaty Technicznej

Lp. Rodzaj okien lub drzwi balkonowych oraz drzwi wejściowych do DOBRAC budynku wi RK

| 1 - | Okna krosnowe pojedynczo oszklone

Okno jednoramowe, oszklone szybą zespoloną jednokomorową 3 | Okno jednoramowe, oszklone szybą zespoloną dwukomorową 4 Okno skrzynkowe lub ościeżnicowe:

- oszklone podwójnie 2,6 - oszklone potrójnie 2,0

6 Okno zespolone oszklone potrójnie (w tym jedna szyba zespolona 2,2 jednokomorowa)

Drzwi nieocieplane oszklone pojedynczo 5,1 Drzwi deskowe i klepkowe 2,5 9 Drzwi izolowane z płyt w ramie stalowej lub aluminiowej 1,4

"_ Współczynnik strat ciepła przez wentylację grawitacyjną budynku: — dla budynku bez próby szczelności zlokalizowanego w przestrzeni otwartej (nieosłoniętego)

Hve = 0,270V. W/K (1.39.1)

Nr 201 — 10936 — Poz. 1240

— _ dla budynku bez próby szczelności średnio osłoniętego Hy =0,190V, W/K (1.39.2)

— dla budynku z próbą szczelności powietrznej (nsg < 3,0 h') lub mocno osłoniętego (np. centra miast, budynki w lasach)

Hy 50,163 V, W/K (1.39.3)

Wewnętrzne zyski ciepła w sezonie ogrzewczym: — dla budynku mieszkalnego wielorodzinnego

Qin = 22 Ag kWh/rok (1.40)

— _ dla budynku mieszkalnego jednorodzinnego Qin = 16 Ar kWh/rok (1.40.1)

Zyski ciepła od promieniowania słonecznego przez przegrody przezroczyste:

Qsor = i CrArlsig KWh/rok (1.40.2)

w którym:

G udział pola powierzchni płaszczyzny szklonej do całkowitego pola - powierzchni okna, jest zależny od wielkości okna, można przyjąć średnio 0,7

A; pole powierzchni okna lub drzwi balkonowych w świetle otworu w m przegrodzie

Ls; wartość energii promieniowania słonecznego w sezonie ogrzewczym na| kWh/(m'rok) płaszczyznę pionową lub dachu, w której usytuowane jest okno o

powierzchni A;:

- ściana południowa S e350 kWh/(m*rok); - ściana południowo-zachodnia S-W e310 kWh/(m?rok); - ściana zachodnia W e220 kWh/(m*rok); - ściana północno-zachodnia N-W e160 kWh/(m”rok); - ściana północna N e 145 kWh/(m'rok); - ściana północno-wschodnia N-E e165 kWh/(m'rok); - ściana wschodnia E *235 kWh/(m'rok); - ściana południowo-wschodnia S-E *320 kWh/(m*rok);

- okna dachowe o nachyleniu poniżej 30% _ «300 kWh/(m”rok)

współczynnik przepuszczalności energii promieniowania słonecznego przez - oszklenie, według tabeli 7

Dziennik Ustaw Nr 201 — 10937 — Poz. 1240

Za∏àcznik nr 6 METODOLOGIA OBLICZANIA CHARAKTERYSTYKI ENERGETYCZNEJ BUDYNKU, LOKALU MIESZKALNEGO LUB CZ¢ÂCI BUDYNKU STANOWIÑCEJ SAMODZIELNÑ CA¸OÂå TECHNICZNO-U˚YTKOWÑ, WYPOSA˚ONYCH W INSTALACJ¢ CH¸ODZENIA

Nr 201

mmmwmuaz.p Wewnętrzne zyski

Efektywność urządzeń do podgrzewania cieplej wody

Rys. 1. Schemat blokowy obliczania

Ciepło użytkowe dla przygotowania cieplej — wody użytkowej Qw

Straty ciepła na rozdziale ciępiej wody użytkowej

Straty ciepła zasobnika ciepłej wody użytkowej

Dane klimatyczne, seżon chłodzenia

Sposób użytkowania budynkułokalu mieszkalnego Temperatura normowa i eksploatacyjna rodzaj regulacji, czas

Zyski ciepła od + _ sloricą przez przegrody

Straty ciepła przez przenikanie

Straty ciepła wentylacji

ą 5

Współczynnik wykorzystania strat ciepła

Chłód użytkowy dla chłodzenia i wentylacji

Zyski ciepła na rozdziale ukladu chłodzenia i wenłydacji

i cyrkułacji

Zyski ciepla bufora

chłodzenia | wentytacji

Efektywność urządzeń

do chłodzenia

użytkowej

Zapotrzebowanie energii końcowej zapotrzebowanie energii pomocniczej

akumufacyjnego w Układzie

1 aw m m o mm wm mj m a M o p m O W mA dm m m m a a wa aa mm wa Ń

' Sprawność regulacji

i przekazania

chłodzenia łub przygotowania ciepłej wody użytkowej

wskaźnika zapotrzebowania na energię pierwotną do

Nr 201 — 10939 — Poz. 1240

2. Obliczenia rocznego zapotrzebowania na energię pierwotną 2.1. Budynki i lokale mieszkalne

Wskaźnik rocznego zapotrzebowania na energię pierwotną EP dla budynków i lokali mieszkalnych wymagających dodatkowo chłodzenia wyznacza się z zależności:

EP = Qp/Aę kWh/(m?rok) (2.1)

gdzie:

roczne zapotrzebowanie na energię pierwotną dla ogrzewania, chłodzenia i wentylacji, | kWh/rok

gotowania ciepłej wody oraz napędu urządzeń pomocniczych

Ag powierzchnia ogrzewana lub chłodzona (o regulowanej temperaturze) budynku lub m lokalu mieszkalnego

Wyznaczenie rocznego zapotrzebowania na energię pierwotną dla budynków i lokali mieszkalnych wyznacza się z równań:

Qp = Qpu + Qpw FQepc kWh/rok (2.2) QpH = Wyu* QkH * We' Eedpomi _ kWh/rok (2.3) Qpw 5 ww* Qkw * Wel * Eel,pomw kWh/rok (2.4) Qp,c 5 we' Qk,c + Wel * Eelpomc _ kWh/rok (2.5)

gdzie: roczne zapotrzebowanie na energię pierwotną przez system grzewczy t| kWh/rok wentyłacyjny do ogrzewania i wentylacji Qp.c roczne zapotrzebowanie na energię pierwotną przez system chłodzenia i wentylacji do chłodzenia pomieszczenia i powietrza wod Qkn roczne zapotrzebowanie na energię końcową przez system grzewczy i| kWh/rok wentylacyjny do ogrzewania i wentylacji roczne zapotrzebowanie na energię końcową przez system chłodzenia i wentylacji | kWh/rok do chłodzenia pomieszczenia i powietrza roczne zapotrzebowanie na energię końcową przez system do podgrzania ciepłej | kWh/rok wod Eeipomn _ | roczne zapotrzebowanie na energię elektryczną do napędu urządzeń pomocniczych | kWh/rok systemu ogrzewania i wentylacji Eejpomc _ | roczne zapotrzebowanie na energię elektryczną do napędu urządzeń pomocniczych | kWh/rok systemu chłodzenia i wentylacji Eqpom,v | roczne zapotrzebowanie na energię elektryczną do napędu urządzeń pomocniczych | kWh/rok systemu ciepłej wod współczynnik nakładu nieodnawialnej energii pierwotnej na wytworzenie i - dostarczenie nośnika energii (lub energii) końcowej do ocenianego budynku (wa, wn, ww), który określa dostawca energii lub nośnika energii; przy braku danych można korzystać z tabeli 1 załącznika nr 5 (w. — dotyczy energii elektrycznej, Wy — dotyczy ciepła dla ogrzewania, ww — dotyczy ciepła do przygotowania ciepłej wody użytkowej, wc — dotyczy wytwarzania chłodu, dla agregatu o napędzie elektrycznym wc = 3,0)

z| Z < [e]

Nr 201 — 10940 — Poz. 1240

2.2. Budynki i części budynków stanowiące samodzielną całość techniczno-użytkową

Metodyka dotyczy również części budynku stanowiącej samodzielną całość techniczno- -użytkową. Wskaźnik rocznego zapotrzebowania na energię pierwotną EP dla budynków i części budynków stanowiących samodzielną całość techniczno-użytkową wymagających chłodzenia wyznacza się z zależności:

EP = Qp/Ag kWh/(m?rok) (2.6)

gdzie:

przygotowania ciepłej wody, oświetlenia wbudowanego oraz napędu urządzeń

pomocniczych

roczne zapotrzebowanie na energię pierwotną dła ogrzewania, chłodzenia i wentylacji, | kWh/rok

Wyznaczenie rocznego zapotrzebowania na energię pierwotną dla budynków i części budynków stanowiących samodzielną całość techniczno-użytkową się z równań:

Qp = QpH + Qpw +Qpc +QpL kWh/rok (2.7) QpH 5 WH* QkH * Wel' Eetpomi kWh/rok (2.8) Qp.w = ww: Qkw * Wel* Eepommw kWh/rok (2.9) Qp.c = Wwe* Qk,c * Wel * Eel,pomc kWh/rok (2.10) QpL = Wel * Ek, + Wel * Eelpom, r KWh/rok (2.11)

gdzie: oznaczenia jak we wzorach (2.2-2.5) oraz roczne zapotrzebowanie na energię pierwotną przez

system oświetlenia

kWh/rok

roczne zapotrzebowanie na energię końcową przez oświetlenie wbudowane kWh/rok

roczne zapotrzebowanie na energię elektryczną do napędu urządzeń pomocniczych | kWh/rok systemu oświetlenia wbudowanego

współczynnik nakładu nieodnawialnej energii pierwotnej na wytworzenie i dostarczenie nośnika energii (lub energii) końcowej do ocenianego budynku (wa, Wy, Wyy, Wc, WL), który określa dostawca energii lub nośnika energii; przy braku

Ee.pom,L

danych można korzystać z tabeli | załącznika nr 5 (wą — dotyczy energii elektrycznej, wy — dotyczy ciepła dla ogrzewania, ww — dotyczy ciepła do przygotowania ciepłej wody użytkowej, wc — dotyczy wytwarzania chłodu, dla oatu o napędzie elektrycznym wc = we,

wi, — dotyczy oświetlenia, wę =

Wei)

2.3. Wyznaczenie wskaźnika EK

Wyznaczenie wskaźnika EK przeprowadza się analogicznie jak w załączniku nr 5 do rozporządzenia wg wzoru (1.1.1).

3. Metodyka obliczeń zapotrzebowania na energię końcową

3.1. Roczne zapotrzebowanie na energię końcową dla ogrzewania, wentylacji i chłodzenia

3.1.1. Ogrzewanie i wentylacja

Nr 201 — 10941 — Poz. 1240

Ilość energii końcowej (energii dostarczanej do budynku z zewnętrznej sieci nośnika energii) niezbędnej dla pokrycia potrzeb ogrzewczych budynku w roku wyznaczana jest z zależności:

Qk.H = QH,nd/TH,tot kWh/rok (2.12)

Sprawność całkowita systemu ogrzewczego budynku wyznaczana jest z zależności:

T|H,tot © TH,g" TH,s' MH,d * TJH,e (2.13)

gdzie: oznaczenia jak we wzorze (1.6) załącznika nr 5 do rozporządzenia.

Uwaga:

1. Jeżeli istnieje kilka nośników energii lub kilka wydzielonych stref i instalacji, obliczenia przeprowadza się oddzielnie dla każdego przypadku.

2. W budynkach lub lokalach z instalacją wentylacyjną wyposażoną w oddzielne źródło ciepła do ogrzewania powietrza wentylacyjnego, wykorzystującą taki sam nośnik energii jak w źródle ciepła instalacji ogrzewczej, roczne zapotrzebowanie na energię końcową na ogrzewanie i wentylację należy obliczać ze wzorów (2.12), (2.13), przyjmując w obliczeniach średnie wartości sprawności cząstkowych w instalacji grzewczej i wentylacyjnej obliczone z uwzględnieniem udziałów strat ciepła przez przenikanie i straty ciepła na podgrzanie powietrza wentylacyjnego w całkowitej stracie ciepła lokalu mieszkalnego.

3. Zyski ciepła od instalacji transportu nośnika ciepła i modułów pojemnościowych, jeżeli są one zlokalizowane wewnątrz osłony izolacyjnej budynku, są wliczane do wewnętrznych zysków ciepła.

4. Jeżeli instalacja transportu nośnika ciepła jest zaizołowana i położona w bruzdach, nie uwzględnia się tej części instalacji w obliczeniach strat ciepła.

5. Dla wszystkich części budynku, które są podłączone do wspólnej instalacji ogrzewania lub ciepłej wody użytkowej, sprawności cząstkowe we wzorach (2.13) i (1.28) załącznika nr 5 do rozporządzenia są takie same jak dla ocenianego budynku.

Sprawności cząstkowe uwzględnione we wzorze (2.13) należy wyznaczać w oparciu o:

a) obowiązujące przepisy,

b) dokumentację techniczną budynku i instalacji oraz urządzeń,

c) wiedzę techniczną oraz wizję lokalną obiektu,

d) dostępne dane katałogowe urządzeń, elementów instalacji ogrzewczej i wentylacyjnej

obiektu.

Przy braku danych, dla budynków istniejących można korzystać odpowiednio z wartości zryczałtowanych podanych w tabelach 2, 4.1, 4.2 i 5 załącznika nr 5 do rozporządzenia.

3.1.2. Chłodzenie i wentylacja

Ilość energii końcowej (energii dostarczanej do budynku z zewnętrznej sieci nośnika energii) niezbędnej dla pokrycia potrzeb chłodniczych budynku w roku wyznaczana jest z zależności:

— Oc nd

Ok.c Ua „toł

(2.14)

Nr 201 — 10942 — Poz. 1240

Sprawność całkowita systemu ogrzewczego budynku wyznaczana jest z zależności:

Neot 7 ESEER: qes' qed" TCe (2.15) gdzie: ESEER | Średni europejski współczynnik efektywności energetycznej wytworzenia chłodu z nośnika energii doprowadzonej do granicy bilansowej budynku (energii końcowej) liczony zgodnie z wytycznymi Eurovent

Średnia sezonowa sprawność akumulacji chłodu w budynku (w obrębie osłony bilansowej)

bilansowej)

Srednia sezonowa sprawność regulacji i wykorzystania chłodu w budynku (w obrębie osłony bilansowej)

Srednia sezonowa sprawność transportu nośnika chłodu w obrębie budynku (osłony - i

Średni europejski sezonowy współczynnik efektywności energetycznej urządzenia chłodniczego wyznaczany jest z równania:

ESEER = 0,03EER ,„,, + 0,33EER.,,, + 0,41EER „„, + 0,23EER„,,, (2.15.1)

gdzie: Współczynnik efektywności energetycznej wytworzenia chłodu z nośnika energii

doprowadzonej do granicy bilansowej budynku (energii końcowej) przy 100% obciążeniu

EER;s, | Współczynnik efektywności energetycznej wytworzenia chłodu z nośnika energii doprowadzonej do granicy bilansowej budynku (energii końcowej) przy 75% obciążeniu

EER59% | Współczynnik efektywności energetycznej wytworzenia chłodu z nośnika energii doprowadzonej do granicy bilansowej budynku (energii końcowej) przy 50% obciążeniu

doprowadzonej do granicy bilansowej budynku (energii końcowej) przy 25%

EER>s„ | Współczynnik efektywności energetycznej wytworzenia chłodu z nośnika energii obciążeniu

Uwaga: Jeżeli istnieje kilka nośników energii lub kilka wydzielonych stref i instalacji, obliczenia przeprowadza się oddzielnie dla każdego przypadku. Sprawności cząstkowe uwzględnione we wzorze (2.15) należy wyznaczać w oparciu o: a) obowiązujące przepisy, b) dokumentację techniczną budynku i instalacji oraz urządzeń, c) wiedzę techniczną oraz wizję lokalną obiektu, d) dostępne dane katalogowe elementów instalacji chłodniczej i wentylacyjnej obiektu.

Uwaga:

1. Jeżeli istnieje kilka nośników chłodu lub kilka wydzielonych stref i instalacji, obliczenia przeprowadza się oddzielnie dla każdego przypadku.

2. Zyski ciepła instalacji transportu nośnika chłodu i modułów pojemnościowych, jeżeli są one zlokalizowane wewnątrz osłony iżolacyjnej budynku, to są wliczane do wewnętrznych strat ciepła.

3. Jeżeli instalacja transportu nośnika chłodu jest zaizołowana i położona w bruzdach, to nie uwzględnia się tej części instalacji w obliczeniach strat ciepła.

Nr 201 — 10943 — Poz. 1240

4. Dla wszystkich lokali użytkowych, które są podłączone do wspólnej instalacji chłodzenia, sprawności cząstkowe we wzorze (2.15) są takie same jak dla ocenianego budynku.

W przypadku braku dostępu do wyżej wymienionych danych można posłużyć się

wielkościami zryczałtowanymi zestawionymi w tabelach 1-4.

Tabela 1. Współczynniki efektywności energetycznej wytworzenia chłodu ESEER

Rodzaj źródła chłodu i systemu chłodzenia 3,0-3,2 3,4-3,6

System bezpośredni Klimatyzator monoblokowy ze skraplaczem chłodzonym powietrzem: a) klimatyzacja komfortu b) klimatyzacja precyzyjna 2 Klimatyzator monoblokowy ze skraplaczem chłodzonym wodą: a) klimatyzacja komfortu b) klimatyzacja precyzyjna 3 Klimatyzator rozdzielony (split) ze skraplaczem chłodzonym powietrzem: a) klimatyzacja komfortu b) klimatyzacja precyzyjna 4 Klimatyzator rozdzielony (split) ze skraplaczem chłodzonym wodą: a) klimatyzacja komfortu b) klimatyzacja precyzyjna Klimatyzator rozdzielony (duo-split) ze skraplaczem chłodzonym powietrzem 16 __ | Klimatyzator rozdzielony (duo-split) ze skraplaczem chłodzonym wodą

System VRV

System pośredni

Sprężarkowa wytwornica wody lodowej — półhermetyczne sprężarki tłokowe, skraplacz chłodzony powietrzem:

a) nośnik chłodu — woda

b) nośnik chłodu — wodny roztwór glikolu

c) nośnik chłodu — wodny roztwór glikolu z funkcją free cooling

Sprężarkowa wytwornica wody lodowej — półhermetyczne sprężarki tłokowe, skraplacz chłodzony wodą:

a) nośnik chłodu — woda

b) nośnik chłodu — wodny roztwór glikolu

c) nośnik chłodu — wodny roztwór glikolu z funkcją free cooling

0 Sprężarkowa wytwornica wody lodowej — sprężarki spiralne, skraplacz chłodzony

— — — w) NN

powietrzem:

a)nośnik chłodu — woda 3,6-3,8 b) nośnik chłodu — wodny roztwór glikolu 3,4-3,6 c) nośnik chłodu — wodny roztwór glikolu z funkcją free cooling 5,1-5,4 Sprężarkowa wytwornica wody lodowej — sprężarki spiralne, skraplacz chłodzony wodą:

a) nośnik chłodu — woda 3,8-4,0 b) nośnik chłodu — wodny roztwór glikolu 3,6-3,8 c) nośnik chłodu — wodny roztwór glikolu z funkcją free cooling 5,4-5,7 Sprężarkowa wytwornica wody lodowej — sprężarki śrubowe, skraplacz chłodzony

powietrzem:

a) nośnik chłodu — woda 3,6-3,8 b) nośnik chłodu — wodny roztwór glikolu 3,4-3,6 c) nośnik chłodu — wodny roztwór glikolu z funkcją free cooling 5,1-5,4 Sprężarkowa wytwornica wody lodowej — sprężarki śrubowe, skraplacz chłodzony wodą:

a) nośnik chłodu — woda 3,8-4,0 b) nośnik chłodu — wodny roztwór glikolu 3,6-3,8 c) nośnik chłodu — wodny roztwór glikolu z funkcją free cooling 5,4-5,7

Nr 201 — 10944 — Poz. 1240

Sprężarkowa wytwornica wody lodowej — sprężarki przepływowe, skraplacz chłodzony wodą:

a) nośnik chłodu — woda

b) nośnik chłodu — wodny roztwór glikolu

c) nośnik chłodu — wodny roztwór glikolu z funkcją free cooling

Bromolitowa jednostopniowa wytwornica wody lodowej zasilana wodą o temperaturze 957C

Bromolitowa jednostopniowa wytwornica wody lodowej zasilana parą wodną o nadciśnieniu 2,0 bar

Tabela 2. Wartości sprawności transportu energii chłodniczej qc,d

Rodzaj systemu rozdziału

Chłodzenie bezpośrednie — zdecentralizowane | Klimatyzator monoblokowy ze skraplaczem chłodzonym 1,0 powietrzem 2 Klimatyzator monoblokowy ze skraplaczem chłodzonym wodą 1,0 Klimatyzator rozdzielony (split) ze skraplaczem chłodzonym 1,0 powietrzem wodą

chłodzonym powietrzem chłodzonym wodą j

Chłodzenie bezpośrednie — scentralizowane

18 _ | Jednoprzewodowa instalacja powietrzna | 0,90 |

Chłodzenie pośrednie

Instalacja wody lodowej 5/12'C: a) układ prosty (bez podziału na obiegi) b) układ z podziałem na obieg pierwotny i wtórny

c) układ zasilający belki chłodzące (15/18'C)

Lp. P Parametry zasobnika buforowego i jego usytuowanie I

Bufor w systemie chłodniczym o parametrach 6/12%C wewnątrz osłony termicznej budynku

2 | Bufor w systemie chłodniczym o parametrach 6/12?C wewnątrz 0,91-0,95 osłony termicznej budynku

3 | Bufor w systemie chłodniczym o parametrach 15/18%C 0,95-0,99 wewnątrz osłony termicznej budynku 4 | Bufor w systemie chłodniczym o parametrach 15/18?C 0,93-0,97 wewnątrz osłony termicznej budynku

Brak zasobnika buforowego 01,00 |

Tabela 4. Wartości sprawności regulacji i wykorzystania chłodu

C,e Rodzaj instalacji i jej wyposażenie

przelotowymi przy odbiornikach:

m Instalacja wody lodowej z termostatycznymi zaworami

Nr 201 — 10945 — Poz. 1240

a) regulacja skokowa 0,92 b) regulacja ciągła 0,94

Instalacja wody lodowej z zaworami trójdrogowymi przy

odbiornikach: a) regulacja skokowa b) regułacja ciągł

3.2. Zapotrzebowanie ciepła/chłodu użytkowego dla ogrzewania, chłodzenia i wentylacji

Do obliczeń zapotrzebowania na energię końcową dla potrzeb ogrzewania i chłodzenia budynku wykorzystuje się prostą metodę obliczeń miesięcznych, której model matematyczny jest oparty na bilansach energii w stanie pseudoustalonym — podobnie jak w punkcie 3.2 załącznika nr 5 do rozporządzenia. Metoda obliczeń umożliwia wyznaczenie miesięcznych wartości zużycia ciepła na cele ogrzewania lub chłodu dostarczanego bezpośrednio do wydzielonej strefy cieplnej budynku o regulowanej wartości temperatury powietrza wewnętrznego. W wykorzystywanej metodzie efekty dynamiczne w bilansowaniu budynku uwzględniane są poprzez wprowadzenie współczynników korekcyjnych. Przewiduje się dwa przypadki dla wydzielonych stref cieplnych budynku o regulowanej wartości temperatury powietrza wewnętrznego: a) budynek jednostrefowy ©0 regulowanej wartości temperatury powietrza wewnętrznego, b) budynek wielostrefowy o różnych wartościach regulowanej temperatury powietrza wewnętrznego stref bez wzajemnego oddziaływania na siebie tych stref.

Zastosowanie metody obliczeń dla pojedynczej strefy w budynku o różnych funkcjach użytkowych wymaga zastosowania średniej ważonej temperatury. W tym przypadku regulowane wartości temperatury dla ogrzewania wyznaczane są z zależności:

2 Ap O s.H set OH set = —— (2.16) natomiast dla chłodzenia: 2 Ay „O, S,C „set 4, | (2.17)

— Ś int,C,seż "7 DZZ s

gdzie: powierzchnia użytkowa pojedynczej strefy s temperatura zadana (obliczeniowa) strefy s dla trybu ogrzewania

fs temperatura zadana (obliczeniowa) strefy s dla trybu chłodzenia

Obliczenia dla budynku wielostrefowego bez uwzględnienia oddziaływań termicznych i powietrznych między strefami prowadzone są jak dla pojedynczych stref. Powierzchnia styku poszczególnych stref traktowana jest jako powierzchnia adiabatyczna.

Nr 201 — 10946 — Poz. 1240

3.2.1. Ogrzewanie i wentylacja

Ilość ciepła niezbędnego dla pokrycia potrzeb ogrzewczych budynku dla każdej jego strefy w danym miesiącu w przypadku ogrzewania ciągłego wyznaczana jest z zależności:

Qu na 5 LH mtcom 7 Luma 7 UPRA (2.18) natomiast w przypadku ogrzewania z przerwami:

QHnd 7 QH nd interm (2.19)

Oznaczenia jak we wzorze (1.8) zamieszczonym w załączniku nr 5 do rozporządzenia, przy czym: inferm — oznacza z przerwami.

3.2.2. Chłodzenie i wentylacja

Ilość chłodu niezbędnego dla pokrycia potrzeb chłodniczych budynku dla każdej jego strefy w danym miesiącu w przypadku chłodzenia ciągłego wyznaczana jest z zależności:

Oc nd = Oc nd.cont = | — URU (2.20) natomiast w przypadku chłodzenia z przerwami:

Qc.nd F Qc.nd.interm (2.20.1)

gdzie:

ilość chłodu niezbędna na pokrycie potrzeb chłodzenia budynku (lokalu| kWh/m-c mieszkalnego, strefy) w okresie miesięcznym

ilość chłodu niezbędna na pokrycie potrzeb chłodzenia ciągłego budynku (lokalu

Qcht całkowity przepływ ciepła przez przenikanie i wentylację dla trybu chłodzenia w | kWh/m-c okresie miesięcznym

Oce całkowite zyski ciepła dla trybu chłodzenia w okresie miesięcznym kWh/m-c

CJs współczynnik efektywności wykorzystania strat ciepła w trybie chłodzenia ONES

Qcnd,cont

Qcnd,interm

3.2.3. Całkowite straty i zyski ciepła

Dla każdej strefy budynku oraz dla każdego miesiąca całkowite straty ciepła wyznaczane są z równania:

Qn 7 Qu F Qve (2.21)

natomiast całkowite zyski ciepła z zależności:

Qgn = Qint * Qsol (2.21.1)

przez przenikanie i wentylację w okresie miesięcznym

Nr 201 — 10947 — Poz. 1240

przenikanie w okresie miesięcznym kWh/m-c całkowity przepływ ciepła przez wentylację w okresie miesięcznym

całkowite zyski ciepła w okresie miesięcznym kwh/m-c

wewnętrzne zyski ciepła w okresie miesięcznym kWh/m-c

zyski ciepła od promieniowania słonecznego przez przegrody przezroczyste w | kWh/m-c okresie miesięcznym

|Qm |

3.2.4. Długość sezonu ogrzewczego i chłodniczego

3.2.4.1, Sezon ogrzewczy

Długość sezonu ogrzewczego wyznacza się według zasad podanych w punkcie 3.2.1.2 załącznika nr 5 do rozporządzenia.

3.2.4.2. Sezon chłodniczy

Długość sezonu chłodniczego niezbędna do wyznaczenia czasu pracy elementów instalacji chłodniczej budynku (w szczególności: pomp, wentylatorów, agregatów chłodniczych) może być wyznaczona z zależności:

12 Lę=$fem (2.22) m=l

Część miesiąca będąca składową sezonu chłodniczego dla budynku — fęm, może być wyznaczona w oparciu o udział potrzeb chłodniczych budynku - %. W metodzie tej w pierwszej kolejności wyznaczany jest udział graniczny potrzeb cieplnych:

1 | a, +1 —| =—— (2.23)

Ze ac

Dla m-tego miesiąca analizowana jest wielkość 1/%c 1 na tej podstawie określana jest wartość

fm dla każdego miesiąca - według następującej procedury:

— wartość 1/%C na początku miesiąca m-tego Jest ona obliczana jako średnia arytmetyczna wartości 1/%, miesiąca m-tego i miesiąca poprzedzającego (np. dla stycznia miesiącem poprzedzającym jest grudzień);

— wartość 1/%0 na końcu miesiąca m-tego Jest ona obliczana jako średnia arytmetyczna wartości 1/% miesiąca m-tego i miesiąca następnego (np. dla stycznia miesiącem następnym jest luty, a dla grudnia styczeń);

— mniejszą w dwóch wyżej obliczonych wielkości oznacza się (1/%c); a większą (1/%)2; Uwaga: jeżeli wystąpi ujemna wartość 1/%, to zastępuje się ją wartością dodatnią 1/%: najbliższego mieStąca.

Wyznaczenie względnej długości czasu chłodzenia w m-tym miesiącu: — jeżeli (1/50) < (1/%Y6)iim, to cały miesiąc jest częścią sezonu chłodzenia, fc. = 1; — jeżeli (1/%c)1 > (1/%0)iim, to cały miesiąc nie jest częścią sezonu chłodzenia, fe,m = 0;

Nr 201 — 10948 — Poz. 1240

— w przeciwnym przypadku tylko ułamek m-tego miesiąca jest częścią sezonu chłodzenia, co wyznacza się następująco:

o jeżeli (1/40) > (Wym, to fc= 0,5 * [MW/Y0im- AANTAŁ) - ych; o jeżeli (1/50) £ (U/%0)im, to fc= 0,5 + 0,5: [M/70im - A/0NIA562 - U/%0.

3.2.5. Miesięczne straty/zyski przez przenikanie ciepła przez przegrody

3.2.5.1. Ogrzewanie

Ilość ciepła przenikającego w danym miesiącu sezonu ogrzewczego w strefie budynku z wyznaczana jest z zależności:

Q, Hg Busa —8.):tv" 107 [kWh/miesiąc] (2.24)

Współczynnik strat ciepła Had wyznaczany jest dla wszystkich przegród strefy budynku, przez które następuje przenikanie ciepła zgodnie z punktem 3.2.3 załącznika nr 5 do rozporządzenia.

3.2.5.2. Chłodzenie

Ilość ciepła przenikającego w danym miesiącu sezonu chłodniczego w strefie budynku z wyznaczana jest z zależności:

Q, =H, zj (Bue.c —8,)*tv*10* [kWh/miesiąc] (2.25)

Współczynnik zyskówi/strat ciepła H;.ag; wyznaczany jest dla wszystkich przegród strefy budynku, przez które następuje przenikanie ciepła zgodnie z punktem 3.2.3 załącznika nr 5 do rozporządzenia.

3.2.6. Miesięczne straty/zyski ciepła związanego z wentylacją 3.2.6.1. Tryb pracy - ogrzewanie

Ilość ciepła przepływającego w danym miesiącu sezonu ogrzewczego w strefie budynku związanego z wentylacją strefy budynku wyznaczana jest z zależności:

Q, = Hg Ge —0.):1,710” [kWh/miesiąc] (2.26) Współczynnik strat ciepła przez wentylację Hyeadg wyznaczany jest dla wszystkich stref budynku, do których następuje przepływ powietrza zgodnie z punktem 3.2.5 załącznika nr 5 do rozporządzenia.

3.2.6.2. Tryb pracy - chłodzenie

Ilość ciepła przepływającego w danym miesiącu sezonu chłodniczego w strefie budynku związanego z wentylacją strefy budynku wyznaczana jest z zależności:

Nr 201 — 10949 — Poz. 1240

Q, = Hg (Busuc -0.)-1,'10” [kWh/miesiąc] (2.27)

Współczynnik zyskówi/strat ciepła przez wentylację Fe ad; wyznaczany jest dla wszystkich stref budynku, do których następuje przepływ powietrza zgodnie z punktem 3.2.5 załącznika nr 5 do rozporządzenia.

3.2.7. Zyski ciepła od nasłonecznienia 3.2.7.1. Zakres obliczeń

Obliczenia zysków ciepła od nasłonecznienia dla strefy budynku uwzględniają:

e Orientację przegród nasłonecznionych w strefie budynku, Powierzchnię efektywną przegród nasłonecznionych w strefie budynku, Współczynniki absorpcji i transmisji promieniowania dla poszczególnych przegród, Współczynniki przenikania ciepła dla poszczególnych przegród, Obecność stałych i ruchomych elementów zacieniających.

3.2.7.2. Całkowite zyski ciepła od nasłonecznienia

Całkowite zyski ciepła od nasłonecznienia w danym miesiącu dla danej strefy budynku wyznaczane są z zależności:

Qu - -|7 O, mn,k + > (- b, I soł „mn.u „I | * lm j l 0” [KWh/m-c] (2.28)

wartość średnia miesięczna strumienia ciepła przekazywanego przez źródło k promieniowania słonecznego wartość średnia miesięczna strumienia ciepła przekazywanego przez Źródło promieniowania słonecznego zlokalizowanego w przyległej strefie o nieregulowanej temperaturze

współczynnik korekcyjny dla przyległej strefy o nieregulowanej temperaturze sam b, CEE długość miesiąca

3.2.7.3. Cząstkowe zyski ciepła od nasłonecznienia Zyski ciepła od nasłonecznienia w danym miesiącu dla danej strefy budynku dła poszczególnych kategorii tych zysków wyznaczane są zgodnie z procedurą:

u Zyski ciepła dla poszczególnych elementów obudowy budynku:

O rk = Ft ob „k A sot „k I tk = FP, (2.28.1)

gdzie:

Nr 201 — 10950 — Poz. 1240

współczynnik zacienienia powierzchni nasłonecznionej k związany z zewnętrznymi elementami zacieniającymi

efektywne pole powierzchni nasłonecznionej k ssa A, ik średnia miesięczna wartość promieniowania słonecznego na powierzchnię k, Lu dla danej orientacji przegrody oraz jej kąta nachylenia BEM

współczynnik kierunkowy dla danej przegrody k i powierzchni nieba

— strumień ciepła oddawanego przez przegrodę k w kierunku nieba na iz — promieniowania

gdzie: Fak współczynnik zacienienia powierzchni nasłonecznionej k związany z a ruchomymi elementami zacieniającymi

ENIE przepuszczalności energii promieniowania słonecznego dla | gl, przegrody k

współczynnik uwzględniający udział powierzchni ramy w całkowitej |

powierzchni przegrody nasłonecznionej k całkowite pole powierzchni przegrody nasłonecznionej k

D, = RU 4. h,AQ,, (2.28.3)

gdzie:

R współczynnik oporu cieplnego zewnętrznej powierzchni przegrody SE

współczynnik przenikania ciepła dla przegrody W/(mK)

pole powierzchni przegrody nasłonecznionej

h współczynnik zewnętrznego promieniowania cieplnego W/(m K)

średnia różnica temperatur powietrza zewnętrznego i nieba

h, =4eo(0, +273)" (2.28.4)

gdzie:

emisyjność powierzchni zewnętrznej przegrod - czes stała Stefana-Boltzmanna w/(m?K")

średnia arytmetyczna temperatura powierzchni przegrody i nieba

3.2.8. Wewnętrzne zyski ciepła 3.2.8.1. Zakres obliczeń

Obliczenia wewnętrznych zysków ciepła dla strefy budynku obejmują: e Zyski ciepła od osób użytkujących strefę budynku, e Zyski ciepła od oświetlenia,

Nr 201 — 10951 — Poz. 1240

e Zyski ciepła od instalacji rurowych prowadzonych w budynku, e Zyski ciepła od urządzeń i procesów zachodzących w budynku.

3.2.8.2. Całkowite wewnętrzne zyski ciepła

Całkowite wewnętrzne zyski ciepła w danym miesiącu dla danej strefy budynku wyznaczane są z zależności:

-3 Q,, = p O nn.k + >, (i w b, in„mn „uł | ' ly 1 0 [kWh/m-c] (2.29) k I gdzie: ©. k wartość średnia miesięczna strumienia ciepła przekazywanego przez źródło k MP, wewnętrznego źródła ciepła td) wartość średnia miesięczna strumienia ciepła przekazywanego przez

int, mn, „u „/

wewnętrzne źródło ciepła zlokalizowanego w przyległej strefie o nieregulowanej temperaturze

współczynnik korekcyjny dla przyległej strefy o nieregulowanej temperaturze - r, długość miesiąca h

3.2.8.3. Cząstkowe wewnętrzne zyski ciepła

Wewnętrzne zyski ciepła w danym miesiącu dla danej strefy budynku dla poszczególnych kategorii tych zysków wymienionych w pkt. 3.2.8.1 wyznaczane są zgodnie z procedurą podaną we wzorze (1.26) załącznika nr 5 do rozporządzenia.

3.2.9. Parametry dynamiczne budynku

3.2.9.1, Współczynnik efektywności wykorzystania zysków ciepła dla ogrzewania

Współczynnik efektywności wykorzystania zysków ciepła w trybie ogrzewania wyznaczany jest według pkt 3.2.1.1 załącznika nr 5 do rozporządzenia.

dla 7, — Śro ź1 H ht 1- zy Tam = Tdi „s R (2.30) H dla 471: ady TH „gn a, +1 (2.31)

dla 74<0:

Nr 201 — 10952 — Poz. 1240

1 UżiuPm (2.32)

Współczynnik ay wyznaczany jest dla budynku lub strefy budynku w funkcji stałej czasowej określanej według zależności 1.10.1-1.10.3 załącznika nr 5 do rozporządzenia.

3.2.9.2. Współczynnik efektywności wykorzystania strat ciepła dla chłodzenia

Współczynnik efektywności wykorzystania strat ciepła w trybie chłodzenia wyznaczany jest z zależności:

dla 7, = Śrem źliy, >0 C ht _ lrc" Tcjs w |-yte*D (2.33) dla x=1: a cs 7 a. +1 (2.34) dla %c<0: Tc, 71 (2.35)

Współczynnik a, wyznaczany jest dła budynku lub strefy budynku w funkcji stałej czasowej określanej według zależności 1.10.1-1.10.3 załącznika nr 5 do rozporządzenia, przy czym zamiast indeksu p należy wstawić c.

3.2.10. Parametry wewnętrzne 3.2.10.1. Założenia wstępne

W przyjętej metodzie obliczeniowej opartej na bilansach miesięcznych potrzeb ogrzewczych i chłodniczych strefy budynku dopuszcza się następujące sytuacje obliczeniowe: e Ciągłe lub pseudociągłe ogrzewanie lub chłodzenie strefy przy zadanej temperaturze wewnętrznej, « Osłabienie nocne lub weekendowe o zmiennej zadanej temperaturze lub z wyłączeniem funkcji ogrzewania/chłodzenia, e Okresy wyłączenia (Święta).

3.2.10.2. Praca ciągła systemu ogrzewania/chłodzenia W trybie pracy ciągłej przyjmuje się stałą wartość zadanej temperatury dla okresu ogrzewania: OjuHse. — temperatura minimalna, i chłodzenia: Oju,csei — temperatura

maksymalna.

3.2.10.3. Praca pseudociągła systemu ogrzewania/chłodzenia

Nr 201 — 10953 — Poz. 1240

Ogrzewanie/chłodzenie strefy budynku z przerwami może być traktowane jako ogrzewanie/chłodzenie w trybie ciągłym w dwóch przypadkach: « Jeżeli różnica temperatury nastawionej dla normalnego trybu pracy i trybu zredukowanego jest mniejsza niż 3 K, e Jeżeli stała czasowa strefy budynku jest mniejsza niż 0,2 czasu trwania najkrótszego z osłabień ogrzewania lub chłodzenia.

W tym wypadku temperatura wewnętrzna obliczeniowa jest średnią czasową temperatur zadanych dla normalnego i osłabionego trybu pracy ogrzewania i chłodzenia.

W sytuacji, gdy stała czasowa budynku jest większa co najmniej trzykrotnie od czasu trwania najdłuższego osłabienia, jako temperaturę obliczeniową wewnętrzną przyjmuje się temperaturę normalnego trybu pracy ogrzewania/chłodzenia strefy budynku.

3.2.11. Zbiór danych klimatycznych

Niezbędne dane klimatyczne: « _ Średnia miesięczna temperatura powietrza zewnętrznego ['C], u Średnie wartości promieniowania słonecznego padającego na powierzchnie o różnej orientacji, pod różnym kątem [W/m']. Wartości powyższe wyznaczane są w oparciu o dostępne dane godzinowe.

Obowiązujące bazy danych klimatycznych są dostępne na stronie Biuletynu Informacji Publicznej ministerstwa obsługującego ministra właściwego do spraw budownictwa, gospodarki przestrzennej i mieszkaniowej, zgodnie z procedurami zawartymi w PN-EN ISO 15927-4. Dane te winny zawierać co najmniej: « Temperaturę termometru suchego, «e Natężenie promieniowania słonecznego bezpośredniego i rozproszonego na powierzchnię poziomą, e Wilgotność względną, zawartość wilgoci w powietrzu lub temperaturę termometru mokrego, e Prędkość wiatru zmierzoną na wysokości 10 m.

Dodatkowo konieczna jest znajomość długości i szerokości geograficznej oraz wysokości położenia stacji meteorologicznej oraz dzień tygodnia początku roku (1 stycznia). Metody

obliczeń i prezentacji danych klimatycznych zawarte są w PN-EN ISO 15927-1.

3.2.12. Roczne zapotrzebowanie ciepła/chłodu użytkowego dla ogrzewania/chłodzenia budynku

3.2.12.1. Strefa budynku

Ilość ciepła niezbędnego dla pokrycia potrzeb ogrzewczych budynku dla każdej jego strefy w roku wyznaczana jest z zależności:

Qp naa = 2 Op nai (2.36)

Nr 201 — 10954 — Poz. 1240

Ilość chłodu niezbędnego dla pokrycia potrzeb chłodniczych budynku dla każdej jego strefy w roku wyznaczana jest z zależności:

Qund.a 7 ŻDcna, j (2.37)

3.2.12.2. Strefy budynku obsługiwane przez wspólny system

Ilość ciepła niezbędnego dla pokrycia potrzeb ogrzewczych stref budynku z obsługiwanych przez wspólny system wyznaczana jest z zależności:

Op nd.a,: = >, Qy „ad a,z (2.3 8)

Ilość chłodu niezbędnego dła pokrycia potrzeb chłodniczych stref budynku z obsługiwanych przez wspólny system wyznaczana jest z zależności:

Qcndazs 7 DDcniaz (2.39)

4. Zapotrzebowanie na energię końcową na przygotowanie ciepłej wody użytkowej

4.1. Wyznaczenie rocznego zapotrzebowania na energię końcową

Qk.w = Qwnd/Nw.tot kWh/miesiąc (2.40) gdzie Tw tot = Nw,s' TWd” NW,” Twe (2.41)

Oznaczenia jak we wzorze (1.28) załącznika nr 5 do rozporządzenia.

Uwaga: jeżeli istnieje kilka nośników energii lub kilka wydzielonych instalacji, obliczenia przeprowadza się oddzielnie dla każdego przypadku. Sprawności cząstkowe uwzględnione we wzorze (2.40) oraz dane do wzoru (2.41) należy wyznaczać w oparciu o:

a) obowiązujące przepisy,

b) dokumentację techniczną budynku i instalacji oraz urządzeń,

c) wiedzę techniczną oraz wizję lokałną obiektu,

d) dostępne dane katalogowe urządzeń, elementów instalacji ogrzewczej i ciepłej

wody użytkowej obiektu,

lub według zasad podanych w punkcie 4.1 załącznika nr 5 do rozporządzenia.

4.2. Wyznaczenie rocznego (miesięcznego) zapotrzebowania na energię użytkową Ów nd = Vcwi'Li 'cw'pw " (dcw - Bo) kę "tuz /(1000:3 600) kWh/rok (2.42)

gdzie: oznaczenia jak we wzorze (1.29) załącznika nr 5 do rozporządzenia.

Nr 201 — 10955 — Poz. 1240

Jednostkowe dobowe zużycie ciepłej wody użytkowej należy przyjmować na podstawie dokumentacji projektowej, pomiarów zużycia w obiekcie istniejącym lub w przypadku braku danych na podstawie Tabeli 5. Należy jednak przeanalizować realny czas użytkowania urządzeń czerpalnych ciepłej wody w ciągu roku.

Tabela 5. Jednostkowe dobowe zużycie ciepłej wody użytkowej dla różnych typów budynków Vęw Jednostka Jednostkowe dobowe

Rodzaje budynków odniesienia | zużycie ciepłej wody Vew 0 temperaturze 55" C

[dm*/(j.o.)- doba nki mieszkalne:

I Budynki jednorodzinne [mieszkaniec] l

„1. .2. _ | Budynki wielorodzinne [mieszkaniec]

2.1. Hotele z gastronomią [miejsce noclegowe

2.2. Hotele pozostałe noclegowe]

Schroniska, pensjonaty, [miejsce noclegowe] Budynki koszarowe, areszty śledcze, budynki [łóżko] 00

7 5 zakwaterowania na terenie zakładu karnego 7 2 3

3. Inne budynki:

Szkoły ucze | 8] .3. _ | Budynki biurowe, produkcyjne i magazynowe [pracownik] | | 70 | Budynki handlowe Budynki gastronomii i usług | [pracownik] | | | 30. |

Dworce kolejowe, lotniska, muzea, hale [pasażer/zwiewystawiennicze dzający]

Objaśnienia:

DW przypadku zastosowania w budynkach wielorodzinnych wodomierzy mieszkaniowych do rozliczania opłat za ciepłą wodę, podane wskaźniki jednostkowe ilości ciepłej wody należy zmniejszyć o 20%.

12 5 0 0 3.1. _ | Szpitale [ióżko] 7 5 0 5

5. Zapotrzebowanie na energię końcową na potrzeby oświetlenia wbudowanego

5.1. Roczne zapotrzebowanie na energię końcową na oświetlenie Ez, oblicza się według wzoru:

Ek.r= EL;' Ag kWh/rok (2.43) gdzie: pe roczne jednostkowe zapotrzebowanie na energię do oświetlenia j-tego |kWh/(m'rok)

pomieszczenia, straty na sieci rozprowadzającej i na przekaźnikach w budynku są pomijane

Roczne jednostkowe zapotrzebowanie na energię użytkową do oświetlenia Er; w poszczególnych pomieszczeniach lub budynku oblicza się według wzoru:

Nr 201 — 10956 — Poz. 1240

EL= Fe- Pn/1000-[(tp * Fo *Fp) + (tu' Fo)] — kWh/m?rok (2.44)

moc jednostkowa opraw oświetlenia podstawowego wbudowanego w danym wnętrzu lub budynku użyteczności publicznej przyjmowana na podstawie projektu oświetlenia budynku lub na podstawie § 180a przepisów techniczno- -budowlanych

współczynnik uwzględniający obniżenie natężenia oświetlenia do poziomu wymaganego, obliczany ze wzoru (2.45). W przypadku braku regulacji prowadzącej do utrzymywania natężenia oświetlenia na poziomie wymaganym wartość współczynnika Fe wynosi 1.

współczynnik uwzględniający nieobecność użytkowników w miejscu pracy, zgodnie z tabelą 8

współczynnik uwzględniający wykorzystanie światła dziennego w oświetleniu, odnie z tabelą 7

Uwaga: jeżeli istnieje kilka wydzielonych instalacji oświetleniowych, obliczenia przeprowadza się oddzielnie dla każdego przypadku. Wartości cząstkowe uwzględnione we wzorze (2.44) należy wyznaczać w oparciu o:

a) obowiązujące przepisy,

b) dokumentację techniczną budynku i instalacji oraz urządzeń elektrycznych,

c) wiedzę techniczną oraz wizję lokalną obiektu,

d) dostępne dane katalogowe urządzeń i elementów instalacji oświetleniowej.

W przypadku braku danych dla budynków istniejących można korzystać odpowiednio z tabel 6-8.

Tabela 6. Roczne uśrednione czasy użytkowania oświetlenia w budynkach niemieszkalnych

Typ budynku

Czas użytkowania oświetlenia w ciągu roku [h/rok]

tp tN to 5 Dworce kolejowe, lotniska, 2000 4000 5 | muzea, hale wystawiennicze

3000

2000 5000

Typ budynku

Biura, dworce kolejowe, lotniska, muzea, hale Regulacja światła wystawiennicze z uwzględnieniem światła dziennego

Budynki handlowe, budynki gastronomii i usług 3 Szkoły, szpitale Regulacja światła

z uwzględnieniem światła dziennego Założono, że co najmniej 60 % mocy instalowanej jest sterowane.

Nr 201 — 10957 — Poz. 1240

Tabela 8. Uwzględnienie wpływu nieobecności pracowników w miejscu pracy

_lp |... Typbudynku ___—_—_ | Rodzajregułacji _ | fo Biura, szkoły |, Ręczna |_| 10 | | pieaycaa | _08—

Budynki handlowe, gastronomii i usług, dworce Ręczna 1.0 Em kolejowe, lotniska, muzea, hale wystawiennicze 19 | Szpitale | Ręczna (częściowo automat.) | ___ 0.8 |

W przypadku automatycznej regulacji co najmniej jeden czujnik obecności powinien być zainstalowany w pomieszczeniu, a w pomieszczeniach dużych co najmniej jeden czujnik obecności na 30 m”. Założono, że w przypadku automatycznej regulacji co najmniej 60 % mocy instalowanej jest sterowane.

5.2. Współczynnik uwzględniający obniżenie poziomu natężenia oświetlenia do poziomu wymaganego oblicza się według wzoru:

Fc = (1 + MF)/2 (2.45) gdzie: Współczynnik utrzymania poziomu natężenia oświetlenia, przyjmowany na podstawie projektu, gdy stosowana jest regulacja natężenia oświetlenia, w

praktyce jego wartość wynosi przeważnie 0,8-0,9; gdy nie zastosowano regulacji jmuje się 1,0.

5.3. Średnią ważoną moc jednostkową budynku ocenianego PJ i średnio ważone zapotrzebowanie na energię elektryczną użytkową E ; 9 oświetlenia wbudowanego w budynku ocenianym oblicza się według wzorów:

Ps=[Z(P; 'Ag)l/ ZAr W/m? (2.46) gdzie:

Moc jednostkowa opraw oświetlenia podstawowego zainstalowana w j-tym pomieszczeniu

Powierzchnia użytkowa j-tego pomieszczenia

E, = [2 (En; *Agi)]/ ZAr kWh/(m?rok) (2.47)

gdzie:

KWAJGnrok)

6. Wyznaczenie rocznego zapotrzebowania na energię pomocniczą

Energia pomocnicza jest niezbędna w tym przypadku do utrzymania w ruchu systemów

technicznych ogrzewania, chłodzenia i wentylacji oraz przygotowania ciepłej wody

użytkowej. Jako energia pomocnicza jest wykorzystywana energia elektryczna, która w

przyjętej metodzie oceny jest energią końcową, przeliczoną na energię pierwotną wg

zależności 1.3 i 1.4 załącznika nr 5 do rozporządzenia.

W przyjętej metodzie oceny energia pomocnicza jest przeznaczona:

— w systemie ogrzewania do napędu: pomp obiegowych, pompy ładującej bufor, palnika, pompy obiegowej w systemie solarnym, pomp obiegów wtórnych, sterowników i napędów wykonawczych,

Nr 201 — 10958 — Poz. 1240

— w systemie chłodzenia do napędu: pomp obiegowych, pompy ładującej bufor, pompy obiegowej skraplacza wodnego, pomp obiegów wtórnych, sterowników i napędów wykonawczych,

— w systemie przygotowania ciepłej wody do napędu: pompy cyrkulacyjnej, pompy ładującej zasobnik, pompy obiegowej w systemie solarnym, sterowników i napędów wykonawczych,

— w systemie wentylacji mechanicznej do napędu: wentylatorów, urządzeń do odzysku ciepła, sterowników i napędów wykonawczych.

Wyznaczenie zapotrzebowania na energię pomocniczą: — system ogrzewania i wentylacji według wzorów (1.30) i (1.31)i tabeli 19 załącznika nr 5 do rozporządzenia;

— system chłodzenia i wentylacji

Eepomc = Zi Payti * tei "107 kWh/rok (2.48)

Eepom v = Zi qel,vi * At" teqi 107 kWh/rok (2.49)

zapotrzebowanie mocy elektrycznej do napędu i-tego urządzenia pomocniczego w Ww systemie chłodzenia

zapotrzebowanie mocy elektrycznej do napędu i-tego urządzenia pomocniczego w W/m systemie wentylacji, odniesione do powierzchni użytkowej (ogrzewanej)

czas działania urządzenia pomocniczego w ciągu roku, zależny od programu eksploatacji budynku (instalacji)

gdzie:

— system przygotowania ciepłej wody użytkowej według wzoru (1.32)i tabeli 19 załącznika nr 5 do rozporządzenia.

Uwaga: w przypadku kilku wydzielonych instalacji, obliczenia przeprowadza się oddzielnie dla każdego przypadku. Dane do wzorów (1.30-1.32) załącznika nr 5 do rozporządzenia oraz (2.48) i (2.49) należy wyznaczać w oparciu o:

a) obowiązujące przepisy,

b) dokumentację techniczną budynku i instalacji oraz urządzeń,

c) wiedzę techniczną oraz wizję lokalną obiektu,

d) dostępne dane katalogowe urządzeń, elementów instalacji ogrzewczej i ciepłej wody

użytkowej obiektu,

Przy braku danych można korzystać odpowiednio z tabeli 19 w załączniku nr 5 do rozporządzenia.

Nr 201 — 10959 — Poz. 1240 Załącznik nr 7

1. Wytyczne do określania charakterystyki energetycznej budynku, lokalu mieszkalnego i części budynku stanowiącej samodzielną całość techniczno-użytkową

Określenie charakterystyki energetycznej budynku mieszkalnego jest uzależnione od rodzaju budynku i charakteru części budynku i lokali mieszkalnych zlokalizowanych w tym budynku. Wydziela się trzy zasadnicze przypadki:

— budynek mieszkalny jednorodzinny (wolno stojący, dwurodzinny, szeregowy),

— budynek mieszkalny wielorodzinny wyłącznie z lokalami mieszkalnymi;

— budynek mieszkalny wielorodzinny z lokalami mieszkalnymi i częściami budynku o innej funkcji.

Dla części wyłącznie mieszkalnej budynku mieszkalnego obliczenia charakterystyki

energetycznej przeprowadza się przy następujących warunkach:

— obliczenia zapotrzebowania na energię użytkową do ogrzewania i wentylacji wykonuje się dla normatywnych warunków użytkowania oraz w oparciu o dane klimatyczne z bazy danych dla najbliższej stacji meteorologicznej,

— w obliczeniach nie uwzględnia się okresowego obniżania temperatury w pomieszczeniach,

— obliczeniowe zapotrzebowanie na energię użytkową dla ogrzewania i wentylacji dla lokalu mieszkalnego reprezentatywnego w budynku jest takie samo jak całej części mieszkalnej budynku,

— jeżeli budynek posiada wspólną instalację ogrzewczą i wspólne źródło ciepła, to obliczeniowe zapotrzebowanie na energię końcową i pierwotnej dla lokalu mieszkalnego reprezentatywnego w budynku jest takie samo jak części mieszkalnej budynku,

— jeżeli budynek nie posiada wspólnej instalacji ogrzewczej i wspólnego źródło ciepła, to obliczeniowe zapotrzebowanie na energię końcową i pierwotną dla każdego lokalu mieszkalnego w budynku należy przeprowadzić oddzielnie, uwzględniając rodzaj instalacji ogrzewczej i rodzaj źródła ciepła,

— dla określenia wewnętrznych zysków ciepła przyjmuje się normatywny sposób użytkowania lokali mieszkalnych dla reprezentatywnego tygodnia ( tabele 1 i 2),

— przy obliczaniu zapotrzebowania na energię do przygotowania ciepłej wody użytkowej uwzględnia się współczynnik zmniejszający wynikający z nieobecności użytkowników w wysokości 0,9,

— zyski ciepła wynikające ze strat ciepła przewodów instalacji ogrzewania i ciepłej wody użytkowej oraz zużywanej ciepłej wody dolicza się do wewnętrznych zysków ciepła w czasie trwania sezonu ogrzewania.

Jeżeli w budynku mieszkalnym występuje część budynku o innej funkcji (np. usługowej), to

tę część budynku traktuje się jako część budynku stanowiącą samodzielną całość techniczno-

-użytkową. Dla tej części budynku mieszkalnego obliczenia charakterystyki energetycznej

przeprowadza się przy następujących warunkach:

— w obliczeniach nie uwzględnia się okresowego obniżania temperatury w pomieszczeniach,

Nr 201 — 10960 — Poz. 1240

— obliczeniowe zapotrzebowanie na energię użytkową dla ogrzewania i wentylacji dla lokalu usługowego reprezentatywnego w budynku jest takie samo jak całej części usługowej budynku,

— jeżeli budynek posiada wspólną instalację ogrzewczą i wspólne źródło ciepła, to obliczeniowe zapotrzebowanie na energię końcową i pierwotną dla lokalu użytkowego reprezentatywnego w budynku jest takie samo jak części budynku stanowiącej samodzielną całość techniczno-użytkową,

— jeżeli budynek nie posiada wspólnej instalacji ogrzewczej i wspólnego Źródło ciepła, to obliczeniowe zapotrzebowanie na energię końcową i pierwotną dla każdej części usługowej w budynku należy przeprowadzić oddzielnie, uwzględniając rodzaj instalacji ogrzewczej i rodzaj źródła ciepła,

— dla określenia wewnętrznych zysków ciepła oraz strumienia powietrza wentylacyjnego w przypadku wentylacji mechanicznej, przyjmuje się normatywny sposób użytkowania lokalu usługowego dla reprezentatywnego tygodnia,

— przy obliczaniu zapotrzebowania na energię do przygotowania ciepłej wody użytkowej uwzględnia się współczynnik zmniejszający wynikający z nieobecności użytkowników, jest on funkcją czasu użytkowania lokalu w ciągu roku (jednostkowe dobowe zużycie wg tabeli 5 załącznika nr 6 do rozporządzenia, przykładowe wartości podano w tabeli 7 niniejszego załącznika),

— zyski ciepła wynikające ze strat ciepła przewodów instalacji centralnego ogrzewania i ciepłej wody użytkowej oraz zużywanej ciepłej wody dołicza się do wewnętrznych zysków ciepła w czasie trwania sezonu ogrzewania.

Charakterystyka energetyczna budynku mieszkalnego łącznie z częścią stanowiącą samodzielną całość techniczno-użytkową (np. z lokalami usługowymi) jest wyznaczana jako wartość uśredniona (EP) z części mieszkaniowej i części usługowej według zależności:

EP, = Z; (EP; * Ag;) /ZpAgi [KWh/(m'rok)]

gdzie: EP; — charakterystyka energetyczna i-tej części budynku, Ag; — powierzchnia użytkowa ogrzewana i-tej części budynku.

Uzyskaną w wyniku obliczeń wartość wskaźnika EP porównuje się z odpowiednią wartością referencyjną EP wynikającą z wymagań zawartych w przepisach techniczno-budowlanych dotyczących ochrony cieplnej budynku i techniki instalacyjnej oraz sposobu zaopatrzenia w energię. Ocena ta jest zamieszczona w świadectwie charakterystyki energetycznej budynku mieszkalnego lub lokalu w tym budynku (załącznik nr 1 lub nr 3 do rozporządzenia).

Tabela 1. Obliczeniowe wewnętrzne zyski ciepła w funkcji profilu użytkowania budynku mieszkalnego jednorodzinnego

Poniedziałek — piątek

Pokój dzienny + kuchnia

w RE Sypialnie w/m'] Po |

Sobota i niedziela

Nr 201 — 10961 —

[000.0 0]. średnio | (67,0, |] || 338 | Wartości średnietygodnia | | __"_——,—/)—/)—/) || ||| "85. | (30 |

Wewnętrzne średnie zyski ciepła od ludzi i urządzeń domowych w budynku mieszkalnym

jednorodzinnym (bez zysków instalacji ogrzewczej i ciepłej wody):

— dla udziałów powierzchni: pokój dzienny | i kuchnia — 40%, sypialnie - 40%, powierzchnia pozostała — 20%, zyski wynoszą 3,4 W/m”,

— dla udziałów powierzchni: pokój dzienny i i kuchnia — 35%, sypialnie - 35%, powierzchnia pozostała — 30%, zyski wynoszą 3,0 W/m”.

Tabela 2. Obliczeniowe wewnętrzne zyski ciepła w funkcji profilu użytkowania budynku mieszkalnego wielorodzinnego

Dni tygodnia Godziny Sypialnie NENAD GO i 1-17 ra Poniedziałek — piątek 17-23 |

a 0246 237 | ||| 2 | 088

Sobota i niedziela

Wartości średnie tygodnia

Wewnętrzne średnie zyski ciepła od ludzi i urządzeń domowych w budynku mieszkalnym

wielorodzinnym (bez zysków instalacji ogrzewczej i ciepłej wody):

— dla udziałów powierzchni: pokój dzienny | i kuchnia — 40%, sypialnie - 40%, powierzchnia pozostała — 20%, zyski wynoszą 5,2 W/m”,

— dla udziałów powierzchni: pokój dzienny i kuchnią — 35%, sypialnie - 35%, powierzchnia pozostała — 30%, zyski wynoszą 4,1 w/m”.

2. Zasady określania charakterystyki energetycznej budynku mieszkalnego oraz lokalu mieszkalnego lub części budynku stanowiącej samodzielną całość techniczno-użytkową wyposażonych w instalację chłodzenia

Przy określaniu charakterystyki energetycznej postępujemy w podobny sposób jak w punkcie 1, dodatkowo uwzględnia się zapotrzebowanie na energię dla chłodzenia całej lub części powierzchni budynku (np. wybranych lokali mieszkalnych lub części usługowych).

Uzyskaną w wyniku obliczeń wartość wskaźnika EP porównuje się z odpowiednią wartością referencyjną EP wynikającą z wymagań zawartych w przepisach techniczno-budowlanych dotyczących ochrony cieplnej budynku i techniki instalacyjnej oraz sposobu zaopatrzenia w energię. Ocenę tę zamieszcza się w świadectwie charakterystyki energetycznej budynku mieszkalnego lub części budynku stanowiącej samodzielną całość techniczno-użytkową zlokalizowanej w tym budynku (załącznik nr 1 lub nr 3 do rozporządzenia).

Nr 201 — 10962 — Poz. 1240

3. Zasady określania charakterystyki energetycznej budynku lub części budynku stanowiącą całość techniczno-użytkową

Określenie charakterystyki energetycznej budynku będącego budynkiem niemieszkalnym jest uzależnione od rodzaju budynku, liczby części budynku stanowiących samodzielną całość techniczno-użytkową i funkcji użytkowych tych części, zlokalizowanych w tym budynku. Liczba występujących przypadków jest znacznie większa niż dla budynków mieszkalnych. Ogólne zasady postępowania przy obliczaniu charakterystyki energetycznej dla budynku użyteczności publicznej i wydzielonej części budynku są następujące:

— obliczenia zapotrzebowania na energię użytkową do ogrzewania i wentylacji (chłodzenia) wykonuje się dla normatywnych warunków użytkowania oraz w oparciu o dane klimatyczne z bazy danych dla najbliższej stacji meteorologicznej,

— wobliczeniach nie uwzględnia się okresowego obniżania temperatury w pomieszczeniach gdy występuje tylko instalacja ogrzewania,

— dla pomieszczeń z instalacją ogrzewania i chłodzenia, w obliczeniach uwzględnia się zmienność temperatury dla trybu ogrzewania i trybu chłodzenia,

— jeżeli budynek nie posiada wspólnej instalacji ogrzewczej i wspólnego źródła ciepła oraz wspólnej instalacji chłodzenia, to obliczeniowe zapotrzebowanie na energię końcową i pierwotną dla każdego lokalu (wydzielonej części budynku stanowiącej samodzielną całość techniczno-użytkową) w budynku należy przeprowadzić oddzielnie, uwzględniając rodzaj instalacji ogrzewczej i rodzaj źródła ciepła oraz rodzaj instalacji chłodzenia i źródła chłodu,

— dla określenia wewnętrznych zysków ciepła oraz średniego strumienia powietrza wentylacyjnego w przypadku wentylacji mechanicznej (klimatyzacji) przyjmuje się normatywny sposób użytkowania budynku, lokalu (wydzielonej części budynku stanowiącej samodzielną całość techniczno-użytkową) dla reprezentatywnego tygodnia lub roku oraz klasy gęstości zasiedlenia i odpowiadające im strumienie powietrza wentylacyjnego ( tabele 3-6),

— przy obliczaniu zapotrzebowania na energię do przygotowania ciepłej wody użytkowej uwzględnia się współczynnik zmniejszający wynikający z niejednoczesności wykorzystania urządzeń ciepłej wody użytkowej w ciągu roku (jednostkowe dobowe zużycie wg tabeli 5 załącznika nr 6 do rozporządzenia, przykładowe wartości podano w tabeli 7 niniejszego załącznika),

— zyski ciepła wynikające ze strat ciepła przewodów centralnego ogrzewania i ciepłej wody użytkowej oraz ciepłej wody dolicza się do wewnętrznych zysków ciepła w czasie trwania sezonu ogrzewania,

— jeżeli w budynku występują procesy technologiczne, to nie oblicza się zużycia energii w tych procesach, również nie uwzględnia się zużycia energii przez instalacje obsługujące te procesy technologiczne, natomiast zyski ciepła od tych procesów dolicza się do wewnętrznych zysków ciepła pomieszczeń, jeżeli jest to bilansowo uzasadnione.

Charakterystyka energetyczna budynku niemieszkalnego z wydzielonymi częściami budynku stanowiącymi samodzielną całość techniczno-użytkową o odmiennym zapotrzebowaniu na energię jest wyznaczana jako wartość uśredniona (EP) ze wszystkich części składowych według zależności:

EP, = Z; (EP, * Agi) / Z; Agi [kWh/(m*rok)] gdzie:

EP, — charakterystyka energetyczna i-tej wydzielonej części budynku, Ag; — powierzchnia użytkowa ogrzewana (chłodzona) i-tej wydzielonej części budynku.

Nr 201 — 10963 — Poz. 1240

Wskaźnik EP budynku będącego budynkiem użyteczności publicznej ocenianego lub wydzielonej części budynku stanowiącej samodzielną całość techniczno-użytkową w ogólnym przypadku określa roczne zapotrzebowanie na nieodnawialną energię pierwotną do ogrzewania, chłodzenia, wentylacji, przygotowania ciepłej wody oraz oświetlenia wbudowanego, czyli EP = EPy + EPy + EPc + EPL [kWh/(m?rok)]. Jeżeli w budynku ocenianym nie występują określone człony np. EPw lub EPc, to wówczas w budynku odniesienia również opuszczamy te same człony składowe przy ocenie charakterystyki energetycznej.

Uzyskane w wyniku obliczeń obliczeniowe zapotrzebowanie na nieodnawialną energię pierwotną (wskaźnik EP) porównuje się z odpowiednią wartością referencyjną EP wynikającą z wymagań zawartych w przepisach techniczno-budowlanych dotyczących ochrony cieplnej budynku i techniki instalacyjnej oraz sposobu zaopatrzenia w energię. Ocena ta jest zamieszczona w świadectwie charakterystyki energetycznej według wzoru określonego w załączniku nr 2 lub nr 4 do rozporządzenia.

Tabela 3. Przykładowe profile użytkowania wybranych budynków

Lp. | Rodzaj usług Czas użytkowania

h/dobę Dni/rok Dzień Noc Razem h/rok h/rok h/rok

I. | Biura | 2. | Handelflusługi _ _/ | 12 | 300 | 3000 | 600 _ | 4000 | | 3. | Klasyszkolne _ __ | 1 | 200 | 1300 | | 100 _ | 1400 _ |

5. | Sale łóżkowe

6. | Hotele — pokoje [| M_ | 365 | 155 _ | 3260 | 4015

1. | Kantyn

8. 2400 1800

9. | Kuchnie [ 10. | Komunikacja _ | M | 250 | 2550 | 200 _ | 2750 |

11. | Magazyn [M | 250 | _2550 | __200 2750

12. | Serwerownie 4353 8760

[ 13. | Warsztaty, montaż __ | 9. | 250 | 2190 | 60 __ | _2250_ | 14. | Biblioteka, czytelnia _ | 12 | _300__ | 3000 _| 600 _ | _3600

Tabela 4. Obliczeniowe wewnętrzne zyski ciepła od ludzi i urządzeń w funkcji profilu użytkowania budynku biurowego

Dni tygodnia Godziny Powierzchnia biurowa Powierzchnia pozostała (60%) (40%) [W/m] [W/m*

Poniedziałek — piątek

3,9

Sobota i niedziela

[ Wartości średnie tygodnia | | | _|_—(|—(——|—|—| | || 94000 | 34 | Wewnętrzne średnie zyski ciepła od ludzi i urządzeń w budynku biurowym (bez zysków od instalacji ogrzewczej) — 5,7 W/m”.

Nr 201 — 10964 — Poz. 1240

Tabela 5. Obliczeniowe wewnętrzne zyski ciepła od ludzi zależnie od gęstości zasiedlenia dla budynków

Klasa gęstości Powierzchnia

zasiedlenia ogrzewana na osobę [m'/osobę]

Jednoczesność Średni strumień | Średni strumień przebywania ciepła powietrza wentylacyjnego

Tabela 6. Obliczeniowe wewnętrzne zyski ciepła od urządzeń (wyposażenia) dla budynków

Funkcja użytkowa budynku Strumień ciepła w Jednoczesność Sredni strumień ciepła okresie użytkowania użytkowania urządzeń [W/m] W/m?]

[opieka zdrowotna, Klinika | 8 [0050 3 3 Sklep, and — | 10 | 0085 [03 2

Sport 6 0085 5

3.1.Referencyjne zużycie energii pierwotnej w części dotyczącej przygotowania ciepłej wody użytkowej EPw

Referencyjny system ciepłej wody użytkowej budynku odpowiada wymaganiom przepisów techniczno-budowlanych dotyczących ochrony cieplnej budynku i techniki instalacyjnej i jest zaopatrywany w ciepłą wodę użytkową z systemu zasilanego z kotła gazowego, którego

parametry referencyjne są następujące: qw,o: 7 0,71; ww = 1,1. Przykładowe budynki podano w tabeli 7.

Tabela 7. Wartości referencyjne zapotrzebowania na energię pierwotną do przygotowania ciepłej wody użytkowej (przykładowe)

Qxk.w.Ref

EPy get [kWh/(m'rok)]

[kWh/(m*rok

5 Współczynnik redukcyjny czasu użytkowania w roku 0,60. 2 współczynnik redukcyjny czasu użytkowania w roku 0,55.

Nr 201 — 10965 — Poz. 1240

9 Współczynnik redukcyjny czasu użytkowania w roku 0,6.

9% współczynnik redukcyjny czasu użytkowania w roku 0,65.

5 współczynnik redukcyjny czasu użytkowania w roku 0,8.

Objaśnienia:

a) dla każdego przypadku indywidualnego należy wartość EPw per wyznaczyć indywidualnie, określając zużycie ciepłej wody na podstawie projektu lub pomiarów oraz czas użytkowania systemu ciepłej wody w ciągu roku jak dla budynku ocenianego;

b) parametry referencyjne dla systemu ciepłej wody użytkowej - qw,or = 0,71; ww = 1,1.

3.2.Referencyjne zużycie energii pierwotnej w części dotyczącej oświetlenia wbudowanego EPy

Referencyjny system oświetlenia wbudowanego budynku odpowiada wymaganiom przepisów techniczno-budowlanych dotyczących oświetlenia, a czasy użytkowania w ciągu roku odpowiadają danym zawartym w tabeli 6 załącznika nr 6 do rozporządzenia i jest zaopatrywany w energię elektryczną z sieci elektroenergetycznej systemowej, której parametry referencyjne są następujące: wej = 3,0. Przykładowe budynki podano w tabeli 8.

Tabela 8. Wartości jednostkowej mocy oświetlenia wbudowanego i zużycia energii pierwotnej oświetlenia referencyjnego

Lp. | Rodzaj budynku lub lokalu Maksymalna wartość Ek LRef EP Ret jednostkowej mocy [kWh/(m*rok)] [kWh/(m'rok)] oświetlenia

[_6_ [Handlowo-usługowe

Objaśnienia:

a) dla każdego przypadku indywidualnego należy wartość referencyjną EP; ge wyznaczyć indywidualnie, określając maksymalną jednostkową moc elektryczną oświetlenia z tabeli 8 i czasy działania na podstawie projektu lub pomiarów jak dla budynku ocenianego;

b) Ek tRer — referencyjne roczne jednostkowe zużycie energii elektrycznej końcowej dla oświetlenia wbudowanego;

c) EP; pe — referencyjne roczne jednostkowe zużycie energii pierwotnej dla oświetlenia wbudowanego.

Tekst wyciągnięty automatycznie z oryginału PDF - może zawierać drobne błędy formatowania.

Odesłania

Akty uchylające: DU/2014/888

Akty zmieniające: DU/2013/45

Podstawa prawna: DU/1994/414

Podstawa prawna z art.: DU/1994/414