Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 1 czerwca 2007 r. w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać pojemniki przeznaczone do pomiaru i sprawdzania objętości cieczy, oraz szczegółowego zakresu badań i sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych

727 ROZPORZÑDZENIE MINISTRA GOSPODARKI1) z dnia 1 czerwca 2007 r. w sprawie wymagaƒ, którym powinny odpowiadaç pojemniki przeznaczone do pomiaru i sprawdzania obj´toÊci cieczy, oraz szczegó∏owego zakresu badaƒ i sprawdzeƒ wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrzàdów pomiarowych2)

§ 10. Górna idolna kraw´dê pojemników opojem- o której mowa w § 5, i pojemnoÊci poprawnej rozunoÊci nominalnej wi´kszej ni˝ 1 dm3 powinny byç mianej jako obj´toÊç wyra˝ona w dm3, ograniczona usztywnione obr´czami o gruboÊci nie mniejszej ni˝ wewn´trznà powierzchnià jego Êcian i dna oraz p∏asz- 1,5 mm. czyznà wyznaczonà przez szklanà p∏ytk´ dociÊni´tà do jego górnej kraw´dzi, okreÊla za∏àcznik nr 3 do rozpo- § 11. 1. Górna kraw´dê pojemników powinna byç rzàdzenia. szlifowana i le˝eç w p∏aszczyênie równoleg∏ej do dna. § 18. Cech´ legalizacji umieszcza si´ na cynowej 2. Górna kraw´dê pojemników o pojemnoÊci no- nak∏adce przy górnej kraw´dzi pojemnika. minalnej wi´kszej ni˝ 0,25 dm3 powinna mieç co najmniej 2 mm gruboÊci. Rozdzia∏ 3 § 12. 1. Dno pojemnika powinno byç p∏askie. Szczegó∏owy zakres badaƒ i sprawdzeƒ wykonywanych podczas prawnej kontroli 2. Wpojemnikach opojemnoÊci nominalnej 5 dm3 metrologicznej pojemników oraz sposoby i metody dno pojemnika powinno byç wzmocnione co najmniej ich przeprowadzania jednym ˝ebrem. § 19. Badanie i sprawdzenie pojemników podczas § 13. 1. Pojemniki o pojemnoÊci nominalnej od prawnej kontroli metrologicznej obejmuje: 0,01 dm3do 2 dm3powinny mieç jeden uchwyt, apojemniki o pojemnoÊci nominalnej 5 dm3 — dwa 1) ogl´dziny zewn´trzne; uchwyty. 2) sprawdzenie wymiarów; 2. Uchwyt pojemnika nie powinien wystawaç po- 3) sprawdzenie pojemnoÊci. nad p∏aszczyzn´ górnej kraw´dzi pojemnika. § 20. Badanie i sprawdzenie pojemników przepro- § 14. 1. Przy górnej kraw´dzi zewn´trznej pojemni- wadza si´ w szczególnoÊci za pomocà nast´pujàcych ka powinna byç naniesiona warstwa cyny o kszta∏cie przyrzàdów pomiarowych i urzàdzeƒ pomocniczych: okreÊlonym w za∏àczniku nr 1 do rozporzàdzenia, o gruboÊci i wielkoÊci umo˝liwiajàcej wybicie na niej 1) wagi nieautomatycznej mechanicznej lub elektrocechy legalizacji. nicznej, których b∏´dy graniczne dopuszczalne w u˝ytkowaniu nie powinny przekraczaç 1/3 b∏´- 2. Na pojemniku z obr´czà usztywniajàcà górnà dów granicznych dopuszczalnych pojemnoÊci pokraw´dê warstwa cyny powinna byç na∏o˝ona na ob- jemników, o których mowa w za∏àczniku nr 3 do r´cz i cz´Êç Êcianki. rozporzàdzenia, przyjmujàc, ˝e obj´toÊç wody wyra˝ona w cm3 równa jest liczbowo masie tej wody § 15. Pojemniki powinny byç wykonane ze stali wyra˝onej w g; kwasoodpornej dopuszczonej do kontaktu z ˝ywno- 2) odwa˝ników klasy dok∏adnoÊci M ; Êcià na podstawie przepisów ustawy zdnia 25 sierpnia 1 2006 r. o bezpieczeƒstwie ˝ywnoÊci i ˝ywienia (Dz. U. 3) termometru laboratoryjnego z dzia∏kà elementar- Nr 171, poz. 1225). nà o wartoÊci 0,1 °C; § 16. Na Êciance pojemnika powinny byç umiesz- 4) mikrometru zewn´trznego o zakresie pomiaroczone wsposób trwa∏y iczytelny co najmniej nast´pu- wym od 0 do 25 mm; jàce oznaczenia: 5) suwmiarki dwustronnej z g∏´bokoÊciomierzem 1) nazwa pojemnika; oraz dzia∏kà elementarnà o wartoÊci 0,1 mm; 2) nazwa materia∏u, z którego wykonany jest pojem- 6) przymiaru sztywnego lub stalowego zwijanego, nik; o górnej granicy zakresu pomiarowego 1 m; 3) pojemnoÊç nominalna wyra˝ona w dm3; 7) barometru; 4) temperatura odniesienia wyra˝ona w °C; 8) destylarki; 5) nazwa lub znak producenta; 9) sto∏u laboratoryjnego; 6) numer fabryczny; 10) p∏yt szklanych okràg∏ych z jednà stronà matowà 7) rok produkcji; ogruboÊci od 5 do 8 mm, przy czym Êrednica p∏yty powinna byç wi´ksza od 20 do 80 mm od gór- 8) nadany znak zatwierdzenia typu. nej Êrednicy sprawdzanego pojemnika; § 17. B∏´dy graniczne dopuszczalne pojemnoÊci 11) pr´ta z mosiàdzu lub ze stali kwasoodpornej pojemników b´dàce ró˝nicà pojemnoÊci nominalnej, oÊrednicy od 3 do 5 mm id∏ugoÊci oko∏o 500 mm.

§ 21. Podczas ogl´dzin zewn´trznych pojemników 9) zdjàç zszalki wagi odwa˝niki, postawiç na niej ponale˝y sprawdziç, czy: jemnik i doprowadziç wag´ do równowagi za pomocà odwa˝ników; 1) pojemnik jest czysty; 10) obliczyç b∏àd pojemnoÊci pojemnika wed∏ug wzo- 2) powierzchnia pojemnika jest g∏adka, bez wgnieceƒ ru: i wypuk∏oÊci; e = M – V • (Δ + Δ ) 3) na górnej kraw´dzi pojemników nie ma widocz- 20 n 1 2 nych rys; gdzie: 4) miejsce na wybicie cech legalizacji jest w∏aÊciwie e — b∏àd pojemnoÊci pojemnika wyra˝ony przygotowane; 20 w gramach, przy czym wartoÊç liczbowà 5) na Êciance pojemnika umieszczono oznaczenia, b∏´du wgramach przyjmuje si´ za równà o których mowa w § 16. wartoÊci liczbowej b∏´du wyra˝onego w cm3, § 22. 1. Podczas sprawdzenia wymiarów pojemni- M — masa wzorców wyra˝ona wgramach poków nale˝y dokonaç pomiaru: trzebna dla doprowadzenia wagi do stanu równowagi; wartoÊç M ma znak do- 1) Êrednic pojemników — suwmiarkà; datni (+), je˝eli w celu doprowadzenia wagi do stanu równowagi do∏o˝ono od- 2) g∏´bokoÊci pojemników — przymiarem lub suwwa˝niki na t´ samà szalk´ wagi, na której miarkà; stoi pojemnik; je˝eli odwa˝niki do∏o˝ono 3) gruboÊci Êcianek pojemników — mikrometrem. na szalk´, na której znajduje si´ materia∏ tarowniczy, to wartoÊç M ma znak ujem- 2. Wymiarów, októrych mowa wust. 1, nie spraw- ny (–), dza si´ przy legalizacji ponownej pojemników. V — wartoÊç liczbowa pojemnoÊci nominaln nej pojemnika wyra˝ona w dm3, § 23. 1. Sprawdzenia pojemnoÊci pojemników do- Δ , Δ — poprawki przy obliczaniu b∏´du pojemkonuje si´ metodà wagowà przy u˝yciu wody destylo- 1 2 noÊci pojemnika wyra˝one w g/dm3. wanej. 3. Sprawdzajàc pojemnoÊç pojemników metodà 2. Sprawdzajàc pojemnoÊç pojemników metodà wagowà na wadze nieautomatycznej elektronicznej, wagowà na wadze nieautomatycznej mechanicznej, nale˝y: nale˝y: 1) osuszyç czysty pojemnik wewnàtrz i na zewnàtrz 1) osuszyç czysty pojemnik wewnàtrz i na zewnàtrz lnianà Êcierkà lub bibu∏à filtracyjnà; lnianà Êcierkà lub bibu∏à filtracyjnà; 2) nakryç pojemnik szklanà p∏ytà i ustawiç na szalce 2) nakryç pojemnik szklanà p∏ytà i ustawiç na szalce wagi; wagi; na t´ samà szalk´ postawiç odwa˝niki, których masa dok∏adnie odpowiada deklarowanej po- 3) doprowadziç wskazanie wagi do wartoÊci „zero” jemnoÊci pojemnika; za pomocà urzàdzenia do tarowania; 3) doprowadziç wag´ do stanu równowagi, nak∏ada- 4) pojemnik ustawiç na stole laboratoryjnym inape∏- jàc na przeciwleg∏à szalk´ materia∏ tarowniczy; niç wodà destylowanà do wysokoÊci oko∏o 10 mm poni˝ej górnej kraw´dzi; 4) pojemnik ustawiç na stole laboratoryjnym inape∏- niç wodà destylowanà do wysokoÊci oko∏o 10 mm 5) zmierzyç temperatur´ powietrza i wody destyloponi˝ej górnej kraw´dzi; wanej, którà nape∏niony jest pojemnik, oraz ciÊnienie atmosferyczne; 5) zmierzyç temperatur´ powietrza i wody destylowanej, którà nape∏niony jest pojemnik, oraz ciÊnie- 6) usunàç za pomocà metalowego pr´ta p´cherzyki nie atmosferyczne; powietrza przylegajàce do Êcianek pojemnika; 6) usunàç za pomocà metalowego pr´ta p´cherzyki 7) pojemnik uzupe∏niç wodà destylowanà tak, aby po powietrza przylegajàce do Êcianek pojemnika; przykryciu szklanà p∏ytà nie wystàpi∏y pod nià p´- cherzyki powietrza, przy czym powierzchnia mato- 7) pojemnik uzupe∏niç wodà destylowanà tak, aby po wa p∏yty powinna przylegaç do kraw´dzi pojemniprzykryciu szklanà p∏ytà nie wystàpi∏y pod nià p´- ka; cherzyki powietrza, przy czym powierzchnia matowa p∏yty powinna przylegaç do kraw´dzi pojemni- 8) pojemnik osuszyç dok∏adnie z zewnàtrz lnianà ka; Êcierkà lub bibu∏à filtracyjnà; 8) pojemnik osuszyç dok∏adnie z zewnàtrz lnianà 9) ustawiç na szalce wagi nape∏niony pojemnik na- Êcierkà lub bibu∏à filtracyjnà; kryty szklanà p∏ytà;

10) obliczyç b∏àd pojemnoÊci pojemnika wed∏ug wzo- 2) Δ wzale˝noÊci od temperatury powietrza iciÊnie- 2 ru: nia atmosferycznego — okreÊla za∏àcznik nr 4 do rozporzàdzenia. e = m – V • (Δ + Δ ) 20 n 1 2 5. Podczas sprawdzenia pojemnoÊci pojemników gdzie: temperatura wody nie powinna ró˝niç si´ wi´cej ni˝ o ± 2 °C od temperatury powietrza w pomieszczeniu. e — b∏àd pojemnoÊci pojemnika wyra˝ony 20 w gramach, przy czym wartoÊç liczbowà Rozdzia∏ 4 b∏´du wgramach przyjmuje si´ za równà wartoÊci liczbowej b∏´du wyra˝onego Przepisy przejÊciowe i koƒcowe w cm3, § 24. Przepisu § 15 nie stosuje si´ do pojemników m — ró˝nica pomi´dzy wartoÊcià liczbowà po- wprowadzonych do obrotu iu˝ytkowania przed dniem jemnoÊci nominalnej sprawdzanego po- wejÊcia w ˝ycie rozporzàdzenia. jemnika wyra˝onà w cm3 a wartoÊcià liczbowà odczytanego wskazania wagi § 25. Traci moc rozporzàdzenie Ministra Gospowyra˝onà w g, darki, Pracy i Polityki Spo∏ecznej z dnia 24 wrzeÊnia 2003r. w sprawie wymagaƒ metrologicznych, którym V — wartoÊç liczbowa pojemnoÊci nominaln nej pojemnika wyra˝ona w dm3, powinny odpowiadaç pojemniki przeznaczone do pomiaru i sprawdzania obj´toÊci cieczy (Dz. U. Nr 180, Δ 1 , Δ 2 — poprawki przy obliczaniu b∏´du pojem- poz. 1764). noÊci pojemnika wyra˝one w g/dm3. § 26. Rozporzàdzenie wchodzi w ˝ycie po up∏ywie 4. WartoÊci poprawek: 14 dni od dnia og∏oszenia. 1) Δ 1 w zale˝noÊci od temperatury wody, Minister Gospodarki: P.G. Woêniak Za∏àczniki do rozporzàdzenia Ministra Gospodarki zdnia 1 czerwca 2007 r. (poz. 727) Za∏àcznik nr 1 KSZTA¸T I ELEMENTY POJEMNIKÓW 1 — obr´cz, 2 — dno, 3 — uchwyt, 4 — warstwa cyny

Za∏àcznik nr 2 WARTOÂCI GÓRNEJ ÂREDNICY WEWN¢TRZNEJ ORAZ G¸¢BOKOÂCI POJEMNIKÓW W ZALE˚NOÂCI OD POJEMNOÂCI NOMINALNYCH Za∏àcznik nr 3 B¸¢DY GRANICZNE DOPUSZCZALNE POJEMNOÂCI POJEMNIKÓW

Za∏àcznik nr 4 POPRAWKI PRZY OBLICZANIU B¸¢DU POJEMNOÂCI POJEMNIKA 1. Poprawka Δ pojemnoÊci pojemników w zale˝noÊci od temperatury wody 1

2. Poprawka Δ pojemnoÊci pojemników w zale˝noÊci od temperatury powietrza i ciÊnienia atmosferycznego 2 728 ROZPORZÑDZENIE MINISTRA PRACY I POLITYKI SPO¸ECZNEJ1) z dnia 1 czerwca 2007 r. zmieniajàce rozporzàdzenie w sprawie klasyfikacji zawodów i specjalnoÊci dla potrzeb rynku pracy oraz zakresu jej stosowania