Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 28 lutego 2007 r. w sprawie metod badania jakości biopaliw ciekłych

„1) zapewnienie powszechnego dost´pu do wzor- niki prowadzonych prac badawczych lub ca paƒstwowego;”; wyniki porównaƒ mi´dzylaboratoryjnych i mi´dzynarodowych;”, 4) w § 5 w ust. 1 pkt 1 otrzymuje brzmienie: „1) z w∏asnej inicjatywy, w odniesieniu do wzor- b) po pkt 2 dodaje si´ pkt 2a w brzmieniu: ców jednostek miar przechowywanych istoso- ,,2a) sposób szacowania oraz wartoÊci niepewwanych w G∏ównym Urz´dzie Miar, zwanym noÊci pomiaru charakterystyk metrologiczdalej „Urz´dem”;”; nych wzorca paƒstwowego;”, 5) w § 6 pkt 3 otrzymuje brzmienie: c) pkt 4 otrzymuje brzmienie: „3) dokumenty, o których mowa w § 8 ust. 1 „4) stosowanie wzorca paƒstwowego do przepkt 1—3, podpisane przez osob´ odpowie- kazywania wartoÊci jednostki miary wzordzialnà;”; com jednostki miary ni˝szego rz´du;”; 6) § 8 otrzymuje brzmienie: 9) uchyla si´ § 11; „§ 8. 1. Dokumentacj´ wzorca paƒstwowego stanowi Êwiadectwo wzorca paƒstwowego 10) § 12 otrzymuje brzmienie: z za∏àcznikami sporzàdzonymi w j´zyku „§ 12. 1. Dokumentacja techniczna wzorca paƒpolskim, którymi sà: stwowego zawiera opis: 1) ksi´ga wzorca paƒstwowego; 1) cz´Êci sk∏adowych wzorca paƒstwo- 2) dokumentacja techniczna; wego, wraz z ich charakterystykami 3) instrukcja obs∏ugi. metrologicznymi i technicznymi; 2) zasady dzia∏ania. 2. Wchodzàce wsk∏ad za∏àczników, októrych mowa wust. 1 pkt 2 i3, nast´pujàce doku- 2. Dokumentacja techniczna wzorca jedmenty: nostki miary b´dàcego cia∏em fizycznym 1) raporty z wynikami porównaƒ mi´dzy- zawiera wy∏àcznie opis tego wzorca i jenarodowych, go charakterystyki metrologiczne oraz techniczne.”; 2) Êwiadectwa wzorcowania wydane przez zagraniczne instytucje metrologiczne lub 11) w § 13: zagraniczne laboratoria akredytowane, a) pkt 2 otrzymuje brzmienie: 3) instrukcje obs∏ugi przyrzàdów pomiaro- „2) procedury pomiarowe przekazywania warwych i urzàdzeƒ pomocniczych toÊci jednostki miary wzorcom jednostki — sporzàdzone w wersjach obcoj´zyczmiary ni˝szego rz´du;”, nych nie wymagajà t∏umaczenia na j´zyk polski.”; b) pkt 4 otrzymuje brzmienie: 7) w § 9 w ust. 1 pkt 5 otrzymuje brzmienie: „4) informacje dotyczàce potrzeby i zakresu „5) nazwy idane identyfikujàce za∏àczniki do Êwia- przeprowadzania okresowych przeglàdów dectwa, wymienione w § 8 ust. 1.”; i zabiegów konserwacyjnych.”. 8) w § 10 w ust. 1: § 2. Rozporzàdzenie wchodzi w ˝ycie po up∏ywie a) pkt 2 otrzymuje brzmienie: 14 dni od dnia og∏oszenia. „2) wyniki wyznaczania charakterystyk metrologicznych wzorca paƒstwowego, w tym wy- Minister Gospodarki: P. G. Woêniak 281 ROZPORZÑDZENIE MINISTRA GOSPODARKI1) z dnia 28 lutego 2007 r. w sprawie metod badania jakoÊci biopaliw ciek∏ych Na podstawie art. 26 pkt 2 ustawy z dnia 25 sierp- 2) oleju nap´dowego zawierajàcego 20 % estru nia 2006 r. osystemie monitorowania ikontrolowania — w zakresie poszczególnych ich parametrów, okrejakoÊci paliw (Dz. U. Nr 169, poz. 1200) zarzàdza si´, co Êla za∏àcznik do rozporzàdzenia. nast´puje: § 2. Rozporzàdzenie wchodzi w ˝ycie po up∏ywie § 1. Metody badania jakoÊci biopaliw ciek∏ych: 14 dni od dnia og∏oszenia. 1) estru stanowiàcego samoistne paliwo, Minister Gospodarki: P. G. Woêniak ——————— 1)Minister Gospodarki kieruje dzia∏em administracji rzàdowej — gospodarka, na podstawie § 1 ust. 2 pkt 1 rozporzàdzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 18 lipca 2006 r. w sprawie szczegó∏owego zakresu dzia∏ania Ministra Gospodarki (Dz. U. Nr 131, poz. 909).

Za∏àcznik do rozporzàdzenia Ministra Gospodarki zdnia 28 lutego 2007 r. (poz. 281) METODY BADANIA JAKOÂCI BIOPALIW CIEK¸YCH I. Metody badania jakoÊci estru stanowiàcego nanie oznaczania, sposób obliczenia i podasamoistne paliwo, w zakresie poszczegól- wania wyników, precyzj´ metody, a tak˝e nych parametrów tego biopaliwa ciek∏ego sporzàdzanie sprawozdania z badania, okre- Êla norma PN-EN ISO 12185. 1. ZawartoÊç estrów metylowych kwasów t∏uszczowych oznacza si´ metodà chromatografii 2.2. W przypadku oznaczania g´stoÊci estru stagazowej z u˝yciem wzorca wewn´trznego, nowiàcego samoistne paliwo, w temperatupolegajàcà na rozdziale mieszaniny na po- rze 15 °C, wsposób okreÊlony wpkt 2 ppkt 2, szczególne sk∏adniki w fazie gazowej. nale˝y: 1.1. Warunki chromatograficzne powinny byç tak 1) odpowiedni do wymagaƒ areometr zanudobrane, aby by∏y dobrze widoczne piki es- rzyç wbadanej próbce ipozostawiç do czatrów metylowych kwasu lignocerowego (C ) su ustabilizowania si´ temperatury. Po 24 i nerwonowego (C ). Integracja powinna osiàgni´ciu stanu równowagi temperatu- 24:1 byç tak przeprowadzona, aby by∏y uwzgl´d- rowej odczytaç wskazanie ze skali areomenione piki, poczàwszy od estru metylowego tru, zanotowaç temperatur´ badanej próbkwasu mirystynowego (C ) do piku estru ki i przy u˝yciu wzoru okreÊlonego w za- 14 metylowego kwasu nerwonowego (C ). ∏àczniku C do normy PN-EN 14214 przeli- 24:1 czyç wynik pomiaru, aby odnieÊç go do 1.2. ZawartoÊç estrów metylowych kwasów t∏usz- temperatury 15 °C; czowych oblicza si´ na podstawie ca∏kowitej powierzchni pików estrów metylowych od 2) je˝eli jest to konieczne, cylinder, w którym C do C oraz powierzchni piku odpowia- zanurzony jest areometr, umieÊciç w ∏aêni 14 24:1 dajàcego estrowi metylowemu kwasu hepta- utrzymujàcej sta∏à temperatur´, aby unikdekanowego i wyra˝a si´ jako u∏amek maso- nàç nadmiernych zmian temperatury wy okreÊlony w procentach. w trakcie badania. 1.3. Odczynniki imateria∏y, rodzaj aparatury, przy- 2.3. W przypadku oznaczania g´stoÊci estru stagotowanie próbki, wykonanie oznaczania, nowiàcego samoistne paliwo, w temperatusposób podawania wyników, precyzj´ meto- rze 15 °C, wsposób okreÊlony wpkt 2 ppkt 2, dy oznaczania zawartoÊci estrów metylowych rodzaj aparatury, przygotowanie próbki, konkwasów t∏uszczowych, a tak˝e sporzàdzanie trol´ i przygotowanie aparatury, wykonanie sprawozdania z badania, okreÊla norma oznaczania, sposób obliczenia i podawania PN-EN 14103. wyników, precyzj´ metody, atak˝e sporzàdzanie sprawozdania z badania, okreÊla norma 2. G´stoÊç estru stanowiàcego samoistne pali- PN-EN ISO 3675. wo, w temperaturze 15 °C, oznacza si´: 3. LepkoÊç estru stanowiàcego samoistne pali- 1) metodà oscylacyjnà z U-rurkà, polegajàcà wo, wtemperaturze 40 °C, oznacza si´ metona wprowadzeniu niewielkiej obj´toÊci dà polegajàcà na pomiarze czasu przep∏ywu (zwykle mniejszej ni˝ 1 ml) badanej próbki okreÊlonej obj´toÊci badanej próbki, pod do U-rurki o ustalonej temperaturze, po- wp∏ywem si∏ grawitacyjnych, przez wzorcomiarze cz´stotliwoÊci drgaƒ U-rurki i obli- wany, szklany lepkoÊciomierz kapilarny wpoczeniu g´stoÊci badanej próbki, z zastoso- wtarzalnych warunkach, w znanej i ÊciÊle waniem sta∏ej pomiarowej wyznaczonej kontrolowanej temperaturze. przez pomiar cz´stotliwoÊci drgaƒ U-rurki wype∏nionej materia∏em odniesienia 3.1. LepkoÊç estru stanowiàcego samoistne palio znanej g´stoÊci, albo wo oblicza si´, mno˝àc zmierzony czas swobodnego przep∏ywu sta∏ej obj´toÊci cieczy, 2) metodà z areometrem, polegajàcà na po- pomi´dzy kreskami zbiornika pomiarowego, miarze g´stoÊci badanej próbki o okreÊlo- przez sta∏à kalibracji lepkoÊciomierza. nej temperaturze, za pomocà areometru zanurzonego w próbce znajdujàcej si´ 3.2. Odczynniki i materia∏y, rodzaj aparatury i jej w cylindrze. wzorcowanie, wykonanie oznaczania, sposób obliczenia ipodawania wyników, atak˝e spo- 2.1. W przypadku oznaczania g´stoÊci estru sta- rzàdzanie sprawozdania z badania, okreÊla nowiàcego samoistne paliwo, w temperatu- norma PN-EN ISO 3104. rze 15 °C, wsposób okreÊlony wpkt 2 ppkt 1, rodzaj aparatury, odczynniki, przygotowanie 3.3. Precyzj´ metody oznaczania lepkoÊci okreÊla próbki iaparatury, kalibracj´ aparatury, wyko- za∏àcznik A do normy PN-EN 14214.

4. Temperatur´ zap∏onu estru stanowiàcego sa- 5.4. W przypadku oznaczania zawartoÊci siarki moistne paliwo oznacza si´ szybkà metodà w sposób okreÊlony w pkt 5 ppkt 2: równowagowà, w tyglu zamkni´tym, polega- 1) wykonanie oznaczania, rodzaj aparatury jàcà na umieszczeniu badanej próbki w tyglu ijej przygotowanie, stosowane odczynniki, ipodgrzewaniu jej do chwili zaobserwowania sposób obliczenia i podawania wyników zap∏onu par na powierzchni badanej próbki. okreÊla norma PN-EN ISO 20846; 4.1. Do badania nale˝y u˝yç 2 ml badanej próbki 2) precyzj´ metody okreÊla za∏àcznik A do i zastosowaç aparat pomiarowy wyposa˝ony normy PN-EN 14214. w urzàdzenie rejestrujàce temperatur´. 6. Pozosta∏oÊç po koksowaniu (z 10 % pozosta- 4.2. Najni˝szà temperatur´, wktórej nast´puje za- ∏oÊci destylacyjnej) oznacza si´ metodà wap∏on par na powierzchni badanej próbki, gowà mikro, jako pozosta∏oÊç po odparowaprzyjmuje si´ jako temperatur´ zap∏onu niu i rozk∏adzie termicznym badanej próbki, w warunkach otoczenia. w okreÊlonych warunkach. 4.3. Zmierzonà temperatur´ zap∏onu badanej 6.1. Badanà próbk´ umieszcza si´ w szklanej fiolpróbki, w warunkach otoczenia, koryguje si´ ce i podgrzewa do temperatury 500 °C w zale˝noÊci od ciÊnienia atmosferycznego. w strumieniu oboj´tnego gazu, w kontrolowanych warunkach, przez okreÊlony czas. 4.4. Odczynniki i materia∏y, rodzaj aparatury i jej przygotowanie, sposób obliczenia i podawa- Lotne substancje powstajàce podczas reakcji nia wyników, precyzj´ metody oznaczania sà usuwane oboj´tnym gazem, a zw´glona temperatury zap∏onu, a tak˝e sporzàdzanie pozosta∏oÊç jest wa˝ona. sprawozdania z badania, okreÊla norma 6.2. Odczynniki imateria∏y, rodzaj aparatury, przy- PN-EN ISO 3679. gotowanie próbki, wykonanie oznaczania, 5. ZawartoÊç siarki oznacza si´ metodà: sposób obliczenia ipodawania wyników, precyzj´ metody oznaczania pozosta∏oÊci po kok- 1) rentgenowskiej spektroskopii fluoroscen- sowaniu, a tak˝e sporzàdzanie sprawozdania cyjnej z dyspersjà fali, polegajàcà na pod- z badania, okreÊla norma PN-EN ISO 10370. daniu badanej próbki, znajdujàcej si´ wkuwecie pomiarowej, dzia∏aniu pierwotnego 7. Liczb´ cetanowà oznacza si´ metodà silnikopromieniowania ookreÊlonej d∏ugoÊci fali, wà, stosujàc znormalizowany silnik badawczy pochodzàcego z lampy rentgenowskiej, typu WAUKESH i znormalizowane warunki albo pracy tego silnika, przez porównanie w∏aÊciwoÊci samozap∏onowych badanego paliwa 2) fluorescencji UV, polegajàcà na wykorzyz w∏aÊciwoÊciami paliw wzorcowych. staniu zjawiska fluorescencji ditlenku siarki wzbudzonego promieniowaniem ultrafio- 7.1. Odczynniki i materia∏y, rodzaj aparatury, przyletowym, powsta∏ego uprzednio na skutek gotowanie próbki iaparatury, kalibracj´, wykospalenia badanej próbki w okreÊlonych nanie oznaczania, sposób obliczenia ipodawawarunkach. nia wyników, atak˝e sporzàdzanie sprawozdania zbadania, okreÊla norma PN-EN ISO 5165. 5.1. W przypadku oznaczania zawartoÊci siarki w sposób okreÊlony w pkt 5 ppkt 1, nale˝y 7.2. Precyzj´ metody oznaczania liczby cetanowej wyznaczyç zawartoÊç siarki na podstawie okreÊla za∏àcznik A do normy PN-EN 14214. mierzonych szybkoÊci zliczeƒ rentgenowskiego promieniowania fluoroscencyjnego linii 8. ZawartoÊç popio∏u siarczanowego oznacza S-K α oraz promieniowania t∏a, korzystajàc si´ metodà wagowà polegajàcà na obliczeniu z krzywej wzorcowania. udzia∏u popio∏u siarczanowego, uzyskanego przez spalenie badanej próbki i reakcj´ pozo- 5.2. W przypadku oznaczania zawartoÊci siarki sta∏oÊci po spopieleniu zkwasem siarkowym. w sposób okreÊlony w pkt 5 ppkt 1: 8.1. Badanà próbk´ spala si´ do chwili, gdy pozo- 1) wykonanie oznaczania, rodzaj aparatury stanie tylko popió∏ i w´giel. Po sch∏odzeniu ijej przygotowanie, stosowane odczynniki, produktów spalania poddaje si´ je dzia∏aniu sposób obliczenia i podawania wyników kwasu siarkowego ipra˝eniu wtemperaturze okreÊla norma PN-EN ISO 20884; 775 °C, a˝ zakoƒczy si´ utlenianie w´gla. Na- 2) precyzj´ metody okreÊla za∏àcznik A do st´pnie popió∏ sch∏adza si´, ponownie podnormy PN-EN 14214. daje dzia∏aniu kwasu siarkowego i pra˝eniu, a˝ do uzyskania sta∏ej masy. 5.3. W przypadku oznaczania zawartoÊci siarki wsposób okreÊlony wpkt 5 ppkt 2, intensyw- 8.2. Odczynniki, rodzaj aparatury, wykonanie noÊç fluorescencyjnego promieniowania ul- oznaczania, sposób obliczenia i podawania trafioletowego jest miarà zawartoÊci siarki wyników, a tak˝e sporzàdzanie sprawozdania w badanej próbce. z badania, okreÊla norma PN-ISO 3987.

8.3. Precyzj´ metody oznaczania zawartoÊci po- 12. StabilnoÊç oksydacyjnà w temperaturze pio∏u siarczanowego okreÊla za∏àcznik A do 110 °C oznacza si´ metodà polegajàcà na normy PN-EN 14214. przepuszczeniu, przez badanà próbk´, strumienia oczyszczonego powietrza. Lotne 9. ZawartoÊç wody oznacza si´ metodà miareczzwiàzki, uwalniane z próbki w procesie utlekowania kulometrycznego, polegajàcà na niania, przechodzà wraz z powietrzem do nawstrzykni´ciu zwa˝onej próbki do naczynia czynia zawierajàcego wod´ demineralizowado miareczkowania aparatu kulometrycznego nà lub destylowanà, zaopatrzonego w elek- Karla Fischera, w którym jod do reakcji Karla trod´ do pomiaru przewodnoÊci w∏aÊciwej Fischera wydziela si´ elektrolitycznie na anopo∏àczonà z jednostkà pomiarowà wskazujàdzie, proporcjonalnie do iloÊci wody zawartej cà koniec okresu indukcyjnego. w próbce. 9.1. Gdy ca∏a zawartoÊç wody zostaje odmiarecz- 12.1. Wykonanie oznaczania, odczynniki, rodzaj kowana, nadmiar jodu wykrywa czujnik elek- aparatury, sposób obliczenia i podawania trometrycznego punktu koƒcowego i mia- wyników, precyzj´ metody oznaczania stareczkowanie zostaje przerwane. Ze stechio- bilnoÊci oksydacyjnej, a tak˝e sporzàdzanie metrii reakcji wynika, ˝e jeden mol jodu re- sprawozdania z badania, okreÊla norma aguje zjednym molem wody, stàd iloÊç wody PN-EN 14112. jest proporcjonalna do ca∏kowitego zsumowanego pràdu, zgodnie z prawem Faraday’a. 13. Liczb´ kwasowà oznacza si´ metodà miareczkowà, polegajàcà na rozpuszczeniu badanej 9.2. Odczynniki imateria∏y, rodzaj aparatury, przy- próbki wmieszaninie rozpuszczalników imiagotowanie próbki i aparatury, test kontrolny reczkowaniu rozcieƒczonym roztworem woaparatury, wykonanie oznaczania, sposób ob- dorotlenku potasu, przy zastosowaniu fenololiczenia ipodawania wyników, precyzj´ meto- ftaleiny jako wskaênika do ustalenia punktu dy oznaczania zawartoÊci wody, a tak˝e spo- koƒcowego miareczkowania. rzàdzanie sprawozdania z badania, okreÊla norma PN-EN ISO 12937. 13.1. Odczynniki, rodzaj aparatury, wykonanie oznaczania, sposób obliczenia i podawania 10. ZawartoÊç zanieczyszczeƒ sta∏ych okreÊla si´ wyników, precyzj´ metody oznaczania liczby metodà polegajàcà na oznaczeniu udzia∏u kwasowej, a tak˝e sporzàdzanie sprawozdamasy zanieczyszczeƒ odfiltrowanych na sàcznia z badania, okreÊla norma PN-EN 14104. ku w odniesieniu do ca∏kowitej masy próbki. 14. Liczb´ jodowà oznacza si´ metodà miarecz- 10.1. OkreÊlonà iloÊç przygotowanej próbki sàczy kowà polegajàcà na rozpuszczeniu badanej si´ w temperaturze 40 °C przez uprzednio próbki w mieszaninie rozpuszczalników, dozwa˝ony sàczek oraz oznacza wagowo udzia∏ daniu odczynnika Wijsa, anast´pnie, po okremasy zanieczyszczeƒ pozosta∏ych na sàczku Êlonym czasie, dodaniu do próbki jodku potaw odniesieniu do ca∏kowitej masy próbki. su iwody oraz miareczkowaniu uwolnionego 10.2. Odczynniki, rodzaj aparatury, przygotowanie jodu mianowanym roztworem tiosiarczanu próbki i aparatury, wykonanie oznaczania, sodu. sposób obliczenia i podawania wyników, 14.1. Odczynniki, rodzaj aparatury, wykonanie atak˝e sporzàdzanie sprawozdania zbadania, oznaczania, sposób obliczenia i podawania okreÊla norma PN-EN 12662. wyników, precyzj´ metody oznaczania liczby 10.3. Precyzj´ metody okreÊlania zawartoÊci zanie- jodowej, a tak˝e sporzàdzanie sprawozdania czyszczeƒ okreÊla za∏àcznik A do normy z badania, okreÊla norma PN-EN 14111. PN-EN 14214. 15. ZawartoÊç estru metylowego kwasu linoleno- 11. Dzia∏anie korodujàce na p∏ytkach z miedzi wego oznacza si´ metodà chromatografii gaokreÊla si´ porównawczo w stosunku do zowej zu˝yciem wzorca wewn´trznego, poleznormalizowanych wzorców korozji. gajàcà na rozdziale mieszaniny na poszcze- 11.1. P∏ytk´ miedzianà zanurza si´ wbadanej prób- gólne sk∏adniki w fazie gazowej. ce o okreÊlonej obj´toÊci, a nast´pnie ogrze- 15.1. Warunki chromatograficzne powinny byç tak wa w ÊciÊle okreÊlonych warunkach. Po zadobrane, aby by∏y dobrze widoczne piki eskoƒczeniu ogrzewania p∏ytk´ miedzianà wyjmuje si´, przemywa i ocenia jej barw´, po- trów metylowych kwasu lignocerowego (C 24 ) równujàc z wzorcami korozji. i nerwonowego (C 24:1 ). Integracja powinna byç tak przeprowadzona, aby by∏y uwzgl´d- 11.2. Odczynniki i materia∏y, rodzaj aparatury, wy- nione piki, poczàwszy od estru metylowego konanie badania, sposób interpretacji ipoda- kwasu mirystynowego (C ) do piku estru 14 wania wyników, precyzj´ metody okreÊlania metylowego kwasu nerwonowego (C ). 24:1 dzia∏ania korodujàcego na p∏ytkach z miedzi, atak˝e sporzàdzanie sprawozdania zbadania, 15.2. ZawartoÊç estru metylowego kwasu linolenookreÊla norma PN-EN ISO 2160. wego oblicza si´ na podstawie ca∏kowitej po-

wierzchni pików estrów metylowych od C 2) dodaniu, do badanej próbki, alkoholu ety- 14 do C oraz powierzchni piku odpowiadajà- lowego, wody, heksanu i wzorca we- 24:1 cego estrowi metylowemu kwasu heptadeka- wn´trznego, co spowoduje utworzenie nowego i wyra˝a si´ jako u∏amek masowy dwóch faz iiloÊciowe przeniesienie wolneokreÊlony w procentach. go glicerolu do fazy dolnej, której analiza, metodà chromatografii gazowej, pozwala 15.3. Odczynniki imateria∏y, rodzaj aparatury, przyna iloÊciowe oznaczenie st´˝enia wolnego gotowanie próbki, wykonanie oznaczania, glicerolu. sposób podawania wyników, precyzj´ metody oznaczania zawartoÊci estru metylowego 18.1. Wprzypadku oznaczania zawartoÊci wolnego kwasu linolenowego, a tak˝e sporzàdzanie glicerolu wsposób okreÊlony wpkt 18 ppkt 1, sprawozdania z badania, okreÊla norma po przeprowadzeniu kalibracji, analiz´ ilo- PN-EN 14103. Êciowà wolnego glicerolu wykonuje si´ metodà wzorca wewn´trznego. 16. ZawartoÊç alkoholu metylowego oznacza si´ metodà polegajàcà na ogrzewaniu próbki 18.2. W przypadku oznaczania zawartoÊci wolnego w temperaturze 80 °C w hermetycznie za- glicerolu wsposób okreÊlony wpkt 18 ppkt 1, mkni´tej fiolce, anast´pnie po osiàgni´ciu sta- odczynniki, rodzaj aparatury, wykonanie oznanu równowagi, nastrzykiwaniu okreÊlonej cz´- czania, sposób podawania wyników, precyzj´ Êci fazy gazowej do chromatografu, gdzie me- metody, a tak˝e sporzàdzanie sprawozdania tanol jest wykrywany zu˝yciem detektora p∏o- zbadania, okreÊla norma PN-EN 14105. mieniowo-jonizacyjnego, ajego iloÊç jest okre- Êlana wodniesieniu do wzorca zewn´trznego. 18.3. W przypadku oznaczania zawartoÊci wolnego glicerolu wsposób okreÊlony wpkt 18 ppkt 2, 16.1. Metanol mo˝e byç tak˝e oznaczany poprzez odczynniki, rodzaj aparatury, wykonanie oznadodanie wzorca wewn´trznego do próbki, czania, sposób podawania wyników, precyzj´ a nast´pnie okreÊlany z u˝yciem wspó∏czyn- metody, a tak˝e sporzàdzanie sprawozdania nika kalibracji wewn´trznej. zbadania, okreÊla norma PN-EN 14106. 16.2. Odczynniki i roztwory wzorcowe, rodzaj apa- 19. ZawartoÊç sodu oznacza si´: ratury, wykonanie oznaczania, precyzj´ metody oznaczania zawartoÊci alkoholu metylowe- 1) bezpoÊrednio metodà p∏omieniowej spekgo, a tak˝e sporzàdzanie sprawozdania z ba- trometrii absorpcji atomowej przy d∏ugoÊci dania, okreÊla norma PN-EN 14110. fali równej 589,0 nm, rozpuszczajàc uprzednio badanà próbk´ w roztworze ksylenu, 17. ZawartoÊç monoacylogliceroli, diacyloglice- albo roli, triacylogliceroli oraz ogólnego glicerolu 2) metodà optycznej spektrometrii emisyjnej oznacza si´ metodà polegajàcà na analizie z plazmà sprz´˝onà indukcyjnie, rozcieƒpochodnych silanowych metodà chromatoczajàc uprzednio badanà próbk´ frakcjà grafii gazowej na krótkiej kolumnie kapilarnej naftowà. z cienkowarstwowym filmem, z zastosowaniem bezpoÊredniego dozowania na kolumn´ 19.1. W przypadku oznaczania zawartoÊci sodu oraz detektora p∏omieniowo-jonizacyjnego. wsposób okreÊlony wpkt 19 ppkt 1, stosowane roztwory wzorcowe sporzàdza si´ z orga- 17.1. Po przeprowadzeniu kalibracji analiz´ iloÊcionicznego zwiàzku sodu w postaci soli, rozwà wykonuje si´ metodà wzorca wewn´trzpuszczonego w mieszaninie ksylenu i oleju nego, aca∏kowità (ogólnà) zawartoÊç glicerodo rozcieƒczeƒ. lu oblicza si´ na podstawie uzyskanych wyników. 19.2. W przypadku oznaczania zawartoÊci sodu w sposób okreÊlony w pkt 19 ppkt 1, odczyn- 17.2. Odczynniki, rodzaj aparatury, wykonanie niki, rodzaj aparatury, wykonanie oznaczania, oznaczania, sposób podawania wyników, sposób podawania wyników, atak˝e precyzj´ precyzj´ metody oznaczania zawartoÊci mometody i sporzàdzanie sprawozdania z badanoacylogliceroli, diacylogliceroli, triacylogliceroli oraz ogólnego glicerolu, atak˝e sporzà- nia, okreÊla norma PN-EN 14108. dzanie sprawozdania z badania, okreÊla nor- 19.3. W przypadku oznaczania zawartoÊci sodu ma PN-EN 14105. wsposób okreÊlony wpkt 19 ppkt 2, zawartoÊç 18. ZawartoÊç wolnego glicerolu oznacza si´ me- sodu okreÊla si´ przez porównanie intensywtodà polegajàcà na: noÊci emisji atomowej roztworu wzorcowego ipróbki przy okreÊlonych d∏ugoÊciach fal. 1) analizie pochodnych silanowych metodà chromatografii gazowej na krótkiej kolum- 19.4. W przypadku oznaczania zawartoÊci sodu nie kapilarnej z cienkowarstwowym fil- w sposób okreÊlony w pkt 19 ppkt 2, odczynmem, z zastosowaniem bezpoÊredniego niki i roztwory wzorcowe, rodzaj aparatury dozowania na kolumn´ oraz detektora p∏o- i jej przygotowanie, wykonanie oznaczania, mieniowo-jonizacyjnego, albo sposób obliczania ipodawania wyników, pre-

cyzj´ metody, a tak˝e sporzàdzanie sprawoz- wksylenie iwprowadzeniu, wformie aerozodania zbadania, okreÊla norma PN-EN 14538. lu, wraz z roztworami wzorcowymi przygotowanymi z organicznego zwiàzku fosforu, do 20. ZawartoÊç potasu oznacza si´: plazmy argonowej sprz´˝onej indukcyjnie. 1) bezpoÊrednio metodà p∏omieniowej spek- 22.1. ZawartoÊç fosforu oznacza si´ przez porówtrometrii absorpcji atomowej przy d∏ugoÊci nanie emisji tego pierwiastka wroztworze bafali równej 766,5 nm, rozpuszczajàc danej próbki zemisjà wzorców przy tej samej uprzednio badanà próbk´ wroztworze ksyd∏ugoÊci fali. lenu i stabilizatora, albo 22.2. Odczynniki, rodzaj aparatury, wykonanie 2) metodà optycznej spektrometrii emisyjnej oznaczania, sposób obliczenia i podawania z plazmà sprz´˝onà indukcyjnie, rozcieƒwyników, precyzj´ metody oznaczania zawarczajàc uprzednio badanà próbk´ frakcjà toÊci fosforu, a tak˝e sporzàdzanie sprawoznaftowà. dania zbadania, okreÊla norma PN-EN 14107. 20.1. W przypadku oznaczania zawartoÊci potasu 23. Temperatur´ zablokowania zimnego filtru wsposób okreÊlony wpkt 20 ppkt 1, stosowa- (CFPP) oznacza si´ metodà polegajàcà na zane roztwory wzorcowe sporzàdza si´ z orgasysaniu badanej próbki przez znormalizowanicznego zwiàzku potasu w postaci soli, rozny filtr do pipety wwarunkach kontrolowanepuszczonego w mieszaninie ksylenu i stabiligo podciÊnienia i w temperaturze obni˝anej zatora. co 1 °C, do chwili zatrzymania lub spowolnienia przep∏ywu tak, ˝e czas nape∏niania pipety 20.2. W przypadku oznaczania zawartoÊci potasu przekroczy 60 sekund lub paliwo nie sp∏ywa w sposób okreÊlony w pkt 20 ppkt 1, odczynca∏kowicie do naczynia pomiarowego. niki, rodzaj aparatury, wykonanie oznaczania, sposób podawania wyników, atak˝e precyzj´ 23.1. Rodzaj aparatury, przygotowanie próbki, wymetody i sporzàdzanie sprawozdania z bada- konanie oznaczania, sposób podawania wynia, okreÊla norma PN-EN 14109. ników, precyzj´ metody oznaczania temperatury zablokowania zimnego filtru, atak˝e spo- 20.3. W przypadku oznaczania zawartoÊci potasu rzàdzanie sprawozdania z badania, okreÊla w sposób okreÊlony w pkt 20 ppkt 2, zawarnorma PN-EN 116. toÊç potasu okreÊla si´ przez porównanie intensywnoÊci emisji atomowej roztworu wzor- II. Metody badania jakoÊci oleju nap´dowego cowego i próbki przy okreÊlonych d∏ugozawierajàcego 20 % estru, w zakresie po- Êciach fal. szczególnych parametrów tego biopaliwa ciek∏ego 20.4. W przypadku oznaczania zawartoÊci potasu w sposób okreÊlony w pkt 20 ppkt 2, odczyn- 1. ZawartoÊç estrów metylowych kwasów t∏uszniki i roztwory wzorcowe, rodzaj aparatury czowych (FAME) oznacza si´ metodà spektroi jej przygotowanie, wykonanie oznaczania, skopii w podczerwieni, polegajàcà na rejesposób obliczania ipodawania wyników, prestrowaniu widma w podczerwieni badanej cyzj´ metody, a tak˝e sporzàdzanie sprawozpróbki rozcieƒczonej cykloheksanem, a nadania zbadania, okreÊla norma PN-EN 14538. st´pnie pomiarze absorbancji w maksimum piku oko∏o 1745 cm–1 ±5 cm–1 i porównaniu 20.5. Precyzj´ oznaczania zawartoÊci sumy sodu zabsorbancjà wzorcowych roztworów estrów i potasu okreÊla za∏àcznik A do normy metylowych kwasów t∏uszczowych. PN-EN 14214. 1.1. Odczynniki i materia∏y, rodzaj aparatury, wy- 21. ZawartoÊç wapnia imagnezu oznacza si´ mekonanie oznaczania, sposób obliczenia i potodà optycznej spektrometrii emisyjnej z pladawania wyników, precyzj´ metody oznaczazmà sprz´˝onà indukcyjnie, rozcieƒczajàc nia zawartoÊci estrów metylowych kwasów uprzednio badanà próbk´ frakcjà naftowà. t∏uszczowych, a tak˝e sporzàdzenie sprawozdania zbadania, okreÊla norma PN-EN 14078. 21.1. ZawartoÊç wapnia i magnezu okreÊla si´ przez porównanie intensywnoÊci emisji ato- 2. G´stoÊç oleju nap´dowego zawierajàcego mowej roztworu wzorcowego i próbki przy 20% estru, wtemperaturze 15 °C, oznacza si´: okreÊlonych d∏ugoÊciach fal. 1) metodà oscylacyjnà z U-rurkà, polegajàcà 21.2. Odczynniki iroztwory wzorcowe, rodzaj apara- na wprowadzeniu niewielkiej obj´toÊci tury i jej przygotowanie, wykonanie oznacza- (zwykle mniejszej ni˝ 1 ml) badanej próbki nia, sposób obliczania i podawania wyników, do U-rurki o ustalonej temperaturze, poprecyzj´ metody oznaczania zawartoÊci wap- miarze cz´stotliwoÊci drgaƒ U-rurki i oblinia i magnezu, a tak˝e sporzàdzanie sprawoz- czeniu g´stoÊci badanej próbki, z zastosodania zbadania, okreÊla norma PN-EN 14538. waniem sta∏ej pomiarowej wyznaczonej przez pomiar cz´stotliwoÊci drgaƒ U-rurki 22. ZawartoÊç fosforu oznacza si´ metodà pole- wype∏nionej materia∏em odniesienia gajàcà na rozpuszczeniu badanej próbki o znanej g´stoÊci, albo

2) metodà z areometrem, polegajàcà na po- pierÊcieniowych w´glowodorów aromatyczmiarze g´stoÊci badanej próbki o okreÊlo- nych, kolumn´ prze∏àcza si´ do trybu elucji nej temperaturze, za pomocà areometru wstecznej tak, aby w´glowodory aromatyczne zanurzonego w próbce znajdujàcej si´ trój- i wielopierÊcieniowe zosta∏y wydzielone w cylindrze. wpostaci pojedynczego ostrego piku. 2.1. Wprzypadku oznaczania g´stoÊci oleju nap´- 3.2. Kolumna polarna jest po∏àczona z detektodowego zawierajàcego 20 % estru, wtempe- rem wspó∏czynnika za∏amania Êwiat∏a, który raturze 15 °C, w sposób okreÊlony w pkt 2 wykrywa sk∏adniki wymywane zkolumny. Syppkt 1, rodzaj aparatury, odczynniki, przygo- gna∏ elektroniczny z detektora jest monitorotowanie próbki i aparatury, kalibracj´ apara- wany w sposób ciàg∏y za pomocà procesora tury, wykonanie oznaczania, sposób oblicze- danych. Amplitudy sygna∏ów zwiàzków aronia i podawania wyników, precyzj´ metody, matycznych w próbce porównuje si´ z tymi, atak˝e sporzàdzanie sprawozdania zbadania, które uzyskano w czasie przeprowadzonego okreÊla norma PN-EN ISO 12185. wczeÊniej oznaczania wzorców, w celu obliczenia u∏amka masowego, wyra˝onego 2.2. Wprzypadku oznaczania g´stoÊci oleju nap´- w procentach, poszczególnych grup w´glodowego zawierajàcego 20 % estru, wtempe- wodorów aromatycznych. raturze 15 °C, w sposób okreÊlony w pkt 2 ppkt 2, nale˝y: 3.3. Suma u∏amków masowych w´glowodorów aromatycznych dwu- (DAH), trój- i wielopier- 1) odpowiedni do wymagaƒ areometr zanu- Êcieniowych (T+AH), wyra˝onych w procenrzyç wbadanej próbce ipozostawiç do czatach, podawana jako u∏amek masowy, stanosu ustabilizowania si´ temperatury. Po wi zawartoÊç w´glowodorów wielopierÊcieosiàgni´ciu stanu równowagi temperatuniowych aromatycznych POLY-AH. rowej odczytaç wskazanie ze skali areometru, zanotowaç temperatur´ badanej prób- 3.4. Odczynniki imateria∏y, rodzaj aparatury, przyki i przy u˝yciu standardowych tablic od- gotowanie aparatury i jej kalibracj´, wykonaczytaç wynik pomiaru zredukowany do nie oznaczania, sposób obliczenia i podawatemperatury 15 °C; nia wyników, precyzj´ metody oznaczania zawartoÊci wielopierÊcieniowych w´glowodo- 2) je˝eli jest to konieczne, cylinder, w którym rów aromatycznych, a tak˝e sporzàdzanie zanurzony jest areometr, umieÊciç w ∏aêni sprawozdania z badania, okreÊla norma utrzymujàcej sta∏à temperatur´, aby unik- PN-EN 12916. nàç nadmiernych zmian temperatury w trakcie badania. 4. LepkoÊç oleju nap´dowego zawierajàcego 20 % estru, w temperaturze 40 °C, oznacza 2.3. Wprzypadku oznaczania g´stoÊci oleju nap´- si´ metodà polegajàcà na pomiarze czasu dowego zawierajàcego 20 % estru, wtempeprzep∏ywu okreÊlonej obj´toÊci badanej raturze 15 °C, w sposób okreÊlony w pkt 2 próbki, pod wp∏ywem si∏ grawitacyjnych, ppkt 2, rodzaj aparatury, przygotowanie próbprzez wzorcowany, szklany lepkoÊciomierz ki, kontrol´ i przygotowanie aparatury, wykokapilarny w powtarzalnych warunkach, nanie oznaczania, sposób obliczenia i podawznanej iÊciÊle kontrolowanej temperaturze. wania wyników, precyzj´ metody, a tak˝e sporzàdzanie sprawozdania z badania, okre- 4.1. LepkoÊç oleju nap´dowego zawierajàcego Êla norma PN-EN ISO 3675. 20 % estru oblicza si´, mno˝àc zmierzony czas swobodnego przep∏ywu sta∏ej obj´toÊci 3. ZawartoÊç wielopierÊcieniowych w´glowodocieczy, pomi´dzy kreskami zbiornika pomiarów aromatycznych oznacza si´ metodà wysorowego, przez sta∏à kalibracji lepkoÊciomiekosprawnej chromatografii cieczowej HPLC rza. z detektorem wspó∏czynnika za∏amania Êwiat∏a, polegajàcà na rozcieƒczeniu próbki o zna- 4.2. Odczynniki i materia∏y, rodzaj aparatury i jej nej masie fazà ruchomà (n-heptanem) iwstrzy- wzorcowanie, wykonanie oznaczania, sposób kiwaniu okreÊlonej obj´toÊci tego roztworu do obliczenia i podawania wyników, a tak˝e spowysokosprawnego chromatografu cieczowego rzàdzanie sprawozdania z badania, okreÊla wyposa˝onego wkolumn´ polarnà. norma PN-EN ISO 3104. Precyzj´ metody oznaczania lepkoÊci okreÊla norma PN-EN 590. 3.1. Kolumna polarna ma wykazywaç ma∏e powinowactwo do w´glowodorów niearomatycz- 5. Temperatur´ zap∏onu oleju nap´dowego zanych, umo˝liwiajàc wydzielenie i selektywny wierajàcego 20 % estru okreÊla si´ metodà rozdzia∏ w´glowodorów aromatycznych, zamkni´tego tygla Pensky’ego-Martensa, pow wyniku czego w´glowodory aromatyczne legajàcà na umieszczeniu badanej próbki sà oddzielane od w´glowodorów niearoma- w tyglu i podgrzewaniu jej do chwili, gdy tycznych iwymywane wodpowiednich zakre- skierowane przez otwór wtyglu êród∏o zap∏osach odpowiadajàcych ich strukturze pierÊcie- nu spowoduje zap∏on par na powierzchni baniowej. W okreÊlonym czasie, po elucji dwu- danej próbki.

5.1. Najni˝szà temperatur´, wktórej nast´puje za- 7.1. Badanà próbk´ umieszcza si´ w szklanej fiolp∏on par na powierzchni badanej próbki, ce i podgrzewa do temperatury 500 °C przyjmuje si´ jako temperatur´ zap∏onu w strumieniu oboj´tnego gazu, w kontrolow warunkach otoczenia. wanych warunkach, przez okreÊlony czas. Lotne substancje powstajàce podczas reakcji 5.2. Zmierzonà temperatur´ zap∏onu badanej sà usuwane oboj´tnym gazem, a zw´glona próbki, w warunkach otoczenia, koryguje si´ pozosta∏oÊç jest wa˝ona. w zale˝noÊci od ciÊnienia atmosferycznego. 7.2. Odczynniki imateria∏y, rodzaj aparatury, przy- 5.3. Odczynniki i materia∏y, rodzaj aparatury i jej gotowanie próbki, wykonanie oznaczania, przygotowanie, sposób obliczania oraz po- sposób obliczenia ipodawania wyników, predawania wyników, a tak˝e sporzàdzenie cyzj´ metody oznaczania pozosta∏oÊci po koksprawozdania z badania, okreÊla norma sowaniu, a tak˝e sporzàdzanie sprawozdania PN-EN ISO 2719. Precyzj´ metody okreÊla- z badania, okreÊla norma PN-EN ISO 10370. nia temperatury zap∏onu okreÊla norma PN-EN 590. 8. Pozosta∏oÊç po spopieleniu oznacza si´ metodà polegajàcà na spaleniu badanej próbki 6. ZawartoÊç siarki oznacza si´ metodà: wspecjalnym naczyniu, redukcji pozosta∏oÊci 1) rentgenowskiej spektroskopii fluoroscen- w´glowej do popio∏u przez podgrzewanie, cyjnej zdyspersjà fali, polegajàcà na podda- w piecu muflowym, w temperaturze 775 °C niu badanej próbki, znajdujàcej si´ wkuwe- i zwa˝eniu otrzymanej pozosta∏oÊci. cie pomiarowej, dzia∏aniu pierwotnego promieniowania o okreÊlonej d∏ugoÊci fali, po- 8.1. Odczynniki i materia∏y, rodzaj aparatury, wychodzàcego zlampy rentgenowskiej, albo konanie oznaczania, sposób obliczenia i podawania wyników, precyzj´ metody oznacza- 2) fluorescencji UV, polegajàcà na wykorzynia pozosta∏oÊci po spopieleniu, a tak˝e spostaniu zjawiska fluorescencji ditlenku siarki rzàdzanie sprawozdania z badania, okreÊla wzbudzonego promieniowaniem ultrafionorma PN-EN ISO 6245. letowym, powsta∏ego uprzednio na skutek spalenia badanej próbki w okreÊlonych 9. Liczb´ cetanowà oleju nap´dowego zawierawarunkach. jàcego 20 % estru oznacza si´ metodà silnikowà, stosujàc znormalizowany silnik badaw- 6.1. W przypadku oznaczania zawartoÊci siarki czy typu WAUKESH iznormalizowane warunw sposób okreÊlony w pkt 6 ppkt 1, nale˝y ki pracy tego silnika, przez porównanie w∏awyznaczyç zawartoÊç siarki na podstawie ÊciwoÊci samozap∏onowych badanego palimierzonych szybkoÊci zliczeƒ rentgenowskiewa z w∏aÊciwoÊciami paliw wzorcowych. go promieniowania fluoroscencyjnego linii S-K α oraz promieniowania t∏a, korzystajàc 9.1. Odczynniki i materia∏y, rodzaj aparatury, z krzywej wzorcowania. przygotowanie próbki i aparatury, kalibracj´, wykonanie oznaczania, sposób obliczenia 6.2. W przypadku oznaczania zawartoÊci siarki i podawania wyników, precyzj´ metody w sposób okreÊlony w pkt 6 ppkt 1, wykonaoznaczania liczby cetanowej, a tak˝e sporzànie oznaczania, rodzaj aparatury i jej przygodzanie sprawozdania z badania, okreÊla nortowanie, stosowane odczynniki, sposób oblima PN-EN ISO 5165. czenia ipodawania wyników, atak˝e precyzj´ metody, okreÊla norma PN-EN ISO 20884. 10. Indeks cetanowy okreÊla si´ metodà równania czterech zmiennych, na podstawie znajo- 6.3. W przypadku oznaczania zawartoÊci siarki moÊci: wsposób okreÊlony wpkt 6 ppkt 2, intensywnoÊç fluorescencyjnego promieniowania ul- 1) g´stoÊci oleju nap´dowego zawierajàcego trafioletowego jest miarà zawartoÊci siarki 20 % estru, w temperaturze 15 °C, oznaw badanej próbce. czonej metodami, októrych mowa wpkt 2, 2) temperatur, wktórych oddestylowuje 10 % 6.4. W przypadku oznaczania zawartoÊci siarki (V/V), 50 % (V/V) i 90 % (V/V), okreÊlonych w sposób okreÊlony w pkt 6 ppkt 2, wykonametodà, októrej mowa wpkt 17 nie oznaczania, rodzaj aparatury i jej przygotowanie, stosowane odczynniki, sposób obli- — wykorzystujàc okreÊlone zale˝noÊci mateczenia ipodawania wyników, atak˝e precyzj´ matyczne. metody, okreÊla norma PN-EN ISO 20846. 10.1. Sposób obliczenia ipodawania wyników, pre- 7. Pozosta∏oÊç po koksowaniu (z 10 % pozosta- cyzj´ metody równania czterech zmiennych, ∏oÊci destylacyjnej uzyskanej metodà destyla- atak˝e sporzàdzanie sprawozdania zbadania, cji pod zmniejszonym ciÊnieniem wed∏ug okreÊla norma PN-EN ISO 4264. ASTM D 1160) oznacza si´ metodà wagowà mikro, jako pozosta∏oÊç po odparowaniu 11. ZawartoÊç wody oznacza si´ metodà miareczi rozk∏adzie termicznym badanej próbki kowania kulometrycznego, polegajàcà na w okreÊlonych warunkach. wstrzykni´ciu zwa˝onej próbki do naczynia

do miareczkowania aparatu kulometrycznego oznaczenia zawartoÊci w niej osadów nieroz- Karla Fischera, w którym jod do reakcji Karla puszczalnych filtrowalnych. Fischera wydziela si´ elektrolitycznie na ano- 14.2. Osady nierozpuszczalne przylegajàce usuwa dzie, proporcjonalnie do iloÊci wody zawartej si´ z probówki do utleniania i innych cz´Êci w próbce. szklanych rozpuszczalnikiem trójsk∏adniko- 11.1. Gdy ca∏a zawartoÊç wody zostaje odmiarecz- wym. Trójsk∏adnikowy rozpuszczalnik odpakowana, nadmiar jodu wykrywa czujnik elek- rowuje si´ w celu uzyskania osadów nieroztrometrycznego punktu koƒcowego i mia- puszczalnych przylegajàcych. reczkowanie zostaje przerwane. Ze stechio- 14.3. Sum´ zawartoÊci osadów nierozpuszczalnych metrii reakcji wynika, ˝e jeden mol jodu reprzylegajàcych i osadów nierozpuszczalnych aguje zjednym molem wody, stàd iloÊç wody filtrowalnych okreÊla si´ jako ca∏kowità zajest proporcjonalna do ca∏kowitego zsumowartoÊç osadów nierozpuszczalnych, która wanego pràdu, zgodnie z prawem Faraday’a. jest miarà odpornoÊci na utlenianie. 11.2. Odczynniki imateria∏y, rodzaj aparatury, przy- 14.4. Odczynniki i materia∏y, rodzaj aparatury, przygotowanie próbki i aparatury, test kontrolny gotowanie próbki iaparatury, wykonanie oznaaparatury, wykonanie oznaczania, sposób ob- czania, sposób obliczenia i podawania wyniliczenia ipodawania wyników, precyzj´ meto- ków, precyzj´ metody okreÊlania odpornoÊci dy oznaczania zawartoÊci wody, a tak˝e spo- na utlenianie, atak˝e sporzàdzanie sprawozdarzàdzanie sprawozdania z badania, okreÊla nia zbadania, okreÊla norma PN-ISO 12205. norma PN-EN ISO 12937. 15. Liczb´ kwasowà oleju nap´dowego zawiera- 12. ZawartoÊç zanieczyszczeƒ sta∏ych okreÊla si´ jàcego 20 % estru oznacza si´ metodà miametodà polegajàcà na oznaczeniu udzia∏u reczkowà, polegajàcà na rozpuszczeniu badamasy zanieczyszczeƒ odfiltrowanych na sàcz- nej próbki w mieszaninie rozpuszczalników ku w odniesieniu do ca∏kowitej masy próbki. i miareczkowaniu rozcieƒczonym roztworem wodorotlenku potasu, przy zastosowaniu fe- 12.1. OkreÊlonà iloÊç przygotowanej próbki sàczy noloftaleiny jako wskaênika do ustalenia si´ w temperaturze 40 °C, przez uprzednio punktu koƒcowego miareczkowania. zwa˝ony sàczek, oraz oznacza wagowo udzia∏ 15.1. Odczynniki, rodzaj aparatury, wykonanie masy zanieczyszczeƒ pozosta∏ych na sàczku oznaczania, sposób obliczenia i podawania w odniesieniu do ca∏kowitej masy próbki. wyników, precyzj´ metody oznaczania liczby 12.2. Odczynniki, rodzaj aparatury, przygotowanie kwasowej, a tak˝e sporzàdzanie sprawozdapróbki i aparatury, wykonanie oznaczania, nia z badania, okreÊla norma PN-EN 14104. sposób obliczenia ipodawania wyników, pre- 16. SmarnoÊç oleju nap´dowego zawierajàcego cyzj´ metody okreÊlania zawartoÊci zanie- 20 % estru oznacza si´, stosujàc aparat o ruczyszczeƒ, a tak˝e sporzàdzanie sprawozdachu posuwisto-zwrotnym wysokiej cz´stotlinia z badania, okreÊla norma PN-EN 12662. woÊci (HFRR). 13. Dzia∏anie korodujàce na p∏ytkach z miedzi 16.1. Zamocowana w pionowo montowanym okreÊla si´ porównawczo w stosunku do uchwycie stalowa kulka testowa dociskana znormalizowanych wzorców korozji. jest do nieruchomej, poziomo montowanej 13.1. P∏ytk´ miedzianà zanurza si´ wbadanej prób- stalowej p∏ytki. Kulka testowa oscyluje zustace o okreÊlonej obj´toÊci, a nast´pnie ogrze- lonà cz´stotliwoÊcià i d∏ugoÊcià skoku, podwa w ÊciÊle okreÊlonych warunkach. Po za- czas gdy powierzchnia kontaktu tej kulki ze koƒczeniu ogrzewania p∏ytk´ miedzianà wyj- stalowà p∏ytkà jest ca∏kowicie zanurzona muje si´, przemywa i ocenia jej barw´, po- w badanej próbce. równujàc z wzorcami korozji. 16.2. Skorygowana, do warunków standardowych, 13.2. Odczynniki i materia∏y, rodzaj aparatury, wy- Êrednica Êladu zu˝ycia powsta∏ego na kulce konanie badania, sposób interpretacji ipoda- testowej jest miarà smarnoÊci badanej próbki. wania wyników, precyzj´ metody okreÊlania 16.3. Odczynniki i materia∏y, rodzaj aparatury i jej dzia∏ania korodujàcego na p∏ytkach z miedzi, przygotowanie oraz wzorcowanie, wykonanie atak˝e sporzàdzanie sprawozdania zbadania, oznaczania, pomiar Êrednicy Êladu zu˝ycia okreÊla norma PN-EN ISO 2160. powsta∏ego na kulce testowej, sposób obli- 14. OdpornoÊç na utlenianie oleju nap´dowego czenia wyników, precyzj´ metody oznaczania zawierajàcego 20 % estru okreÊla si´ metodà smarnoÊci ijej odchylenie, atak˝e sporzàdzapolegajàcà na poddaniu badanej próbki sta- nie sprawozdania z badania, okreÊla norma rzeniu wtemperaturze 95 °C przez 16 godzin, PN-EN ISO 12156-1. przy przep∏ywie przez t´ próbk´ tlenu. 17. Sk∏ad frakcyjny oznacza si´ przy ciÊnieniu at- 14.1. Po zakoƒczeniu procesu starzenia badanej mosferycznym, stosujàc metod´ polegajàcà próbki próbka ta jest sch∏adzana do tempera- na rozdziale frakcji przy pomocy destylacji, tury pokojowej, a nast´pnie sàczona, w celu której przebieg iparametry sà uzale˝nione od

sk∏adu i przewidywanych w∏aÊciwoÊci lot- oznaczania, sposób obliczenia i podawania nych (grupy 0, 1, 2, 3 i 4). Ka˝da z tych grup wyników, precyzj´ metody oznaczania sk∏adu ma okreÊlony zestaw aparatury, temperatur´ frakcyjnego, atak˝e sporzàdzanie sprawozdakondensacji i zakres zmiennych. nia zbadania okreÊla norma PN-EN ISO 3405. 18. Temperatur´ zablokowania zimnego filtru 17.1. Badanà próbk´, o obj´toÊci 100 ml, poddaje (CFPP) oznacza si´ metodà polegajàcà na zasi´ destylacji w ÊciÊle okreÊlonych warunsysaniu badanej próbki przez znormalizowakach, stosownie do wymagaƒ dla grupy wyny filtr do pipety wwarunkach kontrolowanemienionej wpkt 17, do której dana próbka zogo podciÊnienia i w temperaturze obni˝anej sta∏a zaliczona, oraz prowadzi si´ systemaco 1 °C, do chwili zatrzymania lub spowolnietyczne obserwacje wskazaƒ termometru iobnia przep∏ywu tak, ˝e czas nape∏niania pipety j´toÊci uzyskiwanego kondensatu. przekroczy 60 sekund lub paliwo nie sp∏ywa ca∏kowicie do naczynia pomiarowego. 17.2. Po zakoƒczeniu destylacji mierzy si´ obj´toÊç cieczy pozosta∏ej w kolbie oraz zapisuje stra- 18.1. Rodzaj aparatury, przygotowanie próbki, wyty iloÊciowe powsta∏e w procesie destylacji. konanie oznaczania, sposób podawania wyników, precyzj´ metody oznaczania tempera- 17.3. Odczytane wskazania termometru koryguje tury zablokowania zimnego filtru, atak˝e sposi´, w zale˝noÊci od ciÊnienia atmosferyczne- rzàdzanie sprawozdania z badania, okreÊla go, a nast´pnie, na podstawie tych danych, norma PN-EN 116. dokonuje si´ obliczeƒ, stosownie do rodzaju próbki i okreÊlonych wymagaƒ. III. Procedur´ post´powania w sprawach dotyczàcych precyzji metody badania oraz 17.4. Rodzaj aparatury, przygotowanie próbki interpretacji wyników badaƒ okreÊla nori aparatury, kontrol´ aparatury, wykonanie ma PN-EN ISO 4259. 282 ROZPORZÑDZENIE MINISTRA ROLNICTWA I ROZWOJU WSI1) z dnia 26 lutego 2007 r. zmieniajàce rozporzàdzenie w sprawie zwalczania niektórych chorób zakaênych mi´czaków2)