Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 23 lutego 2007 r. Regulamin urzędowania sądów powszechnych

249 ROZPORZÑDZENIE MINISTRA SPRAWIEDLIWOÂCI z dnia 23 lutego 2007 r. Regulamin urz´dowania sàdów powszechnych

§ 10. 1. Wsali rozpraw cz´Êç przeznaczona dla pu- § 14. 1. W sàdzie apelacyjnym do wykonywania blicznoÊci powinna byç oddzielona od cz´Êci, wktórej czynnoÊci nadzoru nad dzia∏alnoÊcià administracyjnà znajduje si´ stó∏ s´dziowski oraz miejsca dla osób sàdów tworzy si´ wydzia∏ wizytacji. uczestniczàcych w rozprawie. 2. Obowiàzki przewodniczàcego wydzia∏u wizytacji 2. Obok sali rozpraw wydziela si´ pomieszczenie mo˝e pe∏niç prezes lub wiceprezes sàdu. przeznaczone na pokój narad. § 15. 1. W sàdzie okr´gowym do wykonywania 3. W ka˝dym sàdzie, przy salach rozpraw, wydzie- czynnoÊci nadzoru nad dzia∏alnoÊcià administracyjnà la si´ pomieszczenie dla Êwiadków oraz odr´bne, od- sàdów mo˝e byç utworzony wydzia∏ wizytacji lub refepowiednio zabezpieczone pomieszczenie dla dopro- rat do spraw wizytacji. wadzonych do sàdu osób pozbawionych wolnoÊci, a w miar´ mo˝liwoÊci równie˝ pomieszczenie dla po- 2. Obowiàzki przewodniczàcego wydzia∏u wizytacji krzywdzonych. lub kierownika referatu do spraw wizytacji pe∏ni prezes lub wiceprezes sàdu. Rozdzia∏ 3 § 16. 1. Poszczególne wydzia∏y sàdu oznacza si´ Piecz´cie urz´dowe. Znaki op∏aty sàdowej kolejnymi liczbami rzymskimi. § 11. 1. Sàdy i prezesi sàdów u˝ywajà piecz´ci 2. Przepis ust. 1 stosuje si´ odpowiednio do zespourz´dowych znazwà sàdu iwizerunkiem or∏a okreÊlo- ∏ów kuratorskiej s∏u˝by sàdowej. nym wustawie zdnia 31 stycznia 1980 r. ogodle, bar- § 17. W zarzàdzeniu Ministra SprawiedliwoÊci wach ihymnie Rzeczypospolitej Polskiej oraz opiecz´- o utworzeniu w sàdzie apelacyjnym, okr´gowym lub ciach paƒstwowych (Dz. U. z 2005 r. Nr 235, poz. 2000 rejonowym innego wydzia∏u ni˝ wymienione wart. 12, oraz z 2006 r. Nr 220, poz. 1600). 16 i18 ustawy zdnia 27 lipca 2001 r. — Prawo oustro- 2. Poszczególne wydzia∏y sàdu mogà u˝ywaç ju sàdów powszechnych, zwanej dalej „ustawà”, okreosobnych egzemplarzy piecz´ci. Piecz´cie urz´dowe Êla si´ jego nazw´ i zakres spraw przekazanych temu o jednakowej treÊci sà oznaczone numerami rozpo- wydzia∏owi. znawczymi umieszczonymi w otoku piecz´ci. § 18. 1. Je˝eli liczba spraw okreÊlonego rodzaju jest 3. Kontrol´ wydanych piecz´ci prowadzi prezes znaczna iulega systematycznemu wzrostowi, aponadsàdu. to istniejà odpowiednie warunki kadrowe i lokalowe, wramach wydzia∏ów mogà byç tworzone sekcje. 4. Za przechowywanie i u˝ywanie piecz´ci wydanych do u˝ytku wydzia∏ów odpowiadajà kierownicy 2. Do pe∏nienia obowiàzków kierownika sekcji presekretariatów tych wydzia∏ów. zes sàdu wyznacza jednego z s´dziów orzekajàcych w wydziale. § 12. 1. Wykonywanie czynnoÊci zwiàzanych ze zlecaniem druku i dystrybucjà znaków op∏aty sàdowej 3. W ramach sekretariatu wydzia∏u mo˝e zostaç dla wszystkich sàdów Minister SprawiedliwoÊci po- wyodr´bniona sekcja dla wykonywania czynnoÊci wierza jednemu sàdowi. w okreÊlonych rodzajach spraw, je˝eli liczba s´dziów orzekajàcych w wydziale nie uzasadnia wydzielenia 2. Inne zadania z zakresu gospodarki znakami sekcji, a warunki organizacyjne za tym przemawiajà. op∏aty sàdowej wykonujà sàdy. 4. Sekcje, o których mowa w ust. 1 i 3, tworzy Rozdzia∏ 4 w porozumieniu z Ministrem SprawiedliwoÊci prezes sàdu apelacyjnego, przy czym w wydzia∏ach sàdu Wewn´trzna struktura organizacyjna sàdów okr´gowego isàdów rejonowych zobszaru w∏aÊciwo- § 13. 1. Liczba wydzia∏ów w sàdzie jest uzale˝nio- Êci sàdu okr´gowego — na uzasadniony wniosek prena od liczby i rodzaju spraw nale˝àcych do w∏aÊciwo- zesa sàdu okr´gowego. Êci sàdu oraz limitu etatów s´dziów i asesorów sàdowych, zwanego dalej „limitem etatów s´dziowskich”, § 19. 1. W sàdach apelacyjnych i okr´gowych prei liczby referendarzy sàdowych. W sàdzie okr´gowym zesi tych sàdów nie pe∏nià funkcji przewodniczàcego oznacznym obszarze w∏aÊciwoÊci mogà byç utworzo- wydzia∏u, z wyjàtkiem przypadków, o których mowa ne odr´bne wydzia∏y dla rozpoznawania spraw w § 14 ust. 2 i § 15 ust. 2. wpierwszej idrugiej instancji wpionie cywilnym, karnym, pracy oraz ubezpieczeƒ spo∏ecznych, a w sàdzie 2. Wiceprezesi sàdów apelacyjnych mogà pe∏niç rejonowym dodatkowe wydzia∏y cywilne, karne, ro- funkcj´ przewodniczàcego wydzia∏u. dzinne i nieletnich, pracy i ubezpieczeƒ spo∏ecznych, gospodarcze, ksiàg wieczystych oraz jako wydzia∏y 3. Wiceprezesi sàdów okr´gowych mogà pe∏niç — sàdy grodzkie. funkcj´ przewodniczàcego wydzia∏u, a w sàdach o limicie etatów s´dziowskich do 50 pe∏nià funkcj´ prze- 2. Liczba s´dziów lub referendarzy sàdowych two- wodniczàcego wydzia∏u. rzonego wydzia∏u nie powinna byç mniejsza ni˝ 5 s´- dziów lub referendarzy sàdowych, ∏àcznie z przewod- 4. Prezesi sàdów rejonowych mogà pe∏niç funkcj´ niczàcym. przewodniczàcego wydzia∏u, awsàdach olimicie eta-

1) zapewnienie odpowiedniej obsady kadrowej; 2) sprawy kadrowe, niezastrze˝one do wy∏àcznej kompetencji Ministra SprawiedliwoÊci dotyczàce 2) zapewnienie w∏aÊciwej organizacji pracy sàdu; pracowników sàdu apelacyjnego; 3) analiz´ obcià˝enia s´dziów i referendarzy sàdo- 3) opiniowanie wniosków prezesów sàdów okr´gowych w poszczególnych pionach i wydzia∏ach; wych wzakresie potrzeb etatowych podleg∏ych im jednostek organizacyjnych; 4) zapewnienie bezpieczeƒstwa funkcjonowania sàdu, z uwzgl´dnieniem § 40; 4) przedstawianie Rzecznikowi Praw Obywatelskich, na jego ˝àdanie, informacji o stanie sprawy pro- 5) zapewnienie sprawnego przekazania akt spraw sàwadzonej wsàdzie apelacyjnym lub wsàdzie okr´- dowych, pism sàdowych oraz innych dokumengowym albo rejonowym z obszaru w∏aÊciwoÊci tów do innego sàdu w przypadku zmiany obszaru sàdu apelacyjnego; w∏aÊciwoÊci; 5) analiza danych w zakresie obcià˝enia podleg∏ych 6) informowanie s´dziów, referendarzy sàdowych, sàdów. urz´dników i innych pracowników sàdowych o ustalonych przez kolegium sàdu zasadach po- § 34. Do czynnoÊci wykonywanych przez prezesa dzia∏u czynnoÊci oraz przydzia∏u spraw poszcze- sàdu okr´gowego, poza czynnoÊciami, okreÊlonymi gólnym s´dziom i referendarzom sàdowym; w § 32 ust. 1, nale˝y: 7) dba∏oÊç osprawne wykonywanie obowiàzków przez 1) zarzàdzanie zasobami ludzkimi w sàdzie okr´gos´dziów, referendarzy sàdowych, urz´dników i in- wym oraz opiniowanie wniosków prezesów podnych pracowników sàdowych oraz kultur´ pracy; leg∏ych sàdów rejonowych wzakresie potrzeb etatowych; 8) prowadzenie wykazów s∏u˝bowych s´dziów i referendarzy sàdowych oraz dokonywanie okresowych 2) prowadzenie ewidencji bieg∏ych sàdowych oraz liocen kwalifikacyjnych pracowników sàdowych; sty kandydatów na syndyków upad∏oÊci i kandydatów na kuratorów w sprawach rejestrowych, 9) dba∏oÊç oprzestrzeganie w∏aÊciwej jakoÊci itermikandydatów na zarzàdców przymusowych oraz nowoÊci sporzàdzania sprawozdaƒ i innych dokuodr´bnych ewidencji mediatorów w sprawach cymentów statystycznych; wilnych, gospodarczych, karnych i nieletnich; 10) organizacj´ szkoleƒ pracowników sàdowych, ∏aw- 3) przedstawianie Rzecznikowi Praw Obywatelskich, ników i kuratorów; na jego ˝àdanie, informacji o stanie sprawy prowadzonej w sàdzie okr´gowym lub w sàdzie rejo- 11) rozpatrywanie skarg i wniosków dotyczàcych pranowym z obszaru w∏aÊciwoÊci sàdu okr´gowego; cy sàdu oraz przyjmowanie interesantów; 4) analiza obcià˝enia s´dziów i referendarzy sàdo- 12) ustalenie sposobu korzystania zlist ∏awników przez wych w podleg∏ych sàdach. poszczególne wydzia∏y sàdu, zapewniajàcego mo˝- liwie równomierny ich udzia∏ w rozprawach, a tak- § 35. Kierownik oÊrodka lub przewodniczàcy wy- ˝e prowadzenie ewidencji udzia∏u wnich ∏awników; dzia∏u zamiejscowego sàdu okr´gowego lub wydzia∏u zamiejscowego sàdu rejonowego wykonuje czynnoÊci 13) podejmowanie decyzji w sprawach bie˝àcych, z zakresu administracji zlecone przez prezesa w∏aÊcizwiàzanych ze sprawnym funkcjonowaniem sàdu. wego sàdu. 2. W sàdach rejonowych, w których nie powo∏ano § 36. Prezes sàdu apelacyjnego oraz prezes sàdu kierownika finansowego sàdu, do czynnoÊci prezesa okr´gowego zawiadamia, wformie pisemnej, Ministra sàdu nale˝y ponadto: SprawiedliwoÊci o wydaniu wa˝niejszych zarzàdzeƒ z zakresu administracji sàdu, w terminie nie d∏u˝szym 1) wykonywanie czynnoÊci zwiàzanych z gospodarkà ni˝ 14 dni od daty ich wydania. finansowà sàdu; 2) zarzàd obiektami sàdowymi. § 37. 1. Prezes sàdu apelacyjnego, okr´gowego i rejonowego, a tak˝e przewodniczàcy wydzia∏u i kie- 3. W zakresie czynnoÊci, o których mowa w ust. 2, rownik sekcji, przed zakoƒczeniem sprawowania funkprezes sàdu rejonowego podlega dyrektorowi sàdu cji, przekazujà osobie powo∏anej do pe∏nienia jednej okr´gowego. z wymienionych funkcji, w formie pisemnej, informacj´ o stanie jednostek organizacyjnych sàdu, którym 4. Prezes sàdu mo˝e powierzyç wykonywanie czyn- zarzàdzali. noÊci okreÊlonych wust. 1 i2 wiceprezesom sàdu. 2. Informacja powinna dotyczyç przede wszystkim § 33. Do czynnoÊci prezesa sàdu apelacyjnego na- spraw nieza∏atwionych oraz dokumentacji b´dàcej le˝y ponadto: wdyspozycji osoby dotychczas pe∏niàcej danà funkcj´. 1) opracowywanie propozycji dotyczàcych stanu za- 3. Na ˝àdanie przyjmujàcego informacj´, o której trudnienia w obszarze w∏aÊciwoÊci sàdu apelacyj- mowa wust. 1, osoba dotychczas pe∏niàca danà funknego; cj´ uzupe∏nia t´ informacj´.

§ 77. Je˝eli bieg∏y zosta∏ zobowiàzany do przedsta- § 82. Przewodniczàcy posiedzenia wcelu zachowawienia opinii na piÊmie, sporzàdza jà pismem maszy- nia porzàdku na sali rozpraw mo˝e u˝ywaç m∏otka nowym i sk∏ada wraz z odpisami dla stron, chyba ˝e i krà˝ka rezonansowego, je˝eli znajdujà si´ na wypoprzewodniczàcy posiedzenia lub s´dzia sprawozdaw- sa˝eniu sàdu. ca zarzàdzi inaczej. § 83. W razie naruszenia przez adwokata lub radc´ § 78. Do sposobu przechowywania dostarczonego prawnego, jako pe∏nomocników procesowych lub addo sàdu przedmiotu ogl´dzin stosuje si´ odpowiednio wokatów wyst´pujàcych jako obroƒcy oskar˝onych przepisy § 352—356. w sprawie, obowiàzków wynikajàcych z przepisów post´powania sàdowego, a w szczególnoÊci w razie nie- § 79. 1. Dokumenty wpostaci weksli, czeków, war- usprawiedliwionego niestawiennictwa na posiedzenie rantów, rewersów i bankowych umów kredytowych sàdu lub niewykonania postanowieƒ i zarzàdzeƒ sàdu powinny byç przechowywane ze szczególnà starannowwyznaczonym terminie, je˝eli spowodowa∏o to prze- Êcià, wmiejscu wyznaczonym przez prezesa sàdu, powlek∏oÊç post´powania — sàd lub prezes sàdu powisiadajàcym odpowiednie zabezpieczenia techniczne. nien zawiadomiç otym dziekana okr´gowej rady adwokackiej lub dziekana okr´gowej izby radców prawnych. 2. Do akt sprawy do∏àcza si´ sporzàdzone przez kierownika sekretariatu odpisy dokumentów, o któ- § 84. Przed przes∏uchaniem sprawdza si´ dane rych mowa wust. 1, zadnotacjà omiejscu przechowyosobowe przes∏uchiwanego na podstawie dowodu wania orygina∏u dokumentu. osobistego lub innego dokumentu stwierdzajàcego to˝samoÊç, czyniàc o tym stosownà wzmiank´ w pro- Rozdzia∏ 6 tokole. Brak dokumentu stwierdzajàcego to˝samoÊç nale˝y równie˝ odnotowaç w protokole. Przebieg i porzàdek posiedzenia § 85. 1. W razie odroczenia lub przerwania posie- § 80. 1. Przewodniczàcy posiedzenia zajmuje miejdzenia, nale˝y og∏osiç osobom zainteresowanym sce Êrodkowe za sto∏em s´dziowskim, a pozostali cz∏onkowie sk∏adu orzekajàcego zajmujà miejsca obok obecnym na posiedzeniu termin nast´pnego posieprzewodniczàcego, przy czym drugi s´dzia po lewej dzenia, chyba ˝e ze wzgl´du na przyczyn´ odroczenia stronie przewodniczàcego. lub przerwania posiedzenia niezw∏oczne wyznaczenie nast´pnego terminu nie jest mo˝liwe. 2. Wrazie wyznaczenia s´dziego dodatkowego lub s´dziów dodatkowych, zajmujà oni miejsca tak˝e za 2. W razie og∏oszenia terminu nast´pnego posiesto∏em s´dziowskim. O wyznaczeniu s´dziego dodat- dzenia, nale˝y pouczyç osoby zainteresowane o tym, kowego przewodniczàcy posiedzenia informuje strony które z nich majà obowiàzek stawiç si´ na nast´pne na pierwszym terminie rozprawy. posiedzenie bez osobnego wezwania, oraz o skutkach niestawiennictwa. Na ˝àdanie osoby zainteresowanej 3. Przepis ust. 2 stosuje si´ odpowiednio w razie nale˝y wydaç jej pismo wskazujàce termin stawienia wyznaczenia ∏awnika dodatkowego lub ∏awników dosi´ wsàdzie. Osoby nieobecne na posiedzeniu wzywa datkowych. si´ na nast´pne posiedzenie lub zawiadamia onim na zasadach ogólnych. 4. Protokolant zajmuje miejsce przy stole s´dziowskim po lewej stronie sàdu. § 86. Protokó∏ sporzàdza si´ pismem maszynowym bàdê w formie wydruku komputerowego. W wyjàtko- 5. Prokurator, oskar˝yciel inny ni˝ prokurator, powych sytuacjach protokó∏ mo˝na sporzàdziç odr´cznie. wód, wnioskodawca lub przedstawiciel spo∏eczny zajmujà miejsca przed sto∏em s´dziowskim po prawej stronie sàdu, aoskar˝ony, pozwany iinni uczestnicy post´- Rozdzia∏ 7 powania — po lewej stronie sàdu. Interwenient uboczny zajmuje miejsce obok strony, do której przystàpi∏. Orzeczenia § 81. 1. Wszyscy obecni na sali rozpraw, nie wy∏à- § 87. 1. Na wst´pie wyroku zamieszcza si´ wyrazy: czajàc uczestniczàcych w posiedzeniu prokuratora „W imieniu Rzeczypospolitej Polskiej” poprzedzone (oskar˝yciela publicznego) i protokolanta, powstajà wizerunkiem god∏a. z miejsc w czasie wejÊcia sàdu na sal´, odbierania przez sàd przyrzeczenia, og∏aszania wyroku oraz 2. Orzeczenie sporzàdza si´ na druku pismem maw czasie opuszczania sali przez sàd. S´dziowie po- szynowym bàdê w formie wydruku komputerowego. wstajà z miejsc podczas odbierania przyrzeczenia. W razie braku takich mo˝liwoÊci orzeczenie sporzàdza si´ odr´cznie. 2. W czasie posiedzenia ka˝da osoba powstaje zmiejsca, gdy przemawia do sàdu lub gdy sàd do niej 3. Uzasadnienie orzeczenia powinno byç sporzàsi´ zwraca. W uzasadnionych przypadkach, a zw∏asz- dzone pismem maszynowym bàdê w formie wydruku cza gdy przemawiajà za tym wzgl´dy zdrowotne lub komputerowego. podczas sk∏adania d∏ugotrwa∏ych zeznaƒ, przewodniczàcy posiedzenia mo˝e zezwoliç na pozostawanie § 88. 1. Orzeczenie i jego uzasadnienie sporzàdza w pozycji siedzàcej. przewodniczàcy posiedzenia lub s´dzia sprawozdawca.

2. Wrazie gdy sporzàdzenie uzasadnienia orzecze- 2. Z akt rejestrowych obejmujàcych dokumenty nia przez przewodniczàcego posiedzenia lub s´dziego podmiotów wpisanych do rejestru wydaje si´ wy∏àczsprawozdawc´ nie jest mo˝liwe lub napotyka prze- nie odpisy tych dokumentów. szkody, których czasu trwania nie mo˝na przewidzieç, uzasadnienie sporzàdza inny s´dzia, który bra∏ udzia∏ § 92. 1. Udost´pnienie stronie akt do przejrzenia wwydaniu orzeczenia. Je˝eli sporzàdzenie uzasadnie- oraz wydanie jej przedmiotów lub dokumentów z∏o˝onia jest niemo˝liwe, przewodniczàcy wydzia∏u czyni nych w sprawie albo wydanie dokumentów na podo tym wzmiank´ w aktach sprawy. stawie akt mo˝e nastàpiç po wykazaniu przez nià to˝- samoÊci, a co do innych osób ni˝ strona — po wyka- 3. Je˝eli, stosownie do ust. 1, sporzàdzenie uzazaniu ponadto istnienia uprawnienia wynikajàcego sadnienia nale˝y do ∏awnika, przewodniczàcy wydziaz przepisów post´powania sàdowego. ∏u w razie potrzeby wyznaczy s´dziego do udzielenia pomocy ∏awnikowi przy sporzàdzaniu uzasadnienia. 2. Przeglàdanie akt spraw odbywa si´ wobecnoÊci pracownika sàdowego, a akt, do których z∏o˝ono te- 4. Do sprostowania i uzupe∏nienia uzasadnienia stament, pod kontrolà pracownika sàdowego. stosuje si´ odpowiednio przepisy dotyczàce sprostowania i uzupe∏nienia orzeczenia. § 93. 1. Ograniczenia wudost´pnianiu akt do przejrzenia nie majà zastosowania w wydzia∏ach prowa- § 89. 1. Zg∏oszenie zdania odr´bnego zaznacza si´ dzàcych rejestry sàdowe w odniesieniu do akt tych przy podpisie z∏o˝onym na orzeczeniu poprzez zaspraw, do których powszechnà dost´pnoÊç regulujà mieszczenie odpowiedniej wzmianki. odr´bne przepisy. 2. S´dzia nie ma obowiàzku uzasadnienia orzecze- 2. Przepisów o udost´pnianiu akt sàdowych do nia, do którego zg∏osi∏ zdanie odr´bne. Je˝eli jednak w sprawie rozpoznanej w sk∏adzie jednego s´dziego przejrzenia nie stosuje si´ do akt ksi´gi wieczystej. i dwóch ∏awników zdanie odr´bne zg∏osi∏ przewodni- Udost´pnianie tych akt do wglàdu regulujà odr´bne czàcy posiedzenia, a ˝aden z ∏awników nie podjà∏ si´ przepisy. sporzàdzenia uzasadnienia, sporzàdza je przewodniczàcy posiedzenia na podstawie motywów ustalonych § 94. 1. Przewodniczàcy wydzia∏u zezwala na przejw czasie narady. rzenie akt sprawy w sekretariacie upowa˝nionym przedstawicielom organizacji spo∏ecznych, które mo- Rozdzia∏ 8 gà wstàpiç do toczàcego si´ post´powania w danej sprawie lub zg∏osiç w nim swój udzia∏. Udost´pnianie akt sàdowych i dokumentów z akt, przesy∏anie akt 2. Przewodniczàcy wydzia∏u decyduje ponadto oudost´pnieniu akt sàdowych innym osobom niema- § 90. 1. W toku post´powania mo˝na wydaç stro- jàcym uprawnieƒ procesowych i o zakresie wykorzynie lub innej uprawnionej osobie z∏o˝ony przez nià do- stania przez nie tych akt. kument lub przedmiot tylko na zarzàdzenie przewodniczàcego posiedzenia lub s´dziego sprawozdawcy. 3. Udost´pnienie wi´kszej liczby akt, np. dla celów naukowo-badawczych, wymaga zgody prezesa sàdu. 2. Po zakoƒczeniu post´powania w sprawie wydanie dokumentu lub przedmiotu nast´puje na zarzàdze- § 95. 1. Akta sprawy lub akta ksi´gi wieczystej przenie przewodniczàcego wydzia∏u. sy∏a si´ na ka˝de ˝àdanie po wykonaniu niezb´dnych czynnoÊci w sprawie: Prezydentowi Rzeczypospolitej 3. Przepisu ust. 2 nie stosuje si´ do dokumentów, Polskiej, Ministrowi SprawiedliwoÊci, Sàdowi Najwy˝- na podstawie których zosta∏ wydany nakaz zap∏aty, taszemu, Rzecznikowi Praw Obywatelskich, Rzecznikowi kich jak: weksel, czek, warrant i rewers. Praw Dziecka oraz sàdowi odwo∏awczemu. 4. Po zakoƒczeniu post´powania dokumenty, 2. Przepisu ust. 1 nie stosuje si´ do akt rejestroo których mowa w ust. 3, na zarzàdzenie przewodniwych. czàcego wydzia∏u, po skasowaniu przez przekreÊlenie, podlegajà w∏àczeniu do akt sprawy, po uprzednim 3. Winnych przypadkach sàdowi oraz prokuratoroumieszczeniu w zalakowanej kopercie, oznaczonej inwi (oskar˝ycielowi publicznemu) przesy∏a si´ akta, jeformacjà ojej zawartoÊci ikolejnym numerem strony. ˝eli pozwala na to bieg sprawy. Wrazie gdy bieg sprawy nie pozwala na przes∏anie akt, mo˝na przes∏aç od- 5. Wydanie dokumentu nast´puje dopiero po z∏o˝eniu do akt uwierzytelnionego odpisu lub wypisu z do- pisy dokumentów wskazanych przez organ zwracajàcy kumentu albo jego uwierzytelnionej kserokopii, z tym si´ o ich nades∏anie. ˝e w przypadku, o którym mowa w ust. 2, przewodniczàcy wydzia∏u mo˝e zwolniç od tego obowiàzku. 4. Zarzàdzajàc przes∏anie akt sprawy niezakoƒczonej, potrzebnych jako dowód w innej sprawie, prze- § 91. 1. W toku post´powania o wpis do rejestru, wodniczàcy wydzia∏u okreÊla termin zwrotu akt, z akt sprawy o wpis wydaje si´ kserokopie dokumen- uwzgl´dniajàc czas potrzebny do dokonania odpotów. wiednich czynnoÊci przez organ wzywajàcy.

5. Wrazie przesy∏ania akt ksi´gi wieczystej, ksi´g´ § 98. 1. Poza przypadkami okreÊlonymi w§ 95—97, wieczystà wy∏àcza si´ z akt i pozostawia w wydziale akta spraw sàdowych nie powinny byç wynoszone poksiàg wieczystych. Akta ksi´gi wieczystej powinny zo- za siedzib´ sàdu. staç zwrócone do sàdu wterminie nieprzekraczajàcym miesiàca. 2. Przewodniczàcy wydzia∏u w szczególnych przypadkach, uzasadnionych sprawnoÊcià post´powania, 6. Termin okreÊlony w ust. 5 nie dotyczy przypad- mo˝e zezwoliç s´dziemu referentowi na wyniesienie ku przes∏ania akt ksi´gi wieczystej do sàdu okr´gowe- akt sàdowych poza siedzib´ sàdu, po uprzednim odgo w celu rozpoznania Êrodka odwo∏awczego lub do notowaniu tego faktu przez kierownika sekretariatu Sàdu Najwy˝szego w zwiàzku z rozpoznawaniem ka- w repertorium sàdowym. sacji. Rozdzia∏ 9 § 96. 1. Na wniosek osób uprawnionych przewodniczàcy wydzia∏u mo˝e zarzàdziç przes∏anie akt do sà- Pomoc sàdowa du rejonowego w∏aÊciwego dla miejsca zamieszkania tych osób w celu u∏atwienia im przejrzenia akt i spo- § 99. 1. W zleceniu przeprowadzenia dowodu lub rzàdzenia z nich odpisów. dokonania innej czynnoÊci przez sàd wezwany nale˝y dok∏adnie okreÊliç, jakie czynnoÊci majà byç dokona- 2. Je˝eli osoba uprawniona do przejrzenia akt jest ne, oznaczyç wyczerpujàco fakty i okolicznoÊci podlepozbawiona wolnoÊci, przewodniczàcy wydzia∏u mo˝e gajàce stwierdzeniu przez poszczególne osoby, awrazarzàdziç, na jej wniosek, przes∏anie akt do zak∏adu zie potrzeby — przytoczyç fakty i okolicznoÊci, na któkarnego lub aresztu Êledczego, chyba ˝e szczególne re nale˝y zwróciç szczególnà uwag´. Nale˝y równie˝ wzgl´dy przemawiajà za umo˝liwieniem tej osobie wskazaç adresy osób, które majà byç przes∏uchane przejrzenia akt w sekretariacie. lub zawiadomione o terminie, i podaç, które z osób majà byç przes∏uchane po odebraniu przyrzeczenia. 3. Przeglàdanie akt w zak∏adzie karnym lub areszcie Êledczym odbywa si´ w oddzielnym pomieszcze- 2. Pisma o udzielenie pomocy sàdowej podpisuje niu pod nadzorem funkcjonariusza S∏u˝by Wi´ziennej, przewodniczàcy posiedzenia. a w przypadkach, w których dyrektorzy jednostek penitencjarnych nie sà w stanie zapewniç odpowiednie- 3. Do pisma do∏àcza si´ w razie potrzeby odpisy go nadzoru — pod nadzorem upowa˝nionego pracowz akt sprawy; akta w ca∏oÊci lub w cz´Êci do∏àcza si´ nika sàdowego. Oskierowaniu pracownika sàdowego tylko wrazie koniecznoÊci ije˝eli nie wstrzyma to biedo jednostki penitencjarnej decyduje prezes sàdu na gu post´powania. wniosek dyrektora jednostki penitencjarnej. 4. Je˝eli wykonanie czynnoÊci zale˝ne jest od uisz- 4. Przewodniczàcy posiedzenia mo˝e zarzàdziç wyczenia zaliczki, sàd wzywajàcy powinien za˝àdaç od danie lub przes∏anie akt bieg∏emu, je˝eli wymagajà testrony z∏o˝enia zaliczki i przekazaç jà sàdowi wezwago okolicznoÊci sprawy. nemu równoczeÊnie z pismem o udzielenie pomocy, 5. Zarzàdzajàc wydanie lub przes∏anie akt, prze- chyba ˝e wzgl´dy ekonomii post´powania przemawodniczàcy wydzia∏u wyznacza termin, wktórym akta wiajà za tym, aby do z∏o˝enia zaliczki wezwa∏ stron´ powinny byç zwrócone. bezpoÊrednio sàd wezwany. W piÊmie o udzielenie pomocy sàdowej nale˝y podaç wysokoÊç przekazanej § 97. 1. Przedstawienia akt sàdowi odwo∏awcze- zaliczki. mu, na skutek wniesionego Êrodka odwo∏awczego, dokonuje si´ niezw∏ocznie po skutecznym dor´czeniu § 100. 1. Je˝eli odleg∏oÊç od miejsca zamieszkania Êrodka odwo∏awczego stronie przeciwnej, je˝eli prze- Êwiadka jest mniejsza do siedziby sàdu orzekajàcego pisy szczególne nie stanowià inaczej. W przypadku ni˝ do siedziby sàdu, w którego okr´gu Êwiadek przewlek∏oÊci post´powania w tym zakresie nale˝y mieszka, zlecenie przeprowadzenia dowodu temu sàwskazaç sàdowi odwo∏awczemu przyczyny zw∏oki. dowi nie jest dopuszczalne, chyba ˝e uzasadniajà to Sàd odwo∏awczy mo˝e równie˝ za˝àdaç odpowied- szczególne warunki komunikacyjne. nich wyjaÊnieƒ. 2. Nie nale˝y tak˝e zwracaç si´ o przes∏uchanie 2. Sàd odwo∏awczy mo˝e zwróciç akta sprawy sà- Êwiadków do innego sàdu, je˝eli odleg∏oÊç mi´dzy dowi pierwszej instancji w celu sporzàdzenia brakujà- miejscem ich zamieszkania a siedzibà sàdu orzekajàcego uzasadnienia orzeczenia wydanego przez ten cego nie przekracza 50 km, chyba ˝e równoczeÊnie sàd, sporzàdzenia odpisów protoko∏ów lub innych do- Êwiadkowie majà byç obecni wczasie ogl´dzin lub te˝ kumentów znajdujàcych si´ w aktach, je˝eli sà one nie mogà si´ stawiç w siedzibie sàdu orzekajàcego nieczytelne, do∏àczenia do akt brakujàcych zwrotnych z powodu przeszkód trudnych do usuni´cia. potwierdzeƒ dor´czenia pism sàdowych lub do∏àczenia odpisów orzeczeƒ oraz usuni´cia innych usterek 3. Przepisy ust. 1 i 2 stosuje si´ odpowiednio do pope∏nionych w sàdzie pierwszej instancji. przes∏uchania stron i bieg∏ych. 3. Zwrot akt nast´puje na podstawie zarzàdzenia § 101. 1. Zlecenie przeprowadzenia dowodu wià˝e przewodniczàcego wydzia∏u odwo∏awczego lub posta- sàd wezwany. Je˝eli jednak pismo oudzielenie pomonowienia sàdu orzekajàcego w drugiej instancji. cy sàdowej nie czyni zadoÊç warunkom przewidzia-

§ 108. Je˝eli pismo nie jest op∏acone, bàdê jest 5. Przy pierwszym dor´czeniu nale˝y pouczyç osoop∏acone w wysokoÊci innej ni˝ wymagana, a ponad- b´ zawiadamianà o toczàcym si´ procesie, ˝e mo˝e to zawiera braki, wezwanie do ich usuni´cia i uiszcze- w terminie 2 tygodni od dor´czenia zawiadomienia nia op∏aty nale˝y objàç jednym zarzàdzeniem. przystàpiç do sprawy wcharakterze powoda przez z∏o- ˝enie pisma procesowego lub oÊwiadczenia do proto- § 109. W razie gdy pomimo wezwania pismo nie ko∏u na posiedzeniu, je˝eli zosta∏o wyznaczone, aosozosta∏o w zakreÊlonym terminie op∏acone, poprawio- ba ta o jego terminie by∏a zawiadomiona. ne lub uzupe∏nione inie mo˝e otrzymaç biegu tylko co do niektórych ˝àdaƒ, przewodniczàcy wydzia∏u nadaje § 113. Wrazie gdy strona przypozwa∏a osob´ trzebieg pismu w cz´Êci, co do której nie zachodzà prze- cià, nale˝y, niezale˝nie od dor´czenia tej osobie odpiszkody formalne. Zwrotu pozosta∏ej cz´Êci pisma do- su pisma wniesionego przez stron´, zawiadomiç jà konuje si´ przez dor´czenie stronie odpisu zarzàdze- o terminie najbli˝szego posiedzenia. Dalszych dor´- nia o jego zwrocie. czeƒ tej osobie dokonuje si´ tylko w razie przystàpienia w charakterze interwenienta ubocznego. § 110. 1. W sprawach, w których mo˝liwe jest tylko ∏àczne rozpoznanie zg∏oszonych roszczeƒ, w razie § 114. Kuratorem strony, której miejsce pobytu nie nieusuni´cia braków formalnych pisma dotyczàcego jest znane albo która nie ma zdolnoÊci procesowej ani jednego z nich, zwrotowi podlega ca∏e pismo. przedstawiciela ustawowego lub organu powo∏anego do jej reprezentowania, nale˝y w miar´ mo˝liwoÊci 2. W innych przypadkach zwraca si´ pismo wraz ustanowiç osob´ bliskà dla tej strony albo obeznanà zdor´czeniem stronie odpisu zarzàdzenia ojego zwroze stanem jej sprawy. Owskazanie kandydata na kuracie, chyba ˝e zarzàdzenie ozwrocie pisma podlega zatora mo˝na zwróciç si´ do odpowiednich organów. skar˝eniu. Wtakim przypadku zwrotu pisma dokonuje si´ po dor´czeniu i uprawomocnieniu si´ tego zarzà- Oddzia∏ 3 dzenia. Protoko∏y § 111. Przewodniczàcy wydzia∏u zarzàdza niezw∏oczne dor´czenie stronom odpisów opinii bieg∏e- § 115. 1. W sprawach, których charakter zezwala go z∏o˝onej przed rozprawà lub zawiadomienie stron na zawarcie ugody, protokó∏ posiedzenia powinien zawsposób okreÊlony wart. 472 K.p.c. omo˝liwoÊci zawieraç wzmiank´ otym, czy strony by∏y nak∏aniane do poznania si´ z treÊcià opinii z∏o˝onej do akt sprawy, ugody oraz z jakiej przyczyny do ugody nie dosz∏o. z pouczeniem o uprawnieniu do zg∏oszenia ewentualnych uwag jeszcze przed rozprawà. 2. W protokole nale˝y równie˝ odnotowaç odczytanie zeznaƒ Êwiadka iprzeprowadzenie dowodu zakt in- Oddzia∏ 2 nej sprawy przez ujawnienie treÊci dokumentów i zapisów lub okreÊlenie kart akt, na których si´ one znajdujà. Strony § 112. 1. Wrazie stwierdzenia, ˝e wprocesie nie wy- 3. Wszelkie sprostowania iuzupe∏nienia treÊci protost´pujà wszystkie osoby, których ∏àczny udzia∏ jest ko- ko∏u nale˝y omówiç wkoƒcowej cz´Êci protoko∏u przed nieczny, albo ˝e uczestnikami post´powania nieproce- jego podpisaniem albo w osobnej uwadze podpisanej sowego nie sà wszyscy zainteresowani w sprawie, na- przez protokolanta iprzewodniczàcego posiedzenia. le˝y za˝àdaç od powoda lub wnioskodawcy informacji otych osobach iich adresach, atak˝e za˝àdaç odpisów § 116. Wzmiank´ zast´pujàcà protokó∏ przy wydapism procesowych iza∏àczników dla ka˝dej znich. niu wyroku zaocznego na rozprawie umieszcza si´ nad sentencjà wyroku. Wzmianka obejmuje: dat´ rozprawy, 2. Przepis ust. 1 stosuje si´ odpowiednio w razie dane co do obecnoÊci powoda, stwierdzenie, ˝e pozwakoniecznoÊci zawiadomienia o toczàcym si´ procesie ny nie stawi∏ si´ mimo nale˝ytego powiadomienia go osoby wskazanej przez powoda albo wezwania do oterminie posiedzenia, nie ˝àda∏ przeprowadzenia rozudzia∏u w sprawie osoby, która powinna lub mog∏a prawy wswojej nieobecnoÊci inie sk∏ada∏ wyjaÊnieƒ albyç pozwana, a tak˝e wówczas, gdy to wezwanie ma bo ˝e mimo stawienia si´ nie bra∏ udzia∏u w sprawie, byç dokonane z urz´du. W tym ostatnim przypadku, oraz dane dotyczàce og∏oszenia wyroku. Wzmiank´ w razie niez∏o˝enia przez powoda odpisów pism i za- podpisujà przewodniczàcy posiedzenia iprotokolant. ∏àczników, przewodniczàcy posiedzenia zarzàdza sporzàdzenie tych odpisów przez sekretariat. § 117. Przewodniczàcy posiedzenia zarzàdza spisanie protoko∏u przy wydawaniu wyroku zaocznego, gdy: 3. W przedmiocie zawiadomienia o toczàcym si´ procesie oraz wezwania do udzia∏u w sprawie, w tym 1) wyrok zaoczny dotyczy tylko niektórych z kilku potak˝e w razie nieuwzgl´dnienia wniosku o zawiado- zwanych, inni zaÊ pozwani stawili si´; mienie lub wezwanie, sàd wydaje postanowienie. 2) powód z∏o˝y∏ oÊwiadczenie istotne dla sprawy; 4. Osobie zawiadomionej o toczàcym si´ procesie 3) na posiedzeniu by∏y dokonane czynnoÊci wchooraz wezwanej do udzia∏u wsprawie dor´cza si´ odpi- dzàce w zakres post´powania dowodowego. sy pism wymienionych w ust. 1, wraz z odpisem postanowienia, a po przystàpieniu do sprawy dokonuje § 118. 1. Je˝eli przes∏uchanie stron nie wyjaÊni∏o si´ dalszych dor´czeƒ. dostatecznie faktów isàd przes∏ucha∏ ponownie jednà

ze stron po uprzednim odebraniu od niej przyrzecze- pierwszej instancji, sàd odwo∏awczy, przesy∏ajàc akta nia, a strona potwierdzi∏a w ca∏oÊci swe poprzednie temu sàdowi, przesy∏a równoczeÊnie odpis swego zeznania, ponowne zaprotoko∏owanie z∏o˝onych ze- orzeczenia z uzasadnieniem sàdowi, który wyda∏ znaƒ nie jest konieczne. uchylone orzeczenie. 2. Je˝eli ponowne zeznanie strony zawiera tylko Oddzia∏ 2 niewielkie zmiany wstosunku do poprzedniego zeznania, mo˝na ograniczyç si´ do zaprotoko∏owania tylko CzynnoÊci zzakresu post´powania cywilnego zmienionej cz´Êci zeznaƒ, z zaznaczeniem ˝e w pozosta∏ej cz´Êci strona powtórzy∏a zeznania poprzednie. § 125. Je˝eli w orzeczeniu zasàdzono nale˝noÊç, której ze wzgl´du na jej rodzaj przys∏uguje pierwszeƒ- § 119. Je˝eli osoba majàca podpisaç protokó∏ nie stwo egzekucji, sàd wymienia w sentencji orzeczenia, mo˝e lub nie chce z∏o˝yç podpisu, w protokole zaznaprzy oznaczeniu przedmiotu sprawy, tak˝e rodzaj nacza si´ przyczyn´ braku podpisu. le˝noÊci. Oddzia∏ 4 § 126. Wrazie z∏o˝enia przez stron´ lub uczestnika post´powania nieprocesowego oÊwiadczenia o zrze- Og∏oszenia sàdowe czeniu si´ dor´czenia postanowienia, czyni si´ o tym wzmiank´ waktach sprawy, którà podpisuje uczestnik § 120. W zarzàdzeniu o dokonaniu og∏oszenia nazrzekajàcy si´ dor´czenia postanowienia. le˝y podaç istotnà treÊç og∏oszenia i sposób jego publikacji. § 127. Przy zobowiàzaniu strony do dokonania czynnoÊci nale˝y w postanowieniu lub zarzàdzeniu § 121. 1. Tekst og∏oszenia przeznaczonego do opuoznaczyç termin jej wykonania i wskazaç skutki uchyblikowania w Monitorze Sàdowym i Gospodarczym bienia tego terminu. przesy∏a si´ do publikacji po uiszczeniu przez stron´ op∏aty na rachunek bie˝àcy dochodów Ministerstwa § 128. W razie przekazania sprawy przez sàd rejo- SprawiedliwoÊci. Tekst og∏oszenia przeznaczonego do nowy sàdowi okr´gowemu w trybie art. 18 K.p.c. opublikowania w prasie przesy∏a si´ redakcji czasopii przej´cia przez ten sàd sprawy do rozpoznania, sàd sma po wp∏aceniu przez stron´ op∏aty za zamieszczeokr´gowy powinien zawiadomiç sàd rejonowy o sponie og∏oszenia albo po z∏o˝eniu dowodu jej przekazasobie rozstrzygni´cia sprawy przez przes∏anie temu nia bezpoÊrednio do redakcji czasopisma, chyba ˝e sàdowi odpisu orzeczenia z uzasadnieniem, o ile by∏o strona jest zwolniona od kosztów sàdowych. sporzàdzone. 2. Przepis ust. 1 nie dotyczy og∏oszeƒ w post´po- § 129. 1. Je˝eli zorzeczenia sàdowego lub zugody waniu o wpis do Krajowego Rejestru Sàdowego. sàdowej wynikajà zmiany co do osoby w∏aÊciciela nieruchomoÊci albo wzakresie obszaru igranic nierucho- § 122. Og∏oszenia sàdowe wywiesza si´ w lokalu moÊci, odpis prawomocnego orzeczenia lub ugody urz´du gminy w∏aÊciwej ze wzgl´du na ostatnie miejsàd przesy∏a do w∏aÊciwego organu prowadzàcego sce zamieszkania lub pobytu osoby nieobecnej, ewidencj´ gruntów w celu uwidocznienia tych zmian awinnych przypadkach — gminy w∏aÊciwej ze wzgl´- w ewidencji. du na siedzib´ sàdu, je˝eli przepisy szczególne nie stanowià inaczej. 2. Oka˝dej zmianie w∏aÊciciela nieruchomoÊci sàd zawiadamia w∏aÊciwy wydzia∏ ksiàg wieczystych, sto- Rozdzia∏ 2 sujàc wzór zawiadomienia stanowiàcy za∏àcznik nr 2 do rozporzàdzenia Ministra SprawiedliwoÊci z dnia Posiedzenia 17 wrzeÊnia 2001 r. wsprawie prowadzenia ksiàg wieczystych i zbiorów dokumentów (Dz. U. Nr 102, Oddzia∏ 1

oraz z 2003 r. Nr 176, poz. 1721). Do zawiadomienia za∏àcza si´ odpis prawomocnego orzeczenia CzynnoÊci wpost´powaniu apelacyjnym sàdowego lub ugody sàdowej. § 123. 1. Po sprawozdaniu s´dziego sprawozdawcy, przewodniczàcy posiedzenia udziela g∏osu stro- § 130. W razie uznania ugody za niedopuszczalnà, nom. Jako pierwsza zabiera g∏os strona, która z∏o˝y∏a sàd wydaje postanowienie. Êrodek odwo∏awczy. W razie z∏o˝enia Êrodka odwo- ∏awczego przez obie strony, kolejnoÊç zabierania przez Oddzia∏ 3 nie g∏osu ustala przewodniczàcy. CzynnoÊci wpost´powaniu nakazowym 2. W razie przeprowadzenia post´powania dowo- iupominawczym dowego, przewodniczàcy posiedzenia ponownie udziela g∏osu stronom. § 131. Przy wst´pnym badaniu sprawy przewodniczàcy wydzia∏u w przypadkach okreÊlonych w K.p.c. § 124. W razie uchylenia orzeczenia i przekazania kieruje jà na posiedzenie niejawne wcelu wydania nasprawy do ponownego rozpoznania innemu sàdowi kazu zap∏aty w post´powaniu upominawczym.

§ 132. 1. W post´powaniu nakazowym i upomi- rzeczy albo o wzajemne roszczenia wspó∏w∏aÊcicieli nawczym sàd na posiedzeniu niejawnym wydaje na- z tytu∏u posiadania rzeczy wspólnej nale˝y sprawdziç, kaz zap∏aty. czy toczy si´ post´powanie ozniesienie wspó∏w∏asno- Êci rzeczy. Wrazie ustalenia, ˝e post´powanie takie to- 2. W razie braku podstaw do wydania nakazu za- czy si´ przed innym sàdem, sàd rozpoznajàcy spraw´ p∏aty, przewodniczàcy wyznacza rozpraw´ i okreÊla przekazuje rozpoznawanie sprawy sàdowi, przed któodpowiedni tryb post´powania, chyba ˝e sprawa mo- rym toczy si´ post´powanie o zniesienie wspó∏w∏a- ˝e byç rozpoznana na posiedzeniu niejawnym. snoÊci rzeczy. 3. W post´powaniu o zniesienie wspó∏w∏asnoÊci, § 133. W razie skutecznego wniesienia sprzeciwu którego przedmiotem jest nieruchomoÊç, do wniosku od nakazu zap∏aty wydanego wpost´powaniu upominale˝y do∏àczyç aktualny wypis zksi´gi wieczystej lub nawczym, lub zarzutów od nakazu zap∏aty wydanego zbioru dokumentów tej nieruchomoÊci, oile nieruchowpost´powaniu nakazowym, wsprawie, która podlemoÊç ma urzàdzonà ksi´g´ wieczystà lub zbiór dokuga rozpoznaniu wed∏ug przepisów o post´powaniu mentów. uproszczonym, sàd bada, czy zachodzà okolicznoÊci, o których mowa w art. 5057 K.p.c. § 138. Wrazie zbiegu post´powania opodzia∏ majàtku wspólnego po ustaniu wspólnoÊci ustawowej Rozdzia∏ 3 z post´powaniem o ustalenie nierównych udzia∏ów ma∏˝onków w majàtku wspólnym, o zwrot wydatków, Sprawy z zakresu prawa rzeczowego nak∏adów iinnych Êwiadczeƒ zmajàtku wspólnego na rzecz majàtku odr´bnego lub zmajàtku odr´bnego na § 134. 1. Je˝eli do wniosku o stwierdzenie zasierzecz majàtku wspólnego albo orozstrzygni´cie sporu dzenia w∏asnoÊci nieruchomoÊci wnioskodawca nie mi´dzy ma∏˝onkami, czy poszczególna rzecz lub prado∏àczy∏ mapy nieruchomoÊci sporzàdzonej wed∏ug wo wchodzi w sk∏ad majàtku wspólnego, stosuje si´ zasad obowiàzujàcych przy oznaczaniu nieruchomoÊci odpowiednio przepis § 137. w ksi´gach wieczystych, przewodniczàcy posiedzenia wzywa go do z∏o˝enia w odpowiednim terminie takiej § 139. Projektowany sposób ustanowienia drogi mapy. koniecznej oraz podzia∏u nieruchomoÊci powinien byç zaznaczony na mapie sporzàdzonej wed∏ug zasad 2. Przepis ust. 1 stosuje si´ odpowiednio w razie obowiàzujàcych przy oznaczaniu nieruchomoÊci niedo∏àczenia przez wnioskodawc´ do wniosku wyciàw ksi´gach wieczystych. gu z ewidencji gruntów. §135. O wezwaniu innych zainteresowanych Rozdzia∏ 4 wsprawie ostwierdzenie zasiedzenia w∏asnoÊci nieruchomoÊci og∏asza si´ równie˝ w lokalu urz´du gminy Sprawy z zakresu prawa spadkowego w∏aÊciwej ze wzgl´du na miejsce po∏o˝enia nierucho- § 140. Je˝eli sk∏adajàcy oÊwiadczenie o przyj´ciu moÊci. lub odrzuceniu spadku nie z∏o˝y∏ odpisu aktu zgonu § 136. W postanowieniu stwierdzajàcym zasiedze- spadkodawcy, sàd zakreÊla mu odpowiedni termin. nie w∏asnoÊci nieruchomoÊci lub s∏u˝ebnoÊci grunto- Do czasu z∏o˝enia tego dokumentu nie dokonuje si´ wej nale˝y okreÊliç nieruchomoÊç wed∏ug zasad obo- zawiadomieƒ okreÊlonych w art. 643 K.p.c. wiàzujàcych w przepisach o prowadzeniu ksiàg wie- § 141. Je˝eli oÊwiadczenie oprzyj´ciu lub odrzuceczystych. Je˝eli nieruchomoÊç ma urzàdzonà ksi´g´ wieczystà lub zbiór dokumentów, a przedmiotem na- niu spadku sk∏adane jest przez pe∏nomocnika, pe∏nobycia jest ca∏a nieruchomoÊç, wystarcza okreÊlenie mocnictwo do∏àcza si´ do akt. nieruchomoÊci wed∏ug oznaczenia ksi´gi lub zbioru. § 142. Orygina∏u testamentu nie wydaje si´ oso- W postanowieniu nale˝y wskazaç równie˝ dat´ zasiebom zainteresowanym ani w toku post´powania dzenia. spadkowego, ani po jego ukoƒczeniu. § 137. 1. W post´powaniu o zniesienie wspó∏w∏a- § 143. 1. Je˝eli og∏oszenia testamentu dokonuje snoÊci rzeczy nale˝y sprawdziç, czy mi´dzy wspó∏w∏asàd w post´powaniu o stwierdzenie nabycia spadku, Êcicielami toczy si´ post´powanie o prawo w∏asnoÊci nale˝y sporzàdziç oddzielny protokó∏ otwarcia i og∏orzeczy wspólnej, o prawo ˝àdania zniesienia wspó∏- szenia testamentu. w∏asnoÊci rzeczy lub o wzajemne roszczenia wspó∏- w∏aÊcicieli z tytu∏u posiadania rzeczy wspólnej. W ra- 2. Po uprawomocnieniu si´ postanowienia koƒczàzie stwierdzenia, ˝e post´powanie takie toczy si´ wincego post´powanie w sprawie, w której sàd dokona∏ nym sàdzie, sàd rozpoznajàcy spraw´ o zniesienie og∏oszenia testamentu, testament zodpisem protokowspó∏w∏asnoÊci rzeczy zwraca si´ o przekazanie mu ∏u otwarcia i og∏oszenia zabezpiecza si´ w sàdzie tych spraw. W ˝àdaniu tym nale˝y okreÊliç przedmiot w przeznaczonej do tego celu kasie pancernej. Orygii uczestników post´powania o zniesienie wspó∏w∏ana∏ protoko∏u pozostaje w aktach sprawy. snoÊci rzeczy. § 144. Protokó∏ przes∏uchania Êwiadków testamen- 2. W post´powaniu o prawo w∏asnoÊci rzeczy tu ustnego przechowuje si´ tak, jak orygina∏ testamenwspólnej, oprawo ˝àdania zniesienia wspó∏w∏asnoÊci tu. Kopie protoko∏u pozostawia si´ w aktach sprawy.

3. Akta rejestrowe sà udost´pniane zainteresowa- § 159. W post´powaniu o wpis do Krajowego Renym pod nadzorem upowa˝nionego pracownika sà- jestru Sàdowego oraz do rejestru zastawów projekt dowego. orzeczenia przedk∏ada si´ s´dziemu lub referendarzowi sàdowemu rozpoznajàcemu spraw´. W przypadku § 154. 1. Sàd rejestrowy wydaje w zakresie okre- koniecznoÊci dokonania zmian w przed∏o˝onym pro- Êlonym w art. 10 ustawy o Krajowym Rejestrze Sàdo- jekcie s´dzia lub referendarz sàdowy powinien wskawym, po uiszczeniu op∏aty kancelaryjnej, odpisy doku- zaç dzia∏, rubryk´, podrubryk´ ipole, wktórych nale˝y mentów znajdujàcych si´ w aktach rejestrowych. dokonaç korekty projektu orzeczenia. 2. W razie oddalenia wniosku o z∏o˝enie do akt re- § 160. W post´powaniu o wpis do rejestru d∏u˝nijestrowych dokumentów zawierajàcych dane, których ków niewyp∏acalnych sàd, dor´czajàc d∏u˝nikowi odzg∏oszenia sàdowi rejestrowemu wymagajà w∏aÊciwe pis wniosku o wpis, zakreÊla mu 7-dniowy termin do przepisy, sàd zwraca dokumenty podmiotowi wnio- z∏o˝enia oÊwiadczenia w przedmiocie tego wniosku. skujàcemu. § 161. 1. W aktach rejestrowych podmiotu wpisanego do Krajowego Rejestru Sàdowego oraz do reje- § 155. 1. Wpostanowieniu owpisie do rejestru sàd stru zastawów zamieszcza si´ wzmiank´ o dacie i goustala treÊç wpisu w sposób umo˝liwiajàcy wprowadzinie dokonania wpisu w rejestrze. dzenie tego wpisu do programu komputerowego. 2. Waktach rejestrowych podmiotu wpisanego do 2. W przypadkach uzasadnionych, zw∏aszcza gdy rejestru przedsi´biorców zamieszcza si´ wzmiank´ wpis jest bardzo obszerny, sàd mo˝e w treÊci wpisu odacie przes∏ania wniosku owpis do rejestru podmiopowo∏aç si´ na dokument z∏o˝ony do akt rejestrotów gospodarki narodowej do w∏aÊciwego urz´du stawych, o ile przepisy szczególne tak stanowià. Dokutystycznego województwa oraz o dacie przes∏ania ment ten uwa˝a si´ wówczas za obj´ty treÊcià wpisu. zg∏oszenia identyfikacyjnego lub aktualizacyjnego do wskazanego we wniosku urz´du skarbowego. 3. W post´powaniu o wpis do Krajowego Rejestru Sàdowego ust. 2 nie stosuje si´. TreÊç wpisu do Kra- § 162. 1. Je˝eli nabycie udzia∏ów lub obj´cie akcji jowego Rejestru Sàdowego powinna zostaç ujawnioprzez cudzoziemca podlega wpisowi do rejestru przedna bez powo∏ywania si´ na dokumenty z∏o˝one do akt si´biorców, sàd przesy∏a odpis postanowienia owpisie rejestrowych. ministrowi w∏aÊciwemu do spraw wewn´trznych. § 156. 1. Ka˝dy wpis do rejestru sàdowego innego 2. Przepis ust. 1 stosuje si´ odpowiednio w przyni˝ rejestr zastawów i Krajowy Rejestr Sàdowy ozna- padku nabycia nieruchomoÊci przez cudzoziemca na cza si´ numerem wynikajàcym z kolejnoÊci wpisów podstawie prawomocnego orzeczenia sàdu. i opatruje datà wpisu, wskazujàc w rubryce „uwagi” sygnatur´ akt sprawy i numer karty, na której znajdu- 3. Odpisy orzeczeƒ przes∏anych ministrowi w∏aÊcije si´ odnoÊne postanowienie sàdu. W rubryce tej wemu do spraw wewn´trznych sà ewidencjonowane wpisuje si´ te˝ nazwisko sekretarza sàdowego, który w wykazie prowadzonym w sekretariacie wydzia∏u. czynnoÊç wykona∏, oile przepis szczególny nie wyma- § 163. W przypadku gdy w toku post´powania ga podpisu s´dziego. wprzedmiocie wpisu do Krajowego Rejestru Sàdowego zachodzi koniecznoÊç ustalenia danych rejestro- 2. Datà wpisu do rejestru jest data wydania postawych innego podmiotu ni˝ ten, którego dotyczy rozponowienia sàdu w przedmiocie wpisu. znawana sprawa, a majàcych wp∏yw na jej rozstrzy- § 157. 1. Dokumenty stanowiàce podstaw´ wpisu gni´cie, sàd rejestrowy zwraca si´, bez obowiàzku powinny byç do∏àczone do wniosku w oryginale lub uiszczania op∏at, do Centralnej Informacji Krajowego w postaci odpisów, wyciàgów lub kserokopii urz´do- Rejestru Sàdowego o udzielenie informacji pisemnej. wo poÊwiadczonych. W szczególnie uzasadnionych przypadkach kierownik sekretariatu poÊwiadcza zgod- § 164. 1. Sàd rejestrowy prowadzi kontrol´ terminoÊç przedstawionych odpisów tych dokumentów, nowoÊci sk∏adania sprawozdaƒ finansowych i innych orygina∏y zaÊ zwraca wnioskodawcy, za pokwitowa- dokumentów, októrych mowa wart. 40 pkt 2—5 ustaniem na odpisach. wy o Krajowym Rejestrze Sàdowym. 2. Przepis ust. 1 nie ma zastosowania do doku- 2. Kierownik sekretariatu, w oparciu o dane uzymentów obj´tych treÊcià wpisów w rejestrze. skane z systemu informatycznego, zawiadamia s´- dziego o ka˝dym zaniedbaniu w spe∏nieniu obowiàz- § 158. 1. Je˝eli przepisy szczególne nie stanowià ku, o którym mowa w ust. 1. inaczej, sàd rejestrowy wydaje zainteresowanym odpisy iwyciàgi zrejestrów idokumentów znajdujàcych § 165. Dokumenty, zwiàzane z wykreÊlonym na si´ w aktach rejestrowych. Na odpisie statutu sàd re- podstawie art. 46 ustawy oKrajowym Rejestrze Sàdojestrowy zaÊwiadcza, ˝e odpowiada on co do treÊci wym wpisem wdziale IVKrajowego Rejestru Sàdowestatutowi obj´temu treÊcià wpisu. go, podlegajà usuni´ciu zakt rejestrowych przez wy∏àczenie do odr´bnego zbioru dokumentów, bez pozo- 2. Przepis ust. 1 nie ma zastosowania w post´po- stawienia waktach jakichkolwiek zarzàdzeƒ oich usuwaniu o wpis do Krajowego Rejestru Sàdowego. ni´ciu.

Rozdzia∏ 6 § 182. Je˝eli tytu∏em egzekucyjnym jest orzeczenie sàdu albo ugoda zawarta przed sàdem, sàd nie wydaje Przepisy szczególne w sprawach rozpoznawanych oddzielnego postanowienia onadaniu klauzuli wykonalw wydzia∏ach pracy oraz wydzia∏ach pracy noÊci, chyba ˝e klauzula ma byç nadana na rzecz osoby i ubezpieczeƒ spo∏ecznych lub przeciwko osobom, które nie sà wymienione wtytule egzekucyjnym jako uprawnione lub zobowiàzane. § 177. Wezwanie pracownika, dokonywane wsposób okreÊlony w art. 472 K.p.c., mo˝e byç w szczegól- § 183. 1. Klauzul´ wykonalnoÊci umieszcza si´ na noÊci dokonane telefonicznie za poÊrednictwem pra- wypisie orzeczenia sàdu pierwszej instancji. Je˝eli jedcodawcy, u którego pracownik ten jest zatrudniony. nak w post´powaniu odwo∏awczym orzeczenie to zo- O czynnoÊci tej nale˝y uczyniç wzmiank´ w aktach sta∏o zmienione lub zasàdzono dalsze koszty post´posprawy, zuwzgl´dnieniem nazwiska istanowiska osowania, wypis orzeczenia sàdu pierwszej instancji poby, której przekazano informacj´. winien obejmowaç tak˝e treÊç rozstrzygni´cia w drugiej instancji. § 178. 1. Uznajàc potrzeb´ przeprowadzenia dowodu z opinii bieg∏ego, s´dzia, któremu przydzielono 2. Przepis ust. 1 stosuje si´ odpowiednio w przyspraw´, bada, czy akta sprawy zawierajà niezb´dnà padku, gdy sàd rozpoznawa∏ sprzeciw od wyroku zadokumentacj´ dotyczàcà leczenia, uzyskiwanych zaocznego lub zarzuty przeciwko nakazowi zap∏aty, wyrobków icharakteru zatrudnienia, awrazie stwierdzedanemu w post´powaniu nakazowym. nia braku takiej dokumentacji lub gdy jest niepe∏na — zarzàdza jej przedstawienie lub uzupe∏nienie. W spra- § 184. Je˝eli tytu∏em egzekucyjnym jest ugoda zawach, w których kwestià spornà jest data, okres powarta przed sàdem lub innym organem, klauzul´ wywstania niezdolnoÊci do pracy lub inna podobna okokonalnoÊci umieszcza si´ na odpisie protoko∏u posielicznoÊç, sàd podejmuje czynnoÊci zmierzajàce do dzenia zawierajàcego treÊç ugody. uzyskania w∏aÊciwej dokumentacji. 2. W razie dokonania przez pracownika lub ubez- § 185. Je˝eli tytu∏ wykonawczy wydaje si´ wierzypieczonego, dzia∏ajàcego bez adwokata lub radcy cielowi, który w post´powaniu rozpoznawczym zwolprawnego, zg∏oszenia w trybie art. 466 K.p.c., osoba niony by∏ od kosztów sàdowych, na tytule zamieszcza przyjmujàca zg∏oszenie zapisuje dane osobowe pra- si´ adnotacj´: „wierzyciel zwolniony od kosztów sàdocownika lub ubezpieczonego oraz treÊç zg∏oszonego wych”. ˝àdania ze wskazaniem, przeciwko komu jest skierowane, i przedstawia je niezw∏ocznie przewodniczàce- § 186. 1. W tytule wykonawczym wymienia si´ mu wydzia∏u. osob´, której tytu∏ zosta∏ wydany. Rozdzia∏ 7 2. W razie wydania kilku tytu∏ów wykonawczych, nale˝y je oznaczyç kolejnymi numerami. Przepisy szczególne w post´powaniu § 187. Je˝eli wykonanie postanowienia w przedzabezpieczajàcym i egzekucyjnym miocie zabezpieczenia lub nieprawomocnego wyroku § 179. 1. Wydajàc wierzycielowi tytu∏ wykonawczy uzale˝nione jest od z∏o˝enia zabezpieczenia przez wiena podstawie postanowienia wprzedmiocie zabezpie- rzyciela, klauzula wykonalnoÊci mo˝e byç nadana doczenia, sàd do∏àcza równie˝ odpis tego postanowienia piero po z∏o˝eniu tego zabezpieczenia. z uzasadnieniem w celu przekazania go organowi egzekucyjnemu dla dor´czenia d∏u˝nikowi. § 188. 1. Je˝eli nadanie klauzuli wykonalnoÊci nast´puje bez oddzielnego postanowienia w tym przed- 2. Wsprawach, wktórych wydanie postanowienia miocie, na oryginale orzeczenia lub protoko∏u ugody nast´puje z urz´du, odpis postanowienia z uzasadnie- sàdowej zamieszcza si´ adnotacj´ wymieniajàcà osoniem przeznaczonym dla d∏u˝nika sàd przesy∏a bezpo- b´, której wydano tytu∏ wykonawczy, z podpisem kie- Êrednio organowi egzekucyjnemu. rownika sekretariatu i datà wydania. § 180. W postanowieniu o nadaniu klauzuli wyko- 2. Adnotacj´ o wydaniu tytu∏u wykonawczego zanalnoÊci tytu∏owi egzekucyjnemu, niepochodzàcemu mieszcza si´ na oryginale orzeczenia sàdu pierwszej od sàdu, zamieszcza si´ dane dotyczàce tytu∏u egzeku- instancji, jednak˝e wrazie gdy orzeczenie sàdu pierwcyjnego, stron oraz Êwiadczenia b´dàcego przedmio- szej instancji zosta∏o zmienione przez sàd odwo∏awtem egzekucji. czy, adnotacj´ o wydaniu tytu∏u wykonawczego zamieszcza si´ równie˝ na oryginale orzeczenia sàdu od- § 181. Postanowienie o nadaniu klauzuli wykonal- wo∏awczego, a gdy sàdem tym by∏ Sàd Najwy˝szy — noÊci ∏àczy si´ trwale ztytu∏em egzekucyjnym itaki ty- na do∏àczonym do akt sprawy odpisie orzeczenia tego tu∏ opatruje si´ klauzulà wykonalnoÊci. Je˝eli na tytu- sàdu. Klauzul´ wykonalnoÊci, o której mowa w § 187, le egzekucyjnym nie mo˝na zapisaç klauzuli wykonal- nadaje si´ zadnotacjà odacie z∏o˝enia zabezpieczenia. noÊci z powodu braku miejsca, klauzul´ zamieszcza si´ na karcie trwale po∏àczonej z tytu∏em egzekucyj- 3. W razie nadania klauzuli wykonalnoÊci tytu∏owi nym, z tym ˝e poczàtek tekstu klauzuli powinien byç egzekucyjnemu, przez sàd z urz´du, w adnotacji zaumieszczony na tytule egzekucyjnym. mieszcza si´ wyrazy: „z urz´du”.

4. Wrazie nadania klauzuli wykonalnoÊci nakazowi § 195. Ksi´gi wieczyste zak∏ada si´ i prowadzi zap∏aty, przez sàd zurz´du, tytu∏ wykonawczy pozosta- wsystemie informatycznym. Sposób zak∏adania iprowia si´ waktach sprawy, wydajàc go wierzycielowi je- wadzenia ksiàg wieczystych w systemie informatyczdynie na jego wniosek. nym, a tak˝e prowadzenia ksiàg wieczystych za∏o˝onych wformie teczek okreÊlajà przepisy ustawy oksi´- § 189. Odpis prawomocnego postanowienia wy- gach wieczystych i hipotece i przepisy wydane na ich danego na skutek skargi na czynnoÊci komornika sàd podstawie. przesy∏a komornikowi, na którego czynnoÊci skarg´ wniesiono. § 196. 1. O za∏o˝eniu ksi´gi wieczystej dla nieruchomoÊci, zmianach wpisów w dziale I i II ksi´gi wie- § 190. Wpost´powaniu owyjawienie majàtku sto- czystej sàd zawiadamia oprócz uczestników post´posuje si´ odpowiednio przepisy § 174. wania tak˝e w∏aÊciwy organ prowadzàcy ewidencj´ gruntów i budynków. § 191. Wpostanowieniu oprzysàdzeniu w∏asnoÊci nieruchomoÊci sàd stwierdza, czy ca∏a cena nabycia 2. Zawiadomienie, októrym mowa wust. 1, przes∏azosta∏a uiszczona, albo czy na jej poczet zaliczona zo- ne organowi prowadzàcemu ewidencj´ gruntów i busta∏a wierzytelnoÊç nabywcy lub innego wierzyciela, dynków, nie zawiera pouczenia oÊrodkach zaskar˝enia. jak te˝ obowiàzek d∏u˝nika wydania nieruchomoÊci nabywcy, oraz wydaje zarzàdzenie w przedmiocie § 197. Zawiadomienie o za∏o˝eniu ksi´gi wieczyutrzymania w mocy s∏u˝ebnoÊci. stej dla spó∏dzielczego w∏asnoÊciowego prawa do lokalu oraz o wpisie hipoteki do ksi´gi wieczystej, prze- Rozdzia∏ 8 s∏ane przez sàd w∏aÊciwej spó∏dzielni mieszkaniowej, nie zawiera pouczenia o Êrodkach zaskar˝enia. Przepisy szczególne w sprawach wieczystoksi´gowych § 198. 1. Je˝eli wniosek o wpis podlega zwrotowi, a z treÊci za∏àczonych do niego dokumentów wynika, ˝e nastàpi∏a zmiana w prawie w∏asnoÊci, sàd, po do- § 192. 1. Je˝eli nieruchomoÊç po∏o˝ona jest na obkonaniu wpisu ostrze˝enia o niezgodnoÊci ksi´gi wieszarach w∏aÊciwoÊci dwóch lub wi´cej sàdów rejonoczystej z rzeczywistym stanem prawnym, zwraca wywych, sàd w∏aÊciwy do prowadzenia ksi´gi wieczystej ∏àcznie wniosek, pozostawiajàc w aktach dokumenty, wyznacza prezes sàdu okr´gowego, a je˝eli po∏o˝ona które stanowi∏y podstaw´ wpisu ostrze˝enia. jest na obszarach w∏aÊciwoÊci dwóch lub wi´cej sàdów okr´gowych — prezes sàdu apelacyjnego. 2. Je˝eli w przypadku, o którym mowa w ust. 1, wniosek zawarty jest wakcie notarialnym, sàd za∏àcza 2. Je˝eli w∏aÊciwoÊç do prowadzenia ksi´gi wiedo akt ksi´gi wieczystej wypis z aktu notarialnego czystej przejdzie na inny sàd albo je˝eli do prowadzeprzes∏any przez notariusza, a wnioskodawcy dor´cza nia ksi´gi wieczystej wyznaczony zostanie inny sàd, si´ jedynie zarzàdzenie o zwrocie wniosku. sàd, który przejà∏ prowadzenie ksi´gi wieczystej, zawiadamia otym w∏aÊciciela wpisanego wksi´dze oraz 3. Zarzàdzenie o zwrocie wniosku z powodu braku osoby, którym s∏u˝à prawa lub roszczenia wpisane sta∏ej op∏aty powinno zawieraç dodatkowo pouczenie, w ksi´dze wieczystej, a tak˝e organ prowadzàcy ewi- ˝e w razie uiszczenia brakujàcej op∏aty w terminie tydencj´ gruntów i budynków. godniowym od dnia dor´czenia zarzàdzenia wniosek wywo∏uje skutek od daty pierwotnego wniesienia. 3. Przepisu ust. 2 nie stosuje si´, je˝eli zmiana w∏a- ÊciwoÊci miejscowej sàdu obejmuje ca∏y obszar w∏a- § 199. Je˝eli zawiadomienie o dokonanych wpi- ÊciwoÊci lub oznaczonà jego cz´Êç. sach zawiera treÊç niezgodnà z treÊcià wpisów dokonanych w ksi´dze wieczystej lub nastàpi∏a w jego tre- § 193. 1. W sàdzie, który przejà∏ prowadzenie ksi´- Êci niedok∏adnoÊç, b∏àd pisarski albo rachunkowy lub gi wieczystej, dokonuje si´ nowego oznaczenia tej inne oczywiste omy∏ki, które nie dotyczà treÊci wpisu ksi´gi. Dane dotychczasowe poprzedza si´ wyrazem wksi´dze wieczystej, sàd sporzàdza ponownie wspo- „dawna” i podkreÊla czerwonà linià, a obok zamiesz- sób prawid∏owy zawiadomienie iprzesy∏a je wnioskocza nowe oznaczenie ksi´gi wieczystej. dawcy i uczestnikom post´powania z adnotacjà „poprawiono” oraz pouczeniem, ˝e jest to pierwsze prawid∏owe zawiadomienie. 2. W zawiadomieniach, o których mowa w § 192 ust. 2, podaje si´ numer w∏aÊciwego repertorium wy- § 200. Wrazie przedstawienia akt ksi´gi wieczystej nikajàcy z nowego oznaczenia ksi´gi wieczystej. sàdowi okr´gowemu w celu rozpoznania Êrodka odwo∏awczego, je˝eli ksi´ga wieczysta prowadzona jest § 194. Je˝eli zmiana w∏aÊciwoÊci miejscowej sàdu w systemie informatycznym, do akt do∏àcza si´ odpis do prowadzenia ksi´gi wieczystej nastàpi∏a na skutek zupe∏ny ksi´gi wieczystej, której dotyczy zaskar˝one zmiany przepisów w zakresie w∏aÊciwoÊci sàdów proorzeczenie, w innym przypadku — kserokopi´ ksi´gi wadzàcych ksi´gi wieczyste, ksi´g´ wieczystà wraz wieczystej. zaktami zawierajàcymi wnioski nierozpoznane przekazuje si´ niezw∏ocznie sàdowi w∏aÊciwemu do prowa- § 201. 1. Wniosek owydanie odpisu ksi´gi wieczydzenia ksi´gi wieczystej wed∏ug nowych przepisów. stej lub zaÊwiadczenia ze zbioru dokumentów, zksi´gi

zamkni´tej lub dawnej ksi´gi zamkni´tej, poza ogólny- okreÊlone dni i godziny udost´pniania ksiàg wieczymi wymogami przewidzianymi dla pism proceso- stych, akt tych ksiàg, ksiàg zamkni´tych lub dokumenwych, powinien zawieraç oznaczenie ksi´gi wieczystej tów przekazanych na przechowanie przez notariusza lub wskazanie dokumentu umo˝liwiajàcego ustalenie — cz∏onkom tych korporacji. jej treÊci, a w przypadku z∏o˝enia wniosku przez zainteresowanego, którego prawa nie sà ujawnione wda- Rozdzia∏ 9 nej ksi´dze wieczystej, równie˝ uzasadnienie potrzeby uzyskania przez niego odpisu lub zaÊwiadczenia. Przepisy szczególne w sprawach rozpoznawanych w wydzia∏ach rodzinnych i nieletnich 2. Odpis ksi´gi wieczystej powinien równie˝ zawieraç wpisy nieprawomocne oraz adnotacje o wnio- Oddzia∏ 1 skach wpisanych wodpowiednich dzia∏ach ksi´gi wieczystej oraz sprawach wszcz´tych z urz´du. Przepisy wst´pne 3. Przepis ust. 2 stosuje si´ odpowiednio do odpi- § 204. 1. Do zakresu czynnoÊci przewodniczàcego sów ksiàg wieczystych zawierajàcych wpisy wykreÊlo- wydzia∏u rodzinnego i nieletnich, poza okreÊlonymi ne. w § 57—60, nale˝y: 1) badanie skutecznoÊci stosowania w poszczegól- 4. Odmowa wydania dokumentów, o których monych rodzajach spraw okreÊlonych Êrodków ochawa w ust. 1, nast´puje na piÊmie poprzez umieszczerakterze wychowawczym i resocjalizacyjnym; nie na wniosku adnotacji „odmawiam”, zaopatrzonej w dat´ i czytelny podpis przewodniczàcego wydzia∏u. 2) opracowywanie planów dzia∏alnoÊci profilaktycz- Na odmow´ wydania dokumentów przys∏uguje skar- nej i resocjalizacyjnej oraz kontrola ich realizacji; ga do prezesa sàdu rejonowego. 3) koordynacja wspó∏pracy s´dziów zterenowymi organami administracji publicznej, instytucjami oraz § 202. 1. Na zarzàdzenie przewodniczàcego wyorganizacjami spo∏ecznymi, do których zadaƒ nadzia∏u mo˝e zostaç wydany z akt ksi´gi wieczystej tylle˝à sprawy rodziny, dzieci i m∏odzie˝y; ko dokument, który nie stanowi∏ podstawy wpisu. 4) zapewnienie mo˝liwoÊci podejmowania przez s´- 2. Wydanie dokumentu nast´puje na ˝àdanie osoby dziego czynnoÊci wsprawach niecierpiàcych zw∏ozainteresowanej po z∏o˝eniu przez nià do akt ksi´gi wie- ki, równie˝ poza godzinami urz´dowania sàdu. czystej uwierzytelnionego odpisu lub wypisu z doku- 2. Dokonujàc podzia∏u spraw mi´dzy s´dziów, mentu albo jego kserokopii poÊwiadczonej notarialnie. przewodniczàcy wydzia∏u rodzinnego powinien przestrzegaç zasady terytorialnego podzia∏u pracy. 3. Przewodniczàcy wydzia∏u mo˝e zwolniç osob´ zainteresowanà od obowiàzku wskazanego w ust. 2 § 205. S´dzia rodzinny wspó∏dzia∏a zorganami, ini zarzàdziç sporzàdzenie odpisu lub kserokopii dokustytucjami i organizacjami spo∏ecznymi zajmujàcymi mentu na jej koszt. Tak sporzàdzony odpis lub kserosi´ na danym terenie problematykà rodziny, dzieci kopia zaopatrzone wpiecz´ç urz´dowà, dat´ iczytelny i m∏odzie˝y, sprawami oÊwiaty i wychowania, zdropodpis s´dziego lub referendarza sàdowego sk∏adany wia, a tak˝e sprawami ∏adu i porzàdku publicznego. jest do akt ksi´gi wieczystej w miejsce wydanego dokumentu, o czym s´dzia lub referendarz sàdowy za- § 206. S´dzia rodzinny wspó∏pracuje z kuratorem mieszcza notatk´ w aktach. sàdowym, aza jego poÊrednictwem zkuratorami spo- ∏ecznymi. 4. Na ˝àdanie osoby majàcej interes prawny przewodniczàcy wydzia∏u mo˝e sporzàdziç odpis lub wy- § 207. Wrazie stwierdzenia okolicznoÊci wskazujàpis zdokumentu za∏àczonego do akt ksi´gi wieczystej, cych na potrzeb´ uregulowania innych problemów rostanowiàcego podstaw´ wpisu, albo jego kserokopi´ dzinnych ni˝ b´dàce przedmiotem post´powania, s´- i wydaç tej osobie, po uprzednim zaopatrzeniu w pie- dzia rodzinny wszczyna post´powanie zurz´du lub zacz´ç urz´dowà, dat´ i czytelny podpis. wiadamia o potrzebie wszcz´cia takiego post´powania w∏aÊciwego prokuratora albo w∏aÊciwà instytucj´ § 203. 1. W pomieszczeniach archiwum ksiàg wie- lub organizacj´ spo∏ecznà. czystych mogà przebywaç wy∏àcznie osoby zatrudnione do ich prowadzenia oraz osoby upowa˝nione przez § 208. W razie ujawnienia, w zwiàzku z toczàcà si´ prezesa sàdu rejonowego. sprawà, potrzeby udzielenia pomocy rodzinie w usuni´ciu trudnoÊci zagra˝ajàcych jej dobru, s´dzia ro- 2. Udost´pnianie ksiàg wieczystych, akt tych ksiàg, dzinny podejmuje z urz´du tak˝e czynnoÊci pozaproksiàg zamkni´tych lub dokumentów przekazanych na cesowe. WszczególnoÊci mo˝e on zwróciç si´ do w∏aprzechowanie przez notariusza odbywa si´ w specjal- Êciwych instytucji lub organizacji wcelu uzyskania dla nie do tego przygotowanej sali przeglàdowej bàdê tej rodziny okreÊlonych Êwiadczeƒ socjalnych, Êwiadw wydzielonej cz´Êci sekretariatu wydzia∏u. czeƒ z zakresu lecznictwa lub pomocy spo∏ecznej, pomocy w znalezieniu odpowiedniej pracy lub co do 3. Prezes sàdu okr´gowego mo˝e ustaliç, w poro- zmiany sposobu zamieszkiwania cz∏onków rodziny, jezumieniu z w∏aÊciwymi organizacjami zawodowymi ˝eli wspólne ich zamieszkiwanie zagra˝a dobru ma∏onotariuszy, rzeczoznawców majàtkowych i geodetów, letnich dzieci.

Oddzia∏ 2 koƒczeniem. Dotyczy to wszczególnoÊci odpowiedniego wyznaczenia pierwszego terminu rozprawy. Sprawy zzakresu prawa rodzinnego iopiekuƒczego § 216. W razie wydania postanowienia nakazujà- § 209. 1. W sprawach o roszczenia alimentacyjne, cego wyp∏at´ wynagrodzenia za prac´ lub innych nao ustalenie ojcostwa i roszczenia z tym zwiàzane, le˝noÊci przypadajàcych jednemu ma∏˝onkowi do ràk o odebranie osoby podlegajàcej w∏adzy rodzicielskiej drugiego ma∏˝onka, odpis tego postanowienia przelub pozostajàcej pod opiekà, jak równie˝ w sprawach sy∏a si´ pracodawcy lub d∏u˝nikowi innej wierzytelosób uzale˝nionych od alkoholu bàdê od Êrodków noÊci z wezwaniem, aby przypadajàce od nich wynaodurzajàcych lub psychotropowych, w razie niewska- grodzenie za prac´ lub inne nale˝noÊci wyp∏acali zania w wyznaczonym terminie przez powoda lub w ca∏oÊci lub w cz´Êci wy∏àcznie do ràk drugiego wnioskodawc´ prawid∏owego adresu pozwanego lub ma∏˝onka. uczestnika post´powania, przewodniczàcy przed zarzàdzeniem zwrotu pozwu lub wniosku podejmuje § 217. 1. W przypadkach nag∏ych w razie wydania czynnoÊci w celu ustalenia tego adresu. zarzàdzeƒ przez sàd, który nie jest w∏aÊciwy miejscowo, nale˝y zawiadomiç o tym sàd w∏aÊciwy, przesy∏a- 2. W ka˝dej sprawie, w której post´powanie mo˝e jàc odpisy wydanych zarzàdzeƒ. byç wszcz´te z urz´du, przewodniczàcy posiedzenia, przed zawieszeniem post´powania, podejmuje czyn- 2. Po ustaniu koniecznoÊci dzia∏ania sàdu, który noÊci w celu ustalenia w∏aÊciwego adresu osób, któ- nie jest w∏aÊciwy miejscowo, akta sprawy przesy∏a si´ rych to post´powanie dotyczy. do sàdu w∏aÊciwego. § 218. O wszcz´ciu przez sàd opiekuƒczy post´po- § 210. W orzeczeniach stanowiàcych podstaw´ wania z urz´du zawiadamia si´ uczestników post´powpisu w aktach stanu cywilnego oraz w protoko∏ach wania, okreÊlajàc jego rodzaj, oraz poucza omo˝liwouznania dziecka sàd okreÊla dane osobowe stron Êci zg∏aszania wniosków dowodowych. w sposób stosowany w dowodach osobistych. § 219. Rodzice, którzy wyrazili zgod´ na przysposo- § 211. 1. Je˝eli w toku post´powania, w sprawie bienie dziecka bez wskazania osoby przysposabiajàceo ustalenie ojcostwa i roszczenia z tym zwiàzane, pogo lub odwo∏ali takà zgod´, powinni podpisaç protozwany wyrazi∏ gotowoÊç uznania dziecka, sàd przyjmukó∏ zawierajàcy ich oÊwiadczenie o wyra˝eniu zgody je, w trybie post´powania nieprocesowego, oÊwiadlub o jej odwo∏aniu. czenie o uznaniu dziecka oraz umarza post´powanie wcz´Êci, wjakiej sta∏o si´ ono bezprzedmiotowe. § 220. 1. O wyra˝eniu przez rodziców zgody na przysposobienie dziecka bez wskazania osoby przy- 2. Odpis protoko∏u uznania dziecka sàd przesy∏a sposabiajàcego zawiadamia si´ oÊrodek adopcyjnow∏aÊciwemu urz´dowi stanu cywilnego. -opiekuƒczy zajmujàcy si´ kierowaniem dzieci do zast´pczego Êrodowiska rodzinnego. § 212. 1. OÊwiadczenie o uznaniu dziecka powinno byç przyj´te przy równoczesnej obecnoÊci uznajàcego 2. Obowiàzek zawiadomienia podmiotów wymieiosoby, której zgoda na uznanie dziecka jest potrzebna. nionych wust. 1 powstaje równie˝ wsytuacji, gdy rodzicom nie przys∏uguje w∏adza rodzicielska. 2. Je˝eli osoba, której zgoda na uznanie dziecka jest potrzebna, nie by∏a obecna przy sk∏adaniu § 221. Po ustaleniu, ˝e ma∏oletniemu nie mo˝na oÊwiadczenia ouznaniu, sàd, który przyjà∏ oÊwiadcze- zapewniç odpowiedniego zast´pczego Êrodowiska ronie o uznaniu, niezw∏ocznie zawiadamia jà o tym dzinnego wkraju, sàd zwraca si´ do oÊrodka adopcyji wzywa do z∏o˝enia oÊwiadczenia. no-opiekuƒczego wyznaczonego do kwalifikowania dzieci do przysposobienia przez osoby zamieszka∏e za 3. Protoko∏y zprzyj´cia oÊwiadczeƒ, októrych mogranicà o informacj´ o takich osobach. wa wust. 1 i2, podpisujà uznajàcy oraz osoby, których zgoda na uznanie dziecka jest potrzebna. § 222. 1. Wys∏uchanie przysposabianego powinno odbyç si´ poza salà posiedzeƒ sàdowych, zzapewnie- § 213. W razie uznania dziecka przed sàdem, który niem ma∏oletniemu pe∏nej swobody wypowiedzi. nie by∏ w∏aÊciwy miejscowo, odpis protoko∏u o uzna- Wprzypadku zastosowania przepisu art. 118 § 3 K.r.o., niu dziecka przesy∏a si´ do sàdu w∏aÊciwego oraz do sàd czyni o tym stosownà wzmiank´ w protokole pourz´du stanu cywilnego. siedzenia. § 214. Odpis pozwu wsprawie orozwód lub sepa- 2. Przed rozstrzygni´ciem zgodnie z art. 1211 § 2 racj´ dor´cza si´ pozwanemu po stwierdzeniu, ˝e po- K.r.o. sàd z urz´du powinien ustaliç kràg osób zaintejednanie ma∏˝onków nie nastàpi∏o. Dor´czenie mo˝e resowanych. nastàpiç na posiedzeniu pojednawczym. § 223. W postanowieniu o przysposobieniu sàd § 215. Sprawa orozwód lub separacj´ powinna byç wskazuje rodzaj przysposobienia przez zamieszczenie prowadzona wtaki sposób, aby przy zachowaniu zasa- wzmianki: „przysposobienie pe∏ne nierozwiàzywaldy koncentracji materia∏u dowodowego strony mia∏y ne”, „przysposobienie pe∏ne” lub „przysposobienie czas na przemyÊlenie sprawy przed jej ostatecznym za- niepe∏ne”.

§ 224. Informacj´ owyra˝eniu przez rodziców zgo- § 232. Dor´czenia rodzicom orzeczeƒ, zarzàdzeƒ, dy na przysposobienie bez wskazania osoby przyspo- zawiadomieƒ oraz odpisów pism dokonuje si´ do ràk sabiajàcego zamieszcza si´ wkomparycji postanowie- tego znich, pod którego opiekà nieletni faktycznie ponia obok imienia inazwiska ma∏oletniego, którego po- zostaje. st´powanie dotyczy. § 233. Orzeczeƒ, zarzàdzeƒ, zawiadomieƒ i odpi- § 225. 1. Zabezpieczajàc, przed urodzeniem si´ sów pism nie dor´cza si´ nieletniemu, który nie ukoƒdziecka, przysz∏e roszczenia alimentacyjne zwiàzane czy∏ 13 lat. zustaleniem ojcostwa, nale˝y okreÊliç oddzielnie kwoty zabezpieczone na rzecz matki ioddzielnie kwoty za- § 234. Zlecajàc Policji dokonanie okreÊlonych czynbezpieczone na rzecz dziecka. noÊci lub dokonanie czynnoÊci w okreÊlonym zakresie, s´dzia rodzinny wymienia w zarzàdzeniu rodzaj 2. Termin p∏atnoÊci kwot dla matki okreÊla si´ datà tych czynnoÊci oraz sposób i termin ich wykonania. Êcis∏à. Termin p∏atnoÊci kwot dla dziecka okreÊla si´ datà urodzenia dziecka, którà nale˝y wskazaç wpost´- § 235. Zlecenie przeprowadzenia wywiadu Êrodopowaniu egzekucyjnym. wiskowego nast´puje w formie zarzàdzenia. Oddzia∏ 3 § 236. Przed zastosowaniem wobec nieletniego tymczasowego nadzoru organizacji m∏odzie˝owej lub Sprawy nieletnich innej organizacji spo∏ecznej albo zak∏adu pracy, wktórym nieletni jest zatrudniony, jak równie˝ przed zasto- § 226. W sprawach nieletnich stosuje si´ odposowaniem tymczasowego nadzoru osoby godnej zawiednio przepisy niniejszego rozporzàdzenia dotyczàufania, s´dzia rodzinny uzgadnia z organizacjà, zak∏ace czynnoÊci w sprawach karnych, o ile nie pozostajà dem pracy lub osobà majàcà pe∏niç ten nadzór sposób w sprzecznoÊci z przepisami o post´powaniu w sprajego wykonywania ze wskazaniem praw iobowiàzków wach nieletnich. nadzorujàcego, o czym zamieszcza w aktach sprawy stosownà notatk´. § 227. Wrazie wydania postanowienia oprzekazaniu sprawy nieletniego do post´powania mediacyjne- § 237. Ustanawiajàc tymczasowy nadzór organizago, sàd okreÊla w nim termin nades∏ania sprawozdacji m∏odzie˝owej lub innej organizacji spo∏ecznej, zania z jego przebiegu i wyników. k∏adu pracy albo osoby godnej zaufania, jak równie˝ stosujàc nadzór kuratora, okreÊla si´ cz´stotliwoÊç § 228. Wrazie otrzymania ustnego zawiadomienia sk∏adania sprawozdaƒ ze wskazaniem pierwszego tero pope∏nieniu przez nieletniego czynu karalnego albo minu wykonania tego obowiàzku. o okolicznoÊciach Êwiadczàcych o jego demoralizacji, s´dzia rodzinny sporzàdza protokó∏, uprzedzajàc rów- § 238. 1. W sprawie nieletniego umieszczonego noczeÊnie osob´ zawiadamiajàcà oodpowiedzialnoÊci tymczasowo wschronisku dla nieletnich s´dzia zawiakarnej za fa∏szywe oskar˝enie i zawiadomienie o przedamia niezw∏ocznie dyrektora tego schroniska o skiest´pstwie niepope∏nionym. rowaniu sprawy do rozpoznania w post´powaniu poprawczym, przesy∏ajàc jednoczeÊnie odpis postano- § 229. 1. Prowadzàc post´powanie wyjaÊniajàce, wienia wydanego wtym przedmiocie, atak˝e otermis´dzia rodzinny powinien dà˝yç do obj´cia post´ponach rozprawy, o jej przerwaniu lub odroczeniu oraz waniem wdanej sprawie wszystkich nieletnich, którzy otreÊci orzeczenia koƒczàcego post´powanie poprawbrali udzia∏ w pope∏nieniu czynu, oraz wszystkich czycze. nów pope∏nionych przez tych nieletnich. 2. Dokumenty i informacje, o których mowa 2. S´dzia zarzàdza przekazanie bàdê wy∏àczenie zakt sprawy iprzekazanie Policji tych materia∏ów, któ- w ust. 1, mo˝na przekazaç za poÊrednictwem osoby re nie doprowadzi∏y do ustalenia sprawcy czynu. doprowadzajàcej nieletniego do sàdu. § 230. 1. S´dzia rodzinny wydajàc postanowienie § 239. 1. Stawiennictwo nieletniego w sàdzie odo wszcz´ciu post´powania wyjaÊniajàcego, rozwa˝a, bywa si´ przy udziale co najmniej jednego zrodziców, czy nie zachodzi koniecznoÊç zastosowania wobec nie- opiekuna albo kuratora. letniego odpowiedniego Êrodka tymczasowego. Przed wydaniem postanowienia w tym przedmiocie powi- 2. Doprowadzenie do sàdu nieletniego umieszczonien w miar´ mo˝liwoÊci wys∏uchaç nieletniego. nego tymczasowo w odpowiednim m∏odzie˝owym oÊrodku wychowawczym lub m∏odzie˝owym oÊrodku 2. Postanowienie o zastosowaniu Êrodka tymcza- socjoterapii mo˝e nastàpiç tak˝e za poÊrednictwem sowego powinno byç nieletniemu og∏oszone. wychowawcy lub pracownika wyznaczonego przez dyrektora placówki. § 231. Je˝eli zachodzi potrzeba zawiadomienia szko∏y, instytucji paƒstwowej, spo∏ecznej lub jednost- 3. W razie gdy nieletni przebywa w policyjnej izbie ki samorzàdowej o wszcz´ciu bàdê ukoƒczeniu post´- dziecka albo nie zosta∏ doprowadzony przez rodziców powania, sàd rozwa˝a, czy dokonanie takiego zawia- bez usprawiedliwienia, a zachodzi obawa jego ucieczdomienia nie naruszy dobra nieletniego. ki, doprowadzenie nast´puje za poÊrednictwem Policji.

4. Przy doprowadzaniu do sàdu nieletniego umiesz- rektora zak∏adu karnego o wp∏yni´ciu wniosku o zaczonego w schronisku dla nieletnich lub zak∏adzie po- stosowanie obowiàzku poddania si´ uczestnika, któreprawczym stosuje si´ odpowiednio przepisy o dopro- go dotyczy wniosek, leczeniu w zak∏adzie lecznictwa wadzaniu do sàdu osób pozbawionych wolnoÊci. odwykowego izwraca si´ orozwa˝enie mo˝liwoÊci zakwalifikowania tego uczestnika do leczenia odwyko- § 240. Je˝eli wsprawie wyst´puje kilku nieletnich, wego w zak∏adzie karnym. Po uzyskaniu informacji dopuszczalne jest wydanie postanowienia orozpozna- z zak∏adu karnego sàd podejmuje decyzj´ o dalszym niu sprawy w post´powaniu opiekuƒczo-wychowaw- post´powaniu w sprawie. czym oraz postanowienia orozpoznaniu sprawy wpost´powaniu poprawczym i roz∏àczenie spraw. 2. Przepis ust. 1 stosuje si´ odpowiednio, gdy uczestnikiem post´powania jest wychowanek zak∏adu § 241. 1. W razie uchylenia na rozprawie postano- poprawczego lub nieletni umieszczony w schronisku wienia o umieszczeniu nieletniego w schronisku dla dla nieletnich. nieletnich, nale˝y zapewniç nieletniemu mo˝liwoÊç § 248. W postanowieniu orzekajàcym obowiàzek odbioru ze schroniska przedmiotów osobistych i piepoddania si´ leczeniu z ustanowieniem nadzoru kurani´dzy stanowiàcych jego w∏asnoÊç oraz rozliczenia tora, je˝eli sytuacja wymaga sk∏adania sprawozdaƒ si´ ze schroniskiem. przez kuratora cz´Êciej ni˝ co 2 miesiàce, okreÊla si´ cz´stotliwoÊç ich sk∏adania itermin z∏o˝enia pierwsze- 2. Nakaz zwolnienia ze schroniska dor´cza si´ osogo sprawozdania. bie doprowadzajàcej nieletniego na rozpraw´. § 249. Skierowanie osoby uzale˝nionej od Êrod- § 242. W razie orzeczenia wobec nieletniego Êrodków odurzajàcych i psychotropowych nast´puje ∏àczka wychowawczego w postaci upomnienia i wykonanie na przymusowe leczenie i rehabilitacj´. nia tego orzeczenia poprzez udzielenie upomnienia, w protokole posiedzenia nale˝y zamieÊciç stosownà Oddzia∏ 5 wzmiank´. CzynnoÊci wsprawach zzakresu ustawy § 243. 1. Wrazie zobowiàzania nieletniego do przeoochronie zdrowia psychicznego proszenia pokrzywdzonego sàd okreÊla termin iform´, w jakiej przeproszenie ma nastàpiç. Je˝eli przeprosze- § 250. 1. Przed wys∏uchaniem osoby przyj´tej do nie nast´puje na sali sàdowej w obecnoÊci sàdu, naleszpitala psychiatrycznego przez s´dziego wizytujàce- ˝y otym uczyniç wzmiank´ wprotokole posiedzenia. go szpital sàd wszczyna post´powanie. 2. W razie zobowiàzania nieletniego do naprawie- 2. Zwys∏uchania sporzàdza si´ protokó∏, wktórym nia wyrzàdzonej szkody, do wykonania okreÊlonych zamieszcza si´ równie˝ wzmiank´ ozapoznaniu si´ s´- prac lub Êwiadczeƒ spo∏ecznych na rzecz pokrzywdzo- dziego zdokumentacjà medycznà osoby, której post´- nego lub spo∏ecznoÊci lokalnej, sàd okreÊla sposób powanie dotyczy, a tak˝e inne informacje istotne dla itermin wykonania tych obowiàzków. Sàd okreÊla tak- oceny zasadnoÊci jej pobytu w szpitalu. ˝e sposób itermin naprawienia szkody przez rodziców nieletniego. § 251. W razie zarzàdzenia natychmiastowego wypisania ze szpitala s´dzia zawiadamia o tym nie- § 244. Odebranie por´czenia udzielonego przez or- zw∏ocznie ordynatora oraz osob´, której dotyczy poganizacj´ m∏odzie˝owà lub innà organizacj´ spo∏ecz- st´powanie, i odnotowuje to w protokole wys∏uchanà, zak∏ad pracy albo osob´ godnà zaufania nast´puje nia. W przypadku pozostawienia osoby wys∏uchanej w formie pisemnej lub ustnej do protoko∏u. w szpitalu s´dzia informuje t´ osob´ oraz ordynatora o terminie i miejscu rozprawy. Oddzia∏ 4 § 252. Je˝eli sàd opiekuƒczy w∏aÊciwy dla miejsca Sprawy osób uzale˝nionych od alkoholu, Êrodków siedziby szpitala, w zwiàzku z prowadzonym post´poodurzajàcych lub psychotropowych waniem, uzyska informacje o okolicznoÊciach, które mogà uzasadniaç podj´cie czynnoÊci przez inny sàd, § 245. Wniosek o wszcz´cie post´powania, z∏o˝o- prokuratur´ lub inny organ, dokonuje stosownego zany przez osob´ nieuprawnionà, przewodniczàcy wy- wiadomienia. dzia∏u przesy∏a prokuratorowi lub gminnej komisji rozwiàzywania problemów alkoholowych, a w razie ust- § 253. O wszcz´ciu i zakoƒczeniu post´powania nego zg∏oszenia wniosku, przes∏aniu podlega notatka w sprawie osoby przyj´tej do szpitala psychiatrycznes∏u˝bowa. go bez jej zgody sàd w∏aÊciwy dla miejsca siedziby szpitala zawiadamia sàd opiekuƒczy w∏aÊciwy dla tej § 246. Je˝eli do wniosku nie zosta∏a do∏àczona opiosoby. nia bieg∏ego, przewodniczàcy posiedzenia, przed wyznaczeniem rozprawy, zarzàdza poddanie osoby, któ- § 254. Osoby bioràce udzia∏ wposiedzeniach sàdu rej post´powanie dotyczy, odpowiednim badaniom lub majàce dost´p do akt sàd uprzedza o obowiàzku i dor´czenie jej odpisu wniosku. zachowania wtajemnicy okolicznoÊci b´dàcych przed- § 247. 1. W razie gdy uczestnik post´powania od- miotem post´powania pod rygorem odpowiedzialnobywa kar´ pozbawienia wolnoÊci, sàd zawiadamia dy- Êci dyscyplinarnej.

§ 255. Wrazie stwierdzenia wtoku rozpoznawania przypadkach zawiadamia si´ osob´, w stosunku do sprawy uchybieƒ wzakresie przestrzegania praw osób której orzeczono nadzór. zzaburzeniami psychicznymi, przebywajàcych wszpitalach psychiatrycznych idomach pomocy spo∏ecznej, § 264. W razie ustania opieki lub kurateli z mocy sàd zawiadamia s´dziego wizytujàcego, a w razie po- prawa, jak równie˝ gdy usta∏y przyczyny uzasadniajàce wa˝niejszych uchybieƒ — prokuratora. ograniczenie w∏adzy rodzicielskiej, sàd umarza post´- powanie opiekuƒcze iwydaje stosowne zarzàdzenie. Oddzia∏ 6 § 265. 1. Oddanie nieletniego pod nadzór odpo- CzynnoÊci wpost´powaniu wykonawczym wiedzialny nast´puje przez zobowiàzanie rodziców lub opiekuna do roztoczenia wzmo˝onej pieczy nad nielet- § 256. 1. W post´powaniu wykonawczym czynno- nim oraz do sk∏adania okresowych sprawozdaƒ z za- Êci zwiàzane zjego przebiegiem nale˝à do prezesa sà- chowania si´ nieletniego. Sàd okreÊla cz´stotliwoÊç du oraz do s´dziego rodzinnego, z wyjàtkiem czynno- sk∏adania sprawozdaƒ i termin z∏o˝enia pierwszego Êci zastrze˝onych dla sàdu. sprawozdania. 2. Do wykonywania czynnoÊci, o których mowa 2. Je˝eli nieletni nie pozostaje pod pieczà obojga w ust. 1, w uzasadnionych przypadkach prezes sàdu rodziców, nadzór odpowiedzialny powierza si´ temu mo˝e upowa˝niç na piÊmie przewodniczàcego wy- z nich, który faktycznie wykonuje w∏adz´ rodzicielskà. dzia∏u. § 266. W sprawach, w których wykonanie orzecze- § 257. 1. Wzywanie na posiedzenie sàdowe wycho- nia sàdu rodzinnego nale˝y do kuratora sàdowego, wanka umieszczonego wzak∏adzie poprawczym, m∏o- s´dzia rodzinny po wszcz´ciu post´powania wykodzie˝owym oÊrodku wychowawczym lub m∏odzie˝o- nawczego przekazuje do zespo∏u kuratorskiej s∏u˝by wym oÊrodku socjoterapii nale˝y ograniczyç do nie- sàdowej odpis orzeczenia w celu jego wykonania. zb´dnej koniecznoÊci wynikajàcej z przepisów szcze- § 267. 1. Niezw∏ocznie po uprawomocnieniu si´ gólnych lub z okolicznoÊci sprawy. orzeczenia o umieszczeniu ma∏oletniego w placówce opiekuƒczo-wychowawczej lub nieletniego wm∏odzie- 2. Je˝eli osobiste stawienie si´ wychowanka zak∏a- ˝owym oÊrodku wychowawczym lub m∏odzie˝owym du poprawczego lub oÊrodków wymienionych wust. 1 oÊrodku socjoterapii, sàd zwraca si´ do w∏aÊciwego jest konieczne, stosuje si´ odpowiednio § 239. organu oskierowanie ma∏oletniego lub nieletniego do odpowiedniej placówki lub oÊrodka, a po otrzymaniu § 258. Wykonujàc Êrodek wychowawczy zakazu skierowania poleca doprowadzenie go zgodnie ze prowadzenia pojazdów mechanicznych, tak˝e w przyskierowaniem. padku gdy nieletni nie posiada∏ uprawnieƒ do prowadzenia pojazdów mechanicznych, sàd zawiadamia w∏a- 2. Sàd mo˝e zleciç rodzicom ma∏oletniego lub nielet- Êciwego starost´, przesy∏ajàc mu odpis orzeczenia. niego jego doprowadzenie, anieletniemu mo˝e zezwoliç wyjàtkowo na samodzielne udanie si´ do oÊrodka wska- § 259. Wpost´powaniu wykonawczym s´dzia mozanego w skierowaniu. W uzasadnionych przypadkach ˝e, w drodze wywiadu Êrodowiskowego, zarzàdziç zedoprowadzenie nieletniego sàd mo˝e zleciç Policji. branie wiadomoÊci o sytuacji rodzinnej oraz o zachowaniu si´ podopiecznego po wydaniu orzeczenia. 3. Wrazie potrzeby przymusowego odebrania ma- ∏oletniego lub nieletniego stosuje si´ art. 5986—59812 § 260. W czasie trwania opieki sàd przy wspó∏- K.p.c. udziale kuratora sàdowego bada co najmniej raz na 6 miesi´cy warunki ˝yciowe osoby poddanej opiece. § 268. 1. Niezw∏ocznie po uprawomocnieniu si´ wyroku orzekajàcego umieszczenie nieletniego w za- § 261. Sàd mo˝e nakazaç, aby sporzàdzenie inwen- k∏adzie poprawczym sàd przesy∏a do Ministerstwa tarza przez opiekuna odby∏o si´ z udzia∏em kuratora SprawiedliwoÊci wniosek o skierowanie nieletniego sàdowego. do odpowiedniego zak∏adu. § 262. Sàd powinien okresowo wys∏uchiwaç oso- 2. Po otrzymaniu skierowania sàd zleca rodzicom, by poddane opiece lub kurateli, chyba ˝e ze wzgl´du a w razie potrzeby Policji, doprowadzenie nieletniego na ich stan psychiczny lub umys∏owy by∏oby to oczy- do wskazanego w skierowaniu zak∏adu. wiÊcie niecelowe. Sàd mo˝e po∏àczyç wys∏uchanie osoby poddanej opiece lub kurateli z odebraniem 3. WczynnoÊci doprowadzenia przez rodziców lub sprawozdania od opiekuna lub kuratora. Policj´ mo˝e braç udzia∏ upowa˝niony pracownik zak∏adu. § 263. W razie orzeczenia nadzoru kuratora sàdowego, organizacji m∏odzie˝owej lub innej organizacji 4. Wwyjàtkowym przypadku s´dzia mo˝e zezwoliç spo∏ecznej, zak∏adu pracy lub osoby godnej zaufania, nieletniemu na udanie si´ do zak∏adu bez udzia∏u osób o sprawujàcym nadzór zawiadamia si´ niezw∏ocznie wymienionych w ust. 2. rodziców, których w∏adza rodzicielska zosta∏a ograniczona. W sprawie nieletniego zawiadamia si´ nielet- § 269. Sàd rodzinny najpóêniej na 30 dni przed niego, jego rodziców lub opiekuna; w pozosta∏ych zwolnieniem nieletniego z zak∏adu poprawczego roz-

strzyga w przedmiocie wykonania orzeczonej wobec r´czeniu jego odpisu oskar˝onym i ich obroƒcom, nieletniego kary ograniczenia wolnoÊci lub odstàpie- je˝eli zostali ustanowieni. nia od jej wykonania. Odpis prawomocnego postanowienia przesy∏a si´ sàdowi w∏aÊciwemu do wykonania 2. Wsprawach zoskar˝enia prywatnego prezes sàkary ograniczenia wolnoÊci. du wydaje zarzàdzenie o wezwaniu oskar˝yciela prywatnego do zap∏aty zrycza∏towanej równowartoÊci § 270. 1. Po up∏ywie 2 lat od uprawomocnienia si´ wydatków z pouczeniem o skutkach niewykonania zapostanowienia orzekajàcego obowiàzek poddania si´ rzàdzenia. leczeniu odwykowemu sàd postanowieniem umarza post´powanie i wydaje stosowne zarzàdzenia. § 275. Je˝eli konieczne jest skierowanie sprawy na termin posiedzenia, zw∏aszcza w przedmiocie tymcza- 2. Przepis ust. 1 stosuje si´ odpowiednio w razie sowego aresztowania, prezes sàdu wydaje zarzàdzeuznania przez sàd, ˝e obowiàzek poddania si´ leczeniu nie o wyznaczeniu terminu posiedzenia, w którym usta∏ we wczeÊniejszym terminie lub uleg∏ zmianie. wskazuje: § 271. W przypadku gdy osoba uzale˝niona od 1) dat´ i godzin´ posiedzenia; Êrodków odurzajàcych lub psychotropowych ukoƒczy 2) przedmiot rozpoznania; 18 lat przed zakoƒczeniem leczenia przymusowego irehabilitacji, sàd, wydajàc wrazie potrzeby przed tym 3) s´dziego lub s´dziów do rozpoznania sprawy ze terminem postanowienie o przed∏u˝eniu czasu przy- wskazaniem przewodniczàcego posiedzenia i s´- musowego leczenia i rehabilitacji, okreÊla równocze- dziego sprawozdawcy; Ênie termin koƒcowy, z którego up∏ywem obowiàzek ten ustaje, majàc na wzgl´dzie, i˝ czas leczenia ireha- 4) osoby, które nale˝y wezwaç lub zawiadomiç o terbilitacji nie mo˝e byç d∏u˝szy ni˝ 2 lata. minie. § 272. Po ustaniu obowiàzku leczenia irehabilitacji § 276. Do wykonywania czynnoÊci okreÊlonych sàd w post´powaniu wykonawczym umarza post´po- w § 274 i 275 prezes sàdu mo˝e pisemnie upowa˝niç wanie i wydaje stosowne zarzàdzenia. przewodniczàcego wydzia∏u oraz innego s´dziego. DZIA¸ V § 277. 1. Przewodniczàcy wydzia∏u w terminie 14dni od wp∏yni´cia aktu oskar˝enia dokonuje wst´p- CzynnoÊci w sprawach karnych nej kontroli tego aktu w celu ustalenia, czy nie zachoo przest´pstwa i wykroczenia dzà braki formalne bàdê czy nie istnieje potrzeba skierowania sprawy na posiedzenie wcelu rozstrzygni´cia Rozdzia∏ 1 innych kwestii wskazanych w art. 339 K.p.k. Przepisy ogólne 2. Wst´pna kontrola aktu oskar˝enia powinna obejmowaç równie˝ sprawdzenie przekazanych do- § 273. Wst´pne czynnoÊci w sprawach karnych wodów rzeczowych, zw∏aszcza ich rodzaju i przydato przest´pstwa i wykroczenia oraz o przest´pstwa noÊci w sprawie, oraz okreÊlenie sposobu i kosztów i wykroczenia skarbowe powinny zmierzaç do tego, ich przechowywania. aby wka˝dej sprawie rozstrzygni´cie zapad∏o wmiar´ mo˝liwoÊci na pierwszej rozprawie lub posiedzeniu. 3. Je˝eli w toku wst´pnej kontroli aktu oskar˝enia zostanie ustalony podmiot spe∏niajàcy warunki do § 274. 1. Prezes sàdu, po wp∏yni´ciu aktu oskar˝e- zg∏oszenia interwencji, przewodniczàcy wydzia∏u zania (wniosku orozpoznanie) albo wniosku oukaranie, wiadamia ten podmiot o przys∏ugujàcym mu uprawwydaje pisemne zarzàdzenie o: nieniu, chyba ˝e nie mo˝na ustaliç jego miejsca zamieszkania, pobytu lub siedziby. 1) zarejestrowaniu sprawy we w∏aÊciwym repertorium pod kolejnym numerem; 4. Dokonujàc wst´pnej kontroli aktu oskar˝enia albo wniosku oukaranie, przewodniczàcy wydzia∏u zarzàdza 2) wszcz´ciu post´powania w sprawach o wykrocze- wpisanie do kontrolki spraw zagro˝onych przedawnienia; niem sygnatury ka˝dej sprawy, wktórej termin ustania karalnoÊci czynu jest krótszy ni˝ 2 lata, z wy∏àczeniem 3) okreÊleniu terminu przedawnienia karalnoÊci czynu; spraw owykroczenia iowykroczenia skarbowe. 4) wyznaczeniu s´dziego lub s´dziów do rozpoznania 5. Przewodniczàcy wydzia∏u sprawdza zapisy sprawy ze wskazaniem s´dziego przewodniczàcewkontrolce spraw pilnych iwkontrolce spraw zagro˝ogo sk∏adu orzekajàcego oraz s´dziego sprawoznych przedawnieniem co najmniej raz wmiesiàcu, naddawcy w sprawach rozpoznawanych przez sàd zoruje bieg post´powania wsprawach obj´tych kontrookr´gowy; là iwmiar´ potrzeby wydaje stosowne zarzàdzenia. 5) rozpoznaniu sprawy we w∏aÊciwym trybie; § 278. 1. Przewodniczàcy wydzia∏u wydaje pisem- 6) po dokonaniu przez przewodniczàcego wydzia∏u ne zarzàdzenia osposobie za∏atwienia pism wp∏ywajàczynnoÊci, októrych mowa w§ 277 ust. 1 — odo- cych do wydzia∏u.

2. Pisma stanowiàce wnioski procesowe powinny pierwszej instancji oraz Êrodków odwo∏awczych, byç niezw∏ocznie skierowane do rozpoznania, a inne wniesionych od tego orzeczenia. pisma powinny byç za∏atwione w terminie do 30 dni. Rozdzia∏ 2 § 279. 1. Kierownik sekretariatu zwraca si´ do Krajowego Rejestru Karnego o nades∏anie danych o ka- Zawiadomienia, wezwania, dor´czenia ralnoÊci, je˝eli dane znajdujàce si´ w aktach sprawy pochodzà sprzed 6 miesi´cy. § 286. 1. Je˝eli przepisy przewidujà obowiàzek zawiadamiania organów administracji publicznej, urz´- 2. Je˝eli waktach sprawy brak jest informacji osto- dów lub instytucji o wszcz´ciu i ukoƒczeniu post´posowanych Êrodkach wychowawczych lub popraw- wania, zawiadomienia takiego dokonuje sàd pierwszej czych wzgl´dem osoby, która nie ukoƒczy∏a 21 lat, kie- instancji. rownik sekretariatu zwraca si´ otakie dane. 2. O wszcz´ciu post´powania sàd zawiadamia tyl- § 280. W razie warunkowego umorzenia post´po- ko wówczas, gdy zawiadomienia takiego nie dokonawania, przewodniczàcy rozprawy lub posiedzenia no w toku post´powania przygotowawczego. okreÊla termin, w którym akta powinny podlegaç bie- ˝àcej kontroli s´dziego, oraz sposób kontroli wykony- 3. Zawiadomienie o ukoƒczeniu post´powania wania obowiàzków na∏o˝onych na oskar˝onego, atak- mo˝e równie˝ nastàpiç przez przes∏anie odpisu pra- ˝e wydaje inne odpowiednie zarzàdzenia. womocnego orzeczenia z informacjà, ˝e post´powanie w sprawie ukoƒczono. § 281. Je˝eli w sprawie, w której warunkowo umorzono post´powanie, orzeczony zosta∏ dozór kuratora 4. Zawiadomienie o wszcz´ciu post´powania polub osoby godnej zaufania, stowarzyszenia, instytucji al- winno byç dokonane przed terminem pierwszej rozbo organizacji spo∏ecznej, nale˝y pouczyç sprawujàcego prawy, a o ukoƒczeniu post´powania — najpóêniej dozór oobowiàzku nades∏ania opinii ooskar˝onym, naj- wterminie 14 dni od uprawomocnienia si´ orzeczenia póêniej na 3 miesiàce przed up∏ywem okresu próby. lub od daty zwrotu akt sàdowi pierwszej instancji. § 282. Wrazie wydania postanowienia oprzekaza- § 287. Do dor´czeƒ, zawiadomieƒ, wezwaƒ i inniu sprawy do post´powania mediacyjnego, sàd okre- nych pism sàdowych w sprawach, w których ma za- Êla termin nades∏ania sprawozdania z przebiegu i wy- stosowanie art. 184 K.p.k., stosuje si´ przepisy dotyników mediacji. czàce post´powania zdokumentami stanowiàcymi informacje niejawne. § 283. Przed∏u˝enie terminu do sporzàdzenia uzasadnienia wyroku nast´puje na pisemny wniosek s´- § 288. O terminach rozpoznawania spraw na rozdziego skierowany do prezesa sàdu, z∏o˝ony przed prawach lub na posiedzeniach zawiadamia si´ oskarup∏ywem terminu do sporzàdzenia uzasadnienia. ˝yciela publicznego przez dor´czenie mu wokandy, które powinno nastàpiç bezzw∏ocznie po jej sporzàdze- § 284. 1. Je˝eli oskar˝ony ubiegajàcy si´ o wyzna- niu, najpóêniej w ciàgu 7 dni przed wyznaczonym terczenie obroƒcy zurz´du z∏o˝y wniosek, ale nie wyka˝e minem rozpoznania sprawy. W przypadkach pilnych w sposób nale˝yty, ˝e nie jest w stanie ponieÊç kosz- sàd mo˝e dokonaç zawiadomienia winny sposób. tów obrony, przewodniczàcy wydzia∏u wyznaczy mu odpowiedni termin do uzupe∏nienia wniosku. Po bez- § 289. Zawiadamiajàc oskar˝yciela publicznego skutecznym up∏ywie wyznaczonego terminu lub o terminach czynnoÊci sàdowych lub dor´czajàc mu w przypadku wàtpliwoÊci co do sposobu wykazania odpisy orzeczeƒ w sprawach o przest´pstwa i wykroprzez oskar˝onego niemo˝noÊci poniesienia kosztów czenia skarbowe, sàd przesy∏a równie˝ zawiadomienia obrony spraw´ kieruje si´ na posiedzenie w celu me- i odpisy w∏aÊciwemu finansowemu organowi dochorytorycznego rozpoznania wniosku. dzeniowemu. 2. Przepis ust. 1 stosuje si´ odpowiednio w razie § 290. 1. W razie wytoczenia powództwa cywilnez∏o˝enia wniosku o zwolnienie od kosztów procesu. go przewodniczàcy wydzia∏u zarzàdza bezzw∏oczne przes∏anie odpisów pozwu stronom. § 285. 1. Wprzypadku z∏o˝enia apelacji przewodniczàcy wydzia∏u wydaje zarzàdzenie o zawiadomieniu 2. Je˝eli termin rozprawy lub posiedzenia zosta∏ o przyj´ciu apelacji prokuratora, obroƒców i pe∏no- wyznaczony, a pozew zosta∏ z∏o˝ony w terminie, mocników oraz stron. w którym nie jest mo˝liwe dor´czenie przez poczt´, przewodniczàcy wydzia∏u wydaje zarzàdzenie o dor´- 2. Sàd pierwszej instancji przedstawia sàdowi od- czeniu pozwu stronom na rozprawie lub posiedzeniu. wo∏awczemu apelacj´ wraz z aktami sprawy dopiero po do∏àczeniu do nich dowodów dor´czenia wszyst- § 291. Wrazie wydania orzeczenia koƒczàcego pokich zawiadomieƒ o przyj´ciu apelacji. st´powanie karne przeciwko osobie, której w innej sprawie warunkowo umorzono post´powanie, warun- 3. Przedstawiajàc Sàdowi Najwy˝szemu kasacj´, kowo zawieszono wykonanie kary lub którà warunkodo akt sprawy do∏àcza si´ odpis orzeczenia zaskar˝o- wo przedterminowo zwolniono, sàd pierwszej instannego kasacjà, poprzedzajàcego go orzeczenia sàdu cji przesy∏a odpis tego orzeczenia ze wzmiankà o pra-

womocnoÊci w∏aÊciwemu sàdowi, chyba ˝e post´po- podpisu lub przeszkody wjego z∏o˝eniu nale˝y uczyniç wanie ukoƒczono wyrokiem uniewinniajàcym lub otym stosownà wzmiank´ na postanowieniu. umorzeniem post´powania. § 299. Odpis postanowienia ozastosowaniu tymcza- Rozdzia∏ 3 sowego aresztowania wraz z nakazem przyj´cia nale˝y dor´czyç funkcjonariuszom konwojujàcym zatrzymane- Stosowanie Êrodków zapobiegawczych go, zpoleceniem doprowadzenia go do aresztu Êledczei post´powanie z osobami pozbawionymi wolnoÊci go. W nakazie przyj´cia sàd zaznacza, ˝e aresztowany pozostaje do dyspozycji prokuratora prowadzàcego lub § 292. Sprawy osób zatrzymanych, tymczasowo nadzorujàcego post´powanie przygotowawcze. aresztowanych oraz oskar˝onych, w stosunku do których zapad∏y wyroki skazujàce na kar´ pozbawienia § 300. Przepisy § 297—299 stosuje si´ odpowiedwolnoÊci, powinny byç rozpatrywane w pierwszej ko- nio do rozpatrywania przez sàd wniosków wojewody, lejnoÊci. organu Stra˝y Granicznej lub Policji o umieszczenie cudzoziemca wstrze˝onym oÊrodku lub zastosowanie § 293. Wnioski o zastosowanie tymczasowego wobec niego aresztu w celu wydalenia, stosownie do aresztowania w post´powaniu przygotowawczym, po art. 101, 102 i 104 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. godzinach urz´dowania sàdu i w dniach wolnych od o cudzoziemcach (Dz. U. z 2006 r. Nr 234, poz. 1694). pracy, kierowane sà bezpoÊrednio do s´dziów pe∏niàcych dy˝ury. § 301. 1. W przypadku gdy po zastosowaniu tymczasowego aresztowania nie ma osoby zobowiàzanej § 294. BezpoÊrednio po wp∏yni´ciu wniosku o za- do sprawowania pieczy nad mieszkaniem i mieniem stosowanie Êrodka zapobiegawczego s´dzia wydaje podejrzanego, sàd zleca w∏aÊciwemu organowi, instyzarzàdzenie o wyznaczeniu posiedzenia. tucji, a w razie koniecznoÊci — Policji, dokonanie niezb´dnych czynnoÊci majàcych na celu zabezpieczenie § 295. Prokurator sporzàdzajàcy wniosek o zasto- lokalu i mienia aresztowanego, uwzgl´dniajàc w miasowanie tymczasowego aresztowania powinien r´ mo˝liwoÊci uwagi zg∏oszone przez podejrzanego. uczestniczyç w posiedzeniu sàdu. Niestawiennictwo O zarzàdzeniach wydanych w tym zakresie zawiadaprokuratora nie wstrzymuje czynnoÊci sàdowych, je- mia si´ aresztowanego oraz w razie potrzeby w∏aÊci- ˝eli zosta∏ o nich prawid∏owo zawiadomiony. we organy i instytucje. § 296. Przes∏uchanie podejrzanego poprzedzajàce 2. W przypadku zastosowania tymczasowego zastosowanie przez sàd tymczasowego aresztowania aresztowania wobec obywatela paƒstwa obcego sàd wpost´powaniu przygotowawczym odbywa si´ wsie- zawiadamia otym równie˝ w∏aÊciwy miejscowo urzàd dzibie sàdu w wyznaczonym przez prezesa sàdu po- konsularny, a w razie braku takiego urz´du — przedmieszczeniu, przy zapewnieniu niezb´dnych Êrodków stawicielstwo dyplomatyczne tego paƒstwa. bezpieczeƒstwa. 3. W przypadku zastosowania tymczasowego § 297. 1. Je˝eli stan zdrowia podejrzanego, stwier- aresztowania wobec wychowanka zak∏adu poprawdzony przez lekarza wydaniem odpowiedniego za- czego lub nieletniego umieszczonego w schronisku Êwiadczenia, uniemo˝liwia doprowadzenie go do sà- dla nieletnich sàd zawiadamia w∏aÊciwy sàd rodzinny. du, przes∏uchanie wyjàtkowo mo˝e nastàpiç w placówce s∏u˝by zdrowia, w której podejrzany przebywa. § 302. Wydajàc postanowienie onieuwzgl´dnieniu wniosku o zastosowanie tymczasowego aresztowa- 2. Je˝eli w czasie przes∏uchania podejrzany powo- nia, sàd zarzàdza natychmiastowe zwolnienie zatrzy- ∏uje si´ na z∏y stan zdrowia lub doznane obra˝enia cia- manego. ∏a, przewodniczàcy posiedzenia zarzàdza zbadanie go przez lekarza. § 303. 1. Wrazie uchylenia przez sàd tymczasowego aresztowania, anast´pnie uwzgl´dnienia przez sàd 3. Je˝eli poddanie podejrzanego badaniom lekar- odwo∏awczy za˝alenia wtym przedmiocie, po ponowskim nie jest mo˝liwe lub w znacznym stopniu utrud- nym osadzeniu podejrzanego, nie wydaje si´ postanonione, po zastosowaniu tymczasowego aresztowania wienia o tymczasowym aresztowaniu, chyba ˝e up∏yumieszcza si´ go wodpowiednim zak∏adzie leczniczym. nà∏ okres, do którego aresztowanie mia∏o trwaç. Po otrzymaniu Êwiadectwa lekarza nale˝y rozwa˝yç kwesti´ utrzymania tymczasowego aresztowania iprze- 2. Wprzypadku okreÊlonym wust. 1, atak˝e wrakazania tymczasowo aresztowanego do aresztu Êled- zie wydania przez sàd odwo∏awczy postanowienia czego. W post´powaniu przygotowawczym Êwiadec- w przedmiocie tymczasowego aresztowania, w wynitwo lekarza przekazuje si´ prokuratorowi. ku rozpatrzenia za˝alenia na postanowienie sàdu rejonowego odmawiajàce zastosowania tymczasowego § 298. Po przes∏uchaniu podejrzanego i og∏oszeniu aresztowania w post´powaniu przygotowawczym — przez sàd postanowienia o zastosowaniu tymczasowe- dokumentacj´ niezb´dnà do ponownego osadzenia go aresztowania sàd dor´cza podejrzanemu, za pokwi- podejrzanego przygotowuje sàd odwo∏awczy. towaniem, odpis tego postanowienia, ze wskazaniem daty i godziny dor´czenia, wraz z pouczeniem o termi- 3. Je˝eli podejrzany jest obecny na sali rozpraw nie i sposobie zaskar˝enia. W razie odmowy z∏o˝enia w trakcie posiedzenia sàdu odwo∏awczego, który wy-

daje postanowienie o zastosowaniu tymczasowego powinny uwzgl´dniaç, wmiar´ mo˝liwoÊci, doprowaaresztowania, przewodniczàcy posiedzenia wydaje za- dzenie ich w tym samym terminie. rzàdzenia niezb´dne do jego zatrzymania. 2. W celu doprowadzenia do sàdu osoby pozba- § 304. 1. Tymczasowo aresztowany w post´powa- wionej wolnoÊci nale˝y wys∏aç: niu przygotowawczym pozostaje do dyspozycji tego 1) nakaz wydania do administracji zak∏adu karnego prokuratora, na którego wniosek Êrodek ten zosta∏ zalub aresztu Êledczego albo innej jednostki, w któstosowany. Po wniesieniu aktu oskar˝enia tymczasorej osoba ta przebywa; wo aresztowany pozostaje do dyspozycji sàdu. 2) nakaz doprowadzenia do jednostki Policji, wktórej 2. Do dyspozycji sàdu pozostaje tak˝e tymczasowo terytorialnym zasi´gu dzia∏ania znajduje si´ dany aresztowany, wobec którego Êrodek ten zosta∏ zasto- zak∏ad karny lub areszt Êledczy albo inna jednostsowany po wniesieniu aktu oskar˝enia do sàdu. ka, w której osoba ta przebywa. 3. Wprzypadku przekazania akt sprawy innemu sà- 3. Przepisy ust. 1 i2 stosuje si´ odpowiednio wradowi albo zwrotu sprawy do uzupe∏nienia post´powa- zie wydania polecenia przetransportowania osoby ponia przygotowawczego, przekazuje si´ tymczasowo zbawionej wolnoÊci do odpowiedniego zak∏adu leczniaresztowanego do dyspozycji w∏aÊciwego sàdu lub czego albo z zak∏adu leczniczego do zak∏adu karnego prokuratora, o czym zawiadamia si´ zak∏ad karny lub lub aresztu Êledczego. areszt Êledczy oraz tymczasowo aresztowanego. § 308. 1. W przypadku gdy konieczne jest, przed § 305. 1. W post´powaniu sàdowym odpis posta- przeprowadzeniem czynnoÊci, przetransportowanie nowienia sàdu o tymczasowym aresztowaniu, wraz osoby pozbawionej wolnoÊci do zak∏adu karnego lub z nakazem przyj´cia wystawionym dla administracji aresztu Êledczego w∏aÊciwego ze wzgl´du na miejsce aresztu Êledczego, przesy∏a si´ do w∏aÊciwej wed∏ug przeprowadzenia czynnoÊci, s´dzia wydaje zarzàdzemiejsca zamieszkania oskar˝onego jednostki Policji, nie o: do∏àczajàc nakaz doprowadzenia oskar˝onego do 1) wys∏aniu do w∏aÊciwej jednostki Policji nakazu doaresztu Êledczego. Je˝eli oskar˝ony jest ju˝ pozbawioprowadzenia wraz z pisemnym ˝àdaniem przeny wolnoÊci, pisma te, z wyjàtkiem nakazu doprowatransportowania tej osoby do zak∏adu karnego lub dzenia, przesy∏a si´ dyrektorowi zak∏adu karnego lub aresztu Êledczego; aresztu Êledczego, w którym oskar˝ony przebywa. 2) wys∏aniu nakazu wydania do administracji zak∏adu 2. Je˝eli tymczasowe aresztowanie nast´puje na karnego lub aresztu Êledczego, z którego osoba ta podstawie postanowienia sàdu, wydanego w okolicz- b´dzie doprowadzona do sàdu, z podaniem infornoÊciach, o których mowa w art. 100 § 2 K.p.k., zarzà- macji o majàcym nastàpiç przetransportowaniu. dza si´, aby organ wykonujàcy postanowienie o tymczasowym aresztowaniu dor´czy∏ oskar˝onemu odpis 2. Je˝eli dyrektor aresztu Êledczego lub zak∏adu tego postanowienia. karnego powiadomi∏, ˝e przetransportowanie mo˝e byç zrealizowane przez S∏u˝b´ Wi´ziennà, asàd wyra- § 306. 1. Zgody na wydanie z aresztu Êledczego zi∏ zgod´ na takà form´ przetransportowania, powiaosoby tymczasowo aresztowanej w celu uczestnicze- damia si´ o tym jednostk´ Policji, do której wys∏ano nia w czynnoÊciach procesowych w innej sprawie nakaz wymieniony w ust. 1 pkt 1. udziela organ, do którego dyspozycji tymczasowo aresztowany pozostaje. Wniosek o udzielenie tej zgo- 3. W przypadku, o którym mowa w ust. 1, nale˝y dy powinien wskazywaç rodzaj czynnoÊci, dla której bezzw∏ocznie po przeprowadzeniu czynnoÊci zawiadoprzeprowadzenia aresztowany ma byç doprowadzony. miç administracj´ zak∏adu karnego lub aresztu Êledczego o jej zakoƒczeniu, a nast´pnie wydaç polecenie 2. Oudzieleniu zgody organ, do którego dyspozycji przetransportowania osoby pozbawionej wolnoÊci do tymczasowo aresztowany pozostaje, zawiadamia bez- zak∏adu karnego lub aresztu Êledczego, w którym popoÊrednio administracj´ zak∏adu karnego lub aresztu przednio przebywa∏a, chyba ˝e sàd przeprowadzajàcy Êledczego albo innà jednostk´, w której tymczasowo czynnoÊç postanowi inaczej. Przepis § 305 ust. 2 stoaresztowany przebywa. W przypadku nieudzielenia suje si´ odpowiednio. zgody zawiadamia si´ o tym sàd lub prokuratora wyst´pujàcego o udzielenie zgody, wskazujàc termin, § 309. 1. Nakazy wydania oraz wezwania dla osób wktórym doprowadzenie b´dzie mog∏o nastàpiç. pozbawionych wolnoÊci wysy∏a si´ do administracji zak∏adu karnego lub aresztu Êledczego, a nakazy do- § 307. 1. ˚àdania doprowadzenia osoby pozbawio- prowadzenia do w∏aÊciwych jednostek Policji — najnej wolnoÊci do sàdu powinny byç ograniczone do póêniej na 14 dni przed datà czynnoÊci sàdowej, istotnej potrzeby, przy czym dzieƒ igodzina czynnoÊci awterminie krótszym, wprzypadku odroczenia wyda- (rozprawy, posiedzenia, udost´pnienia akt do przejrze- nia wyroku lub w innych wyjàtkowych przypadkach. nia) powinny byç wyznaczone zuwzgl´dnieniem mo˝- liwoÊci komunikacyjnych, zwiàzanych z doprowadze- 2. Wnakazach doprowadzenia nale˝y zamieÊciç inniem i odprowadzeniem osoby konwojowanej. Zarzà- formacj´ umo˝liwiajàcà Policji zorientowanie si´ co dzenia doprowadzenia do sàdu osób przebywajàcych do koniecznej liczebnoÊci konwoju, a w szczególnoÊci wtym samym zak∏adzie karnym lub areszcie Êledczym dane dotyczàce zarzucanego czynu i dotychczasowej

3 dni robocze przed up∏ywem terminu aresztowania wie, oraz wydanie zwalnianemu, w razie potrzeby, zaokreÊlonego w postanowieniu o zastosowaniu tego Êwiadczenia potwierdzajàcego najwa˝niejsze dane Êrodka lub jego przed∏u˝eniu. Wrazie stwierdzenia, ˝e personalne, a tak˝e wskazujàcego dat´ i okolicznoÊci administracja zak∏adu karnego lub aresztu Êledczego uzasadniajàce zwolnienie. O zwolnieniu zawiadamia nie otrzyma∏a dokumentu w tym terminie, prezes sà- si´ te organy, które zawiadomiono o zastosowaniu du, przewodniczàcy wydzia∏u lub s´dzia dy˝urny prze- tymczasowego aresztowania. kazuje bezzw∏ocznie telefaksem lub telefonicznie informacj´ o treÊci postanowienia i zarzàdza niezw∏ocz- 2. Przewodniczàcy rozprawy lub posiedzenia zane dor´czenie odpisu postanowienia oraz innych nie- rzàdza bezzw∏oczne wys∏anie do administracji zak∏adu zb´dnych dokumentów administracji zak∏adu karnego karnego lub aresztu Êledczego nakazu zwolnienia wraz lub aresztu Êledczego. z odpisem postanowienia. 2. Przepis ust. 1 stosuje si´ odpowiednio w razie 3. W razie uchylenia tymczasowego aresztowania nieuwzgl´dnienia wniosku prokuratora oprzed∏u˝enie w wyniku rozpoznania za˝alenia na postanowienie tymczasowego aresztowania na dalszy czas oznaczo- o tymczasowym aresztowaniu lub w razie uznania ny lub uchylenia przez w∏aÊciwy sàd postanowienia bezzasadnoÊci lub nielegalnoÊci zatrzymania w wyniprzed∏u˝ajàcego tymczasowe aresztowanie. ku rozpoznania za˝alenia na zatrzymanie, przepisy ust. 1 i 2 stosuje si´ odpowiednio. 3. Wrazie uznania, wczasie trwania post´powania sàdowego, ˝e dalsze stosowanie tymczasowego § 318. 1. Por´czenie majàtkowe w postaci pieni´- aresztowania nie znajduje uzasadnienia, sàd zawiada- dzy, papierów wartoÊciowych lub przedmiotu zastawu mia w dowolnej formie (pisemnie, telefonicznie, tele- sk∏ada si´ do depozytu sàdu. Zasady przechowywania faksem lub za pomocà poczty elektronicznej) admini- depozytu sàdu regulujà odr´bne przepisy. Pokwitowastracj´ zak∏adu karnego lub aresztu Êledczego, najpóê- nie przyj´cia do depozytu do∏àcza si´ do protoko∏u niej na 3 dni robocze przed up∏ywem okreÊlonego ter- przyj´cia por´czenia. minu tymczasowego aresztowania. 2. Por´czenie majàtkowe wpostaci pieni´dzy sk∏a- § 315. Zawiadomienie o wystàpieniu do sàdu ape- dajàcy por´czenie wp∏aca na rachunek sum depozylacyjnego z wnioskiem o przed∏u˝enie tymczasowego tów danego sàdu. Dowód wp∏aty do∏àcza si´ do proaresztowania na czas przekraczajàcy okres 2 lat sàd, toko∏u przyj´cia por´czenia. przed którym sprawa si´ toczy, wysy∏a niezw∏ocznie do administracji zak∏adu karnego lub aresztu Êledczego. 3. Przyj´cie por´czenia majàtkowego w postaci hipoteki nast´puje przez do∏àczenie do protoko∏u przyj´- § 316. 1. Po wydaniu przez sàd, w stosunku do cia por´czenia odpisu zksi´gi wieczystej, stwierdzajàceosoby pozbawionej wolnoÊci, wyroku skazujàcego na go dokonanie wpisu hipotecznego ztytu∏u por´czenia. kar´ pozbawienia wolnoÊci, do administracji zak∏adu karnego lub aresztu Êledczego nale˝y przes∏aç nie- § 319. W przypadku zastosowania dozoru Policji zw∏ocznie zawiadomienie wskazujàce: kwalifikacj´ lub prze∏o˝onego wojskowego sàd zawiadamia o tym prawnà czynu przypisanego sprawcy, orzeczonà kar´ w∏aÊciwy organ, do∏àczajàc odpis postanowienia ozai podstaw´ jej wymierzenia, dane w przedmiocie zali- stosowaniu dozoru. Sàd zwraca si´ równie˝ do w∏aÊciczenia tymczasowego aresztowania, a tak˝e posiada- wego organu o bezzw∏oczne zawiadomienie w razie ne informacje dotyczàce osoby skazanego oraz infor- naruszenia przez oskar˝onego obowiàzków na∏o˝omacj´ o nieprawomocnoÊci wyroku. nych przy zastosowaniu dozoru. 2. Po wydaniu przez sàd odwo∏awczy, w stosunku § 320. O uchyleniu lub zmianie Êrodka zapobiedo osoby pozbawionej wolnoÊci, prawomocnego wy- gawczego w postaci por´czenia majàtkowego, por´- roku skazujàcego na kar´ pozbawienia wolnoÊci, do czenia lub dozoru zawiadamia si´ por´czajàcego albo administracji zak∏adu karnego lub aresztu Êledczego organ sprawujàcy dozór. nale˝y przes∏aç niezw∏ocznie odpis prawomocnego wyroku lub postanowienia o przed∏u˝eniu tymczaso- § 321. 1. Przed zawieszeniem post´powania z powego aresztowania. wodu nieuj´cia oskar˝onego nale˝y wyczerpaç mo˝liwoÊci ustalenia jego adresu za poÊrednictwem w∏aÊci- 3. Je˝eli osoba pozbawiona wolnoÊci zosta∏a do- wej terenowo jednostki do spraw ewidencji ludnoÊci prowadzona do sàdu, zawiadomienie i informacje, iCentralnego Biura Adresowego oraz Centralnego Zao których mowa w ust. 1, dor´cza si´ za poÊrednic- rzàdu S∏u˝by Wi´ziennej lub w Krajowym Rejestrze twem dowódcy konwoju, a w razie braku takiej mo˝li- Karnym dokonaç ustaleƒ, czy oskar˝ony nie przebywa woÊci — tak˝e za poÊrednictwem policji sàdowej lub w areszcie Êledczym lub zak∏adzie karnym, a w razie upowa˝nionego pracownika sàdowego. bezskutecznoÊci tej drogi — zwróciç si´ do jednostki Policji w∏aÊciwej wed∏ug ostatniego miejsca zamiesz- § 317. 1. Wrazie uchylenia tymczasowego areszto- kania lub pobytu oskar˝onego zpoleceniem wszcz´cia wania wobec oskar˝onego doprowadzonego do sàdu poszukiwaƒ. i pozostajàcego do jego dyspozycji w danej sprawie, przewodniczàcy rozprawy lub posiedzenia zarzàdza 2. Wrazie wydania postanowienia oposzukiwaniu bezzw∏oczne zwolnienie tymczasowo aresztowanego, oskar˝onego listem goƒczym, sàd mo˝e odstàpiç od je˝eli nie jest on pozbawiony wolnoÊci w innej spra- poszukiwaƒ, o których mowa w ust. 1.

3. Wrazie wydania postanowienia oposzukiwaniu 2. Sprawy w toku, dotyczàce tego samego oskaroskar˝onego listem goƒczym, do listu goƒczego do∏à- ˝onego, przewodniczàcy wydzia∏u kieruje ∏àcznie do cza si´ odpis postanowienia o tymczasowym areszto- rozpoznania na posiedzenie w przedmiocie wydania waniu, a tak˝e nakaz przyj´cia oskar˝onego dla admi- nakazu. nistracji aresztu Êledczego. § 326. 1. W przypadku gdy miejsce pobytu osoby 4. W przypadku, o którym mowa w ust. 3, nakaz Êciganej jest znane, sàd okr´gowy, który wyda∏ nakaz, przyj´cia mo˝e byç wystawiony na areszt Êledczy nieprzekazuje go bezpoÊrednio w∏aÊciwemu organowi okreÊlony z nazwy. sàdowemu paƒstwa wykonania nakazu. § 322. Oodwo∏aniu poszukiwaƒ lub listu goƒczego zawiadamia si´ niezw∏ocznie jednostk´ Policji, która 2. Odpis nakazu, o którym mowa w ust. 1, sàd na zarzàdzenie sàdu dokonywa∏a poszukiwaƒ. okr´gowy przesy∏a Ministrowi SprawiedliwoÊci w terminie 14 dni od dnia jego wydania. § 323. O zastosowaniu przez sàd Êrodka zapobiegawczego wpostaci zawieszenia oskar˝onego wczyn- 3. Wraz zodpisem nakazu sàd przesy∏a Ministrowi noÊciach s∏u˝bowych lub w wykonywaniu zawodu al- SprawiedliwoÊci: bo wpostaci nakazu powstrzymania si´ od okreÊlonej dzia∏alnoÊci lub prowadzenia okreÊlonego rodzaju po- 1) odpis postanowienia o wydaniu nakazu lub wyjazdów zawiadamia si´ odpowiednie urz´dy, instytu- ciàg zprotoko∏u posiedzenia wprzedmiocie wydacje i organy samorzàdu zawodowego. nia nakazu; § 324. 1. W razie zastosowania Êrodka zapobie- 2) informacj´, do jakiego paƒstwa nakaz zosta∏ przegawczego w postaci zakazu opuszczania kraju przez s∏any do wykonania. oskar˝onego, odpis postanowienia w tym przedmiocie przesy∏a si´ w∏aÊciwemu organowi paszportowe- § 327. 1. W przypadku gdy miejsce pobytu osoby mu oraz Stra˝y Granicznej, awprzypadku cudzoziem- Êciganej nie jest znane, sàd okr´gowy, który wyda∏ naca — w∏aÊciwemu urz´dowi konsularnemu oraz Strakaz, przesy∏a jego odpis do komórki organizacyjnej ˝y Granicznej. Komendy G∏ównej Policji w∏aÊciwej do spraw wspó∏- 2. Wrazie zatrzymania paszportu lub innego doku- pracy zMi´dzynarodowà Organizacjà Policji Kryminalmentu uprawniajàcego do przekroczenia granicy albo nych INTERPOL, wraz zwnioskiem owszcz´cie poszuzastosowania zakazu wydania takiego dokumentu, po- kiwaƒ mi´dzynarodowych. wiadamia si´ o tym w∏aÊciwy organ paszportowy. 2. Po ustaleniu miejsca pobytu osoby Êciganej sàd 3. Paszport lub inny dokument upowa˝niajàcy do okr´gowy, który wyda∏ nakaz, przekazuje go w∏aÊciweprzekroczenia granicy przechowuje si´ w szafie panmu organowi sàdowemu paƒstwa wykonaniu nakazu, cernej znajdujàcej si´ w pomieszczeniu odpowiednio a odpis wraz z dokumentami wymienionymi w § 326 zabezpieczonym, wskazanym przez prezesa sàdu. ust. 3 przesy∏a Ministrowi SprawiedliwoÊci. 4. Zwrot dokumentów, o których mowa w ust. 1, nast´puje za pokwitowaniem. § 328. Sàd okr´gowy wykonujàc nakaz wydany przez inne paƒstwo cz∏onkowskie Unii Europejskiej, 5. W razie nieodebrania dokumentu w zakreÊlo- przesy∏a Ministrowi SprawiedliwoÊci: nym terminie, sàd zwraca paszport lub inny dokument upowa˝niajàcy do przekroczenia granicy w∏aÊciwemu 1) odpis postanowienia w przedmiocie wydania naorganowi paszportowemu, awprzypadku cudzoziem- kazu wraz z informacjà, w jakim terminie od daty ca — w∏aÊciwemu urz´dowi konsularnemu. zatrzymania osoby Êciganej rozpoznano spraw´; 6. Wprzypadku gdy zastosowanie Êrodka zapobie- 2) odpis nakazu przet∏umaczony na j´zyk polski; gawczego w postaci zakazu opuszczania kraju jest zwiàzane z uchyleniem tymczasowego aresztowania, 3) informacj´, wjakim terminie osoba Êcigana zostaodpis postanowienia, októrym mowa wust. 1, przesy- ∏a przekazana w∏aÊciwemu organowi sàdowemu ∏a si´ równie˝ dyrektorowi aresztu Êledczego wraz zpi- paƒstwa wydania nakazu; smem informujàcym, gdzie ma byç przekazany pasz- 4) kopi´ pism przesy∏anych w∏aÊciwemu organowi port zwalnianego lub inny dokument uprawniajàcy go sàdowemu paƒstwa wydania nakazu, zawierajàdo przekroczenia granicy. cych informacj´ o przyczynach niedotrzymania terminów rozpoznania sprawy iprzekazania osoby Rozdzia∏ 4 Êciganej. Post´powanie w sprawach europejskiego nakazu aresztowania § 329. W razie niedotrzymania ustawowych terminów do rozpoznania sprawy w przedmiocie wykona- § 325. 1. Sàd okr´gowy, wydajàc europejski nakaz nia nakazu wydanego przez inne paƒstwo, sàd okr´- aresztowania, zwany dalej „nakazem”, powinien dà- gowy w∏aÊciwy do rozpoznania sprawy niezw∏ocznie ˝yç do obj´cia nim wszystkich spraw, wktórych oskar- zawiadamia o tym Ministerstwo SprawiedliwoÊci, ˝ony (skazany) jest poszukiwany. wskazujàc przyczyny niedotrzymania terminów.

jàce wszcz´cie post´powania, umieszcza si´ w aktach lub nie byli obecni przy og∏oszeniu, z pouczeniem przed wnioskiem o ukaranie. o terminie i sposobie wniesienia sprzeciwu. § 342. 1. Przewodniczàcy wydzia∏u, kierujàc spra- § 350. W razie gdy w postanowieniu o uchyleniu w´ na rozpraw´ lub posiedzenie, okreÊla osoby podle- prawomocnego mandatu karnego sàd nakaza∏ podgajàce wezwaniu lub zawiadomieniu oterminie imiej- miotowi, na którego rachunek przekazano grzywn´, scu rozprawy lub posiedzenia ze stosownym poucze- zwrot uiszczonej kwoty, przewodniczàcy wydzia∏u zaniem oraz ze wskazaniem skutków okreÊlonych rzàdza niezw∏oczne zawiadomienie tego podmiotu w art.60 § 2 zdanie drugie i art. 65 § 3 K.p.w. oraz ukaranego poprzez przes∏anie im odpisów postanowienia. 2. Do zawiadomienia lub wezwania, o którym mowa wust. 1, kierowanego do obwinionego do∏àcza si´ § 351. 1. Zatrzymane przez Policj´ prawo jazdy odpis wniosku o ukaranie. przekazuje si´ do sàdu i przechowuje do czasu wydania przez sàd merytorycznego rozstrzygni´cia w spra- § 343. 1. Oskar˝yciela publicznego zawiadamia si´ wie, a nast´pnie zwraca w∏aÊcicielowi lub przekazuje o rozprawie lub posiedzeniu, przekazujàc mu wykaz organowi w∏aÊciwemu do spraw komunikacji. spraw wyznaczonych do rozpatrzenia w okreÊlonym dniu, niezw∏ocznie po jego sporzàdzeniu. 2. Do sposobu przechowywania izwrotu prawa jazdy stosuje si´ odpowiednio przepisy § 324 ust. 3—5. 2. Sprawy z udzia∏em tych samych stron lub osób nale˝y, wmiar´ mo˝liwoÊci, wyznaczyç wtym samym Rozdzia∏ 7 dniu, w nast´pujàcej po sobie kolejnoÊci. Dowody rzeczowe § 344. Wrazie Êmierci oskar˝yciela posi∏kowego sàd zawiadamia o mo˝liwoÊci i terminie wstàpienia w pra- § 352. 1. Je˝eli przepis szczególny nie stanowi inawa zmar∏ego tylko znane sàdowi osoby najbli˝sze. czej, z∏o˝one lub zatrzymane w zwiàzku z post´powaniem przedmioty za∏àcza si´ do akt sprawy, awmiar´ potrzeby umieszcza si´ we wszytej do akt kopercie, na § 345. Wprzypadku wydania przez sàd zarzàdzenia której zaznacza si´ zawartoÊç i dat´ przyj´cia przedo natychmiastowym osadzeniu osoby skazanej w zamiotu oraz nazw´ organu lub nazwisko osoby, która k∏adzie karnym stosuje si´ odpowiednio przepis § 299. go z∏o˝y∏a. § 346. 1. Zarzàdzajàc, na podstawie art. 82 § 5 2. Je˝eli przedmioty z∏o˝one lub zatrzymane pkt 1 K.p.w., zatrzymanie paszportu lub innego dokuw zwiàzku z post´powaniem nie mogà byç za∏àczone mentu upowa˝niajàcego do przekroczenia granicy, do akt sprawy ze wzgl´du na ich rozmiar lub znaczesàd wydaje skazanemu pokwitowanie stwierdzajàce nie, przechowuje si´ je wbiurze podawczym, kasie sàfakt zatrzymania tego dokumentu i zawiadamia o tym dowej lub innym odpowiednio zabezpieczonym pow∏aÊciwy organ paszportowy oraz Stra˝ Granicznà, mieszczeniu. awprzypadku cudzoziemca — w∏aÊciwy urzàd konsularny oraz Stra˝ Granicznà. § 353. 1. Sposób przechowywania przedmiotów i substancji stwarzajàcych niebezpieczeƒstwo dla ˝ycia 2. Do sposobu przechowywania i zwrotu dokumentów, o których mowa w ust. 1, stosuje si´ odpo- lub zdrowia, awszczególnoÊci broni, amunicji, materiawiednio przepisy § 324 ust. 3—5. ∏ów wybuchowych lub ∏atwo palnych, materia∏ów radioaktywnych, substancji trujàcych, duszàcych lub parzàcych, Êrodków odurzajàcych, substancji psychotro- § 347. W razie potrzeby rozpoznawania spraw powych lub prekursorów okreÊlajà przepisy odr´bne. o wykroczenia w post´powaniu przyspieszonym prezes sàdu zapewnia niezb´dne warunki organizacyjne, a w szczególnoÊci: lokale do rozpoznawania spraw, 2. Nie wolno przechowywaç w sàdzie artyku∏ów dy˝ury s´dziów orzekajàcych oraz mo˝liwoÊç korzy- spo˝ywczych, zw∏aszcza nietrwa∏ych. stania przez obwinionych z pomocy obroƒców. § 354. Prezes sàdu lub wyznaczony s´dzia, przy § 348. Prezes sàdu i przewodniczàcy wydzia∏u udziale kierownika oddzia∏u administracyjnego, przeobejmujà szczególnym nadzorem czynnoÊci podejmo- prowadza co najmniej raz na 6 miesi´cy kontrol´ przewane przez sàd w sprawach o wykroczenia rozpozna- chowywania przedmiotów na podstawie ksi´gi przewanych w post´powaniu przyspieszonym, z uwzgl´d- chowywanych przedmiotów, a w miar´ potrzeby — nieniem zachowania terminów w post´powaniu mi´- tak˝e na podstawie akt. dzyinstancyjnym oraz w tych sprawach, w których orzeczona zosta∏a natychmiastowa wykonalnoÊç wy- § 355. Prezes sàdu zapewnia odpowiednie warunroku skazujàcego. ki przechowywania przedmiotów z∏o˝onych do sàdu, uwzgl´dniajàc ich rodzaj i wartoÊç materialnà. § 349. Odpis wyroku nakazowego wydanego na posiedzeniu dor´cza si´ oskar˝ycielowi, obwinionemu § 356. 1. Przekazanie akt sprawy innemu sàdowi oraz obroƒcy, je˝eli nie brali oni udzia∏u wposiedzeniu nast´puje ∏àcznie z przedmiotami przechowywanymi

nie, po uprawomocnieniu si´ orzeczenia, wysy∏a sà- dziennika nale˝noÊci sàdowych iwzywa skazanego do dowi rodzinnemu wykonujàcemu Êrodek poprawczy jej uiszczenia w terminie ustawowym. Wezwanie poodpis wyroku wraz zinformacjà oosadzeniu nieletnie- winno zawieraç pouczenie o skutkach nieuiszczenia go w zak∏adzie karnym. grzywny w wyznaczonym terminie. 2. Informacj´ o osadzeniu nieletniego w zak∏adzie § 367. 1. W razie stwierdzenia bezskutecznoÊci egkarnym przesy∏a si´ równie˝ do Ministerstwa Spra- zekucji grzywny nieprzekraczajàcej 120 stawek dzienwiedliwoÊci. nych, prezes sàdu lub upowa˝niony s´dzia mo˝e zarzàdziç posiedzenie wprzedmiocie jej zamiany na pra- Oddzia∏ 3 c´ spo∏ecznie u˝ytecznà. Kara ograniczenia wolnoÊci 2. Przed zarzàdzeniem posiedzenia prezes sàdu lub upowa˝niony s´dzia kieruje do skazanego pismo § 364. 1. Prezes sàdu lub upowa˝niony s´dzia, owyra˝enie zgody na zamian´ grzywny na prac´ spowcelu wykonania wyroku skazujàcego na kar´ ograni- ∏ecznie u˝ytecznà, okreÊlajàc jej rodzaj, miejsce i czas czenia wolnoÊci, odpis lub wyciàg z wyroku ze trwania. Zgoda skazanego na podj´cie pracy spo∏eczwzmiankà owykonalnoÊci przesy∏a: nie u˝ytecznej powinna mieç form´ pisemnà lub mo- 1) podmiotom wymienionym w art. 56 § 1 K.k.w. — ˝e zostaç zg∏oszona do protoko∏u posiedzenia. w przypadku orzeczenia wykonywania nieodp∏atnej kontrolowanej pracy na cele spo∏eczne wpod- § 368. W celu wykonania orzeczenia w przedmiomiocie zatrudniajàcym wskazanym przez w∏aÊci- cie zast´pczej kary pozbawienia wolnoÊci prezes sàdu wy organ samorzàdu terytorialnego lub innym lub upowa˝niony s´dzia podejmuje czynnoÊci zmiewskazanym przez sàd, wplacówce s∏u˝by zdrowia rzajàce do osadzenia skazanego w zak∏adzie karnym lub opieki spo∏ecznej, instytucji lub organizacji lub areszcie Êledczym, okreÊlone w art. 11 K.k.w. i inniosàcej pomoc charytatywnà wzgl´dnie repre- nych przepisach. zentujàcej spo∏ecznoÊç lokalnà; § 369. 1. Prezes sàdu lub upowa˝niony s´dzia wzy- 2) podmiotowi zatrudniajàcemu skazanego — wprzywa skazanego na zast´pczà kar´ pozbawienia wolnopadku orzeczenia potràcenia wynagrodzenia za Êci do stawienia si´ wwyznaczonym terminie wzak∏aprac´. dzie karnym lub areszcie Êledczym, po∏o˝onym najbli- 2. Do odpisu lub wyciàgu zwyroku do∏àcza si´ po- ˝ej jego miejsca zamieszkania. Wezwanie powinno zauczenie o obowiàzku zawiadomienia kuratora sàdo- wieraç pouczenie o skutkach niestawiennictwa okrewego o dacie rozpocz´cia wykonywania kary ograni- Êlonych w art. 79 § 2 K.k.w. oraz o treÊci art. 47 § 2 czenia wolnoÊci oraz o obowiàzkach, o których mowa K.k.w. wart. 58 § 1 i2 oraz art. 59 K.k.w. Podmioty, októrych mowa w art. 56 K.k.w., nale˝y równie˝ pouczyç o tre- 2. O terminie wyznaczonym skazanemu do sta- Êci art. 83 K.k. wiennictwa prezes sàdu lub upowa˝niony s´dzia zawiadamia administracj´ zak∏adu karnego lub aresztu 3. Je˝eli kara ograniczenia wolnoÊci ma byç wyko- Êledczego, zobowiàzujàc jà jednoczeÊnie do zawiadonywana przez inny sàd ni˝ sàd, który wyda∏ wyrok mienia sàdu oniezg∏oszeniu si´ skazanego wtym terwpierwszej instancji, nale˝y przes∏aç temu sàdowi od- minie. pis lub wypis z wyroku wraz z uzasadnieniem, je˝eli zosta∏o sporzàdzone, ze wzmiankà o wykonalnoÊci, 3. Polecajàc Policji doprowadzenie skazanego do oraz odpisy dokumentów z akt sprawy, niezb´dnych zak∏adu karnego lub aresztu Êledczego, prezes sàdu dla prawid∏owego wykonania kary. lub upowa˝niony s´dzia przesy∏a jednostce Policji w∏aÊciwej wed∏ug ostatniego miejsca pobytu skazane- 4. Zarzàdzajàc wykonanie kary ograniczenia wolnogo nakaz doprowadzenia, wskazujàc zak∏ad karny lub Êci, polegajàcej na potràceniach cz´Êci wynagrodzenia areszt Êledczy, do którego doprowadzenie ma nastàza prac´ skazanego, nale˝y zawiadomiç uprawnionego piç. Je˝eli skazanym jest ˝o∏nierz, obowiàzek doproomajàcych nastàpiç na jego rzecz potràceniach. wadzenia do zak∏adu karnego spoczywa na w∏aÊciwych organach wojskowych. § 365. Wrazie orzeczenia kary ograniczenia wolno- Êci wobec ˝o∏nierza s∏u˝by zasadniczej lub osoby po- § 370. 1. Wrazie zawieszenia post´powania wykowo∏anej do czynnej s∏u˝by wojskowej, kierujàc do wynawczego lub warunkowego zawieszenia wykonania konania t´ kar´, dokumenty, októrych mowa w§ 364, zast´pczej kary pozbawienia wolnoÊci, prezes sàdu przesy∏a si´ do dowódcy w∏aÊciwej jednostki wojskolub upowa˝niony s´dzia niezw∏ocznie zawiadamia wej wraz z pouczeniem o treÊci art. 323 § 5 K.k. o tym w∏aÊciwy zak∏ad karny lub areszt Êledczy i jednostk´ Policji, której polecono doprowadzenie skaza- Oddzia∏ 4 nego do tej˝e jednostki penitencjarnej. Grzywna 2. Je˝eli skazanym jest ˝o∏nierz zasadniczej s∏u˝by § 366. W celu wykonania grzywny prezes lub upo- wojskowej lub osoba powo∏ana do pe∏nienia takiej s∏u˝- wa˝niony s´dzia sàdu, który wyda∏ wyrok wpierwszej by, zawiadamia si´ równie˝ dowódc´ jednostki, wktórej instancji, bezzw∏ocznie zarzàdza wpisanie grzywny do skazany pe∏ni s∏u˝b´, iw∏aÊciwà komend´ uzupe∏nieƒ.

wo przedterminowo zwolniono, oddano pod dozór, 3. Je˝eli postanowienie o u∏askawieniu dotyczy który ma byç wykonywany w okr´gu innego sàdu, skazanego pozostajàcego na wolnoÊci, sàd pierwszej prezes lub upowa˝niony s´dzia sàdu, który orzek∏ do- instancji bàdê sàd penitencjarny zwraca si´ pisemnie zór w pierwszej instancji, przesy∏a odpis orzeczenia do u∏askawionego oprzybycie do sàdu woznaczonym lub wyciàg z orzeczenia w tym przedmiocie, ze terminie w celu wr´czenia odpisu postanowienia wzmiankà owykonalnoÊci, odpowiednio — w∏aÊciwe- o u∏askawieniu. W razie niestawiennictwa odpis pomu sàdowi rejonowemu lub sàdowi penitencjarnemu, stanowienia ou∏askawieniu przesy∏a si´ u∏askawionew którego okr´gu dozór ma byç wykonywany, do∏à- mu za poÊrednictwem urz´du pocztowego. czajàc odpisy dokumentów zakt sprawy, niezb´dnych 4. Po dokonaniu czynnoÊci zwiàzanych z wykonadla prawid∏owego wykonywania dozoru. niem aktu ∏aski w przedmiocie warunkowego przed- 2. W razie zarzàdzenia wykonania warunkowo za- terminowego zwolnienia sàd penitencjarny przesy∏a wieszonej kary, bàdê odwo∏ania warunkowego przed- akta sprawy, wraz z odpisem postanowienia o u∏askaterminowego zwolnienia, stosuje si´ odpowiednio wieniu, sàdowi, który wyda∏ orzeczenie w pierwszej § 369. Do wezwania do stawienia si´ skazanego w za- instancji. k∏adzie karnym lub areszcie Êledczym za∏àcza si´ od- 5. O wszystkich przypadkach u∏askawienia zawiapis postanowienia zarzàdzajàcego wykonanie warundamia si´ Biuro Informacyjne Krajowego Rejestru Karkowo zawieszonej kary lub odwo∏ujàcego warunkowe nego. Wrazie gdy u∏askawienie dotyczy darowania lub przedterminowe zwolnienie. skrócenia okresu obowiàzywania zastosowanych Êrodków karnych, zawiadamia si´ ponadto odpowiednie Oddzia∏ 7 organy, instytucje, pracodawc´ lub organizacje. Zabezpieczenie majàtku 6. Je˝eli Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej nie skorzysta∏ z prawa ∏aski, zawiadomienie w tym przed- § 380. 1. W razie wydania postanowienia o zabezmiocie sàd pierwszej instancji dor´cza zarówno skazapieczeniu roszczeƒ o naprawienie szkody lub gro˝ànym przebywajàcym w zak∏adzie karnym i areszcie cych oskar˝onemu kar majàtkowych lub Êrodków kar- Êledczym, jak i osobom przebywajàcym na wolnoÊci. nych ocharakterze majàtkowym, prezes sàdu lub upowa˝niony s´dzia przesy∏a niezw∏ocznie w∏aÊciwemu Oddzia∏ 9 organowi egzekucyjnemu odpis postanowienia, zaopatrzony w klauzul´ wykonalnoÊci, oraz przekazuje Ârodki zabezpieczajàce posiadane informacje o majàtku oskar˝onego. Informacje te nale˝y przekazywaç w miar´ dokonywania § 383. 1. W celu zapewnienia w∏aÊciwego wyboru ustaleƒ wtym zakresie, równie˝ po wydaniu postano- miejsca wykonywania Êrodka zabezpieczajàcego zwiàwienia o zabezpieczeniu. zanego zumieszczeniem sprawcy wodpowiednim zak∏adzie psychiatrycznym lub zamkni´tym zak∏adzie le- 2. W razie uprawomocnienia si´ orzeczenia koƒ- czenia odwykowego i prawid∏owego kierowania czàcego post´powanie w sprawie, w której wydano sprawców do tych zak∏adów, sàd zasi´ga opinii komipostanowienie, o którym mowa w ust. 1, prezes sàdu sji psychiatrycznej do spraw Êrodków zabezpieczajàlub upowa˝niony s´dzia przesy∏a niezw∏ocznie odpis cych, dzia∏ajàcej na podstawie rozporzàdzenia Minitego orzeczenia do wiadomoÊci organowi egzekucyj- stra Zdrowia z dnia 10 sierpnia 2004 r. w sprawie wynemu dokonujàcemu zabezpieczenia. kazu zak∏adów psychiatrycznych i zak∏adów leczenia odwykowego przeznaczonych do wykonywania Êrod- Oddzia∏ 8 ków zabezpieczajàcych oraz sk∏adu, trybu powo∏ywania izadaƒ komisji psychiatrycznej do spraw Êrodków U∏askawienie zabezpieczajàcych (Dz. U. Nr 179, poz. 1854 oraz z 2007 r. Nr 18, poz. 113). § 381. Wpost´powaniu ou∏askawienie, sporzàdzone przez sàd opinie pozytywne oskazanym do∏àcza si´ 2. W celu zasi´gni´cia opinii, o której mowa do akt sprawy wopiecz´towanej izaklejonej kopercie. w ust. 1, sàd przesy∏a do komisji psychiatrycznej do spraw Êrodków zabezpieczajàcych odpis orzeczenia § 382. 1. W stosunku do skazanego przebywajàce- o zastosowaniu Êrodka zabezpieczajàcego wraz z opigo wzak∏adzie karnym lub areszcie Êledczym postano- nià bieg∏ych o stanie zdrowia psychicznego sprawcy, wienie ou∏askawieniu wykonuje sàd pierwszej instan- wcelu wskazania miejsca wykonywania Êrodka zabezcji, awprzypadku gdy akt ∏aski dotyczy warunkowego pieczajàcego. przedterminowego zwolnienia — sàd penitencjarny. § 384. 1. Sàd, wykonujàc orzeczenie o zastosowa- 2. Je˝eli z postanowienia o u∏askawieniu wynika niu Êrodka zabezpieczajàcego, zwiàzanego z umieszobowiàzek bezzw∏ocznego zwolnienia skazanego z za- czeniem sprawcy w odpowiednim zak∏adzie psychiak∏adu karnego lub aresztu Êledczego, sàd pierwszej in- trycznym lub zamkni´tym zak∏adzie leczenia odwykostancji lub sàd penitencjarny dor´cza administracji za- wego, po zasi´gni´ciu opinii komisji psychiatrycznej k∏adu karnego lub aresztu Êledczego odpis postano- do spraw Êrodków zabezpieczajàcych i okreÊleniu rowienia o u∏askawieniu, nakaz zwolnienia oraz odpis dzaju zak∏adu zamkni´tego, w którym sprawca powizarzàdzenia o zwolnieniu skazanego na skutek zasto- nien zostaç umieszczony, przesy∏a odpis orzeczenia sowania prawa ∏aski. wraz zpoleceniem doprowadzenia sprawcy w∏aÊciwej

stacji pogotowia ratunkowego i w∏aÊciwej jednostce § 386. 1. Koszty sàdowe ipieni´˝ne kary porzàdko- Policji, a odpis orzeczenia i polecenie przyj´cia — kie- we stanowiàce nale˝noÊci sàdowe Êciàgane sà w tryrownikowi w∏aÊciwego zak∏adu zamkni´tego. Je˝eli bie w∏aÊciwym dla Êciàgni´cia grzywny. sprawca przebywa w zak∏adzie karnym lub areszcie Êledczym, polecenie doprowadzenia i odpis orzecze- 2. Po bezskutecznym up∏ywie 30-dniowego terminia przesy∏a si´ dyrektorowi jednostki penitencjarnej. nu przewidzianego do dobrowolnego uiszczenia, koszty sàdowe i pieni´˝ne kary porzàdkowe Êciàgane 2. Sàd poucza kierownika zak∏adu psychiatryczne- sà w drodze egzekucji, o ile przepisy szczególne nie go lub zamkni´tego zak∏adu leczenia odwykowego, stanowià inaczej. w którym wykonywany jest Êrodek zabezpieczajàcy, owynikajàcym zart. 203 K.k.w. obowiàzku przesy∏ania DZIA¸ VI opinii ostanie zdrowia sprawcy umieszczonego wtym zak∏adzie oraz o skutkach jego niewykonania. Przepisy koƒcowe Oddzia∏ 10 § 387. Traci moc rozporzàdzenie Ministra SprawiedliwoÊci z dnia 19 listopada 1987 r. — Regulamin we- Nale˝noÊci sàdowe wn´trznego urz´dowania sàdów powszechnych (Dz. U. Nr 38, poz. 218, z 1989 r. Nr 53, poz. 315, § 385. 1. Postanowienie ustalajàce wysokoÊç kosz- z 1990 r. Nr 66, poz. 394, z 1992 r. Nr 16, poz. 67, tów procesu wydaje sàd pierwszej instancji, który z 1996 r. Nr 70, poz. 334, z 1998 r. Nr 100, poz. 644, orzeka∏ w danej sprawie, niezw∏ocznie po uprawo- z 2000 r. Nr 42, poz. 480 i Nr 117, poz. 1246 oraz mocnieniu si´ orzeczenia koƒczàcego post´powanie z 2001 r. Nr 102, poz. 1123 i Nr 106, poz. 1158). wsprawie, jeÊli rozstrzygni´cia wtym przedmiocie nie zapad∏y wczeÊniej. § 388. Rozporzàdzenie wchodzi w˝ycie po up∏ywie 30 dni od dnia og∏oszenia, z wyjàtkiem § 45 ust. 3 2. Je˝eli w orzeczeniu koƒczàcym post´powanie i § 330—338, które wchodzà w ˝ycie z dniem 12 marnie zamieszczono rozstrzygni´cia o kosztach lub gdy ca 2007 r. zachodzi koniecznoÊç dodatkowego ustalenia ich wysokoÊci, postanowienie, októrym mowa wust. 1, mo- ˝e wydaç sàd odwo∏awczy. Minister SprawiedliwoÊci: Z. Ziobro 250 ROZPORZÑDZENIE MINISTRA SPRAWIEDLIWOÂCI z dnia 23 lutego 2007 r. zmieniajàce rozporzàdzenie — Regulamin wewn´trznego urz´dowania powszechnych jednostek organizacyjnych prokuratury