Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013

1443 ROZPORZÑDZENIE MINISTRA ROLNICTWA I ROZWOJU WSI1) z dnia 17 paêdziernika 2007 r. w sprawie szczegó∏owych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach dzia∏ania „U∏atwianie startu m∏odym rolnikom” obj´tego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007—2013

b) pomoc finansowà dla rolników w ramach Pro- 4. Rozpocz´cie prowadzenia dzia∏alnoÊci rolniczej gramu SAPARD, lub w gospodarstwie, o którym mowa w ust. 1 pkt 1 lit. a, mo˝e nastàpiç przed dniem wydania decyzji w sprac) pomoc finansowà na dzia∏ania obj´te Planem wie przyznania pomocy, jednak˝e na wy∏àczne ryzyko Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2004—2006, wnioskodawcy. W przypadku odmowy przyznania polub mocy wnioskodawcy nie przys∏uguje roszczenie d) przeznaczone dla osób prowadzàcych dzia∏al- o przyznanie pomocy. noÊç rolniczà lub rolników dofinansowanie re- 5. Przez dzia∏alnoÊç rolniczà, októrej mowa wust. 1 alizacji projektu w ramach Sektorowego Propkt 1 lit. a, rozumie si´ dzia∏alnoÊç wzakresie produkcji gramu Operacyjnego „Restrukturyzacja i moroÊlinnej lub zwierz´cej, wtym produkcji warzywniczej, dernizacja sektora ˝ywnoÊciowego oraz rozwój ogrodniczej i sadowniczej, z wy∏àczeniem produkcji obszarów wiejskich 2004—2006”, w tym w zarybnej i leÊnej, oraz w dzia∏ach specjalnych produkcji kresie dzia∏ania „U∏atwianie startu m∏odym rolrolnej, októrych mowa wust. 2 pkt 6. nikom”, lub 6. Je˝eli opomoc ubiegajà si´ oboje ma∏˝onkowie e) przeznaczonà dla osób prowadzàcych dzia∏ali oboje spe∏niajà warunki jej przyznania, pomoc przynoÊç rolniczà lub rolników pomoc w ramach znaje si´ tylko jednemu z nich, co do którego wspó∏- dzia∏aƒ obj´tych Programem, w tym dzia∏ania ma∏˝onek wyrazi∏ pisemnà zgod´. „U∏atwianie startu m∏odym rolnikom”, lub 7. Dopuszcza si´ przyznanie pomocy osobie fizycz- 3) otrzyma∏a kredyt preferencyjny udzielany na podnej, której ma∏˝onek przed dniem z∏o˝enia przez nià stawie przepisów dotyczàcych szczegó∏owych kiewniosku o przyznanie pomocy prowadzi∏ dzia∏alnoÊç runków dzia∏aƒ Agencji Restrukturyzacji i Moderrolniczà, pod warunkiem, ˝e ma∏˝onek nie dokona∏ nizacji Rolnictwa oraz sposobów ich realizacji lub ˝adnej z czynnoÊci, o których mowa w ust. 2, wczeÊprzepisów dotyczàcych szczegó∏owego zakresu niej ni˝ 12 miesi´cy przed dniem z∏o˝enia tego wnioi kierunków dzia∏aƒ Agencji Restrukturyzacji i Mosku, oraz ma∏˝onkowi zarówno w trakcie trwania ma∏- dernizacji Rolnictwa oraz sposobów ich realizacji, ˝eƒstwa, jak iprzed zawarciem zwiàzku ma∏˝eƒskiego, lub nie przyznano pomocy w ramach Sektorowego Pro- 4) by∏a posiadaczem zwierzàt gospodarskich obj´- gramu Operacyjnego „Restrukturyzacja i modernizatych obowiàzkiem zg∏oszenia do rejestru zwierzàt cja sektora ˝ywnoÊciowego oraz rozwój obszarów gospodarskich oznakowanych i siedzib stad tych wiejskich 2004—2006” w zakresie dzia∏ania „U∏atwiazwierzàt, lub nie startu m∏odym rolnikom” ani w ramach dzia∏ania „U∏atwianie startu m∏odym rolnikom” obj´tego Pro- 5) zosta∏a ubezpieczona na podstawie przepisów gramem, a gospodarstwo ma∏˝onka wejdzie w sk∏ad o ubezpieczeniu spo∏ecznym rolników jako rolnik ma∏˝eƒskiej wspólnoÊci majàtkowej. lub ma∏˝onek rolnika, lub z tytu∏u prowadzenia dzia∏ów specjalnych produkcji rolnej, lub § 3. 1. W przypadku gdy Êrednia powierzchnia gruntów rolnych w gospodarstwie rolnym w woje- 6) prowadzi∏a choçby jeden z nast´pujàcych dzia∏ów wództwie, w którym po∏o˝one jest gospodarstwo, specjalnych produkcji rolnej: o którym mowa w § 2 ust. 1 pkt 1 lit. a, jest ni˝sza ni˝ Êrednia powierzchnia gruntów rolnych w gospodara) produkcja roÊlin w szklarniach lub tunelach, stwie rolnym w kraju, minimalna powierzchnia u˝ytków rolnych wchodzàcych w sk∏ad gospodarstwa nie b) produkcja grzybów, mo˝e byç mniejsza ni˝ Êrednia powierzchnia gruntów rolnych w gospodarstwie rolnym w kraju. c) produkcja drobiarska, w tym wyl´garnie, 2. W przypadku gospodarstw po∏o˝onych na obd) produkcja drobiu rzeênego lub nieÊnego, szarze wi´cej ni˝ jednego województwa, za wojewódze) produkcja zwierzàt futerkowych, two, wktórym jest po∏o˝one gospodarstwo, uznaje si´ to województwo, w którym jest po∏o˝ona najwi´ksza f) produkcja pszczelarska, cz´Êç u˝ytków rolnych wchodzàcych w sk∏ad tego gospodarstwa. g) hodowla lub chów zwierzàt gospodarskich poza gospodarstwem rolnym, z wy∏àczeniem koni 3. Przy ustalaniu powierzchni gospodarstwa bierze hodowlanych w liczbie mniejszej ni˝ 3 sztuki si´ pod uwag´ Êrednià powierzchni´ gruntów rolnych w gospodarstwie rolnym w poszczególnych woje- — w rozumieniu przepisów o podatku dochodo- wództwach oraz Êrednià powierzchni´ gruntów rolwym od osób fizycznych. nych wgospodarstwie rolnym wkraju, wroku poprzedzajàcym rok z∏o˝enia wniosku o przyznanie pomocy. 3. Osoba fizyczna, która wystàpi∏a oprzyznanie pomocy w ramach dzia∏ania „U∏atwianie startu m∏odym 4. Ârednià powierzchni´ gruntów rolnych rolnikom” obj´tego Programem iktórej nie przyznano w gospodarstwie rolnym w poszczególnych wojetej pomocy, przy czym nie dokona∏a innej zczynnoÊci, wództwach oraz Êrednià powierzchni´ gruntów rolo których mowa w ust. 2, mo˝e ponownie wystàpiç nych w gospodarstwie rolnym w kraju w danym roku z wnioskiem o przyznanie pomocy. przyjmuje si´ na podstawie informacji og∏aszanych

przez Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji podyplomowe w zakresie zwiàzanym z rolnic- Rolnictwa, zwanej dalej „Agencjà”, na podstawie twem, albo wykszta∏cenie Êrednie inne ni˝ rolnicze art. 42 ust. 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o p∏at- ico najmniej 3-letni sta˝ pracy wrolnictwie, lub noÊciach do gruntów rolnych i p∏atnoÊci cukrowej (Dz. U. Nr 35, poz. 217 i Nr 99, poz. 666). 4) wykszta∏cenie podstawowe, gimnazjalne lub zasadnicze zawodowe inne ni˝ rolnicze ico najmniej 5. Przy ustalaniu minimalnej powierzchni u˝ytków 5-letni sta˝ pracy w rolnictwie, lub rolnych w gospodarstwie, o której mowa w § 2 ust. 1 5) kwalifikacje rolnicze wymagane przy udzielaniu pkt 1 lit. a tiret pierwsze, sumuje si´ powierzchni´ pomocy m∏odym rolnikom w paƒstwie, którego u˝ytków rolnych stanowiàcych przedmiot: obywatelstwo posiada, w ramach analogicznego 1) w∏asnoÊci; dzia∏ania wspó∏finansowanego przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiej- 2) u˝ytkowania wieczystego; skich (EFRROW) — je˝eli nie posiada obywatel- 3) dzier˝awy z Zasobu W∏asnoÊci Rolnej Skarbu Paƒ- stwa polskiego. stwa lub od jednostek samorzàdu terytorialnego, je˝eli umowa dzier˝awy zosta∏a zawarta na czas 2. Szczegó∏owy wykaz kierunków studiów, zawonieoznaczony lub na okres co najmniej 5 lat, liczàc dów ispecjalnoÊci oraz tytu∏ów kwalifikacyjnych wzaod dnia z∏o˝enia wniosku o p∏atnoÊç, o którym kresie rolnictwa okreÊla za∏àcznik do rozporzàdzenia. mowa w § 16, z tym ˝e w przypadku osób fizycznych, o których mowa w § 7 ust. 1, na czas nie- 3. Osobie nieposiadajàcej kwalifikacji zawodooznaczony lub na okres co najmniej 6 lat, liczàc od wych, o których mowa w ust. 1, mo˝e byç przyznana dnia z∏o˝enia wniosku o przyznanie pomocy. pomoc, je˝eli zobowià˝e si´ do uzupe∏nienia wykszta∏- cenia wokresie 3 lat od dnia dor´czenia decyzji oprzy- § 4. 1. Przez samodzielne prowadzenie gospodar- znaniu pomocy. stwa, o którym mowa w § 2 ust. 1 pkt 1 lit. a tiret drugie, rozumie si´ prowadzenie gospodarstwa osobi- 4. Za sta˝ pracy w rolnictwie uznaje si´ okres, Êcie, na w∏asny rachunek i we w∏asnym imieniu, po- liczony do dnia z∏o˝enia wniosku o przyznanie pomonoszenie kosztów i czerpanie korzyÊci w zwiàzku z je- cy, w którym wnioskodawca: go prowadzeniem. 1) podlega∏ ubezpieczeniu spo∏ecznemu rolników ja- 2. Uznaje si´, ˝e osoba fizyczna prowadzi gospo- ko domownik lub darstwo osobiÊcie, je˝eli pracuje w tym gospodar- 2) by∏ zatrudniony w gospodarstwie rolnym, na podstwie oraz podejmuje wszelkie decyzje dotyczàce prostawie umowy o prac´ lub spó∏dzielczej umowy wadzenia tego gospodarstwa. o prac´, na stanowisku zwiàzanym z prowadze- § 5. 1. Warunki, o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 1 niem produkcji rolnej. lit. a, powinny byç spe∏nione w terminie 180 dni od dnia dor´czenia decyzji o przyznaniu pomocy i zacho- § 7. 1. Dopuszcza si´ przyznanie pomocy osobie wane do dnia up∏ywu 5 lat od dnia wyp∏aty pomocy, fizycznej, która przed dniem z∏o˝enia wniosku o przyz tym ˝e warunek, o którym mowa w § 2 ust. 1 pkt 1 znanie pomocy rozpocz´∏a prowadzenie dzia∏alnoÊci lit. atiret czwarte, powinien byç spe∏niony do dnia up∏y- rolniczej w gospodarstwie rolnym nabytym: wu 3 lat od dnia wejÊcia w posiadanie nieruchomoÊci 1) w drodze spadku lub rolnej o powierzchni co najmniej 1 ha oraz zachowany do dnia up∏ywu 5 lat od dnia wyp∏aty pomocy. 2) w drodze darowizny przed ukoƒczeniem 18 roku ˝ycia, lub 2. Za dzieƒ rozpocz´cia prowadzenia dzia∏alnoÊci rolniczej, októrym mowa w§ 2 ust. 1 pkt 1 lit. a, uzna- 3) w drodze darowizny po ukoƒczeniu 18 roku ˝ycia je si´ dzieƒ wejÊcia po raz pierwszy wposiadanie niew trakcie nauki: ruchomoÊci o powierzchni u˝ytków rolnych co najmniej 1 ha. a) w systemie dziennym w szkole ponadgimnazjalnej, z wy∏àczeniem zasadniczej szko∏y zawo- § 6. 1. Warunek dotyczàcy kwalifikacji zawodo- dowej i trzyletniej szko∏y specjalnej lub wych, o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 1 lit. d, uwa˝a b) wsystemie dziennym wdotychczasowej szkole si´ za spe∏niony, je˝eli osoba fizyczna posiada: ponadpodstawowej, z wy∏àczeniem szko∏y za- 1) wykszta∏cenie rolnicze zasadnicze zawodowe, Êred- sadniczej, lub nie lub wy˝sze lub c) na uczelni — wy∏àcznie w trakcie stacjonarnych 2) tytu∏ kwalifikacyjny lub tytu∏ zawodowy, lub tytu∏ studiów pierwszego idrugiego stopnia oraz jedzawodowy mistrza w zawodzie przydatnym do nolitych studiów magisterskich prowadzenia dzia∏alnoÊci rolniczej i co najmniej — pod warunkiem, ˝e nie mia∏a przerw w nauce, 3-letni sta˝ pracy w rolnictwie, lub a w przypadku kontynuowania nauki na uczelni — 3) wykszta∏cenie wy˝sze inne ni˝ rolnicze i co naj- podj´cie nauki nastàpi∏o wroku uzyskania Êwiadecmniej 3-letni sta˝ pracy wrolnictwie albo wykszta∏- twa dojrza∏oÊci lub Êwiadectwa maturalnego, przy cenie wy˝sze inne ni˝ rolnicze i ukoƒczone studia czym nauka trwa∏a nie d∏u˝ej ni˝ do 26 roku ˝ycia.

2. Osobie fizycznej, októrej mowa wust. 1, pomoc 6. Pomoc mo˝e byç przyznana, je˝eli osobie przyznaje si´, je˝eli od dnia rozpocz´cia prowadzenia fizycznej, o której mowa w ust. 1, nie przyznano podzia∏alnoÊci rolniczej do dnia z∏o˝enia wniosku oprzy- mocy w ramach Sektorowego Programu Operacyjneznanie pomocy nie up∏yn´∏o wi´cej ni˝ 12 miesi´cy, go „Restrukturyzacja i modernizacja sektora ˝ywnoa do dnia wydania decyzji o przyznaniu pomocy — Êciowego oraz rozwój obszarów wiejskich wi´cej ni˝ 18 miesi´cy. 2004—2006” w zakresie dzia∏ania „U∏atwianie startu m∏odym rolnikom”. 3. Za dzieƒ rozpocz´cia prowadzenia dzia∏alnoÊci rolniczej, o którym mowa w ust. 2, uznaje si´: 7. W przypadku osób fizycznych, o których mowa w ust. 1, warunki okreÊlone w § 2 ust. 1: 1) dzieƒ wejÊcia po raz pierwszy w posiadanie nieruchomoÊci o powierzchni u˝ytków rolnych co naj- 1) pkt 1 lit. a tiret pierwsze i tiret trzecie — powinny mniej 1 ha; byç spe∏nione od dnia z∏o˝enia wniosku oprzyznanie pomocy, ztym ˝e wprzypadku osób, októrych 2) wprzypadku osób fizycznych, które naby∏y gospo- mowa w ust. 1 pkt 1, warunek okreÊlony w § 2 darstwo przed ukoƒczeniem 18 roku ˝ycia —dzieƒ ust. 1 pkt 1 lit. atiret trzecie powinien byç spe∏nioukoƒczenia 18 roku ˝ycia; ny w terminie 180 dni od dnia dor´czenia decyzji o przyznaniu pomocy, 3) wprzypadku osób fizycznych, które naby∏y gospodarstwo po ukoƒczeniu 18 roku ˝ycia, a przed za- 2) pkt 1 lit. a tiret drugie —powinien byç spe∏niony koƒczeniem nauki w szkole, o której mowa w terminie 180 dni od dnia dor´czenia decyzji w ust. 1 pkt 3 —dzieƒ zakoƒczenia lub zaprzesta- o przyznaniu pomocy, nia nauki, jednak˝e najpóêniej dzieƒ ukoƒczenia 26 roku ˝ycia, pod warunkiem, ˝e wnioskodawca 3) pkt 1 lit. a tiret czwarte —powinien byç spe∏niony nie mia∏ przerw w nauce, a w przypadku kontynu- wterminie do dnia up∏ywu 3 lat od dnia rozpocz´- owania nauki na uczelni —podj´cie nauki nastàpi- cia prowadzenia dzia∏alnoÊci rolniczej ∏o w roku uzyskania Êwiadectwa dojrza∏oÊci lub Êwiadectwa maturalnego; — oraz zachowane do dnia up∏ywu 5 lat od dnia wyp∏aty pomocy. 4) wprzypadku osób fizycznych, które naby∏y gospodarstwo przed ukoƒczeniem 18 roku ˝ycia i konty- § 8. 1. Pomoc przyznaje si´ w wysokoÊci 50 tysi´- nuowa∏y nauk´ w szkole, o której mowa w ust. 1 cy z∏otych. pkt 3 —dzieƒ zakoƒczenia lub zaprzestania nauki, jednak˝e najpóêniej dzieƒ ukoƒczenia 26 roku ˝y- 2. Pomoc przyznaje si´ danej osobie fizycznej tylko cia, pod warunkiem, ˝e wnioskodawca nie mia∏ raz. przerw w nauce, a w przypadku kontynuowania nauki na uczelni —podj´cie nauki nastàpi∏o w ro- § 9. 1. Prezes Agencji podaje do publicznej wiadoku uzyskania Êwiadectwa dojrza∏oÊci lub Êwiadec- moÊci, na stronie internetowej Agencji oraz co najtwa maturalnego; mniej wjednym dzienniku ozasi´gu krajowym iwjednym dzienniku o zasi´gu regionalnym, informacj´ 5) wprzypadku osób fizycznych, które naby∏y gospo- o mo˝liwoÊci sk∏adania w danym roku wniosków darstwo przed rozpocz´ciem s∏u˝by wojskowej lub oprzyznanie pomocy wramach dzia∏ania „U∏atwianie w trakcie jej odbywania — dzieƒ zakoƒczenia tej startu m∏odym rolnikom” obj´tego Programem. s∏u˝by, pod warunkiem, ˝e rozpocz´cie s∏u˝by nastàpi∏o nie póêniej ni˝ 12 miesi´cy od dnia okreÊlo- 2. Wniosek o przyznanie pomocy mo˝na sk∏adaç nego w pkt 1—3. po up∏ywie 14 dni od dnia podania do publicznej wiadomoÊci na stronie internetowej Agencji informacji, 4. Je˝eli przed dniem rozpocz´cia prowadzenia o której mowa w ust. 1. dzia∏alnoÊci rolniczej, o którym mowa w ust. 3, wnioskodawca dokona∏ co najmniej jednej z czynnoÊci, 3. Prezes Agencji podaje do publicznej wiadomoo których mowa w § 2 ust. 2 pkt 2—6, za dzieƒ rozpo- Êci, na stronie internetowej Agencji, nie rzadziej ni˝ co cz´cia prowadzenia dzia∏alnoÊci rolniczej uznaje si´ 14 dni, informacje o zapotrzebowaniu na Êrodki wynidzieƒ dokonania najwczeÊniejszej z tych czynnoÊci. kajàce ze z∏o˝onych wniosków o przyznanie pomocy W przypadku osób fizycznych, o których mowa w ramach dzia∏ania „U∏atwianie startu m∏odym rolniw ust. 3 pkt 3—5, które zosta∏y ubezpieczone z mocy kom” obj´tego Programem, w danym województwie przepisów o ubezpieczeniu spo∏ecznym rolników jako i roku realizacji Programu. rolnik i nie dokona∏y innej z czynnoÊci, o których mowa w§ 2 ust. 2 pkt 2—6, dnia, od którego podlegajà te- 4. Termin sk∏adania wniosków oprzyznanie pomomu ubezpieczeniu, nie uznaje si´ za dzieƒ rozpocz´cia cy w danym roku realizacji Programu up∏ywa z koƒprowadzenia dzia∏alnoÊci rolniczej. cem dnia roboczego nast´pujàcego po dniu podania do publicznej wiadomoÊci informacji okreÊlajàcej, ˝e 5. W przypadku osób fizycznych, o których mowa zapotrzebowanie, o którym mowa w ust. 3, osiàgn´∏o w ust. 1, do sta˝u pracy w rolnictwie wlicza si´ rów- co najmniej 120 % dost´pnych Êrodków w danym ronie˝ okres od okreÊlonego zgodnie zust. 3 dnia rozpo- ku i województwie, lecz nie póêniej ni˝ 31 grudnia dacz´cia prowadzenia dzia∏alnoÊci rolniczej. nego roku.

§ 10. Wniosek o przyznanie pomocy sk∏ada si´ 6) w przypadku wnioskodawcy, który nie prowadzi∏ osobiÊcie lub przez upowa˝nionà osob´, listem pole- dzia∏alnoÊci rolniczej: conym lub pocztà kurierskà do dyrektora oddzia∏u rea) oÊwiadczenie o nieprowadzeniu dzia∏alnoÊci gionalnego Agencji, w∏aÊciwego ze wzgl´du na miejrolniczej, w szczególnoÊci w zakresie okreÊlosce po∏o˝enia gospodarstwa. nym w § 2 ust. 2, sporzàdzone zgodnie ze wzorem udost´pnionym przez Agencj´, § 11. 1. Wniosek o przyznanie pomocy zawiera w szczególnoÊci: b) zaÊwiadczenie zw∏aÊciwego oddzia∏u Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Spo∏ecznego potwier- 1) dane wnioskodawcy: dzajàce, ˝e do dnia wydania zaÊwiadczenia a) imi´, nazwisko, wnioskodawca nie by∏ ubezpieczony na podstawie przepisów oubezpieczeniu spo∏ecznym rolb) miejsce zamieszkania i adres, ników jako rolnik lub ma∏˝onek rolnika, lub ztyc) numer ewidencyjny powszechnego elektronicz- tu∏u prowadzenia dzia∏ów specjalnych produknego systemu ewidencji ludnoÊci (PESEL), o ile cji rolnej, zosta∏ nadany, c) zaÊwiadczenie wydane przez naczelnika w∏aÊciwego urz´du skarbowego potwierdzajàce brak d) dat´ urodzenia, wpisu w ewidencji podatników podatku dochoe) stan cywilny wnioskodawcy; dowego od osób fizycznych z tytu∏u prowadzenia dzia∏ów specjalnych produkcji rolnej, o któ- 2) dane ma∏˝onka wnioskodawcy, o których mowa rych mowa w § 2 ust. 2 pkt 6; w pkt 1 lit. a—d, oraz dat´ zawarcia zwiàzku ma∏- ˝eƒskiego — w przypadku osób pozostajàcych 7) wprzypadku wnioskodawcy pozostajàcego wzwiàzw zwiàzku ma∏˝eƒskim; ku ma∏˝eƒskim: 3) numer identyfikacyjny wnioskodawcy, o którym a) kopi´ dokumentu to˝samoÊci ma∏˝onka —cz´- mowa wprzepisach okrajowym systemie ewiden- Êci dotyczàcej danych osobowych; cji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie p∏atnoÊci, b) oÊwiadczenie ma∏˝onka wnioskodawcy, ˝e do oile zosta∏ nadany wnioskodawcy lub jego wspó∏- dnia z∏o˝enia przez wnioskodawc´ wniosku ma∏˝onkowi; oprzyznanie pomocy nie prowadzi∏ dzia∏alnoÊci rolniczej, w szczególnoÊci w zakresie okreÊlo- 4) informacje o kwalifikacjach zawodowych; nym w § 2 ust. 2, sporzàdzone zgodnie ze wzorem udost´pnionym przez Agencj´, oraz doty- 5) informacje o aktualnym rodzaju aktywnoÊci zawoczàce ma∏˝onka dokumenty wymienione dowej; wpkt 6 lit. b ic, albo 6) informacje dotyczàce gospodarstwa, w szczególc) oÊwiadczenie ma∏˝onka wnioskodawcy, ˝e pronoÊci okreÊlenie jego powierzchni, sposobu nabywadzi∏ dzia∏alnoÊç rolniczà, w szczególnoÊci cia i rodzaju produkcji rolnej. w zakresie okreÊlonym w § 2 ust. 2, jednak nie dokona∏ ˝adnej z czynnoÊci, o których mowa 2. Agencja udost´pnia formularz wniosku o przyw § 2 ust. 2, wczeÊniej ni˝ 12 miesi´cy przed znanie pomocy, wzór biznesplanu, o którym mowa dniem z∏o˝enia przez wnioskodawc´ wniosku w§ 12 pkt 2, oraz wzory oÊwiadczeƒ, októrych mowa o przyznanie pomocy, sporzàdzone zgodnie ze w § 12 pkt 4 i 5, pkt 6 lit. a i pkt 7 lit. b i c oraz § 13 wzorem udost´pnionym przez Agencj´, oraz pkt 5, nie póêniej ni˝ w dniu podania do publicznej dotyczàce ma∏˝onka dokumenty wymienione wiadomoÊci informacji, o której mowa w § 9 ust. 1. w § 13 pkt 1—3. § 12. Do wniosku oprzyznanie pomocy do∏àcza si´: § 13. Osoba, októrej mowa w§ 7 ust. 1, oprócz dokumentów wymienionych w § 12 pkt 1—5 i 7, do∏àcza 1) kopi´ dokumentu to˝samoÊci —cz´Êci dotyczàcej do wniosku o przyznanie pomocy: danych osobowych; 1) akt notarialny potwierdzajàcy tytu∏ prawny do nie- 2) biznesplan sporzàdzony zgodnie ze wzorem udoruchomoÊci rolnych wchodzàcych w sk∏ad gospost´pnionym przez Agencj´; darstwa; w przypadku osób, które naby∏y gospo- 3) kopi´ dokumentu potwierdzajàcego posiadanie darstwo w drodze spadku, zamiast aktu notarialwymaganych kwalifikacji zawodowych; nego mo˝na do∏àczyç prawomocne orzeczenie sàdu o dziale spadku lub prawomocne postanowie- 4) oÊwiadczenie osposobie uzupe∏nienia wykszta∏ce- nie sàdu o stwierdzeniu nabycia spadku, potwiernia — w przypadku, o którym mowa w § 6 ust. 3, dzajàce tytu∏ prawny do gospodarstwa; sporzàdzone zgodnie ze wzorem udost´pnionym przez Agencj´; 2) zaÊwiadczenie z w∏aÊciwego oddzia∏u Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Spo∏ecznego o okresach 5) oÊwiadczenie, ˝e wnioskodawca nie ma ustalone- podlegania ubezpieczeniu spo∏ecznemu rolników go prawa do renty przyznanej z tytu∏u ca∏kowitej jako rolnik lub ma∏˝onek rolnika, lub z tytu∏u proniezdolnoÊci do pracy; wadzenia dzia∏ów specjalnych produkcji rolnej

bàdê potwierdzajàce, ˝e do dnia wydania zaÊwiad- 4. Decyzja o przyznaniu pomocy zawiera pouczeczenia wnioskodawca nie by∏ ubezpieczony na nie o koniecznoÊci spe∏nienia warunków, o których podstawie przepisów oubezpieczeniu spo∏ecznym mowa w § 18 ust. 1, i przed∏o˝enia dokumentów, rolników jako rolnik lub ma∏˝onek rolnika, lub zty- o których mowa w § 19, oraz koniecznoÊci zwrotu potu∏u prowadzenia dzia∏ów specjalnych produkcji mocy w przypadku niespe∏nienia tych warunków lub rolnej; nieprzed∏o˝enia dokumentów. 3) zaÊwiadczenie wydane przez naczelnika urz´du 5. W przypadku okreÊlenia, zgodnie z art. 16 ustaskarbowego o okresach podlegania opodatkowawy zdnia 7 marca 2007 r. owspieraniu rozwoju obszaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych rów wiejskich zudzia∏em Êrodków Europejskiego Funz tytu∏u prowadzenia dzia∏ów specjalnych produkduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich, cji rolnej wymienionych w§ 2 ust. 2 pkt 6, bàdê polimitu Êrodków na dany rok realizacji Programu Roztwierdzajàce brak wpisu w ewidencji podatników woju Obszarów Wiejskich na lata 2007—2013 na dziatego podatku; ∏anie „U∏atwianie startu m∏odym rolnikom”, decyzje o przyznaniu pomocy wydaje si´ do osiàgni´cia tego 4) dokumenty potwierdzajàce dzieƒ rozpocz´cia prolimitu. wadzenia dzia∏alnoÊci rolniczej, inne ni˝ okreÊlone w pkt 1—3 oraz w § 12 pkt 1 i 3, w szczególnoÊci § 16. 1. Pomoc wyp∏aca si´ na wniosek op∏atnoÊç, dokumenty potwierdzajàce dzieƒ, o którym mowa który sk∏ada si´ wterminie 180 dni od dnia dor´czenia w § 7 ust. 3 pkt 3—5; decyzji o przyznaniu pomocy. 5) oÊwiadczenie dotyczàce spe∏niania okreÊlonych odr´bnymi przepisami wymagaƒ w zakresie ochrony 2. Do wniosku o p∏atnoÊç do∏àcza si´ dokumenty Êrodowiska, higieny i warunków utrzymania zwie- potwierdzajàce spe∏nienie warunków, z zastrze˝eniem rzàt w gospodarstwie, sporzàdzone zgodnie ze których zosta∏a wydana decyzja o przyznaniu pomocy wzorem udost´pnionym przez Agencj´. — w przypadku, o którym mowa w § 15 ust. 3. § 14. 1. Wnioski o przyznanie pomocy rozpatruje 3. Dokumentami potwierdzajàcymi spe∏nienie wasi´ zgodnie z kolejnoÊcià ich z∏o˝enia. runków, zzastrze˝eniem których zosta∏a wydana decyzja o przyznaniu pomocy, sà: 2. W przypadku stwierdzenia, ˝e wniosek o przyznanie pomocy nie spe∏nia wymogów formalnych, 1) akt notarialny potwierdzajàcy tytu∏ prawny do nie- Agencja wzywa wnioskodawc´ do usuni´cia braków ruchomoÊci rolnych wchodzàcych w sk∏ad gospow terminie 21 dni od dnia otrzymania wezwania. darstwa; § 15. 1. Pomoc przyznaje si´ w kolejnoÊci z∏o˝enia 2) oÊwiadczenie beneficjenta opodj´ciu samodzielnekompletnego ipoprawnego wniosku oprzyznanie po- go prowadzenia gospodarstwa, sporzàdzone zgodmocy. nie ze wzorem udost´pnionym przez Agencj´; 3) zaÊwiadczenie z w∏aÊciwego oddzia∏u Kasy Rolni- 2. Dyrektor oddzia∏u regionalnego Agencji wydaje czego Ubezpieczenia Spo∏ecznego o podleganiu decyzj´ w sprawie przyznania pomocy, w terminie ubezpieczeniu spo∏ecznemu rolników zmocy usta- 90 dni od dnia z∏o˝enia wniosku oprzyznanie pomocy. wy i w pe∏nym zakresie jako rolnik. 3. Decyzj´ o przyznaniu pomocy wydaje si´ z za- 4. W przypadku osób fizycznych, o których mowa strze˝eniem dope∏nienia przez beneficjenta, w termiw § 7 ust. 1, które naby∏y gospodarstwo w drodze nie 180 dni od dnia dor´czenia tej decyzji, nast´pujàspadku, ado wniosku oprzyznanie pomocy do∏àczy∏y cych warunków: postanowienie sàdu o stwierdzeniu nabycia spadku, 1) nabycia gospodarstwa wskazanego w biznes- dokumentem potwierdzajàcym tytu∏ prawny do planie, gospodarstwa jest umowa zawarta pomi´dzy spadkobiercami wformie aktu notarialnego lub prawomocne 2) podj´cia samodzielnego prowadzenia gospodarorzeczenie sàdu o dziale spadku. stwa, o którym mowa w pkt 1, 3) ubezpieczenia na podstawie przepisów o ubezpie- § 17. 1. Wyp∏ata pomocy nast´puje w terminie czeniu spo∏ecznym rolników zmocy ustawy wpe∏- 60 dni od dnia z∏o˝enia wniosku o p∏atnoÊç, z tym ˝e nym zakresie jako rolnik, wprzypadku gdy decyzja oprzyznaniu pomocy zosta- ∏a wydana z zastrze˝eniem dope∏nienia warunków — 4) uzyskania wpisu do ewidencji producentów, staod dnia z∏o˝enia wniosku o p∏atnoÊç wraz z wymaganowiàcej cz´Êç krajowego systemu ewidencji pronymi dokumentami, o których mowa w § 16 ust. 3. ducentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie p∏atnoÊci, je˝eli 2. W przypadku niedope∏nienia przez beneficjenta jego ma∏˝onek nie zosta∏ dotychczas wpisany do warunków, zzastrze˝eniem dope∏nienia których zostatej ewidencji ∏a wydana decyzja oprzyznaniu pomocy, dyrektor od- — chyba ˝e dany warunek by∏ spe∏niony w dniu z∏o- dzia∏u regionalnego Agencji, wdrodze decyzji, stwier- ˝enia wniosku o przyznanie pomocy. dza wygaÊni´cie tej decyzji.

3. W przypadku niez∏o˝enia wniosku o p∏atnoÊç 3) zakup zwierzàt hodowlanych stanowiàcych stado wterminie okreÊlonym w§ 16 ust. 1, dyrektor oddzia- podstawowe — zwiàzany z rozpocz´ciem produk- ∏u regionalnego Agencji, w drodze decyzji, stwierdza cji zwierz´cej w gospodarstwie lub post´pem gewygaÊni´cie, jako bezprzedmiotowej, decyzji o przy- netycznym w zakresie prowadzonej produkcji. znaniu pomocy. 3. Je˝eli inwestycje, októrych mowa wust. 2, pod- § 18. 1. Beneficjent powinien: lega∏y wspó∏finasowaniu z innych Êrodków publicznych, w szczególnoÊci w ramach dzia∏ania „Moderni- 1) samodzielnie prowadziç gospodarstwo, na które zacja gospodarstw rolnych” obj´tego Programem, do przyznano pomoc, do dnia up∏ywu 5 lat od dnia kwoty wydatkowanej przez beneficjenta nie wlicza si´ wyp∏aty pomocy; kwoty pomocy udzielonej z tych Êrodków. 2) spe∏niaç warunki, o których mowa w § 2 ust. 1 4. Za wydatki na inwestycje, o których mowa pkt 1 lit. a tiret pierwsze i tiret trzecie, do dnia w ust. 2, nie uznaje si´ wydatków poniesionych przed up∏ywu 5 lat od dnia wyp∏aty pomocy; dniem z∏o˝enia wniosku o przyznanie pomocy. 3) realizowaç do dnia up∏ywu 5 lat od dnia wyp∏aty 5. Zakupy w ramach inwestycji, o których mowa pomocy za∏o˝enia biznesplanu, w szczególnoÊci: w ust. 2, nie mogà byç dokonane na podstawie umoa) prowadziç gospodarstwo zgodnie z okreÊlonà wy zawartej mi´dzy beneficjentem a ma∏˝onkiem, strukturà produkcji rolnej, wst´pnym lub zst´pnym beneficjenta ani wst´pnym lub zst´pnym ma∏˝onka beneficjenta. b) wydatkowaç, w okresie 3 lat od dnia wyp∏aty pomocy, co najmniej 70 % kwoty pomocy na in- § 19. Beneficjent powinien przed∏o˝yç w Agencji: westycje okreÊlone w biznesplanie, 1) zaÊwiadczenie z w∏aÊciwego oddzia∏u Kasy Rolnic) osiàgnàç nadwy˝k´ bezpoÊrednià z dzia∏alnoÊci czego Ubezpieczenia Spo∏ecznego o okresach rolniczej prowadzonej w gospodarstwie równà podlegania ubezpieczeniu spo∏ecznemu rolników co najmniej 4 ESU (Europejska Jednostka Wielz mocy ustawy i w pe∏nym zakresie jako rolnik — koÊci Ekonomicznej) i nie mniejszà ni˝ wartoÊç wterminie 60 dni od dnia up∏ywu 3 lat od dnia wynadwy˝ki bezpoÊredniej w dniu z∏o˝enia wniop∏aty pomocy; sku o przyznanie pomocy; 2) potwierdzone za zgodnoÊç z orygina∏em przez 4) spe∏niç okreÊlone w odr´bnych przepisach wymapracownika Agencji lub notariusza kopie faktur, gania w zakresie ochrony Êrodowiska, higieny dokumentów ksi´gowych o równowa˝nej wartoi warunków utrzymania zwierzàt do dnia up∏ywu Êci dowodowej lub innych dokumentów potwier- 3 lat od dnia rozpocz´cia prowadzenia dzia∏aldzajàcych poniesienie wydatków co najmniej noÊci rolniczej oraz spe∏niaç te wymagania do 70 % kwoty pomocy na inwestycje zgodne zza∏odnia up∏ywu 5 lat od dnia wyp∏aty pomocy; ˝eniami biznesplanu — po zrealizowaniu ka˝dej 5) podlegaç ubezpieczeniu spo∏ecznemu rolników z inwestycji i nie póêniej ni˝ w terminie do dnia z mocy ustawy i w pe∏nym zakresie jako rolnik co 31 stycznia roku nast´pujàcego po roku, w któnajmniej do dnia up∏ywu 3 lat od dnia wyp∏aty po- rym ta inwestycja zosta∏a zrealizowana, jednak mocy; nie póêniej ni˝ do dnia up∏ywu 3 lat od dnia wyp∏aty pomocy; 6) uzupe∏niç wykszta∏cenie wokresie 3 lat od dnia dor´czenia decyzji o przyznaniu pomocy — w przy- 3) oÊwiadczenie, ˝e zakupy w ramach inwestycji zrepadku, o którym mowa w § 6 ust. 3; alizowanych zgodnie z za∏o˝eniami biznesplanu nie zosta∏y dokonane na podstawie umowy zawar- 7) umo˝liwiç przeprowadzenie przez uprawnione tej mi´dzy beneficjentem a ma∏˝onkiem, wst´ppodmioty kontroli na miejscu lub kontroli doku- nym lub zst´pnym beneficjenta ani wst´pnym lub mentów; zst´pnym ma∏˝onka beneficjenta — w terminie okreÊlonym w pkt 2; 8) przechowywaç dokumenty zwiàzane z przyznanà pomocà do dnia up∏ywu 5 lat od dnia wyp∏aty po- 4) sprawozdanie zrealizacji biznesplanu sporzàdzone mocy. zgodnie ze wzorem udost´pnionym przez Agencj´ —w terminie 60 dni od dnia up∏ywu 3 lat od dnia 2. Wydatki na inwestycje, októrych mowa wust. 1 wyp∏aty pomocy; pkt 3 lit. b, mogà obejmowaç: 5) ankiet´ monitorujàcà sporzàdzonà zgodnie ze 1) koszty okreÊlone jako koszty kwalifikowalne w ra- wzorem udost´pnionym przez Agencj´, zawierajàmach dzia∏ania „Modernizacja gospodarstw rol- cà informacje niezb´dne dla celów monitorowania nych” obj´tego Programem; i oceny Programu — na ˝àdanie Agencji; 2) zakup gruntów rolnych, które przez okres 5 lat od 6) dokument potwierdzajàcy uzupe∏nienie wykszta∏- dnia wyp∏aty pomocy beneficjent b´dzie wyko- cenia, w terminie 60 dni od dnia up∏ywu 3 lat od rzystywa∏ do dzia∏alnoÊci rolniczej w gospodar- dnia wydania decyzji o przyznaniu pomocy — stwie; w przypadku, o którym mowa w § 6 ust. 3.

§ 20. 1. Pomoc podlega zwrotowi w ca∏oÊci lub 4) wystàpienie organizmów kwarantannowych roÊcz´Êci, je˝eli beneficjent nie spe∏ni warunków, o któ- lin, rych mowa w § 18 ust. 1, lub nie przed∏o˝y w Agencji dokumentów, o których mowa w § 19. 5) rozwiàzanie umowy dzier˝awy z przyczyn niezale˝nych od beneficjenta 2. Wprzypadkach, októrych mowa wust. 1, dyrek- — uniemo˝liwiajàce dalsze prowadzenie gospodartor oddzia∏u regionalnego Agencji wydaje decyzj´ stwa zgodnie z za∏o˝eniami biznesplanu. w sprawie zwrotu ca∏oÊci lub cz´Êci pomocy. § 23. Wdzia∏aniu „U∏atwianie startu m∏odym rolni- 3. W przypadku niespe∏nienia warunku, o którym kom” obj´tym Programem nie dopuszcza si´: mowa w § 18 ust. 1: 1) wstàpienia do toczàcego si´ post´powania na 1) pkt 1, 3, 5, 6, 7 lub 8 —zwrotowi podlega 100 % miejsce wnioskodawcy przez nast´pc´ prawnego kwoty pomocy; wnioskodawcy albo nabywc´ gospodarstwa lub jego cz´Êci ani przejmujàcego posiadanie gospo- 2) pkt 2 lub 4 — zwrotowi podlega 25 % kwoty podarstwa lub jego cz´Êci; mocy. 2) przyznania pomocy nast´pcy prawnemu benefi- 4. W przypadku nieprzed∏o˝enia w terminie doku- cjenta albo nabywcy gospodarstwa lub jego cz´Êci mentu, o którym mowa w § 19: ani przejmujàcemu posiadanie gospodarstwa lub jego cz´Êci. 1) pkt 1, 2, 3 lub 6 — zwrotowi podlega 25 % kwoty pomocy; § 24. Ârednià powierzchni´ gruntów rolnych w gospodarstwie rolnym w poszczególnych woje- 2) pkt 4 — zwrotowi podlega 10 % kwoty pomocy; wództwach oraz Êrednià powierzchni´ gruntów rolnych w gospodarstwie rolnym w kraju za rok 2006 3) pkt 5 — zwrotowi podlega 5 % kwoty pomocy. przyjmuje si´ na podstawie informacji og∏oszonych przez Prezesa Agencji na podstawie art. 56 ustawy § 21. 1. Beneficjent mo˝e wystàpiç do dyrektora z dnia 26 stycznia 2007 r. o p∏atnoÊciach do gruntów oddzia∏u regionalnego Agencji zwnioskiem owyra˝erolnych i p∏atnoÊci cukrowej. nie zgody na zmian´ za∏o˝eƒ biznesplanu, w tym wyd∏u˝enie okresu jego realizacji, je˝eli spe∏ni warunki § 25. 1. W 2007 r. o przyznanie pomocy mogà okreÊlone w § 2 ust. 1 pkt 3 lit. b i c. ubiegaç si´ osoby fizyczne, które naby∏y gospodarstwo zgodnie z warunkami okreÊlonymi w § 7 ust. 1, 2. Do wniosku, o którym mowa w ust. 1, do∏àcza nawet je˝eli nabycie to nastàpi∏o przed dniem wejsi´ zmieniony biznesplan wraz z uzasadnieniem przy- Êcia w˝ycie rozporzàdzenia, ztym ˝e pomoc przyznaczyn planowanych zmian. je si´, je˝eli sà spe∏nione pozosta∏e warunki jej przyznania. 3. Wyra˝enie zgody, októrej mowa wust. 1, nast´- puje w drodze decyzji. 2. W 2007 r. o przyznanie pomocy mogà si´ ubiegaç równie˝ osoby fizyczne, które naby∏y gospodar- 4. Zmiany polegajàce na zwi´kszeniu lub zmniej- stwo, nawet je˝eli nabycie to nastàpi∏o przed dniem szeniu skali produkcji jednego gatunku roÊlin, mierzo- wejÊcia w ˝ycie rozporzàdzenia, oraz rozpocz´∏y prowadzenie dzia∏alnoÊci rolniczej nie wczeÊniej ni˝ nej powierzchnià uprawy, lub gatunku zwierzàt, miew okresie 12 miesi´cy do dnia z∏o˝enia wniosku rzonej liczbà zwierzàt, o nie wi´cej ni˝ 30 %, nie wyo przyznanie pomocy, je˝eli sà spe∏nione pozosta∏e magajà zgody Agencji. W przypadku zmian dotyczàwarunki jej przyznania, z tym ˝e do tych osób stosuje cych powierzchni upraw zbó˝, roÊlin stràczkowych lub si´ odpowiednio przepisy dotyczàce przyznawania roÊlin motylkowych drobnonasiennych zmiany popomocy osobom fizycznym, o których mowa w § 7 wierzchni upraw okreÊla si´ w odniesieniu do ca∏ej ust. 1. grupy. 3. Otrzymane przez Agencj´ w 2007 r. wnioski § 22. Innymi, ni˝ wymienione w przepisach rozpoosób fizycznych innych ni˝ wymienione w ust. 1 i 2 rzàdzenia nr 1974/2006, kategoriami si∏y wy˝szej lub uwa˝a si´ za niez∏o˝one. wyjàtkowymi okolicznoÊciami, wprzypadku wystàpienia których zwrot pomocy nie jest wymagany, sà: § 26. W przypadku wniosków o przyznanie pomocy z∏o˝onych w 2007 r. decyzje w sprawie przyznania 1) wyw∏aszczenie cz´Êci nieruchomoÊci, je˝eli takiepomocy sà wydawane wterminie 120 dni od dnia z∏ogo wyw∏aszczenia nie mo˝na by∏o przewidzieç ˝enia wniosku. w dniu zawarcia umowy, 2) katastrofa naturalna powodujàca trwa∏e uszkodze- § 27. Rozporzàdzenie wchodzi w ˝ycie z dniem nie nieruchomoÊci lub obiektów, og∏oszenia. 3) wypadek lub awaria skutkujàca zniszczeniem budynków, budowli lub innego mienia, Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi: W. Mojzesowicz

Za∏àcznik do rozporzàdzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 paêdziernika 2007 r. (poz. 1443) SZCZEGÓ¸OWY WYKAZ KIERUNKÓW STUDIÓW, ZAWODÓW I SPECJALNOÂCI ORAZ TYTU¸ÓW KWALIFIKACYJNYCH W ZAKRESIE ROLNICTWA 1. Kierunki studiów pierwszego idrugiego stopnia 10) technik towaroznawca ospecjalnoÊci surowce roloraz jednolitych studiów magisterskich, których ukoƒ- ne; czenie uznaje si´ za posiadanie wykszta∏cenia wy˝szego rolniczego: 11) technik agrobiznesu; 1) rolnictwo; 12) technik mechanizacji rolnictwa; 2) ogrodnictwo; 13) technik melioracji wodnych; 3) weterynaria; 14) technik in˝ynierii Êrodowiska i melioracji. 4) technika rolnicza i leÊna; 4. Zawody i specjalnoÊci, których posiadanie uznaje si´ za wykszta∏cenie zasadnicze zawodowe rol- 5) zootechnika; nicze: 6) architektura krajobrazu. 1) rolnik; 2. W przypadku ukoƒczenia studiów na kierunku 2) ogrodnik; innym ni˝ wymieniony w ust. 1, za kierunek, którego ukoƒczenie uznaje si´ za posiadanie wykszta∏cenia 3) pszczelarz; wy˝szego rolniczego, uznaje si´ kierunki studiów, na których w zakres kszta∏cenia wchodzi∏y przedmioty 4) mechanik operator pojazdów i maszyn rolniczych; dotyczàce technologii produkcji roÊlinnej, zwierz´cej lub melioracji wodnych w wymiarze co najmniej 5) rybak Êródlàdowy, w przypadku gdy w gospodar- 120 godzin. stwie prowadzi si´ chów lub hodowl´ ryb. 3. Zawody ispecjalnoÊci, których posiadanie uzna- 5. Za studia podyplomowe w zakresie zwiàzanym je si´ za wykszta∏cenie Êrednie rolnicze: z rolnictwem uznaje si´ studia, których program obejmuje co najmniej jedno z nast´pujàcych zagad- 1) technik rolnik; nieƒ: 2) technik ogrodnik; 1) ekonomika rolnictwa; 3) technik architektury krajobrazu; 2) organizacja lub technologia produkcji rolniczej; 4) technik hodowca o specjalnoÊci: 3) marketing artyku∏ów rolnych; a) hodowla drobiu, b) hodowla zwierzàt; 4) rachunkowoÊç rolnicza; 5) technik hodowca koni; 5) agrobiznes. 6) technik pszczelarz; 6. Tytu∏y kwalifikacyjne, tytu∏y zawodowe i tytu∏y zawodowe mistrza w zawodach przydatnych do pro- 7) technik rybactwa Êródlàdowego, wprzypadku gdy wadzenia dzia∏alnoÊci rolniczej: w gospodarstwie prowadzi si´ chów lub hodowl´ ryb; 1) rolnik: 8) technik weterynarii, wprzypadku gdy wgospodar- a) wykwalifikowany rolnik, stwie prowadzi si´ chów lub hodowl´ zwierzàt; b) mistrz rolnik; 9) technik ekonomista o specjalnoÊci: 2) rolnik upraw polowych: a) ekonomika irachunkowoÊç przedsi´biorstw rolniczych, a) wykwalifikowany rolnik upraw polowych, b) rachunkowoÊç i rynek rolny; b) mistrz —rolnik upraw polowych;

3) rolnik ∏àkarz: 15) ogrodnik warzywnik: a) wykwalifikowany rolnik ∏àkarz, a) wykwalifikowany ogrodnik warzywnik, b) mistrz —rolnik ∏àkarz; b) mistrz —ogrodnik warzywnik; 4) rolnik chmielarz: 16) ogrodnik upraw kwiaciarskich: a) wykwalifikowany rolnik chmielarz, a) wykwalifikowany ogrodnik upraw kwiaciarb) mistrz —rolnik chmielarz; skich, 5) rolnik hodowca byd∏a: b) mistrz —ogrodnik upraw kwiaciarskich; a) wykwalifikowany rolnik hodowca byd∏a, 17) ogrodnik pieczarkarz: b) mistrz —rolnik hodowca byd∏a; a) wykwalifikowany ogrodnik pieczarkarz, 6) rolnik hodowca trzody chlewnej: b) mistrz —ogrodnik pieczarkarz; a) wykwalifikowany rolnik hodowca trzody chlew- 18) traktorzysta —wykwalifikowany traktorzysta; nej, b) mistrz —rolnik hodowca trzody chlewnej; 19) traktorzysta kombajnista —wykwalifikowany traktorzysta kombajnista; 7) rolnik hodowca owiec: 20) rolnik obs∏ugi maszyn rolniczych — mistrz rolnik a) wykwalifikowany rolnik hodowca owiec, obs∏ugi maszyn rolniczych; b) mistrz —rolnik hodowca owiec; 21) mechanik operator pojazdów i maszyn rolniczych: 8) rolnik hodowca koni: a) wykwalifikowany mechanik operator pojazdów a) wykwalifikowany rolnik hodowca koni, i maszyn rolniczych, b) mistrz —rolnik hodowca koni; b) mistrz —mechanik operator pojazdów imaszyn rolniczych; 9) hodowca drobiu: 22) rybak stawowy, w przypadku gdy w gospodara) wykwalifikowany hodowca drobiu, stwie prowadzi si´ chów lub hodowl´ ryb: b) mistrz —hodowca drobiu; a) wykwalifikowany rybak stawowy, 10) hodowca zwierzàt futerkowych: b) mistrz —rybak stawowy; a) wykwalifikowany hodowca zwierzàt futerkowych, 23) rybak jeziorowy, w przypadku gdy w gospodarstwie prowadzi si´ chów lub hodowl´ ryb: b) mistrz —hodowca zwierzàt futerkowych; a) wykwalifikowany rybak jeziorowy, 11) pszczelarz: b) mistrz —rybak jeziorowy; a) wykwalifikowany pszczelarz, b) mistrz pszczelarz; 24) rybak rzeczny, w przypadku gdy w gospodarstwie prowadzi si´ chów lub hodowl´ ryb: 12) ogrodnik: a) wykwalifikowany rybak rzeczny, a) wykwalifikowany ogrodnik, b) mistrz —rybak rzeczny; b) mistrz ogrodnik; 25) rybak Êródlàdowy, w przypadku gdy w gospodar- 13) ogrodnik sadownik: stwie prowadzi si´ chów lub hodowl´ ryb. a) wykwalifikowany ogrodnik sadownik, 7. Inne formy wykszta∏cenia rolniczego równowa˝- b) mistrz —ogrodnik sadownik; ne z uzyskaniem tytu∏ów kwalifikacyjnych, o których mowa w ust. 6: 14) ogrodnik szkó∏karz: 1) ukoƒczenie zespo∏u przysposobienia rolniczego; a) wykwalifikowany ogrodnik szkó∏karz, b) mistrz —ogrodnik szkó∏karz; 2) ukoƒczenie szko∏y przysposobienia rolniczego.