Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 26 września 2007 r. w sprawie sposobu obliczania danych podanych we wniosku o wydanie świadectwa pochodzenia z kogeneracji oraz szczegółowego zakresu obowiązku uzyskania i przedstawienia do umorzenia tych świadectw, uiszczania opłaty zastępczej i obowiązku potwierdzania danych dotyczących ilości energii elektrycznej wytworzonej w wysokosprawnej kogeneracji

1314 ROZPORZÑDZENIE MINISTRA GOSPODARKI1) z dnia 26 wrzeÊnia 2007 r. w sprawie sposobu obliczania danych podanych we wniosku o wydanie Êwiadectwa pochodzenia z kogeneracji oraz szczegó∏owego zakresu obowiàzku uzyskania i przedstawienia do umorzenia tych Êwiadectw, uiszczania op∏aty zast´pczej i obowiàzku potwierdzania danych dotyczàcych iloÊci energii elektrycznej wytworzonej w wysokosprawnej kogeneracji2)

2) jednostka kogeneracji na ma∏à skal´ — jednostk´ 2. IloÊç wytworzonej energii elektrycznej brutto kogeneracji lub grup´ jednostek kogeneracji o∏àcz- oblicza si´ jako sum´ iloÊci wytworzonej energii eleknej mocy zainstalowanej elektrycznej dla êród∏a trycznej brutto, zmierzonej na zaciskach generatorów energii poni˝ej 1 MW. lub ogniw paliwowych wchodzàcych w sk∏ad jednostki kogeneracji. § 3. 1. Do obliczania iloÊci energii elektrycznej zwysokosprawnej kogeneracji, Êredniorocznej spraw- 3. IloÊç energii elektrycznej odpowiadajàcej enernoÊci ogólnej oraz wielkoÊci oszcz´dnoÊci energii gii mechanicznej brutto wytworzonej w jednostce kopierwotnej stosuje si´ wartoÊci okreÊlane na podsta- generacji oblicza si´ jako sum´ iloÊci energii wykorzywie rzeczywistych parametrów funkcjonowania jed- stanej na potrzeby w∏asne jednostki kogeneracji do nostki kogeneracji, w normalnych warunkach jej pra- bezpoÊredniego nap´dzania urzàdzeƒ lub dostarczocy, oraz danych dotyczàcych iloÊci i jakoÊci wytwarza- nej na zewnàtrz tej jednostki. Energi´ mechanicznà nia energii elektrycznej i ciep∏a u˝ytkowego w okresie przelicza si´ na energi´ elektrycznà w stosunku 1:1. od dnia 1 stycznia do dnia 31 grudnia danego roku, z zastrze˝eniem § 12 pkt 1. 4. IloÊç ciep∏a u˝ytkowego wkogeneracji, oznaczonà symbolem „Q ”, o którym mowa w ust. 1, obejuq 2. Dla jednostki mikrokogeneracji obliczenia, októ- muje iloÊç ciep∏a u˝ytkowego wkogeneracji uzyskanerych mowa w ust. 1, mogà byç wykonane na podsta- go z upustów i wylotów turbin parowych, kot∏ów odwie parametrów iwartoÊci okreÊlonych wdokumenta- zysknicowych, ciep∏owniczych turbin gazowych isilnicji technicznej tej jednostki oraz czasu jej pracy w cià- ków spalinowych, stanowiàcych wyodr´bniony zespó∏ gu roku. urzàdzeƒ jednostki kogeneracji oraz dostarczonego do instalacji lub sieci ciep∏owniczej i przeznaczonego 3. Przepisy ust. 1 i2 stosuje si´ do obliczania iloÊci w szczególnoÊci: energii elektrycznej z wysokosprawnej kogeneracji 1) do ogrzewania budynków i przygotowania ciep∏ej i wielkoÊci oszcz´dnoÊci energii pierwotnej, okreÊlowody u˝ytkowej; nej we wniosku o wydanie Êwiadectwa pochodzenia zkogeneracji, obejmujàcych okres jednego lub wi´cej 2) do przemys∏owych procesów technologicznych; nast´pujàcych po sobie miesi´cy kalendarzowych danego roku kalendarzowego oraz dla jednostek koge- 3) dla obiektów wykorzystywanych do produkcji rolneracji nowo budowanych, zwyjàtkiem wartoÊci Êred- nej, roÊlinnej lub zwierz´cej, w celu zapewnienia niorocznej sprawnoÊci ogólnej, którà przyjmuje si´ na odpowiedniej temperatury i wilgotnoÊci w tych podstawie wartoÊci planowanych dla danego roku ka- obiektach; lendarzowego. 4) do wytwarzania ch∏odu w przypadkach, o których 4. Sposób obliczania danych stosowanych do obli- mowa w pkt 1—3. czania iloÊci energii elektrycznej zwysokosprawnej kogeneracji oraz wielkoÊci oszcz´dnoÊci energii pierwot- 5. Do iloÊci ciep∏a u˝ytkowego w kogeneracji nie nej, o których mowa w ust. 1, dla ró˝nych rodzajów wlicza si´ ciep∏a u˝ytkowego wytworzonego w jednoiuk∏adów urzàdzeƒ wchodzàcych wsk∏ad jednostki ko- stce kogeneracji poza procesem kogeneracji. generacji okreÊlajà za∏àczniki nr 1 i2 do rozporzàdzenia. 6. IloÊç energii chemicznej, oznaczonà symbo- § 4. 1. Âredniorocznà sprawnoÊç ogólnà, oznaczolem „Q ”, o którym mowa w ust. 1, oblicza si´ jako nà symbolem „η” iwyra˝onà w%, oblicza si´ wed∏ug b sum´ iloÊci energii chemicznej zawartej w paliwach wzoru: zu˝ytych w jednostce kogeneracji. IloÊç energii chemicznej zawartej wpaliwach okreÊla si´, stosujàc metod´ bezpoÊrednià, na podstawie wartoÊci opa∏owej i iloÊci tych paliw. gdzie poszczególne symbole oznaczajà: 7. W przypadku gdy stosowanie metody bezpo- A b — ca∏kowità iloÊç energii elektrycznej brutto, ro- Êredniej, októrej mowa wust. 6, zpowodów techniczzumianà jako sum´ iloÊci wytworzonej ener- nych nie jest mo˝liwe lub koszty jej stosowania sà niegii elektrycznej brutto i iloÊci energii elek- wspó∏miernie wysokie wstosunku do wartoÊci energii trycznej odpowiadajàcej energii mechanicz- zwysokosprawnej kogeneracji wytworzonej wtej jednej brutto, wytworzonych w jednostce koge- nostce, a metoda poÊrednia daje co najmniej takà saneracji [w MWh] mà dok∏adnoÊç jak metoda bezpoÊrednia, wówczas Q — iloÊç ciep∏a u˝ytkowego wkogeneracji wjed- iloÊç energii chemicznej zawartej wpaliwach zu˝ytych uq nostce kogeneracji dostarczonego do sieci w êródle energii, w sk∏ad którego wchodzà jednostki ciep∏owniczej lub przeznaczonego do proce- kogeneracji, mo˝na rozdzieliç na poszczególne urzàsu produkcyjnego [w GJ] dzenia wchodzàce wsk∏ad tego êród∏a, stosujàc metod´ poÊrednià. Q — iloÊç energii chemicznej zawartej w paliwach b zu˝ytych w jednostce kogeneracji [w GJ] § 5. 1. IloÊç energii dostarczonej do jednostki koge- Q — iloÊç energii chemicznej paliw zu˝ytych do wy- neracji z innych procesów, zwanej dalej „równowa˝nibck tworzenia ciep∏a u˝ytkowego w jednostce ko- kiem paliwowym”, nale˝y doliczyç do iloÊci energii chegeneracji poza procesem kogeneracji [wGJ]. micznej zawartej wpaliwie, októrej mowa w§ 4 ust. 1.

2. Równowa˝nik paliwowy oblicza si´ z uwzgl´d- nr 1 do rozporzàdzenia, nie jest technicznie mo˝liwe nieniem wspó∏czynnika okreÊlajàcego zmian´ iloÊci wwyniku pomiarów lub je˝eli koszty przeprowadzenia wytwarzanej energii elektrycznej lub mechanicznej pomiarów sà niewspó∏miernie wysokie wstosunku do wwyniku dostarczenia energii zinnych procesów przy wartoÊci energii z kogeneracji wytworzonej w danej sta∏ej iloÊci energii chemicznej zawartej w zu˝ytych jednostce kogeneracji, przyjmuje si´ wartoÊç podanà paliwach, zwanego dalej „wspó∏czynnikiem zmiany przez producenta zamieszczonà waktualnej dokumenmocy”. tacji technicznej. Gdy dokumentacja ta nie jest dost´pna, do obliczeƒ przyjmuje si´ nast´pujàce wartoÊci 3. Wspó∏czynnik zmiany mocy wyznacza si´ na domyÊlne wspó∏czynnika „C”: podstawie aktualnych pomiarów przeprowadzonych 1) 0,95 dla uk∏adu gazowo-parowego z odzyskiem oddzielnie dla ka˝dego strumienia energii dostarczociep∏a, nej do jednostki kogeneracji zinnego procesu lub wyprowadzonej z tej jednostki. 2) 0,45 dla turbiny parowej przeciwpr´˝nej, 4. Sposób okreÊlania: 3) 0,45 dla turbiny parowej upustowo-kondensacyjnej, 1) iloÊci energii chemicznej zawartej w zu˝ytych paliwach, o której mowa w § 4 ust. 1, 4) 0,55 dla turbiny gazowej z odzyskiem ciep∏a, 2) iloÊci wytworzonej energii elektrycznej i mecha- 5) 0,75 dla silnika spalinowego nicznej, o której mowa w § 4 ust. 2, — pod warunkiem ˝e obliczona iloÊç energii elek- 3) iloÊci ciep∏a u˝ytkowego w kogeneracji dla ró˝- trycznej z kogeneracji jest ni˝sza lub równa ca∏kowinych uk∏adów urzàdzeƒ wchodzàcych wsk∏ad jed- tej produkcji energii elektrycznej z tej jednostki. nostki kogeneracji, o której mowa w § 4 ust. 4, § 7. 1. Oszcz´dnoÊç energii pierwotnej, oznaczonà 4) równowa˝nika paliwowego, symbolem „PES”, wyra˝onà wprocentach, oblicza si´ wed∏ug wzoru: 5) wspó∏czynnika zmiany mocy — okreÊla za∏àcznik nr 1 do rozporzàdzenia. § 6. 1. Obliczona zgodnie z art. 3 pkt 36 ustawy iloÊç energii elektrycznej z kogeneracji, oznaczona symbolem „A ”, o którym mowa w § 7 ust. 3, jest bq równa iloÊci energii elektrycznej z wysokosprawnej kogeneracji, pod warunkiem uzyskania przez jednost- gdzie poszczególne symbole oznaczajà: k´ kogeneracji oszcz´dnoÊci energii pierwotnej, obli- η — sprawnoÊç wytwarzania ciep∏a u˝ytkowego czonej stosownie do § 7 ust. 1, w wysokoÊci okreÊlo- qc w kogeneracji [w %] nej w art. 3 pkt 38 ustawy. η — referencyjnà wartoÊç sprawnoÊci dla wytwarefc 2. WartoÊç wspó∏czynnika okreÊlajàcego stosunek rzania rozdzielonego ciep∏a [w %] energii elektrycznej z kogeneracji do ciep∏a u˝ytkowe- η — sprawnoÊç wytwarzania energii elektrycznej go wkogeneracji, oznaczonego symbolem „C”, októ- qe z kogeneracji [w %] rym mowa w pkt 1.6 za∏àcznika nr 1 do rozporzàdzenia, oblicza si´ na podstawie rzeczywistych parame- η — referencyjnà wartoÊç sprawnoÊci dla wytwarefe trów technologicznych jednostki kogeneracji, dla da- rzania rozdzielonego energii elektrycznej nego przedzia∏u czasowego, w sposób okreÊlony [w%]. w tym za∏àczniku. 2. SprawnoÊç wytwarzania ciep∏a u˝ytkowego 3. Je˝eli iloÊç wytworzonej energii elektrycznej lub w kogeneracji, oznaczonà symbolem „η ”, wyra˝onà qc mechanicznej zmniejsza si´ na skutek wzrostu wytwa- w procentach, oblicza si´ wed∏ug wzoru: rzania ciep∏a u˝ytkowego przy sta∏ej iloÊci energii chemicznej zawartej w paliwach zu˝ytych w jednostce kogeneracji, wartoÊç wspó∏czynnika okreÊlajàcego stosunek energii elektrycznej zkogeneracji do ciep∏a u˝ytkowego w kogeneracji, oznaczonego symbolem „C”, gdzie poszczególne symbole oznaczajà: o którym mowa w pkt 1.6 za∏àcznika nr 1 do rozporzà- Q — iloÊç ciep∏a u˝ytkowego wytworzonego wkodzenia, wyznacza si´ zuwzgl´dnieniem wspó∏czynnika uq generacji wjednostce kogeneracji, dostarczozmiany mocy. nego do sieci ciep∏owniczej lub przeznaczonego do procesu produkcyjnego [w GJ] 4. Je˝eli okreÊlenie wartoÊci wspó∏czynnika okreÊlajàcego stosunek energii elektrycznej z kogeneracji Q — iloÊç energii chemicznej paliw zu˝ytych do bq do ciep∏a u˝ytkowego w kogeneracji, oznaczonego wytwarzania energii elektrycznej z kogenerasymbolem „C”, o którym mowa w pkt 1.6 za∏àcznika cji i ciep∏a u˝ytkowego w kogeneracji [w GJ].

3. SprawnoÊç wytwarzania energii elektrycznej uiszczenia op∏aty zast´pczej, októrym mowa wart. 9a z kogeneracji, oznaczonà symbolem „η ”, wyra˝onà ust. 8 ustawy, uznaje si´ za spe∏niony, je˝eli za dany qe w procentach, oblicza si´ wed∏ug wzoru: rok kalendarzowy udzia∏ iloÊciowy sumy energii elektrycznej wynikajàcej zuzyskanych iumorzonych Êwiadectw pochodzenia z kogeneracji lub z uiszczonej op∏aty zast´pczej, w wykonanej ca∏kowitej rocznej sprzeda˝y energii elektrycznej przez dane przedsi´- gdzie poszczególne symbole oznaczajà: biorstwo energetyczne odbiorcom koƒcowym, wyno- A — iloÊç energii elektrycznej z kogeneracji si nie mniej ni˝: bq [w MWh] 1) dla jednostki kogeneracji, o której mowa w art. 9l Q — iloÊç energii chemicznej paliw zu˝ytych do ust. 1 pkt 1 ustawy: bq wytwarzania energii elektrycznej zkogeneracji i ciep∏a u˝ytkowego w kogeneracji [w GJ]. a) 0,8 % w II po∏owie 2007 r., b) 2,7 % w 2008 r., 4. IloÊç energii chemicznej paliw zu˝ytych do wytwarzania energii elektrycznej i ciep∏a u˝ytkowego c) 2,9 % w 2009 r., w procesie kogeneracji, oznaczonà symbolem „Q ”, bq d) 3,1 % w 2010 r., o którym mowa w ust. 2, wyra˝onà w GJ, oblicza si´ wed∏ug wzoru: e) 3,3 % w 2011 r., Q = Q – Q – Q f) 3,5 % w 2012 r.; bq b bck bek 2) dla jednostki kogeneracji, o której mowa w art. 9l gdzie poszczególne symbole oznaczajà: ust. 1 pkt 2 ustawy: Q — iloÊç energii chemicznej zawartej w paliwach b zu˝ytych w jednostce kogeneracji [w GJ] a) 16,5 % w II po∏owie 2007 r., Q — iloÊç energii chemicznej paliw zu˝ytych do wy- b) 19,0 % w 2008 r., bck tworzenia ciep∏a u˝ytkowego w jednostce koc) 20,6 % w 2009 r., generacji poza procesem kogeneracji [wGJ] Q — iloÊç energii chemicznej paliw zu˝ytych do wy- d) 21,3 % w 2010 r., bek tworzenia energii elektrycznej wjednostce koe) 22,2 % w 2011 r., generacji poza procesem kogeneracji [wGJ]. f) 23,2 % w 2012 r. 5. Referencyjne wartoÊci sprawnoÊci dla wytwarzania rozdzielonego energii elektrycznej iciep∏a u˝yt- § 10. 1. Koszty uzasadnione uzyskania i przedstakowego okreÊla za∏àcznik nr 2 do rozporzàdzenia. wienia do umorzenia Êwiadectw pochodzenia zkogeneracji albo poniesienia op∏aty zast´pczej uwzgl´d- § 8. 1. Pomiaru iloÊci energii elektrycznej wytwonia si´ w kalkulacji cen energii elektrycznej ustalarzonej wjednostce kogeneracji, wtym na potrzeby renych w taryfach przedsi´biorstw energetycznych realizacji obowiàzku potwierdzania danych, o którym alizujàcych te obowiàzki, przyjmujàc, ˝e ka˝da jedmowa w art. 9l ust. 8 ustawy, dokonuje si´ na zacinostka energii elektrycznej sprzedawana przez dane skach generatorów lub ogniw paliwowych wchodzàprzedsi´biorstwo energetyczne odbiorcom koƒcocych w sk∏ad jednostki kogeneracji. wym jest wtej samej wysokoÊci obcià˝ona tymi kosztami. 2. Pomiaru iloÊci ciep∏a u˝ytkowego wytworzonego w jednostce kogeneracji i dostarczonego do instalacji lub sieci ciep∏owniczej, o której mowa w § 4 2. Maksymalna wysokoÊç kosztów, o których moust. 4, dokonuje si´ na granicy bilansowej jednostki wa w ust. 1, uwzgl´dnianych w kalkulacji cen energii kogeneracji lub wyodr´bnionego zespo∏u urzàdzeƒ elektrycznej ustalanych w taryfach, jest równa wysowchodzàcych w sk∏ad jednostki kogeneracji. koÊci kosztów: 3. Pomiaru iloÊci paliw zu˝ywanych w jednostce 1) uzyskania Êwiadectw pochodzenia z kogeneracji, kogeneracji dokonuje si´ na granicy bilansowej tej obliczonych wed∏ug wzoru: jednostki lub wyodr´bnionego zespo∏u urzàdzeƒ jednostki kogeneracji. Ksm = Ozg · Epg + Ozk · Epk 4. Miejsca pomiarów i granic´ bilansowà jednost- gdzie poszczególne symbole oznaczajà: ki kogeneracji, o których mowa w ust. 1—3, oznacza Ksm— maksymalny koszt uzasadniony uzyskania si´ na schemacie wyodr´bnionego zespo∏u urzàdzeƒ Êwiadectw pochodzenia zkogeneracji [wz∏] wchodzàcych w sk∏ad jednostki kogeneracji, o którym mowa w art. 9l ust. 10 ustawy. Ozg — jednostkowà op∏at´ zast´pczà, októrej mowa w art. 9a ust. 8 pkt 2 ustawy, dla jedno- § 9. Obowiàzek uzyskania i przedstawienia do stek kogeneracji, o których mowa w art. 9l umorzenia Êwiadectwa pochodzenia zkogeneracji lub ust. 1 pkt 1 ustawy [w z∏/MWh]

Epg — iloÊç energii elektrycznej wynikajàcà ze uwzgl´dnia si´ 80 % kosztów poniesionej op∏aty za- Êwiadectw pochodzenia z kogeneracji wy- st´pczej. danych dla energii elektrycznej wytworzo- § 11. Do czasu zainstalowania w∏aÊciwej klasy nej w jednostkach kogeneracji, o których urzàdzeƒ, o których mowa w pkt 2.5 ppkt 5 za∏àcznika mowa w art. 9l ust. 1 pkt 1 ustawy, które nr 1 do rozporzàdzenia, nie d∏u˝ej ni˝ do dnia 31 grudprzedsi´biorstwo energetyczne planuje nia 2008 r., dopuszcza si´ okreÊlanie iloÊci wyprodukoprzedstawiç do umorzenia [w MWh], wanej energii elektrycznej brutto na podstawie istnie- Ozk — jednostkowà op∏at´ zast´pczà, októrej mo- jàcych urzàdzeƒ. wa w art. 9a ust. 8 pkt 2 ustawy, dla jednostek kogeneracji, o których mowa w art. 9l § 12. W 2007 r.: ust. 1 pkt 2 ustawy [w z∏/MWh], 1) do obliczania iloÊci energii elektrycznej, Êrednio- Epk — iloÊç energii elektrycznej wynikajàcà ze rocznej sprawnoÊci ogólnej oraz wielkoÊci Êwiadectw pochodzenia z kogeneracji wy- oszcz´dnoÊci energii pierwotnej, o których mowa danych dla energii elektrycznej wytworzo- w § 3 ust. 1, przyjmuje si´ wartoÊci okreÊlane na nej w jednostkach kogeneracji, o których podstawie rzeczywistych parametrów funkcjonomowa w art. 9l ust. 1 pkt 2 ustawy, które wania jednostki kogeneracji, w normalnych waprzedsi´biorstwo energetyczne planuje runkach jej pracy, oraz danych dotyczàcych iloÊci przedstawiç do umorzenia [w MWh]; i jakoÊci wytwarzania energii elektrycznej i ciep∏a u˝ytkowego w okresie od dnia 1 lipca 2007 r. do 2) op∏aty zast´pczej poniesionej w roku poprzedzajà- dnia 31 grudnia 2007 r.; cym rok sporzàdzania taryfy, z uwzgl´dnieniem 2) okres sprawozdawczy, o którym mowa w pkt 1 zaust. 4. ∏àcznika nr 1 do rozporzàdzenia, obejmuje okres od dnia 1 lipca 2007 r. do dnia 31 grudnia 2007 r. 3. IloÊç energii elektrycznej, oznaczonej symbolami „Epg” i „Epk”, o których mowa w ust. 2, nie mo˝e § 13. Przepisy rozporzàdzenia stosuje si´ od dnia byç wy˝sza od iloÊci energii elektrycznej wynikajàcej 1 lipca 2007 r. z udzia∏ów iloÊciowych, o których mowa w § 9, po- § 14. Rozporzàdzenie wchodzi w ˝ycie z dniem mniejszonej o iloÊç energii wynikajàcà z poniesionej og∏oszenia.4) op∏aty zast´pczej w roku poprzedzajàcym rok sporzàdzania taryfy. Minister Gospodarki: P.G. Woêniak 4. W przypadku gdy przedsi´biorstwo energetycz- ——————— ne, w roku poprzedzajàcym rok sporzàdzania taryfy, 4)Niniejsze rozporzàdzenie poprzedzone by∏o rozporzàdzeniem Ministra Gospodarki iPracy zdnia 9 grudnia 2004 r. zrealizowa∏o obowiàzek wynikajàcy zudzia∏ów iloÊciow sprawie szczegó∏owego zakresu obowiàzku zakupu wych, októrych mowa w§ 9, uiszczajàc op∏at´ zast´penergii elektrycznej wytwarzanej w skojarzeniu z wytwaczà w wysokoÊci odpowiadajàcej iloÊci energii elekrzaniem ciep∏a (Dz. U. Nr 267, poz. 2657), które na podstatrycznej wy˝szej ni˝ 10 % iloÊci energii elektrycznej wie art. 14 ustawy zdnia 12 stycznia 2007 r. ozmianie ustawynikajàcej z obowiàzku uzyskania i umorzenia Êwia- wy — Prawo energetyczne, ustawy — Prawo ochrony Êrodectw pochodzenia zkogeneracji albo uiszczenia op∏a- dowiska oraz ustawy o systemie oceny zgodnoÊci (Dz. U. ty zast´pczej, w kosztach, o których mowa w ust. 1, Nr 21, poz. 124) utraci∏o moc zdniem 24 lutego 2007 r. Za∏àczniki do rozporzàdzenia Ministra Gospodarki zdnia 26 wrzeÊnia 2007 r. (poz. 1314) Za∏àcznik nr 1 SPOSÓB OBLICZANIA DANYCH DOTYCZÑCYCH ILOÂCI ENERGII ELEKTRYCZNEJ WYTWORZONEJ W WYSOKOSPRAWNEJ KOGENERACJI ORAZ WIELKOÂCI OSZCZ¢DNOÂCI ENERGII PIERWOTNEJ I. Zakres 3) turbina parowa upustowo-kondensacyjna; 1.1. OkreÊla si´ sposób obliczania danych dotyczà- 4) turbina gazowa z odzyskiem ciep∏a; cych iloÊci energii elektrycznej wytworzonej w wyso- 5) silnik spalinowy; kosprawnej kogeneracji, w okresie sprawozdawczym, 6) mikroturbiny; oraz oszcz´dnoÊci energii pierwotnej uzyskanej w kogeneracji wporównaniu zwytwarzaniem energii elek- 7) silniki Stirlinga; trycznej i ciep∏a w uk∏adach rozdzielonych. 8) ogniwa paliwowe; 1.2. Ustala si´ nast´pujàce typy urzàdzeƒ stosowa- 9) silniki parowe; nych w jednostkach kogeneracji: 10) organiczny obieg Rankine’a; 1) uk∏ad gazowo-parowy z odzyskiem ciep∏a; 11) pozosta∏e rodzaje technologii pracujàcych wkoge- 2) turbina parowa przeciwpr´˝na; neracji.

1.3. WartoÊç Êredniorocznej sprawnoÊci granicznej 2) dla jednostek kogeneracji bez ubytku mocy elekwytwarzania energii elektrycznej i ciep∏a ∏àcznie, trycznej, o których mowa w pkt 7.4: o której mowa w art. 3 pkt 36 ustawy, dla poszczególnych typów urzàdzeƒ kogeneracji, o których mowa w pkt 1.2, wynosi: 1) 75 % w jednostkach kogeneracji, o których mowa gdzie poszczególne symbole oznaczajà: w pkt 1.2 ppkt 2 i 4—8; η — sprawnoÊç wytwarzania energii elektrycznej ek poza procesem kogeneracji, o której mowa 2) 80 % w jednostkach kogeneracji, o których mowa w pkt 1.8 [w %] w pkt 1.2 ppkt 1 i 3. η — Êredniorocznà sprawnoÊç granicznà okreÊlonà gr stosownie do pkt 1.3 i 1.4 [w %] 1.4. W przypadku jednostki kogeneracji wytwarzajàcej energi´ wzespo∏ach urzàdzeƒ oró˝nej sprawno- β — wspó∏czynnik zmiany mocy, o którym mowa Êci granicznej przyjmuje si´ wartoÊç najwy˝szej w pkt 7.1 [w GJ/GJ]. sprawnoÊci granicznej obowiàzujàcej dla typów urzàdzeƒ kogeneracji wyst´pujàcych w tej jednostce. 1.8. SprawnoÊç wytwarzania energii elektrycznej poza procesem kogeneracji w jednostce kogeneracji, 1.5. W przypadku gdy Êrednioroczna sprawnoÊç oznaczonà symbolem „η ”, októrym mowa wpkt 1.7, ek ogólna obliczona stosownie do § 4 ust. 1 rozporzàdze- i wyra˝onà w procentach, dla okresów sprawozdawnia osiàga lub przekracza wartoÊç granicznà okreÊlonà czych, wyznacza si´ wed∏ug wzorów: w pkt 1.3 i 1.4 dla danej jednostki kogeneracji, przyj- 1) dla jednostek kogeneracji z ubytkiem mocy elekmuje si´, ˝e nie wyst´puje wytwarzanie energii elektrycznej, o których mowa w pkt 7.2: trycznej poza procesem kogeneracji, a iloÊç energii elektrycznej wytworzonej w kogeneracji w okresie sprawozdawczym, októrym mowa wpkt 1.9, jest równa ca∏kowitej iloÊci energii elektrycznej brutto wytworzonej w jednostce kogeneracji w tym okresie. 2) dla jednostek kogeneracji bez ubytku mocy elektrycznej, o których mowa w pkt 7.4: 1.6. W przypadku gdy Êrednioroczna sprawnoÊç ogólna obliczona na podstawie przepisu § 4 ust. 1 rozporzàdzenia nie osiàga wartoÊci granicznej okreÊlonej w pkt 1.3 i 1.4 dla danej jednostki kogeneracji oraz dla jednostek, o których mowa w pkt 1.2 ppkt 9—11, gdzie poszczególne symbole oznaczajà: iloÊç energii elektrycznej wytworzonej w kogeneracji w okresie sprawozdawczym oblicza si´ wed∏ug A — ca∏kowità iloÊç energii elektrycznej brutto, b wzoru: o której mowa w § 4 ust. 1 rozporzàdzenia [w MWh] Q — iloÊç ciep∏a u˝ytkowego wkogeneracji, októuq rej mowa w § 4 ust. 1 rozporzàdzenia [w GJ] Q — iloÊç energii chemicznej zawartej w paliwach b gdzie poszczególne symbole oznaczajà: zu˝ytych w jednostce kogeneracji, o której mowa w § 4 ust. 1 rozporzàdzenia [w GJ] C — wspó∏czynnik okreÊlajàcy stosunek energii elektrycznej zkogeneracji do ciep∏a u˝ytkowe- Q — iloÊç energii chemicznej zawartej w paliwach bck go w kogeneracji [w GJ/GJ] z których zosta∏o wytworzone ciep∏o u˝ytkowe w jednostce kogeneracji poza procesem Q — iloÊç ciep∏a u˝ytkowego wytworzonego w kouq kogeneracji, o której mowa w § 4 ust. 1 rozgeneracji, o którym mowa w § 4 ust. 4 rozpoporzàdzenia [w GJ] rzàdzenia [w GJ]. β — wspó∏czynnik zmiany mocy, o którym mowa w pkt 7.1 [w GJ/GJ]. 1.7. WartoÊç wspó∏czynnika okreÊlajàcego stosunek energii elektrycznej z kogeneracji do ciep∏a u˝yt- 1.9. Okres sprawozdawczy dotyczy okresu pracy, kowego w kogeneracji, oznaczonego symbolem „C” rozruchów i postojów jednostki kogeneracji i mo˝e i wyra˝onego w GJ/GJ, o którym mowa w pkt 1.6, dla obejmowaç: okresów sprawozdawczych, wyznacza si´ na podstawie rzeczywistych parametrów technologicznych jed- 1) dany rok kalendarzowy, w szczególnoÊci, w celu nostki kogeneracji, wed∏ug wzorów: wype∏nienia obowiàzku, o którym mowa w art. 9a ust. 8 ustawy; 1) dla jednostek kogeneracji z ubytkiem mocy elektrycznej, o których mowa w pkt 7.2: 2) jeden lub kilka kolejno nast´pujàcych po sobie pe∏- nych miesi´cy danego roku kalendarzowego. W takim przypadku dane iloÊciowe podaje si´ ∏àcznie za ca∏y okres sprawozdawczy i w podziale na poszczególne miesiàce tego okresu.

II. Wymagania dotyczàce przeprowadzania pomiarów mocà oznaczonych urzàdzeƒ pomiarowo-rozliczeenergii niowych, przy czym za oznaczone uwa˝a si´ w∏a- Êciwe do danego rodzaju pomiaru urzàdzenia, 2.1. Obliczajàc iloÊç energii elektrycznej wytwo- oznakowane wsposób zgodny zprzepisami omiarzonej w wysokosprawnej kogeneracji, o której mo- rach oraz umo˝liwiajàcy ich jednoznacznà identywa w § 6 ust. 1 rozporzàdzenia, oraz oszcz´dnoÊci fikacj´; energii pierwotnej, o której mowa w § 7 ust. 1 rozporzàdzenia, nale˝y zapewniç wymaganà dok∏adnoÊç 2) iloÊç paliwa wprowadzonego do jednostki kogenepomiarów wartoÊci wielkoÊci fizycznych b´dàcych racji mierzy si´, dokonujàc pomiaru masowego danymi wejÊciowymi do algorytmów obliczenio- lub pomiaru obj´toÊciowego dla paliw p∏ynnych wych, zgodnie z wymaganiami okreÊlonymi w prze- i gazowych; pisach o miarach. Na granicy bilansowej jednostki kogeneracji lub wyodr´bnionego zespo∏u urzàdzeƒ 3) iloÊç ciep∏a zawartego w parze wprowadzonej do jednostki kogeneracji i wyprowadzonej z niej, wchodzàcych w jej sk∏ad powinny byç mierzone atak˝e iloÊç ciep∏a zawartego wwodzie uzupe∏niai monitorowane wszystkie strumienie paliw i energii jàcej mierzy si´ na granicy bilansowej jednostki wprowadzane do jednostki kogeneracji oraz energii kogeneracji lub wyodr´bnionego zespo∏u urzàelektrycznej i ciep∏a u˝ytkowego wyprowadzanych dzeƒ wchodzàcych w jej sk∏ad; entalpia w∏aÊciwa poza t´ jednostk´ w danym okresie sprawozdawdla zmierzonego ciÊnienia i temperatury pary poczym. winna byç wyznaczana z wykorzystaniem tablic parowych lub wykresów pary, które posiadajà po- 2.2. Dla jednostki kogeneracji na ma∏à skal´: ziom odniesienia 0 °C i 1013 hPa; 1) która nie jest wyposa˝ona wurzàdzenia do odpro- 4) iloÊç ciep∏a u˝ytkowego zu˝ywanego w jednostce wadzenia ciep∏a odpadowego i charakteryzuje si´ kogeneracji na jej potrzeby mierzy si´ za pomocà sta∏ym stosunkiem iloÊci energii elektrycznej do zainstalowanych przyrzàdów pomiarowych; je˝eli ciep∏a u˝ytkowego, we wszystkich warunkach eksprzyrzàdy pomiarowe nie zosta∏y zainstalowane ploatacyjnych, dopuszcza si´ tylko pomiar iloÊci lub sà nieodpowiednie, dopuszcza si´ okreÊlanie energii elektrycznej wyprowadzanej poza jednostiloÊci przep∏ywu ciep∏a na podstawie metody pok´ kogeneracji; nie jest konieczny pomiar ciep∏a Êredniej; u˝ytkowego i zu˝ycia paliw; 5) iloÊç energii elektrycznej brutto z generatorów 2) wyposa˝onej w urzàdzenia do odprowadzania cieo mocy znamionowej 1 MVA i wy˝szej mierzy si´ p∏a odpadowego lub dla której stosunek iloÊci za pomocà przyrzàdów pomiarowych klasy nie energii elektrycznej do ciep∏a nie jest sta∏y we gorszej ni˝ 0,5 lub C, a iloÊç energii elektrycznej wszystkich warunkach eksploatacyjnych, wykonubrutto z generatorów o mocy znamionowej ponije si´ pomiar iloÊci energii elektrycznej, ciep∏a ˝ej 1 MVA za pomocà przyrzàdów pomiarowych u˝ytkowego i zu˝ycia paliw. klasy nie gorszej ni˝ 1 lub B; 2.3. Dla jednostki mikrokogeneracji wielkoÊci, 6) wspó∏czynnik zmiany mocy, o którym mowa o których mowa w pkt 2.1, mogà byç okreÊlane na w pkt 7.1, mierzy si´ dla ró˝nych stanów pracy podstawie wartoÊci okreÊlonych wdokumentacji techjednostki kogeneracji, oddzielnie dla ka˝dego strunicznej urzàdzeƒ wchodzàcych w sk∏ad tej jednostki. mienia energii wyprowadzonej lub doprowadzo- Obliczenia mogà byç wykonywane na podstawie wy- nej do jednostki kogeneracji, za pomocà jednogoników testów urzàdzeƒ, potwierdzonych certyfikatem dzinnych testów wykonywanych w warunkach wydanym przez kompetentnà i niezale˝nà jednostk´ maksymalnie zbli˝onych do warunków projektocertyfikujàcà. wych; 2.4. Pomiary, o których mowa w pkt 2.1, powinny 7) iloÊç paliwa wprowadzonego do urzàdzeƒ spalabyç wykonywane zwykorzystaniem uk∏adów lub przy- nia pomocniczego i uzupe∏niajàcego oraz produkrzàdów pomiarowych spe∏niajàcych wymagania okreÊ- cj´ ciep∏a u˝ytkowego i energii elektrycznej w wylone wprzepisach omiarach, awprzypadku gdy prze- niku tego spalania mierzy si´ oddzielnie za pomopisy te nie okreÊli∏y wymagaƒ, stosuje si´ wymagania cà odpowiednich testów; okreÊlone w normach dotyczàcych tych uk∏adów lub przyrzàdów. Wprzypadku gdy wyniki pomiarów doko- 8) sprawnoÊç urzàdzeƒ spalania pomocniczego iuzunywane za pomocà przyrzàdu pomiarowego sà uzna- pe∏niajàcego mierzy si´ za pomocà jednogodzinwane za podstaw´ transakcji handlowych lub op∏at nych testów, przy pe∏nym oraz cz´Êciowym obciàpodatkowych, to taki przyrzàd uznaje si´ za spe∏niajà- ˝eniu palnika, przeprowadzonych w warunkach cy wymagania. maksymalnie zbli˝onych do warunków projektowych. 2.5. Pomiary wielkoÊci fizycznych, októrych mowa w pkt 2.1, dokonuje si´ w nast´pujàcy sposób: 2.6. Procedury stosowane do próbkowania paliwa i ustalania jego wartoÊci opa∏owej okreÊlajà w∏a- 1) pomiary energii, przep∏ywu, ciÊnienia, temperatu- Êciwe normy. Poszczególne wartoÊci opa∏owe obory oraz momentu obrotowego wykonuje si´ za po- wiàzujà tylko dla danej dostawy paliwa albo partii

paliwa, zu˝ytej lub dostarczonej jednorazowo lub witej iloÊci energii chemicznej paliw, o których mowa w sposób ciàg∏y, dla której próbki paliwa sà repre- w pkt 6.1. zentatywne. 3.3. Pomocnicze turbiny parowe s∏u˝àce do nap´- III. OkreÊlanie granicy bilansowej i schemat jednostki du pomp lub spr´˝arek, dostarczajàcych ciep∏o do odkogeneracji biorcy lub energi´ wykorzystywanà do nap´du urzàdzeƒ w∏àcza si´ w granic´ bilansowà jednostki koge- 3.1. Dla jednostki kogeneracji nale˝y okreÊliç gra- neracji, aenergi´ elektrycznà lub mechanicznà wytwanic´ bilansowà wokó∏ procesu kogeneracji, obejmujà- rzanà przez te turbiny zalicza si´ do energii wyprowacà wszystkie urzàdzenia bioràce udzia∏ w tym proce- dzonej z tej jednostki. sie i urzàdzenia towarzyszàce s∏u˝àce do odzyskiwania ciep∏a, oraz przedstawiç schemat jednostki koge- 3.4. W uk∏adach gazowo-parowych po∏àczone neracji. Schemat ten powinien zawieraç g∏ówne ele- szeregowo urzàdzenia przetwarzajàce energi´ chementy znajdujàce si´ wewnàtrz granicy bilansowej micznà paliw w energi´ elektrycznà, mechanicznà jednostki kogeneracji, ich wzajemne po∏àczenia, lub ciep∏o, gdzie ciep∏o ze spalin turbiny gazowej jest atak˝e miejsca wprowadzenia paliw iinnych strumie- wykorzystane do produkcji pary zasilajàcej turbin´ ni energii oraz miejsca wyprowadzenia energii elek- parowà, nie mogà byç traktowane rozdzielnie, nawet trycznej i ciep∏a u˝ytkowego (pary, goràcej wody je˝eli turbina parowa jest zlokalizowana w innym i spalin). Przyrzàdy pomiarowe strumieni energii po- miejscu. winny byç umieszczone na granicy bilansowej jednostki kogeneracji lub wyodr´bnionego zespo∏u urzà- 3.5. G∏ówne urzàdzenia i przyrzàdy pomiarowe dzeƒ wchodzàcych w jej sk∏ad i zaznaczone na sche- przedstawione na schemacie jednostki kogeneracji macie. powinny byç opisane za pomocà prostych oznaczeƒ, sk∏adajàcych si´ zprzedrostka oznaczajàcego typ inu- 3.2. W granicy bilansowej jednostki kogeneracji mer urzàdzenia oraz zamieszczonego wnawiasie przypowinno si´ umieszczaç tylko te urzàdzenia do wytwa- rostka oznaczajàcego podtyp urzàdzenia, np.: TP1 (K), rzania ciep∏a u˝ytkowego lub energii elektrycznej, któ- TP2 (U/K), ST1 (G), ST2 (DP), M1 (FcS), M2 (TR). Oznare biorà udzia∏ w procesie kogeneracji. W przypadku czenia zawiera tabela nr 1. Do oznaczenia odbiorcy gdy jednostka kogeneracji wyposa˝ona jest w urzà- ciep∏a stosuje si´ oznaczenie OC. Strumienie doprodzenia, które umo˝liwiajà oddzielne wytwarzanie wadzane do jednostki kogeneracji oraz wyjÊcia energii energii elektrycznej lub ciep∏a u˝ytkowego, wytwarza- elektrycznej i ciep∏a u˝ytkowego powinny byç jednonie takie powinno byç odliczone od ca∏kowitej produk- znacznie opisane izawieraç informacj´ oprzep∏ywajàcji wjednostce kogeneracji, aenergia chemiczna zu˝y- cym medium, awprzypadku pary igoràcej wody takta na jej wytworzenie powinna byç odliczona od ca∏ko- ˝e robocze ciÊnienie i temperatur´. Tabela nr 1 Skróty oznaczeƒ

IV. OkreÊlanie iloÊci energii elektrycznej wytworzonej A = A – A bk b bq w jednostce kogeneracji gdzie poszczególne symbole oznaczajà: 4.1. IloÊç energii mechanicznej, o której mowa w§ 4 ust. 3 rozporzàdzenia, wytworzonej wjednostce A — ca∏kowita iloÊç energii elektrycznej brutto, októb kogeneracji w okresie sprawozdawczym, okreÊla si´, rej mowa w§ 4 ust. 1 rozporzàdzenia [wMWh] dokonujàc pomiaru za pomocà miernika momentu obrotowego. Dopuszcza si´ okreÊlanie iloÊci energii me- A bq — iloÊç energii elektrycznej zkogeneracji, októrej chanicznej na podstawie bilansu energii nap´dzanego mowa w§ 7 ust. 3 rozporzàdzenia [wMWh]. urzàdzenia lub, je˝eli jest to niemo˝liwe, na podstawie bilansu ca∏ego silnika. V. OkreÊlanie iloÊci ciep∏a u˝ytkowego wytworzonego w kogeneracji w jednostce kogeneracji 4.2. Wprzypadku trudnoÊci zwykonaniem pomiaru energii wykorzystywanej do nap´du urzàdzeƒ, o któ- 5.1. IloÊç ciep∏a u˝ytkowego w kogeneracji, oznarych mowa wpkt 3.3, dopuszcza si´ wykorzystanie wy- czonà symbolem „Q ”, o którym mowa w § 4 ust. 1 uq ników przeprowadzonych badaƒ testowych tych urzà- rozporzàdzenia, i wyra˝onà w GJ, wytworzonà w jeddzeƒ lub danych projektowych producenta, z uwzgl´d- nostce kogeneracji w okresie sprawozdawczym, okrenieniem aktualnego stanu technicznego urzàdzenia. Êla si´ na podstawie pomiarów dokonanych za pomocà oznaczonych urzàdzeƒ pomiarowo-rozliczeniowych 4.3. Moc mechaniczna stosowana do nap´du urzà- i oblicza wed∏ug wzoru: dzeƒ pomocniczych jednostki kogeneracji, takich jak: Q = Q – Q 1) pompy wody zasilajàcej kocio∏ nap´dzane turbinà uq u uk parowà, gdzie poszczególne symbole oznaczajà: 2) pompy wody ch∏odzàcej, Q — iloÊç ciep∏a u˝ytkowego wytworzonego wjed- 3) pompy kondensatu, u nostce kogeneracji [w GJ] 4) wentylatory ispr´˝arki powietrza technologicznego Q — iloÊç ciep∏a u˝ytkowego wytworzonego wjeduk — dla których alternatywny nap´d stanowi silnik nostce kogeneracji poza procesem kogeneraelektryczny, mo˝e byç zaliczona do wyjÊciowej ener- cji [w GJ]. gii mechanicznej tej jednostki kogeneracji. 5.2. IloÊç ciep∏a u˝ytkowego wytworzonego w jed- 4.4. IloÊç energii elektrycznej wytworzonej w jed- nostce kogeneracji, oznaczonà symbolem „Q ”, októu nostce kogeneracji poza procesem kogeneracji wy- rym mowa w pkt 5.1, i wyra˝onà w GJ, oblicza si´ jaznacza si´ w przypadku, gdy Êrednioroczna spraw- ko ca∏kowità iloÊç ciep∏a u˝ytkowego wytworzonego noÊç ogólna obliczona stosownie do § 4 ust. 1 rozpo- w tej jednostce w okresie sprawozdawczym, przeznarzàdzenia jest ni˝sza ni˝ sprawnoÊç graniczna dla da- czonego do ogrzewania budynków i przygotowania nej jednostki kogeneracji okreÊlona w sposób, o któ- ciep∏ej wody u˝ytkowej, do wytwarzania ch∏odu, do rym mowa w pkt 1.3 i 1.4. IloÊç tej energii oznaczonà przemys∏owych procesów technologicznych lub dla symbolem „A ”, w okresie sprawozdawczym, obli- obiektów wykorzystywanych do produkcji rolnej, robk cza si´ wed∏ug wzoru: Êlinnej lub zwierz´cej, dostarczanego w postaci:

1) pary oró˝nych poziomach ciÊnienia itemperatury; 6.2. W przypadku stosowania jednostek obj´toÊci w takim przypadku iloÊç ciep∏a u˝ytkowego, dla nale˝y zastosowaç przeliczenie w celu uwzgl´dnienia ka˝dego poziomu, okreÊla si´ na podstawie ental- ró˝nic ciÊnienia itemperatury, wjakich dzia∏a urzàdzepii w∏aÊciwej pary, zgodnie z pkt 5.4; nie pomiarowe, astandardowymi warunkami, dla których okreÊlono wartoÊç opa∏owà dla odpowiednich 2) goràcej wody lub oleju grzewczego; rodzajów paliw. 3) gazów spalinowych. 6.3. Miejsca pomiaru iloÊci paliw oraz wielkoÊci niezb´dnych do okreÊlenia iloÊci energii chemicznej 5.3. W przypadku jednostki kogeneracji, która wytych paliw powinny byç zaznaczone na schemacie jedkorzystuje proces technologiczny do produkcji bioganostki kogeneracji, o którym mowa w pkt 3.1. zu, maksymalnie 50 % ciep∏a u˝ytego wtym celu mo- ˝e byç zaliczone jako ciep∏o u˝ytkowe. 6.4. IloÊç poszczególnych rodzajów paliw zu˝ywa- 5.4. Do iloÊci ciep∏a u˝ytkowego wytworzonego nych w jednostce kogeneracji w okresie sprawozdawwjednostce kogeneracji wpostaci pary, októrym mo- czym, oznaczonà symbolem „B”, okreÊla si´, za powa w pkt 5.2 ppkt 1, zalicza si´ ca∏kowità iloÊç energii mocà oznaczonych urzàdzeƒ pomiarowo-rozliczeniopary opuszczajàcej granice bilansowe, niepomniejszo- wych, jako ca∏kowità iloÊç spalonego paliwa, bez nà oiloÊç energii zawartej wkondensacie powrotnym uwzgl´dniania poÊredniego etapu jego sk∏adowania pary dostarczanej odbiorcom. lub z uwzgl´dnieniem poÊredniego etapu sk∏adowania paliwa przed jego spaleniem w instalacji, wed∏ug 5.5. Zu˝ycie ciep∏a na potrzeby w∏asne jednostki wzoru: kogeneracji nie mo˝e byç zaliczone do energii wyprowadzanej z jednostki, z wyjàtkiem ciep∏a zu˝ytego do B = B + (B – B ) – B z s e o ogrzewania budynków i przygotowania ciep∏ej wody u˝ytkowej, które w przeciwnym razie by∏oby dostargdzie poszczególne symbole oznaczajà: czone z innych êróde∏. B — iloÊç paliwa dostarczonego do êród∏a energii z 5.6. Wprzypadku gdy wjednostce kogeneracji jest z jednostkà kogeneracyjnà w danym okresie wytwarzane ciep∏o u˝ytkowe poza procesem kogene- B — iloÊç paliwa zu˝ytego do innych celów (transracji, oznaczone symbolem „Q ”, o którym mowa o uk port lub sprzeda˝) w danym okresie w pkt 5.1, i wyra˝one w GJ, wyznacza si´ iloÊç tego ciep∏a w okresie sprawozdawczym, obliczonà jako su- B — zapas paliwa na poczàtku danego okresu okreÊs ma wszystkich strumieni ciep∏a u˝ytkowego wytwo- lany na podstawie obmiaru geodezyjnego rzonego w jednostce kogeneracji poza procesem kogeneracji, w szczególnoÊci z uwzgl´dnieniem: B — zapas paliwa na koƒcu danego okresu okreÊlae ny na podstawie obmiaru geodezyjnego 1) upustu pary Êwie˝ej przed turbinà; 6.5. W przypadku gdy iloÊç energii chemicznej za- 2) kot∏ów parowych bez zainstalowanych za nimi turwartej w paliwach wyznaczona metodà bezpoÊrednià bin parowych; jest rozdzielana na poszczególne urzàdzenia wchodzàce w sk∏ad danego êród∏a energii proporcjonalnie do 3) kot∏ów odzysknicowych z pomocniczym lub uzujej zu˝ycia — okreÊlonego metodà poÊrednià — stosupe∏niajàcym spalaniem bez zainstalowanych za nije si´ metodyk´ obliczania zu˝ycia paliwa okreÊlonà mi turbin parowych. we w∏aÊciwej normie. VI. OkreÊlanie iloÊci energii chemicznej zawartej w paliwach zu˝ytych w jednostce kogeneracji 6.6. Wprzypadku gdy wjednostce kogeneracji jest spalane kilka rodzajów paliw, a iloÊç energii chemicz- 6.1. IloÊç energii chemicznej, oznaczonà symbo- nej jednego z tych paliw nie mo˝e byç wyznaczona lem „Q ”, o której mowa w § 4 ust. 1 rozporzàdzenia, metodà bezpoÊrednià z wystarczajàcà dok∏adnoÊcià, b wyra˝onà w GJ, zu˝ytà w jednostce kogeneracji brakujàcà iloÊç energii chemicznej mo˝na wyznaczyç wokresie sprawozdawczym, okreÊla si´ jako sum´ ilo- na podstawie bilansu energii, odejmujàc od ca∏kowitej Êci energii chemicznych wszystkich wprowadzonych iloÊci energii chemicznej zu˝ytej wdanej jednostce sudo tej jednostki paliw, okreÊlonà wed∏ug wzoru: m´ iloÊci zu˝ytych energii chemicznych pozosta∏ych paliw, wyznaczanych metodà bezpoÊrednià. IloÊç ca∏- kowitej energii chemicznej we wszystkich zu˝ytych paliwach w jednostce kogeneracji wyznacza si´ metodà poÊrednià, mierzàc iloÊç otrzymywanych: energii elekgdzie poszczególne symbole oznaczajà: trycznej oraz ciep∏a u˝ytkowego wpostaci pary lub goràcej wody. B — iloÊç zu˝ytego j-tego paliwa [w t lub w m3] j Q — wartoÊç opa∏owa zu˝ytego j-tego paliwa rj 6.7. Dopuszcza si´ stosowanie metod poÊrednich [w kJ/kg lub w kJ/m3] do wyznaczania energii chemicznej spalanych paliw, n — iloÊç rodzajów paliw wprowadzanych do jed- gdy pomiar bezpoÊredni jest mniej dok∏adny lub ponostki kogeneracji. woduje zbyt wysokie koszty ze wzgl´du na niedok∏ad-

ny pomiar strumienia masowego paliwa, jego zmiennà wartoÊç opa∏owà lub g´stoÊç oraz w przypadku niejednorodnych paliw zawierajàcych frakcje posiadajàce ziarna du˝ych rozmiarów lub trudnoÊci z poborem reprezentatywnych próbek. gdzie poszczególne symbole oznaczajà: Q — iloÊç energii wprowadzonej w parze do jed- 6.8. Je˝eli cz´Êç energii chemicznej paliwa zu˝ywanostki kogeneracji [w GJ] nego wjednostce kogeneracji jest odzyskiwana wpostaci zwiàzków chemicznych i wprowadzana ponow- β — Êredni wspó∏czynnik zmiany mocy, o którym nie do tej jednostki, t´ cz´Êç energii odlicza si´ od ca∏- mowa w pkt 7.1 [w GJ/GJ] kowitej iloÊci energii chemicznej, o której mowa wpkt 6.1, przed obliczeniem Êredniorocznej sprawno- η — sprawnoÊç wytwarzania energii elektrycznej ek Êci ogólnej. poza procesem kogeneracji, o której mowa w pkt 1.8 [w %] 6.9. Równowa˝nik paliwowy, oznaczony symbo- η — sprawnoÊç kot∏a jednostki kogeneracji [w %]. lem „Q ” iwyra˝ony wGJ, okreÊla si´ wed∏ug wzoru: k br 6.12. Wprzypadku gdy wnast´pstwie spalania pomocniczego z doprowadzeniem dodatkowego powietrza lub spalania uzupe∏niajàcego bez doprowadzenia dodatkowego powietrza: gdzie poszczególne symbole oznaczajà: 1) odbywa si´ dalszy proces kogeneracji, wówczas iloÊç energii dodatkowego paliwa nale˝y doliczyç Q i — iloÊç energii wprowadzonej do jednostki koge- do iloÊci energii chemicznej paliw zu˝ytych w jedneracji z innych procesów dla i-tego strumienostce kogeneracji, o których mowa w pkt 6.1; nia energii [w GJ] β — Êredni wspó∏czynnik zmiany mocy, o którym 2) w dalszym ciàgu technologicznym, po procesie i mowa wpkt 7.1, który wyznacza si´ oddzielnie spalania, nie zachodzi dalszy proces kogeneracji, dla ka˝dego i-tego strumienia energii wprowa- wówczas spalanie to jest uznawane za wytwarzadzonej do jednostki kogeneracji z innych pro- nie ciep∏a u˝ytkowego poza procesem kogeneracesów [w GJ/GJ] cji, o którym mowa w pkt 5.6, uzyskane w wyniku spalania pomocniczego lub uzupe∏niajàcego. IloÊç η ek — p sp o r z a a w p n r o o Ê c ç e s w em yt w k a o r g za e n n i e a r a e c n ji e , r o gii k t e ó l r e e k j t r m yc o zn w e a j ciep∏a u˝ytkowego, oznaczona symbolem „Q uk ”, oblicza si´ wed∏ug wzoru: w pkt 1.8 [w %] Q = Q · η ·10–2 n — iloÊç strumieni energii wprowadzanych do uk bck ck jednostki kogeneracji. gdzie poszczególne symbole oznaczajà: 6.10. Równowa˝nik paliwowy nale˝y wyznaczyç dla energii wprowadzonej do jednostki kogeneracji zinnych Q bck — iloÊç energii chemicznej zu˝ytej do wyprocesów, zu˝ytej do wytwarzania energii elektrycznej twarzania tak uzyskanego ciep∏a u˝ytkolub mechanicznej i ciep∏a u˝ytkowego w tej jednostce. wego [w GJ] Energia ta mo˝e byç wprowadzona w postaci: η — sprawnoÊç wytwarzania ciep∏a poza prock cesem kogeneracji [w %]. 1) pary lub goràcej wody z dowolnej instalacji, przy czym strumienie energii pary lub wody, które sà cz´Êciowo lub w ca∏oÊci sprzedawane ponow- 6.13. W przypadku gdy w jednostce kogeneracji nie bez wykorzystania w kogeneracji, umiesz- mo˝e byç wytwarzane ciep∏o u˝ytkowe poza procecza si´ poza granicà bilansowà jednostki kogene- sem kogeneracji, okreÊla si´ iloÊç energii chemicznej racji; paliw zu˝ytych do wytworzenia ciep∏a, wyznaczonà jako sum´ wszystkich strumieni energii chemicznej pa- 2) goràcego gazu z gazów procesu wysokotempera- liw zu˝ytych do wytwarzania tego ciep∏a w okresie turowego, wytwarzanych w wyniku reakcji che- sprawozdawczym. micznych zachodzàcych podczas spalania paliwa wpiecach reakcyjnych lub wytwarzanych podczas 6.14. IloÊç energii chemicznej paliw zu˝ytych, egzotermicznych reakcji chemicznych. w okresie sprawozdawczym, w jednostce kogeneracji do wytworzenia energii elektrycznej poza procesem 6.11. W szczególnym przypadku, gdy para wpro- kogeneracji, oznaczonà symbolem „Q ” i wyra˝onà bek wadzana do jednostki kogeneracji ma takie same pa- w GJ, oblicza si´ wed∏ug wzoru: rametry jak para Êwie˝a wytwarzana przez t´ jednostk´, równowa˝nik paliwowy, oznaczony symbolem „Q ”, mo˝na okreÊliç z wykorzystaniem sprawnoÊci br kot∏a tej jednostki wed∏ug wzoru:

gdzie poszczególne symbole oznaczajà: nie wspó∏czynniki zmiany mocy, oznaczone symbolem „β”, powinny byç wyznaczone jako Êrednia wa˝o- A — iloÊç energii elektrycznej wytworzonej w jedbk na dla wszystkich poziomów ciÊnienia, proporcjonalnostce kogeneracji poza procesem kogeneranie do ciep∏a u˝ytkowego pobieranego zupustów, wecji, o której mowa w pkt 4.4 [w MWh] d∏ug wzoru: η — sprawnoÊç wytwarzania energii elektrycznej ek poza procesem kogeneracji, o której mowa w pkt 1.8 [w %]. VII. Wspó∏czynniki zmiany mocy wjednostce kogeneracji 7.1. Wspó∏czynniki zmiany mocy w jednostce kogdzie poszczególne symbole oznaczajà: generacji okreÊlajà zmian´ iloÊci energii elektrycznej lub mechanicznej wyprodukowanej w jednostce, β — wspó∏czynnik zmiany mocy dla i-tego strui wokresie sprawozdawczym, zzachowaniem sta∏ej ilo- mienia energii wyprowadzonej z jednostki Êci energii chemicznej paliw wprowadzanych do jed- kogeneracji [w GJ/GJ]; nostki kogeneracji, o której mowa w pkt 6.1. Zmiana mocy mo˝e nast´powaç w przypadku: Q — iloÊç ciep∏a u˝ytkowego w kogeneracji wyuqi tworzonego dla i-tego strumienia energii wy- 1) zmniejszenia iloÊci energii elektrycznej spowodo- prowadzonej z jednostki kogeneracji [w GJ]; wanego poborem cz´Êci pary do produkcji ciep∏a m — iloÊç strumieni energii wyprowadzonych u˝ytkowego; z jednostki kogeneracji. 2) zwi´kszenia iloÊci energii elektrycznej spowodowanego wprowadzeniem do jednostki kogeneracji 7.4. Jednostkami kogeneracji bez ubytku mocy energii wpostaci, októrej mowa wpkt 6.10, zpro- elektrycznej, dla których wspó∏czynnik zmiany mocy cesów zewn´trznych w stosunku do jednostki ko- jest równy zero, sà jednostki, w których, przy zachogeneracji. waniu sta∏ej iloÊci energii chemicznej doprowadzanych paliw, o której mowa w pkt 6.1, iloÊç wytwarzanej energii elektrycznej pozostaje na sta∏ym poziomie, 7.2. Jednostkami kogeneracji z ubytkiem mocy pomimo: elektrycznej sà jednostki kogeneracji, w których wzrost iloÊci wytwarzanego ciep∏a u˝ytkowego nast´- 1) doprowadzenia dodatkowej energii, o której mopuje kosztem obni˝enia produkcji energii elektrycznej, wa w pkt 6.10; przy zachowaniu sta∏ej iloÊci energii chemicznej paliw wprowadzanych do jednostki kogeneracji, o której 2) wzrostu produkcji ciep∏a u˝ytkowego, w szczególmowa wpkt 6.1. Przyk∏adowo — wjednostkach koge- noÊci w turbinach parowych przeciwpr´˝nych, neracji z turbinà parowà kondensacyjnà, upustowo- ogniwach paliwowych, turbinach gazowych z ko- -kondensacyjnà lub upustowo-przeciwpr´˝nà, w któ- t∏em odzysknicowym i silnikach spalinowych. rych cz´Êç pary przep∏ywa do skraplacza. 7.5. Wspó∏czynniki zmiany mocy wyznacza si´ na 7.3. W przypadku gdy w danej jednostce kogene- podstawie aktualnej charakterystyki techniczno-ruracji wyst´puje wi´cej ni˝ jedno ciÊnienie pary upusto- chowej wyznaczonej na podstawie pomiarów dokonywej lub pary zasilajàcej procesy technologiczne, Êred- wanych w danej jednostce kogeneracji. Za∏àcznik nr 2 REFERENCYJNE WARTOÂCI SPRAWNOÂCI DLA WYTWARZANIA ROZDZIELONEGO ENERGII ELEKTRYCZNEJ I CIEP¸A U˚YTKOWEGO I. Referencyjne wartoÊci sprawnoÊci dla wytwarzania 1.2. Zharmonizowane referencyjne wartoÊci sprawrozdzielonego energii elektrycznej noÊci sà okreÊlone dla nast´pujàcych warunków: 1) temperatury otoczenia 15 °C; 1.1. Referencyjne wartoÊci sprawnoÊci dla wytwa- 2) ciÊnienia atmosferycznego 1013 hPa; rzania rozdzielonego energii elektrycznej iciep∏a u˝yt- 3) wilgotnoÊci wzgl´dnej 60 %. kowego, o których mowa w § 7 ust. 1 rozporzàdzenia, wyznacza si´ dla okresu roku kalendarzowego, we- 1.3. Do wyznaczania referencyjnych wartoÊci d∏ug zharmonizowanych referencyjnych wartoÊci sprawnoÊci dla wytwarzania rozdzielonego energii sprawnoÊci, na podstawie rzeczywistych parametrów elektrycznej stosuje si´ zharmonizowane referencyjne i wielkoÊci dla jednostki kogeneracji w normalnych wartoÊci sprawnoÊci okreÊlone w tabeli nr 1, wyra˝owarunkach jej pracy. ne w procentach.

Tabela nr 1 Zharmonizowane referencyjne wartoÊci sprawnoÊci dla wytwarzania rozdzielonego energii elektrycznej, przyjmowane do obliczeƒ w latach 2006—2011

1.4. Dla jednostki kogeneracji, której eksploatacj´ 1.9. W przypadku gdy paliwo spalane w danej jedrozpocz´to wokresie ostatnich dziesi´ciu lat przed ro- nostce kogeneracji nie zosta∏o wymienione w tabeli kiem, dla którego ustala si´ referencyjnà wartoÊç nr 1, stosuje si´ dla tego paliwa zharmonizowane refesprawnoÊci dla wytwarzania rozdzielonego energii rencyjne wartoÊci sprawnoÊci odpowiadajàce paliwu elektrycznej, stosuje si´ zharmonizowane referencyj- onajbardziej zbli˝onych charakterystycznych cechach. ne wartoÊci sprawnoÊci okreÊlone wtabeli nr 1 dla ro- 1.10. Referencyjnà wartoÊç sprawnoÊci dla wytwaku rozpocz´cia eksploatacji tej jednostki. Rokiem rozrzania rozdzielonego energii elektrycznej nale˝y korygopocz´cia eksploatacji jednostki kogeneracji jest rok kawaç wcelu dostosowania Êredniej rocznej temperatury lendarzowy, w którym rozpocz´to produkcj´ energii otoczenia, wynoszàcej dla warunków panujàcych wPolelektrycznej. sce 8 °C, do warunków, o których mowa w pkt 1.2, 1.5. Dla jednostki kogeneracji uruchomionej wokre- wnast´pujàcy sposób: sie poprzedzajàcym ostatnie dziesi´ç lat przed rokiem, 1) o 0,1 punktu procentowego obni˝enia sprawnoÊci dla którego ustala si´ referencyjnà wartoÊç sprawnoÊci za ka˝dy stopieƒ powy˝ej 15 °C; dla wytwarzania rozdzielonego energii elektrycznej, sto- 2) o0,1 punktu procentowego wzrostu sprawnoÊci za suje si´ zharmonizowane referencyjne wartoÊci sprawka˝dy stopieƒ poni˝ej 15 °C. noÊci okreÊlone wtabeli nr 1, dla roku rozpocz´cia eksploatacji odpowiadajàcego jednostce dziesi´cioletniej. 1.11. Referencyjnà wartoÊç sprawnoÊci, o której mowa wpkt 1.10, skorygowanà ze wzgl´du na tempe- 1.6. Wprzypadku gdy jednostka kogeneracji zosta- ratur´ otoczenia, oznaczonà symbolem „η ” i wy- ∏a zmodernizowana lub odbudowana, za rok rozpocz´- refe to ra˝onà w procentach, okreÊla si´ wed∏ug wzoru: cia eksploatacji przyjmuje si´ rok, w którym: η = η + 0,1 · (15 – t ) 1) dokonano modernizacji lub odbudowy jednostki refe to refe pal o kogeneracji, je˝eli wartoÊç inwestycji przewy˝szy- gdzie poszczególne symbole oznaczajà: ∏a 50 % nak∏adów inwestycyjnych na budow´ po- η — referencyjnà wartoÊç sprawnoÊci dla wyrefe pal równywalnej nowej jednostki kogeneracji; twarzania rozdzielonego energii elektrycznej, o której mowa w pkt 1.8 [w %] 2) rozpocz´to eksploatacj´ jednostki kogeneracji, je- ˝eli wartoÊç inwestycji nie przewy˝szy∏a 50 % na- t — Êrednià rocznà temperatur´ otoczenia, o k∏adów inwestycyjnych na budow´ porównywal- przyj´tà jako 8 °C. nej nowej jednostki kogeneracji. 1.12. Korekty referencyjnych wartoÊci sprawnoÊci, o których mowa w pkt 1.10, nie stosuje si´ dla ogniw 1.7. W przypadku gdy jednostka kogeneracji sk∏apaliwowych. da si´ z dwóch lub wi´cej jednostek kogeneracji, które zosta∏y zbudowane w ró˝nych latach, o ile jest to 1.13. Referencyjnà wartoÊç sprawnoÊci dla wytwamo˝liwe, ka˝da jednostka kogeneracji powinna byç rzania rozdzielonego energii elektrycznej, oznaczonà oceniana osobno. Je˝eli ocena ka˝dej jednostki koge- symbolem „η ” i wyra˝onà w procentach, koryguje refe neracji osobno jest niewykonalna, wówczas wiek ca∏e- si´ ze wzgl´du na straty sieciowe, z wykorzystaniem go uk∏adu okreÊla si´ jako Êrednià wa˝onà, liczonà na mno˝ników okreÊlonych wtabeli nr 2. Mno˝niki odnopodstawie udzia∏u inwestycji w latach rozpocz´cia szà si´ do poziomu napi´cia sieci elektroenergetyczeksploatacji poszczególnych jednostek kogeneracji. nych, do których oddawana jest energia z jednostki kogeneracji. Referencyjnà wartoÊç tej sprawnoÊci 1.8. W przypadku gdy w jednostce kogeneracji okreÊla si´ wed∏ug wzoru: spalane sà ró˝ne rodzaje paliw, referencyjnà wartoÊç sprawnoÊci dla rozdzielonej produkcji energii elektrycznej skorygowanà ze wzgl´du na ró˝norodnoÊç paliw, oznaczanà symbolem „η ” i wyra˝onà refe pal gdzie poszczególne symbole oznaczajà: w procentach, oblicza si´ wed∏ug wzoru: η — referencyjnà wartoÊç sprawnoÊci dla wyrefe to twarzania rozdzielonego energii elektrycznej, o której mowa w pkt 1.11 [w %] U — udzia∏ i-tego strumienia energii elektryczi nej na danym poziomie napi´cia, dla okregdzie poszczególne symbole oznaczajà: Êlonego profilu wykorzystania w ca∏kowi- U — udzia∏ energii chemicznej strumienia i-tego tym strumieniu energii elektrycznej z jedi rodzaju paliwa wca∏kowitej energii chemicz- nostki kogeneracji [w MWh/MWh] nej paliw, októrej mowa wpkt 6.1 za∏àcznika Z — wartoÊci mno˝ników dla i-tego strumienia i nr 1 do rozporzàdzenia, wprowadzonych do energii elektrycznej, okreÊlone wtabeli nr 2, jednostki kogeneracji [wGJ/GJ] wielkoÊci bezwymiarowe η — zharmonizowane referencyjne wartoÊci n — iloÊç strumieni energii elektrycznej w jedrefe Zi sprawnoÊci dla i-tego rodzaju paliwa spala- nostce kogeneracji. nego w jednostce kogeneracji, okreÊlone Mno˝niki okreÊlone wtabeli nr 2 nie majà zastosow tabeli nr 1 [w %] wania do drewna opa∏owego i odpadów drzewnych n — iloÊç strumieni energii chemicznej paliw oraz biogazu. Dla energii wytworzonej z tych paliw spalanych w jednostce kogeneracji. przyjmuje si´ wartoÊç mno˝nika równà jeden.

Tabela nr 2 WartoÊci mno˝ników korygujàcych ze wzgl´du na straty sieciowe II. Referencyjne wartoÊci sprawnoÊci dla wytwarza- znaczaç wed∏ug zharmonizowanych referencyjnych nia rozdzielonego ciep∏a u˝ytkowego wartoÊci sprawnoÊci, wyra˝onych wprocentach, okreÊlonych w tabeli nr 3. 2.1. Referencyjne wartoÊci sprawnoÊci dla wytwarzania rozdzielonego ciep∏a u˝ytkowego nale˝y wy- Tabela nr 3 Zharmonizowane referencyjne wartoÊci sprawnoÊci dla wytwarzania rozdzielonego ciep∏a u˝ytkowego

2.2. Referencyjne wartoÊci sprawnoÊci dla wytwa- symbolem „η ” iwyra˝anà wprocentach, nale˝y korefc rzania rozdzielonego ciep∏a u˝ytkowego z poszczegól- rygowaç ze wzgl´du na ró˝ne rodzaje paliw spalanych nych paliw, oznaczone symbolem „η ” i wyra˝one w jednostce kogeneracji, okreÊlone w tabeli nr 3 werefc R w procentach, koryguje si´, ze wzgl´du na ró˝ne ro- d∏ug wzoru: dzaje ciep∏a u˝ytkowego okreÊlone w tabeli nr 3, i oblicza wed∏ug wzoru: gdzie poszczególne symbole oznaczajà: U — udzia∏ energii chemicznej strumienia i-tego gdzie poszczególne symbole oznaczajà: qbi rodzaju paliwa wca∏kowitej energii chemicz- U — udzia∏ iloÊci ciep∏a u˝ytkowego i-tego ro- nej paliw, o której mowa w pkt 6.1 za∏àczniqui dzaju w ca∏kowitej iloÊci ciep∏a u˝ytkowe- ka nr 1 do rozporzàdzenia, wprowadzonych go, o którym mowa w pkt 5.2 za∏àcznika do jednostki kogeneracji [wGJ/GJ] nr 1 do rozporzàdzenia, wyprodukowane- η — referencyjne wartoÊci sprawnoÊci dla wygo w jednostce kogeneracji [w GJ/GJ] refc Ri twarzania rozdzielonego ciep∏a u˝ytkowego η — zharmonizowane referencyjne wartoÊci z i-tego paliwa, o których mowa w pkt 2.2 refc Zi sprawnoÊci dla wytwarzania rozdzielonego [w %] ciep∏a u˝ytkowego dla i-tego rodzaju ciep∏a n — iloÊç strumieni energii chemicznej paliw u˝ytkowego wjednostce kogeneracji, okreÊspalanych w jednostce kogeneracji. lone w tabeli nr 3 [w %] n — iloÊç rodzajów ciep∏a u˝ytkowego wypro- 2.4. Wprzypadku gdy paliwo spalane wdanej jeddukowanego w jednostce kogeneracji. nostce kogeneracji nie zosta∏o okreÊlone wtabeli nr 3, stosuje si´ dla tego paliwa zharmonizowane referen- 2.3. Referencyjnà wartoÊç sprawnoÊci dla wytwa- cyjne wartoÊci sprawnoÊci odpowiadajàce paliwu rzania rozdzielonego ciep∏a u˝ytkowego, oznaczanà onajbardziej zbli˝onych charakterystycznych cechach. 1315 ROZPORZÑDZENIE MINISTRA PRACY I POLITYKI SPO¸ECZNEJ1) z dnia 28 wrzeÊnia 2007 r. zmieniajàce rozporzàdzenie w sprawie zasad wynagradzania za prac´ i przyznawania innych Êwiadczeƒ zwiàzanych z pracà dla niektórych pracowników cywilnych wi´ziennictwa