Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 4 kwietnia 2006 r. w sprawie wprowadzenia programów zwalczania gruźlicy bydła, brucelozy bydła, gąbczastej encefalopatii bydła oraz wścieklizny

Wprowadza si´ na terytorium Rzeczypospoli- niku nr 4 do rozporzàdzenia. tej Polskiej program zwalczania:

Rozporzàdzenie wchodzi w˝ycie zdniem og∏oszenia. 1) gruêlicy byd∏a (Bovine tuberculosis), który jest okreÊlony w za∏àczniku nr 1 do rozporzàdzenia; Prezes Rady Ministrów: K. Marcinkiewicz

Nr 82 — 3798 — Poz. 572 Daty uzyskiwania przez poszczególne województwa statusu województwa urzędowo wolnego od gruźlicy są przedstawione w tabeli, która obrazuje status epizootyczny dla poszczególnych województw, odzwierciedlającej obecnie obowiązujący podział administracyjny Polski. Województwo Data uznania za wolne od gruźlicy 1 2 dolnośląskie 1975 r. kujawsko-pomorskie 1971r. lubelskie 1963 r. lubuskie 1973r. łódzkie 1969 r. małopolskie 1965 r. mazowieckie 1968 r. opolskie 1971r. podkarpackie 1964 r. podlaskie 1963 r. pomorskie 1970r. śląskie 1969 r. świętokrzyskie 1966 r. warmińsko-mazurskie |/970r. wielkopolskie 1975 r. zachodniopomorskie 1973r. Po uznaniu Polski za „kraj urzędowo wolny od gruźlicy bydła” od 1975 r., zgodnie z przyjętym wówczas programem Ministra Rolnictwa kontroli TBC, rozpoczęto badanie bydła według schematu: 1/3 pogłowia bydła rocznie znajdującego się na obszarze województwa. Program ten aktualizowany w ramach „Rocznych założeń dla kontroli chorób zakaźnych zwierząt” obowiązywał do 1999 r., kiedy kwestię monitoringu TBC uregulowało rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 12 października 1999 r. w sprawie określenia rodzaju prób, zakresu badań i sposobu prowadzenia dokumentacji przy badaniach kontrolnych występowania zakażeń zwierząt oraz pozostałości chemicznych, biologicznych, leków i skażeń promieniotwórczych w tkankach zwierząt, mięsie, środkach spożywczych pochodzenia zwierzęcego i niejadalnych surowcach zwierzęcych (Dz. U. Nr 93, poz. 1080, z późn. zm.). Wymienione rozporządzenie określiło zasadę corocznego badania testem tuberkulinowym 1/3 pogłowia bydła w wieku od 6. tygodnia życia znajdującego się na obszarze powiatu, tak aby w 3 kolejnych latach zbadać całe pogłowie bydła w tym powiecie. Następnie kwestię tę uregulowało rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 4 kwietnia 2003 r. w sprawie określenia jednostek chorobowych, sposobu prowadzenia kontroli, zakresu badań oraz zasady ich finansowania (Dz. U. Nr 62, poz. 571). Zasady badania pozostały niezmienione. Od grudnia 2004 r. kwestię badań kontrolnych w kierunku gruźlicy bydła reguluje rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 grudnia 2004 r. w sprawie określenia jednostek chorobowych, sposobu prowadzenia kontroli oraz zakresu badań kontrolnych zakażeń zwierząt (Dz. U. Nr 282, poz. 2813). Nr 82 — 3799 — Poz. 572 3. Opis programu W Polsce obecnie program kontroli gruźlicy bydła jest prowadzony zgodnie z rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 grudnia 2004 r. w sprawie określenia jednostek chorobowych, sposobu prowadzenia kontroli oraz zakresu badań kontrolnych zakażeń zwierząt. Zgodnie z tym rozporządzeniem, w celu kontroli gruźlicy bydła corocznie tuberkulinizacją śródskórną obejmuje się 1/3 stad bydła na obszarze każdego powiatu w taki sposób, aby w okresie 3 lat poddać badaniu wszystkie stada bydła znajdujące się na obszarze tego powiatu. Badaniu poddaje się bydło powyżej 6. tygodnia życia. 4. Środki przewidziane programem 4.1. Podsumowanie środków przewidzianych programem Czas trwania: 1 rok Pierwszy rok: 2006 Ostatni rok: 2006 x Kontrola x Zwalczanie x Badania x Badania x Zabijanie zwierząt dodatnich x Zabijanie zwierząt dodatnich Szczepienia Rozszerzane zabijanie i ubój [] Leczenie x Zniszczenie produktów x Zniszczenie produktów Inne środki (wymienić) 4.2. Władze centralne odpowiedzialne za nadzór i koordynację działań związanych z wdrażaniem programu Organem odpowiedzialnym za nadzór i koordynację działań zapewniających realizację programu monitoringu i zwalczania gruźlicy jest na poziomie centralnym Główny Lekarz Weterynarii. 4.3. Opis i określenie obszarów geograficznych i administracyjnych, na których program zostanie wdrożony Terytorium Rzeczypospolitej Polskiej Kujawsko- E -pomorskie 3 |4 Wielkopolskie Dolnośląskie. Małopolskie Ko Zachodniepomorskie Podkarpackie Nr 82 — 3800 — Poz. 572 4.4. _ Środki wdrożone programem 4.4.1. Akty prawne stanowiące podstawę dla rejestracji gospodarstw: — ustawa z dnia 2 kwietnia 2004 r. o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt (Dz. U. Nr 91, poz. 872, z późn. zm.), — ustawa z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz. U. z 2004 r. Nr 10, poz. 76). 4.4.2. Akty prawne stanowiące podstawę dla identyfikacji zwierząt: — ustawa z dnia 2 kwietnia 2004 r. o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt. 4.4.3. Akty prawne stanowiące podstawę do powiadamiania o chorobie: — ustawa z dnia 1l marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt (Dz. U. Nr 69, poz. 625, z późn. zm.); zgodnie z ustawą gruźlica bydła jest chorobą podlegającą obowiązkowi zwalczania (załącznik nr 2 do ustawy). 4.4.4. Akty prawne stanowiące podstawę do uzyskania wyników dodatnich badania: — art. 42 i 44 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt, — rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 23 listopada 2004 r. w sprawie zwalczania gruźlicy bydła (Dz. U. Nr 258, poz. 2585). 4.4.5. Akty prawne stanowiące podstawę dla różnej kwalifikacji zwierząt i stad: — rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 23 listopada 2004 r. w sprawie zwalczania gruźlicy bydła, — art. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt. 4.4.6. Procedury kontrolne, a w szczególności zasady przemieszczania zwierząt narażonych na kontakt lub zakażenie daną chorobą: — rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 23 listopada 2004 r. w sprawie zwalczania gruźlicy bydła. 4.4.7. Akty prawne stanowiące podstawę do przeprowadzania kontroli choroby: — rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 grudnia 2004 r. w sprawie określenia jednostek chorobowych, sposobu prowadzenia kontroli oraz zakresu badań kontrolnych zakażeń zwierząt, — załącznik nr 4 do ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt, — rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 23 listopada 2004 r. w sprawie zwalczania gruźlicy bydła. 4.4.8. Akty prawne stanowiące podstawę do uzyskania odszkodowania dla właścicieli zwierząt poddanych ubojowi lub zabitych: — art. 49 i 50 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt. 5. Ogólny opis kosztów i korzyści Całkowite szacunkowe koszty związane z realizacją programu są przewidziane w kwocie 12 493 138 zł. Główną korzyścią realizacji programu jest utrzymanie obecnej dobrej sytuacji epidemiologicznej oraz zapewnienie bezpieczeństwa epizootycznego. 6. Dane dotyczące sytuacji epizootycznej w ostatnich latach 6.1. Ewolucja choroby 6.1.1. Dane dotyczące ewolucji choroby 6.1.1.1. Dane dotyczące stad” Rok: 2000 Choroba”: gruźlica bydła Gatunek zwierząt: bydło Region Całkowita liczba stad” Liczba stad objętych programem Liczba stad zbadanych Liczba stad z wynikiem dodatnim badania” Liczba nowych stad z wynikiem dodatnim badania © Liczba stad, z których usunięto wszystkie zwierzęta % stad dodatnich, z których usunięto wszystkie zwierzęta Wskaźniki % objętych stad % stad dodatnich % nowych stad dodatnich Terytorium Rzeczypospolitej Polskiej 997 443 997 443 311 130 8 = (7/5)x100 9=(4/3)x100 31 10 = (5/4)x100 0,015 11 =(6/4)x100 0,015 Rok: 2001 Region Całkowita liczba stad(” Liczba stad objętych programem Liczba stad zbadanych» Liczba stad z wynikiem dodatnim badania” Liczba nowych stad z wynikiem dodatnim badania© Liczba stad, z których usunięto wszystkie zwierzęta % stad dodatnich, z których usunięto wszystkie zwierzęta 8 = (7/5)x100 Wskaźniki % objętych stad 9=(4/3)x100 % stad dodatnich 10 = (5/4)x100 % nowych stad dodatnich 11 = (6/4)x100 Terytorium Rzeczypospolitej Polskiej 1 097 208 1 097 208 292 672 27 0,007 0,007 Rok: 2002 Region» l Całkowita liczba stad(” Liczba stad objętych programem Liczba stad zbadanych Liczba stad z wynikiem dodatnim badania” Liczba nowych stad z wynikiem dodatnim badania? Liczba stad, z których usunięto wszystkie zwierzęta % stad dodatnich, z których usunięto wszystkie zwierzęta 8 = (7/5)x100 Wskaźniki % objętych stad 9 =(4/3)x100 % stad dodatnich 10 = (5/4)x100 % nowych stad dodatnich 1 = (6/4)x100 Terytorium Rzeczypospolitej Polskiej 975 108 975 108 243 317 brak danych brak danych brak danych brak danych Nr 82 3801 Rok: 2003 Całkowita liczba stad(” objętych Region Terytorium Rzeczypospolitej Polskiej Rok 2004: Liczba stad programem 200]38 4 898 464 898 464 268 884 Liczba stad zbadanych Liczba stad z wynikiem dodatnim badania” 500]6 0 |m 22 22 0 % stad dodatnich, z których usunięto wszystkie zwierzęta Liczba stad, z których usunięto wszystkie zwierzęta Liczba nowych stad z wynikiem dodatnim badania© 8=(7/5)x100 | 9=(4/3)x100 Wskaźniki % objętych stad 30 % stad dodatnich 10 = (5/4)x100 % nowych stad dodatnich 11 = (6/4)x100 Liczba stad objętych programem Całkowita ion Region liczba stad”) l Liczba stad zbadanych 4 Liczba stad z wynikiem dodatnim badania © % stad dodatnich, z których usunięto wszystkie zwierzęta 8 =(7/5)x100 Liczba stad, z których usunięto wszystkie zwierzęta Liczba nowych stad z wynikiem dodatnim badania* Wskaźniki % objętych stad 9 =(4/3)x100 % stad dodatnich 10 = (5/4)x100 % nowych stad dodatnich 11 =(6/4)x100 Terytorium Rzeczypospolitej Polskiej 882 761 282 752 260 907 14,9 92,27 0,051 0,047 O Zgodnie z sugestiami przedstawicieli Komisji Europejskiej od 2004 r. w sprawozdaniach jako stado z wynikiem dodatnim badania odnotowuje się stado, w którym wystąpił dodatni wynik tuberkulinizacji porównawczej; we wcześniejszych latach za wynik badania dodatni uznawany był wynik (a) (b) (e) (d) (e) (U) (9) Stada lub gospodarstwa. Choroba i gatunek zwierząt. Region określony w programie. w danym okresie. potwierdzony mikrobiologicznie. Łączna liczba stad w regionie łącznie ze stadami kwalifikującymi się i niekwalifikującymi się do programu. Badanie oznacza przeprowadzenie testów na poziomie stada w ramach programu w celu utrzymania lub poprawienia statusu. Stada co najmniej z jednym zwierzęciem reagującym dodatnio w ramach programu niezależnie od ilości badań przeprowadzonych w stadzie. Stada, których status w poprzednim okresie był nieznany, nie wolny — ujemny, wolny, urzędowo wolny lub urzędowo wolny zawieszony i które mają przynajmniej jedno zwierzę reagujące dodatnio Nr 82 3802 6.1.1.2. Rok: 2000 Choroba") gruźlica bydła Dane dotyczące zwierząt Gatunek zwierząt: bydło Region” 1 Łączna liczba zwierząt 2 Liczba zwierząt do zbadania w ramach programu © 3 Liczba zwierząt zbadanych © 4 Liczba zwierząt zbadanych indywidualnie? 5 Liczba zwierząt z wynikiem dodatnim badania liczba zwierząt z wynikiem dodatnim ubitych lub zabitych Wskaźniki łączna liczba zwierząt ubitych lub zabitych” % objętych zwierząt 9=(4/3)x100 % zwierząt z wynikiem dodatnim 10=(6/4)x100 Terytorium Rzeczypospolitej Polskiej 5 456 397 5 456 397 1 599 704 1 599 704 70 70 210 29 0,004 Rok: 2001 Region") Terytorium Rzeczypospolitej Polskiej Rok: 2002 Łączna liczba zwierząt” 5 262 088 Liczba zwierząt do zbadania w ramach programu © Liczba zwierząt zbadanych © Liczba Liczba zwierząt zwierząt z wynikiem zbadanych y indywidual- dodatnim - te) badania nie Ubój Wskaźniki liczba zwierząt z wynikiem dodatnim ubitych lub zabitych łączna liczba zwierząt ubitych lub zabitych” % objętych zwierząt 9=(4/3)x100 28 % zwierząt z wynikiem dodatnim 10=(6/4)x100 0,002 Region" Łączna liczba zwierząt Liczba zwierząt do zbadania w ramach programu ©” Liczba zwierząt zbadanych) Liczba Liczba zwierząt zwierząt z wynikiem zbadanych dodatnim indywidualnie”| badania liczba zwierząt z wynikiem dodatnim ubitych lub zabitych Wskaźniki łączna liczba zwierząt ubitych lub zabitych” % objętych zwierząt % zwierząt z wynikiem dodatnim Terytorium Rzeczypospolitej Polskiej 4 461 206 3 5 6 4 461 206 1 574819 1 574819 94 9=(4/3)x100 10=(6/4)x100 Nr 82 3803 Rok: 2003 Region" Łączna liczba zwierząt Liczba zwierząt do zbadania w ramach programu © Liczba zwierząt zbadanych © Liczba zwierząt zbadanych indywidualnie Liczba zwierząt z wynikiem dodatnim badania Ubój liczba zwierząt z wynikiem dodatnim ubitych lub zabitych łączna liczba zwierząt ubitych lub zabitych” Wskaźniki % zwierząt z wynikiem dodatnim % objętych zwierząt 1 § 2 – 6 3 – 7 4 – 8 9=(4/3)x100 10=(6/4)x100 Terytorium Rzeczypospolitej Polskiej 5 652 154 5 652 154 1 724 936 1 724936 108 108 309 31 0,006 Rok: 2004 Region") Łączna liczba zwierząt” Liczba zwierząt do zbadania w ramach programu” Liczba zwierząt zbadanych” Liczba zwierząt zbadanych indywidualnie? Liczba zwierząt z wynikiem dodatnim badania Ubój Wskaźniki liczba zwierząt z wynikiem dodatnim ubitych lub zabitych łączna liczba zwierząt ubitych lub zabitych” % zwierząt z wynikiem dodatnim % objętych zwierząt Terytorium Rzeczypospolitej Polskiej 5 649 362 3 1 760 436 1 674 775 5 1 674 775 9=(4/3)x100 10=(6/4)x100 95,13 *) * © Zgodnie z sugestiami przedstawicieli Komisji Europejskiej od 2004 r. w sprawozdaniach jako zwierzę z wynikiem dodatnim badania odnotowuje się stado, w którym wystąpił dodatni wynik tuberkulinizacji porównawczej; we wcześniejszych latach jako wynik dodatni rozumiany był wynik potwierdzony mikrobiologicznie, dlatego liczba ta jest większa niż w poprzednich latach. © Choroba i gatunek zwierząt, w razie potrzeby. Region określony w programie. Obejmuje zwierzęta badane indywidualnie i zbiorowo. Obejmuje tylko zwierzęta zbadane indywidualnie. Przez procent objętych zwierząt rozumie się tu ilość zwierząt zbadanych w stosunku do ilości objętych programem. Całkowita liczba zwierząt w regionie (w stadach kwalifikujących się i niekwalifikujących się do programu). Obejmuje zwierzęta, które reagowały dodatnio, a także zwierzęta, które reagowały ujemnie i zostały poddane ubojowi w ramach programu. Nr 82 6.2. _ Dane dotyczące nadzoru i badań laboratoryjnych 6.2.1. Dane dotyczące nadzoru i testów laboratoryjnych Rok: 2000 Choroba: gruźlica bydła Gatunek zwierząt: bydło Testy serologiczne Testy mikrobiologiczne lub wirusologiczne Inne testy: test tuberkulinowy liczba zbadanych liczba próbek z liczba zbadanych liczba próbek z liczba zbadanych liczba próbek z próbek wynikiem dodatnim | próbek wynikiem dodatnim | próbek wynikiem dodatnim Terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lo Jamo | I 599 704 10 | Rok: 2001 Testy serologiczne Testy mikrobiologiczne lub wirusologiczne Inne testy: test tuberkulinowy liczba zbadanych liczba próbek z liczba zbadanych liczba próbek z liczba zbadanych liczba próbek z próbek wynikiem dodatnim wynikiem dodatnim wynikiem dodatnim 33 1 488 621 Rok: 2002 Testy serologiczne Testy mikrobiologiczne lub wirusologiczne Inne testy: test tuberkulinowy Region liczba zbadanych liczba próbek z liczba zbadanych liczba próbek z liczba zbadanych liczba próbek z próbek wynikiem dodatnim | próbek wynikiem dodatnim | próbek wynikiem dodatnim Terytorium Rzeczypospolitej Polskiej 0 0 275 94 1 574819 275 Rok: 2003 Testy serologiczne Testy mikrobiologiczne lub wirusologiczne Inne testy: test tuberkulinowy Region liczba zbadanych liczba próbek z liczba zbadanych liczba próbek z liczba zbadanych liczba próbek z próbek wynikiem dodatnim | próbek wynikiem dodatnim | próbek wynikiem dodatnim Terytorium Rzeczypospolitej Polskiej 0 0 309 108 1 724 936 309 Nr 82 3805 Rok: 2004 Testy serologiczne | Testy mikrobiologiczne lub wirusologiczne | Inne testy: test tuberkulinowy Region liczba zbadanych próbek liczba próbek z wynikiem dodatnim liczba zbadanych próbek liczba próbek z wynikiem dodatnim liczba zbadanych próbek liczba próbek z wynikiem dodatnim Terytorium Rzeczypospolitej Polskiej 0 0 | 536 206 | 1 674 775 536 6.3. _ Dane dotyczące zakażeń Rok: 1999 Choroba: gruźlica bydła Gatunek zwierząt: bydło Ilość zakażonych stad Ilość zakażonych zwierząt Terytorium Rzeczypospolitej Polskiej 25 61 Rok: 2000 Region Ilość zakażonych stad Ilość zakażonych zwierząt Terytorium Rzeczypospolitej Polskiej 48 70 Rok: 2001 Ilość zakażonych stad Ilość zakażonych zwierząt Terytorium Rzeczypospolitej Polskiej Rok: 2002 Region Terytorium Rzeczypospolitej Polskiej brak danych Ilość zakażonych stad Ilość zakażonych zwierząt Nr 82 3806 Rok: 2003 Region Ilość zakażonych stad Ilość zakażonych zwierząt Terytorium Rzeczypospolitej Polskiej 22 108 Rok: 2004 Region Ilość zakażonych stad Ilość zakażonych zwierząt Terytorium Rzeczypospolitej Polskiej 75 206 6.4. _ Dane dotyczące statusu zwierząt na koniec roku Rok: 2004 _ Choroba”: gruźlica bydła _ Gatunek zwierząt: bydło Region" Status stad i zwierząt objętych programem nie wolne i nie urzędowo wolne urzędowo wolne” całkowita liczba stad i (d) - zwierząt objętych programem nicznany ostatni wynik. ostatni wynik ujemny” dodatni? wy Jomny wolne lub urzędowo. (s) | wolne”) wolne zawieszone stada | zwierzęta stada | zwierzętał stada zwierzęta” stada | zwierzęta” stada | zwierzęta | stada | zwierzęta stada | zwierzęta” Terytorium Rzeczypospolitej | 260 907 1 674 775 l 2 25 1814 9 116 Polskiej 37 2 009 0 0 260 835 1 670 834 (a) (b) (©) (d) (©) (O (g) (h) Choroba i gatunek zwierząt. Region określony w programie. Na koniec roku. Status nieznany: brak wyników poprzednich badań. Nie wolne i dodatni wynik ostatniego badania: zbadane, co najmniej z jednym wynikiem dodatnim w ostatnim badaniu. Zawieszone zgodnie z definicją w prawodawstwie wspólnotowym. Wolne zgodnie z definicją w prawodawstwie wspólnotowym. i Urzędowo wolne zgodnie z definicją w prawodawstwie wspólnotowym. U Dotyczy zwierząt objętych programem w stadach o określonym statusie. Nie wolne i dodatni wynik ostatniego badania: zbadane, co najmniej z wynikami ujemnymi w ostatnim badaniu, ale niebędące urzędowo wolne. Nr 82 3807 6.5. _ Dane dotyczące prowadzonych szczepień i leczenia Nie dotyczy 6.6. _ Dane dotyczące dzikich zwierząt Nie dotyczy 7. Cele 7.1. Cele testów diagnostycznych 7.1.1. Cele w odniesieniu do testów diagnostycznych 7.1.1.1. Liczba testów Liczba planowanych testów Region Typ testu Populacja docelowa Typ próbki Cel Terytorium test tuberkulinowy Rzeczypospolitej Polskiej bydło powyżej 6. tygodnia życia - kontrola 1 865 458 7.1.2. Cele testowania stad i zwierząt 7.1.2.1. Cele testowania stad Choroba: gruźlica bydła Gatunek zwierząt: bydło Spodziewana | Spodziewana Spodziewana Spodziewany Docelowe wskaźniki liczba stad z liczba nowych liczba stad do odsetek stad do. % spodziewany | % spodziewany wynikiem stad z wynikiem | usunięcia usunięcia spodziewany odsetek stad z odsetek nowych dodatnim dodatnim wszystkich wszystkich odsetek dodatnim stad z dodatnim badania badania zwierząt zwierząt objętych stad wynikiem wynikiem Łączna liczba stad, które zostaną zbadane Łączna liczba stad objętych programem Łączna liczba Region stad 1 2 3 4 5 6 7 8 =(7/5)x100 9 =(4/3)x100 10 = (5/4)x100 11 =(6/4)x100 Terytorium Rzeczypospolitej 955 524 318 508 302 582 100 100 20 20% 95 0,033 0,033 Polskiej Nr 82 3808 7.1.2.2. Cele testowania zwierząt Choroba: gruźlica bydła Łączna Łączna Łączna Ubój Docelowe wskaźniki oczekiwana liczba zwierząt z wynikiem indywidual- | dodatnim nego badania liczba zwierząt do zbadania Łączna liczba zwierząt do zbadania liczba zwierząt objętych programem Łączna liczba zwierząt liczba zwierząt z wynikiem dodatnim badania Region całkowita liczba zwierząt do ubicia spodziewany % objęcia zwierząt % zwierząt z wynikiem dodatnim l 2 3 4 5 6 7 Terytorium Rzeczypospolitej Polskiej 6 012984 1 944 198 1 846 988 1 846 988 430 Cele testowania w zakresie kwalifikacji 7.2. Choroba”: gruźlica bydła 450 95% 9=(4/3)x100 10=(6/4)x100 0,023 Status stad i zwierząt objętych programem całkowita liczba stad i zwierząt objętych programem nie wolne i nie urzędowo wolne Region”) nieznany'” ostatni wynik dodatni | ostatni wynik ujemny”? wolne lub urzędowo wolne zawieszone”? wolne” urzędowo wolne” stada zwierzęta” | stada zwierzęta | stada zwierzęta” | stada zwierzęta” | stada | zwierzęta” stada zwierzęta” stada zwierzęta” Terytorium Rzeczypospolitej Polskiej 302582 | 1 846 988 0 0 20 200 0 0 40 400 302 522 1 846 388 (a) (b) (©) (d) (e) (0) (g) (h) (I) (U) Choroba i gatunek zwierząt. Region określony w programie. Na koniec roku. Status nieznany: brak wyników poprzednich badań. Nie wolne i dodatni wynik ostatniego badania: zbadane, co najmniej z jednym wynikiem dodatnim w ostatnim badaniu. Zawieszone zgodnie z definicją w prawodawstwie wspólnotowym. Wolne zgodnie z definicją w prawodawstwie wspólnotowym. Urzędowo wolne zgodnie z definicją w prawodawstwie wspólnotowym. Dotyczy zwierząt objętych programem w stadach o określonym statusie. Nie wolne i dodatni wynik ostatniego badania: zbadane, co najmniej z wynikami ujemnymi w ostatnim badaniu, ale niebędące urzędowo wolne. Nr 82 3809 8. Szczegółowa analiza kosztów programu Tabela przedstawia szacunkowe koszty, które zostaną dostosowane do wielkości wydatków zaplanowanych na zwalczanie chorób zakaźnych zwierząt w ustawie budżetowej na rok 2006 Koszty 1. Koszty testów 1.1. Koszt analizy Specyfikacja test: tuberkulinowy - wykonanie Koszt Ilość jednostek jednostkowy 1 865 458 Koszt całościowy w zł” 9915 252 Finansowanie wspólnotowe test tuberkulinowy — tuberkulina 1 865 458 1 023 004 1.2. Koszt próbkobrania koszty dojazdów 193 500 0,72 1.3. Inne koszty 2. Szczepienia i leczenia nie dotyczy 2.1. Zakup szczepionki 2.2. Koszty dystrybucji 3. Uboju i unieszkodliwienia 3.1. Odszkodowania za zwierzęta 3.2. Koszty transportu 3.3. Koszty unieszkodliwienia 22500 3,16 45 5 3.4. Koszt strat w przypadku uboju 0 nie dotyczy | 3.5. Koszt obróbki produktów nie dotyczy 4. Czyszczenia i odkażania 450 Nr 82

Nr 82 — 3812 — Poz. 572 Załącznik nr 2 Program zwalczania brucelozy bydła (B. abortus) na rok 2006 1. Identyfikacja programu Państwo członkowskie: Rzeczpospolita Polska Choroba: bruceloza bydła Rok implementacji: 2006 Numer referencyjny: GIWz.IV.401/Bru-27/2005 Data wysłania do Komisji: 25.05.2005 r. 2. Dane historyczne dotyczące ewolucji choroby Problem brucelozy w Polsce był w przeważającym stopniu ograniczony do brucelozy bydła. Odnotowano też kilka przypadków wystąpienia zakażenia B. ovis (zapalenie najądrzy tryków) oraz brucelozy świń (B. suis serotyp 2). W latach 1948—1956 jedynie zwierzęta pochodzące z gospodarstw państwowych, w liczbie 4] tysięcy do 350 tysięcy zwierząt rocznie, były badane w kierunku brucelozy. Reakcje serologiczne występowały u 7,2 % do 22,8 % zwierząt. W tym czasie ilość zakażonych byków sięgała 1,1 do 2,1 %. W okresie pomiędzy 1956 r. a 1966 r. badano od 350 tysięcy do miliona zwierząt rocznie. Brucelozę diagnozowano w od 2,3 do 5,7 % gospodarstw państwowych oraz w liczbie od 0,32 do 1,7 gospodarstw prywatnych. W roku 1966 prawie 12 % bydła w gospodarstwach państwowych było dotknięte brucelozą. W latach 1953—1956 prawie 226 tysięcy bydła zostało zaszczepione przeciwko brucelozie szczepionką S19. Te szczepienia kontynuowano do 1966 r., kiedy w Ministerstwie Rolnictwa zabroniono używania szczepionek we wschodnich i centralnych województwach. Aby monitorować sytuację w prywatnych gospodarstwach w latach 1965 i 1967, serologiczne badanie bydła było przeprowadzane w województwie gdańskim, lubelskim i olsztyńskim oraz w województwach graniczących z Czechosłowacją. Ustalono, że ilość seroreagentów nie przekraczała 0,5 %. Szeroko zakrojone środki kontroli brucelozy bydła rozpoczęto w 1969 r. w województwach wschodnich i centralnych. Po badaniach serologicznych 1 usunięciu sztuki dodatnich następujące województwa zostały uznane za urzędowo wolne od brucelozy bydła: — białostockie, — lubelskie, — rzeszowskie, — krakowskie, — katowickie, — kieleckie, — łódzkie, — warszawskie iw 1972r.: — gdańskie. Nr 82 — 3813 — Poz. 572 W gospodarstwach prywatnych zwierzęta, u których wykryto lub podejrzewano zakażenie, były usuwane za odszkodowaniem. Dotknięte brucelozą zwierzęta w gospodarstwach państwowych były zabijane lub wysyłane do specjalnych gospodarstw, tzw. „izolatorów Bangowych '. Wszystkie izolatory zostały zamknięte w 1975 r. po wejściu w życie rozporządzenia Ministra Rolnictwa z dnia 16 kwietnia 1975 r. w sprawie obowiązku zgłaszania oraz zwalczania brucelozy zwierząt (Dz. U. Nr 13, poz. 77), które wymieniało brucelozę jako chorobę podlegającą notyfikacji i zwalczaniu. W latach 1975-1978 zwalczanie brucelozy było kontynuowane w pozostałych województwach. W tym okresie badano serologicznie od 5 do 7 milionów zwierząt rocznie. Brucelozę wykryto u 31 720 zwierząt. Należy podkreślić, że ok. 10 % zabitego bydła pochodziło z 42 województw, a prawie 90 % z terenu 7 województw, głównie: gorzowskiego, olsztyńskiego, poznańskiego, szczecińskiego, zielonogórskiego. W 1980 r. terytorium Rzeczypospolitej Polskiej zostało uznane za urzędowo wolne od brucelozy. W tym czasie Polska spełniała warunki określone w przepisach Unii Europejskiej. 3. Opis programu W Polsce obecnie program kontroli brucelozy bydła prowadzony jest zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 grudnia 2004 r. w sprawie określenia jednostek chorobowych, sposobu prowadzenia kontroli oraz zakresu badań kontrolnych zakażeń zwierząt (Dz. U. Nr 282, poz. 2813). W celu kontroli występowania brucelozy bydła: — corocznie pobiera się próbki krwi od 1/3 stad bydła znajdującego się na obszarze powiatu, tak aby w okresie 3 lat poddać badaniu wszystkie stada bydła znajdujące się na obszarze powiatu, — badaniu, o którym mowa powyżej, poddaje się bydło płci żeńskiej oraz przeznaczone do rozrodu buhaje powyżej 12. miesiąca życia, — opuszcza się badanie pulowanych prób mleka od krów pochodzących z jednego gospodarstwa. Badaniami objęte jest terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Badania są prowadzone w celu kontroli występowania brucelozy i eliminacji, za odszkodowaniem sztuk zakażonych. h 4. Srodki przewidziane programem 4.1. Podsumowanie środków przewidzianych programem: Czas trwania: 1 rok Pierwszy rok: 2006 Ostatni rok: 2006 x Kontrola x Zwalczanie

Nr 82 — 3815 — Poz. 572 4.4. _ Środki wdrożone programem 4.4.1. Akty prawne stanowiące podstawę dla rejestracji gospodarstw: — ustawa z dnia 2 kwietnia 2004 r. o systemie identyfikacji 1 rejestracji zwierząt, — ustawa z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. 4.4.2. Akty prawne stanowiące podstawę do identyfikacji zwierząt: — ustawa z dnia 2 kwietnia 2004 r. o systemie identyfikacji 1 rejestracji zwierząt. 4.4.3. Akty prawne stanowiące podstawę do powiadamiania o chorobie: — ustawa z dnia 1l marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt; zgodnie z ustawą bruceloza bydła jest chorobą podlegającą obowiązkowi zwalczania (załącznik nr 2 do ustawy). 4.4.4. Akty prawne stanowiące podstawę dotyczącą wyników dodatnich badań: — art. 42 1 44 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt, — rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 20 kwietnia 2005 r. w sprawie zwalczania brucelozy (Dz. U. Nr 79, poz. 690). 4.4.5. Akty prawne stanowiące podstawę dotyczącą różnej kwalifikacji zwierząt i stad: — rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 20 kwietnia 2005 r. w sprawie zwalczania brucelozy, — art. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt. 4.4.6. Procedury kontrolne, a w szczególności zasady przemieszczania się zwierząt narażonych na kontakt lub zakażenie daną chorobą: — rozporządzenie Ministra Rolnictwa 1 Rozwoju Wsi z dnia 20 kwietnia 2005 r. w sprawie zwalczania brucelozy. 4.4.7. Akty prawne stanowiące podstawę do przeprowadzania kontroli choroby: — rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 grudnia 2004 r. w sprawie określenia jednostek chorobowych, sposobu prowadzenia kontroli oraz zakresu badań kontrolnych zakażeń zwierząt, — załącznik nr 2 do ustawy z dnia Il marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt, — rozporządzenie Ministra Rolnictwa 1 Rozwoju Wsi z dnia 20 kwietnia 2005 r. w sprawie zwalczania brucelozy. 4.4.8. Akty prawne stanowiące podstawę do uzyskania odszkodowania dla właścicieli zwierząt poddanych ubojowi lub zabitych: — art. 49 i 50 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt. 5. Ogólny opis kosztów i korzyści: Całkowite szacunkowe koszty związane z realizacją programu są przewidziane w kwocie 8 440 040 zł. Główną korzyścią z realizacji programu jest utrzymanie obecnej dobrej sytuacji epidemiologicznej oraz zapewnienie bezpieczeństwa epizootycznego. 6. Dane dotyczące sytuacji epizootycznej w ostatnich latach 6.1. Ewolucja choroby 6.1.1. 6.1.1.1. Dane dotyczące stad” Rok: 2000 Choroba"): bruceloza bydła Dane dotyczące ewolucji choroby Gatunek zwierząt: bydło (©) Całkowita Region liczba stad” Liczba stad objętych programem Liczba stad zbadanych Liczba stad z wynikiem dodatnim badania? Liczba nowych stad z wynikiem dodatnim badania © Liczba stad, z których usunięto wszystkie zwierzęta % stad dodatnich, z których usunięto wszystkie zwierzęta Wskaźniki % objętych stad % stad dodatnich % nowych stad dodatnich 1 2 3 5 6 7 8 = (7/5)x100 9=(4/3)x100 10 = (5/4)x100 11 = (6/4)x100 Terytorium Rzeczypospolitej Polskiej 997 443 997 443 276 596 25 25 0 27 0,009 0,009 Rok: 2001 Całkowita Region - CEIO liczba stad” Liczba stad objętych programem Liczba stad zbadanych Liczba stad z wynikiem dodatnim badania? Liczba nowych stad z wynikiem dodatnim badania” Liczba stad, z których usunięto wszystkie zwierzęta % stad dodatnich, z których usunięto wszystkie zwierzęta Wskaźniki % objętych stad | % stad dodatnich % nowych stad dodatnich 1 2 7 8 = (7/5)x100 9=(4/3)x100 10 = (5/4)x100 11 = (6/4)x100 Terytorium Rzeczypospolitej Polskiej 1 097 208 1 097 208 273 756 15 15 24 0,005 0,005 Rok: 2002 Całkowita H (c) Region liczba stad'” Liczba stad objętych programem Liczba stad zbadanych? Liczba stad z wynikiem dodatnim badania” Liczba nowych stad z wynikiem dodatnim badania” Liczba stad, z których usunięto wszystkie zwierzęta % stad dodatnich, z których usunięto wszystkie zwierzęta Wskaźniki % stad % objętych stad dodatnich % nowych stad dodatnich 1 2 3 4 5 6 7 8 =(7/5)x100 9 =(4/3)x100 10 = (5/4)x100 11 = (6/4)x100 Terytorium Rzeczypospolitej Polskiej 975 108 975 108 243 317 15 15 0 24 0,006 0,006 Nr 82 3816

6.1.1.2. Rok: 2000 Dane dotyczące zwierząt Choroba”: bruceloza bydła Terytorium Rzeczypospolitej Polskiej Rok: 2001 Łączna liczba zwierząt» 5 456 397 Łączna liczba zwierząt” Liczba zwierząt do zbadania w ramach programu'” 5 456 397 Liczba zwierząt do zbadania w ramach programu” Gatunek zwierząt: bydło Liczba zwierząt zbadanych” 1 205 229 Liczba zwierząt zbadanych” Liczba zwierząt zbadanych indywidualnie Liczba zwierząt zbadanych indywidualnie Liczba zwierząt z wynikiem dodatnim badania Liczba zwierząt z wynikiem dodatnim badania liczba zwierząt z wynikiem dodatnim ubitych lub zabitych Ubój łączna liczba zwierząt ubitych lub zabitych” Wskaźniki % objętych zwierząt Wskaźniki % zwierząt z wynikiem dodatnim liczba zwierząt z wynikiem dodatnim ubitych lub zabitych łączna liczba zwierząt ubitych lub zabitych” % objętych zwierząt % zwierząt z wynikiem dodatnim Terytorium Rzeczypospolitej Polskiej Rok: 2002 5 262 088 5 262 088 1 160 325 9=(4/3)x100 10=(6/4)x100 Region" Łączna liczba zwierząt Liczba zwierząt do zbadania w ramach programu” Liczba zwierząt zbadanych” Liczba zwierząt zbadanych indywidualnie Liczba zwierząt z wynikiem dodatnim badania Ubój liczba zwierząt z wynikiem dodatnim ubitych lub zabitych łączna liczba zwierząt ubitych lub zabitych Wskaźniki % objętych zwierząt % zwierząt z wynikiem dodatnim l 2 3 4 5 6 7 8 9=(4/3)x100 10=(6/4)x100 Polskiej Terytorium Rzeczypospolitej 4 461 206 4 461 206 1 121 743 1 121 743 17 17 17 25 0,0015 > Nr 82 3818 — Rok: 2003 Łączna liczba zwierząt” Region") Liczba zwierząt do zbadania w ramach programu” Liczba zwierząt zbadanych” Liczba zwierząt zbadanych indywidualnie Liczba zwierząt z wynikiem dodatnim badania liczba zwierząt z wynikiem dodatnim ubitych lub zabitych łączna liczba zwierząt ubitych lub zabitych” Wskaźniki % objętych zwierząt % zwierząt z wynikiem dodatnim Terytorium Rzeczypospolitej 5 652 154 Polskiej 3 5 652 154 1211 775 5 1211 775 6 7 8 9=(4/3)x100 10=(6/4)x100 Rok: 2004 Łączna liczba zwierząt Terytorium Rzeczypospolitej 5 640 362 Polskiej ©) (3 (a) (b) (©) (d) (e) (U Region określony w programie. Choroba i gatunek zwierząt, w razie potrzeby. Liczba zwierząt do zbadania w ramach programu) 1 377 420 Obejmuje zwierzęta badane indywidualnie i zbiorowo. Obejmuje tylko zwierzęta zbadane indywidualnie. Liczba zwierząt zbadanych” 1 264 297 Liczba zwierząt zbadanych indywidualnie” 1 249 828 Liczba zwierząt z wynikiem dodatnim badania Przez procent objętych zwierząt rozumie się tu ilość zwierząt zbadanych w stosunku do ilości objętych programem. Całkowita liczba zwierząt w regionie (w stadach kwalifikujących się i niekwalifikujących się do programu). Ubój Wskaźniki liczba zwierząt z wynikiem dodatnim ubitych lub zabitych Obejmuje zwierzęta reagujące dodatnio, a także zwierzęta reagujące ujemnie, poddane ubojowi w ramach realizacji programu. łączna liczba zwierząt ubitych lub zabitych” % objętych zwierząt 9=(4/3)x100 91,79%) % zwierząt z wynikiem dodatnim 10=(6/4)x100 W dwóch przypadkach występowanie brucelozy nie zostało potwierdzone badaniem przeprowadzonym w Państwowym Instytucie Weterynaryjnym — Państwowym Instytucie Badawczym w Puławach. Nr 82 6.2. _ Dane dotyczące nadzoru i badań laboratoryjnych 6.2.1. Dane dotyczące nadzoru i testów laboratoryjnych Rok: 2000 Region” Choroba”: bruceloza bydła Testy serologiczne Gatunek zwierząt: bydło Testy mikrobiologiczne lub wirusologiczne Inne testy liczba zbadanych próbek liczba próbek z wynikiem dodatnim liczba zbadanych liczba próbek próbek z wynikiem dodatnim liczba zbadanych próbek liczba próbek z wynikiem dodatnim Terytorium Rzeczypospolitej Polskiej 1 205 229 27 0 0 0 | 0 Rok: 2001 Region” Terytorium Rzeczypospolitej Polskiej Testy serologiczne liczba zbadanych próbek 1 160 325 liczba próbek z wynikiem dodatnim Testy mikrobiologiczne lub wirusologiczne liczba zbadanych liczba próbek próbek z wynikiem dodatnim Inne testy liczba zbadanych próbek liczba próbek z wynikiem dodatnim Rok: 2002 Region" Terytorium Rzeczypospolitej Polskiej Testy serologiczne Inne testy liczba zbadanych próbek 1 121 743 liczba próbek z wynikiem dodatnim 16 liczba zbadanych liczba próbek próbek z wynikiem dodatnim liczba zbadanych próbek liczba próbek z wynikiem dodatnim Rok: 2003 Region” Terytorium Rzeczypospolitej Polskiej Testy serologiczne liczba zbadanych próbek 1211 775 liczba próbek z wynikiem dodatnim liczba próbek z wynikiem dodatnim liczba próbek z wynikiem dodatnim Rok: 2004 Region") Testy serologiczne liczba zbadanych próbek liczba próbek z wynikiem dodatnim Testy mikrobiologiczne lub wirusologiczne liczba zbadanych liczba próbek próbek z wynikiem dodatnim Inne testy liczba zbadanych próbek liczba próbek z wynikiem dodatnim Terytorium Rzeczypospolitej Polskiej 1 264 297 15% 400 0 0 0 ©) (a) (b) Choroba i gatunek zwierząt. Region zatwierdzony w programie. W dwóch przypadkach występowanie brucelozy nie zostało potwierdzone badaniem przeprowadzonym w Państwowym Instytucie Weterynaryjnym —Państwowym Instytucie Badawczym w Puławach. Nr 82 3820

Rok: 2004 Region”) 6.4. Dane dotyczące statusu zwierząt na koniec roku Status stad i zwierząt objętych programem Choroba: bruceloza bydła _ Gatunek zwierząt: bydło i zwierząt objętych | nieznany” programem stada zwierzęta” ostatni wynik dodatni” całkowita liczba stad nie wolne i nie urzędowo wolne ostatni wynik ujemny” zwierzęta” wolne lub urzędowo wolne zawieszone”? zwierzęta” urzędowo wolne stada zwierzęta” Terytorium Rzeczypospolitej 258 954 | 1 264297 Polskiej ta) Choroba i gatunek zwierząt. Region określony w programie. © Na koniec roku. Status nieznany: brak wyników poprzednich badań. 108 Nie wolne i dodatni wynik ostatniego badania: zbadane, co najmniej z jednym wynikiem dodatnim w ostatnim badaniu. 147 0 Nie wolne i dodatni wynik ostatniego badania: zbadane, co najmniej z wynikami ujemnymi w ostatnim badaniu, ale nie będące urzędowo wolne. © Zawieszone zgodnie z definicją w prawodawstwie wspólnotowym. Wolne zgodnie z definicją w prawodawstwie wspólnotowym. ©. Urzędowo wolne zgodnie z definicją w prawodawstwie wspólnotowym. 0 Dotyczy zwierząt objętych programem w stadach o określonym statusie. 6.5. _ Dane dotyczące prowadzonych szczepień i leczenia Nie dotyczy 6.6. _ Dane dotyczące dzikich zwierząt Nie dotyczy 7. Cele 7.1. Cele testów diagnostycznych 258 937 1 264 020 Nr 82 3822 7.1.1. Cele w odniesieniu do testów diagnostycznych 7.1.1.1. Liczba testów Region Typ testu Populacja docelowa Typ próbki Cel Liczba planowanych testów Terytorium Rzeczypospolitej Polskiej OKAP bydło powyżej 12. miesiąca życia krew badanie skriningowe - nadzór 1372155 OWD OA OWD, OA, OME, OAG bydło powyżej 12. miesiąca życia bydło powyżej 12. miesiąca życia krew krew wątpliwych (ZHW) potwierdzenie w przypadku uzyskania wyników dodatnich w ZHW potwierdzenie w przypadku wyników 4 000 4 000 20 Ogółem 1 380 175 7.1.2. Cele testowania stad i zwierząt 7.1.2.1. Cele testowania stad Choroba: bruceloza bydła Region Łączna liczba Łączna liczba stad objętych programem Łączna liczba stad, które zostaną zbadane Spodziewana liczba stad z wynikiem Spodziewana liczba nowych stad z wynikiem dodatnim Spodziewana liczba stad do usunięcia wszystkich zwierząt Spodziewany odsetek stad do usunięcia wszystkich zwierząt spodziewany odsetek objętych stad Docelowe wskaźniki % spodziewany odsetek stad z dodatnim wynikiem % spodziewany odsetek nowych stad z dodatnim wynikiem Terytorium Rzeczypospolitej Polskiej 318 508 4 308 952 6 7 8 = (7/5)x100 9 =(4/3)x100 10=(5/4)x100 | 11 =(6/4)x100 0,003 7.1.2.2. Cele testowania zwierząt Choroba: bruceloza bydła Region Łączna liczba zwierząt Łączna liczba zwierząt objętych programem Łączna liczba zwierząt do zbadania Łączna liczba zwierząt do liczba zwierząt z wynikiem dodatnim indywidualnego Łączna oczekiwana Ubój Docelowe wskaźniki liczba zwierząt z wynikiem dodatnim całkowita liczba zwierząt do uboju % zwierząt z wynikiem dodatnim spodziewany % objęcia zwierząt 1 2 4 6 8 9=(4/3)x100 10=(6/4)x100 Terytorium Rzeczypospolitej Polskiej 6 012 984 1 414 592 1372155 1372155 10 10 10 97 0,0007 Nr 82 3823 7.2. Cele testowania w zakresie kwalifikacji Choroba: bruceloza bydła Status stad i zwierząt objętych programem całkowita liczba stad i zwierząt objętych programem Terytorium 318508 | 1414592 Rzeczypospolitej Polskiej nieznany (d) da zwierzę" | stada zwierzęta” 0 nie wolne i nie urzędowo wolne wolne lub urzędowo ostatni wynik dodatni” | ostatni wynik ujemny” | wolne zawieszone” zwierzęti Duda |zwierzęa” | stada | zwierzęta urzędowo wolne © 318 498 Lzwierzęw” | stada zwierzęta” 1 414 492 m Choroba i gatunek zwierząt. Region określony w programie. Na koniec roku. (h) Status nieznany: brak wyników poprzednich badań. Nie wolne i dodatni wynik ostatniego badania: zbadane Nie wolne i dodatni wynik ostatniego badania: zbadane, co najmniej z wynikami ujemnymi w ostatnim badaniu, ale nie będące urzędowo wolne. Zawieszone zgodnie z definicją w prawodawstwie wspólnotowym. Wolne zgodnie z definicją w prawodawstwie wspólnotowym. > co najmniej z jednym wynikiem dodatnim w ostatnim badaniu. 0 Urzędowo wolne zgodnie z definicją w prawodawstwie wspólnotowym. W. Dotyczy zwierząt objętych programem w stadach o określonym statusie. 7.3. _ Cele szczepienia i leczenia 7.3.1. 1.3.2. Cele szczepienia i leczenia: nie dotyczy Cele szczepienia i leczenia dzikich zwierząt: nie dotyczy 8. Szczegółowa analiza kosztów programu Specyfikacja Ilość jednostek Koszt jednostkowy Finansowanie wspólnotowe Koszt całościowy w zł”) (tak/nie) 1. Koszty testów 1.1. Koszt analiz OA test: OKAP potwierdzające w ZHW 1372155 4 000 10,5 4 341 223 tak tak 42 184 tak Nr 82 3824 2 1.2. Koszt próbkobrania 1.3. Inne koszty potwierdzenie w laboratorium w Puławach pobieranie krwi koszty dojazdów referencyjnym 170 1 372 155 193 500 63,2 2,78 0,72 10 757 3 820 276 138 764 tak tak tak 2. Szczepienia i leczenia nie dotyczy 2.1. Zakup szczepionki 2.2. Koszty w dystrybucji 3. Uboju i unieszkodliwienia 3.1. Odszkodowania za zwierzęta 10 2 881,2 28 812 tak 3.2. Koszty transportu 2000 3,16 6 328 tak 3.3. Koszty unieszkodliwienia 10 52,7 527 tak 3.4. Koszt strat w przypadku uboju nie dotyczy 3.5 Koszt obróbki produktów 4. Czyszczenia i odkażania 100 m? nie dotyc 10 54,8 548 tak 5. Wynagrodzenia (pracownicy zatrudnieni wyłącznie w celu realizacji programu) nie dotyczy 6. Towary konsumpcyjne i specjalny sprzęt nie dotyczy 7. Inne koszty ogółem 8 440 040 tak O Są to szacunkowe koszty, które zostaną dostosowane do wielkości wydatków zaplanowanych na zwalczanie chorób zakaźnych zwierząt w ustawie budżetowej na rok 2006. Nr 82 3825 Nr 82 — 3826 — Poz. 572 Załącznik nr 3 PROGRAM ZWALCZANIA GĄBCZASTEJ ENCEFALOPATII BYDŁA (BSE) NA ROK 2006 1. Identyfikacja programu Państwo członkowskie: Rzeczpospolita Polska Choroba: Gąbczasta encefalopatia bydła (BSE) Rok implementacji: 2006 Numer referencyjny dokumentu: GIWz.VI/BSE/2005, z dnia 17 maja 2005 r. Data wysłania do Komisji: 25.05.2005 r. 2. Dane dotyczące sytuacji epidemiologicznej choroby Regularny monitoring BSE — zgodny z wymaganiami UE — rozpoczął się w listopadzie 2001 r. W pierwszych dwóch miesiącach monitoringu zbadano 30 309 sztuk bydła. Odpowiednio w 2002 r. zostało zbadanych 286 592, w 2003 r. — 455 413 1 w 2004 r. — 481 116 sztuk bydła. Dane z podziałem na grupy objęte monitoringiem są przedstawione w tabeli 2.1. Tabela 2.1 Ubite Okres SAN z konieczności Ubój aa) p Podejrzane Ogółem powyzej 30 m-cy Gowpziz| 24 mw powyżej 24 m-cy | powyżej 24 m-cy 2001 29 882 | 30309 309 Od stycznia do końca kwietnia 2005 r. zostało przebadanych 157465 sztuk bydła. Dane dotyczące tego okresu są przedstawione w tabeli 2.2. Tabela 2.2 Ubite Okres RAN z konieczności Ubój an 24 Podejrzane Ogółem powyżej 30 m-cy RZWEREJ May powyżej 24 m-cy | powyżej 24 m-cy my 133 228 3 327| 86 EZ) 30] 85 | 157465 465 Pierwszy przypadek BSE wykryto w drugim roku prowadzenia monitoringu (2002 r.). W tym też roku ogólna liczba wykrytych przypadków wyniosła 4. W 2003 r. wykryto dalszych 5 przypadków. W 2004 r. obserwowano dalszy wzrost tej liczby. Do końca 2004 r. wykryto 11 przypadków BSE. Od stycznia do końca kwietnia 2005 r. wykryto ogółem 12 przypadków BSE. Zestawienie występowania przypadków BSE z podziałem na lata oraz województwa przedstawia tabela 2.3. Nr 82 — 3827 — Tabela 2.3 Lp. Rok Miesiąc Województwo Wiek 1 2002 maj MAŁOPOLSKIE 9 lat 2 12 lat 6 lat WARMIŃSKO- 5 lat 6 lat 12 lat 6 lat 8 lat 6 lat EE ZACHODNIO- 8 lat | 8, | 02004 __ | | czerwiec _ | _ PODKARPACKIE | 12 lat [9 | 2004 _ | sierpień _ | ŁÓDZKIE | 4 lata 10 lat 8 lat KM WOZZNA WOZZENA PEEEA 6 lat 7 lat 3 lata 8 lat 5 lat | 6 | 2005 | marzec DOLNOŚLĄSKIE 5 lat marzec PODKARPACKIE 9 lat 108 | 2005 | marzec ŁÓDZKIE 11 lat | 9 | 2005 | marzec DOLNOŚLĄSKIE 5 lat marzec MAZOWIECKIE 9 lat kwiecień PODLASKIE 13 lat kwiecień DOLNOŚLĄSKIE 5 lat Największą liczbę przypadków wykryto w ramach tzw. „aktywnego nadzoru” w grupie zdrowego bydła kierowanego do uboju. W ramach „nadzoru pasywnego” wykryto zaledwie kilka przypadków BSE. Poszczególne grupy, w których stwierdzono przypadki BSE, przedstawia tabela 2.4. Tabela 2.4 Poddane ubojowi jako zdrowe Liczba przypadków BSE Ubój z konieczności Z objawami klinicznymi Nr 82 — 3828 — Poz. 572 Wszystkie sztuki bydła, u których wykryto BSE, były polskiego pochodzenia. Dochodzenia epizootyczne prowadzone w celu wyjaśnienia dróg zakażeń wskazywały, iż najbardziej prawdopodobną drogą było zakażenie przez spożycie paszy zawierającej białko pochodzące od ssaków. W czasie ostatnich 3 lat sytuacja w zakresie BSE stale podlegała zmianom. Wprowadzenie programu monitoringu zgodnego zwytycznymi UE pozwoliło na wykrycie zwierząt zakażonych. Od 2002 r. liczba tych przypadków stale rośnie i wygląda nastepująco: w okresie od 2002 r. do 2003 r. wzrost wynosił 25 %, od 2003 r. do 2004 r. wzrost wynosił 120 %. Biorąc pod uwagę wiek krów, u których stwierdzono BSE, można zauważyć, że najwyższą liczbę przypadków zaobserwowano u bydła urodzonego po 1996 r. Najwięcej przypadków wystąpiło w grupie krów w wieku od 5 do 9 lat, przy czym najczęściej choroba ta występuje u zwierząt w wieku 6 i 8 lat. 3. Opis programu Celem programu w Polsce jest wykrycie każdego przypadku BSE w populacji bydła w Polsce. Wykrywanie jest pierwszym krokiem zapobiegającym przedostaniu się czynnika TSE do łańcucha pokarmowego ludzi i zwierząt. Środki zapobiegawcze oraz środki mające na celu zwalczanie przewidują usuwanie zwierząt ze stad, w których stwierdzono przypadki BSE, poddanie ubojowi kohorty oraz potomstwa sztuk dodatnich, aktywny nadzór w grupie bydła powyżej 30. miesiąca życia, przeznaczonego do uboju w celu spożycia przez ludzi, padłego bydła oraz innych grup ryzyka w wieku powyżej 24. miesiąca, zgodnie zrozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady nr 999/2001 z dnia 22 maja 2001 r. ustanawiającym przepisy w zakresie zapobiegania oraz likwidacji pewnych encefalopatii gąbczastych (Dz. Urz.WE L 147 z 31.5.2001, s.1). 2 4. $rodki przewidziane programem 4.1. Podsumowanie środków przewidzianych programem Czas trwania: l rok Pierwszy rok: 2006 Ostatni rok: 2006 X] kontrola PI zwalczanie KO] badanie PQ badanie [| ubój zwierząt chorych [ubój zwierząt chorych ŻA zabijanie zwierząt chorych X zabijanie zwierzat chorych [_] szczepienie X rozszerzenie zabijania lub ubojów [| leczenie PA niszczenie produktów PI niszczenie produktów © monitorowanie lub nadzór [U] inne środki (wymienić) Nr 82 — 3829 — Poz. 572 4.2. Władze centralne odpowiedzialne za nadzór i koordynację w województwach prowadzących program Inspekcja Weterynaryjna każdego szczebla jest odpowiedzialna za prowadzenie i nadzorowanie realizowanego programu. 4.3. Określenie obszarów geograficznych, na których program będzie realizowany Kujawsko- E -pomorskie Terytorium Rzeczypospolitej Polskiej Zachodniepomorskie Dolnośląskie a Podkarpackie Małopolskie o |. 4.4. Środki podejmowane w trakcie trwania programu 4.4.1. Środki przewidziane przepisami prawa krajowego, mające zastosowanie w odniesieniu do rejestracji gospodarstw Gospodarstwa w Polsce, gdzie utrzymywane są zwierzęta gospodarskie, są rejestrowane w Centralnej Bazie Danych o gospodarstwach, zgodnie z przepisami: — ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, — ustawy z dnia 2 kwietnia 2004 r. o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt, — ustawy zdnia ll marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt. Wymienione powyżej akty prawne zawierają szczegółowe zasady dotyczące identyfikacji i rejestracji zwierząt, gospodarstw oraz osób zajmujących się utrzymywaniem zwierząt gospodarskich. Nr 82 — 3830 — Poz. 572 4.4.2. Akty prawne stanowiące podstawę do rejestracji zwierząt: Identyfikacja i rejestracja bydła w Polsce są prowadzone zgodnie z przepisami: — ustawy z dnia 2 kwietnia 2004 r. o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt, — rozporządzenia (WE) nr 1760/2000 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 17 lipca 2000 r. ustanawiające system identyfikacji i rejestracji bydła 1 dotyczące etykietowania wołowiny i produktów wołowych oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) Nr 820/97, — rozporządzenia Komisji nr 911/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. wcielające w życie rozporządzeniem (WE) nr 1760/2000 w odniesieniu do kolczykowania bydła, zaopatrywania go w paszporty oraz rejestrów gospodarstw, — rozporządzenia Komisji nr 494/98 z dnia 27 lutego 1998 r. uszczegóławiające zasady implementacji rozporządzenia Rady nr 820/97 w odniesieniu do minimalnych sankcji administracyjnych w ramach systemu nadzoru identyfikacji i rejestracji bydła. Bydło w Polsce podlega obowiązkowi oznakowania za pomocą pary kolczyków oraz podlega rejestracji w Centralnej Bazie Danych. Każdy kolczyk zawiera indywidualny numer rejestracyjny zwierzęcia oraz zakodowane inne dodatkowe informacje. Posiadacz bydła ma obowiązek zakolczykować nowo narodzone cielę niezwłocznie po urodzeniu i przesłać zgłoszenie o urodzeniu do Centralnej Bazy Danych. Na wykonanie tych czynności ma 7 dni. Wszystkie sztuki bydła zaopatrzone są w paszporty, które towarzyszą zwierzętom od urodzenia do śmierci. Wszystkie zdarzenia: przemieszczenie z gospodarstwa do gospodarstwa, rzeźni, zakładu przetwórczego, padnięcie, także muszą być zgłoszone do bazy danych. Gospodarstwa zarejestrowane są w Centralnej Bazie Danych i każde z nich posiada indywidualny numer siedziby stada. W każdym gospodarstwie posiadacz bydła prowadzi rejestr stada. Wszystkie sztuki bydła znajdujące się w gospodarstwie muszą być wpisane do tego rejestru. Rejestr zawiera następujace infomacje: daty urodzeń, zakupów, sprzedaży, padnięć bydła. Informacje o wszystkich zdarzeniach także przekazywane są do Centralnej Bazy Danych. Wszystkie wyżej wymienione środki są ustanowione zgodnie z zasadami określonymi w przepisach UE, nie tylko ze względu na identyfikację i rejestrację zwierząt, ale także z powodów ochrony zdrowia zwierząt. Istniejący system, w przypadku wystąpienia choroby zakaźnej, może zostać użyty do śledzenia przemieszczeń zwierząt. 4.4.3. Akty prawne stanowiące podstawę do obowiązku zgłaszania chorób zakaźnych zwierząt: 1) rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 999/2001 z dnia 22 maja 2001 r. ustanawiające zasady dotyczące zapobiegania, kontroli i zwalczania niektórych przenośnych gąbczastych encefalopatii, 2) ustawa z dnia 1l marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt. Nr 82 — 3831 — Poz. 572 Środki przewidziane przepisami prawa krajowego — ustawa zdnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczania chorób zakaźnych zwierząt — są zgodne z przepisami ww. rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 999/2001. Podstawową zasadą jest obowiązek zgłoszenia podejrzanego przypadku. W przypadku otrzymania dodatniego wyniku badania wszystkie środki przewidziane przez przepisy UE mają zastosowanie. Zakażone zwierzę, jak również kohorta i potomstwo sztuk dodatnich, podlegają zabiciu i całkowitemu unieszkodliwieniu. Żadna część tych zwierząt nie może trafić do łańcucha pokarmowego człowieka lub zwierząt. Potencjalne produkty mogące stanowić zagrożenie są także niszczone. 4.4.4. Środki przewidziane w odniesieniu do „dodatnich” przypadków: 1) rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 999/2001 z dnia 22 maja 2001 r. ustanawiające zasady dotyczące zapobiegania, kontroli i zwalczania niektórych przenośnych gąbczastych encefalopatii, 2) ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt. W przypadku otrzymania wyniku dodatniego, w zależności od sytuacji, podejmowane są następujące środki: — wszystkie części tuszy zakażonego zwierzęcia są całkowicie niszczone, — wszystkie części tuszy zwierząt sąsiadujących z zakażoną tuszą na lini ubojowej (jedna przed i dwie po) są całkowicie niszczone, — _ prowadzone jest dochodzenie epizootyczne, które ma:. określić liczbę i zidentyfikować wszystkie sztuki przeżuwaczy w gospodarstwie pochodzenia zakażonego zwierzęcia,. w przypadku krów ustalić historię i miejsce pobytu potomstwa chorej krowy, „ustalić kohortę dla tego przypadku, « ustalić możliwą drogę przeniesienia choroby, „ustalić inne zwierzęta przebywające w innych gospodarstwach, które mogły mieć kontakt z tym samym źródłem zakażenia, co zakażona krowa,. ustalić przemieszczenia potencjalnie zakażonej paszy lub innych czynników mogących być przyczyną zakażenia w tym lub innym gospodarstwie, — wszystkie zwierzęta i produkty, które zostały w trakcie dochodzenia epizootycznego uznane za potencjalnie zakażone, niszczy się. 4.4.5. Akty prawne stanowiące podstawę do różnicowania statusu stad: — _ rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 999/2001 z dnia 22 maja 2001 r. ustanawiające zasady dotyczące zapobiegania, kontroli 1 zwalczania niektórych przenośnych gąbczastych encefalopatii. 4.4.6. Procedury kontrolne, a w szczególności zasady przemieszczania zwierząt podejrzanych o zakażenie lub zakażonych oraz zasady prowadzenia nadzoru w gospodarstwach objętych restrykcjami: — rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 999/2001 z dnia 22 maja 2001 r. ustanawiające zasady dotyczące zapobiegania, kontroli i zwalczania niektórych przenośnych gąbczastych encefalopatii. Nr 82 — 3832 — Poz. 572 4.4.7. Akty prawne stanowiące podstawę do prowadzenia badań kontrolnych: — rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 999/2001 z dnia 22 maja 2001 r. ustanawiające zasady dotyczące zapobiegania, kontroli i zwalczania niektórych przenośnych gąbczastych encefalopatii. 4.4.8. Akty prawne stanowiące podstawę do uzyskania odszkodowania za zabite bydło: — rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 999/2001 z dnia 22 maja 2001 r. ustanawiające zasady dotyczące zapobiegania, kontroli i zwalczania niektórych przenośnych gąbczastych encefalopatii, — ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt. Za bydło zabite lub poddane ubojowi z nakazu organów Inspekcji Weterynaryjnej albo za takie zwierzęta padłe w wyniku zastosowania zabiegów nakazanych przez te organy przy zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt podlegających obowiązkowi zwalczania, przysługuje odszkodowanie ze środków budżetu państwa. Odszkodowanie przysługuje w wysokości wartości rynkowej zwierzęcia. Wartość rynkową zwierzęcia określa się na podstawie średniej z 3 kwot oszacowania przyjętych przez powiatowego lekarza weterynarii oraz 2 rzeczoznawców wyznaczonych przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta) z listy prowadzonej przez powiatowego lekarza weterynarii. Odszkodowanie ze środków budżetu państwa przysługuje również za zniszczone z nakazu organu Inspekcji Weterynaryjnej przy zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt podlegających obowiązkowi zwalczania, produkty pochodzenia zwierzęcego w rozumieniu przepisów o wymaganiach weterynaryjnych dla produktów pochodzenia zwierzęcego, środki żywienia zwierząt oraz sprzęt, które nie mogą być poddane odkażaniu. Odszkodowanie ze środków budżetu państwa przysługuje w wysokości wartości rynkowej zniszczonych produktów pochodzenia zwierzęcego w rozumieniu przepisów o wymaganiach weterynaryjnych dla produktów pochodzenia zwierzęcego, środków żywienia zwierząt oraz sprzętu, określonej na podstawie średniej z 3 kwot oszacowania przyjętych przez powiatowego lekarza weterynarii oraz 2 rzeczoznawców wyznaczonych przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta) z listy prowadzonej przez powiatowego lekarza weterynarii. Decyzja w sprawie odszkodowania wydana przez powiatowego lekarza weterynarii jest ostateczna. Posiadacz zwierzęcia niezadowolony z tej decyzji może, w terminie miesiąca od dnia jej doręczenia, wnieść powództwo do sądu rejonowego. Osobom, którym nie przysługuje odszkodowanie, a które przyczyniły się do szybkiej likwidacji choroby zakaźnej, wojewódzki lekarz weterynarii, na wniosek powiatowego lekarza weterynarii, może przyznać nagrodę ze środków budżetu państwa. Wypłacone odszkodowania nie podlegają zajęciu na pokrycie należności publicznych, jeżeli zostaną wykorzystane na odtworzenie wcześniej posiadanego stanu zwierząt. Podmiotowi, który poniósł koszty związane z zabiciem lub ubojem zwierząt, transportowaniem zwierząt lub zwłok zwierzęcych albo unieszkodliwieniem zwłok zwierzęcych, wykonując nakazy organów Inspekcji Weterynaryjnej, przysługuje ze środków budżetu państwa zwrot faktycznie poniesionych wydatków. Nr 82 — 3833 — Poz. 572 5. Ogólny opis wydatków i zysków 5.1. Szczegółowa analiza kosztów W styczniu 2005 r. populacja bydła w Polsce wynosiła około 6 012 984 sztuk. Zasadnicza struktura populacji podlegała niewielkim zmianom w ciągu ostatnich kilku lat, co pozwala przypuszczać, że również w najbliższym czasie nie będą one następować. Również liczba bydła przewidzianego do badania w kierunku BSE w roku 2006 będzie odpowiadać w przybliżeniu liczbie z 2004 r., jeżeli nie nastąpią zmiany w przepisach UE regulujących te zagadnienia. Przewiduje się, iż w 2006 r. 490 000 sztuk bydła zostanie zbadanych na BSE. Będzie to bydło poddane ubojowi powyżej 30. miesiąca życia, zaś w przypadku uboju z konieczności oraz bydła padłego — powyżej 24. miesiąca życia. Ponadto badania obejmą wszystkie zwierzęta podejrzane i kohortę niezależnie od wieku. Aby osiągnąć zakładaną wielkość badań, konieczne jest zakupienie większej ilości testów, niż wskazuje ilość wynikająca z liczebności bydła przewidzianego do badań. Przyczyną tego jest fakt, iż testy ELISA posiadają jednostki, które w rutynowym badaniu służą jako tzw. próby kontrolne i nie mogą być wykorzystane bezpośrednio do prowadzenia oznaczenia na BSE. Szacuje się, iż ztego powodu konieczny jest zakup testów większy o 12do 13 % od zakładanej liczby badań. W tym celu należy zakupić 550 000 testów. Tabela 5.1.1 Zwierzęta Szacowana liczba testów 14 500 Zwierzęta określone w załączniku III rozdział A część I pkt 2.1, 3 i 4.1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady nr 999/2001 449 000 Zwierzęta określone w załączniku III rozdział A część I pkt 2.2, 4.2 i 4.3 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady nr 999/2001 Inne (kohorta zakażonych zwierząt + podejrzane) 26 500 Ogółem 490 000 Ogólne oszacowanie kosztów programu monitoringu BSE na rok 2006 przewiduje wielkość wydatków na poziomie 31 854 182 zł. Koszt obejmuje dodatkowe wydatki, które przedstawia tabela 5.1.2. W okresie przygotowania kalkulacji koszt jednego testu wynosił około 40 zł.

Załącznik nr 4 PROGRAM ZWALCZANIA WŚCIEKLIZNY (RABIES) NA ROK 2006 1. Identyfikacja programu Państwo członkowskie: Rzeczpospolita Polska Choroba: Wścieklizna Rok implementacji: 2006 Nr referencyjny dokumentu: GIWz.III.400/W - 33/2005 z dnia 17 maja 2005 r. Data wysłania do Komisji: 25 maja 2005 r. W okresie międzywojennym i w pierwszych latach po II wojnie światowej głównym nosicielem wścieklizny na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej były psy. Zwalczanie wścieklizny prowadzono od 1922 r. na podstawie rozporządzenia Ministra Zdrowia Publicznego i Ministra Rolnictwa i Dóbr Państwowych z dnia 30 stycznia 1922 r. wydane w porozumieniu z Ministrem Spraw Wewnętrznych w przedmiocie zwalczania wścieklizny u ludzi i zwierząt (Dz. U. Nr 10, poz. 79). Wprowadzenie w 1949 r. obowiązkowego szczepienia psów przeciwko wściekliźnie pozwoliło na opanowanie problemu występowania choroby w Polsce. Liczba przypadków wścieklizny wśród zwierząt obniżyła się z ponad 3 600 w 1946 r. do 73 przypadków w 1956 r. Problem wścieklizny ponownie pojawił się, kiedy zaczęto rejestrować coraz więcej przypadków tej choroby w środowisku zwierząt dzikich. W latach 1946—1956 zgłaszano rocznie od 1 do 6 przypadków wścieklizny wśród zwierząt dzikich. W 1956 r. i 1957 r. nie zanotowano żadnego przypadku wścieklizny u zwierząt dzikich. W latach następnych zauważalny był wzrost zachorowań wśród zwierząt dzikich, a w szczególności u lisów. Pod koniec lat siedemdziesiątych zachorowania u zwierząt dzikich przekraczały liczbę zachorowań u zwierząt domowych (załącznik nr 1 do programu). W 1990 r. w Polsce stwierdzono 2 045 przypadków wścieklizny, w tym 1 668 przypadków wśród zwierząt dzikich, z czego 1 374 przypadki u lisów. Najwięcej przypadków wścieklizny zanotowano w woj. poznańskim (157), opolskim (139), koszalińskim (133), szczecińskim (130), bydgoskim (123), słupskim (103). Nie notowano ich w woj. bialskopodlaskim, a pojedyncze przypadki odnotowano w woj. lubelskim, łomżyńskim, łódzkim, przemyskim. Nr 82 3836 — W 1991 r. stwierdzono 2 287 przypadków wścieklizny, w tym 1 864 przypadki u zwierząt dzikich, z czego 1 513 przypadków u lisów. Wścieklizny nie odnotowano w woj. lubelskim, a pojedyncze przypadki wystąpiły w woj. przemyskim, łódzkim, łomżyńskim, krośnieńskim. W 1992 r. stwierdzono 3 084 przypadki wścieklizny, w tym u zwierząt dzikich 2 549 przypadków, z czego 2 079 przypadków u lisów. Z uwagi na rozprzestrzenianie się wścieklizny w 1993 r. rozpoczęto akcję doustnych szczepień lisów dziko żyjących przeciwko wściekliźnie. W 1993 r. stwierdzono 2 648 przypadków wścieklizny u zwierząt, w tym 2 166 przypadków u zwierząt dzikich, z czego 1 803 przypadki u lisów (załącznik nr 14 do programu, mapa nr 1). W 1994 r. stwierdzono 2 238 przypadków wścieklizny u zwierząt, w tym u zwierząt dzikich 1 788 przypadków, z czego 1 506 przypadków u lisów. W 1995 r. stwierdzono 1 973 przypadki u zwierząt, w tym 1 528 przypadków u zwierząt dzikich, z czego 1 280 przypadków u lisów. W 1996 r. stwierdzono 2 527 przypadków u zwierząt, w tym 2 064 przypadki u zwierząt dzikich, z czego 1 779 przypadków u lisów. W 1997 r. stwierdzono 1 494 przypadki u zwierząt, w tym 1 239 przypadków u zwierząt dzikich, z czego u lisów 1 091 przypadków (załącznik nr 14 do programu, mapa nr 2). Efektem nieustającego przeprowadzania szczepień w zachodniej części Polski był spadek ilości przypadków wścieklizny, a zwłaszcza brak stwierdzonych przypadków zachorowania na tę chorobę w województwach: zachodniopomorskim, lubuskim i dolnośląskim. W 1998 r. stwierdzono 1 329 przypadków u zwierząt, w tym I 120 przypadków u zwierząt dzikich, z czego 927 przypadków u lisów. W 1999 r. stwierdzono 1 148 przypadków u zwierząt, w tym 721 przypadków u lisów (załącznik nr 14 do programu, mapa nr 3). W 2000 r. stwierdzono 2 224 przypadki u zwierząt, w tym u lisów 1 583, a w 2001 r. stwierdzono 2 964 przypadki u zwierząt, w tym u lisów 2 224 (załącznik nr 14 do programu, mapa nr 4 1 5). Liczbę przypadków wścieklizny w poszczególnych latach przedstawia załącznik nr 2 do programu. W trakcie przeprowadzanych akcji szczepień zaobserwowano zmiany w obszarach występowania przypadków wścieklizny. Zmiany te polegały na tym, że na obszarach wschodniej Polski nieobjętych dotychczas szczepieniami pojawiły się przypadki wścieklizny; stwierdzono także występowanie pojedynczych przypadków wścieklizny na terenach przygranicznych z Czechami. W 2002 r. liczba przypadków wścieklizny u zwierząt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wyniosła 1 119, z czego 1 038 przypadków zanotowano u zwierząt dzikich, w tym 884 u lisów. Ilość przypadków wścieklizny w 2002 r. z podziałem na poszczególne województwa i gatunki zwierząt przedstawia załącznik nr 3 do programu. W roku 2002 największą liczbę przypadków wścieklizny zwierząt zanotowano w województwie wielkopolskim — 339 przypadków, jednak, jak wykazują dane za lata 2003—2004 i okres od stycznia do kwietnia 2005 r., ulega ona znacznemu zmniejszeniu (załączniki nr 49 do programu). Obecnie największym problemem związanym z występowaniem wścieklizny jest granica wschodnia Polski, gdzie zauważono pojawianie się przypadków wścieklizny z terytoriów Ukrainy, Białorusi i Rosji. Nr 82 3837 — W związku z tak gwałtownie narastającym problemem wścieklizny wśród zwierząt dzikich, na przełomie lat 1991 i 1992 opracowano założenia do programu zwalczania wścieklizny w Polsce. W pierwszym etapie wykładanie szczepionki miało objąć teren w pasie przygranicznym z Niemcami (Szczecin, Gorzów Wlkp., Zielona Góra, Jelenia Góra, Wałbrzych, Legnica, Opole, Wrocław, Poznań, Piła, Leszno, Koszalin), gdzie wścieklizna u lisów wystąpiła endemicznie i stwierdzano najczęściej przypadki tej choroby. Zaproponowano wykładanie szczepionki 2 razy w roku wiosną i jesienią po 16 dawek (przynęt) na km”. Wykładanie szczepionki miało być przeprowadzane ręcznie. Stopniowo akcja miała być rozszerzana o kolejne województwa w kierunku wschodnim. Wraz z wykładaniem szczepionki miała być prowadzona kontrola szczepień określająca wskaźnik przyjęcia szczepionki przez lisy oraz wskaźnik nabytej odporności. Jednak w 1992 r. zmieniono sposób podawania szczepionki z ręcznego na wyrzucanie z samolotów, a liczbę województw objętych szczepieniem zmieniono z 12 do 6. Zrezygnowano z następujących województw: opolskie, wrocławskie, leszczyńskie, pilskie, poznańskie, koszalińskie. Ostatecznie Polska rozpoczęła program szczepień lisów przeciwko wściekliźnie w 1993 r. W 1994 r. obszar szczepień został powiększony o 6 województw (koszalińskie, słupskie, pilskie, katowickie, bielskie, skierniewickie). W 1995 r. obszar szczepień został powiększony o 10 województw (gdańskie, bydgoskie, konińskie, leszczyńskie, poznańskie, kaliskie, wrocławskie, opolskie, częstochowskie, warszawskie). W 1996 r. obszar szczepień został powiększony o 4 województwa (krośnieńskie, nowosądeckie, elbląskie, piotrkowskie) W 1997 r. obszar szczepień został powiększony o 1 województwo (krakowskie). W 1998 r. obszar szczepień został powiększony o 5 województw (tarnowskie, sieradzkie, radomskie, łódzkie, lubelskie (1 gmina). W 1999 r. zmieniony został podział administracyjny kraju z 49 województw na 16 województw i wówczas szczepieniami objęto całkowicie województwa: dolnośląskie, lubuskie, zachodniopomorskie, wielkopolskie, śląskie, pomorskie, opolskie, małopolskie, natomiast częściowo województwa: kujawsko-pomorskie, lubelskie, łódzkie, warmińsko-mazurskie, mazowieckie, podkarpackie. Natomiast w województwach podlaskim i świętokrzyskim nie prowadzono szczepień (załącznik nr 10 do programu). W 2000 r. obszar szczepień nie uległ zmianie. W wyniku gwałtownego wzrostu zachorowań zwierząt na wściekliznę na obszarach, gdzie nie prowadzono szczepień lisów przeciwko wściekliźnie, oraz na granicy „obszaru szczepionego” z „obszarem nieszczepionym” w 2001 r. wprowadzono zmodernizowany program szczepień lisów przeciwko wściekliźnie i zrezygnowano w akcji wiosennej ze szczepień na obszarze zachodniej Polski, na którym od dłuższego czasu nie odnotowywano przypadków wścieklizny u zwierząt. Obszar objęty szczepieniami to: — powiat wałecki w woj. zachodniopomorskim, — _ powiat dzierżoniowski, ząbkowicki, kłodzki w woj. dolnośląskim, Nr 82 3838 woj. pomorskie, z wyjątkiem powiatów: słupskiego, lęborskiego i bytowskiego, — woj. warmińsko-mazurskie, kujawsko-pomorskie, wielkopolskie, małopolskie, opolskie, śląskie, łódzkie, świętokrzyskie, — powiaty: warszawski zachodni, gostyniński, sochaczewski, żyrardowski, grodziski, pruszkowski, piaseczyński, grójecki, białobrzeski, przysuski, radomski, szydłowiecki, zwoleński, lipski, kozienicki, sierpecki, płoński, płocki, nowodworski, ciechanowski, mławski, żuromiński, przasnyski, ostrołęcki, makowski, legionowski i pułtuski, w woj. mazowieckim, — _ gmina Janowiec i część gminy Puławy w woj. lubelskim, — powiaty: bieszczadzki, brzozowski, dębicki, jasielski, kolbuszowski, krośnieński, łańcucki, mielecki, ropczycki, rzeszowski, sanocki, strzyżowski i tarnobrzeski, w całości, oraz powiaty: jarosławski, leżajski, niżański, przemyski, przeworski i stalowowolski, w części na południe od linii rzeki San w woj. podkarpackim (załącznik nr 12 do programu). Natomiast w akcji jesiennej w 2001 r. szczepieniami objęto większość kraju poza województwem podlaskim oraz częścią województw lubelskiego i podkarpackiego (załącznik nr 13 do programu). W 2002 r. akcja wiosenna i jesienna odbywała się na obszarze całego kraju. W 2003 r. również obie akcje objęły zasięgiem obszar całego kraju. Akcje szczepień wiosenna i jesienna w 2004 r. odbyły się analogicznie. Planowane akcje szczepień wiosną i jesienią w 2005 r. również objęły obszar całego kraju. Wyniki szczepień przedstawione są w tabeli poniżej: Akcje szczepień Obecność TC (%) RFFIT (%) Różnicowanie szczepów wirusa jesień 1998 r. wiosna 1999 r. jesień 1999 r. wiosna 2000 r. jesień 2000 r. wiosna i jesień 2001 r. wiosna i jesień 2002 r. wiosna i jesień 2003 r. wiosna i jesień 2004 r. wiosna 2005 r. w trakcie w trakcie Nr 82 Populacja lisów Województwo Liczba lisów na km*/2002 Liczba lisów na km*/2003 Liczba lisów na km*/2004 ł 3. Opis przedłożonego programu Zgodnie z ustawą z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt, wścieklizna należy do chorób zakaźnych zwierząt podlegających obowiązkowi zgłaszania i zwalczania na terytorium Polski (załącznik nr 2 do ustawy). Psy powyżej 3. miesiąca życia przebywające na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz lisy dziko żyjące zgodnie z art. 56 tej ustawy podlegają obowiązkowemu szczepieniu ochronnemu przeciwko wściekliźnie. Na podstawie rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 2 czerwca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i sposobu przeprowadzania ochronnych szczepień lisów wolno żyjących przeciwko wściekliźnie (Dz. U. Nr 142, poz. 1509) szczepienia ochronne lisów wolno żyjących przeprowadza wojewódzki lekarz weterynarii. Zgodnie z ww. rozporządzeniem szczepionka jest rozrzucana z samolotu lub wykładana ręcznie dwa razy w ciągu roku kalendarzowego na obszarach lasów oraz we wszystkich miejscach bytowania lisów dziko żyjących. Szczepionka może być podana raz w roku, jeżeli na terenie województwa i na terenach województw graniczących z tym województwem nie stwierdzono przypadków wystąpienia wścieklizny w okresie dwóch kolejnych lat. Natomiast szczepień ochronnych nie przeprowadza się, jeżeli na terenie województwa i na terenach województw graniczących z tym województwem nie stwierdzono wścieklizny w okresie trzech kolejnych lat. Liczba dawek szczepionki zależy od stopnia zalesienia 1 ukształtowania terenu, populacji zwierząt dzikich oraz przyjętego sposobu podania szczepionki, ale nie powinna być mniejsza niż 20 dawek na 1 km” powierzchni. Nr 82 Badania monitoringowe (RFFIT, TC), wykonywane w celu określenia efektywności doustnych szczepień lisów dziko żyjących przeciwko wściekliźnie, przeprowadza się na podstawie rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 grudnia 2004 r. w sprawie określenia jednostek chorobowych, sposobu prowadzenia kontroli oraz zakresu badań kontrolnych zakażeń zwierząt. Zgodnie z tym rozporządzeniem w celu kontroli wścieklizny pobiera się do badań tkankę mózgową, surowicę i żuchwę od 8 lisów odstrzelonych na każdych 100 km” obszaru, na którym lisy zostały objęte szczepieniem ochronnym przeciwko wściekliźnie. Diagnostyka i metody badań laboratoryjnych Rutynowa diagnostyka wścieklizny dla wszystkich gatunków zwierzat prowadzona jest w 16 zakładach higieny weterynaryjnej (ZHW) oraz w Krajowym Laboratorium Referencyjnym w Puławach (Zakład Wirusologii Państwowego Instytutu Weterynaryjnego — Państwowego Instytutu Badawczego w Puławach) przy użyciu następujących rodzajów badań: — bezpośrednia immunofluorescencja odcisków mózgowych z monowalentnym koniugatem antynukleokapsydowym, — izolacja wirusa na myszach, — izolacja wirusa na kulturach komórkowych neuroblastomy, — _ genotypizacja izolatów wirusa wścieklizny (tylko w Krajowym Laboratorium Referencyjnym), — badanie serologiczne — test RFFIT. Natomiast badania monitoringowe w celu sprawdzenia skuteczności szczepienia lisów dziko żyjących wykonują 2 zakłady higieny weterynaryjnej (ZHW w Bydgoszczy i ZHW w Opolu) następującymi metodami: — immunofluorescencja odcisków mózgowych — badanie w kierunku wścieklizny, szlify kostne żuchwy — badanie na obecność markera (TC — tetracyklin), — RFFIT — określenie miana przeciwciał wirusa wścieklizny w surowicy (skrzep z serca lub płyn z klatki piersiowej), zbieranie i analizowanie danych epidemiologicznych na temat zdiagnozowanych przypadków wścieklizny w obszarze objętym szczepieniem. 4. Działania przewidziane w programie 4.1. Podsumowanie działań przewidzianych w programie: Czas trwania programu: Pierwszy rok: 2006 Ostatni rok: 2006 x Kontrola x Zwalczanie Nr 82 x Badania laboratoryjne x Badania laboratoryjne x Szczepienie x Monitoring 4.2. Władze centralne odpowiedzialne za nadzór i koordynację działów zajmujących się wdrażaniem programu Zgodnie z art. 57 ust. 8 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt Główny Lekarz Weterynarii nadzoruje realizację programu zwalczania chorób zakaźnych zwierząt, a w przypadku programu współfinansowanego ze środków Unii Europejskiej informuje Komisję Europejską o postępach w jego realizacji, zgodnie z przepisami obowiązującymi w Unii Europejskiej. Organem odpowiedzialnym za nadzór i koordynację działań zapewniających realizację programu monitoringu i zwalczania wścieklizny jest na poziomie centralnym Główny Lekarz Weterynarii. Zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 2 czerwca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i sposobu przeprowadzania ochronnych szczepień lisów wolno żyjących przeciwko wściekliźnie, szczepienia ochronne lisów wolno żyjących przeprowadzają wojewódzcy lekarze weterynarii (16). Rutynowa diagnostyka wścieklizny jest przeprowadzana przez 16 zakładów higieny weterynaryjnej, którymi są ZHW we Wrocławiu, ZHW w Bydgoszczy, ZHW w Lublinie, ZHW w Gorzowie Wlkp., ZHW w Łodzi, ZHW w Krakowie, ZHW w Warszawie, ZHW w Opolu, ZHW w Krośnie, ZHW w Białymstoku, ZHW w Gdańsku, ZHW w Katowicach, ZHW w Kielcach, ZHW w Olsztynie, ZHW w Poznaniu i ZHW w Szczecinie. Natomiast monitoring efektywności doustnych szczepień lisów wolno żyjących przeciwko wściekliźnie wykonują jedynie ZHW w Bydgoszczy i ZHW w Opolu. Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 21 października 2004 r. w sprawie wykazu laboratoriów referencyjnych właściwych dla poszczególnych rodzajów i kierunków badań (Dz. U. Nr 251, poz. 2513) wyznaczyło jako Krajowe Laboratorium Referencyjne dla wścieklizny — Zakład Wirusologii Państwowego Instytutu Weterynaryjnego — Państwowego Instytutu Badawczego w Puławach. Nr 82 4.3. Opis i określenie obszarów geograficznych i administracyjnych, na których program zostanie wdrożony Terytorium Rzeczypospolitej Polskiej Powierzchnia objęta doustnym szczepieniem lisów dziko żyjących przeciwko wściekliźnie — km? Województwo Całkowita powierzchnia województwa — km” dolnośląskie 19 948 15 958 kujawsko-pomorskie 17 970 16 533,4 lubelskie 22 604 lubuskie 13 054 łódzkie 17 675 małopolskie 15 145 mazowieckie 32 717 opolskie 8 000 podkarpackie 16 133 podlaskie 18 162 18 293 śląskie 10 130,5 świętokrzyskie 10 500 warmińsko-mazurskie 24 203 21 483 wielkopolskie 29 825,6 25 359 zachodniopomorskie 22 901,48 20 000 Razem 312 678,08 281 746,9 4.4. « Działania wdrożone programem 4.4.1. Działania i wymagania prawodawstwa w odniesieniu do rejestracji gospodarstw: nie dotyczy. 4.4.2. Działania i wymagania prawodawstwa w odniesieniu do identyfikacji zwierząt: nie dotyczy. 4.4.3. Działania i wymagania prawodawstwa w odniesieniu do powiadomienia o chorobie: Zgodnie z ustawą z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt, wścieklizna należy do chorób zakaźnych zwierząt podlegających obowiązkowi zgłaszania i zwalczania (załącznik nr 2 do ustawy). Nr 82 3843 4.4.4. 4.4.5. 4.4.6. 4.4.7. 4.4.8. Działania i wymagania przewidziane przepisami prawa krajowego w przypadku uzyskania wyników dodatnich: — art. 42 i 44 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt, — _ rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 7 stycznia 2005 r. w sprawie zwalczania wścieklizny (Dz. U. Nr 13, poz. 103). Działania i wymagania przewidziane przepisami prawa krajowego w odniesieniu do różnej kwalifikacji zwierząt i stad: Zgodnie z art. 56 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt — wszystkie lisy dziko żyjące na obszarach określonych w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 2 czerwca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i sposobu przeprowadzania ochronnych szczepień lisów wolno żyjących przeciwko wściekliźnie. Procedury kontrolne, a w szczególności zasady przemieszczania zwierząt narażonych na kontakt lub zakażenie daną chorobą oraz regularne kontrole gospodarstw lub obszarów, których to dotyczy: nie dotyczy. Działania i wymagania przewidziane przepisami prawa krajowego w odniesieniu do kontroli choroby (testy, szczepienia): — art. 56 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt, — rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 2 czerwca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i sposobu przeprowadzania ochronnych szczepień lisów wolno żyjących przeciwko wściekliźnie, — _ rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 grudnia 2004 r. w sprawie określenia jednostek chorobowych, sposobu prowadzenia kontroli oraz zakresu badań kontrolnych zakażeń zwierząt, — rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 7 stycznia 2005 r. w sprawie zwalczania wścieklizny. Działania i wymagania prawodawstwa w odniesieniu do odszkodowania dla właścicieli zwierząt poddanych ubojowi lub zabitych: nie dotyczy. Nr 82 3844

Rok: 2003 Choroba”: wścieklizna Gatunek zwierząt/kategoria”: lisy dziko żyjące Opis użytych testów serologicznych: badanie serologiczne — test RFFIT [określenie miana przeciwciał wirusa wścieklizny w surowicy (skrzep krwi z serca lub płyn z klatki piersiowej)|]. Opis użytych testów mikrobiologicznych i wirusologicznych: immunofluorescencja odcisków mózgowych — rutynowe badanie w kierunku wścieklizny. Opis innych użytych testów: szlify kości żuchwy — badanie na obecność markera (tetracyklin). Region? Badania serologiczne Badania mikrobiologiczne lub Inne testy: TC wirusologiczne liczba przebadanych liczba próbek dodatnich © liczba przebadanych liczba próbek dodatnich © liczba przebadanych liczba próbek dodatnich próbek() próbek() Terytorium Rzeczypospolitej Polskiej 16 578* 92,55 % 18 366 235 16 578* 78,43 % Razem | 16578 | 92,55% 18 366 235 | 16578 78,43 %:* Ilość próbek przesłanych do badań. 6) Nazwa choroby i gatunku zwierzęcia, w razie potrzeby. 0) Brojlery, kury nieśne, jeżeli dotyczy. © Region określony w programie zwalczania choroby w państwie członkowskim. (9 Liczba próbek przebadanych, wszystkie zakwestionowane. ©) Liczba próbek dodatnich, wszystkie zakwestionowane. Rok: 2004 Choroba”: wścieklizna Gatunek zwierząt/kategoria”: lisy dziko żyjące Opis użytych testów serologicznych: badanie serologiczne — test RFFIT [określenie miana przeciwciał wirusa wścieklizny w surowicy (skrzep krwi z serca lub płyn z klatki piersiowej)|]. Opis użytych testów mikrobiologicznych i wirusologicznych: immunofluorescencja odcisków mózgowych — rutynowe badanie w kierunku wścieklizny. Opis innych użytych testów: szlify kości żuchwy — badanie na obecność markera (tetracyklin). Badania serologiczne Badania mikrobiologiczne lub Inne testy: TC wirusologiczne liczba przebadanych liczba próbek dodatnich © liczba przebadanych liczba próbek dodatnich © liczba przebadanych liczba próbek dodatnich próbek!) próbek() próbekl) Terytorium Rzeczypospolitej Polskiej 16 551* 93,99 % 17831 86 17 831* 82,50 % Razem | 16551* | 93,99% 17831 86 | 17831* 82,50% * qlość próbek przesłanych do badań. (a) (b) (©) (d) Nazwa choroby i gatunku zwierzęcia, w razie potrzeby. Brojlery, kury nieśne, jeżeli dotyczy. Region określony w programie zwalczania choroby w państwie członkowskim. Liczba próbek przebadanych, wszystkie zakwestionowane. ©) Liczba próbek dodatnich, wszystkie zakwestionowane. Nr 82 6.3. Dane o przypadkach (jedna tabela/rok/choroba/gatunek) Rok: 2002 Choroba”: wścieklizna Gatunek zwierząt: lisy dziko żyjące Region) | Liczba zakażonych stad Liczba zakażonych zwierząt Terytorium Rzeczypospolitej Polskiej - 884 (a) (b) (©) Nazwa choroby i gatunku zwierzęcia, w razie potrzeby. Region określony w programie zwalczania choroby na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Stado lub gospodarstwo. Rok: 2002 Choroba%: wścieklizna Gatunek zwierząt: inne gatunki wrażliwe Liczba zakażonych stad Terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (a) (b) (©) Nazwa choroby i gatunku zwierzęcia, w razie potrzeby. Region określony w programie zwalczania choroby na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Stado lub gospodarstwo. Rok: 2003 Choroba”: wścieklizna Gatunek zwierząt: lisy dziko żyjące Liczba zakażonych stad Terytorium Rzeczypospolitej Polskiej Liczba zakażonych zwierząt Liczba zakażonych zwierząt Razem (a) (b) (c) Nazwa choroby i gatunku zwierzęcia, w razie potrzeby. Region określony w programie zwalczania choroby na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Stado lub gospodarstwo. Rok: 2003 Choroba”: wścieklizna Gatunek zwierząt: inne gatunki wrażliwe Region") Liczba zakażonych stad Terytorium Rzeczypospolitej Polskiej - 156 Liczba zakażonych zwierząt Razem | - 156 6) Nazwa choroby i gatunku zwierzęcia, w razie potrzeby. ©) Region określony w programie zwalczania choroby na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. (©) Stado lub gospodarstwo. Nr 82 3847 Rok: 2004 Choroba”: wścieklizna Gatunek zwierząt: lisy dziko żyjące | Region") Liczba zakażonych stad | Liczba zakażonych zwierząt Terytorium Rzeczypospolitej Polskiej - 86 6 Nazwa choroby i gatunku zwierzęcia, w razie potrzeby. ©) Region określony w programie zwalczania choroby na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. (©) Stado lub gospodarstwo. Rok: 2004 Choroba: wścieklizna Gatunek zwierząt: inne gatunki wrażliwe 6 Nazwa choroby i gatunku zwierzęcia, w razie potrzeby. 0. Region określony w programie zwalczania choroby na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. (©) Stado lub gospodarstwo. Rok: 2005 (od 01.01.2005 do 30.04.2005) Choroba”: wścieklizna Gatunek zwierząt: lisy dziko żyjące Region") Liczba zakażonych stad Liczba zakażonych zwierząt Liczba zakażonych zwierząt Terytorium Rzeczypospolitej Polskiej 6) Nazwa choroby i gatunku zwierzęcia, w razie potrzeby. ©) Region określony w programie zwalczania choroby na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. €) Stado lub gospodarstwo. Rok: 2005 (od 01.01.2005 do 30.04.2005) Choroba”): wścieklizna Gatunek zwierząt: inne gatunki wrażliwe [0000000000 Regdom ||| Liczba zakażonych stado Terytorium Rzeczypospolitej Polskiej Liczba zakażonych zwierząt Razem © Nazwa choroby i gatunku zwierzęcia, w razie potrzeby. ©) Region określony w programie zwalczania choroby na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. ©) Stado lub gospodarstwo. Nr 82 3848 6.5. Dane o programach szczepień lub leczenia Rok: 2006 Choroba”: wścieklizna Gatunek zwierząt: lisy dziko żyjące Opis stosowanych szczepień, działań terapeutycznych lub innych: wiosenna i jesienna akcja szczepień w 2006 r. obejmie obszar całego kraju (281 746 km” — powierzchnia objęta szczepieniem). Obie akcje będą prowadzone na tych samych zasadach, co w latach poprzednich. Planuje się wyłożenie co najmniej 20 dawek szczepionki/km”. W sumie 11 269 876 dawek szczepionki zostanie wyłożonych w 2006 r. Nr 82 Region” Informacja o programach szczepień lub leczenia ilość stad © Całkowita Całkowita objętych ilość stad | ilość zwierząt programem szczepień lub leczenia Razem - 11 269 876 ©) Nazwa choroby i gatunku zwierzęcia, w razie potrzeby. 0. Region określony w programie zwalczania choroby. ©) Stado lub gospodarstwo. ilość stad © ilość zwierząt ilość wyłożonych zaszczepionych lub | zaszczepionych lub | dawek szczepionki poddanych poddanych lub dawek leku leczeniu leczeniu zastosowanych ilość dorosłych ilość młodych zwierząt zwierząt zaszczepionych zaszczepionych 6.6. Dane o zwierzętach dzikich 3849 6.6.1. Szacunki liczebności populacji zwierząt dzikich Rok: 2002 Metoda obliczania populacji”: statystyki myśliwskie, wskaźnik nocnego liczenia, liczenie lisich jam Szacunki liczebności populacji danego gatunku zwierząt dzikich gatunek: lis dziko żyjący | 0 gatunek:sama | gatunek: jeleń gatunek: dzik Terytorium Rzeczypospolitej Polskiej 163 600 623 200 123 300 138 100 6) Za standardową metodę szacowania uważa się liczenie zwierzyny pozyskanej; jeśli zastosowano inną metodę, należy ją opisać. ©) Region określony w programie zwalczania choroby na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Rok: 2003 Metoda obliczania populacji”: statystyki myśliwskie, wskaźnik nocnego liczenia, liczenie lisich jam | Szacunki liczebności populacji danego gatunku zwierząt dzikich Region) ——— SET - gatunek: lis dziko żyjący gatunek: sarna gatunek: jeleń gatunek: dzik Terytorium Rzeczypospolitej Polskiej 184 800 652 600 130 200 163 300 Razem | 184 800 | 652 600 | 130 200 163 300 6) Za standardową metodę szacowania uważa się liczenie zwierzyny pozyskanej; jeśli zastosowano inną metodę, należy ją opisać. 0) Region określony w programie zwalczania choroby na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Rok: 2003 Choroba: wścieklizna Gatunek zwierząt: lisy dziko żyjące ch testów serologicznych: badanie serologiczne — test RFFIT [określenie miana przeciwciał wirusa wścieklizny w surowicy (skrzep krwi z serca lub płyn z klatki piersiowej)]. h 4 h ów mózgowych — rutynowe badanie w kierunku wścieklizny. Badania mikrobiologiczne lub.. Inne testy: TC wirusologiczne Badania serologiczne Region) liczba przebadanych próbek liczba przebadanych próbek liczba przebadanych liczba próbek dodatnich próbek liczba próbek dodatnich liczba próbek dodatnich Terytorium Rzeczypospolitej Polskiej 16 587* 92,55% 16 587* 78,43 % Razem 16 587 92,55% 16 587 78,43 % * Ilość próbek wysłanych do badań. 6) Nazwa choroby i gatunku zwierzęcia, w razie potrzeby. 0 Region określony w programie zwalczania choroby na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Rok: 2004 Choroba”: wścieklizna Gatunek zwierząt: lisy dziko żyjące Opis użytych testów serologicznych: badanie serologiczne — test RFFIT [określenie miana przeciwciał wirusa wścieklizny w surowicy (skrzep krwi z serca lub płyn z klatki piersiowej)|]. ch test 4 4 h krobiologicznych i wirusologicznych: immunofluorescencja odcisków mózgowych — rutynowe badanie w kierunku wścieklizny. 2 Opis uż ów mi Opis innych testów użytych: szlify kości żuchwy — badanie na obecność markera (TC — tetracykliny). Badania mikrobiologiczne lub wirusologiczne liczba przebadanych próbek Inne testy: TC (%) Badania serologiczne liczba przebadanych próbek liczba przebadanych próbek Terytorium Rzeczypospolitej Polskiej 16 551* 93,99% 17831 86 17831* 82,50% Razem 16551* 93,99 % 17831 86 17 831* 82,50 % liczba próbek dodatnich liczba próbek dodatnich liczba próbek dodatnich * Ilość próbek wysłanych do badań. 6) Nazwa choroby i gatunku zwierzęcia, w razie potrzeby. 0%. Region określony w programie zwalczania choroby na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Nr 82 3851 6.6.3. Dane na temat szczepienia lub leczenia zwierząt dzikich Rok: 2006 Choroba”: wścieklizna Gatunek zwierząt: lisy dziko żyjące Opis programu szczepień, leczenia lub innego schematu: zgodnie z ustawą z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt, wścieklizna należy do chorób zakaźnych zwierząt podlegających obowiązkowi zgłaszania i zwalczania (załącznik nr 2 do ustawy). Psy powyżej 3. miesiąca życia przebywające na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz lisy dziko żyjące podlegają zgodnie z art. 56 wymienionej ustawy obowiązkowemu szczepieniu ochronnemu przeciwko wściekliźnie. Na podstawie rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 2 czerwca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i sposobu przeprowadzania ochronnych szczepień lisów wolno żyjących przeciwko wściekliźnie, szczepienia ochronne lisów wolno żyjących przeprowadza wojewódzki lekarz weterynarii. Zgodnie z ww. rozporządzeniem szczepionka jest rozrzucana z samolotu lub wykładana ręcznie dwa razy w roku kalendarzowym na obszarach lasów oraz we wszystkich miejscach bytowania lisów wolno żyjących. Szczepionka może być podana raz w roku, jeżeli na terenie województwa i na terenach województw graniczących z tym województwem nie stwierdzono przypadków wystąpienia wścieklizny w okresie dwóch kolejnych lat. Natomiast szczepień ochronnych nie przeprowadza się, jeżeli na terenie województwa i na terenach województw graniczących z tym województwem nie stwierdzono wścieklizny w okresie trzech kolejnych lat. Liczba dawek szczepionki zależy od stopnia zalesienia i ukształtowania terenu, populacji zwierząt dzikich oraz przyjętego sposobu podania szczepionki, ale nie powinna być mniejsza niż 20 dawek na 1 km” powierzchni. Program szczepienia lub leczenia Region" ilość dawek szczepionki lub leku, która ilość akcji całkowita ilość dawek szczepionki lub zostanie wyłożona/podana leku, która zostanie wyłożona/podana Terytorium Rzeczypospolitej Polskiej 312 678* 11 269 876 2 (wiosenna i jesienna) 11 269 876 (281 746,9)** * Całkowita powierzchnia Polski. ** Powierzchnia objęta szczepieniem. 6) Nazwa choroby i gatunku zwierzęcia, w razie potrzeby. 0 Region określony w programie zwalczania choroby na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Nr 82 3852 7. Cele 7.1. Cele związane z badaniami laboratoryjnymi 7.1.1. Cele związane z badaniami diagnostycznymi 7.1.1.1. Ilość i rodzaj badań Choroba”: wścieklizna Gatunek zwierząt: lisy dziko żyjące Region) Rodzaj badania Populacja docelowa Rodzaj próbki Cel O Ilość planowanych badań Terytorium Rzeczypospolitej RFFIT lisy dziko żyjące surowica kontrola szczepień, monitoring akcji Polskiej Terytorium Rzeczypospolitej test na obecność markera (TC) lisy dziko żyjące żuchwa kontrola szczepień, monitoring akcji Polskiej Nazwa choroby i gatunku zwierzęcia, w razie potrzeby. Region określony w programie zwalczania choroby na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. ©) Opis użytego badania (SN-test, AB-Elisa, RBT). Określenie gatunków docelowych oraz kategorii docelowych zwierząt z uwzględnieniem płci, wieku, z podziałem na zwierzęta hodowlane, rzeźne. ©) Opis próbki (krew, surowica, mleko). Opis celu przeprowadzania badania (kwalifikacja, nadzór, potwierdzenie podejrzanych przypadków, monitoring akcji, serokonwersja, kontrola wykreślonych szczepionek, testy szczepionek, kontrola szczepień). 7.2.1.2. Schemat badań laboratoryjnych Badania monitoringowe (RFFIT, TC), wykonywane w celu określenia efektywności doustnych szczepień lisów dziko żyjących przeciwko wściekliźnie, przeprowadza się na podstawie rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 grudnia 2004 r. w sprawie określenia jednostek chorobowych, sposobu prowadzenia kontroli oraz zakresu badań kontrolnych zakażeń zwierząt. Zgodnie z wymienionym rozporządzeniem w celu kontroli wścieklizny pobiera się do badań tkankę mózgową, surowicę i żuchwę od 8 lisów odstrzelonych na każdych 100 km? obszaru, na którym lisy zostały objęte szczepieniem ochronnym przeciwko wściekliźnie. Nr 82

7.1.2.2. Cele badania laboratoryjnego zwierząt: nie dotyczy 7.3. Cele szczepienia 7.3.1. Cele szczepienia Szczepionka(i) i program szczepień lub leczenie i program leczenia: Zgodnie z ustawą z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt, wścieklizna należy do chorób zakaźnych zwierząt podlegających obowiązkowi zgłaszania i zwalczania. Psy powyżej 3. miesiąca życia przebywające na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz lisy dziko żyjące podlegają zgodnie z art. 56 wymienionej ustawy obowiązkowemu szczepieniu ochronnemu przeciwko wściekliźnie. Na podstawie rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 2 czerwca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i sposobu przeprowadzania ochronnych szczepień lisów wolno żyjących przeciwko wściekliźnie, szczepienia ochronne lisów dziko żyjących przeprowadza wojewódzki lekarz weterynarii. Zgodnie z ww. rozporządzeniem szczepionka jest rozrzucana z samolotu lub wykładana ręcznie dwa razy w ciągu roku kalendarzowego na obszarach lasów oraz we wszystkich miejscach bytowania lisów wolno żyjących. Szczepionka może być podana raz w roku, jeżeli na obszarze województwa i na obszarach województw graniczących z tym województwem nie stwierdzono przypadków wystąpienia wścieklizny w okresie dwóch kolejnych lat. Natomiast szczepień ochronnych nie przeprowadza się, jeżeli na obszarze województwa i na obszarach województw graniczących z tym województwem nie stwierdzono wścieklizny w okresie trzech kolejnych lat. Liczba dawek szczepionki zależy od stopnia zalesienia i ukształtowania terenu, populacji zwierząt dzikich oraz przyjętego sposobu podania szczepionki, ale nie powinna być mniejsza niż 20 dawek na 1 km” powierzchni. Choroba: wścieklizna Gatunek zwierząt: lisy dziko żyjące Całkowita Całkowita Cele programu szczepień lub leczenia ilość stad © ilość zwierząt ilość stad © objętych objętych objętych programem programem programem szczepień lub | szczepień lub szczepień lub leczenia leczenia leczenia Region”) ilość stad © ilość zwierząt ilość wyłożonych zaszczepionych lub | zaszczepionych lub | dawek szczepionki poddanych poddanych lub zastosowanych leczeniu leczeniu dawek leku ilość dorosłych ilość młodych zwierząt zwierząt zaszczepionych zaszczepionych Terytorium Rzeczypospolitej - - - - - 11 269 876 - - Polskiej Razem - - - - - 11 269 876 - - © Nazwa choroby i gatunku zwierzęcia, w razie potrzeby. 0. Region określony w programie zwalczania choroby na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. ©) Stado lub gospodarstwo. Nr 82 7.3.2. Cele szczepienia zwierząt dzikich Choroba): wścieklizna Gatunek zwierzęcia: lisy dziko żyjące km2 ilość dawek szczepionki lub leku planowana do dystrybucji/podania w ramach akcji Region) Cele programu szczepienia planowana ilość akcji całkowita ilość dawek szczepionki lub leku planowana do dystrybucji/podania 312 678* (281 746)** Terytorium Rzeczypospolitej Polskiej 5 634 938 2 (wiosenna i jesienna) 11 269 876 Razem 312 678* (281 746)** 5 634 938 2 (wiosenna i jesienna) 11 269 876 * Całkowita powierzchnia Polski. ** Powierzchnia objęta programem szczepień. 0) Nazwa choroby i gatunku zwierzęcia, w razie potrzeby. ©) Region określony w programie zwalczania choroby na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. 8. Szczegółowa analiza kosztów programu Koszty Wyszczególnienie Ilość jednostek Koszt jednostkowy, w zł Kwota całkowita, wzł * Wniosek o dofinansowanie z funduszy Wspólnoty (tak/nie) 1. Badania laboratoryjne w 2006 r. Test: RFFIT 21 474 po | Test: różnicowanie szczepów wirusa wścieklizny 136 Dostarczenie lisów do badań 21 474 SUMA 1.1. Koszty badań 1.2. Koszty pobierania próbek 93,40 77,70 183,00 25,00 2 005 572 1 668 593 24 887 537 175 4 236 227 tak tak tak tak 2. Szczepienie w 2006 r. 2.1. Zakup szczepionki 11 269 876 2,14 24 245 830 tak 2.2. Koszty dystrybucji 11 269 876 0,90 10 126 199 tak SUMA 34 372 029 tak RAZEM Koszt jednostkowy zakupu 1 dawki szczepionki = 2,14 zł/4,2184 zł = 0,51 euro. Koszt jednostkowy dystrybucji I dawki szczepionki = 0,9 zł/4,2184 zł = 0,213 euro. 1 euro = 4,2184 zł 38 608 256 tak * Są to szacunkowe koszty, które zostaną dostosowane do wielkości wydatków zaplanowanych na zwalczanie chorób zakaźnych zwierząt w ustawie budżetowej na rok 2006. Nr 82 3856

ynzilkeicÊw ainazclawz umargorp od ikinzcà∏aZ 6002 kor an 1 rn kinzcà∏aZ

Za∏àcznik nr 2 Zatącznik nr 3 Przypadki wścieklizny w Polsce Nr 82 — 3859 — Poz. 572 1.01-31.12.2002 r. Ble 1 2|1| l zi 2 l Województwo Epee -E Eo 1] -| 5 |utekkie [asy 17] 6) 1 | 1|-|-|-|-|=|-|-]|-|-| a] | 5 |łódzkie ||| | 3 | - | - | - | = KAKZNZEZEZEZEZEEM | 6 |małopolskie _ | 35] - | - | 4 | 2 | 7 |mazowieckie ____ | 33 | 3|1 |4]|l_ opolskie 140 |-|- | - | [9 |podkarpackie ____|128| 1 | 1 |17 | 6 | [10 |podlaskie _ | 86 | 24 | 33 | 3 | - | KZEZEZ [12 |śląskie | | 7] - | - | - | 2) KZEZEZ [255 Przypadki wścieklizny w Polsce 1.01-31.12.2003 r. Województwo dolnośląskie kujawsko-pomorskie lubelskie Mjuse OE [2⁷ l 5 łódzkie 000 | - | - |] = | | | Je] [6 |małopolskie | | ||| | - | - | - | oe | oe | oe |=] | 7 |mazowieckie ||| | A | - | - | - | > | > | a (lopolskie ||| | - | = podkarpackie | ||| | 2 | - | 0 |podlaskie _ | || || | 5 | 4 [pomorskie ||| | - | > | śląskie ||| | o | o świętokrzyskie ||| | - | - | | FEMIE warmińsko-mazurskie 5 | wielkopolskie ME WE | | Razem Nr 82 Przypadki wścieklizny w Polsce 01.01-31.12.2004 r. Zatącznik nr 5 Lp — 3 5 6 — |< |< |< ||| R = N|-|E© — n|R|L|N kui Województwo Lisy dolnośląskie EM kujawsko-pomorskie | 3 || = fubelskie s == Fubuskie 3 == módzkie = [= i NEMEM EM EM 2 |B|R | pomorskie śląskie | 1 świętokrzyskie — NN warmińsko-mazurskie |) — wielkopolskie | I zachodniopomorskie 2 2) Razem Przypadki wścieklizny w Polsce Województwo dolnośląskie - kujawsko-pomorskie - lubelskie - lubuskie Jenoty Psy Koty Nietoperze u | 01.01-31.01.2005 r. łódzkie małopolskie mazowieckie opolskie podkarpackie podlaskie pomorskie śląskie świętokrzyskie warmińsko-mazurskie wielkopolskie zachodniopomorskie Razem 4 | |Rzem ||| | 4 | Zatącznik nr 6 Nr 82 — 3861 — Poz. 572 Zatącznik nr 7 Przypadki wścieklizny w Polsce 01.02—28.02.2005 r. Województwo Nietoperze dolnośląskie - - - kujawsko-pomorskie - - - lubelskie - - - lubuskie - - N | -— łódzkie - - - małopolskie - - - G|u|=| w — mazowieckie - - - 1 Przypadki wścieklizny w Polsce 01.03—31.03.2005 r. o | co Zatącznik nr 8 Lp. Województwo Lisy Jenoty Psy Koty Nietoperze Bydło Razem dolnośląskie - - - kujawsko-pomorskie - - - lubelskie - - - lubuskie - - łódzkie - - - mazowieckie - - - N | -— a|o|u|=|w o | o

Za∏àcznik nr 9 Nr 82 — 3863 — Poz. 572 Zatącznik nr 10 Akcje wiosenna i jesienna na terytorium Polski w 1999 r. DJ Obszar objęty szczepieniem Nr 82 — 3864 — Poz. 572 Zatącznik nr 11 Akcja wiosenna szczepień na terytorium Polski w 2001 r. 4 | 4 sbpsk |uęesx f Ę NZ Ory 4 POM SICZYCAA ZACH PNCHELORCKE Giwuów —— wywi zaa SZCZECIN *5* o] Obszar objęty szczepieniem Nr 82 — 3865 — Poz. 572 Zatącznik nr 12 Akcja jesienna szczepień na terytorium Polski w 2001 r. Do] Obszar objęty szczepieniem Nr 82 — 3866 — Poz. 572 Zatącznik nr 13 Akcje wiosenna i jesienna szczepień na terytorium Polski w latach 2002—2006 PH] Obszar objęty szczepieniem Nr 82 — 3867 — Poz. 572 Zatącznik nr 14 Mapy Mapa nr 1: Przypadki wścieklizny w Polsce w 1993 r. q + ta MAF. irubuńż freg! -. |a| " BYE ODEON. razazg l - ME; M + s. Ń - REJESE WEEINEEWACIE " A. "=.. - + ama a 7 M n "4 4 - « " +[l - PD " = aI5Ti " " n + +". -. *. U - PES SEE” +. EDDIE. UKR WORECZEK 2 -. Ra.. inn zula|. =. U LIE:

573 OBWIESZCZENIE PREZESA RADY MINISTRÓW z dnia 24 kwietnia 2006 r. o sprostowaniu b∏´du Na podstawie art. 17 ust. 3 ustawy z dnia 20 lipca stra Ârodowiska z dnia 22 marca 2006 r. w sprawie 2000 r. oog∏aszaniu aktów normatywnych iniektórych szczegó∏owych zasad zabezpieczenia przeciwpo˝aroinnych aktów prawnych (Dz. U. z 2005 r. Nr 190, wego lasów (Dz. U. Nr 58, poz. 405) w za∏àczniku nr 2 i Nr 267, poz. 2253) w rozporzàdzeniu Mini- w § 6 zamiast ryciny: