§ 2.

Rozporzàdzenie wchodzi w ˝ycie po up∏ywie poz. 1886). 2) Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zosta∏y 14 dni od dnia og∏oszenia. og∏oszone w Dz. U. z 2004 r. Nr 273, poz. 2703 i Nr 281, poz. 2781 oraz z 2005 r. Nr 17, poz. 141, Nr 94, poz. 788, Nr 122, poz. 1020, Nr 131, poz. 1091, Nr 167, poz. 1400 iNr 249, poz. 2104. Minister Edukacji i Nauki: w z. J. Zieliƒski</td></tr><tr><td>——————— 1) Minister Edukacji i Nauki kieruje dzia∏em administracji rzàdowej — oÊwiata i wychowanie, na podstawie § 1 ust. 2 pkt 2 rozporzàdzenia Prezesa Rady Ministrów zdnia 31 paêdziernika 2005 r. wsprawie szczegó∏owego zakresu dzia∏ania Ministra Edukacji i Nauki (Dz. U. Nr 220, poz. 1886). 2) Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zosta∏y og∏oszone w Dz. U. z 2004 r. Nr 273, poz. 2703 i Nr 281, poz. 2781 oraz z 2005 r. Nr 17, poz. 141, Nr 94, poz. 788, Nr 122, poz. 1020, Nr 131, poz. 1091, Nr 167, poz. 1400 iNr 249, poz. 2104.</td></tr></tbody></table></div>

Za∏àczniki do rozporzàdzenia Ministra Edukacji iNauki zdnia 31 marca 2006 r. (poz. 439) Za∏àcznik nr 1 Nr 62 — 2711 — Poz. 439 21) przestrzegać przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy, ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska; 22) organizować stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii; 23) udzielać pierwszej pomocy poszkodowanym w wypadkach przy pracy; 24) komunikować się z uczestnikami procesu pracy; 25) stosować przepisy Kodeksu pracy dotyczące praw i obowiązków pracownika i pracodawcy oraz warunków pracy; 26) przestrzegać przepisów prawa dotyczących wykonywanych zadań zawodowych; 27) korzystać z różnych źródeł informacji; 28) prowadzić działalność gospodarczą. Kształtowanie postaw przedsiębiorczych oraz przygotowanie do wejścia na rynek pracy powinno przebiegać zarówno w trakcie kształcenia zawodowego, jak i podczas realizacji zajęć edukacyjnych „Podstawy przedsiębiorczości"”. 2. Absolwent szkoły kształcącej w zawodzie blacharz powinien być przygotowany do wykonywania następujących zadań zawodowych: 1) wykonywania podstawowych prac ślusarskich; 2) wykonywania wyrobów i ich elementów z różnych rodzajów blachy o różnej grubości; 3) wykonywania montażu i demontażu elementów oraz zespołów blacharskich; 4) wykonywania operacji łączenia blach; 5) wykonywania naprawy i konserwacji elementów i wyrobów z blachy; 6) dokonywania kontroli jakości wykonanych prac; 7) wykonywania rozliczeń kosztów usługi. 3. Zawód blacharz jest zawodem szerokoprofilowym, umożliwiającym specjalizację pod koniec okresu kształcenia. Szkoła określa umiejętności specjalistyczne, biorąc pod uwagę potrzeby regionalnego rynku pracy i zainteresowania uczniów. Tematyka specjalizacji może dotyczyć: 1) blacharstwa przemysłowego; 2 3 4 5 blacharstwa budowlanego; blacharstwa lotniczego; blacharstwa okrętowego; REJS O blacharstwa wyrobów artystycznych. Nr 62 — 2712 — Poz. 439 I. BLOKI PROGRAMOWE Zakres umiejętności i treści kształcenia, wynikający z opisu kwalifikacji absolwenta, zawierają następujące bloki programowe: 1) techniczne podstawy zawodu; 2) technologia blacharstwa; 3) podstawy działalności zawodowej. BLOK: TECHNICZNE PODSTAWY ZAWODU 1. Cele kształcenia Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien umieć: 1) stosować podstawowe prawa i zasady z zakresu mechaniki technicznej i elektrotechniki; 2 3 4 — stosować zasady sporządzania rysunku technicznego maszynowego; — stosować techniki zapisu odwzorowań konstrukcyjnych; — odwzorowywać w rzutach prostokątnych i aksonometrycznych elementy konstrukcyjne z blachy oraz rodzaje ich połączeń; 5 — wykonywać szkice elementów z blachy oraz typowych połączeń rozłącznych i nierozłącznych; 6 7 — przedstawiać w uproszczeniach rysunkowych elementy z blachy; — wyjaśniać oznaczenia stosowane na rysunku technicznym maszynowym, 00 — czytać dokumentację techniczną; 9) stosować podstawowe pojęcia oraz wielkości charakteryzujące obwody elektryczne; 10) rozróżniać źródła i odbiorniki energii elektrycznej; 11) mierzyć podstawowe wielkości elektryczne i geometryczne oraz interpretować wyniki pomiarów; 12) charakteryzować budowę oraz wyjaśniać działanie podstawowych maszyn i urządzeń elektrycznych; 13) odczytywać symbole graficzne i oznaczenia na schematach elektrycznych; 14) rozróżniać elementy instalacji elektrycznej: przewody, łączniki, osprzęt instalacyjny oraz zabezpieczenia; 15) stosować zasady bezpiecznej obsługi maszyn i urządzeń elektrycznych; Nr 62 — 2713 — Poz. 439 16) wyjaśniać działanie prostych układów automatyki; 17) określać właściwości materiałów stosowanych w blacharstwie; 18) wykonywać pomiary warsztatowe; 19) rozróżniać elementy maszyn i mechanizmy; 20) charakteryzować podstawowe połączenia rozłączne i nierozłączne; 21) charakteryzować procesy technologiczne obróbki cieplnej, cieplno-chemicznej, plastycznej, odlewnictwa i obróbki wiórowej; 22) wykonywać podstawowe prace z zakresu obróbki ręcznej i mechanicznej skrawaniem; 23) charakteryzować procesy tarcia, smarowania, zużycia oraz korozji metali; 24) posługiwać się normami, dokumentacją konstrukcyjną i technologiczną oraz Dokumentacją Techniczno-Ruchową; 25) stosować przepisy bezpieczeństwa i higieny pracy, ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska podczas użytkowania maszyn, urządzeń, narzędzi i przyrządów; 26) korzystać z katalogów, poradników. 2. Treści kształcenia (działy programowe) Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych: 1) podstawy mechaniki technicznej; 2 3 4 5 6 7 8 9 10) obwody elektryczne prądu stałego i przemiennego; — zasady sporządzania rysunku technicznego; — rzutowanie prostokątne i aksonometryczne; — zasady wymiarowania; — zasady wykonywania widoków i przekrojów; — uproszczenia rysunkowe; — szkicowanie części maszyn i połączeń; — rysunki wykonawcze, złożeniowe, zabiegowe i operacyjne; — prąd elektryczny, pole magnetyczne i elektromagnetyzm; 11) podstawy miernictwa elektrycznego; 12) maszyny i urządzenia elektryczne; 13) instalacje elektryczne; 14) ochrona przeciwporażeniowa i bezpieczeństwo pracy przy urządzeniach elektrycznych; 15) podstawy elektroniki i automatyki; Nr 62 — 2714 — Poz. 439 16) podstawy metaloznawstwa i obróbki cieplnej; 17) podstawy metrologii; 18) mechanizmy i elementy maszyn; 19) techniki łączenia materiałów metalowych i niemetalowych; 20) odlewnictwo; 21) obróbka plastyczna; 22) obróbka ręczna; 23) obróbka mechaniczna skrawaniem; 24) zjawisko korozji i jej zapobieganie; 25) dokumentacja techniczna, Dokumentacja Techniczno-Ruchowa, normy PN, PN-EN, PN-ISO, PN-EN-ISO; 26) przepisy bezpieczeństwa i higieny pracy, ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska. BLOK: TECHNOLOGIA BLACHARSTWA 1. Cele kształcenia Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien umieć: 1) charakteryzować proces technologiczny; 2 3 określać właściwości materiałów stosowanych w pracach blacharskich; — dobierać metalowe i niemetalowe materiały konstrukcyjne oraz materiały — pomocnicze; 4 — dobierać narzędzia ręczne i mechaniczne, przyrządy pomiarowe, maszyny i urządzenia do wykonywanych prac blacharskich; określać budowę i wyjaśniać działanie maszyn i urządzeń blacharskich; (2 — 6) użytkować i konserwować obrabiarki i urządzenia blacharskie; 7) wykonywać trasowanie; 8) przygotowywać blachy do obróbki; 9) wykonywać prace blacharskie narzędziami ręcznymi i mechanicznymi oraz elektronarzędziami; 10) wykonywać elementy z blachy na obrabiarkach i urządzeniach specjalnych; 11) rozróżniać zabiegi cieplne stosowane podczas obróbki blach; 12) wyjaśniać wpływ zabiegów cieplnych na właściwości i strukturę blach; 13) wykonywać obróbkę cieplną blach i elementów z blachy; Nr 62 — 2715 — Poz. 439 14) charakteryzować podstawowe procesy obróbki plastycznej blach; 15) charakteryzować technologie obróbki plastycznej na zimno; 16) charakteryzować operacje kucia swobodnego; 17) planować procesy kształtowania blach; 18) wykonywać operacje ciągnienia: wytłaczanie, przetłaczanie i dotłaczanie; 19) wykonywać operacje gięcia i wycinania elementów o złożonych kształtach geometrycznych z różnych materiałów; 20) wykonywać proste operacje ręcznego tłoczenia blach; 21) rozróżniać metody łączenia blach; 22) posługiwać się urządzeniami do łączenia blach; 23) stosować różne techniki łączenia blach; 24) wykonywać blaszane elementy urządzeń przemysłowych; 25) nakładać powłoki ochronne i dekoracyjne na elementy oraz wyroby z blachy; 26) dokonywać montażu i demontażu elementów oraz podzespołów wykonanych z blachy; 27) planować proces naprawy elementów i zespołów wykonanych z blachy; 28) dokonywać naprawy uszkodzonego oblachowania maszyn i urządzeń; 29) dokonywać naprawy wyrobów powszechnego użytku wykonanych z blachy; 30) kontrolować jakość wykonanych prac blacharskich; 31) posługiwać się dokumentacją technologiczną; 32) stosować programy komputerowe do wspomagania prac blacharskich; 33) stosować przepisy bezpieczeństwa i higieny pracy, ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska podczas wykonywania prac blacharskich. 2. Treści kształcenia (działy programowe) Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych: 1) proces technologiczny; 2 3 4 5 6 7 8 9 — materiały konstrukcyjne metalowe i niemetalowe, materiały pomocnicze; — maszyny i urządzenia blacharskie; — oprzyrządowanie technologiczne; — podstawy eksploatacji maszyn i urządzeń; technika trasowania; — — ścinanie, wycinanie, przecinanie; obróbka cieplna blach; — — metody kształtowania blach; Nr 62 — 2716 — Poz. 20) 21) 22) metody formowania blach wielkowymiarowych; technologia nitowania blach; technologia lutowania blach; technologia spawania blach; technologia zgrzewania blach; technologia klejenia blach; powłoki ochronne i dekoracyjne; zasady montażu elementów i podzespołów blacharskich; naprawa wyrobów i elementów wykonanych z blachy oraz materiałów niemetalowych; prace demontażowe, montażowe, naprawcze i regulacyjne maszyn oraz urządzeń; procedury określania jakości wykonanych prac blacharskich; dokumentacja technologiczna; bezpieczeństwo i higiena pracy, ochrona przeciwpożarowa oraz ochrona środowiska. BLOK: PODSTAWY DZIAŁALNOŚCI ZAWODOWEJ 1. Cele kształcenia Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien umieć: 1) — o 9 — 10) stosować przepisy bezpieczeństwa i higieny pracy, ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska; dobierać środki ochrony indywidualnej do rodzaju wykonywanej pracy; organizować stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii; udzielać pierwszej pomocy poszkodowanym w wypadkach przy pracy; interpretować podstawowe pojęcia gospodarki rynkowej; sporządzać kalkulacje blacharskich usług produkcyjnych i naprawczych; podejmować działania związane z poszukiwaniem pracy; sporządzać dokumenty dotyczące zatrudnienia oraz prowadzenia działalności gospodarczej; stosować przepisy Kodeksu pracy dotyczące praw i obowiązków pracownika i pracodawcy oraz warunków pracy; komunikować się i współpracować z zespołem; 439 Nr 62 — 2717 — Poz. 439 11) 12) 13) 14) rozwiązywać problemy techniczne w zakresie wykonywanych zadań zawodowych, podejmować decyzje w zakresie wykonywanych zadań zawodowych; przestrzegać zasad etyki; doskonalić umiejętności zawodowe. 2. Treści kształcenia (działy programowe) Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych: bezpieczeństwo i higiena pracy; ochrona przeciwpożarowa i ochrona środowiska; elementy ergonomii; zasady udzielania pierwszej pomocy; podstawowe pojęcia gospodarki rynkowej, kalkulacja usług blacharskich; metody poszukiwania pracy; dokumenty związane z zatrudnieniem i prowadzeniem działalności gospodarczej; wybrane przepisy Kodeksu pracy; zasady i metody komunikowania się; elementy socjologii i psychologii pracy; etyka; formy doskonalenia zawodowego. PODZIAŁ GODZIN NA BLOKI PROGRAMOWE N Minimalna liczba godzin azwa bloku programowego w okresie kształcenia w %* Techniczne podstawy zawodu 20 Technologia blacharstwa 50 Podstawy działalności zawodowej 10 Razem 80** Podział godzin na bloki programowe dotyczy kształcenia w szkołach dla młodzieży i w szkołach dla dorosłych (w formie stacjonarnej i zaocznej). Pozostałe 20 % godzin jest przeznaczone do rozdysponowania przez autorów programów nauczania na dostosowanie kształcenia do potrzeb rynku pracy, w tym na specjalizację. Nr 62 — 2718 — Poz. 439 IV. ZALECANE WARUNKI REALIZACJI TREŚCI KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE Do realizacji treści kształcenia, ujętych w blokach programowych, odpowiednie są następujące pomieszczenia dydaktyczne: 1) pracownia rysunku technicznego; 2) pracownia elektrotechniki i elektroniki; 3) pracownia technologii; 4) pracownia komputerowa; 5) warsztaty szkolne. Pracownia rysunku technicznego powinna być wyposażona w: 1) stanowiska rysunkowe (jedno stanowisko dla jednego ucznia); 2 3) zestaw modeli wspomagających kształtowanie wyobraźni przestrzennej; 4 5 6 7 8) zestaw norm rysunkowych; 9 Pracownia elektrotechniki i elektroniki powinna być wyposażona w: — przybory kreślarskie; — eksponaty i modele części maszyn; — modele wyrobów z blachy; — elementy wyrobów wykonanych z blachy; — przyrządy pomiarowe; — dokumentacje konstrukcyjne. 1) mierniki podstawowych wielkości elektrycznych; 2) elementy i układy elektryczne i elektroniczne; 3 4 5) mechaniczne i elektryczne elementy i układy automatyki; 6) katalogi, normy PN, PN-EN, PN-ISO, PN-EN-ISO; 7) instrukcje obsługi maszyn i urządzeń elektrycznych. Pracownia technologii powinna być wyposażona w: — podstawowe maszyny i urządzenia elektryczne; — schematy instalacji elektrycznych; — — 1) dokumentacje technologiczne; 2) materiały, narzędzia i przyrządy stosowane w pracach blacharskich; 3) przyrządy pomiarowe; 4) modele maszyn i urządzeń stosowanych w pracach blacharskich; Nr 62 — 2719 — Poz. 439 urządzenia do łączenia blach i materiałów niemetalowych;) 6) katalogi wyrobów blacharskich;) prospekty urządzeń i technologii;) instrukcje obsługi maszyn i urządzeń blacharskich; 9) normy PN, PN-EN, PN-ISO, PN-EN-ISO. Pracownia komputerowa powinna być wyposażona w: 1) stanowiska komputerowe (jedno stanowisko dla jednego ucznia); 2) drukarki; 3) pakiet programów biurowych; 4) programy do kosztorysowania napraw oraz prowadzenia gospodarki magazynowej. Warsztaty szkolne powinny być wyposażone w: 1 — przyrządy pomiarowe; N stanowiska do montażu i demontażu elementów oraz zespołów blacharskich; W stanowiska do ręcznej i mechanicznej obróbki skrawaniem; A stanowiska do trasowania blachy; O stanowiska do ręcznego i mechanicznego kształtowania blachy; m))))) stanowiska do cięcia blachy;)) stanowiska do łączenia blachy;) 8) środki ochrony indywidualnej. Pracownie powinny składać się z sali lekcyjnej i zaplecza magazynowo-socjalnego. W sali lekcyjnej należy zapewnić stanowisko pracy dla nauczyciela i odpowiednią liczbę stanowisk pracy dla uczniów. W warsztatach szkolnych powinno znajdować się pomieszczenie do instruktażu. Praktyczna nauka zawodu może odbywać się w warsztatach szkolnych, Centrach Kształcenia Praktycznego, Centrach Kształcenia Ustawicznego, w zakładach rzemieślniczych, przedsiębiorstwach produkcyjnych. Nr 62 — 2720 — Poz. 439 Zatącznik nr 2 PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE BLACHARZ SAMOCHODOWY SYMBOL CYFROWY 721⁰³ I. OPIS ZAWODU 1. W wyniku kształcenia w zawodzie absolwent powinien umieć: 1 — CJĘC 2azE © © — — posługiwać się dokumentacją technologiczną oraz instrukcjami obsługi pojazdów samochodowych, sporządzać szkice elementów konstrukcyjnych blacharki samochodowej; dobierać materiały konstrukcyjne i pomocnicze zgodnie z dokumentacją technologiczną; wykonywać pomiary z zastosowaniem różnych technik, narzędzi i przyrządów; wykonywać obliczenia technologiczne; oceniać stan techniczny nadwozi pojazdów samochodowych oraz ich wyposażenia wewnętrznego i zewnętrznego; rozróżniać rodzaje zużycia i uszkodzenia elementów nadwozi pojazdów samochodowych; posługiwać się narzędziami ręcznymi i mechanicznymi w pracach blacharskich; przygotowywać nadwozie pojazdu samochodowego do naprawy; wykonywać trasowanie; wykonywać podstawowe prace z zakresu obróbki ręcznej; wykonywać operacje blacharskie; łączyć różne rodzaje blach oraz elementy wykonane z blachy; naprawiać nadwozia i kabiny samochodowe wykonane z blachy; naprawiać elementy nadwozi samochodowych wykonanych z tworzyw sztucznych; montować elementy nadwozia samochodowego oraz wyposażenia wewnętrznego i zewnętrznego po naprawie; sprawdzać jakość wykonanych napraw nadwozi samochodowych oraz ich wyposażenia wewnętrznego i zewnętrznego; Nr 62 — 2721 — Poz. 439 18) wykonywać konserwację narzędzi, maszyn i urządzeń stosowanych w blacharstwie samochodowym; 19) przestrzegać przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy, ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska; 20) organizować stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii; 21) udzielać pierwszej pomocy poszkodowanym w wypadkach przy pracy; 22) komunikować się z uczestnikami procesu pracy; 23) stosować przepisy Kodeksu pracy dotyczące praw i obowiązków pracownika i pracodawcy oraz warunków pracy; 24) przestrzegać przepisów prawa dotyczących wykonywanych zadań zawodowych; 25) korzystać z różnych źródeł informacji; 26) prowadzić działalność gospodarczą. Kształtowanie postaw przedsiębiorczych oraz przygotowanie do wejścia na rynek pracy powinno przebiegać zarówno w trakcie procesu kształcenia zawodowego, jak i podczas realizacji zajęć edukacyjnych „Podstawy przedsiębiorczości”. 2. Absolwent szkoły kształcącej w zawodzie blacharz samochodowy powinien być przygotowany do wykonywania następujących zadań zawodowych: 1) wykonywania części zespołów blacharskich; 2) łączenia blach, elementów nadwozi i kabin pojazdów samochodowych; 3) wykonywania montażu i demontażu elementów nadwozi i kabin samochodowych, 4) usuwania uszkodzeń eksploatacyjnych i powypadkowych nadwozi samochodowych oraz ich wyposażenia wewnętrznego i zewnętrznego; 5) dokonywania kontroli jakości wykonywanych prac naprawczych i montażowych; 6) wykonywania rozliczeń kosztów usługi. Il. BLOKI PROGRAMOWE Zakres umiejętności i treści kształcenia, wynikający z opisu kwalifikacji absolwenta, zawierają następujące bloki programowe: 1) techniczne podstawy zawodu; 2) technologia blacharstwa samochodowego; 3) podstawy działalności zawodowej. Nr 62 — 2722 — Poz. 439 BLOK: TECHNICZNE PODSTAWY ZAWODU 1. Cele kształcenia Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien umieć: 1) stosować podstawowe prawa i zasady z zakresu mechaniki technicznej, hydrauliki, pneumatyki i elektrotechniki; 2) stosować zasady sporządzania rysunku technicznego maszynowego; 3) stosować techniki zapisu odwzorowań konstrukcyjnych; 4) przedstawiać w rzutach prostokątnych i aksonometrycznych elementy konstrukcyjne z blachy oraz rodzaje ich połączeń; 5) wykonywać szkice elementów blacharki samochodowej oraz typowych połączeń rozłącznych i nierozłącznych; 6) przedstawiać w uproszczeniach rysunkowych elementy z blachy; 7) wyjaśniać oznaczenia stosowane na rysunku technicznym maszynowym; 8) stosować podstawowe pojęcia oraz wielkości charakteryzujące obwody elektryczne; 9) rozróżniać źródła energii elektrycznej stosowane w pojazdach samochodowych, 10) czytać schematy elektryczne; 11) posługiwać się przyrządami do pomiaru podstawowych wielkości elektrycznych; 12) mierzyć podstawowe wielkości elektryczne oraz interpretować wyniki pomiarów; 13) wyjaśniać budowę i zasady działania podstawowych maszyn i urządzeń elektrycznych; 14) interpretować oznaczenia umieszczone na tabliczce znamionowej maszyn i urządzeń elektrycznych; 15) rozróżniać elementy instalacji elektrycznej pojazdu samochodowego; 16) rozróżniać funkcje podstawowych elementów elektronicznych; 17) rozróżniać elementy, podzespoły i urządzenia elektroniczne stosowane w pojazdach samochodowych; stosować zasady bezpiecznej obsługi maszyn i urządzeń elektrycznych; wyjaśniać pojęcia: tolerancja, pasowanie, chropowatość powierzchni;)) 20) wykonywać pomiary warsztatowe;) rozróżniać elementy maszyn i mechanizmy;) charakteryzować podstawowe połączenia rozłączne i nierozłączne; Nr 62 — 2723 — 23) 24) 25) 26) 27) 28) wykonywać podstawowe obliczenia wytrzymałościowe połączeń; charakteryzować proces technologiczny obróbki cieplnej, cieplno-chemicznej, plastycznej, odlewnictwa i obróbki wiórowej; 29) wykonywać prace z zakresu obróbki ręcznej i mechanicznej obróbki skrawaniem; charakteryzować procesy: tarcia, smarowania, zużycia oraz korozji metali; posługiwać się normami, dokumentacją konstrukcyjną i technologiczną; stosować przepisy bezpieczeństwa i higieny pracy, ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska podczas wykonywania pomiarów; korzystać z katalogów, poradników. 2. Treści kształcenia (działy programowe) Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych: 1) podstawy mechaniki technicznej; zasady tworzenia rysunku technicznego; rzutowanie prostokątne i aksonometryczne; zasady wymiarowania; zasady wykonywania widoków i przekrojów; uproszczenia rysunkowe; szkicowanie części maszyn, elementów z blachy oraz połączeń; rysunki wykonawcze, złożeniowe, zabiegowe i operacyjne; prąd elektryczny, pole magnetyczne i elektromagnetyzm; obwody elektryczne prądu stałego i przemiennego; podstawy miernictwa elektrycznego; podstawowe elementy i układy elektroniczne; maszyny i urządzenia elektryczne; ochrona przeciwporażeniowa i bezpieczeństwo pracy przy urządzeniach elektrycznych, instalacje elektryczne pojazdów samochodowych, tolerancja, pasowania i chropowatość powierzchni; podstawy metrologii; mechanizmy i elementy maszyn; techniki łączenia materiałów; napędy hydrauliczne i pneumatyczne; podstawy obliczeń wytrzymałościowych; podstawy metaloznawstwa, obróbki cieplnej i cieplno-chemicznej; Nr 62 — 2724 — Poz. 439 23) odlewnictwo; 24) obróbka plastyczna; 25) obróbka ręczna; 26) obróbka mechaniczna skrawaniem; 27) zjawisko korozji i jej zapobieganie; 28) dokumentacja techniczna, normy PN, PN-EN, PN-ISO, PN-EN-ISO; 29) przepisy bezpieczeństwa i higieny pracy, ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska. BLOK: TECHNOLOGIA BLACHARSTWA SAMOCHODOWEGO 1. Cele kształcenia Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien umieć: 1) charakteryzować proces technologiczny naprawy nadwozi samochodowych; 2) rozróżniać części pojazdów samochodowych; 3) rozróżniać układy funkcjonalne i zespoły konstrukcyjne samochodu; 4) klasyfikować rodzaje nadwozi pojazdów samochodowych; 5) określać budowę i wyjaśniać działanie wyposażenia wewnętrznego i zewnętrznego nadwozi samochodowych; 6) określać właściwości materiałów stosowanych w blacharstwie samochodowym; 7) dobierać metalowe i niemetalowe materiały konstrukcyjne oraz materiały pomocnicze; 8) dobierać narzędzia ręczne i mechaniczne, przyrządy pomiarowe, maszyny i urządzenia do wykonywania prac blacharskich; (ce) — określać budowę i wyjaśniać działanie maszyn i urządzeń blacharskich; 10) użytkować (obsługa operatorska) obrabiarki i urządzenia stosowane w produkcji i naprawach nadwozi pojazdów samochodowych, 11) wykonywać trasowanie; 12) przygotowywać blachy do obróbki plastycznej, 13) wykonywać operacje blacharskie narzędziami ręcznymi i mechanicznymi oraz elektronarzędziami; 14) charakteryzować obróbkę cieplną blach; 15) wyjaśniać wpływ obróbki cieplnej na właściwości i strukturę blachy; 16) wykonywać obróbkę cieplną blach i elementów z blachy; Nr 62 — 2725 — 17) 18) 19) 32) 33) 34) 35) 36) 37) charakteryzować technologie obróbki plastycznej; wykonywać operacje ciągnienia; wykonywać operacje gięcia i wycinania elementów o złożonych kształtach geometrycznych z arkuszy blach stalowych, metali nieżelaznych i ich stopów oraz tworzyw sztucznych; rozróżniać metody łączenia blach; posługiwać się urządzeniami do łączenia blach; łączyć blachy różnymi technikami; nakładać powłoki ochronne na wyroby z blachy; rozpoznawać rodzaje zużycia i uszkodzenia nadwozi samochodowych oraz ich wyposażenia wewnętrznego i zewnętrznego; charakteryzować proces naprawy nadwozia pojazdów samochodowych; planować proces naprawy nadwozi; przygotowywać nadwozie pojazdu samochodowego do naprawy; stosować zabiegi cieplne i metody obróbki plastycznej do naprawy odkształceń szkieletu nadwozia; dokonywać naprawy uszkodzeń korozyjnych nadwozia; dokonywać naprawy niemetalowych elementów nadwozia; montować elementy i podzespoły konstrukcyjne nadwozia po dokonaniu naprawy; zabezpieczać elementy nadwozia przed korozją; kontrolować jakość wykonanych prac; konserwować narzędzia, przyrządy, maszyny i urządzenia stosowane w produkcji i naprawach nadwozi pojazdów samochodowych; posługiwać się normami i dokumentacją technologiczną; stosować programy komputerowe do wspomagania prac warsztatowych; stosować przepisy bezpieczeństwa i higieny pracy, ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska podczas wykonywania prac blacharskich. 2. Treści kształcenia (działy programowe) Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych: 1) proces technologiczny naprawy nadwozia oraz wyposażenia wewnętrznego i zewnętrznego pojazdu samochodowego; 2) budowa pojazdów samochodowych; 3) rodzaje i zadania nadwozi; Nr 62 — 2726 — 4) wyposażenie wewnętrzne i zewnętrzne nadwozi pojazdów samochodowych; 5) materiały konstrukcyjne metalowe i niemetalowe, materiały pomocnicze; 6) maszyny i urządzenia blacharskie; 7) podstawy eksploatacji maszyn i urządzeń blacharskich; 8) technika trasowania; 9) oprzyrządowanie technologiczne do procesu kształtowania blach; 10) technologia kształtowania blach; 11) metody formowania blach wielkowymiarowych; 12) obróbka plastyczna blach; 13) obróbka cieplna blach; 14) cięcie blach; 15) technologia łączenia blach; 16) powłoki ochronne; 17) zużycie i uszkodzenie nadwozi; 18) demontaż i montaż nadwozi pojazdów samochodowych; 19) metody prostowania odkształconego szkieletu nadwozia; 20) metody naprawy odkształceń blach nadwozia; 21) naprawa ubytków korozyjnych blach; 22) naprawa elementów nadwozia z tworzyw sztucznych; 23) procedury określania jakości wykonania prac blacharskich; 24) dokumentacja technologiczna; 25) oprogramowanie specjalistyczne do wspomagania prac warsztatowych z zakresu blacharstwa samochodowego; 26) przepisy bezpieczeństwa i higieny pracy, ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska. BLOK: PODSTAWY DZIAŁALNOŚCI ZAWODOWEJ 1. Cele kształcenia Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien umieć: 1) stosować przepisy bezpieczeństwa i higieny pracy, ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska; 2) dobierać środki ochrony indywidualnej do rodzaju wykonywanej pracy; 3) organizować stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii; 4) udzielać pierwszej pomocy poszkodowanym w wypadkach przy pracy; Nr 62 — 2727 — Poz. 439). interpretować podstawowe pojęcia gospodarki rynkowej;) podejmować działania związane z poszukiwaniem pracy; 7) dokonywać kwalifikacji uszkodzeń nadwozi pojazdów samochodowych,) sporządzać kalkulację kosztów usług produkcyjnych i naprawczych;) określać procedurę napraw blacharskich; 10) sporządzać zlecenia napraw; 11) negocjować warunki usługi; 12) oceniać jakość naprawy; 13) stosować programy komputerowe do kosztorysowania napraw nadwozia; 14) sporządzać dokumenty dotyczące zatrudnienia oraz prowadzenia działalności gospodarczej, 15) stosować przepisy Kodeksu pracy dotyczące praw i obowiązków pracownika i pracodawcy oraz warunków pracy; 16) komunikować się i współpracować z zespołem; 17) rozwiązywać problemy techniczne w zakresie wykonywanych zadań zawodowych, 18) podejmować decyzje w zakresie wykonywanych zadań zawodowych; 19) przestrzegać zasad etyki; 20) doskonalić umiejętności zawodowe. 2. Treści kształcenia (działy programowe) Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych: 1) bezpieczeństwo i higiena pracy; ochrona przeciwpożarowa i ochrona środowiska; elementy ergonomii; zasady udzielania pierwszej pomocy; podstawowe pojęcia gospodarki rynkowej;)))) 6) metody poszukiwania pracy;) kwalifikowanie uszkodzeń;) kalkulacja usług blacharskich;) procedura napraw blacharskich; 10) świadczenie usług blacharskich; 11) jakość w sferze usług blacharskich; 12) programy komputerowe do kosztorysowania napraw nadwozia; 13) dokumenty związane z zatrudnieniem i prowadzeniem działalności gospodarczej; Nr 62 — 2728 — 14) wybrane przepisy Kodeksu pracy; 15) zasady i metody komunikowania się; 16) elementy socjologii i psychologii pracy; 17) etyka; 18) formy doskonalenia zawodowego. Ill. PODZIAŁ GODZIN NA BLOKI PROGRAMOWE Nazwa bloku programowego Minimalna liczba godzin w okresie kształcenia w % * Techniczne podstawy zawodu 20 Technologia blacharstwa samochodowego 55 Podstawy działalności zawodowej 10 Razem 85** dorosłych (w formie stacjonarnej i zaocznej). Podział godzin na bloki programowe dotyczy kształcenia w szkołach dla młodzieży i w szkołach dla ** _ Pozostałe 15 % godzin jest przeznaczone do rozdysponowania przez autorów programów nauczania na dostosowanie kształcenia do potrzeb rynku pracy. IV. ZALECANE WARUNKI REALIZACJI TREŚCI KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE Do realizacji treści kształcenia, ujętych w blokach programowych, odpowiednie są następujące pomieszczenia dydaktyczne: 1) pracownia rysunku technicznego; 2 3 4 5 pracownia technologii; pracownia komputerowa;)))) warsztaty szkolne. pracownia elektrotechniki i elektroniki; Pracownia rysunku technicznego powinna być wyposażona w: 1) stanowiska rysunkowe (jedno stanowisko dla jednego ucznia); 2) przybory kreślarskie; Nr 62 — 2729 — Poz. zestaw modeli wspomagających kształtowanie wyobraźni przestrzennej; eksponaty i modele części maszyn; elementy nadwozi samochodowych wykonane z blachy; przyrządy pomiarowe; zestaw norm rysunkowych; dokumentacje konstrukcyjne; katalogi wyrobów blacharki samochodowej. Pracownia elektrotechniki i elektroniki powinna być wyposażona w: mierniki podstawowych wielkości elektrycznych; elementy i układy elektryczne i elektroniczne; podstawowe maszyny i urządzenia elektryczne; schematy instalacji elektrycznych pojazdów samochodowych, elementy instalacji elektrycznej pojazdów samochodowych; instrukcje dotyczące bezpiecznej pracy z urządzeniami elektrycznymi; katalogi, normy PN, PN-EN, PN-ISO, PN-EN-ISO. Pracownia technologii powinna być wyposażona w: 10) 11) dokumentacje technologiczne; materiały, narzędzia i przyrządy stosowane w pracach blacharskich; przyrządy pomiarowe; przyrządy i urządzenia do badania właściwości mechanicznych materiałów; modele maszyn i urządzeń stosowanych w pracach blacharskich; modele pojazdów samochodowych, schematy budowy pojazdów samochodowych; modele elementów blacharki samochodowej; modele nadwozi samochodowych oraz ich wyposażenia wewnętrznego i zewnętrznego; normy PN, PN-EN, PN-ISO, PN-EN-ISO, katalogi; instrukcje obsługi maszyn i urządzeń blacharskich. Pracownia komputerowa powinna być wyposażona w: 1) 2) 3) stanowiska komputerowe (jedno stanowisko dla jednego ucznia); pakiet programów biurowych; programy do kosztorysowania napraw oraz prowadzenia gospodarki magazynowej. 439 Nr 62 — 2730 — Poz. 439 Warsztaty szkolne powinny być wyposażone w: 1) stanowiska do montażu i demontażu elementów samochodu wykonanych z blachy; stoły ślusarskie; obrabiarki do metalu; narzędzia mechaniczne, hydrauliczne i pneumatyczne do prac blacharskich; maszyny i urządzenia blacharskie, takie jak: krawędziarka, zwijarka, zaginarka, żłobiarka, prasa, nożyce do blachy; komplet do piaskowania; podnośniki samochodowe; uniwersalne urządzenia do napraw karoserii samochodowych; nitownice mechaniczne i pneumatyczne; 10) urządzenia do spawania gazowego, zgrzewania i lutowania stosowane w blacharstwie samochodowym; 11) urządzenia do wykonywania powłok ochronnych; 12) płytę kontrolną; 13) przyrządy pomiarowe; 14) instrukcje obsługi maszyn i urządzeń. Pracownie powinny składać się z sali lekcyjnej i zaplecza magazynowo-socjalnego. W sali lekcyjnej należy zapewnić stanowisko pracy dla nauczyciela i odpowiednią liczbę stanowisk pracy dla uczniów. W warsztatach szkolnych powinno znajdować się pomieszczenie do instruktażu. Praktyczna nauka zawodu może odbywać się w warsztatach szkolnych, Centrach Kształcenia Praktycznego, Centrach Kształcenia Ustawicznego, zakładach usługowych blacharstwa samochodowego, przedsiębiorstwach produkcyjnych, punktach serwisowych i stacjach obsługi pojazdów samochodowych. Nr 62 — 2731 — Poz. 439 Załącznik nr 3 PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE KOSZYKARZ-PLECIONKARZ SYMBOL CYFROWY 742⁰² I. OPIS ZAWODU 1. 1) 2) 3) 4) 5) 6) 7) 8) 9) 10) 11) 12) 13) 14) 15) 16) 17) 18) 19) 20) W wyniku kształcenia w zawodzie absolwent powinien umieć: określać podstawowe wymagania dotyczące uprawy wikliny; rozróżniać odmiany wierzby plecionkarskiej i inne materiały stosowane w produkcji wyrobów koszykarsko-plecionkarskich; posługiwać się narzędziami oraz obsługiwać maszyny i urządzenia; wykonywać prace związane z przetwórstwem i uszlachetnianiem wikliny oraz innych materiałów stosowanych w koszykarstwie-plecionkarstwie; posługiwać się dokumentacją techniczną; projektować wyroby koszykarsko-plecionkarskie; wykonywać szkice aranżacji oraz wystroju wnętrz i ogrodów; posługiwać się przyrządami pomiarowymi; dobierać materiały i technologię wytwarzania wyrobów koszykarsko- -plecionkarskich; określać ilość, jakość i rodzaj materiału do wykonania wyrobu; wykonywać podstawowe konstrukcje wyrobów plecionkarskich; stosować różne rodzaje splotów plecionkarskich; łączyć materiały plecionkarskie z innymi materiałami w jednym wyrobie; wykonywać wyroby koszykarsko-plecionkarskie o różnym przeznaczeniu i konstrukcji; stosować techniki wykończania i uszlachetniania wyrobów z uwzględnieniem materiałów ekologicznych; dokonywać napraw i renowacji wyrobów plecionkarskich; dokonywać oceny jakości oraz estetyki wykonania wyrobów gotowych; dobierać sposoby pakowania i magazynowania wyrobów; posługiwać się normami i instrukcjami; prowadzić gospodarkę materiałowo-energetyczną; Nr 62 — 2732 — Poz. 439 21) ustalać koszty produkcji wyrobów; 22) przestrzegać przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy, ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska; 23) organizować stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii; 24) udzielać pierwszej pomocy poszkodowanym w wypadkach przy pracy; 25) komunikować się z uczestnikami procesu pracy; 26) stosować przepisy Kodeksu pracy dotyczące praw i obowiązków pracownika i pracodawcy oraz warunków pracy; 27) przestrzegać przepisów prawa dotyczących wykonywanych zadań zawodowych, 28) korzystać z różnych źródeł informacji; 29) prowadzić działalność gospodarczą. Kształtowanie postaw przedsiębiorczych oraz przygotowanie do wejścia na rynek pracy powinno przebiegać zarówno w trakcie kształcenia zawodowego, jak i podczas realizacji zajęć edukacyjnych „Podstawy przedsiębiorczości”. 2. Absolwent szkoły kształcącej w zawodzie koszykarz-plecionkarz powinien być przygotowany do wykonywania następujących zadań zawodowych: 1) wykonywania prac związanych z uprawą, pozyskiwaniem i przetwarzaniem wikliny; 2) wykonywania pomocniczych prac stolarskich związanych z ręczną i mechaniczną obróbką materiałów drzewnych; 3) sporządzania technicznej dokumentacji wyrobów; 4) wykonywania prac związanych z produkcją, naprawą i renowacją wyrobów; 5) wytwarzania wyrobów z materiałów egzotycznych; 6) wykonywania prac związanych z uszlachetnianiem, konserwacją, przechowywaniem i transportem wyrobów; 7) wykonywania prac związanych z aranżacją oraz wystrojem wnętrz i ogrodów; 8) wykonywania usług zgodnie z potrzebami rynku. 3. Zawód koszykarz-plecionkarz jest zawodem szerokoprofilowym, umożliwiającym specjalizację pod koniec okresu kształcenia. Szkoła określa umiejętności specjalistyczne, biorąc pod uwagę potrzeby regionalnego rynku pracy i zainteresowania uczniów. Tematyka specjalizacji może dotyczyć: 1) aranżacji oraz wystroju wnętrz i ogrodów; 2) plecionkarstwa dekoracyjnego. Nr 62 — 2733 — Poz. 439 Ii. BLOKI PROGRAMOWE Zakres umiejętności i treści kształcenia, wynikający z opisu kwalifikacji absolwenta, zawierają następujące bloki programowe: 1) plastyczno-konstrukcyjny; 2) technologiczny; 3) podstaw działalności zawodowej. BLOK: PLASTYCZNO-KONSTRUKCYJNY 1. Cele kształcenia Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien umieć: 1) sporządzać rysunki przedmiotów w * perspektywie oraz w rzutach prostokątnych i aksonometrycznych; 2) przestrzegać zasad kolorystyki; 3) sporządzać rysunki brył geometrycznych i wyrobów; 4) stosować zasady wymiarowania; 5) wykonywać rysunki z uwzględnieniem przekrojów rysunkowych; 6) wykonywćć szkice i rysunki techniczne; 7) odczytywać rysunki złożeniowe i wykonawcze; 8) odczytywać oraz sporządzać rysunki splotów i konstrukcji plecionkarskich; 9) odczytywać rysunki wyrobów z uwzględnieniem kształtu i wymiarów; 10) stosować uproszczenia rysunkowe; 11) sporządzać opis techniczny wyrobu; 12) charakteryzować wyroby dawne i współczesne; 13) projektować konstrukcje wyrobów; 14) stosować zasady projektowania przy wykonywaniu elementów aranżacji i wystroju wnętrz i ogrodów; 15) korzystać z programów komputerowych wspomagających projektowanie. 2. Treści kształcenia (działy programowe) Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych: 1) normalizacja w rysunku; 2) rysunek odręczny, światło i cień; Nr 62 — 2734 — Poz. 439 3) zasady kolorystyki; 4) rysunek perspektywiczny; 5) rzutowanie aksonometryczne i prostokątne; 6) wymiarowanie; 7) przekroje rysunkowe; 8) zasady wykonania rysunku technicznego; 9) uproszczenia rysunkowe; 10) rysunek elementów konstrukcyjnych i splotów plecionkarskich; 11) zasady projektowania. BLOK: TECHNOLOGICZNY 1. Cele kształcenia Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien umieć: 1) organizować stanowisko pracy zgodnie z przepisami bezpieczeństwa i higieny pracy, ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska; 2) rozróżniać podstawowe odmiany wierzby plecionkarskiej,; 3) określać podstawowe zabiegi agrotechniczne, pielęgnacyjne i ochronne związane z uprawą wikliny; 4) charakteryzować proces pozyskiwania i przetwórstwa wikliny; 5) korzystać z technicznej dokumentacji wyrobu; 6) ustalać kolejność operacji procesu technologicznego; 7) uplastyczniać materiały przeznaczone do produkcji koszykarsko- -plecionkarskiej,; 8) dobierać i wykonywać sploty plecionkarskie; 9) wykonywać wyroby z krajowych i egzotycznych materiałów plecionkarskich; 10) stosować inne materiały, jak: słoma, rogożyna, dartka drzewna, materiały syntetyczne; 11) łączyć różne materiały w jednym wyrobie; 12) wyjaśniać zasady działania urządzeń do przetwórstwa wikliny oraz obrabiarek do drewna; 13) identyfikować główne zespoły obrabiarek i urządzeń stosowanych w koszykarstwie-plecionkarstwie; 14) wykonywać podstawowe operacje związane z tapicerowaniem wyrobów; 15) dobierać sposoby wykończania wyrobów; Nr 62 — 2735 — dokonywać napraw i renowacji wyrobów; dobierać sposoby pakowania, przechowywania i transportu wyrobów; określać zapotrzebowanie materiałowe na wykonanie wyrobu; przestrzegać zasad bezpiecznej obsługi narzędzi, maszyn i urządzeń; korzystać z literatury zawodowej oraz innych źródeł informacji. 2. Treści kształcenia (działy programowe) Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych: 1) 2) 3) 4) 5) 6) 7) 8) bezpieczeństwo i higiena pracy; materiały stosowane w koszykarstwie-plecionkarstwie; odmiany wierzby plecionkarskiej; zakładanie plantacji wikliny; pielęgnacja i ochrona plantacji; pozyskiwanie i przetwarzanie wikliny; zapotrzebowanie materiałowe; przygotowanie materiałów do produkcji; prace przygotowawczo-wykończeniowe, obróbka plastyczna materiałów; podstawowe sploty i wiązania stosowane w wyrobach koszykarsko- -plecionkarskich; technologia wytwarzania wyrobów koszykarsko-plecionkarskich; prace związane z wykończaniem i uszlachetnianiem wyrobów; pakowanie, przechowywanie i transport wyrobów; naprawa i renowacja wyrobów koszykarsko-plecionkarskich; maszyny i urządzenia stosowane w koszykarstwie-plecionkarstwie; zarys technologii prac tapicerskich. BLOK: PODSTAWY DZIAŁALNOŚCI ZAWODOWEJ 1. Cele kształcenia Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien umieć: 1) 2) 3) stosować przepisy bezpieczeństwa i higieny pracy, ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska; dobierać środki ochrony indywidualnej do rodzaju wykonywanej pracy; organizować stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii; Nr 62 — 2736 — Poz. 439 4) udzielać pierwszej pomocy poszkodowanym w wypadkach przy pracy; 5) interpretować podstawowe pojęcia gospodarki rynkowej; 6) prowadzić analizę potrzeb rynku; 7) podejmować działania związane z poszukiwaniem pracy; 8) sporządzać dokumenty dotyczące zatrudnienia oraz prowadzenia działalności gospodarczej, 9) sporządzać kalkulację kosztów wytwarzania wyrobów, usług produkcyjnych i naprawczych; 10) stosować przepisy Kodeksu pracy dotyczące praw i obowiązków pracownika i pracodawcy oraz warunków pracy; 11) komunikować się i współpracować z zespołem, 12) rozwiązywać problemy techniczne w zakresie wykonywanych zadań zawodowych, 13) podejmować decyzje w zakresie wykonywanych zadań zawodowych; 14) przestrzegać zasad etyki; 15) doskonalić umiejętności zawodowe. 2. Treści kształcenia (działy programowe) Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych: 1) bezpieczeństwo i higiena pracy; 2) ochrona przeciwpożarowa i ochrona środowiska; W elementy ergonomii; R zasady udzielania pierwszej pomocy; O 01 analiza rynku; s |)))) podstawowe pojęcia gospodarki rynkowej;)) metody poszukiwania pracy;) 8) dokumenty związane z zatrudnieniem i prowadzeniem działalności gospodarczej, 9) koszty wytwarzania wyrobów, usług produkcyjnych i naprawczych; 10) wybrane przepisy Kodeksu pracy; 11) zasady i metody komunikowania się; 12) elementy socjologii i psychologii pracy; 13) etyka; 14) formy doskonalenia zawodowego. Nr 62 — 2737 — Poz. 439 Iii. PODZIAŁ GODZIN NA BLOKI PROGRAMOWE Minimalna liczba godzin Nazwa bloku programowego w okresie kształcenia w % * Plastyczno-konstrukcyjny 20 Technologiczny 55 Podstawy działalności zawodowej 10 Razem 85 ** Podział godzin na bloki programowe dotyczy kształcenia w szkołach dla młodzieży i w szkołach dla dorosłych (w formie stacjonarnej i zaocznej). Pozostałe 15 % godzin jest przeznaczone do rozdysponowania przez autorów programów nauczania na dostosowanie kształcenia do potrzeb rynku pracy, w tym na specjalizację. IV. ZALECANE WARUNKI REALIZACJI TREŚCI KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE Do realizacji treści kształcenia, ujętych w blokach programowych, odpowiednie są następujące pomieszczenia dydaktyczne: 1) pracownia rysunku; N pracownia technologii; W)) pracownia komputerowa;) A warsztaty szkolne. Pracownia rysunku powinna być wyposażona w: 1) stanowiska kreślarskie; 2) przybory rysunkowe; 3) ekspozycje rysunków; 4) model rzutni; 5) modele brył geometrycznych; 6) katalogi i prospekty wyrobów; 7) wzory splotów plecionkarskich; 8) normy rysunkowe; 9) przykładowe dokumentacje techniczne. Nr 62 — 2738 — Poz. 439 Pracownia technologii powinna być wyposażona w: 1) stanowiska do wykonywania ćwiczeń (jedno stanowisko dla jednego ucznia); 2) wyroby wzorcowe; 3) rysunki i wzory podstawowych rodzajów splotów; 4) próbki materiałów plecionkarskich; 5) schematy maszyn i urządzeń do przetwórstwa wikliny: 6) narzędzia do produkcji wyrobów koszykarsko-plecionkarskich; 7) okazy szkodników wikliny; 8) okazy pospolitych chwastów; 9) filmy dydaktyczne przedstawiające procesy technologiczne przetwórstwa wikliny oraz czynności charakterystyczne dla plecionkarstwa; 10) programy komputerowe do wspomagania projektowania procesu wytwarzania; 11) katalogi wyrobów; 12) normy branżowe. Pracownia komputerowa powinna być wyposażona w: 1) stanowiska komputerowe (jedno stanowisko dla jednego ucznia); 2) drukarki; 3) skaner; 4) pakiet programów biurowych; 5) oprogramowanie do wspomagania projektowania. Warsztaty szkolne powinny być wyposażone w: 1) regulaminy i instrukcje; 2) urządzenia do uplastyczniania materiałów; 3) podstawowe narzędzia; 4) ławki i stoły koszykarskie; 5) wzory splotów plecionkarskich; 6) formy, szablony, oprzyrządowanie pomocnicze; 7) maszyny i urządzenia do obróbki materiałów; 8) odzież i sprzęt ochronny. Pracownie powinny składać się z sali lekcyjnej i zaplecza magazynowo-socjalnego. W sali lekcyjnej należy zapewnić stanowisko pracy dla nauczyciela i odpowiednią liczbę stanowisk pracy dla uczniów. W warsztatach szkolnych powinno znajdować się pomieszczenie do instruktażu. Praktyczna nauka zawodu może odbywać się w pracowniach i warsztatach szkolnych, Centrach Kształcenia Praktycznego, Centrach Kształcenia Ustawicznego, w przedsiębiorstwach produkcyjnych i zakładach rzemieślniczych. Nr 62 — 2739 — Poz. 439 Zatącznik nr 4 PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE KUCHARZ SYMBOL CYFROWY 512⁰² I. OPIS ZAWODU 1. 1) 2) W CZĘ Zaz 2 10) 12) 13) 11) 14) 15) W wyniku kształcenia w zawodzie absolwent powinien umieć: stosować zasady racjonalnego żywienia; wdrażać systemy zapewniania bezpieczeństwa oraz jakości zdrowotnej żywności: dobrej praktyki higienicznej (Good Hygiene Practice — GHP), dobrej praktyki produkcyjnej (Good Manufacturing Practice — GMP), analizy zagrożeń i ustalania krytycznych punktów kontroli (Hazard Analysis and Critical Control Point — HACCP); prowadzić racjonalną gospodarkę środkami spożywczymi; wykorzystywać surowce zgodnie z przeznaczeniem kulinarnym; dokonywać towaroznawczej oceny surowców i półproduktów; dobierać surowce, przyprawy i techniki sporządzania potraw w zależności od rodzaju diety; przechowywać surowce, półprodukty, gotowe potrawy i napoje; planować produkcję gastronomiczną; sporządzać potrawy i napoje z różnych surowców i półproduktów; stosować techniki sporządzania, wykończania oraz podawania potraw i innych wyrobów kulinarnych; posługiwać się sprzętem, narzędziami, maszynami i urządzeniami stosowanymi w procesach wytwarzania; stosować metody i techniki obróbki technologicznej; przeprowadzać organoleptyczną ocenę surowców, półproduktów i wyrobów kulinarnych; przestrzegać zasad podawania potraw i napojów; obliczać odżywczą i energetyczną wartość potraw; Nr 62 — 2740 — Poz. 439 16) opracowywać menu dla różnych grup konsumentów; 17) sporządzać kalkulację cen potraw i napojów; 18) przestrzegać przepisów sanitarno-epidemiologicznych; 19) przestrzegać przepisów krajowych oraz przepisów Unii Europejskiej dotyczących bezpieczeństwa i jakości zdrowotnej żywności; 20) przestrzegać przepisów Kodeksu pracy dotyczących praw i obowiązków pracownika i pracodawcy oraz warunków pracy; 21) porozumiewać się w języku obcym w zakresie niezbędnym do wykonywania zadań zawodowych, 22) przestrzegać przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy, ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska; 23) organizować stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii; 24) przestrzegać przepisów prawa dotyczących działalności gospodarczej; 25) przestrzegać przepisów prawa dotyczących wykonywanych zadań zawodowych; 26) udzielać pierwszej pomocy poszkodowanym w wypadkach przy pracy; 27) kierować zespołem pracowników; 28) korzystać z różnych źródeł informacji oraz z doradztwa specjalistycznego; 29) prowadzić działalność gospodarczą. Kształtowanie postaw przedsiębiorczych oraz przygotowanie do wejścia na rynek pracy powinno przebiegać zarówno w trakcie procesu kształcenia zawodowego, jak i podczas realizacji zajęć edukacyjnych „Podstawy przedsiębiorczości"”. 2. Absolwent szkoły kształcącej w zawodzie kucharz powinien być przygotowany do wykonywania następujących zadań zawodowych: 1) sporządzania potraw, napojów i półproduktów kulinarnych; 2) przechowywania środków spożywczych; 3) opracowywania ofert kulinarnych zgodnie z potrzebami i oczekiwaniami konsumentów; 4) organizowania produkcji gastronomicznej; 5) zapewniania bezpieczeństwa oraz jakości zdrowotnej żywności. Nr 62 — 2741 — Poz. 439 I. BLOKI PROGRAMOWE Zakres umiejętności i treści kształcenia, wynikający z opisu kwalifikacji absolwenta, zawierają następujące bloki programowe: 1) podstawy gastronomii; 2) technologia gastronomiczna; 3) podstawy działalności zawodowej. BLOK: PODSTAWY GASTRONOMII 1. Cele kształcenia Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien umieć: 1) określać zasady racjonalnego żywienia; 2) określać i stosować zasady planowania oraz zestawiania posiłków; 3) układać menu; 4) obliczać energetyczną i odżywczą wartość potraw; 5) określać zasady przechowywania surowców, półproduktów, gotowych wyrobów kulinarnych i napojów; 6) określać zasady znakowania żywności; 7) charakteryzować potrawy i inne wyroby kulinarne kuchni polskiej, regionalnej oraz kuchni innych narodów; 8) przestrzegać zasad estetyki; 9) stosować przepisy sanitarno-epidemiologiczne; 10) stosować przepisy bezpieczeństwa i higieny pracy, ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska; 11) charakteryzować rodzaje i źródła zanieczyszczeń żywności; 12) charakteryzować systemy zapewniania bezpieczeństwa oraz jakości zdrowotnej żywności; 13) określać zasady organizacji stanowisk pracy; 14) określać zasady posługiwania się sprzętem, narzędziami, maszynami i urządzeniami; 15) określać zasady prowadzenia gospodarki odpadami. Nr 62 — 2742 — Poz. 439 2. Treści kształcenia (działy programowe) Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych: 1) zasady żywienia; N podstawy mikrobiologii; w zanieczyszczenia żywności; iR higiena zawodowa; O O estetyka w gastronomii; 4)))) zasady znakowania żywności;)) przepisy sanitarno-epidemiologiczne;) 00 przepisy bezpieczeństwa i higieny pracy, ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska; 9) systemy zapewniania bezpieczeństwa oraz jakości zdrowotnej żywności; 10) elementy ergonomii; 11) wyposażenie techniczne; 12) zasady gospodarowania odpadami. BLOK: TECHNOLOGIA GASTRONOMICZNA 1. Cele kształcenia Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien umieć: 1) dokonywać jakościowej oceny surowców i półproduktów; N określać przydatność kulinarną surowców i półproduktów; W przeprowadzać wstępną obróbkę surowców; na A))) przeprowadzać cieplną obróbkę półproduktów kulinarnych i spożywczych;) stosować tłuszcze spożywcze;) (e) korzystać z receptur, instrukcji technologicznych oraz informacji zamieszczanych na opakowaniach produktów spożywczych; 7) sporządzać potrawy z warzyw, owoców i grzybów; 8) sporządzać potrawy z jaj, mleka i jego przetworów; 9) sporządzać potrawy z kaszy i mąki; 10) sporządzać potrawy z mięsa zwierząt rzeźnych i dziczyzny; 11) sporządzać potrawy z mięsa drobiu i dzikiego ptactwa; 12) sporządzać potrawy z wykorzystaniem ryb i owoców morza; 13) sporządzać ciasta i desery; 14) sporządzać zupy, sosy, sałatki, przystawki; Nr 62 — 2743 — 15) 16) 17) 18) 19) 20) 21) 22) 23) 24) 25) 26) 27) 28) 29) 30) 31) 32) 33) 34) 35) stosować zioła i przyprawy; dobierać dodatki do potraw; stosować zasady porcjowania, wykończania i dekorowania potraw; dobierać naczynia do podawania potraw i napojów; dokonywać organoleptycznej oceny surowców, półproduktów i potraw; przechowywać surowce, półprodukty, potrawy i napoje; określać fizykochemiczne zmiany zachodzące w procesach technologicznych i podczas przechowywania środków spożywczych; stosować systemy zapewniania bezpieczeństwa oraz jakości zdrowotnej żywności: GHP, GMP, HACCP; stosować przepisy polskiego prawa żywnościowego oraz przepisy Unii Europejskiej; opracowywać receptury potraw i napojów; przygotowywać potrawy i napoje na przyjęcia okolicznościowe; sporządzać potrawy kuchni polskiej, kuchni regionalnej oraz kuchni innych narodów; planować menu i aranżację stołów na przyjęcia okolicznościowe; przygotowywać potrawy dietetyczne i jarskie; posługiwać się sprzętem, narzędziami, maszynami i urządzeniami stosowanymi w procesach wytwarzania; planować produkcję gastronomiczną; organizować stanowisko pracy; opracowywać oferty kulinarne zgodnie z potrzebami i oczekiwaniami konsumentów; prowadzić racjonalną gospodarkę środkami spożywczymi i materiałami pomocniczymi; prowadzić gospodarkę odpadami; stosować przepisy bezpieczeństwa i higieny pracy, ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska podczas wykonywania pracy. 2. Treści kształcenia (działy programowe) Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych: 1) 2) 3) elementy towaroznawstwa żywności; metody oceny środków spożywczych, procesy technologiczne w gastronomii;

Nr 62 — 2745 — Poz. 439 BLOK: PODSTAWY DZIAŁALNOŚCI ZAWODOWEJ 1. Cele kształcenia Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien umieć: 1) wyjaśniać mechanizmy funkcjonowania gospodarki rynkowej, 2) rozróżniać formy organizacyjno-prawne przedsiębiorstw usługowych; 3) sporządzać dokumenty niezbędne do podejmowania i prowadzenia działalności gospodarczej; 4) sporządzać budżet i planować rozwój firmy; 5) opracowywać plan marketingowy; 6) stosować różne formy promocji; 7) korzystać z Kodeksu pracy; 8) stosować przepisy prawa dotyczące działalności zawodowej, 9) stosować przepisy prawa dotyczące ochrony konsumenta; 10) podejmować działania związane z poszukiwaniem pracy; 11) sporządzać dokumenty związane z zatrudnieniem; 12) komunikować się z uczestnikami procesu pracy oraz konsumentami; 13) prowadzić negocjacje; 14) rozwiązywać problemy w zakresie wykonywanych zadań zawodowych; 15) podejmować decyzje w zakresie wykonywanych zadań zawodowych; 16) przestrzegać zasad etyki; 17) wykonywać pracę zgodnie z przepisami bezpieczeństwa i higieny pracy, ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska; 18) organizować stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii; 19) udzielać pierwszej pomocy poszkodowanym w wypadkach przy pracy; 20) formułować pisemne i ustne wypowiedzi w języku obcym, związane z realizacją zadań zawodowych; 21) organizować doskonalenie zawodowe pracowników. 2. Treści kształcenia (działy programowe) Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych: 1) gospodarka rynkowa; NN formy organizacyjno-prawne przedsiębiorstw usługowych, W)) dokumenty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej;) A struktura budżetu;

Nr 62 Iii. PODZIAŁ GODZIN NA BLOKI PROGRAMOWE Minimalna liczba godzin w okresie kształcenia w %* Nazwa bloku programowego Podbudowa programowa: gimnazjum, liceum ogólnokształcące, liceum profilowane, technikum, liceum uzupełniające, technikum uzupełniające Podbudowa programowa: zasadnicza szkoła zawodowa, zawód: kucharz małej gastronomii Podstawy gastronomii 15 20 Technologia gastronomiczna 55 50 Podstawy działalności zawodowej 15 15 Razem 85** 85** * Podział godzin na bloki programowe dotyczy kształcenia w szkołach dla młodzieży i w szkołach dla dorosłych (w formie stacjonarnej i zaocznej) kk Pozostałe 15 % godzin jest przeznaczone do rozdysponowania przez autorów programów nauczania na dostosowanie kształcenia do potrzeb rynku pracy. IV. ZALECANE WARUNKI REALIZACJI TREŚCI KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE Do realizacji treści kształcenia, odpowiednie są następujące pomieszczenia dydaktyczne: 1) pracownia towaroznawstwa i podstaw gastronomii; 2) pracownia technologii gastronomicznej. ujętych w blokach programowych, Pracownia towaroznawstwa i podstaw gastronomii powinna być wyposażona w: 1) stanowiska komputerowe (jedno stanowisko dla dwóch uczniów); 2) modele maszyn i urządzeń gastronomicznych; Nr 62 — 2748 — 3) 4) 5) 6) 7) 8) 9) instrukcje: a) obsługi maszyn i urządzeń, b) systemów zapewniania jakości zdrowotnej żywności, c) wykonywania ćwiczeń; próbki surowców i przypraw; wzory dokumentów i formularzy; przepisy prawa dotyczące wykonywanych zadań zawodowych; Kodeks pracy; filmy instruktażowe; programy dotyczące układania jadłospisów oraz obliczania odżywczej potraw. Pracownia technologii gastronomicznej powinna być wyposażona w: 1) 2) 3) 4) 5) 6) 7) stoły ze stali nierdzewnej; szafki; stoły, taborety; drobny sprzęt kuchenny; noże i plastikowe deski; czajniki, ekspres do kawy; komplety garnków; patelnie; trzony kuchenne; piec konwekcyjno-parowy; kuchenkę mikrofalową; grill; lodówkę, zamrażarkę; zestawy talerzy; półmiski i salaterki; szkło do napojów i deserów; zestawy sztućców; naczynia żaroodporne; roboty kuchenne; maszynkę do mielenia mięsa; naświetlacz do jaj; sprzęt kontrolno-pomiarowy; tace kelnerskie; wartości

Nr 62 — 2750 — Poz. 439 Zatącznik nr 5 PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE MECHANIK POJAZDÓW SAMOCHODOWYCH SYMBOL CYFROWY 723⁰⁴ I. OPIS ZAWODU 1. 1) 2) 3) 4) 5) 6) 7) 8) 9) W wyniku kształcenia w zawodzie absolwent powinien umieć: interpretować podstawowe zjawiska i prawa z zakresu mechaniki ruchu i budowy pojazdów samochodowych, technologii mechanicznej oraz elektrotechniki; posługiwać się dokumentacją technologiczną montażu i naprawy, instrukcjami użytkowania i obsługi pojazdów samochodów, czytać rysunki techniczne maszynowe oraz schematy mechaniczne i elektryczne; sporządzać szkice prostych części samochodu; dobierać materiały konstrukcyjne i eksploatacyjne zgodnie z dokumentacją; wykonywać podstawowe prace z zakresu obróbki ręcznej i mechanicznej skrawaniem; wykonywać operacje montażu i demontażu zespołów, układów i mechanizmów pojazdów samochodowych; dokonywać łączenia elementów pojazdów samochodowych; posługiwać się narzędziami i oprzyrządowaniem do montażu i naprawy samochodów; mierzyć podstawowe wielkości fizyczne i geometryczne oraz interpretować wyniki pomiarów; stosować wymienność zespołów i części z uwzględnieniem grup wymiarowych, dokonywać oceny stanu technicznego pojazdów i zespołów samochodowych, wyważać statycznie i dynamicznie koła pojazdu samochodowego; usuwać usterki w zespołach i podzespołach pojazdów samochodowych; Nr 62 — 2751 — Poz. 439 15) dokonywać regeneracji części samochodowych w procesie naprawy; 16) obsługiwać urządzenia diagnostyczne i obstugowo-naprawcze; 17) wykonywać próby kontrolne zespołów i pojazdów po naprawie; 18 19) kierować pojazdami samochodowymi w zakresie kategorii B; 20 21)))) posługiwać się dokumentacją eksploatacyjną samochodu;)) dokonywać kalkulacji kosztów usług motoryzacyjnych;) przestrzegać przepisów dotyczących sprzedaży samochodów, usług serwisowych i części zamiennych; 22) przestrzegać przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy, ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska; 23) organizować stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii; 24) udzielać pierwszej pomocy poszkodowanym w wypadkach przy pracy; 25) komunikować się z uczestnikami procesu pracy; 26) stosować przepisy Kodeksu pracy dotyczące praw i obowiązków pracownika i pracodawcy oraz warunków pracy; 27) przestrzegać przepisów prawa dotyczących wykonywanych zadań zawodowych; 28) korzystać z różnych źródeł informacji; 29) prowadzić działalność gospodarczą. Kształtowanie postaw przedsiębiorczych oraz przygotowanie do wejścia na rynek pracy powinno przebiegać zarówno w trakcie procesu kształcenia zawodowego, jak i podczas realizacji zajęć edukacyjnych „Podstawy przedsiębiorczości”. 2. Absolwent szkoły kształcącej w zawodzie mechanik pojazdów samochodowych powinien być przygotowany do wykonywania następujących zadań zawodowych: 1) wykonywania operacji monterskich i czynności kontrolno-odbiorczych w procesie wytwarzania pojazdów samochodowych; 2) przyjmowania pojazdów i zespołów do naprawy oraz sporządzania protokołów przyjęcia; 3) usuwania usterek w zespołach i układach pojazdu; 4) przeprowadzania konserwacji i zabezpieczeń antykorozyjnych podwozia i nadwozia pojazdu; 5) dokonywania wymiany płynów eksploatacyjnych pojazdu; Nr 62 — 2752 — Poz. 439 6) wykonywania operacji demontażowych, montażowych i regulacyjnych pojazdu oraz jego zespołów; 7) wykonywania operacji mycia oraz czyszczenia części i zespołów; 8) dokonywania weryfikacji i naprawy części oraz zespołów i podzespołów pojazdów samochodowych; 9) dorabiania i dopasowywania części nieznormalizowanych,; 10) wykonywania rozliczeń kosztów usług obsługowo-naprawczych. 3. Zawód mechanik pojazdów samochodowych jest zawodem szerokoprofilowym, umożliwiającym specjalizację pod koniec okresu kształcenia. Szkoła określa umiejętności specjalistyczne, biorąc pod uwagę potrzeby regionalnego rynku pracy i zainteresowania ucznia. Tematyka specjalizacji może dotyczyć: 1) silników z zapłonem iskrowym; 2) silników z zapłonem samoczynnym; 3) zespołów podwozia; 4) układów hydraulicznych i pneumatycznych; 5) diagnostyki samochodowej; 6) blacharstwa samochodowego. I. BLOKI PROGRAMOWE Zakres umiejętności i treści kształcenia, wynikający z opisu kwalifikacji absolwenta, zawierają następujące bloki programowe: 1) techniczne podstawy zawodu; 2) konstrukcja i eksploatacja pojazdów samochodowych; 3) podstawy działalności zawodowej. BLOK: TECHNICZNE PODSTAWY ZAWODU 1. Cele kształcenia Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien umieć: 1) wyjaśniać podstawowe pojęcia, prawa i zasady mechaniki technicznej, termodynamiki, elektrotechniki i elektroniki; 2) stosować zasady sporządzania rysunku technicznego maszynowego; Nr 62 — 2753 — 3) stosować techniki zapisu odwzorowań konstrukcyjnych; 4) przedstawiać w rzutach prostokątnych i aksonometrycznych elementy maszyn; 5) wykonywćać szkice elementów maszyn; 6) wyjaśniać oznaczenia stosowane na rysunku technicznym maszynowym; 7) rozróżniać metalowe i niemetalowe materiały konstrukcyjne oraz materiały eksploatacyjne; 8) określać zastosowanie materiałów konstrukcyjnych w budowie maszyn; 9) stosować układ tolerancji i pasowań; 10) dobierać przyrządy pomiarowe; 11) dokonywać pomiarów podstawowych wielkości fizycznych i geometrycznych oraz interpretować ich wyniki; 12) rozróżniać elementy maszyn; 13) charakteryzować proces technologiczny obróbki cieplnej, cieplno-chemicznej, odlewnictwa, obróbki plastycznej, obróbki wiórowej oraz spajania; 14) wykonywać prace z zakresu obróbki ręcznej i maszynowej obróbki skrawaniem; 15) wykonywać typowe połączenia nierozłączne; 16) stosować podstawowe wielkości charakteryzujące układy elektryczne; 17) obliczać podstawowe wielkości elektryczne; 18) analizować pracę prostych obwodów elektrycznych; 19) posługiwać się przyrządami pomiarowymi podstawowych wielkości elektrycznych; 20) dokonywać pomiarów podstawowych wielkości elektrycznych oraz interpretować ich wyniki; 21) wyjaśniać budowę i działanie podstawowych maszyn i urządzeń elektrycznych; 22) określać zastosowanie maszyn i urządzeń elektrycznych w pojazdach samochodowych, 23) wyjaśniać działanie podstawowych elementów i układów elektronicznych; 24) stosować zasady bezpiecznej obsługi maszyn i urządzeń elektrycznych; 25) charakteryzować podstawowe procesy starzenia się i zużycia materiałów oraz elementów maszyn; 26) posługiwać się dokumentacją techniczną, Dokumentacją Techniczno- -Ruchową, normami i katalogami; 27) stosować przepisy bezpieczeństwa i higieny pracy, ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska. Nr 62 — 2754 — Poz. 439 2. Treści kształcenia (działy programowe) Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych: mechanika techniczna; — — zasady sporządzania rysunku technicznego; rzuty prostokątne i aksonometryczne; zasady wykonywania widoków i przekrojów; zasady wymiarowania przedmiotów; uproszczenia rysunkowe; rysunki wykonawcze, złożeniowe; schematy mechaniczne; NN NN NN zasady szkicowania; materiały konstrukcyjne; 11) materiały eksploatacyjne; 12) tolerancje i pasowania; 13) pomiary warsztatowe; 14) części maszyn; 15) obróbka cieplna i cieplno-chemiczna; 16) obróbka plastyczna metali, odlewnictwo; 17) obróbka ręczna i mechaniczna obróbka skrawaniem; 18) spajanie metali; 19) prąd elektryczny, pole magnetyczne i elektromagnetyzm; 20) obwody elektryczne prądu stałego i przemiennego; 21) podstawy miernictwa elektrycznego; 22) maszyny i urządzenia elektryczne; 23) podstawowe elementy i układy elektroniczne; 24) ochrona przeciwporażeniowa i bezpieczeństwo pracy podczas obsługi maszyn i urządzeń elektrycznych; 25) podstawy eksploatacji maszyn; 26) dokumentacja techniczna, Dokumentacja Techniczno-Ruchowa; 27) przepisy bezpieczeństwa i higieny pracy, ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska. Nr 62 — 2755 — Poz. 439 BLOK: KONSTRUKCJA I EKSPLOATACJA POJAZDÓW SAMOCHODOWYCH 1. Cele kształcenia Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien umieć: 1) klasyfikować pojazdy samochodowe ze względu na ich przeznaczenie i rozwiązania konstrukcyjne; 2) dokonywać analizy ruchu samochodu i działania jego mechanizmów; 3) wyjaśniać budowę oraz działanie zespołów i układów funkcjonalnych pojazdu samochodowego; 4) rozróżniać źródła energii elektrycznej; 5) rozróżniać maszyny i urządzenia elektryczne, elementy instalacji elektrycznej oraz elektryczne przyrządy pomiarowe stosowane w pojazdach samochodowych, 6) odczytywać schematy instalacji elektrycznych pojazdów samochodowych; 7) rozróżniać rodzaje obwodów w instalacjach elektrycznych pojazdów samochodowych; 8) wyjaśniać działanie urządzeń elektrycznego wyposażenia pojazdu samochodowego; 9) rozpoznawać elementy obwodów elektrycznych pojazdów samochodowych na podstawie rysunków, schematów oraz wyglądu zewnętrznego; 10) rozróżniać elementy, podzespoły i urządzenia elektroniczne stosowane w pojazdach samochodowych, 11) określać właściwości materiałów konstrukcyjnych i eksploatacyjnych stosowanych w pojazdach samochodowych; 12) charakteryzować proces wytwarzania pojazdów samochodowych; 13) oceniać właściwości trakcyjne oraz przydatność eksploatacyjną pojazdów samochodowych na podstawie informacji zawartych w charakterystyce technicznej pojazdu samochodowego; 14) określać warunki techniczne pojazdów dopuszczonych do ruchu na drogach publicznych; 15) stosować techniki kierowania samochodem w różnych warunkach drogowych i atmosferycznych; Nr 62 — 2756 — 16) 21) 22) 19) 23) 20) 24) 25) charakteryzować zjawiska i procesy powodujące zmiany stanu technicznego pojazdów podczas eksploatacji; rozpoznawać typowe niedomagania i uszkodzenia pojazdów; sprawdzać stan techniczny pojazdu samochodowego oraz jego zespołów i elementów z wykorzystaniem metod diagnostyki technicznej; dokonywać montażu, obsługi i naprawy pojazdów zgodnie z wymaganiami technologicznymi; korzystać z oprzyrządowania uniwersalnego i specjalistycznego w procesie produkcji, obsługi i naprawy pojazdów; użytkować urządzenia diagnostyczne i obsługowo-naprawcze; korzystać z programów komputerowych umożliwiających identyfikację urządzeń motoryzacyjnych oraz wyszukiwanie danych regulacyjnych i naprawczych zespołów i pojazdów samochodowych; korzystać z dokumentacji technologicznej i eksploatacyjnej w procesie obsługi i naprawy; przestrzegać zaleceń producenta; stosować przepisy bezpieczeństwa i higieny pracy, ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska podczas montażu, obsługi i naprawy pojazdów samochodowych. 2. Treści kształcenia (działy programowe) Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych: —) R © DN)))) «a m m m m R © NP — O O © 4 O GI — LL —- EH Z M R NM — (2 środki transportu samochodowego; elementy teorii ruchu samochodowego; podwozia pojazdów samochodowych; nadwozia pojazdów samochodowych; silniki pojazdów samochodowych, obwody i układy elektryczne pojazdów samochodowych; urządzenia elektrycznego wyposażenia nadwozi; układy elektroniczne w pojazdach samochodowych, technologia wytwarzania pojazdów samochodowych, podstawy eksploatacji pojazdów samochodowych; zasady konserwacji pojazdów samochodowych, badania kontrolne i obsługa techniczna pojazdów samochodowych; technologia naprawy pojazdów i zespołów samochodowych; regeneracja części; wyposażenie warsztatów obsługowo-naprawczych pojazdów samochodowych; Nr 62 — 2757 — dokumentacja technologiczna i eksploatacyjna; przepisy dotyczące sprzedaży samochodów, usług serwisowych i części zamiennych; przepisy bezpieczeństwa i higieny pracy, ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska. BLOK: PODSTAWY DZIAŁALNOŚCI ZAWODOWEJ 1. Cele kształcenia Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien umieć: 1) 2) 3) 4) 5) 6) 7) 8) 9) 10) 11) 15) 16) 17) stosować przepisy bezpieczeństwa i higieny pracy, ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska; dobierać środki ochrony indywidualnej do rodzaju wykonywanej pracy; organizować stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii; udzielać pierwszej pomocy poszkodowanym w wypadkach przy pracy; przestrzegać przepisów ruchu drogowego; prowadzić i obsługiwać pojazdy samochodowe w zakresie niezbędnym do uzyskania prawa jazdy kategorii B; interpretować podstawowe pojęcia gospodarki rynkowej; dokonywać kwalifikacji uszkodzeń pojazdów samochodowych; sporządzać kalkulację kosztów wykonywanych usług; podejmować działania związane z poszukiwaniem pracy; sporządzać dokumenty dotyczące zatrudnienia oraz prowadzenia działalności gospodarczej; stosować przepisy Kodeksu pracy dotyczące praw i obowiązków pracownika i pracodawcy oraz warunków pracy; komunikować się i współpracować z zespołem; rozwiązywać problemy techniczne w zakresie wykonywanych zadań zawodowych; podejmować decyzje w zakresie wykonywanych zadań zawodowych; przestrzegać zasad etyki; doskonalić umiejętności zawodowe. 2. Treści kształcenia (działy programowe) Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych: 1) 2) bezpieczeństwo i higieny pracy; ochrona przeciwpożarowa i ochrona środowiska; Nr 62 — 2758 — Poz. 439 3) elementy ergonomii; 4) zasady udzielania pierwszej pomocy; 5) przepisy o ruchu drogowym; 6) technika kierowania pojazdem samochodowym; 7) podstawowe pojęcia gospodarki rynkowej; 8) kwalifikowanie uszkodzeń pojazdów samochodowych; 9) kalkulacja kosztów usług; 10) metody poszukiwania pracy; 11) dokumenty związane z zatrudnieniem i prowadzeniem działalności gospodarczej; 12) wybrane przepisy Kodeksu pracy; 13) zasady i metody komunikowania się; 14) elementy socjologii i psychologii pracy; 15) etyka; 16) formy doskonalenia zawodowego. Iii. PODZIAŁ GODZIN NA BLOKI PROGRAMOWE Minimalna liczba godzin w okresie kształcenia w %* Nazwa bloku programowego pojazdów samochodowych zawodowej * Podział godzin na bloki programowe dotyczy kształcenia w szkołach dla młodzieży i w szkołach dla dorosłych (w formie stacjonarnej i zaocznej). ** Pozostałe 20 % godzin jest przeznaczone do rozdysponowania przez autorów programów nauczania na dostosowanie kształcenia do potrzeb rynku pracy, w tym na specjalizację. Nr 62 — 2759 — Poz. 439 IV. ZALECANE WARUNKI DO REALIZACJI KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE Do realizacji treści kształcenia, ujętych w blokach programowych, odpowiednie są następujące pomieszczenia dydaktyczne: 1) pracownia rysunku technicznego;) 2) pracownia technologii mechanicznej; 3) pracownia elektrotechniki i elektroniki; 4) pracownia budowy i eksploatacji samochodów; 5) pracownia komputerowa; 6) warsztaty szkolne. Pracownia rysunku technicznego powinna być wyposażona w: —) stanowiska rysunkowe (jedno dla jednego ucznia); 2) przybory kreślarskie; 3) zestaw modeli wspomagających kształtowanie wyobraźni przestrzennej; 4) eksponaty i modele części maszyn; 5) schematy mechaniczne i elektryczne; 6) przyrządy pomiarowe; 7) zestaw norm dotyczących sporządzania rysunków technicznych; 8) dokumentacje konstrukcyjne. Pracownia technologii mechanicznej powinna być wyposażona w: 1) dokumentacje technologiczne; 2) próbki materiałów konstrukcyjnych; 3) półwyroby: odkuwki, odlewy, wypraski; 4) przyrządy pomiarowe; 5) narzędzia do obróbki ręcznej i maszynowej skrawaniem; 6) narzędzia i przyrządy do trasowania; 7) modele maszyn i urządzeń; 8) eksponaty połączeń rozłącznych i nierozłącznych; 9) normy PN, PN-EN, PN-ISO, PN-EN-ISO; 10) instrukcje obsługi maszyn i urządzeń. Nr 62 — 2760 — Poz. Pracownia elektrotechniki i elektroniki samochodowej powinna być wyposażona w: 1)))))))) 0o © — elementy elektryczne i elektroniczne; modele i przekroje podzespołów elektrycznych pojazdów samochodowych; zestawy elementów elektrycznego i elektronicznego wyposażenia pojazdów; schematy układów elektronicznych stosowanych w pojazdach samochodowych, schematy instalacji elektrycznych pojazdów samochodowych; cyfrowe mierniki uniwersalne; przyrządy i urządzenia diagnostyczne; stanowiska ćwiczeniowe do badania urządzeń elektrycznych i elektronicznych oraz instalacji elektrycznych pojazdów samochodowych; programy komputerowe do symulacji pracy układów elektrycznych i elektronicznych. Pracownia budowy i eksploatacji samochodów powinna być wyposażona w: 1) SJZA2ze<e2 | 9) 10) 11) 12) 13) 14) 15) 16) 17) 18) 19) 20) schemat układu konstrukcji samochodu; schematy nadwozi pojazdów samochodowych; schematy mechanizmów i zespołów podwozi samochodowych; schematy układów konstrukcyjnych silników samochodowych, schematy układów zasilania silników samochodowych; schematy układów chłodzenia i klimatyzacji; przekroje silników samochodowych, skrzyni biegów, mostów napędowych, przekładni kierowniczych; rysunki połączeń rozłącznych i nierozłącznych elementów maszyn; modele osprzętu silników samochodowych; elementy silników samochodowych; sprzęgła oraz ich elementy; elementy automatycznych i mechanicznych skrzyni biegów i mostów napędowych; przeguby i półosie napędowe; przekładnie kierownicze; elementy hydraulicznych i pneumatycznych układów hamulcowych; sprężyny, resory piórowe; amortyzatory; opony samochodowe; dokumentację konstrukcyjną, technologiczną i eksploatacyjną zespołów oraz pojazdów samochodowych, katalogi handlowe części, normy PN, PN-EN, PN-ISO, PN-EN-ISO, SAE. 439 Nr 62 — 2761 — Poz. 439 Pracownia komputerowa powinna być wyposażona w: 1) stanowiska komputerowe (jedno stanowisko dla dwóch uczniów); 2) drukarki; 3) pakiet programów biurowych; 4) programy komputerowe do identyfikacji i zamawiania narzędzi, urządzeń motoryzacyjnych oraz wyszukiwania danych regulacyjnych i naprawczych zespołów i pojazdów samochodowych. Warsztaty szkolne powinny być wyposażone w: 1) stanowiska do obróbki ręcznej; 2) stanowiska do obróbki mechanicznej skrawaniem; 3) stanowisko do spawania gazowego i elektrycznego; 4) stanowiska do obsługi i naprawy mechanizmów podwozia; 5) stanowiska obsługowo-naprawcze wyposażenia elektrycznego; 6) stanowiska kontrolno-diagnostyczne pojazdów samochodowych; 7) stanowiska do wykonywania weryfikacji części i pomiarów warsztatowych; 8) stanowiska naprawy ogumienia pojazdu; 9) stanowiska kontrolno-obsługowe i naprawy silników pojazdów samochodowych. Pracownie powinny składać się z sali lekcyjnej i zaplecza magazynowo-socjalnego. W sali lekcyjnej należy zapewnić stanowisko pracy dla nauczyciela i odpowiednią liczbę stanowisk pracy dla uczniów. W warsztatach szkolnych powinno znajdować się pomieszczenie do instruktażu. Praktyczna nauka zawodu może odbywać się w warsztatach szkolnych, Centrach Kształcenia Praktycznego, Centrach Kształcenia Ustawicznego, zakładach mechaniki pojazdowej, przedsiębiorstwach produkcyjnych, punktach serwisowych, stacjach obsługi i badań pojazdów samochodowych. Nr 62 — 2762 — Poz. 439 Zatącznik nr 6 PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE MONTER KADŁUBÓW OKRĘTOWYCH SYMBOL CYFROWY 721⁰² I. OPIS ZAWODU 1. W wyniku kształcenia w zawodzie absolwent powinien umieć: 1) stosować terminologię z zakresu konstrukcji i technologii kadłuba statku; 2) posługiwać się normami, dokumentacją technologiczną, rysunkami kadłubów okrętowych oraz planami montażu; 3) wykonywać szkice prostych elementów okrętowych, 4) identyfikować ogólne i lokalne linie, płaszczyzny bazowe kadłuba oraz określać ich przeznaczenie; 5) trasować niezłożone płyty poszycia; 6) trasować płaty i sekcje płaskie oraz krzywoliniowe z naniesieniem lokalnych linii bazowych i kontrolnych; 7) posługiwać się szablonami oraz szkicami montażowymi do trasowania przestrzennych podzespołów konstrukcyjnych kadłuba; 8) posługiwać się podstawowym sprzętem pomiarowym podczas prefabrykacji i montażu okrętowych konstrukcji kadłubowych, 9) posługiwać się urządzeniami, przyrządami, narzędziami i pomocniczym oprzyrządowaniem monterskim, w tym narzędziami pneumatycznymi, magnetycznymi i hydraulicznymi; 10) posługiwać się podstawowym sprzętem spawalniczym do cięcia i sczepiania; 11) określać przyczyny nadmiernych odkształceń technologicznych wykonywanej konstrukcji; 12) posługiwać się elementanym sprzętem do prostowania cieplnego i oprzyrządowaniem pomocniczym; Nr 62 — 2763 — 13) 15) 16) 14) 17) 18) 19) 20) 21) 22) charakteryzować właściwości technologiczne podstawowych materiałów kadłubowych; dobierać urządzenia, narzędzia i sprzęt pomocniczy oraz materiały do operacji technologicznych montażu kadłuba; określać metody i zakres technologicznego przygotowania wodowania statku; przestrzegać przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy, ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska; organizować stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii; udzielać pierwszej pomocy poszkodowanym w wypadkach przy pracy; komunikować się z uczestnikami procesu pracy; stosować przepisy Kodeksu pracy dotyczące praw i obowiązków pracownika i pracodawcy oraz warunków pracy; przestrzegać przepisów prawa dotyczących wykonywanych zadań zawodowych; korzystać z różnych źródeł informacji. Kształtowanie postaw przedsiębiorczych oraz przygotowanie do wejścia na rynek pracy powinno przebiegać zarówno w trakcie kształcenia zawodowego, jak i podczas realizacji zajęć edukacyjnych „Podstawy przedsiębiorczości”. 2. Absolwent szkoły kształcącej w zawodzie monter kadłubów okrętowych powinien być przygotowany do wykonywania następujących zadań zawodowych: 1) 2) 3) 4) 5) 6) 7) 8) 9) 10) 11) trasowania poprzedzającego podstawowe prace kadłubowe (obróbkę, prefabrykację, montaż); wykonywania ręcznego cięcia gazowego; sczepiania konstrukcji i elementów; wycinania i szlifowania spoin; przygotowywania i stosowania oprzyrządowania do prefabrykacji, montażu i transportu konstrukcji okrętowych, kompletowania i montażu podzespołów konstrukcyjnych w ramach prefabrykacji wstępnej; kompletowania i montażu sekcji na prefabrykacji; kompletowania, montażu, zbrojenia i częściowego wyposażania sekcji przestrzennych bloków i kadłubów; prostowania konstrukcji w elementarnym zakresie; wykonywania prac remontowych konstrukcji kadłuba; przygotowywania pochylni, wyciągów i doków do montażu kadłuba. Nr 62 — 2764 — Ii. BLOKI PROGRAMOWE Zakres umiejętności i treści kształcenia, wynikający z opisu kwalifikacji absolwenta, zawierają następujące bloki programowe: 1) 2) 3) techniczne podstawy zawodu; technika wytwarzania kadłuba okrętowego; podstawy działalności zawodowej. BLOK: TECHNICZNE PODSTAWY ZAWODU 1. Cele kształcenia Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien umieć: 1) 2) 3) 4) 5) 6) 7) 8) 9) 10) 11) 12) 15) 16) 13) posługiwać się terminologią z zakresu techniki okrętowej, 14) wyjaśniać zadania towarzystw klasyfikacyjnych dotyczące materiałów i prac kadłubowych,; rozróżniać typy statków; określać wielkości charakteryzujące statek; wyjaśniać podstawowe prawa pływalności, stateczności i niezatapialności statku; rozróżniać główne elementy konstrukcyjne statku; wyjaśniać konstrukcję kadłuba statku; określać wyposażenie kadłuba statku; charakteryzować proces wytwarzania kadłuba; charakteryzować materiały okrętowe metalowe, niemetalowe i pomocnicze; rozróżniać właściwości wytrzymałościowe i technologiczne metali i stopów stosowane na kadłuby statków; rozróżniać gatunki stopów Fe-C i metali nieżelaznych stosowanych na elementy kadłubów; charakteryzować wyroby walcowane, odlewane i kute stosowane do budowy kadłuba; określać czynniki powodujące powstawanie korozji; rozróżniać podstawowe metody zabezpieczania konstrukcji statku przed korozją; stosować zasady sporządzania rysunku technicznego maszynowego i rysunku kadłubowego; Nr 62 — 2765 — Poz. 439 17) czytać rysunki konstrukcji kadłuba: złady wzdłużne i poprzeczne, rozwinięcie poszycia, sekcji kadłuba, podział blokowy i sekcyjny; 18) wykonywać szkice wręgów; 19) czytać rysunki połączeń elementów kadłuba w różnym stopniu uproszczenia; 20) korzystać z norm i katalogów unifikacyjnych. 2. Treści kształcenia (działy programowe) Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych: 1) definicje i pojęcia dotyczące wiedzy o statku; 2) zadania towarzystw klasyfikacyjnych; 3) elementy konstrukcyjne okrętu; 4) konstrukcja i wyposażenie statku; 5) rodzaje napędów i systemów okrętowych; 6) proces wytwarzania kadłuba; 7) wyposażenie pokładowe; 8) podzespoły konstrukcyjne kadłuba okrętowego i ich charakterystyka; 9) okrętowe materiały konstrukcyjne i technologiczne; 10) podstawy rysunku technicznego maszynowego; 11) podstawy rysunku okrętowego; 12) zasady unifikacji i standaryzacji rysunków konstrukcyjnych kadłuba statku; 13) rysunek konstrukcyjny typowych sekcji kadłuba; 14) rysunki zbrojenia i wyposażenia kadłuba statku; 15) dokumentacja technologiczna. BLOK: TECHNIKA WYTWARZANIA KADŁUBA OKRĘTOWEGO 1. Cele kształcenia Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien umieć: 1) określać strukturę i zadania stoczni produkcyjnej i remontowej; 2) określać etapy procesu technologicznego budowy kadłuba statku i ich lokalizację w systemie organizacyjnym stoczni; 3) stosować niezbędne szablony, narzędzia i metody do realizacji zadań traserskich podczas obróbki, prefabrykacji i montażu; 4) trasować płaty oraz proste sekcje płaskie; Nr 62 — 2766 — 5) 14) 15) 6) 16) 17) 18) 19) 20) 1) 21) 8) 22) 9) posługiwać się narzędziami i sprzętem pomiarowym podczas trasowania, obróbki, montażu i prostowania elementów konstrukcji kadłuba; 10) rozróżniać podstawowe techniki, narzędzia i urządzenia wykorzystywane podczas półautomatycznego i automatycznego cięcia termicznego oraz określać zakres ich stosowania; 11) stosować podstawowe metody i techniki oraz parametry podczas cięcia ręcznego, gazowego i gazowo-elektrycznego, ukosowania krawędzi, podcinania oraz żłobienia; 12) rozróżniać podstawowe narzędzia i urządzenia oraz materiały technologiczne niezbędne do realizacji procesu spawania ręcznego, półautomatycznego i automatycznego; 13) określać warunki składowania blach, profili i rur na placach składowych stoczni; charakteryzować procesy obróbki wstępnej materiałów hutniczych; określać warunki stosowania narzędzi, oprzyrządowania i urządzeń elektrycznych w procesie montażu i spawania konstrukcji kadłuba okrętowego; charakteryzować procesy obróbki blach, profili oraz rur; dobierać materiały, parametry i techniki do spawania ręcznego oraz podłączać podstawowe urządzenia; układać spoiny montażowe, spoiny krótkie oraz wytrzymałościowo trzeciorzędne; oceniać stan zagrożenia wynikający ze stosowania różnych metod cięcia termicznego i spawania oraz montażu w warsztacie i na statku; identyfikować niesprawność sprzętu; charakteryzować metody badania i ujawniania wad technologicznych; likwidować pod nadzorem wady technologiczne powstające w wyniku cięcia, spawania, żłobienia, prostowania oraz montażu konstrukcji i jej elementów; wykonywać podstawowe procesy obróbki, prefabrykacji i montażu konstrukcji kadłuba; charakteryzować urządzenia, materiały i sposoby wodowania statku po zbudowaniu i po remoncie; wykonywać podstawowe operacje technologiczne związane z obróbką mechaniczną, ręczną i maszynową skrawaniem; wykonywać podstawowe operacje prefabrykacji wstępnej, prefabrykacji sekcji płaskich i sekcji krzywoliniowych; Nr 62 — 2767 — 23) 24) 25) 26) 27) określać zakres odbioru oraz prób kadłubowych, metody realizacji, stosowane narzędzia i urządzenia w całym cyklu budowy jednostki; określać metody transportu elementów blach i sekcji kadłuba okrętu; rozróżniać urządzenia transportowe stosowane w stoczni; korzystać z dokumentacji technologicznej; przestrzegać przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy, ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska. 2. Treści kształcenia (działy programowe) Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych: 1) 2) 3) 4) 5) 6) 7) 8) 9) 10) 11) 12) 13) 14) 15) 16) 17) 18) 19) 20) 21) 22) 23) 24) struktura organizacyjna stoczni; ramowy proces technologiczny budowy statku; podstawy i metody trasowania; trasowanie; metrologia okrętowa; pomiary warsztatowe; sprzęt i urządzenia do spawania i cięcia gazowego; metody i techniki cięcia i spawania gazowego; metody i techniki żłobienia; metody i techniki spawania elektrycznego w okrętownictwie; sprzęt, maszyny i urządzenia do spawania elektrycznego; podstawy technologii spawania elektrycznego i gazowego; spoina: klasyfikacja, zastosowanie, oznaczenie, struktura; standardy, wady i kontrola jakości spawania; naprężenia i odkształcenia spawalnicze oraz ich uwarunkowanie konstrukcyjno-technologiczne; podstawowe techniki wytwarzania; składowanie blach, profili i rur; technologiczne i transportowe zabezpieczenia obróbki; obróbka wstępna materiałów hutniczych; procesy obróbki blach, profili oraz rur; technologiczne i transportowe zabezpieczenie prefabrykacji; procesy prefabrykacji elementów i podzespołów kadłuba okrętowego; technologiczne i transportowe zabezpieczenie montażu; procesy montażu, remontu i konserwacji kadłuba; Nr 62 — 2768 — 25) 26) 27) 28) metody wodowania statku; próby i odbiory okrętowe dotyczące operacji technologicznych prefabrykacji i montażu kadłuba; dokumentacja technologiczna; bezpieczeństwo i higiena pracy, ochrona przeciwpożarowa oraz ochrona środowiska. BLOK: PODSTAWY DZIAŁALNOŚCI ZAWODOWEJ 1. Cele kształcenia Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien umieć: 1) 2) 3) 4) 5) 6) 7) 8) 9) 10) 11) 12) 13) stosować przepisy bezpieczeństwa i higieny pracy, ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska; dobierać środki ochrony indywidualnej do rodzaju wykonywanej pracy; organizować stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii; udzielać pierwszej pomocy poszkodowanym w wypadkach przy pracy; interpretować podstawowe pojęcia gospodarki rynkowej; podejmować działania związane z poszukiwaniem pracy; sporządzać dokumenty dotyczące zatrudnienia; stosować przepisy Kodeksu pracy dotyczące praw i obowiązków pracownika i pracodawcy oraz warunków pracy; komunikować się i współpracować z zespołem; rozwiązywać problemy techniczne w zakresie wykonywanych zadań zawodowych, podejmować decyzje w zakresie wykonywanych zadań zawodowych; przestrzegać zasad etyki; doskonalić umiejętności zawodowe. 2. Treści kształcenia (działy programowe) Treści kształcenia ujęte są w następujących działach programowych: 1) bezpieczeństwo i higiena pracy; 2) ochrona przeciwpożarowa i ochrona środowiska; 3) elementy ergonomii; 4) zasady udzielania pierwszej pomocy; Nr 62 — 2769 — Poz. 439 5) podstawowe pojęcia gospodarki rynkowej; 6) metody poszukiwania pracy; 7) dokumenty związane z zatrudnieniem; 8) wybrane przepisy Kodeksu pracy; 9) zasady i metody komunikowania się; 10) elementy socjologii i psychologii pracy; 11) etyka; 12) formy doskonalenia zawodowego. Ill. PODZIAŁ GODZIN NA BLOKI PROGRAMOWE Minimalna liczba godzin w cyklu Nazwa bloku programowego, kształcenia w %* Techniczne podstawy zawodu 19,5 Technika wytwarzania kadłuba okrętowego Podstawy działalności zawodowej * Podział godzin na bloki programowe dotyczy kształcenia w szkołach dla młodzieży i w szkołach dla dorosłych (w formie stacjonarnej i zaocznej). ** _ Pozostałe 20 % godzin jest przeznaczone do rozdysponowania przez autorów programów nauczania na dostosowanie kształcenia do potrzeb rynku pracy. IV. ZALECANE WARUNKI REALIZACJI TREŚCI KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE Do realizacji treści kształcenia, ujętych w blokach programowych, odpowiednie są następujące pomieszczenia dydaktyczne: 1) pracownia technologii okrętu; 2) pracownia wiedzy o okręcie; 3) pracownia komputerowa; 4) warsztaty szkolne. Nr 62 — 2770 — Pracownia technologii okrętu powinna być wyposażona w: 1) 2 R ©))) 5) 6) 7) 8) modele: rzutni, brył geometrycznych; 9) model bryły kadłuba z głównymi płaszczyznami odniesienia; modele: łoża do montażu sekcji burtowych, sekcji dna podwójnego w łożu; modele różnych sekcji kadłuba statku i odpowiadające im rysunki; modele charakterystycznych węzłów konstrukcyjnych i odpowiadające im rysunki; linie teoretyczne kadłuba statku; rysunki wykonawcze, złożeniowe, zestawieniowe, montażowe i schematyczne elementów konstrukcji kadłuba o różnym stopniu złożoności; przyrządy do pomiarów warsztatowych oraz stosowane w pomiarach konstrukcji kadłuba statku; normy: PN, PN-EN, PN-ISO, PN-EN-ISO, katalogi unifikacyjne. Pracownia wiedzy o okręcie powinna być wyposażona w: 1) 2) 3) 4) 5) 6) 7) 8) 9) modele różnych typów statków; model części dziobowej kadłuba z wyposażeniem kotwicznym,; modele śrub okrętowych, model części rufowej kadłuba statku z pędnikiem; model śruby w dyszy Korta; modele urządzeń przeładunkowych; model zładu poprzecznego i wzdłużnego; model urządzenia sterowego; modele wiązań kadłuba. Pracownia komputerowa powinna być wyposażona w: 1) 2) 3) 4) 5) stanowiska komputerowe (jedno stanowisko dla dwóch uczniów); drukarkę; skaner; pakiet programów biurowych; pakiet programów typu CAD do sporządzania rysunków. Warsztaty szkolne powinny być wyposażone w: 1) 2) 3) eksponaty spoin: sczepnych, czołowych i pachwinowych, wykonane prawidłowo i nieprawidłowo; eksponaty ukosowanych krawędzi wykonane prawidłowo i nieprawidłowo; przykłady podręcznego oprzyrządowania oraz narzędzi prawidłowych i nieprawidłowych;

Nr 62 — 2772 — Poz. 439 Załącznik nr 7 PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE TECHNIK BEZPIECZEŃSTWA I HIGIENY PRACY SYMBOL CYFROWY 315⁰¹ I. OPIS ZAWODU 1. W wyniku kształcenia w zawodzie absolwent powinien umieć: 1) sporządzać bieżące i okresowe analizy stanu bezpieczeństwa i higieny pracy, uwzględniając obowiązujące normy oraz przepisy ogólne i szczegółowe; 2) formułować propozycje przedsięwzięć prawno-organizacyjnych mających na celu poprawę stanu bezpieczeństwa i higieny pracy; 3) uczestniczyć w opracowywaniu planów modernizacji i rozwoju zakładu pracy, zapewniających poprawę stanu bezpieczeństwa i higieny pracy; 4) rozwiązywać bieżące problemy techniczne i organizacyjne w zakładzie pracy związane z bezpieczeństwem pracy i ergonomią; 5) ustalać zgodność oddawanych do użytku obiektów i urządzeń technicznych z dokumentacją projektową i wymaganiami bezpieczeństwa i higieny pracy; 6 7 — oceniać wytwarzane wyroby pod względem bezpieczeństwa pracy i ergonomii; — identyfikować zagrożenia oraz oceniać i redukować ryzyko zawodowe występujące w środowisku pracy; 8 — ustalać okoliczności i przyczyny wypadków, sporządzać dokumentację powypadkową oraz formułować odpowiednie wnioski profilaktyczne; 9 — prowadzić rejestr i przechowywać dokumentację dotyczącą wypadków przy pracy, chorób zawodowych oraz wyników badań środowiska pracy; 10) oceniać ekonomiczne skutki zagrożeń, wypadków przy pracy i chorób zawodowych; 11) współdziałać z państwowymi i społecznymi organami nadzoru nad warunkami pracy oraz laboratoriami badań środowiska pracy; 12) współdziałać ze służbami pracowniczymi, społeczną inspekcją pracy, komisją bhp oraz związkami zawodowymi w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy; Nr 62 — 2773 — Poz. 439 13) kontrolować stan bezpieczeństwa i higieny pracy oraz sporządzać sprawozdania i protokoły pokontrolne; 14) doradzać w zakresie obowiązujących zasad i przepisów dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy oraz doboru środków ochrony zbiorowej i indywidualnej; 15) rozpowszechniać wiedzę na temat kultury bezpieczeństwa i higieny pracy wśród pracowników i osób kierujących pracownikami w organizacji; 16) prowadzić szkolenia w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy; 17) stosować techniki biurowe i metody organizacji pracy; 18) posługiwać się językiem obcym w zakresie wspomagającym wykonywanie zadań zawodowych; 19) przestrzegać przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy, ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska; 20) organizować stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii; 21) przestrzegać przepisów prawa dotyczących działalności gospodarczej; 22) przestrzegać przepisów prawa dotyczących wykonywanych zadań zawodowych; 23) udzielać pierwszej pomocy poszkodowanym w wypadkach przy pracy; 24) kierować zespołem pracowników; 25) korzystać z różnych źródeł informacji oraz z doradztwa specjalistycznego; 26) prowadzić działalność gospodarczą. Kształtowanie postaw przedsiębiorczych oraz przygotowanie do wejścia na rynek pracy powinno przebiegać zarówno w trakcie kształcenia zawodowego, jak i podczas realizacji zajęć edukacyjnych „Podstawy przedsiębiorczości"”. 2. Absolwent szkoły kształcącej w zawodzie technik bezpieczeństwa i higieny pracy powinien być przygotowany do wykonywania następujących zadań zawodowych: 1) oceniania i kontrolowania stanu bezpieczeństwa i higieny pracy w zakładzie pracy, 2) prowadzenia doradztwa w zakresie obowiązujących zasad i przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy oraz doboru środków ochrony indywidualnej i zbiorowej, 3) ustalania zgodności z wymaganiami ergonomii, bezpieczeństwa i higieny pracy obiektów i urządzeń technicznych oddawanych do użytku; 4) rozwiązywania problemów technicznych i organizacyjnych związanych z bezpieczeństwem i higieną pracy; Nr 62 — 2774 — Poz. 439 5) oceniania ryzyka zawodowego powodowanego przez czynniki chemiczne, fizyczne i biologiczne występujące w środowisku pracy oraz określania sposobów ich ograniczania i eliminowania; 6) ustalania okoliczności, przyczyn i ekonomicznych skutków wypadków oraz formułowania wniosków profilaktycznych; 7) prowadzenia działalności edukacyjnej z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy. Ii. BLOKI PROGRAMOWE Zakres umiejętności i treści kształcenia, wynikający z opisu kwalifikacji absolwenta, zawierają następujące bloki programowe: 1) techniczny; 2) ergonomia, bezpieczeństwo i higiena pracy; 3) podstawy psychologii i pedagogiki; 4) podstawy działalności zawodowej. BLOK: TECHNICZNY 1. Cele kształcenia Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien umieć: 1) wykonywać działania na wektorach sił; 2) wyznaczać warunki równowagi ciała sztywnego pod działaniem płaskiego układu sił dowolnych, 3) wyznaczać warunki równowagi ciała sztywnego pod działaniem przestrzennego układu sił; 4) wyznaczać siłę i moment tarcia; 5) rozróżniać rodzaje tarcia; 6) określać metody przeciwdziałania skutkom tarcia; 7) analizować kinematykę podstawowych mechanizmów, wyznaczać prędkość i przyspieszenie członów określonego mechanizmu; 8) rozpoznawać rodzaje ruchu na podstawie jego parametrów; 9) wykonywać szkice części maszyn; Nr 62 — 2775 — 10) 11) 12) 13) 14) 15) 16) 17) 18) 19) 20) 21) 22) 23) 24) 25) 26) 27) 28) 29) 30) 31) 32) 33) 34) wyjaśniać oznaczenia stosowane na rysunkach technicznych maszynowych, rozróżniać rysunki techniczne: wykonawcze, złożeniowe, zestawieniowe, montażowe, zabiegowe, operacyjne; 35) korzystać z dokumentacji technicznej; 36) wykonywać proste obliczenia wytrzymałościowe elementów maszyn; rozróżniać elementy maszyn; wyjaśniać zasady działania: połączeń, osi, wałów, łożysk, sprzęgieł, hamulców i mechanizmów oraz określać ich zastosowanie w budowie maszyn; obliczać wymiary graniczne, tolerancje, luzy graniczne pasowania; dobierać przyrządy i wykonywać pomiary warsztatowe; określać właściwości metali i ich stopów; charakteryzować materiały konstrukcyjne metalowe i niemetalowe; określać właściwości materiałów eksploatacyjnych; rozpoznawać zjawiska korozyjne i ich skutki; dobierać metody ochrony metali przed korozją; rozróżniać rodzaje obróbki cieplnej i cieplno-chemicznej; charakteryzować podstawowe metody wytwarzania odlewów; charakteryzować procesy obróbki plastycznej; określać cechy charakterystyczne metod spajania; charakteryzować podstawowe prace z zakresu obróbki ręcznej; dobierać materiały i narzędzia do obróbki ręcznej; wykonywać podstawowe prace z zakresu obróbki ręcznej; wykonywać podstawowe operacje obróbki mechanicznej skrawaniem; określać zasady montażu i demontażu maszyn i urządzeń; określać zasady organizacji prac remontowych i konserwacyjnych; określać zasady organizacji prac remontowo-budowlanych oraz warunki ich bezpiecznego wykonania; wyjaśniać zasady ochrony przeciwporażeniowej oraz rozpoznawać środki ochrony zastosowane w urządzeniach elektrycznych; określać organizację procesu produkcyjnego i technologicznego, organizację zarządzania i strukturę produkcyjną zakładu; stosować przepisy bezpieczeństwa i higieny pracy, ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska podczas wykonywania prac z zakresu obróbki ręcznej i mechanicznej skrawaniem. Nr 62 — 2776 — 2. Treści kształcenia (działy programowe) Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych: 1) 2 3 4 5 6 7 © © NO NN 10) 11) 12) 13) 14) 15) 16) 17) 18) 19) 20) 21) 22) 23) 24) 25) statyka; kinematyka; dynamika; rysunek techniczny; dokumentacja techniczna; wytrzymałość materiałów; tolerancje i pasowania, chropowatość powierzchni; pomiary warsztatowe; stopy żelaza; metale nieżelazne i ich stopy; materiały niemetalowe; obróbka cieplna i cieplno-chemiczna; korozja; odlewnictwo; obróbka plastyczna; spajanie i cięcie metali; obróbka ręczna; obróbka mechaniczna skrawaniem; montaż i demontaż maszyn i urządzeń; technologia i organizacja napraw; prace remontowo-budowlane; ochrona przeciwporażeniowa; proces produkcyjny i technologiczny; organizacja zarządzania i struktura produkcyjna zakładu; bezpieczeństwo i higiena pracy, ochrona przeciwpożarowa środowiska. oraz ochrona Nr 62 — 2777 — Poz. 439 BLOK: ERGONOMIA, BEZPIECZEŃSTWO | HIGIENA PRACY 1. Cele kształcenia Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien umieć: 1) identyfikować czynniki szkodliwe dla zdrowia, uciążliwe, niebezpieczne oraz źródła zagrożeń występujące w przedsiębiorstwie; 2) oceniać wpływ czynników szkodliwych na zdrowie i bezpieczeństwo pracowników oraz na lokalne środowisko pracy; 3) rozpoznawać zagrożenia dla zdrowia związane z prowadzonymi procesami pracy oraz stosować skuteczne metody ich likwidacji lub ograniczenia; 4) rozpoznawać zagrożenia wypadkowe związane z procesami pracy oraz określać metody ich ograniczania; 5) oceniać na podstawie analizy poziom zagrożeń powodowanych przez czynniki szkodliwe dla zdrowia, uciążliwe i niebezpieczne występujące w procesach pracy; 6) oceniać ryzyko związane z zagrożeniami występującymi w procesach pracy oraz wskazywać metody jego redukcji; 7) oceniać wprowadzane do użytku substancje, stosowane materiały i procesy technologiczne pod kątem szkodliwości dla zdrowia i zagrożeń wypadkowych; 8) organizować stanowiska pracy i proces pracy zgodnie z zasadami ergonomii; 9) oceniać zgodność organizacji i wyposażenia technicznego stanowisk pracy z wymaganiami ergonomii; 10) oceniać produkowane wyroby pod względem wymagań ergonomicznych; 11) analizować i oceniać etapy procesów inwestycyjnych, konstrukcyjnych i technologicznych pod względem zgodności z przepisami i normami bezpieczeństwa i higieny pracy oraz wymaganiami ergonomii; 12) oceniać budynki i miejsca pracy oraz tereny z nimi związane pod względem spełniania wymagań bezpieczeństwa i higieny pracy; 13) oceniać maszyny, urządzenia oraz instalacje pod względem wymagań bezpieczeństwa i higieny pracy; 14) oceniać organizację procesów pracy i stanowisk pracy pod kątem spełniania wymagań bezpieczeństwa i higieny pracy; 15) dobierać środki ochrony indywidualnej i zbiorowej, Nr 62 — 2778 — 16) 21) 22) 17) 23) 18) 24) 19) 25) 20) 26) 27) prognozować wpływ wprowadzanych zmian w poszczególnych etapach procesu produkcyjnego na poziom bezpieczeństwa i higieny pracy; 28) określać niezbędne działania techniczne i organizacyjne na podstawie wniosków wynikających z oceny stanu bezpieczeństwa i higieny pracy w przedsiębiorstwie; 29) formułować na podstawie przeprowadzonej analizy i oceny stanu bezpieczeństwa i higieny pracy wnioski mające na celu poprawę warunków pracy w przedsiębiorstwie; 30) wykorzystywać wnioski z badań statystycznych oraz analizy retrospektywnej zaistniałych zdarzeń, wypadków i awarii do określania działań prewencyjnych; inicjować wprowadzanie rozwiązań technicznych i organizacyjnych wpływających na poprawę warunków bezpieczeństwa i higieny pracy; udzielać pierwszej pomocy; badać i ustalać okoliczności oraz przyczyny wypadków przy pracy, chorób zawodowych i opracowywać wnioski prewencyjne; kwalifikować wypadek jako wypadek przy pracy, wypadek zrównany z wypadkiem przy pracy, wypadek w drodze do i z pracy; identyfikować podstawowe rodzaje zanieczyszczeń środowiska, pochodzących z prowadzonego procesu produkcyjnego, oraz wskazywać metody redukcji zanieczyszczeń emitowanych do środowiska; oceniać rozwiązania ograniczające lub eliminujące emisję zanieczyszczeń do środowiska; organizować działania prewencyjne mające na celu przeciwdziałanie powstawaniu pożaru; organizować akcję ratowniczo-gaśniczą do czasu przybycia jednostek straży pożarnej, stosować "odpowiednie systemy zabezpieczeń przeciwpożarowych w przedsiębiorstwie; opracowywać dokumentację powypadkową, sprawozdania, ocenę stanu bezpieczeństwa i higieny pracy oraz materiały szkoleniowe z wykorzystaniem edytora tekstu; opracowywać sprawozdania dotyczące warunków pracy oraz prowadzić rejestr wypadków i chorób zawodowych, korzystając z informacji zawartych w bazach danych; Nr 62 — 2779 — 31) 32) 33) dokonywać "obliczeń statystycznych 'z wykorzystaniem arkusza kalkulacyjnego; przeprowadzać analizę statystyczną; użytkować programy komputerowe do analizy wypadków, oceny zagrożeń i oceny ryzyka. 2. Treści kształcenia (działy programowe) Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych: 1) 3) 4) 5) 6) 7) 8) 2) 9) 10) 11) 12) 13) 14) czynniki szkodliwe dla zdrowia, uciążliwe i niebezpieczne występujące w procesach pracy i ich wpływ na człowieka oraz lokalne środowisko; 15) metody identyfikacjj zagrożeń czynnikami szkodliwymi dla zdrowia, uciążliwymi i niebezpiecznymi; zagrożenia występujące w procesach pracy; metody likwidacji lub ograniczenia zagrożeń oraz redukcji ryzyka; okoliczności i przyczyny wypadków przy pracy; stan bezpieczeństwa i higieny pracy w przedsiębiorstwach; ergonomia koncepcyjna i korekcyjna; ocena maszyn i urządzeń oraz warunków pracy pod względem bezpieczeństwa pracy oraz wymagań ergonomii; zasady i metody udzielania pierwszej pomocy osobom poszkodowanym w wypadku; rodzaje zanieczyszczeń środowiska i metody ich redukcji; techniki ochrony środowiska; zagrożenia pożarowe oraz metody przeciwdziałania pożarom i ich zwalczania; techniczne systemy zabezpieczeń przeciwpożarowych oraz sprzęt i Środki gaśnicze; dokumentacja, bazy danych i obliczenia statystyczne sporządzane z wykorzystaniem technik komputerowych; programy komputerowe do analizy zagrożeń, wypadków przy pracy i oceny ryzyka. Nr 62 — 2780 — BLOK: PODSTAWY PSYCHOLOGII I PEDAGOGIKI 1. Cele kształcenia Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien umieć: 1) 6) 7) 2) 8) 3) 9 10) 4) — 5) 11) 12) formułować ergonomiczne zasady organizacji pracy i stanowisk pracy, uwzględniające właściwości fizjologiczne i psychologiczne człowieka; dokonywać doboru pracowników do stanowisk pracy z uwzględnieniem predyspozycji intelektualnych, fizycznych, psychomotorycznych i społecznych; oceniać i korygować stanowiska pracy na podstawie danych fizjologicznych, biomechanicznych; 13) klasyfikować stanowiska pracy ze względu na obciążenie fizyczne, predyspozycje psychofizyczne pracowników oraz istniejące zagrożenia; stosować techniki motywujące pracowników do bezpiecznej, wydajnej pracy oraz do doskonalenia zawodowego; 14) współpracować z zespołem, przestrzegać zasad bezpiecznej pracy; przewidywać postawy i zachowania człowieka w sytuacjach stresu i zagrożenia; stosować techniki komunikowania się ułatwiające rozwiązywanie problemów pracowniczych i zawodowych; podejmować decyzje w zakresie wykonywanych zadań zawodowych; zachowywać się asertywnie w sytuacji konfliktu interesów pracowników w danej strukturze organizacyjnej przedsiębiorstwa; przeprowadzać negocjacje, wywiady i rozmowy z pracownikami dotyczące bezpieczeństwa i warunków pracy; określać indywidualne potrzeby szkoleniowe pracowników, pracodawcy oraz perspektywy rozwoju przedsiębiorstwa; formułować cele doskonalenia, dokształcania i szkolenia pracowników z uwzględnieniem potrzeb indywidualnych, zespołowych oraz perspektyw rozwojowych przedsiębiorstwa; dobierać treści, metody i formy działań edukacyjnych na podstawie określonych potrzeb i celów; projektować programy szkoleniowe pracowników i realizować je metodami zapewniającymi kształtowanie bezpiecznych postaw i zachowań; Nr 62 — 2781 — Poz. 439 16) dobierać materiały dydaktyczne i techniczne środki kształcenia ułatwiające realizację celów szkoleniowych; 17) współpracować z organizatorami szkoleń, określać wymagania programowe, metodyczne i organizacyjne; 18) dobierać i stosować metody ewaluacji szkoleń; 19) prowadzić dokumentację szkoleń pracowniczych; 20) planować i realizować własną ścieżkę rozwoju zawodowego; 21) rozpowszechniać wiedzę z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy w przedsiębiorstwie. 2. Treści kształcenia (działy programowe) Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych: 1) zasady ergonomii dotyczące organizacji pracy i stanowisk pracy; 2) metody klasyfikacji stanowisk pracy; 3) człowiek w procesie pracy; 4) elementy socjologii i psychologii pracy; 5) potrzeby człowieka, motywacja do pracy; 6) zasady współdziałania w grupie; 7) metody rozwiązywania konfliktów; 8) zasady i metody komunikowania się; 9) metody i techniki badania potrzeb szkoleniowych i określanie celów szkolenia; 10) projektowanie procesu dydaktyczno-wychowawczego; 11) organizacja procesu dydaktyczno-wychowawczego; 12) ocena efektywności działań edukacyjnych; 13) rola pracownika służby bhp w doskonaleniu kadr i rozpowszechnianiu wiedzy o bezpieczeństwie pracy. BLOK: PODSTAWY DZIAŁALNOŚCI ZAWODOWEJ 1. Cele kształcenia Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien umieć: 1) analizować i interpretować wybrane przepisy prawa pracy; 2) rozróżniać świadczenia z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych; Nr 62 — 2782 — 3) określać świadczenia z tytułu pracy w warunkach szkodliwych dla zdrowia i uciążliwych; 4) charakteryzować system ochrony pracy w Polsce; 5) określać uprawnienia pracowników związane z warunkami pracy w układach zbiorowych pracy; 6) kontrolować przestrzeganie przepisów dotyczących ochrony pracy kobiet, młodocianych i osób niepełnosprawnych; 7) kontrolować przestrzeganie przepisów prawa pracy; 8) oceniać stopień i skutki naruszenia prawa pracy u pracodawcy; 9) ustalać odpowiedzialność za naruszenie prawa pracy; 10) formułować na podstawie dokonanej analizy naruszeń prawa pracy wnioski prewencyjne i polecenia do bieżącej realizacji; 11) analizować i interpretować przepisy prawa dotyczące bezpieczeństwa i higieny pracy; 12) wdrażać przepisy ogólne i branżowe określające wymagania bezpieczeństwa ihigieny pracy w realizowanym procesie technologicznym i obowiązującej organizacji pracy; 13) oceniać opracowywane w zakładzie akty prawne, regulaminy oraz instrukcje pod względem zgodności z przepisami i zasadami bezpieczeństwa i higieny pracy, 14) kontrolować przestrzeganie przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy na terenie przedsiębiorstwa; 15) wprowadzać zasady dotyczące kształtowania warunków pracy do układów zbiorowych pracy oraz do regulaminów pracy, w części dotyczącej warunków pracy; 16) wdrażać wymagania Polskich Norm dotyczące bezpieczeństwa pracy i ergonomii w kształtowaniu warunków pracy; 17) wyjaśniać mechanizmy funkcjonowania gospodarki rynkowej; 18) rozróżniać formy organizacyjno-prawne przedsiębiorstw produkcyjnych i usługowych; 19) sporządzać dokumenty niezbędne do podejmowania i prowadzenia działalności gospodarczej; 20) sporządzać budżet i planować rozwój firmy; 21) opracowywać plan marketingowy; Nr 62 — 2783 — Poz. 439 22) stosować przepisy prawa dotyczące działalności zawodowej, 23) podejmować działania związane z poszukiwaniem pracy; 24) sporządzać dokumenty związane z zatrudnieniem; 25) rozwiązywać problemy w zakresie wykonywanych zadań zawodowych; 26) przestrzegać zasad etyki; 27) wykonywać pracę zgodnie z przepisami ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska; 28) udzielać pierwszej pomocy poszkodowanym w wypadkach przy pracy; 29) korzystać z obcojęzycznych źródeł informacji, dokumentacji technicznej, norm, katalogów oraz specjalistycznego oprogramowania; 30) organizować doskonalenie zawodowe pracowników. 2. Treści kształcenia (działy programowe) Treści kształcenia ujęte są w następujących działach programowych: 1) przepisy prawa pracy; 2 3 świadczenia z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych, — świadczenia z tytułu pracy w warunkach szkodliwych dla zdrowia i — uciążliwych; 4 — system ochrony pracy w Polsce; (2) — prawo układowe oraz zasady negocjowania i zawierania zbiorowych układów pracy; 6) ochrona pracy kobiet, młodocianych i osób niepełnosprawnych; 4 — — odpowiedzialność za naruszenie przepisów prawa pracy; Qo — nadzór nad warunkami pracy; 9 10) rozpatrywanie sporów o roszczenia ze stosunku pracy; nadzór nad przestrzeganiem przepisów prawa pracy; — 11) przedawnienie roszczeń; 12) normy prawne dotyczące bezpieczeństwa i higieny pracy; 13) konwencje, normy i uregulowania międzynarodowe w zakresie bezpieczeństwa pracy; 14) zasady opracowywania instrukcji bezpieczeństwa i higieny pracy; 15) zakres podmiotowy i przedmiotowy obowiązków w sferze bezpieczeństwa i higieny pracy; 16) gospodarka rynkowa; Nr 62 — 2784 — 17) formy organizacyjno-prawne przedsiębiorstw produkcyjnych i ustugowych, 18) dokumenty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej; 19) struktura budżetu; 20) plan rozwoju przedsiębiorstwa; 21) strategie marketingowe; 22) przepisy prawa dotyczące działalności zawodowej; 23) metody poszukiwania pracy; 24) dokumenty związane z zatrudnieniem; 25) elementy socjologii i psychologii pracy; 26) etyka; 27) ochrona przeciwpożarowa i ochrona środowiska; 28) zasady udzielania pierwszej pomocy; 29) źródła informacji zawodowej i oprogramowanie w języku obcym; 30) formy doskonalenia zawodowego. PODZIAŁ GODZIN NA BLOKI PROGRAMOWE programowego Techniczny 30 Ergonomia, bezpieczeństwo i higiena 40 pracy Podstawy psychologii 8 i pedagogiki Podstawy działalności 12 zawodowej Razem gg** Podział godzin na bloki programowe dotyczy kształcenia w szkołach dla młodzieży i w szkołach dla dorosłych (w formie stacjonarnej i zaocznej). Pozostałe 10 % godzin jest przeznaczone do rozdysponowania przez autorów programów nauczania na dostosowanie kształcenia do potrzeb rynku pracy. Nr 62 — 2785 — Poz. 439 Absolwenci techników, techników uzupełniających oraz szkół policealnych kształcących w zawodach: technik mechanik, technik mechanizacji rolnictwa, technik mechanik okrętowy, technik odlewnik itechnik hutnik rozpoczynają kształcenie od Il semestru nauki, gdyż treści kształcenia z zakresu: podstaw mechaniki, konstrukcji, budowy maszyn irysunku technicznego oraz technik wytwarzania z materiałoznawstwem zostały już przez nich zrealizowane. Tym samym, wymienieni absolwenci mają skrócony okres kształcenia w zawodzie technik bezpieczeństwa i higieny pracy do 1 roku. IV. ZALECANE WARUNKI REALIZACJI TREŚCI KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE Do realizacji treści kształcenia, ujętych w blokach programowych, odpowiednie są następujące pomieszczenia dydaktyczne: 1) pracownia bezpieczeństwa i higieny pracy; 2) pracownia techniki; 3) pracownia komputerowa. Pracownia bezpieczeństwa i higieny pracy powinna być wyposażona w: 1) urządzenia zabezpieczające i sygnalizacyjne; 2) przyrządy pomiarowe do badania: hałasu, drgań mechanicznych, oświetlenia, stężenia tlenku węgla, szczelności instalacji gazowych, zapylenia, mikroklimatu; 3) zestaw środków ochrony indywidualnej; 4) zestaw środków do udzielania pierwszej pomocy; 5) sprzęt do gaszenia pożarów; 6) przykładowe stanowisko pracy z możliwością zmiany określonych parametrów geometrycznych, w szczególności oświetlenia; 7) przykładowe stanowisko do oceny sprawności psychofizycznej; 8) stanowisko do badań fizjologicznych — miernik wydatku energetycznego; 9) fantomy; kamerę;)) Karty Charakterystyk Substancji Niebezpiecznych,) podstawowe odczynniki chemiczne;) sprzęt i szkło laboratoryjne; Nr 62 — 2786 — Poz. 439 14) wagę techniczną; 15) tablicę Mendelejewa; 16) digestorium. Pracownia techniki powinna być wyposażona w: 1) stanowiska rysunkowe (jedno dla jednego ucznia); 2) zestaw modeli wspomagających kształtowanie wyobraźni przestrzennej; 3 4) modele maszyn i urządzeń; 5 6 7) mikroskop metalograficzny; — eksponaty i modele części maszyn; — próbki materiałów konstrukcyjnych; — typowe eksponaty półwyrobów takich jak: odkuwki, odlewy, wypraski; 8) zgłady metalograficzne; 9) twardościomierz; przyrządy pomiarowe; narzędzia do trasowania; typowe narzędzia do obróbki ręcznej i mechanicznej; modele typowych obrabiarek;)))) 14) modele urządzeń do obróbki plastycznej;) eksponaty zużytych i uszkodzonych części maszyn;) schematy układów sieci TN-C, TN-S, TN-C-S, TT, IT;) schematy urządzeń elektrycznych z zastosowanymi środkami ochrony przeciwporażeniowej, 18) stanowisko do badania ochrony przeciwporażeniowej podstawowej i dodatkowej; 19) stanowisko do badania ochrony antystatycznej z instalacją przeciwpyłową i przeciwwybuchową; 20) stanowisko do badania IP; 21) mierniki podstawowych wielkości elektrycznych; 22) mierniki do badania skuteczności ochrony przeciwporażeniowej, 23) sprzęt ochronny: a) wskaźniki napięcia, b) drążki izolacyjne, c) rękawice dielektryczne, d) kalosze izolacyjne, e) narzędzia izolowane;

Nr 62 — 2788 — Poz. 439 Zatącznik nr 8 PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE TECHNIK POŻARNICTWA SYMBOL CYFROWY 315⁰² I. OPIS ZAWODU 1. W wyniku kształcenia w zawodzie absolwent powinien umieć: 1) przedstawiać strukturę organizacyjną ochrony przeciwpożarowej i systemu ratowniczo-gaśniczego oraz wskazywać podstawy prawne jej funkcjonowania; 2) korzystać z aktów prawnych z zakresu prawa administracyjnego, karnego i cywilnego; 3) opisywać i interpretować zjawiska zachodzące w trakcie działań ratowniczych; 4) organizować tok służby w jednostkach prowadzących działania ratownicze; 5) kierować i dowodzić grupą ratowników; 6) organizować i prowadzić zajęcia szkoleniowe oraz sportowe w środowisku pracy, 7) organizować i prowadzić działalność edukacyjną z zakresu ochrony ludności; 8) wykonywać zadania obowiązujące w powszechnym systemie ochrony ludności i obrony cywilnej; 9) stosować ze względu na bezpieczeństwo pożarowe przepisy określające warunki techniczne dla budynków, obiektów i terenów; 10) oceniać zagrożenia pożarowe i wybuchowe; 11) stosować zasady zapobiegania powstawaniu i rozszerzaniu się pożarów; 12) prowadzić działania kontrolno-rozpoznawcze; 13) oceniać zachowanie się materiałów i konstrukcji budowlanych w warunkach pożaru; 14) postępować zgodnie z procedurami podczas prowadzenia działań ratowniczych; 15) wykonywać zadania funkcyjnych zgodnie z procedurami; 16) przygotowywać do pracy i obsługiwać w różnych warunkach sprzęt do działań ratowniczych; Nr 62 — 2789 — 17) przeprowadzać rozpoznanie podczas działań ratowniczych oraz składać meldunki o jego wynikach; 18) ratować i ewakuować ludzi, zwierzęta i mienie w różnych sytuacjach pożarowych, podczas klęsk żywiołowych i innych miejscowych zagrożeń; 19) gasić pożary dostępnymi technikami; 20) organizować i utrzymywać łączność w trakcie działań ratowniczych; 21) współpracować w trakcie działań ratowniczych z innymi podmiotami ratowniczymi; 22) postępować zgodnie z procedurami w stanach zagrożeń; 23) oceniać wpływ zdarzeń traumatycznych na funkcjonowanie ratownika; 24) udzielać pierwszej pomocy poszkodowanym w wypadkach zgodnie z przyjętymi procedurami; 25) korzystać z dokumentacji i oprogramowania wspomagającego kierowanie działaniami ratowniczymi; 26) sporządzać dokumentację ze zdarzeń; 27) kierować pojazdami samochodowymi w zakresie niezbędnym do uzyskania prawa jazdy kategorii C; 28) współpracować w zespole; 29) podejmować działalność społeczną w środowisku lokalnym, współpracować z organizacjami pozarządowymi; 30) posługiwać się językiem obcym w zakresie niezbędnym do wykonywania zadań zawodowych; 31) przestrzegać przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy, ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska; 32) organizować stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii; 33) przestrzegać przepisów prawa dotyczących działalności gospodarczej; 34) przestrzegać przepisów prawa dotyczących wykonywanych zadań zawodowych, 35) korzystać z różnych źródeł informacji oraz z doradztwa specjalistycznego; 36) postępować zgodnie z zasadami etyki; 37) planować działalność gospodarczą. Kształtowanie postaw przedsiębiorczych oraz przygotowanie do wejścia na rynek pracy powinno przebiegać zarówno w trakcie kształcenia zawodowego, jak i podczas realizacji zajęć edukacyjnych „Podstawy przedsiębiorczości”. Nr 62 — 2790 — Poz. 439 2. Absolwent szkoły kształcącej w zawodzie technik pożarnictwa powinien być przygotowany do wykonywania następujących zadań zawodowych: 1) prowadzenia rozpoznania na terenie działań ratowniczo-gaśniczych i zabezpieczania terenu działań ratowniczych; 2) ratowania ludzi, zwierząt i mienia podczas pożarów, klęsk żywiołowych i innych miejscowych zagrożeń; 3) obsługiwania sprzętu do działań ratowniczych, 4) obsługiwania urządzeń łączności i urządzeń pozyskiwania informacji; 5) udzielania pierwszej pomocy i wsparcia psychicznego poszkodowanym; 6) dysponowania i dowodzenia siłami i środkami do działań ratowniczych; 7) analizowania zagrożeń występujących w czasie działań ratowniczych; 8) organizowania toku służby w jednostce ochrony przeciwpożarowej; 9) prowadzenia dokumentacji związanej z tokiem służby; 10) rozpoznawania zagrożeń i skutecznego reagowania; 11) oceniania warunków korzystania z obiektów i instalacji użytkowych dla celów ratowniczych; 12) organizowania i prowadzenia szkoleń z zakresu ochrony przeciwpożarowej; 13) przygotowywania społeczeństwa do właściwych zachowań w stanach nagłych i masowych zagrożeń. Absolwent szkoły kształcącej w zawodzie technik pożarnictwa posiada przygotowanie do eksploatacji sprzętu oraz urządzeń technicznych stanowiących wyposażenie jednostek prowadzących działania ratownicze, o ile nie są wymagane uprawnienia specjalne, w szczególności uprawnienia dozoru technicznego. Il. BLOKI PROGRAMOWE Zakres umiejętności i treści kształcenia, wynikający z opisu kwalifikacji absolwenta, zawierają następujące bloki programowe: 1) ogólny; 2) rozpoznawanie zagrożeń; 3) techniczny; 4) działania ratownicze; 5) podstawy działalności zawodowej. Nr 62 — 2791 — Poz. 439 BLOK: OGÓLNY 1. Cele kształcenia Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien umieć: —) organizować i dokumentować tok służby; 2) przedstawiać rys historyczny rozwoju pożarnictwa polskiego; R ©)) przedstawiać organizację i zadania organów administracji publicznej;) określać zasady, tryb, zakres i sposób prowadzenia postępowania administracyjnego oraz rolę stron w tym postępowaniu; 5) korzystać z aktów prawnych z zakresu prawa administracyjnego, karnego, cywilnego, gospodarczego i prawa pracy; 6) sporządzać decyzję administracyjną; 7) podejmować współpracę z ochotniczą strażą pożarną, innymi jednostkami ochrony przeciwpożarowej oraz organizacjami pozarządowymi; 8) korzystać z uprawnień kierującego działaniami ratowniczymi; 9) określać warunki zaistnienia stanu wyższej konieczności; 10) stosować zasady współpracy ze środkami masowego przekazu; 11) kierować i dowodzić grupą ratowników; 12) stosować podstawowe zasady i metody dydaktyczne; 13) przygotowywać i prowadzić zajęcia szkoleniowe; 14) wyjaśniać mechanizm powstawania stresu, traumy i paniki; 15) stosować metody przeciwdziałania powstawaniu paniki; 16) posługiwać się programami komputerowymi wspomagającymi kierowanie działaniami ratowniczymi; 17) rozwijać sprawność fizyczną; 18) stosować regulaminy oraz instrukcje dotyczące wychowania fizycznego i sportów pożarniczych. 2. Treści kształcenia (działy programowe) Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych: 1) zasady pełnienia służby; 2) 3) podstawowe wiadomości z teorii państwa i prawa; 4) historia pożarnictwa; procedury administracyjne; Nr 62 — 2792 — 5) 9) 10) 11) 12) 13) 14) 15) 16) 17) 18) 19) 20) 21) 22) 23) 6) uprawnienia kierującego działaniami ratowniczymi; 1) prawne podstawy prowadzenia działań ratowniczych, 8) postępowanie w sprawach o wykroczenia; działalność prasowo-informacyjna, obsługa medialna akcji ratowniczych; metody doskonalenia umiejętności dowodzenia; zasady funkcjonowania w grupie; psychologiczne aspekty efektywnego kierowania zespołem; proces dydaktyczno-wychowawczy; przygotowanie i prowadzenie zajęć dydaktycznych; stres, problematyka zespołu urazowego po stresie; psychologia grupy społecznej i ttumu; sposoby radzenia sobie ze stresem i wsparcie psychiczne poszkodowanych; oprogramowanie wspomagające kierowanie działaniami ratowniczymi; programy diagnozowania sprzętu i urządzeń gaśniczych; metodyka wychowania fizycznego; testy sprawności fizycznej, lekkoatletyka, atletyka terenowa i pływanie; zespołowe gry sportowe; regulaminy oraz instrukcje dotyczące wychowania fizycznego i sportów pożarniczych. BLOK: ROZPOZNAWANIE ZAGROŻEŃ 1. Cele kształcenia Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien umieć: 1) 2) 3) stosować terminologię z zakresu rozpoznawania zagrożeń; 4) określać przyczyny powstawania i rozprzestrzeniania się pożarów i innych miejscowych zagrożeń; 5) określać rodzaje i źródła innych miejscowych zagrożeń oraz ich wpływ na bezpieczeństwo otoczenia; określać zasady stosowania aktywnych i pasywnych środków zabezpieczeń przeciwpożarowych; przeprowadzać czynności kontrolno-rozpoznawcze, sporządzać zarządzenia pokontrolne oraz protokoły; Nr 62 — 2793 — 6) rozpoznawać i oceniać zagrożenia pożarowe, wybuchowe i inne zagrożenia miejscowe; 7) przedstawiać wymagania przeciwpożarowe, jakim powinny odpowiadać budynki, obiekty, tereny i instalacje techniczno-użytkowe; 8) charakteryzować zagrożenia pożarowe występujące w obiektach przemysłowych, usługowych, magazynowych; 9) określać zagrożenia występujące podczas transportu i składowania materiałów niebezpiecznych; 10) określać zagrożenia pożarowe i wybuchowe występujące w przemyśle rolno- -spożywczym, gospodarce rolnej i leśnej; 11) dobierać zabezpieczenia techniczne budynków, obiektów i terenów do występujących zagrożeń pożarowych i wybuchowych; 12) interpretować podstawowe prawa z elektrotechniki; 13) wyjaśniać zjawiska elektryczności statycznej i wyładowań atmosferycznych oraz stosować podstawowe formy zabezpieczeń; 14) dobierać instalacje i urządzenia elektryczne zapewniające bezpieczeństwo pożarowe oraz określać zasady ich eksploatacji i konserwacji; 15) klasyfikować budynki oraz strefy do kategorii zagrożenia wybuchem, zagrożenia ludzi; 16) określać parametry zagrożenia pożarowego wybranych operacji i procesów technologicznych, planować ich zabezpieczenie techniczne na podstawie dokumentacji technologicznej; 17) opracowywać zakładowe plany operacyjno-ratownicze na wypadek wystąpienia poważnej awarii przemysłowej oraz instrukcje bezpieczeństwa pożarowego; 18) szacować prawdopodobieństwo wystąpienia ryzyka z zastosowaniem metod i systemów wspomagających zarządzanie ryzykiem; 19) klasyfikować i charakteryzować materiały budowlane oraz analizować wpływ warunków pożarowych na materiały budowlane; 20) charakteryzować podstawowe elementy konstrukcji budowlanych; 21) określać rodzaje i charakter obciążeń występujących w budynkach oraz oceniać ich wpływ na zachowanie się konstrukcji; 22) opisywać wpływ przyjętych rozwiązań konstrukcyjnych oraz zastosowanych materiałów na zachowanie się budynków podczas pożaru lub awarii; 23) charakteryzować instalacje użytkowe w budynkach oraz zastosowane zabezpieczenia przeciwpożarowe; Nr 62 — 2794 — Poz. 439 24) określać rodzaje badań technicznych; 25) oceniać możliwość rozprzestrzeniania się pożaru poprzez instalacje i przepusty instalacyjne; 26) szacować odporność ogniową elementów budowlanych; 27) określać wymagania ewakuacyjne w obiektach budowlanych i przeprowadzać kontrolę budynków pod względem spełniania wymagań ewakuacyjnych; 28) dobierać zgodnie z przepisami materiały wykończeniowe dla budynku oraz odpowiednią metodę zabezpieczeń ognioochronnych; 29) wyznaczać wielkość otworów oddymiających i ich rozmieszczenie; 30) wyjaśniać znaczenie, budowę oraz warunki stosowania oddzieleń przeciwpożarowych; 31) określać zasady doboru i wyznaczać ilość podręcznego sprzętu gaśniczego; 32) czytać i interpretować rysunki budowlane; 33) określać zakres i zasady odbioru obiektów budowlanych przez organy Państwowej Straży Pożarnej, 34) przeprowadzać analizę zabezpieczenia przeciwpożarowego wybranych obiektów; 35) opracowywać kompleksowy system zabezpieczenia przeciwpożarowego dla obiektu użyteczności publicznej; 36) stosować podstawowe prawa i zasady hydrostatyki i hydrodynamiki ogólnej do optymalnego wykorzystania sprzętu pożarniczego podczas podawania wody i innych środków gaśniczych; 37) prowadzić analizę przeciwpożarowego zaopatrzenia wodnego jednostek osadniczych i zakładów pracy oraz opracowywać plany przeciwpożarowego zaopatrzenia wodnego; 38) dobierać systemy technicznego zabezpieczenia przeciwpożarowego obiektów; 39) wymieniać elementy składowe stałych urządzeń gaśniczych wodnych, pianowych, proszkowych i parowych na gazy obojętne. 2. Treści kształcenia (działy programowe) Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych: 1) pojęcia i definicje związane z rozpoznawaniem zagrożeń; 2) przyczyny pożarów; 3) podstawowe wiadomości o energii cieplnej; Nr 62 — 2795 — Poz. 439 4) podstawowe wiadomości z zakresu stosowania pasywnych i aktywnych środków zabezpieczeń przeciwpożarowych; 5) metodyka czynności kontrolno-rozpoznawczych; 6) charakterystyka pożarowa materiałów budowlanych; 7) urządzenia i instalacje użytkowe; 8) ocena zagrożenia i przeciwpożarowe wymagania dla obiektów budowlanych; 9) techniczne środki zabezpieczeń; 10) mechanika budowli, konstrukcje budowlane; 11) dokumentacja budowlana; 12) zagrożenia pożarowe obiektów przemysłowych, usługowych i magazynowych, 13) zagrożenia w przemyśle rolno-spożywczym i gospodarce rolnej; 14) zagrożenia pożarowe obszarów leśnych; 15) podstawowe przepisy regulujące warunki techniczne i ochrony przeciwpożarowej dla budynków, obiektów i terenów; 16) prace niebezpieczne pod względem pożarowym; 17) podstawy elektrotechniki; 18) zjawiska elektryczności statycznej i wyładowań atmosferycznych; 19) zasady doboru, eksploatacji i konserwacji urządzeń i instalacji elektrycznych; 20) zasady wyznaczania stref zagrożonych wybuchem i klasyfikowania budynków do kategorii zagrożenia ludzi; 21) zabezpieczenie techniczne wybranych operacji i procesów technologicznych; 22) klasyfikacja źródeł i rodzajów zagrożeń miejscowych; 23) zagrożenia podczas transportu materiałów niebezpiecznych; 24) zagrożenia związane z przesyłaniem i magazynowaniem gazów palnych oraz cieczy; 25) poważne awarie przemysłowe; 26) zagrożenia pożarowe wybranego procesu technologicznego; 27) przyczyny powstawania i okoliczności rozprzestrzeniania się pożarów; 28) zarządzanie i ocena ryzyka; 29) wybrane zagadnienia z hydrostatyki, hydrauliki i hydrodynamiki ogólnej; 30) wybrane zagadnienia z hydrodynamiki stosowanej, 31) systemy technicznego zabezpieczenia przeciwpożarowego obiektów; 32) urządzenia sygnalizacji alarmowo-pożarowej; 33) stałe urządzenia gaśnicze i zabezpieczające; Nr 62 — 2796 — Poz. 439 34) pomiar ciśnienia, natężenia przepływu i strat ciśnienia w ruchu laminarnym i burzliwym; 35) przeciwpożarowe zaopatrzenie wodne; 36) urządzenia przeciwpożarowego zaopatrzenia wodnego. BLOK: TECHNICZNY 1. Cele kształcenia Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien umieć: 1) korzystać z technicznego oprzyrządowania stanowiska pracy; 2) przedstawiać warunki równowagi ciała sztywnego pod działaniem płaskiego dowolnego układu sił; 3) charakteryzować stany naprężeń i odkształceń oraz określać naprężenia dopuszczalne; 4) opisywać zachowanie się materiałów przy rozciąganiu i ściskaniu; 5) wyznaczać wykresy momentów gnących i sił tnących w belkach podpartych i utwierdzonych, 6) opisywać zachowanie się materiałów podczas zginania i skręcania; 7) obliczać strzałkę ugięcia belek zginanych; 8) przedstawiać wpływ warunków termicznych na zachowanie się materiałów; 9) wyjaśniać pojęcie wytrzymałości złożonej; 10) wyjaśniać zasady działania oraz określać zastosowanie maszyn prostych; 11) charakteryzować rodzaje połączeń; 12) wyjaśniać działanie sprzęgieł, hamulców i przekładni; 13) charakteryzować stosowane osie, wały i łożyska; 14) stosować zasady sporządzania rysunku technicznego; 15) stosować techniki zapisu odwzorowań konstrukcyjnych; 16) odwzorowywać w rzutach prostokątnych i aksonometrycznych elementy maszyn; 17) wykonywać szkice elementów maszyn; wyjaśniać oznaczenia stosowane na rysunku technicznym maszynowym; klasyfikować sprzęt będący na wyposażeniu straży pożarnych;)) 19) czytać dokumentację techniczną;)) opisywać przeznaczenie i budowę poszczególnych rodzajów sprzętu;) charakteryzować zasady działania wybranych rodzajów sprzętu; Nr 62 — 2797 — Poz. 439 23) określać parametry techniczno-eksploatacyjne sprzętu; 24) opisywać podstawowe warunki eksploatacyjne sprzętu; 25) obsługiwać sprzęt zgodnie z zasadami bezpieczeństwa i higieny pracy, ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska; 26) dobierać sprzęt w zależności od sytuacji; 27) pracować w sprzęcie ochrony indywidualnej; 28) wykorzystywać parametry eksploatacyjne sprzętu do skutecznego i bezpiecznego prowadzenia działań ratowniczo-gaśniczych; 29) opisywać podstawowe przyczyny nieprawidłowej pracy sprzętu; 30) przeprowadzać instruktaż z zakresu budowy, zasad działania i eksploatacji sprzętu; 31) dokonywać oceny przydatności sprzętu do eksploatacji; 32) określać warunki dopuszczenia sprzętu do pracy; 33) posługiwać się dokumentacją i oprogramowaniem specjalistycznym w zakresie obsługi sprzętu; 34) opracowywać instrukcje bezpiecznego posługiwania się sprzętem. 2. Treści kształcenia (działy programowe) Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych: 1) techniczne oprzyrządowanie stanowiska pracy; 2) wybrane zagadnienia z mechaniki technicznej; 3) podstawy konstrukcji maszyn; 4) wybrane zagadnienia z wytrzymałości materiałów; 5) zasady tworzenia rysunku technicznego; 6) rzutowanie prostokątne i aksonometryczne; 7) zasady wymiarowania; 8) zasady wykonywania widoków i przekrojów; 9) rysunki wykonawcze i złożeniowe; 10) klasyfikacja sprzętu pożarniczego według PN, EN i innych kryteriów; 11) sprzęt i urządzenia stosowane w straży pożarnej; 12) określenie, definicja, klasyfikacja, budowa, zasada działania, eksploatacja obsługa i naprawa sprzętu stosowanego w działaniach ratowniczych; 13) obsługa pojazdów gaśniczych i specjalnych; 14) obsługa sprzętu specjalistycznego; 15) gospodarka sprzętem; Nr 62 — 2798 — 16) 17) 18) 19) sprzęt autonomiczny strażaka, zasada działania, zakres stosowania; podstawy diagnostyki sprzętu, przeglądy, naprawy, organizacja zaplecza technicznego; dokumentacja i oprogramowanie specjalistyczne w zakresie obsługi sprzętu; instrukcje bezpiecznego posługiwania się sprzętem. BLOK: DZIAŁANIA RATOWNICZE 1. Cele kształcenia Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien umieć: 1) 2) 3) 4) 5) 6) 7) 9) 10) 8) 11) 12) 13) 14) korzystać z różnych źródeł informacji na temat zagrożeń; posługiwać się wiedzą z zakresu chemii w działaniach ratowniczych; wyjaśniać zjawisko zapalenia i spalania różnych materiałów palnych oraz charakteryzować zjawiska i substancje towarzyszące procesom spalania; posługiwać się podstawowymi pojęciami i prawami termodynamiki; stosować sposoby i środki niezbędne do przerywania procesu palenia; charakteryzować środki gaśnicze, określać ich mechanizm gaśniczy, dobierać do określonej sytuacji pożarowej oraz określać możliwości łącznego stosowania środków gaśniczych; identyfikować różne substancje chemiczne na podstawie ich cech charakterystycznych, określać stwarzane zagrożenia i stosować neutralizatory i sorbenty do likwidacji zagrożeń; charakteryzować zjawiska towarzyszące pożarom i wybuchom oraz oceniać skutki ich oddziaływania; określać parametry rozwoju i rozprzestrzeniania się pożaru; posługiwać się pojęciami taktyki pożarniczej oraz charakteryzować pododdziały ratownicze; przestrzegać procedur podczas alarmu i dojazdu do miejsca zdarzenia, wykonywać rozwinięcia wstępne i zasadnicze; wydawać i wykonywać komendy nadawane za pomocą znaków gestowych, świetlnych i dźwiękowych, zbierać informacje mające znaczenie dla oceny sytuacji pożarowej; dokonywać oceny sytuacjj na podstawie zebranych informacji oraz realizować zamiar taktyczny; Nr 62 — 2799 — 15) 16) 17) 18) 19) 20) 21) 22) 23) 24) 25) 26) 27) 28) 29) 30) 31) 32) 33) 34) wybierać optymalne miejsce na stanowiska gaśnicze, budować linie wężowe, operować prądami gaśniczymi; 35) nawiązywać kontakt z grupą ludzi zagrożonych i stosować procedury postępowania z ludźmi ogarniętymi paniką oraz zasady ich ewakuacji; organizować i utrzymywać łączność na miejscu działań ratowniczych, dowodzić pododdziałami pożarniczymi; zabezpieczać miejsce zdarzenia; sporządzać szkice i schematy z przebiegu działań ratowniczo-gaśniczych oraz dokumentację popożarową; stosować metodykę kalkulacji sił i środków oraz opracowywać plany operacyjne; prowadzić inspekcję gotowości bojowej; podejmować działania ratownicze podczas awarii instalacji użytkowych; stosować środki ochrony indywidualnej w różnych warunkach; organizować i prowadzić działania gaśnicze i ratownicze; wykorzystywać do działań gaśniczych i ratowniczych sprzęt specjalistyczny i mechaniczny; dobierać sprzęt i techniki pracy do rodzaju wykonywanych działań ratowniczych; dokonywać bieżącej analizy sytuacji i koniecznych korekt decyzji oraz składać meldunki do stanowisk kierowania; zapewniać i utrzymywać warunki bezpieczeństwa i higieny pracy na terenie działań ratowniczych; posługiwać się mapami i planami operacyjnymi oraz korzystać z planów budowlanych, instalacyjnych i technologicznych; zabezpieczać miejsca wypadków bądź katastrof po zakończeniu działań ratowniczych, sporządzać dokumentację, przekazywać obiekty i tereny użytkownikom; współpracować z innymi służbami i podmiotami ratowniczymi; udzielać pierwszej pomocy medycznej zgodnie z przyjętymi procedurami dla ratowników krajowego systemu ratowniczo-gaśniczego; sprawować opiekę nad poszkodowanymi do czasu przekazania służbie medycznej; przekazywać służbie medycznej informacje o podjętych działaniach ratowniczych, posługując się Kartą Udzielonej Pomocy Medycznej; Nr 62 — 2800 — Poz. 439 36) konserwować i utrzymywać w gotowości do użycia sprzęt i urządzenia ratownicze; 37) charakteryzować system i struktury organizacyjne ochrony cywilnej; 38) organizować i prowadzić szkolenia w ramach powszechnego przygotowania ludności do zachowań w warunkach nadzwyczajnych zagrożeń; 39) prognozować nadzwyczajne zagrożenia, wykorzystywać i przekazywać pozyskiwane informacje za pomocą systemu powszechnego ostrzegania o pojawiających się zagrożeniach; 40) charakteryzować skutki zagrożeń chemicznych, biologicznych, radiologicznych i nuklearnych; 41) zabezpieczać w zakresie logistycznym działania prowadzone w warunkach nadzwyczajnych zagrożeń; 42) współpracować z instytucjami odpowiedzialnymi za ochronę dóbr kultury; 43) przygotowywać i prowadzić ćwiczenia obronne oraz realizować wyszkolenie strzeleckie. 2. Treści kształcenia (działy programowe) Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych: 1) podstawowe wiadomości z chemii ogólnej, 2) proces spalania jako reakcja fizykochemiczna, zjawisko samozapalenia; 3) przerywanie procesu palenia; 4) wybuchowość; 5) woda i roztwory wodne, piana gaśnicza i środki pianotwórcze, proszki i gazy gaśnicze; 6) intensywność podawania środków gaśniczych a efektywność gaszenia; 7) podstawy termodynamiki; 8) fizykochemiczne właściwości gazów, cieczy palnych i ciał stałych; 9) badanie temperatury zapłonu cieczy, pomiar ciepła spalania paliw stałych; 10) gaszenie pożarów substancji szczególnie niebezpiecznych; 11) identyfikacja i neutralizacja kwasów, zasad ropopochodnych; 12) neutralizatory, sorbenty, dyspergenty; 13) charakterystyka pożaru, zjawiska towarzyszące pożarom i wybuchom; 14) zasadnicze pojęcia z taktyki i formy działań taktycznych, charakterystyka taktyczno-techniczna pododdziałów ratowniczych; Nr 62 — 2801 — 15) 18) 19) 20) 21) 22) 23) 16) 24) 25) 26) 27) 17) 28) 29) 31) 32) 33) 34) 35) 36) 37) 30) 38) 39) 40) 41) zadania funkcyjnych w czasie alarmu, jazdy do pożaru i powrotu z akcji, zasady zatrzymywania pojazdu na terenie działań; zadania funkcyjnych w zastępach ratowniczych podczas działań, rozwinięcia wstępne i zasadnicze; komendy nadawane za pomocą znaków gestowych, Świetlnych i dźwiękowych; rozpoznanie i ocena sytuacji pożarowej, zasady prowadzenia linii wężowych i pracy stanowisk gaśniczych; taktyka gaszenia pożarów; taktyka działań ratowniczych; ewakuacja i ratownictwo ludzi, zwierząt i mienia; nawiązywanie kontaktu z grupą ludzi zagrożonych i postępowanie w przypadku paniki; organizacja łączności na miejscu działań; charakterystyka taktyczna pododdziałów ratowniczych; organizacja akcji i zasady dowodzenia; planowanie operacyjne, dokumentacja pożarowa i działań ratowniczych, mapy i plany; działalność operacyjna komend Państwowej Straży Pożarnej, inspekcje gotowości bojowej, stanowiska kierowania; ogólna budowa pojazdów transportu drogowego, szynowego, powietrznego i wodnego; organizacja działań ratowniczych podczas wypadków, katastrof, klęsk żywiołowych i innych miejscowych zagrożeń; współpraca z innymi służbami i podmiotami ratowniczymi; procedury w zakresie udzielania pierwszej pomocy; bezpieczeństwo ratownika; standardowy zestaw ratowniczy, tlenoterapia; organizacja systemu ochrony ludności; prognozowanie nadzwyczajnych zagrożeń; postępowanie ratownicze w stanach nadzwyczajnych zagrożeń okresu pokoju; środki i sposoby wykrywania skażeń; budowle i urządzenia specjalne ochrony ludności; zabezpieczenie logistyczne działań podczas nadzwyczajnych zagrożeń; ochrona dóbr kultury; Nr 62 — 2802 — Poz. 439 42) metodyka ćwiczeń obronnych; 43) terenoznawstwo; 44) ogólna budowa i przeznaczenie broni strzeleckiej, podstawy balistyki, nauka celowania i oddawania strzału, strzelanie. BLOK: PODSTAWY DZIAŁALNOŚCI ZAWODOWEJ 1. Cele kształcenia Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien umieć: 1) wyjaśniać mechanizmy funkcjonowania gospodarki rynkowej; 2) rozróżniać formy organizacyjno-prawne przedsiębiorstw produkcyjnych i usługowych; 3) korzystać z Kodeksu pracy; 4) określać prawa i obowiązki strażaka ochrony przeciwpożarowej; 5) określać organizację, zadania i finansowanie ochrony przeciwpożarowej; 6) charakteryzować specyfikę stosunku służbowego/stosunku pracy; 7) stosować przepisy prawa dotyczące działalności zawodowej; 8) podejmować działania związane z poszukiwaniem pracy; 9) sporządzać dokumenty związane z zatrudnieniem; 10) komunikować się z uczestnikami procesu pracy; 11) prowadzić negocjacje; 12) rozwiązywać problemy techniczne w zakresie wykonywanych zadań zawodowych; 13) podejmować decyzje w zakresie wykonywanych zadań zawodowych; 14) przestrzegać zasad etyki oraz regulaminów służbowych i ceremoniałów; 15) wykonywać pracę zgodnie z przepisami bezpieczeństwa i higieny pracy, ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska; 16) określać wpływ zmęczenia fizycznego i psychicznego na efektywność pracy; 17) organizować stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii; 18) udzielać pierwszej pomocy poszkodowanym w wypadkach przy pracy; 19) formułować pisemne i ustne wypowiedzi w języku obcym, związane z realizację zadań zawodowych; 20) organizować doskonalenie zawodowe.

Nr 62 ill. PODZIAŁ GODZIN NA BLOKI PROGRAMOWE Nazwa bloku programowego Minimalna liczba godzin w okresie kształcenia w % * w szkołach dla w szkołach dla dorosłych młodzieży w formie zaocznej Liczba godzin Liczba godzin w% w% Ogólny 19 19 Rozpoznawanie zagrożeń 12 12 Techniczny 17 18 Działania ratownicze 32 33 Podstawy działalności zawodowej 10 8 Razem 90** 90** * Podział godzin na bloki programowe dotyczy kształcenia w szkołach dla młodzieży iw szkołach dla dorosłych (wyłącznie w formie zaocznej). Forma zaoczna przewidziana jest dla osób zatrudnionych w jednostkach ochrony przeciwpożarowej, które ukończyły szkolenia podstawowe i uzupełniające dla zawodu strażak, o których mowa w przepisach w sprawie wymagań kwalifikacyjnych oraz szkoleń dla strażaków jednostek ochrony przeciwpożarowej i osób wykonujących czynności z zakresu ochrony przeciwpożarowej. ** Pozostałe 10 % godzin pozostaje do rozdysponowania przez autorów programów nauczania na dostosowanie kształcenia do potrzeb rynku pracy. IV. ZALECANE WARUNKI KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE REALIZACJI TREŚCI Do realizacji treści kształcenia, ujętych w blokach programowych, odpowiednie są następujące pomieszczenia dydaktyczne: 1) pracownia fizykochemii; 2) pracownia zaopatrzenia wodnego urządzeń gaśniczych i zabezpieczających; 3) pracownia komputerowa; 4) pracownia mechaniki; Nr 62 — 2805 — Poz. 439 5) pracownia wyposażenia technicznego; 6) pracownia ratownictwa medycznego; 7) pracownia taktyki działań gaśniczych i ratowniczych; 8) pracownia urządzeń i ratowniczych technik ochrony środowiska; 9) sala gimnastyczna; 10) sala wykładowa ogólna; 11) poligon; 12) komora dymowa. Pracownia fizykochemii powinna być wyposażona w: 1) stanowisko do wyznaczania minimalnej temperatury zapłonu; N stanowisko do oznaczania analizy sitowej badanych pyłów — wytrząsarka; W stanowisko do oznaczania wilgotności badanych pyłów — wagosuszarka; A stanowisko do oznaczania granic wybuchowości pyłów, gazów i par cieczy; O 0 stanowisko do wytwarzania i badania pian gaśniczych; l) stanowisko do pomiaru ciepła spalania paliw stałych — kalorymetr; 0o)))) stanowisko do badania temperatury zapłonu cieczy;))) stanowisko do badania zdolności zwilżających środków powierzchniowo czynnych; 9) stanowisko do identyfikacji i neutralizacjj kwasów, zasad i substancji ropopochodnych; 10) stanowisko do badania chłonności sorbentów; 11) stanowisko do oznaczania temperatury zapalenia cieczy metodą dynamiczną; 12) stanowisko do badania składu gazowych produktów spalania — analizator spalin; 13) stanowisko do badania temperatury w procesach spalania — pirometr oraz zestawy termopar; 14) stanowisko do oceny zagrożenia wybuchowego gazów i par cieczy palnych — eksplozymetr; 15) stanowisko do badania lepkości środków pianotwórczych oraz ich roztworów; 16) stanowisko do badania napięcia powierzchniowego środków pianotwórczych oraz ich roztworów; 17) stanowisko do badania temperatury krzepnięcia środków pianotwórczych oraz ich roztworów; 18) stanowisko do badania wybranych parametrów proszków gaśniczych; Nr 62 — 2806 — Poz. 439 19) stanowisko do badania i obserwacji wybuchów mieszanin gazowo- -powietrznych; 20) stanowisko do badania i obserwacji wybuchów mieszanin par cieczy palnych z powietrzem; 21) stanowisko do badania palności metodą wskaźnika tlenowego; 22) digestorium. Pracownia zaopatrzenia wodnego, urządzeń gaśniczych i zabezpieczających powinna być wyposażona w: 1) stanowisko do obserwacji ruchu spokojnego oraz burzliwego podczas przepływu cieczy; 2) stanowisko do obserwacji uderzenia wodnego podczas przepływu wody w przewodach pod ciśnieniem; 3) stanowisko do obserwacji piezometrycznej linii ciśnień wywołanej przez straty miejscowe podczas przepływu wody; 4) stanowisko do pomiaru wydajności i strat ciśnienia w sprzęcie i armaturze wodno-pianowej; 5) komputerowe stanowisko do pomiaru temperatury i ciśnienia w instalacjach zasilających podczas pożarów testowych przeprowadzonych na stanowisku laboratoryjnym; 6) stanowisko do badania wydajności hydrantów wewnętrznych oraz stanowisko do badania rzutu strumienia wody; 7) stanowiska do ćwiczeń laboratoryjnych z zakresu sygnalizacji alarmowo— pożarowej na przykładzie różnych Central Sygnalizacji Pożarowej i osprzętu; 8) stanowisko do obserwacji monitoringu pożarowego drogą radiową i telefoniczną; 9) stanowisko do pomiaru powierzchni zraszania tryskaczy i zraszaczy; 10) stanowisko do obserwacji zadziałania urządzenia gaśniczego wodnego, pianowego i na dwutlenek węgla podczas pożarów testowych; 11) stanowisko do pomiaru gęstości optycznej dymu (densytometr) podczas pożarów testowych; 12) stanowisko obrazujące budowę i zasadę działania klap dymowych. Nr 62 — 2807 — Poz. 439 Pracownia komputerowa powinna być wyposażona w: 1) stanowiska komputerowe (jedno stanowisko dla dwóch uczniów); 2) drukarki; 3) skaner; 4) ploter; 5) pakiet programów biurowych; 6) programy specjalistyczne wspomagające dowodzenie. Pracownia mechaniki powinna być wyposażona w: 1) modele prostych maszyn, mechanizmów i rozwiązań konstrukcyjnych przenoszenia napędu; 2) makiety urządzeń i sprzętu stosowanego w działaniach ratowniczych; 3) przekroje różnych części maszyn i podzespołów maszyn i urządzeń; 4) oprogramowanie specjalistyczne w zakresie sporządzania dokumentacji technicznej; 5) stanowisko do badań i demonstracji stanów odkształcenia i naprężenia; 6) stanowiska kreślarskie; 7) przybory kreślarskie; 8) rysunki wykonawcze, złożeniowe, zestawieniowe, montażowe i schematyczne; 9) normy: PN, PN-EN, PN-ISO, PN-EN-ISO; 10) dokumentacje techniczne, Dokumentacje Techniczno-Ruchowe (DTR); 11) instrukcje obsługi i konserwacji. Pracownia wyposażenia technicznego powinna być wyposażona w: 1) urządzenia do testowania masek; 2) sprzęt niezbędny do podstawowych przeglądów i konserwacji aparatów ochrony dróg oddechowych; 3) sprężarkę do napełniania butli powietrznych oraz aparaty ochrony dróg oddechowych; 4) wanny do mycia i przeprowadzania dezynfekcji; 5) ubrania treningowe; 6) stanowiska do przeglądów i oględzin jednostek sprzętowych; 7) stanowiska do diagnozowania i obsługi sprzętu wyposażenia technicznego, wyposażone w cyfrowe urządzenia diagnostyczne, sprzęt pomiarowy i specjalistyczne oprogramowanie; 8) stanowiska do komputerowej symulacji awarii sprzętu i metod ich usuwania; Nr 62 — 2808 — Poz. stanowisko do symulacji podawania środków gaśniczych; stanowisko do czyszczenia, dezynfekcji oraz suszenia masek i sprzętu ochrony dróg oddechowych; stanowisko do przeprowadzania prób szczelności chemoodpornych ubrań gazoszczelnych; stanowisko do suszenia ubiorów ochrony przeciwchemicznej; stanowiska do przeprowadzania prób ciśnieniowych węży; stanowiska do taśmowania węży oraz naprawy i konserwacji pozostałego sprzętu i armatury wodnej i pianowej, stanowisko do diagnozowania podręcznego sprzętu gaśniczego; stanowiska do konserwacji pił do drewna oraz stali i betonu; spalinowe piły do drewna, stali i betonu; przekroje urządzeń i jednostek wyposażenia technicznego; zestaw norm i dokumentacji techniczno-ruchowych,; przekroje gaśnic; przekroje armatury wodnej i pianowej; przekroje wybranych pomp pożarniczych, schematy układów wodno-pianowych w samochodach gaśniczych; przekroje wybranych pił do cięcia drewna stali i betonu; przekroje ratowniczych urządzeń hydraulicznych. Pracownia ratownictwa medycznego powinna być wyposażona w: 1) 2) 3) 4) 5) 6) 7) 8) 9) 10) 11) 12) szkielet człowieka; fantomy do resuscytacji osoby dorosłej, dziecka i niemowlęcia; przekrój głowy do ćwiczeń z zakresu zakładania rurki ustno-gardłowej, torby ratownicze z wyposażeniem PSP-R1; torby ratownicze z wyposażeniem PSP-R2; zestawy do symulacji ran i obrażeń ciała; kamizelki ratownicze; worki samorozprężalne; standardowe zestawy materiałów opatrunkowych stosowane w ratownictwie medycznym, zgodnie ze standardami wyposażenia PSP-R1; programy komputerowe i filmy dydaktyczne z zakresu udzielania pierwszej pomocy; sprzęt do ewakuacji poszkodowanych; sprzęt do mycia i prowadzenia dezynfekcji; 439 Nr 62 — 2809 — Poz. 439 13) defibrylator półautomatyczny; 14) zestaw do prowadzenia segregacji. Pracownia taktyki działań gaśniczych i ratowniczych powinna być wyposażona w: 1) stanowisko kierowania, w skład którego wchodzi: a) stół dyspozytorski, b) telefon stacjonarny, c) radiotelefon bazowy, d) radiotelefony nasobne w ilości uzależnionej od ilości stanowisk dyspozytorskich, e) terminal statusów, f) satelitarny system nawigacji i lokalizacji (pojazdów) GPS, g) rejestrator rozmów telefonicznych i korespondencji radiowej, h) interaktywna mapa pogody, i) mapa (planszowa i cyfrowa) dowolnego obszaru, j) komplet dokumentacji (instrukcje, plany), k) programy komputerowe 'wspomagające prowadzenie działań ratowniczych i podejmowanie decyzji; 2) stanowisko dyspozytorskie wyposażone w: a) stół dyspozytorski, b) telefon stacjonarny, c) radiotelefon bazowy (lub nasobny), d) zestaw komputerowy — kompatybilny z komputerem stanowiska kierowania, e) oprogramowanie analogiczne jak dla stanowiska kierowania, f) komplet dokumentacji (instrukcje, plany); (Zadania stanowisk dyspozytorskich mogą spełniać stanowiska w pracowni komputerowej połączone ze stanowiskiem kierowania) 3) wewnętrzną sieć telefoniczną i sieć komputerową z dostępem do Internetu; 4) stanowisko współpracy z mediami; 5) stanowisko do wykonywania szkiców sytuacyjnych, wyposażone w: a) tablicę multimedialną, b) stół kreślarski, c) zestaw map planszowych; Nr 62 — 2810 — 6) Pracownia środki audiowizualne: a) kamerę, b) monitor TV, c) magnetowid DVD, d) system bezprzewodowej transmisji obrazu (przesyłanie obrazu z miejsca ćwiczeń do sali), e) stół planistyczny (makieta) do ćwiczenia założeń taktycznych. wyposażona w: 1) 2) 3) 4) 5) zestaw makiet; urządzeń i ratowniczych technik ochrony środowiska powinna być stanowiska modelowe do badań i demonstracji działania sprzętu ratownictwa chemicznego w środowisku; programy komputerowe do symulacji zagrożeń środowiska; stanowisko do badań i prezentacji środków do zabezpieczania; stanowisko do likwidacji wycieków substancji aktywnych do gleby i wód. Sala gimnastyczna powinna być wyposażona w: 1) 2) 3) 4) 5) 6) 1) słupki do siatkówki; siatkę do siatkówki; piłki do siatkówki; bramki do piłki nożnej; piłki do piłki nożnej; tablice do koszykówki; piłki do koszykówki; materace gimnastyczne; ławeczki gimnastyczne; chorągiewki; skrzynię do skoków; piłki lekarskie; stojaki; próg do próby harwardzkiej, stopery, metronom; odskocznię; taśmę mierniczą; sprzęt i urządzenia sportu pożarniczego: a) wspinalnię, b) drabiny hakowe, Nr 62 — 2811 — Poz. c) pożarniczy tor przeszkód, d) sprzęt do ćwiczeń bojowych. Na poligonie powinny znajdować się: 1) 2) 3) 4) 5) 6) 7) 8) 18) symulator rozgorzenia (komora ogniowa); budynek symulacji pożarów; stanowiska spalania i gaszenia gazów, cieczy i ciał stałych; tor przygotowania prądownika (operowania prądami gaśniczymi); stanowisko do ćwiczeń gaszenia pojazdów; stanowiska do symulacji katastrof budowlanych; stanowiska do wydobywania ludzi ze studni, kanałów, osuwisk; stanowiska do symulacji katastrof w transporcie drogowym, szynowym i powietrznym; stanowiska do uszczelniania wycieków substancji niebezpiecznych; stanowiska do ratownictwa i samoratowania z wysokości (wspinalnie); wielokondygnacyjny obiekt do ćwiczeń z drabinami pożarniczymi i sprzętem ratowniczym i ewakuacyjnym wewnątrz i na zewnątrz; ścianka wspinaczkowa; zbiornik wodny; poligonowe stanowisko kierowania (punkt alarmowy); sala odpraw; stanowiska do ćwiczeń w różnych warunkach eksploatacji sprzętu ratownictwa technicznego i chemicznego; stanowisko do ćwiczeń samochodami z drabiną mechaniczną i podestem ratowniczym; medyczny tor przeszkód. W komorze dymowej powinny znajdować się pomieszczenia: 1) 2) do przeprowadzania badań lekarskich uczestników ćwiczenia; do ćwiczeń fizycznych, wyposażone w: a) mechaniczną bieżnię,) „drabinę bez końca”, c) młot,) rowerki; 439 Nr 62 — 2812 — Poz. 439 3) ścieżka treningowa z możliwością różnej konfiguracji przejść, wyposażona w: a) system nagłośnienia, b) system komunikacji z uczestnikami ćwiczeń, c) system kamer optycznych i termowizyjnych, d) wytwornice dymu; 4) centrala do obserwacji i rejestracji przebiegu testu, wyposażona w: a) podświetlany pulpit obrazujący przemieszczanie się ćwiczących, b) system rejestracji dźwięku i obrazu, c) system sterowania wytwornicami dymu, d) system sterowania nagłośnieniem i oświetleniem, e) sprzęt komputerowy z oprogramowaniem do rejestracji wyników przeprowadzanego testu; 5) urządzenia do bieżącej konserwacji sprzętu ochrony dróg oddechowych oraz napełniania butli. Pracownie powinny posiadać źródła zasilania i spełniać wymagania bezpieczeństwa i higieny pracy oraz ochrony przeciwpożarowej. Pracownie powinny składać się z sali lekcyjnej i zaplecza magazynowo-socjalnego. W sali lekcyjnej należy zapewnić stanowisko pracy dla nauczyciela i odpowiednią liczbę stanowisk pracy dla uczniów. Szkoła kształcąca w zawodzie technik pożarnictwa powinna posiadać jednostkę ratowniczo-gaśniczą z wyposażeniem, o którym mowa w przepisach w sprawie szczegółowych zasad wyposażenia jednostek organizacyjnych Państwowej Straży Pożarnej. Praktyczna nauka zawodu powinna odbywać się w jednostkach organizacyjnych Państwowej Straży Pożarnej (przede wszystkim jednostkach ratowniczo-gaśniczych komend powiatowych i miejskich Państwowej Straży Pożarnej), na poligonach, na placach ćwiczeń, w obiektach wspomagających. Praktyczna nauka zawodu dla formy stacjonarnej powinna odbywać się w wymiarze nie mniejszym niż 75% ogólnej liczby godzin przewidzianych w ramowym planie nauczania, a dla formy zaocznej nie mniej niż 50 % ogólnej liczby godzin przewidzianych w ramowym planie nauczania.

Nr 62 — 2814 — Poz. 439 Zatącznik nr 9 PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA 1. 1) 2) 3) 4) 5) 6) 7) 8) 9) 10) 11) A m > mh mh mh mh 4 O OT R — -—- >- - - — W ZAWODZIE TECHNIK TECHNOLOGII WYROBÓW SKÓRZANYCH SYMBOL CYFROWY 311³⁵ OPIS ZAWODU W wyniku kształcenia w zawodzie absolwent powinien umieć: projektować i modelować wyroby skórzane; wykonywać odręczne i techniczne rysunki wyrobów skórzanych i ich elementów; dokonywać pomiarów niezbędnych do wykonania wyrobu; sporządzać dokumentację konstrukcyjną i technologiczną; dokonywać wielkościowego stopniowania szablonów wyrobów; oceniać i dobierać materiały do wykonywania wyrobów skórzanych; wykonywać podstawowe i pomocnicze operacje technologiczne; wykonywać usługi w zakresie napraw, renowacji i konserwacji wyrobów skórzanych; dobierać maszyny, urządzenia i narzędzia do wykonywanych prac; regulować, konserwować i dokonywać napraw maszyn i urządzeń; analizować wady materiałów i surowców oraz decydować o ich przydatności w produkcji wyrobów skórzanych; wykrywać i eliminować konstrukcyjne i technologiczne błędy wyrobów; oceniać jakość wykonanych wyrobów skórzanych; wykonywać badania wyrobów skórzanych oraz interpretować wyniki; stosować zasady magazynowania materiałów, surowców i gotowych wyrobów; dokonywać normowania materiałów i czasu pracy; prowadzić dokumentację produkcyjną i magazynową; Nr 62 — 2815 — Poz. 439 18) dokonywać rozliczeń pobranych materiałów; 19) sporządzać kalkulację kosztów produkcji i usług; 20) stosować techniki komputerowe w procesie projektowania i wytwarzania wyrobów skórzanych, 21) posługiwać się językiem obcym w zakresie wspomagającym wykonywanie zadań zawodowych; 22) przestrzegać przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy, ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska; 23) organizować stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii; 24) przestrzegać przepisów prawa dotyczących działalności gospodarczej; 25) przestrzegać przepisów prawa dotyczących wykonywanych zadań zawodowych; 26) udzielać pierwszej pomocy poszkodowanym w wypadkach przy pracy; 27) kierować zespołem pracowników; 28) stosować przepisy Kodeksu pracy dotyczące praw i obowiązków pracownika i pracodawcy oraz warunków pracy; 29) korzystać z różnych źródeł informacji oraz z doradztwa specjalistycznego; 30) prowadzić działalność gospodarczą. Kształtowanie postaw przedsiębiorczych oraz przygotowanie do wejścia na rynek pracy powinno przebiegać zarówno w trakcie kształcenia zawodowego, jak i podczas realizacji zajęć edukacyjnych „Podstawy przedsiębiorczości”. 2. Absolwent szkoły kształcącej w zawodzie technik technologii wyrobów skórzanych powinien być przygotowany do wykonywania następujących zadań zawodowych: 1) opracowywania dokumentacji konstrukcyjnej i technologicznej; 2) organizowania i nadzorowania przebiegu procesu technologicznego; 3) oceniania jakości materiałów, półproduktów i wyrobów; 4) oceniania stanu technicznego eksploatowanych maszyn i urządzeń; 5) normowania zużycia materiałów i czasu pracy; 6) dokonywania konserwacji i naprawy wyrobów skórzanych; 7) prowadzenia działalności usługowej i handlowej. Nr 62 — 2816 — Poz. 439 3. Zawód technik technologii wyrobów skórzanych jest zawodem szerokoprofilowym, umożliwiającym specjalizację pod koniec okresu kształcenia. Szkoła określa umiejętności specjalistyczne, biorąc pod uwagę potrzeby regionalnego rynku pracy i zainteresowania uczniów. Tematyka specjalizacji może dotyczyć: 1) kaletnictwa; 2) rymarstwa; 3) rękawicznictwa; 4) obrotu handlowego wyrobami skórzanymi. ii. BLOKI PROGRAMOWE Zakres umiejętności i treści kształcenia, wynikający z opisu kwalifikacji absolwenta, zawierają następujące bloki programowe: 1) materiałowo-konstrukcyjny; 2) technologiczny; 3) podstawy działalności zawodowej. BLOK: MATERIAŁOWO-KONSTRUKCYJNY 1. Cele kształcenia Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien umieć: —) charakteryzować sylwetkę człowieka; 2) charakteryzować anatomię i fizjologię kończyn górnych; 3) wykonywać i interpretować pomiary związane z projektowaniem wyrobu; 4) stosować zasady rzutowania, wymiarowania i wykonywania przekrojów; 5) wykonywać rysunki techniczne; 6) wykonywćać szkice wyrobów skórzanych z zachowaniem proporcji; 7) odczytywać rysunki elementów i wyrobów; 8) odczytywać i stosować uproszczenia rysunkowe; 9) stosować technikę komputerową do przygotowywania i zapisywania informacji rysunkowej; 10) charakteryzować rodzaje wyrobów skórzanych i ich elementów; 11) stosować zasady projektowania i modelowania wyrobów; 12) dobierać i stosować kompozycje kolorystyczne w projektowanych wyrobach; Nr 62 — 2817 — 13) 14) 15) 16) 17) 18) 19) 20) 21) 22) 23) 24) 25) 26) sporządzać dokumentację konstrukcyjną i technologiczną; oceniać makiety pod względem proporcji i rozwiązań konstrukcyjnych; oceniać prototypy pod względem estetycznym, ekonomicznym i użytkowym; dobierać materiały do projektowanych wzorów wyrobów skórzanych w zależności od przeznaczenia użytkowego i rozwiązań konstrukcyjnych; charakteryzować budowę skóry; rozróżniać rodzaje skór w zależności od pochodzenia, wyprawy i wykończenia; określać właściwości fizyczne i przetwórcze skór; oceniać jakość i klasyfikować skóry na gatunki; określać właściwości przetwórcze materiałów włókienniczych; rozróżniać tworzywa skóropodobne, określać ich właściwości i zastosowanie; charakteryzować materiały pomocnicze; dobierać środki do wykończenia i konserwacji wyrobów; stosować metody organoleptyczne i laboratoryjne do badania materiałów i wyrobów; stosować zasady magazynowania materiałów, półproduktów. 2. Treści kształcenia (działy programowe) Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych: 1))))))) 8)) o 10) 11) 12) 13) 14) 15) wybrane zagadnienia z anatomii i fizjologii; pomiary niezbędne do prawidłowego projektowania; zasady tworzenia rysunku technicznego; konstrukcje geometryczne; zasady wymiarowania; zasady szkicowania; uproszczenia rysunkowe; rysunki wykonawcze i złożeniowe; kolorystyka w projektowaniu wyrobów; wykonywanie modeli; wyroby — charakterystyka, kryteria podziału; elementy składowe wyrobów i ich charakterystyka; podstawy projektowania i modelowania wyrobów; kryteria i ocena makiet i prototypów; dokumentacja projektowo-konstrukcyjna; Nr 62 — 2818 — Poz. 439 16) materiały podstawowe i pomocnicze — kryteria podziału; 17) rodzaje i budowa skór; 18) właściwości, ocena i klasyfikacja skór gotowych; 19) materiały włókiennicze — kryteria podziału; 20) tworzywa skóropodobne; 21) materiały i środki do łączenia elementów; 22) środki do wykończenia i konserwacji wyrobów; 23) metody oceny jakości, zasady doboru materiałów; 24) magazynowanie materiałów i półproduktów. BLOK: TECHNOLOGICZNY 1. Cele kształcenia Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien umieć: 1) określać podstawowe funkcje maszyn i urządzeń stosowanych w procesie wytwarzania wyrobów skórzanych; 2) stosować podstawowe prawa i zasady mechaniki i wytrzymałości materiałów; 3) rozróżniać części i mechanizmy maszyn i urządzeń; 4) projektować oprzyrządowanie maszyn i urządzeń; 5) określać zasady doboru maszyn i urządzeń; 6) użytkować maszyny i urządzenia stosowane w procesie technologicznym; 7) stosować zasady konserwacji maszyn i urządzeń; 8) oceniać stan techniczny maszyn, urządzeń i narzędzi; 9) obsługiwać przyrządy kontrolno-pomiarowe; 10) określać wymagania techniczne i przygotowywać materiały do rozkroju ręcznego i maszynowego; 11) wykrawać elementy wyrobu ze skóry; 12) segregować odpady i planować ich wykorzystanie; 13) określać zasady kompletowania i oceniania wykrojonych elementów; 14) dobierać metody i techniki zdobienia elementów wyrobów; 15) dobierać metody i techniki przygotowywania elementów do montażu; 16) określać parametry procesu wytwarzania elementów i wyrobów ze skóry; 17) określać metody łączenia elementów wyrobów; 18) dobierać szwy stosowane w procesie wytwarzania wyrobów; 19) wykonywać operacje technologiczne w procesie montażu wyrobów; Nr 62 — 2819 — 20) 21) 22) 23) 24) 25) 26) 27) 28) 29) 30) wykonywćać operacje technologiczne w procesie wytwarzania wyrobów; kontrolować jakość wykonania operacji technologicznych; rozróżniać i usuwać błędy produkcyjne; rozpatrywać reklamacje wyrobów; stosować zasady cechowania, pakowania i przechowywania wyrobów; dobierać środki transportu międzyoperacyjnego i międzywydziałowego; dokonywać napraw, renowacji i konserwacji wyrobów; wykonywać wyroby na indywidualne zamówienia; sporządzać instrukcje technologiczne; korzystać z dokumentacji technologicznej; stosować przepisy bezpieczeństwa i higieny pracy, ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska. 2. Treści kształcenia (działy programowe) Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych: —))))))))) (e) 10) 11) 12) 13) 14) 15) 16) 17) 18) 19) 20) maszyny, urządzenia, narzędzia; wybrane zagadnienia z mechaniki i wytrzymałości materiałów; części i mechanizmy maszyn i urządzeń; zasady doboru maszyn i urządzeń do wykonywania operacji technologicznych; projektowanie oprzyrządowania maszyn i urządzeń; konserwacja maszyn i urządzeń; ocena stanu technicznego maszyn i urządzeń; urządzenia kontrolno-pomiarowe; przygotowanie materiałów i zasady rozkroju materiałów; zagospodarowanie odpadów; kompletowanie i kontrolowanie wykrojonych elementów; zdobienie elementów wyrobu; montaż wyrobów przez szycie, zgrzewanie, klejenie i nitowanie; maszyny i urządzenia do montażu wyrobów; przygotowanie elementów do łączenia; szwy konstrukcyjne i ozdobne; wytwarzanie wyrobów kaletniczych, rymarskich i rękawiczniczych; instrukcje technologiczne; kontrola jakości; błędy materiałowo-technologiczne wyrobów; Nr 62 — 2820 — 21) reklamacje; 22) cechowanie, pakowanie i przechowywanie wyrobów; 23) rodzaje i środki transportu; 24) naprawa, konserwacja i renowacja wyrobów; 25) jednostkowe wykonywanie wyrobów; 26) dokumentacja technologiczna; 27) przepisy bezpieczeństwa i higieny pracy, ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska. BLOK: PODSTAWY DZIAŁALNOŚCI ZAWODOWEJ 1. Cele kształcenia Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien umieć: 1) 2) 3) 4) 5) 6) 7) 8) 9) 10 16) 17) 18) wyjaśniać mechanizmy funkcjonowania gospodarki rynkowej, rozróżniać formy organizacyjno-prawne przedsiębiorstw produkcyjnych i usługowych; sporządzać dokumenty niezbędne do podejmowania i prowadzenia działalności gospodarczej; sporządzać budżet i planować rozwój firmy; opracowywać plan marketingowy; korzystać z Kodeksu pracy; stosować przepisy prawa dotyczące działalności zawodowej; podejmować działania związane z poszukiwaniem pracy; sporządzać dokumenty związane z zatrudnieniem; komunikować się z uczestnikami procesu pracy; prowadzić negocjacje; rozwiązywać problemy techniczne w zakresie wykonywanych zadań zawodowych; podejmować decyzje w zakresie wykonywanych zadań zawodowych; przestrzegać zasad etyki; wykonywać pracę zgodnie z przepisami bezpieczeństwa i higieny pracy, ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska; określać wpływ zmęczenia fizycznego i psychicznego na efektywność pracy; organizować stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii; udzielać pierwszej pomocy poszkodowanym w wypadkach przy pracy;

Nr 62 Ill. PODZIAŁ GODZIN NA BLOKI PROGRAMOWE Nazwa bloku Minimalna liczba godzin w okresie kształcenia w % * Podbudowa programowa: gimnazjum, liceum Podbudowa programowa: zasadnicza szkoła programowego ogólnokształcące, liceum zawodowa; zawód: kaletnik profilowane, technikum, liceum uzupełniające, technikum uzupełniające Materiałowo-, 30 35 -konstrukcyjny Technologiczny 40 35 Podstawy działalności, 10 10 zawodowej Razem 80** 80** * Podział godzin na bloki programowe dotyczy kształcenia w szkołach dla młodzieży i w szkołach dla dorosłych (w formie stacjonarnej i zaocznej). ** Pozostałe 20 % godzin pozostaje do rozdysponowania przez autorów programów nauczania na dostosowanie kształcenia do potrzeb rynku pracy, w tym na specjalizację. IV. ZALECANE WARUNKI REALIZACJI TREŚCI KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE Do realizacji treści kształcenia, ujętych w blokach programowych, odpowiednie są następujące pomieszczenia dydaktyczne: 1) pracownia rysunku technicznego; 2) pracownia modelowania wyrobów skórzanych; 3) pracownia technologii; 4) warsztaty szkolne. Nr 62 — 2823 — Poz. 439 Pracownia rysunku technicznego powinna być wyposażona w: 1) stanowiska do pracy indywidualnej; 2) przybory kreślarskie; 3) materiały rysunkowe i malarskie; 4) normy: PN, PN-EN, PN-ISO, PN-EN-ISO; 5) modele: rzutni prostokątnej, brył geometrycznych; 6) elementy maszyn; 7) katalogi wyrobów skórzanych. Pracownia modelowania wyrobów skórzanych powinna być wyposażona w: 1) stanowiska do pracy indywidualnej; 2) przybory modelarskie; 3) zestawy elementów i modeli wyrobów skórzanych; 4) zestawy materiałów do wykonywania modeli; 5) materiały ilustrujące budowę sylwetki ludzkiej, dłoni, stopy; 6) katalogi i żurnale wyrobów skórzanych. Pracownia technologii powinna być wyposażona w: 1) stanowiska do pracy indywidualnej i zespołowej, 2) materiały podstawowe i pomocnicze stosowane w produkcji wyrobów skórzanych; 3) aparaturę i urządzenia kontrolno-pomiarowe; 4) mikroskop metalograficzny; 5) narzędzia i przyrządy stosowane w procesie wytwarzania; 6) modele, eksponaty wyrobów i ich części składowych, 7) części maszyn; 8) mechanizmy robocze; 9) modele maszyn i urządzeń; 10) schematy kinematyczne maszyn i urządzeń; 11) instrukcje obsługi oraz konserwacji maszyn i urządzeń; 12) prospekty i katalogi maszyn, urządzeń i narzędzi; 13) normy: PN, PN-EN, PN-ISO, PN-EN-ISO; 14) dokumentacje techniczne; 15) programy komputerowe dotyczące procesów technologicznych i zarządzania procesem produkcji.

Nr 62 — 2825 — Poz. 439 Załącznik nr 10 PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE ZŁOTNIK — JUBILER SYMBOL CYFROWY 731⁰⁶ I. OPIS ZAWODU 1. 18) W wyniku kształcenia w zawodzie absolwent powinien umieć: 19) posługiwać się dokumentacją techniczną wyrobów złotniczych i jubilerskich; sporządzać szkice i rysunki wyrobów złotniczych i jubilerskich; projektować wyroby złotnicze i jubilerskie; dobierać materiały do wykonywanych prac złotniczych i jubilerskich; sporządzać stopy metali szlachetnych; posługiwać się narzędziami i przyrządami stosowanymi w złotnictwie i jubilerstwie; użytkować maszyny i urządzenia stosowane w złotnictwie i jubilerstwie; wykonywać prace z zakresu obróbki ręcznej; wykonywać obróbkę cieplną metali szlachetnych i ich stopów; wykonywać obróbkę plastyczną metali szlachetnych i ich stopów; wykonywać wyroby złotnicze i jubilerskie metodą wytapianych modeli; łączyć elementy wyrobów złotniczych i jubilerskich; wykonywać obróbkę wykańczającą wyrobów złotniczych i jubilerskich; wykonywać pomiary i badania materiałów oraz wyrobów złotniczych i jubilerskich; dokonywać naprawy i renowacji wyrobów złotniczych i jubilerskich; oceniać jakość wykonanych prac; wykonywać konserwację narzędzi, maszyn i urządzeń stosowanych w złotnictwie i jubilerstwie; zamawiać i rozliczać materiały potrzebne do wykonania lub naprawy wyrobów złotniczych i jubilerskich; stosować przepisy prawa probierczego; Nr 62 — 2826 — Poz. 439 20) przestrzegać przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy, ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska; 21) organizować stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii; 22) udzielać pierwszej pomocy poszkodowanym w wypadkach przy pracy; 23) komunikować się z uczestnikami procesu pracy; 24) stosować przepisy Kodeksu pracy dotyczące praw i obowiązków pracownika i pracodawcy oraz warunków pracy; 25) przestrzegać przepisów prawa dotyczących wykonywanych zadań zawodowych, 26) korzystać z różnych źródeł informacji; 27) prowadzić działalność gospodarczą. Kształtowanie postaw przedsiębiorczych oraz przygotowanie do wejścia na rynek pracy powinno przebiegać zarówno w trakcie kształcenia zawodowego, jak i podczas realizacji zajęć edukacyjnych „Podstawy przedsiębiorczości”. 2. Absolwent szkoły kształcącej w zawodzie złotnik — jubiler powinien być przygotowany do wykonywania następujących zadań zawodowych: 1) wykonywania wyrobów złotniczych; 2) wykonywania biżuterii z metali szlachetnych i kamieni jubilerskich; 3) wykonywania naprawy i renowacji biżuterii i wyrobów złotniczych; 4) sporządzania stopów metali szlachetnych o żądanej próbie i barwie; 5) oprawiania kamieni jubilerskich; 6) uszlachetniania powierzchni wyrobów (złocenie, srebrzenie, barwienie, cyzelowanie, grawerowanie, emaliowanie). Ii. BLOKI PROGRAMOWE Zakres umiejętności i treści kształcenia, wynikający z opisu kwalifikacji absolwenta, zawierają następujące bloki programowe: 1) podstawy złotnictwa i jubilerstwa; 2) technologia złotnictwa i jubilerstwa; 3) podstawy działalności zawodowej. Nr 62 — 2827 — Poz. 439 BLOK: PODSTAWY ZŁOTNICTWA I JUBILERSTWA 1. Cele kształcenia Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien umieć: 1) wyjaśniać podstawowe pojęcia z zakresu złotnictwa i jubilerstwa; 2) rozpoznawać wyroby złotniczo-jubilerskie pochodzące z różnych okresów historycznych; 3) rozróżniać techniki wykonania i zdobienia wyrobów złotniczo-jubilerskich; 4) wykonywać szkice wyrobów złotniczo-jubilerskich w rzutach prostokątnych i aksonometrycznych; 5) sporządzać dokumentację technologiczną wyrobów złotniczo-jubilerskich; 6) czytać rysunki techniczne wyrobów złotniczo-jubilerskich; 7) stosować podstawowe zasady kształtowania kompozycji płaskiej i przestrzennej; 8) wykonywać projekty wyrobów złotniczych i jubilerskich; 9) wykonywać modele przestrzenne projektowanych wyrobów; 10) rozpoznawać metale i stopy stosowane w złotnictwie i jubilerstwie; 11) określać właściwości metali i stopów stosowanych w złotnictwie i jubilerstwie; 12) rozpoznawać podstawowe minerały; 13) rozpoznawać podstawowe kamienie jubilerskie; 14) rozpoznawać podstawowe szlify kamieni; 15) wykonywać pomiary kamieni szlachetnych; 16) rozróżniać obowiązujące próby i cechy metali szlachetnych; 17) obliczać i określać próby stopu; 18) stosować przepisy prawa probierczego; 19) rozróżniać związki chemiczne stosowane w złotnictwie; 20) rozróżniać podstawowe maszyny i urządzenia elektryczne stosowane w złotnictwie i jubilerstwie; 21) rozróżniać podstawowe elementy instalacji elektrycznej; 22) stosować zasady bezpiecznej obsługi maszyn i urządzeń elektrycznych; 23) charakteryzować podstawowe maszyny i urządzenia stosowane w złotnictwie i jubilerstwie; 24) korzystać z PN-ISO, ISO, PN-EN-ISO, dokumentacji technicznej, Dokumentacji Techniczno-Ruchowej, katalogów. Nr 62 — 2828 — Poz. 439 2. Treści kształcenia (działy programowe) Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych: 1) historia złotnictwa; 2 3 4 5 6 7 8 9 10) związki chemiczne wykorzystywane w złotnictwie; — budowa formy plastycznej; — projektowanie wyrobów złotniczo-jubilerskich; — metale szlachetne i ich stopy; — budowa i właściwości minerałów; — kamienie szlachetne i ozdobne; — kamienie pochodzenia organicznego; — kamienie syntetyczne; — szlify kamieni jubilerskich; 11) podstawowe zjawiska występujące w obwodach elektrycznych; 12) maszyny i urządzenia elektryczne stosowane w złotnictwie i jubilerstwie; 13) podstawowe rodzaje instalacji elektrycznych; 14) bezpieczeństwo pracy przy urządzeniach elektrycznych; 15) elementy mechaniki technicznej i wytrzymałości materiałów; 16) części maszyn; 17) maszyny i urządzenia wykorzystywane w złotnictwie i jubilerstwie; 18) dokumentacja techniczna; 19) Dokumentacja Techniczno-Ruchowa. BLOK: TECHNOLOGIA ZŁOTNICTWA I JUBILERSTWA 1. Cele kształcenia Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien umieć: 1) organizować stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami technologicznymi, przepisami bezpieczeństwa i higieny pracy, ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska; 2) dobierać luty, metale szlachetne i ich stopy; 3) przygotowywać materiały do wykonywania lub naprawy wyrobów jubilerskich i złotniczych; 4) dobierać przyrządy pomiarowe do oznaczania wagi i próby wyrobów jubilerskich i złotniczych; Nr 62 — 2829 — Poz. 439 5) dobierać i użytkować narzędzia, przyrządy, maszyny i urządzenia; 6) wykonywać obróbkę cieplną metali szlachetnych; 7) wykonywać pomiary warsztatowe; 8 9 10) wykonywać operacje z zakresu obróbki plastycznej; — wykonywać podstawowe prace z zakresu obróbki ręcznej; — sporządzać stopy do obróbki plastycznej; 11) wykonywać operacje z zakresu wytwarzania odlewów metodą wytapianych modeli; 12) wykonywać obróbkę kamieni jubilerskich o niskiej twardości; 13) oprawiać kamienie jubilerskie; 14) wykonywać elementy wyrobów złotniczych i jubilerskich; 15) stosować różne techniki łączenia elementów w gotowy wyrób; 16) wykonywać zdobienie wyrobów złotniczych i jubilerskich; 17) wykonywać obróbkę wykańczającą wyrobu; 18) wykonywać typowe wyroby złotnicze i jubilerskie; 19) wykonywać naprawę wyrobów złotniczych i jubilerskich; 20) oceniać jakość wykonanego wyrobu lub naprawy; 21) zbierać i dokonywać selekcji odpadów metali szlachetnych; 22) konserwować narzędzia, przyrządy, maszyny i urządzenia stosowane w procesie technologicznym; 23) posługiwać się dokumentacją technologiczną wyrobów złotniczych i jubilerskich; 24) stosować przepisy bezpieczeństwa i higieny pracy, ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska podczas wykonywania pracy. 2. Treści kształcenia (działy programowe) Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych: 1) stanowisko pracy złotnika — jubilera; 2) materiały stosowane w pracach złotniczych i jubilerskich; 3) przyrządy pomiarowe; 4) zasady użytkowania narzędzi, przyrządów i urządzeń; 5) obróbka cieplna stopów metali szlachetnych; 6) trasowanie; 7) obróbka ręczna; Nr 62 — 2830 — Poz. 8) 9) 10) 11) 12) 13) 14) 15) 16) 17) 18) 19) 20) 21) 22) 23) topienie i odlewanie; walcowanie i ciągnienie; tłoczenie, kucie i prasowanie; odlewanie metodą wytapianych modeli; obróbka kamieni jubilerskich; oprawa kamieni jubilerskich; elementy wyrobów złotniczych i jubilerskich; lutowanie, klejenie, zgrzewanie; techniki zdobnicze; metody obróbki wykańczającej; naprawa wyrobów złotniczych i jubilerskich; gospodarka odpadami metali szlachetnych; konserwacja narzędzi, przyrządów i urządzeń; dokumentacja techniczna wyrobu; przepisy bezpieczeństwa i higieny pracy; przepisy ochrony przeciwpożarowej i ochrony środowiska. BLOK: PODSTAWY DZIAŁALNOŚCI ZAWODOWEJ 1. Cele kształcenia Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien umieć: 1) 2 3 4 5 6 7 — o o 8 stosować przepisy bezpieczeństwa i higieny pracy, ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska; dobierać środki ochrony indywidualnej do rodzaju wykonywanej pracy; organizować stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii; udzielać pierwszej pomocy poszkodowanym w wypadkach przy pracy; interpretować podstawowe pojęcia gospodarki rynkowej; sporządzać zapotrzebowanie i rozliczenie materiałowe; przestrzegać zasad wykorzystywania i gospodarowania surowcami i materiałami; stosować zasady dokonywania wyceny wyrobów wykonanych z metali szlachetnych; stosować zasady dokonywania wyceny wyrobów z oprawionymi kamieniami szlachetnymi; 439 Nr 62 — 2831 — Poz. 439 10) sporządzać kalkulację kosztów wykonanej usługi; 11) podejmować działania związane z poszukiwaniem pracy; 12) sporządzać dokumenty dotyczące zatrudnienia oraz prowadzenia działalności gospodarczej, 13) stosować przepisy Kodeksu pracy dotyczące praw i obowiązków pracownika i pracodawcy oraz warunków pracy; 14) komunikować się i współpracować z zespołem; 15) rozwiązywać problemy techniczne w zakresie wykonywanych zadań zawodowych; 16) podejmować decyzje w zakresie wykonywanych zadań zawodowych, 17) przestrzegać zasad etyki; 18) doskonalić umiejętności zawodowe. 2. Treści kształcenia (działy programowe) Treści kształcenia ujęte są w następujących działach programowych: 1) bezpieczeństwo i higiena pracy; 2) ochrona przeciwpożarowa i ochrona środowiska; 3) elementy ergonomii; 4) zasady udzielania pierwszej pomocy; 5) podstawowe pojęcia gospodarki rynkowej; 6) bilans materiałowy; 7) gospodarka surowcami szlachetnymi; 8) wycena wyrobów złotniczych i jubilerskich; 9) pomiary, ocena i wycena kamieni jubilerskich; 10) kalkulacja kosztów usług; 11) metody poszukiwania pracy; 12) dokumenty związane z zatrudnieniem i prowadzeniem działalności gospodarczej; 13) wybrane przepisy Kodeksu pracy; 14) zasady i metody komunikowania się; 15) elementy socjologii i psychologii pracy; 16) etyka; 17) formy doskonalenia zawodowego. Nr 62 — 2832 — Poz. 439 Ill. PODZIAŁ GODZIN NA BLOKI PROGRAMOWE Nazwa bloku programowego Minimalna liczba godzin w okresie kształcenia w % * Podstawy złotnictwa i jubilerstwa 20 Technologia złotnictwa i jubilerstwa 50 Podstawy działalności zawodowej 10 Razem 80 ** * Podział godzin na bloki programowe dotyczy kształcenia w szkołach dla młodzieży i w szkołach dla dorosłych (w formie stacjonarnej i zaocznej). ** Pozostałe 20 % godzin jest przeznaczone do rozdysponowania przez autorów programów nauczania na dostosowanie kształcenia do potrzeb rynku pracy. IV. ZALECANE WARUNKI REALIZACJI TREŚCI KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE Do realizacji treści kształcenia, ujętych w blokach programowych, odpowiednie są następujące pomieszczenia dydaktyczne: 1) pracownia rysunku i dokumentacji technicznej, 2) pracownia komputerowa; 3) pracownia technologii robót złotniczo-jubilerskich; 4) warsztaty szkolne. Pracownia rysunku i dokumentacji technicznej powinna być wyposażona w: —). stanowiska rysunkowe (jedno stanowisko dla jednego ucznia); 2) materiały i narzędzia do prac projektowych; 3) przybory kreślarskie; 4) zestaw modeli wspomagających kształtowanie wyobraźni przestrzennej; 5) modele wyrobów złotniczych; 6) projekty wyrobów złotniczo-jubilerskich; 7) katalogi wyrobów złotniczo-jubilerskich; 8) instrukcje technologiczne. Nr 62 — 2833 — Poz. 439 Pracownia komputerowa powinna być wyposażona w: 1) stanowiska komputerowe (jedno stanowisko dla dwóch uczniów); 2) drukarki: atramentową, laserową; 3) pakiet programów biurowych; 4) oprogramowanie z zakresu grafiki komputerowej i kosztorysowania. Pracownia technologii robót złotniczo-jubilerskich powinna być wyposażona w: —) modele wyrobów złotniczo-jubilerskich; 2) modele opraw kamieni jubilerskich; 3) próbki metali szlachetnych; 4) próbki skał i minerałów; 5) próbki kamieni jubilerskich; 6) próbki związków chemicznych stosowanych w złotnictwie; 7) materiały i sprzęt do badania stopów metali szlachetnych; 8) narzędzia do prac złotniczo-jubilerskich; 9) przyrządy pomiarowe; 10) lupę (powiększenie minimum 10-krotne); 11) elementy maszyn; 12) modele maszyn i urządzeń wykorzystywanych w złotnictwie i jubilerstwie; 13) dokumentację techniczną wyrobów złotniczo-jubilerskich; 14) tabele cech probierczych i monet; 15) normy PN-ISO, ISO, PN-EN-ISO; 16) albumy: minerałów, kamieni szlachetnych, wyrobów złotniczych i jubilerskich. Warsztaty szkolne powinny być wyposażone w: — — stanowiska do prac przygotowawczych i pomocniczych; stanowiska do topienia i odlewania metali; stanowiska do walcowania blach i drutu; stanowiska do obróbki elektrochemicznej; stanowiska do szlifowania i polerowania; środki ochrony indywidualnej; dokumentacje techniczne wyrobów złotniczo-jubilerskich; normy PN-ISO, ISO, PN-EN-ISO; instrukcje stanowiskowe.)))) 6) stanowiska do montażu elementów wyrobów złotniczo-jubilerskich;)))) Pracownie powinny składać się z sali lekcyjnej i zaplecza magazynowo-socjalnego. W sali lekcyjnej należy zapewnić stanowisko pracy dla nauczyciela i odpowiednią liczbę stanowisk pracy dla uczniów.

Informujemy o możliwości zakupu wydawnictw Centrum Obsługi Kancelarii Prezesa Rady Ministrów Wydział Wydawnictw i Poligrafii Centrum Obsługi Kancelarii Prezesa Rady Ministrów informuje, że w sprzedaży znajdują się następujące wydawnictwa: Wykaz osób prawnych i osób fizycznych, którym z uwagi na interes publiczny lub ważny interes strony umorzono znaczące zaległości podatkowe w okresie od 1 stycznia 2004 r. do 31 grudnia 2004 r. — załącznik nr 2 (załącznik do Dziennika Urzędowego Ministra Finansów z 2005 r. Nr 6, poz. 62). Cena brutto — 100,00 zł. Wykaz osób prawnych i osób fizycznych, którym z uwagi na interes publiczny lub ważny interes strony umorzono znaczące zaległości podatkowe w okresie od 1 stycznia 2004 r. do 30 czerwca 2004 r. Krajowy Standard Rachunkowości nr 2 „PODATEK DOCHODOWY” (załącznik do Dziennika Urzędowego Ministra Finansów z 2004 r. Nr 13, poz. 124 i 132). Cena brutto — 57,00 zł. Teksty decyzji ustalających normy dopuszczalnych ubytków bądź zużycia wyrobów akcyzowych zharmonizowanych (załączniki do Dziennika Urzędowego Ministra Finansów): z roku 2004 Nr 19, poz. 240-246 — cena brutto 219,00 zł, Nr 20, poz. 249 i 250 — cena brutto 122,00 zł, z roku 2005 Nr 1, poz. 7, 10, 11i 12 — cena brutto 149,00 zt, Nr 2, poz. 17-21 — cena brutto 157,00 zł, Nr 3, poz. 28 i 29, 31-33, 35-37 — cena brutto 243,00 zt, Nr 4, poz. 39 i 40, 42 i 43, 45, 47 — cena brutto 153,00 zł, Nr 5, poz. 53, 55-59 — cena brutto 146,00 zł, Nr 6, poz. 64—67, 69 i 70 (załącznik nr 1) — cena brutto 473,00 zł, Nr 7, poz. 75-78 — cena brutto 343,00 zł, Nr 8, poz. 84—86, 88 i 89 — cena brutto 347,00 zt, Nr 9, poz. 98 I 100 — cena brutto 190,00 zt. Wszyscy zainteresowani wydawnictwami proszeni są o dokonanie wpłaty na konto bankowe Wydziału Wydawnictw i Poligrafii Centrum Obsługi Kancelarii Prezesa Rady Ministrów w Banku Handlowym S.A. nr 81103015080000000503118017, podanie liczby zamawianych egzemplarzy oraz adresu odbiorcy. Dowód wpłaty z określeniem zamawianych tytułów będzie traktowany jako zamówienie. Ponadto wymienione wydawnictwa można nabywać w punktach sprzedaży Dziennika Ustaw i Monitora Polskiego.