Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 17 stycznia 2006 r. w sprawie przewodników turystycznych i pilotów wycieczek

103 ROZPORZÑDZENIE MINISTRA GOSPODARKI1) z dnia 11 stycznia 2006 r. zmieniajàce rozporzàdzenie w sprawie sta˝u adaptacyjnego i testu umiej´tnoÊci przeprowadzanych w toku post´powania o uznanie kwalifikacji do wykonywania zawodu przewodnika turystycznego

przewodników górskich i stopieƒ trudnoÊci tras b) obszaru uprawnieƒ, którego ma dotyczyç szkooraz wycieczek prowadzonych przez przewodni- lenie przewodników turystycznych, z podaniem ków górskich posiadajàcych uprawnienia okreÊlo- zasi´gu regionu lub trasy turystycznej dla nej klasy; uprawnieƒ przewodnika terenowego innych ni˝ obszar ca∏ego województwa; 9) miasta iobszary, na których organizatorzy turystyki majà obowiàzek zapewnienia opieki przewodni- 3) wskazanie, czy upowa˝nienie ma byç wydane na ka turystycznego; przeprowadzenie jednego szkolenia, czy na sta∏e; 10) sk∏ad i zasady dzia∏ania komisji egzaminacyjnych 4) oÊwiadczenie, czy szkolenie b´dzie przeprowadzoj´zyków obcych, o których mowa w art. 32 ust. 3 ne w ramach prowadzonej dzia∏alnoÊci gospodarustawy, wzór Êwiadectwa wydawanego przez te czej; komisje oraz tryb wy∏aniania kandydatów do 5) wskazanie kierownika szkolenia lub innej osoby umieszczenia na liÊcie ministra w∏aÊciwego do upowa˝nionej do wyst´powania wobec marsza∏ka spraw turystyki, o której mowa w art. 32 ust. 3 województwa w sprawach zwiàzanych ze szkoleustawy; niem; 11) wysokoÊç op∏at za sprawdzenie kwalifikacji osób 6) informacj´ odotychczasowych szkoleniach prowaubiegajàcych si´ ouprawnienia przewodnika turydzonych przez wnioskodawc´, je˝eli wnioskodawstycznego lub pilota wycieczek, sprawdzenie znaca prowadzi∏ uprzednio szkolenia; jomoÊci j´zyka obcego przez komisj´ egzaminacyjnà j´zyków obcych, o której mowa w art. 32 7) opis warunków szkolenia, w tym wskazanie miejust.3 ustawy, oraz wysokoÊç wynagrodzenia egsca odbywania wyk∏adów i zaj´ç praktycznych, zaminatorów; a tak˝e okreÊlenie miejsca przechowywania dokumentacji szkolenia i archiwum wydanych doku- 12) wzory dokumentów potwierdzajàcych posiadanie mentów. uprawnieƒ przewodnika turystycznego ipilota wycieczek, a tak˝e tryb okazywania legitymacji prze- 3. Do wniosku, o którym mowa w ust. 1, do∏àcza wodnika turystycznego ipilota wycieczek upowa˝- si´: nionym organom oraz sposób noszenia identyfikatorów podczas wykonywania zadaƒ przewodni- 1) szczegó∏owe programy szkolenia, zgodne z odpoka turystycznego lub pilota wycieczek. wiednimi wymaganiami programów, o których mowa w § 4; § 2. Ilekroç w rozporzàdzeniu jest mowa o: 2) wykaz kadry wyk∏adowców i instruktorów realizu- 1) warunkach zimowych — nale˝y przez to rozumieç jàcych zaj´cia obj´te programem szkolenia, zudowyst´powanie lokalnych zalodzeƒ, g∏´bokiego lub kumentowaniem ich kwalifikacji w formie: Êwie˝ego Êniegu, wtrakcie których uprawianie turystyki wymaga u˝ycia specjalistycznego sprz´tu, a) odpisu dyplomu ukoƒczenia studiów wy˝szych, w szczególnoÊci czekana, raków; b) zaÊwiadczenia oposiadaniu praktyki wzakresie wykonywania zadaƒ odpowiednio przewodnika 2) warunkach letnich — nale˝y przez to rozumieç turystycznego lub pilota wycieczek wwymiarze stan, w którym nie wyst´pujà czynniki atmosfeco najmniej 50 dni w okresie 5 lat poprzedzajàryczne, o których mowa w pkt 1. cych dzieƒ z∏o˝enia wniosku o udzielenie upowa˝nienia, wydanego przez organizatora tury- Rozdzia∏ 2 styki lub jednostk´ organizacyjnà powierzajàcà zadania odpowiednio przewodnika turystyczne- Szkolenia dla przewodników turystycznych go lub pilota wycieczek; i pilotów wycieczek oraz ich kontrola 3) oÊwiadczenia osób obj´tych wykazem, o którym § 3. 1. Upowa˝nienie do przeprowadzenia szkole- mowa wpkt 2, potwierdzajàce zgod´ na wspó∏prania przewodników turystycznych lub pilotów wycie- c´ z wnioskodawcà w zakresie obj´tym wnioczek wydaje na wniosek zainteresowanego podmiotu, skiem; zwanego dalej „wnioskodawcà”, marsza∏ek woje- 4) wskazanie siedziby, wktórej wnioskodawca zamiewództwa, o którym mowa w art. 24 ust. 1 ustawy. rza przechowywaç dokumentacj´ szkolenia iarchiwum wydanych dokumentów; 2. Wniosek, o którym mowa w ust. 1, zawiera: 5) wewn´trzny regulamin szkolenia, przedstawiany 1) wskazanie jednostki organizacyjnej lub osoby s∏uchaczom, okreÊlajàcy w szczególnoÊci warunki ubiegajàcej si´ o upowa˝nienie; potwierdzania udzia∏u w zaj´ciach teoretycznych i praktycznych oraz ich zaliczenia. 2) okreÊlenie zakresu szkolenia, które wnioskodawca zamierza prowadziç, w tym wskazanie: 4. Organizator szkolenia dla kandydatów na przea) czy szkolenie ma mieç charakter podstawowy, wodników turystycznych lub pilotów wycieczek rozpoczy uzupe∏niajàcy, czynajàc szkolenie, pisemnie informuje o tym mar-

sza∏ka województwa w∏aÊciwego dla miejsca odbywa- 2) przewodników miejskich — okreÊla za∏àcznik nr 6 nia szkolenia, przedk∏adajàc kopi´ upowa˝nienia do do rozporzàdzenia; prowadzenia szkoleƒ od w∏aÊciwego marsza∏ka województwa wraz z harmonogramem zaj´ç i wykazem 3) przewodników terenowych — okreÊla za∏àcznik wyk∏adowców i instruktorów. nr7 do rozporzàdzenia. 3. Programy uzupe∏niajàcego szkolenia dla kandy- 5. Marsza∏ek województwa, który otrzyma∏ infordatów na przewodników górskich: macj´ o odbywajàcym si´ na jego terenie szkoleniu dla kandydatów na przewodników turystycznych lub 1) ubiegajàcych si´ o klas´ pierwszà i drugà — okrepilotów wycieczek, ma prawo przeprowadziç kontrol´ Êla za∏àcznik nr 8 do rozporzàdzenia; organizatora szkolenia w czasie trwania szkolenia. 2) ubiegajàcych si´ o uprawnienie do prowadzenia 6. Kontrola organizatora szkolenia kandydatów na wycieczek wwarunkach wysokogórskich, powy˝ej przewodników turystycznych lub pilotów wycieczek III stopnia trudnoÊci w warunkach zimowych powinna odbywaç si´ wobecnoÊci kierownika szkole- i IVstopnia trudnoÊci w warunkach letnich — nia lub osoby upowa˝nionej do zast´powania kierow- okreÊla za∏àcznik nr 9 do rozporzàdzenia. nika szkolenia. 4. Program szkolenia dla kandydatów na pilotów wycieczek okreÊla za∏àcznik nr 10 do rozporzàdzenia. 7. Kontrola organizatora szkolenia kandydatów na przewodników turystycznych lub pilotów wycieczek 5. Program szkolenia podstawowego kandydatów obejmuje: na przewodników górskich obejmuje co najmniej 1) sprawdzenie dokumentacji szkolenia; 250godzin zaj´ç, w tym po 50 godzin problematyki okreÊlonej w za∏àcznikach nr 1 i 2 do rozporzàdzenia 2) ocen´ zgodnoÊci harmonogramu zaj´ç zprocesem oraz 150 godzin problematyki okreÊlonej odpowiednio jego realizacji. w za∏àcznikach nr 3, 4 lub 5 do rozporzàdzenia, z tym ˝e program szkolenia przewodników górskich tatrzaƒ- 8. Osoby dokonujàce kontroli organizatora szkole- skich obejmuje dodatkowo 65 dni szkolenia praktycznia kandydatów na pilotów wycieczek iprzewodników nego. turystycznych powiadamiajà o uchybieniach marsza∏- ka województwa, na którego terenie odbywa si´ szko- 6. Program szkolenia uzupe∏niajàcego dla przelenie. wodników górskich rozszerzajàcych posiadane uprawnienia w klasie trzeciej na kolejny obszar górski obejmuje co najmniej 100 godzin zaj´ç z problematyki 9. Marsza∏ek województwa, na którego terenie odokreÊlonej odpowiednio w za∏àcznikach nr 3, 4 lub 5 bywa si´ szkolenie, po uzyskaniu informacji o uchydo rozporzàdzenia. bieniach organizatora szkolenia powiadamia marsza∏- ka województwa, który wyda∏ organizatorowi szkole- 7. Program szkolenia dla kandydatów na przewodnia upowa˝nienie do prowadzenia szkolenia dla kanników miejskich obejmuje co najmniej 250 godzin, dydatów na przewodników turystycznych lub pilotów wtym 50 godzin zproblematyki okreÊlonej wza∏àczniwycieczek. ku nr 1 do rozporzàdzenia i200 godzin zproblematyki okreÊlonej w za∏àczniku nr 6 do rozporzàdzenia. 10. Marsza∏ek województwa, który wyda∏ organizatorowi szkolenia sta∏e upowa˝nienie do szkolenia 8. Program szkolenia dla przewodników terenokandydatów na przewodników turystycznych lub pilowych obejmuje co najmniej 250 godzin, w tym 50 gotów wycieczek, dokonuje z urz´du jego kontroli nie dzin z problematyki okreÊlonej w za∏àczniku nr 1 do rzadziej ni˝ raz na trzy lata. rozporzàdzenia i200 godzin zproblematyki okreÊlonej w za∏àczniku nr 7 do rozporzàdzenia. § 4. 1. Program podstawowego szkolenia ogólnego dla kandydatów na przewodników turystycznych 9. Program szkolenia uzupe∏niajàcego dla przeokreÊla za∏àcznik nr 1 do rozporzàdzenia. wodników terenowych poszerzajàcych zakres posiadanych uprawnieƒ obejmuje co najmniej 100 godzin 2. Programy podstawowego szkolenia specjali- z problematyki okreÊlonej w za∏àczniku nr 7 do rozpostycznego dla kandydatów na: rzàdzenia, z wy∏àczeniem metodyki i techniki prowadzenia wycieczek terenowych. 1) przewodników górskich, sk∏adajàce si´ z: 10. Program szkolenia uzupe∏niajàcego dla przea) cz´Êci ogólnej — dla wszystkich przewodników wodników górskich beskidzkich i sudeckich, ubiegajàgórskich, okreÊla za∏àcznik nr 2 do rozporzàdzecych si´ owy˝szà klas´, obejmuje co najmniej 150 gonia, dzin zaj´ç zproblematyki okreÊlonej wza∏àczniku nr 8 b) cz´Êci szczegó∏owej — odr´bnej dla przewodni- do rozporzàdzenia. ków beskidzkich, sudeckich i tatrzaƒskich, okre- Êlajà odpowiednio za∏àczniki nr 3—5 do rozpo- 11. Program szkolenia uzupe∏niajàcego dla przerzàdzenia; wodników górskich tatrzaƒskich ubiegajàcych si´

o klas´ drugà obejmuje co najmniej 75 godzin zaj´ç 4) Êwiadectwo zdania egzaminu przed w∏aÊciwà koteoretycznych i 25 dni szkolenia praktycznego, a dla misjà egzaminacyjnà dla przewodników turystyczubiegajàcych si´ o klas´ pierwszà — co najmniej nych lub pilotów wycieczek; 65godzin zaj´ç teoretycznych i 28 dni szkolenia praktycznego, zgodnie zza∏àcznikiem nr 8 do rozporzàdze- 5) zaÊwiadczenie lekarskie, potwierdzajàce stan zdronia. wia umo˝liwiajàcy wykonywanie zadaƒ przewodnika turystycznego lub pilota wycieczek wzakresie 12. Program szkolenia uzupe∏niajàcego dla prze- obj´tym wnioskiem, wystawione w trybie i zakrewodników górskich ubiegajàcych si´ o uprawnienie sie okreÊlonym przepisami obadaniach lekarskich do prowadzenia wycieczek w warunkach wysokogór- pracowników; skich obejmuje co najmniej 30 godzin szkolenia teore- 6) oÊwiadczenie o niekaralnoÊci za przest´pstwa tycznego i100 dni szkolenia praktycznego zproblemaumyÊlne lub inne, pope∏nione w zwiàzku z wykotyki okreÊlonej w za∏àczniku nr 9 do rozporzàdzenia. nywaniem funkcji przewodnika turystycznego lub pilota wycieczek. § 5. Na podstawie programów, o których mowa w § 4, organizator szkolenia opracowuje szczegó∏owy 4. Osoby ubiegajàce si´ o uzyskanie wy˝szej klasy program szkolenia w oparciu o nast´pujàce zasady: przewodnika górskiego lub orozszerzenie zakresu po- 1) liczba godzin przewidzianych na poszczególne za- siadanych uprawnieƒ do wniosku, o którym mowa gadnienia mo˝e zostaç zwi´kszona, a w szczegól- w ust. 1, do∏àczajà: nie uzasadnionych przypadkach mo˝na dokonaç zmiany proporcji godzin pomi´dzy poszczególny- 1) zaÊwiadczenie oukoƒczeniu szkolenia uzupe∏niajàmi przedmiotami; cego, prowadzonego przez jednostk´ organizacyjnà lub osob´ uprawnionà do szkolenia przewodni- 2) wymiar zaj´ç teoretycznych okreÊla si´ w godzi- ków turystycznych; nach lekcyjnych, natomiast wymiar zaj´ç praktycznych — w dniach szkolenia, przyjmujàc, ˝e jeden 2) Êwiadectwo zdania egzaminu przed w∏aÊciwà kodzieƒ szkolenia odpowiada 8 godzinom. misjà egzaminacyjnà dla przewodników turystycznych; § 6. 1. Osoby ubiegajàce si´ o nadanie uprawnieƒ 3) zaÊwiadczenie o prowadzeniu wycieczek przez przewodnika turystycznego lub pilota wycieczek oraz okres wymagany do uzyskania wy˝szej klasy wydanie legitymacji i identyfikatora sk∏adajà wniosek uprawnieƒ, wydane przez jednostk´ powierzajàcà do marsza∏ka województwa zgodnie z w∏aÊciwoÊcià, tej osobie prowadzenie wycieczek. o której mowa w art. 28 ust. 1—3 ustawy. 5. Na wniosek osoby przedstawiajàcej dokumenty 2. Wniosek, o którym mowa w ust. 1, zawiera: potwierdzajàce znajomoÊç j´zyka obcego, o których 1) imi´ inazwisko oraz nazwisko rodowe osoby okre- mowa w art. 32 ustawy, marsza∏ek województwa po- Êlonej w ust. 1; Êwiadcza znajomoÊç j´zyka obcego w legitymacji przewodnika turystycznego lub pilota wycieczek. 2) imiona rodziców; 6. Osoby ubiegajàce si´ owydanie kolejnego iden- 3) dat´ i miejsce urodzenia; tyfikatora do wniosku do∏àczajà: 4) miejsce zamieszkania oraz adres do koresponden- 1) 1 fotografi´; cji; 2) zaÊwiadczenie lekarskie, potwierdzajàce stan zdro- 5) wskazanie rodzaju i zakresu uprawnieƒ, o które wia umo˝liwiajàcy wykonywanie zadaƒ przewodubiega si´ osoba okreÊlona w ust. 1. nika turystycznego lub pilota wycieczek wzakresie obj´tym wnioskiem, wystawione w trybie i zakre- 3. Do wniosku, o którym mowa w ust. 1, do∏àcza sie okreÊlonymi przepisami o badaniach lekarsi´: skich pracowników. 1) odpis Êwiadectwa lub dyplomu stwierdzajàcego Rozdzia∏ 3 posiadanie wykszta∏cenia Êredniego lub wy˝szego; Uprawnienia przewodników turystycznych 2) 3 fotografie; § 7. 1. Warunkiem uzyskania uprawnienia prze- 3) zaÊwiadczenie o ukoƒczeniu szkolenia prowadzo- wodnika górskiego klasy trzeciej jest wykazanie si´ nego przez jednostk´ organizacyjnà lub osob´ wiadomoÊciami iumiej´tnoÊciami wzakresie okreÊlouprawnionà do szkolenia przewodników turystycz- nym programem szkolenia, niezb´dnymi do: nych lub pilotów wycieczek albo w przypadku osób, o których mowa w art. 22a ustawy, legity- 1) prowadzenia wycieczek górskich pieszych w wamacj´ przewodnika turystycznego lub pilota wy- runkach letnich wszystkimi szlakami oznakowanycieczek wydanà przez jeden z podmiotów, o któ- mi na okreÊlonym obszarze górskim, zwanym darych mowa w art. 49 ust. 1 ustawy; lej „obszarem uprawnieƒ”, oraz szlakami okreÊlo-

nymi w programach szkolenia, w warunkach zi- Tarnów, Bochnia, Wieliczka, Wysowa, Gorlice, Jamowych; s∏o — le˝àce na granicy obszaru uprawnieƒ; 2) prowadzenia wycieczek autokarowych wszystkimi 3) Beskidów Wschodnich, obejmujàcy wschodnià drogami na obszarze uprawnieƒ. cz´Êç Beskidu Sàdeckiego, Beskid Niski iBieszczady wraz z po∏o˝onà od nich na pó∏noc cz´Êcià Po- 2. Przewodnik górski klasy trzeciej ubiegajàcy si´ górza Karpackiego, ograniczony od zachodu droo uzyskanie uprawnieƒ przewodnika górskiego klasy gà Leluchów — Muszyna — Piwniczna-Zdrój — drugiej na danym obszarze powinien, oprócz wyma- Rytro — Nowy Sàcz, aod Nowego Sàcza rzekà Dugaƒ okreÊlonych w ust. 1, spe∏niaç nast´pujàce wa- najec. Obszar uprawnieƒ obejmuje miejscowoÊci: runki: PrzemyÊl, Rzeszów, Tarnów, Muszyna, Piwniczna- -Zdrój, Rytro, Nowy Sàcz — le˝àce na granicy ob- 1) posiadaç co najmniej dwuletni sta˝ przewodnika szaru uprawnieƒ, oraz Stary Sàcz. górskiego klasy trzeciej; 2. Pó∏nocnà granic´ obszarów uprawnieƒ, o któ- 2) prowadziç wycieczki co najmniej przez 30 dni, rych mowa wust. 1, stanowi linia kolejowa Cieszyn — a przewodnik tatrzaƒski — 90 dni; Goleszów — Bielsko-Bia∏a — Wadowice — Kraków — 3) wykazaç si´ wiadomoÊciami i umiej´tnoÊciami Tarnów — PrzemyÊl, po∏udniowà i wschodnià — graz zakresu przedmiotów okreÊlonych w programie nica paƒstwa, a w przypadku uprawnieƒ okreÊlonych szkolenia uzupe∏niajàcego na klas´ drugà na tym wust. 1 pkt 2 po∏udniowà granic´ obszaru uprawnieƒ obszarze. stanowi granica Tatrzaƒskiego Parku Narodowego. 3. Przewodnik górski klasy drugiej ubiegajàcy si´ 3. Uprawnienia przewodnika górskiego tatrzaƒo uzyskanie uprawnieƒ przewodnika górskiego klasy skiego nadaje si´ na obszar Tatr oraz obszar Podtatrza pierwszej na danym obszarze powinien, oprócz wy- obejmujàcego Spisz, Oraw´, Podhale i Pieniny, ogramagaƒ okreÊlonych w ust. 1 i 2, spe∏niaç nast´pujàce niczony dolinà rzeki Orawy, linià ∏àczàcà prze∏´cz warunki: Spytkowickà, Chabówk´ i prze∏´cz Sieniawskà, dolinà rzeki Lepietnicy do jej ujÊcia do Czarnego Dunajca, 1) posiadaç co najmniej trzyletni sta˝ przewodnika a dalej do Dunajca, dolinà rzeki Dunajec, prze∏´czà górskiego klasy drugiej; KroÊnickà, rzekà KroÊnicà do jej ujÊcia do Dunajca, rzekà Dunajec do ujÊcia rzeki Grajcarek, rzekà Grajca- 2) prowadziç wklasie drugiej wycieczki wwarunkach rek, potokiem Bia∏a Woda, prze∏´czà Rozdziele. Obszar letnich i zimowych co najmniej przez 50 dni, a przewodnik tatrzaƒski — 90 dni; uprawnieƒ obejmuje tak˝e drog´ Jab∏onka — Zubrzyca Górna (Orawski Park Etnograficzny). 3) wykazaç si´ wiadomoÊciami i umiej´tnoÊciami z zakresu przedmiotów okreÊlonych w programie 4. Uprawnienia przewodnika górskiego sudeckieszkolenia uzupe∏niajàcego na klas´ pierwszà na go nadaje si´ na obszar Sudetów obejmujàcy Karkotym obszarze. nosze i Pogórze Karkonoskie, Góry i Pogórze Izerskie, Góry i Pogórze Kaczawskie, Rudawy Janowickie oraz § 8. 1. Uprawnienia przewodnika górskiego be- Kotlin´ Jeleniogórskà, Kotlin´ Kamiennogórskà, Góry skidzkiego nadaje si´ na jeden lub wi´cej nast´pujà- Kamienne, Góry i Pogórze Wa∏brzyskie, Góry Sowie, cych obszarów górskich: Góry Bardzkie, Góry Sto∏owe, Góry Bystrzyckie, Góry Orlickie, Masyw Ânie˝nika, Góry Bialskie, Góry Z∏ote, 1) zachodni Beskidów Zachodnich, obejmujàcy Be- Góry Opawskie i Kotlin´ K∏odzkà, wraz z po∏o˝onà od skid Âlàski, Beskid ˚ywiecki, wraz z po∏o˝onà od nich na pó∏noc cz´Êcià Przedgórza Sudeckiego oraz nich na pó∏noc cz´Êcià Pogórza Karpackiego oraz Masywem Âl´˝y. Obszar uprawnieƒ obejmuje teren Orawà, Beskid Ma∏y, Beskid Makowski, Beskid Wypo∏o˝ony na po∏udnie i po∏udniowy zachód od drogi spowy (cz´Êç zachodnia) iPodhale obejmujàce te- J´drzychowice — Boles∏awiec (droga nr 4) — Z∏otoryreny na zachód od dolin: Bia∏ego Dunajca po Noja — Jawor (droga nr 363) — Strzegom (droga nr 374) wy Targ, Lepietnicy, Raby po Kasin´ Wielkà, Krzy- — Âwidnica (droga nr 382) — Tworzyjanów (droga nr worzeki po jej ujÊcie do Raby. Obszar uprawnieƒ 35) — Sobótka — Jordanów Âl. (drogi lokalne) — ¸aobejmuje miasta: Cieszyn, Bielsko-Bia∏a, Wadowigiewniki (droga nr 8) — Strzelin (droga nr 39) — Sarce — le˝àce na granicy obszaru uprawnieƒ; by — Szklary — Kar∏owice Wielkie — Otmuchów (dro- 2) wschodni Beskidów Zachodnich, obejmujàcy Be- gi lokalne) — Nysa (droga nr 46) — Prudnik — Trzebiskid Wyspowy, Beskid ˚ywiecki, Beskid Makowski, nia (droga nr41). Na odcinku Trzebinia — J´drzycho- Gorce, Beskid Sàdecki, zachodnià cz´Êç Beskidu wice granic´ obszaru uprawnieƒ stanowi granica paƒ- Niskiego, wraz z po∏o˝onà od nich na pó∏noc cz´- stwa. Obszar uprawnieƒ obejmuje nast´pujàce miej- Êcià Pogórza Karpackiego, a tak˝e Podhale, Pieni- scowoÊci po∏o˝one na granicy obszaru: Boles∏awiec, ny, Spisz iOraw´, obejmujàce tereny ograniczone Z∏otoryja, Jawor, Strzegom, Âwidnica, Sobótka, ¸aod zachodu przez: Prze∏´cz Ja∏owieckà, dolin´ rze- giewniki, Strzelin, Otmuchów, Nysa, Prudnik. ki Skawicy do jej ujÊcia do rzeki Skawy irzek´ Skaw´. Od wschodu ograniczony przez: szczyt Obicz, § 9. 1. Ustala si´ nast´pujàce stopnie trudnoÊci rzek´ Rop´ po jej ujÊcie do Wis∏oki oraz dolin´ Wi- tras i wycieczek prowadzonych przez przewodników s∏oki. Obszar uprawnieƒ obejmuje miejscowoÊci: górskich odpowiedniej klasy:

1) przewodnik górski klasy trzeciej jest uprawniony 6) Poznaƒ; do prowadzenia pieszych wycieczek górskich wwarunkach letnich szlakami oznakowanymi, pie- 7) Szczecin; szych wycieczek wwarunkach zimowych szlakami 8) Toruƒ; okreÊlonymi w programach szkolenia, a tak˝e wycieczek autokarowych; 9) Warszawa; 2) przewodnik górski klasy drugiej jest uprawniony 10) Wroc∏aw. do prowadzenia: § 11. Uprawnienia przewodników miejskich obeja) pieszych wycieczek górskich wszystkimi szlakamujà tak˝e oprowadzanie po obiektach i obszarach mi oznakowanymi wwarunkach letnich iwwarunkach zimowych, znajdujàcych si´ wstrefie podmiejskiej, je˝eli te obiekty i obszary sà zwiàzane z historià, kulturà lub gospob) wycieczek autokarowych, darkà miasta oraz obj´te sà programem szkolenia przewodników miejskich. c) pieszych wycieczek górskich po drogach taternickich do III stopnia trudnoÊci w warunkach § 12. Organizator turystyki jest obowiàzany w obletnich ido II stopnia trudnoÊci wwarunkach zis∏udze grupy turystów do zapewnienia udzia∏u: mowych na zasadach okreÊlonych wodr´bnych przepisach, w przypadku przewodnika górskie- 1) przewodnika miejskiego — dla miast wymieniogo tatrzaƒskiego; nych w § 10, je˝eli program imprezy obejmuje zwiedzanie miasta lub wybranych obiektów na je- 3) przewodnik górski klasy pierwszej jest uprawniony go obszarze, wmuzeach iobiektach zabytkowych, do prowadzenia: w których nie oprowadza uprawniony pracownik a) wycieczek górskich wwarunkach letnich izimo- etatowy; wych wszystkimi szlakami oznakowanymi na obszarze uprawnieƒ, 2) przewodnika górskiego — na obszarach górskich okreÊlonych w§ 8, je˝eli program imprezy przewib) wycieczek autokarowych, duje wycieczki piesze poza obszarem zabudowy miejscowoÊci; c) pieszych wycieczek górskich po drogach taternickich do IV stopnia trudnoÊci w warunkach 3) przewodnika terenowego lub przewodnika miejletnich ido III stopnia trudnoÊci wwarunkach ziskiego w przypadkach, o których mowa w § 11, mowych na zasadach okreÊlonych wodr´bnych w parkach narodowych, krajobrazowych i rezerprzepisach, w przypadku przewodnika górskiewatach udost´pnianych do ruchu turystycznego, go tatrzaƒskiego. je˝eli program imprezy obejmuje zwiedzanie tych miejsc, w muzeach i obiektach zabytkowych, 2. Stopieƒ trudnoÊci tras oraz wycieczek prowaw których nie oprowadza uprawniony pracownik dzonych przez przewodników górskich posiadajàcych etatowy, atak˝e na obszarach, na których obowiàuprawnienia odpowiedniej klasy okreÊlajà szczegó∏ozujà przepisy porzàdkowe prawa miejscowego we programy szkolenia specjalistycznego i uzupe∏niaw zakresie ochrony zdrowia lub ˝ycia. jàcego okreÊlone w za∏àcznikach nr 3—5 i 8 do rozporzàdzenia. Rozdzia∏ 4 3. Prowadzenie wycieczek górskich w Tatrach po- Post´powanie egzaminacyjne wy˝ej IV stopnia trudnoÊci w warunkach letnich i powy˝ej III stopnia trudnoÊci wwarunkach zimowych na § 13. 1. Komisje egzaminacyjne dla przewodników zasadach okreÊlonych wodr´bnych przepisach wymaturystycznych powo∏ujà dla przewodników: ga uprawnieƒ przewodnika górskiego tatrzaƒskiego i dodatkowego szkolenia uzupe∏niajàcego, okreÊlone- 1) górskich beskidzkich — Marsza∏ek Województwa go w za∏àczniku nr 9 do rozporzàdzenia. Ma∏opolskiego, Marsza∏ek Województwa Podkarpackiego i Marsza∏ek Województwa Âlàskiego, § 10. Posiadanie uprawnieƒ przewodnika miejskieka˝dy w zakresie swojej w∏aÊciwoÊci terytorialnej; go jest wymagane w przypadku wykonywania zadaƒ przewodnika turystycznego w nast´pujàcych mia- 2) górskich sudeckich — Marsza∏ek Województwa stach: DolnoÊlàskiego; 1) Gdaƒsk, Gdynia, Sopot (∏àcznie); 3) górskich tatrzaƒskich — Marsza∏ek Województwa Ma∏opolskiego; 2) Katowice z GórnoÊlàskim Okr´giem Przemys∏owym (∏àcznie); 4) miejskich po: 3) Kraków; a) Gdaƒsku, Gdyni i Sopocie — Marsza∏ek Województwa Pomorskiego, 4) Lublin; b) Katowicach i GórnoÊlàskim Okr´gu Przemys∏o- 5) ¸ódê; wym — Marsza∏ek Województwa Âlàskiego,

c) Krakowie — Marsza∏ek Województwa Ma∏opol- 2. W razie odwo∏ania z przyczyn okreÊlonych skiego, w ust. 1 cz∏onka komisji egzaminacyjnej wskazanego przez stowarzyszenie zrzeszajàce przewodników turyd) Lublinie — Marsza∏ek Województwa Lubelskiego, stycznych lub pilotów wycieczek albo organizacj´ e) ¸odzi — Marsza∏ek Województwa ¸ódzkiego, zrzeszajàcà organizatorów turystyki, stowarzyszenie lub organizacja wskazuje innego kandydata na wniof) Poznaniu — Marsza∏ek Województwa Wielkosek marsza∏ka województwa. polskiego, g) Szczecinie — Marsza∏ek Województwa Zachod- 3. W razie odwo∏ania z przyczyn okreÊlonych niopomorskiego, wust. 1 pkt 1 i2 cz∏onka komisji egzaminacyjnej b´dàcego przedstawicielem wojewódzkiego konserwatora h) Toruniu — Marsza∏ek Województwa Kujawskozabytków, wojewódzki konserwator zabytków wskazu- -Pomorskiego, je innego kandydata na wniosek marsza∏ka wojewódzi) Warszawie — Marsza∏ek Województwa Mazo- twa. wieckiego, § 15. 1. Przewodniczàcy komisji egzaminacyjnych j) Wroc∏awiu — Marsza∏ek Województwa Dolnow celu przeprowadzenia egzaminu dla przewodników Êlàskiego. turystycznych i pilotów wycieczek powo∏ujà zespo∏y egzaminacyjne. 2. Komisje egzaminacyjne dla przewodników turystycznych terenowych po województwie oraz regionach i trasach obejmujàcych cz´Êciowo to wojewódz- 2. W sk∏ad zespo∏u egzaminacyjnego wchodzi two powo∏uje w∏aÊciwy marsza∏ek województwa, trzech egzaminatorów, wtym przewodniczàcy tego zeo którym mowa w art. 25 ust. 1 i 2 ustawy. spo∏u egzaminacyjnego. 3. Przepisy ust. 1 i 2 stosuje si´ odpowiednio do 3. W pracach zespo∏u egzaminacyjnego uczestnipowo∏ania komisji egzaminacyjnych dla pilotów wy- czy tak˝e sekretarz komisji egzaminacyjnej, odpowiecieczek. dzialny za prawid∏owe sporzàdzenie dokumentacji z przebiegu egzaminu. 4. Komisj´ egzaminacyjnà dla przewodników turystycznych oraz komisj´ egzaminacyjnà dla pilotów 4. Do zespo∏u egzaminacyjnego nie powo∏uje si´ wycieczek, zwane dalej „komisjami egzaminacyjnyegzaminatora, który uczestniczy∏ wszkoleniu osób egmi”, powo∏uje si´ w sk∏adzie: zaminowanych jako organizator, kierownik szkolenia 1) przewodniczàcy; lub wyk∏adowca. 2) zast´pca przewodniczàcego; 5. Do zespo∏u egzaminacyjnego przeprowadzajàcego egzamin dla przewodników górskich powo∏uje 3) pozostali cz∏onkowie wliczbie co najmniej 4 osób. si´ egzaminatorów, którzy posiadajà uprawnienia co najmniej tej klasy, na którà odbywa si´ egzamin. 5. Kandydaci na cz∏onków komisji egzaminacyjnych powinni spe∏niaç nast´pujàce kryteria: 6. Na wniosek jednostki organizacyjnej lub osoby prowadzàcej szkolenie przewodników turystycznych 1) posiadaç wykszta∏cenie wy˝sze w zakresie zwiàzalub pilotów wycieczek, z∏o˝ony do sekretarza komisji nym z problematykà szkolenia lub egzaminacyjnej, przewodniczàcy komisji egzamina- 2) posiadaç odpowiednio uprawnienia przewodnika cyjnej wyznacza termin egzaminu oraz podaje go do turystycznego lub pilota wycieczek oraz wykazaç wiadomoÊci tym podmiotom nie póêniej ni˝ 30 dni od si´ pi´cioletnià czynnà dzia∏alnoÊcià odpowiednio dnia z∏o˝enia wniosku. jako przewodnik turystyczny lub pilot wycieczek. 7. Do zadaƒ komisji egzaminacyjnych oraz zespo- 6. Sekretarzem komisji egzaminacyjnej jest pra- ∏ów egzaminacyjnych nale˝y: cownik urz´du marsza∏kowskiego odpowiedzialny za 1) przygotowanie tematów itestów egzaminu pisemsporzàdzenie dokumentacji z przebiegu egzaminu. nego; § 14. 1. Marsza∏ek województwa mo˝e odwo∏aç 2) przygotowanie zestawów pytaƒ egzaminu ustnego; cz∏onka komisji egzaminacyjnej w ka˝dym czasie: 3) okreÊlenie zadaƒ do realizacji w ramach cz´Êci 1) na jego wniosek; praktycznej egzaminu; 2) w razie nieusprawiedliwionego niewykonywania przez niego obowiàzków lub ra˝àco niedba∏ego 4) przeprowadzenie egzaminu i wystawienie ocen; ich wykonywania; 5) wydanie Êwiadectw, októrych mowa w§ 19 ust. 1. 3) wrazie utraty uprawnieƒ przewodnika turystycznego lub pilota wycieczek, z wyjàtkiem przedstawi- 8. Tematy, testy oraz zestawy pytaƒ okreÊlone ciela wojewódzkiego konserwatora zabytków. w ust. 7 pkt 1—3 oraz protokó∏ przebiegu egzaminu,

o którym mowa w § 18 ust. 17, stanowià dokumenta- 6. Warunkiem zdania cz´Êci pisemnej egzaminu cj´ przechowywanà przez marsza∏ka województwa. jest uzyskanie co najmniej 40 punktów. § 16. 1. Do egzaminu dopuszcza si´ osoby, które 7. Do cz´Êci ustnej egzaminu dopuszcza si´ osoby, do czternastu dni przed egzaminem przedstawi∏y: które zaliczy∏y pozytywnie cz´Êç pisemnà egzaminu. 1) zaÊwiadczenie o ukoƒczeniu szkolenia i odbyciu 8. Cz´Êç ustna egzaminu jest przeprowadzana zaj´ç praktycznych zgodnie ztreÊcià upowa˝nienia wterminie wyznaczonym przez przewodniczàcego komarsza∏ka województwa dla organizatora szkole- misji egzaminacyjnej. nia; 9. Cz´Êç ustna egzaminu polega na udzieleniu od- 2) dowód wniesienia op∏aty egzaminacyjnej. powiedzi na pytania zamieszczone w wylosowanym zestawie pytaƒ. 2. Egzamin jest przeprowadzany, je˝eli do egzaminu zosta∏o dopuszczonych co najmniej 10 kandyda- 10. Ka˝dy z zestawów sk∏ada si´ z trzech pytaƒ. tów. 11. Ka˝dy egzaminator ocenia odr´bnie odpo- § 17. 1. Cz´Êç pisemnà egzaminu przeprowadza si´ wiedê na ka˝de pytanie, przyznajàc od dwóch do pi´- wwydzielonej sali, wwarunkach umo˝liwiajàcych eg- ciu punktów za odpowiedê prawid∏owà oraz zero zaminowanym samodzielnà prac´. punktów za odpowiedê nieprawid∏owà lub za brak odpowiedzi. 2. Przed wejÊciem na sal´ egzaminacyjnà osoba przyst´pujàca do egzaminu jest obowiàzana okazaç 12. Cz´Êç ustnà egzaminu uwa˝a si´ za zdanà wradowód to˝samoÊci. zie uzyskania przez zdajàcego co najmniej siedmiu punktów od ka˝dego egzaminatora oraz nieuzyskania 3. Osoba sprawujàca nadzór nad prawid∏owym za ˝adne pytanie zera punktów od któregokolwiek przebiegiem egzaminu mo˝e wykluczyç z egzaminu z egzaminatorów. osob´, która podczas egzaminu korzysta∏a zcudzej pomocy, pos∏ugiwa∏a si´ niedozwolonymi materia∏ami 13. Po zakoƒczeniu cz´Êci ustnej egzaminu sekrepomocniczymi, pomaga∏a innym uczestnikom egza- tarz komisji egzaminacyjnej og∏asza wyniki tej cz´Êci. minu lub winny sposób zak∏óca∏a przebieg egzaminu. 14. Cz´Êç praktyczna egzaminu dla pilotów wycie- 4. Podczas egzaminu zdajàcy mo˝e opuÊciç sal´ czek, przewodników miejskich i terenowych trwa jeden dzieƒ, a dla przewodników górskich — dwa dni. egzaminacyjnà po uzyskaniu zgody osoby sprawujàcej nadzór nad prawid∏owym przebiegiem egzaminu. 15. Cz´Êç praktyczna egzaminu sk∏ada si´ z trzech Przed opuszczeniem sali zdajàcy przekazuje prac´ sezadaƒ. kretarzowi komisji egzaminacyjnej. 16. Do cz´Êci praktycznej egzaminu dopuszcza si´ § 18. 1. Egzamin dla kandydatów na przewodniosoby, które zaliczy∏y cz´Êç teoretycznà egzaminu. ków turystycznych i pilotów wycieczek sk∏ada si´ z dwóch cz´Êci: 17. Zespó∏ egzaminacyjny sporzàdza protokó∏ przebiegu egzaminu, który podpisujà wszyscy cz∏on- 1) teoretycznej — obejmujàcej zagadnienia, dla któkowie zespo∏u egzaminacyjnego oraz sekretarz komirych programy szkolenia przewidujà zaj´cia teoresji egzaminacyjnej. tyczne; 2) praktycznej — obejmujàcej zagadnienia, dla któ- 18. Protokó∏ przebiegu egzaminu obejmuje rych programy szkolenia przewidujà zaj´cia prak- wszczególnoÊci: list´ osób, które zg∏osi∏y si´ na egzatyczne realizowane w terenie. min, oceny wystawione przez ka˝dego egzaminatora oraz uzgodnionà ocen´ ∏àcznà, a tak˝e uwagi zg∏asza- 2. Cz´Êç teoretyczna egzaminu jest przeprowadza- ne w trakcie trwania egzaminu przez jego uczestnina w formie pisemnej i ustnej. ków. § 19. 1. Osobie, która zda∏a egzamin z wynikiem 3. Prace pisemne sà oznaczane kodem. pozytywnym, wydaje si´ Êwiadectwo wed∏ug wzoru 4. Cz´Êç pisemna egzaminu trwa 45 minut ipolega okreÊlonego w za∏àczniku nr 11 do rozporzàdzenia. na rozwiàzaniu testu sk∏adajàcego si´ z 30 pytaƒ. 2. Osoba, która nie zda∏a cz´Êci pisemnej, ustnej lub praktycznej egzaminu, mo˝e wystàpiç o ponowne 5. Ka˝de pytanie testowe jest oceniane wnast´pudopuszczenie do ka˝dej z cz´Êci egzaminu po up∏ywie jàcy sposób: 30 dni od dnia, wktórym og∏oszono wyniki egzaminu. 1) odpowiedê prawid∏owa — dwa punkty; § 20. 1. List´ ogólnopolskà egzaminatorów z j´zy- 2) odpowiedê nieprawid∏owa lub brak odpowiedzi — ków obcych, o której mowa w art. 32 ust. 3 ustawy, zero punktów. tworzy si´ na podstawie wniosków oumieszczenie ich

na liÊcie, przekazanych przez marsza∏ków woje- nych wurz´dach marsza∏kowskich, co najmniej 30 dni wództw. przed planowanym dniem egzaminu. 2. Marsza∏ek województwa przed przes∏aniem 2. Zg∏oszenia do egzaminu ze znajomoÊci j´zyka wniosku do ministra w∏aÊciwego do spraw turystyki obcego mogà sk∏adaç: ustala, czy kandydat do umieszczenia na liÊcie egzaminatorów spe∏nia nast´pujàce warunki: 1) osoby posiadajàce uprawnienia przewodnika turystycznego lub pilota wycieczek; 1) ukoƒczy∏ studia filologiczne o specjalnoÊci w obszarze okreÊlonego j´zyka lub 2) jednostki organizacyjne lub osoby upowa˝nione do przeprowadzenia szkolenia przewodników tu- 2) jest lektorem j´zyka obcego co najmniej od 5 lat rystycznych i pilotów wycieczek w imieniu uczestw szkole Êredniej lub wy˝szej, lub ników szkolenia. 3) jest t∏umaczem przysi´g∏ym, ustanowionym wtry- 3. Do zg∏oszenia, októrym mowa wust. 2, do∏àcza bie odr´bnych przepisów. si´ dowód wniesienia op∏aty egzaminacyjnej. Op∏at´ egzaminacyjnà wnosi si´ nie póêniej ni˝ siedem dni 3. Marsza∏ek województwa mo˝e z∏o˝yç wniosek przed terminem egzaminu. o wykreÊlenie z listy egzaminatorów osoby, która nie uczestniczy∏a przez okres 2 lat wpracach komisji egza- § 24. 1. Egzamin ze znajomoÊci j´zyka obcego minacyjnej lub zrezygnowa∏a z prac w tej komisji. przez przewodnika turystycznego i pilota wycieczek, o którym mowa w art. 32 ust. 2 ustawy, ma na celu 4. Minister w∏aÊciwy do spraw turystyki wykreÊla stwierdzenie znajomoÊci j´zyka obcego odpowiednio osob´ umieszczonà na liÊcie egzaminatorów na wniow mowie i piÊmie, z uwzgl´dnieniem terminologii zasek marsza∏ka województwa. wodowej, w stopniu umo˝liwiajàcym wype∏nianie obowiàzków przewodnika turystycznego lub pilota § 21. 1. Komisja egzaminacyjna j´zyków obcych wycieczek. sk∏ada si´ co najmniej zdwóch egzaminatorów, wtym przewodniczàcego. 2. Egzamin ze znajomoÊci j´zyka obcego dla przewodników turystycznych obejmuje w szczególnoÊci 2. Przewodniczàcy komisji egzaminacyjnej j´zyrozmow´ majàcà na celu sprawdzenie p∏ynnego poków obcych mo˝e wyznaczyç zespo∏y egzaminacyjne s∏ugiwania si´ j´zykiem obcym. sk∏adajàce si´ z dwóch egzaminatorów, w tym przewodniczàcego zespo∏u egzaminacyjnego. 3. Egzamin ze znajomoÊci j´zyka obcego dla pilotów wycieczek obejmuje w szczególnoÊci: 3. W pracach komisji egzaminacyjnej j´zyków obcych ijej zespo∏u egzaminacyjnego uczestniczy sekre- 1) test pisemny z zakresu rozumienia sformu∏owaƒ tarz komisji egzaminacyjnej j´zyków obcych, którym handlowych, urz´dowych i krajoznawczych oraz jest pracownik urz´du marsza∏kowskiego, odpowie- potwierdzajàcy umiej´tnoÊç formu∏owania wypodzialny za sporzàdzenie dokumentacji z przebiegu eg- wiedzi w j´zyku obcym; zaminu. 2) rozmow´ majàcà na celu sprawdzenie p∏ynnego 4. Do cz∏onków komisji egzaminacyjnej j´zyków pos∏ugiwania si´ j´zykiem obcym. obcych stosuje si´ odpowiednio § 14. 4. Egzamin pisemny ze znajomoÊci j´zyka obcego § 22. 1. Do zadaƒ komisji egzaminacyjnej j´zyków trwa 90 minut i polega na rozwiàzaniu testu sk∏adajàobcych nale˝y: cego si´ z 30 pytaƒ. 1) przygotowanie tematów itestów egzaminu pisem- 5. Egzamin ustny ze znajomoÊci j´zyka obcego jest nego; przeprowadzany wterminie wyznaczonym przez prze- 2) przygotowanie zestawów pytaƒ egzaminu ustne- wodniczàcego komisji egzaminacyjnej j´zyków obgo; cych, nie wczeÊniej jednak ni˝ po zakoƒczeniu egzaminu pisemnego i podaniu jego wyników do wiadomo- 3) przeprowadzenie egzaminu i wystawienie ocen; Êci egzaminowanych. 4) wydawanie Êwiadectw, o których mowa w § 26. 6. Egzamin ustny ze znajomoÊci j´zyka obcego polega na udzieleniu odpowiedzi na pytania zamieszczo- 2. Tematy, testy oraz zestawy pytaƒ okreÊlone ne w wylosowanym zestawie. w ust. 1 oraz protokó∏ przebiegu egzaminu, o którym mowa w § 24 ust. 11, stanowià dokumentacj´ przechowywanà przez marsza∏ka województwa. 7. Ka˝dy z zestawów sk∏ada si´ z trzech pytaƒ. § 23. 1. Posiedzenia komisji egzaminacyjnych j´zy- 8. Egzamin ustny ze znajomoÊci j´zyka obcego ków obcych odbywajà si´ w terminach podanych do uwa˝a si´ za zdany w razie uzyskania przez zdajàcego publicznej wiadomoÊci, w miejscach ogólnie dost´p- co najmniej czterech punktów za ka˝de pytanie.

9. Po zakoƒczeniu egzaminu ustnego ze znajomo- 6) 120,00 z∏otych — za egzamin ze znajomoÊci j´zyka Êci j´zyka obcego sekretarz komisji egzaminacyjnej j´- obcego przez przewodnika turystycznego i pilota zyków obcych og∏asza jego wyniki. wycieczek. 10. Do przeprowadzenia egzaminu ze znajomoÊci § 28. 1. Op∏aty wniesionej przez osob´, która nie j´zyka obcego stosuje si´ odpowiednio przepisy § 17 przystàpi∏a do egzaminu, nie zwraca si´. oraz § 18 ust. 5—7, ust. 11 i 13. 2. Op∏ata za cz´Êç praktycznà egzaminu w przy- 11. Zespó∏ egzaminacyjny sporzàdza protokó∏ padku niedopuszczenia do tej cz´Êci egzaminu podleprzebiegu egzaminu ze znajomoÊci j´zyka obcego, ga zwrotowi. który podpisujà wszyscy cz∏onkowie zespo∏u egzaminacyjnego oraz sekretarz komisji egzaminacyjnej j´zy- 3. Op∏aty egzaminacyjne nie obejmujà kosztów ków obcych. przejazdu, ubezpieczenia, zakwaterowania oraz wy˝ywienia. 12. Protokó∏ przebiegu egzaminu ze znajomoÊci j´- zyka obcego obejmuje w szczególnoÊci: list´ osób, § 29. 1. Za przeprowadzenie cz´Êci teoretycznej egktóre zg∏osi∏y si´ na ten egzamin, oceny wystawione zaminu dla osób ubiegajàcych si´ ouprawnienia przeprzez ka˝dego egzaminatora oraz uzgodnionà ocen´ wodnika turystycznego górskiego, za przeprowadze- ∏àcznà, a tak˝e uwagi zg∏aszane w trakcie trwania eg- nie cz´Êci teoretycznej egzaminu dla osób ubiegajàzaminu ze znajomoÊci j´zyka obcego przez jego cych si´ o uprawnienia przewodnika turystycznego uczestników. miejskiego lub przewodnika turystycznego terenowego, za przeprowadzenie cz´Êci teoretycznej egzaminu § 25. Osoba, która nie zda∏a egzaminu ze znajomo- dla osób ubiegajàcych si´ ouprawnienia pilota wycie- Êci j´zyka obcego, mo˝e wystàpiç oponowne dopusz- czek oraz za przeprowadzenie egzaminu sprawdzajàczenie do egzaminu ze znajomoÊci j´zyka obcego po cego egzaminatorowi przys∏uguje wynagrodzenie up∏ywie 30 dni od dnia, w którym og∏oszono wyniki wwysokoÊci 25,00 z∏otych za jednego egzaminowaneegzaminu. go. § 26. Osobom, które zda∏y egzamin ze znajomoÊci 2. Za przeprowadzenie cz´Êci praktycznej egzamij´zyka obcego z wynikiem pozytywnym, wydaje si´ nu dla osób ubiegajàcych si´ ouprawnienia przewod- Êwiadectwo znajomoÊci j´zyka obcego wzakresie wy- nika turystycznego górskiego egzaminatorowi przymaganym od przewodników turystycznych lub pilo- s∏uguje wynagrodzenie w wysokoÊci 250,00 z∏otych tów wycieczek, wed∏ug wzoru okreÊlonego wza∏àczni- za ka˝dy dzieƒ przeprowadzonego egzaminu. Wynaku nr 12 do rozporzàdzenia. grodzenie obejmuje przygotowanie zadaƒ egzaminacyjnych, przeprowadzenie egzaminu i ocen´ jego wy- Rozdzia∏ 5 ników. Op∏aty egzaminacyjne 3. Za przeprowadzenie cz´Êci praktycznej egzamii wynagrodzenia egzaminatorów nu dla osób ubiegajàcych si´ ouprawnienia przewodnika turystycznego terenowego, miejskiego lub pilota § 27. Op∏ata za egzamin osób ubiegajàcych si´ wycieczek egzaminatorowi przys∏uguje wynagrodzeouprawnienia przewodnika turystycznego ipilota wy- nie w wysokoÊci 20,00 z∏otych za jednego egzaminocieczek, atak˝e za egzamin ze znajomoÊci j´zyka obce- wanego, dla ka˝dego z cz∏onków zespo∏u egzaminago przez przewodnika turystycznego ipilota wycieczek cyjnego. wynosi: 4. Wynagrodzenie egzaminatora sprawdzajàcego 1) 120,00 z∏otych — za cz´Êç teoretycznà egzaminu znajomoÊç j´zyka obcego przez pilota wycieczek osób ubiegajàcych si´ ouprawnienia przewodnika i przewodnika turystycznego wynosi 40,00 z∏otych za turystycznego lub pilota wycieczek; jednà osob´. 2) 120,00 z∏otych — za cz´Êç praktycznà egzaminu 5. Wynagrodzenie, o którym mowa w ust. 1 i 4, osób ubiegajàcych si´ ouprawnienia przewodnika obejmuje przygotowanie pytaƒ, przeprowadzenie odmiejskiego i terenowego; powiednio egzaminu pisemnego iustnego oraz ocen´ 3) 180,00 z∏otych — za cz´Êç praktycznà egzaminu prac pisemnych. osób ubiegajàcych si´ ouprawnienia przewodnika górskiego; § 30. 1. Potwierdzeniem posiadania uprawnieƒ przewodnika turystycznego i pilota wycieczek jest le- 4) 80,00 z∏otych — za cz´Êç praktycznà egzaminu gitymacja i identyfikator noszony w widocznym miejosób ubiegajàcych si´ ouprawnienia pilota wycie- scu podczas pe∏nienia obowiàzków. czek; 2. Ustala si´ wzór legitymacji: 5) 300,00 z∏otych — za egzamin sprawdzajàcy kwalifikacje przewodnika turystycznego i pilota wycie- 1) przewodnika miejskiego i terenowego, okreÊlony czek, któremu zawieszono uprawnienia; w za∏àczniku nr 13 do rozporzàdzenia;

2) przewodnika górskiego, okreÊlony w za∏àczniku § 32. 1. Zachowujà wa˝noÊç legitymacje przewodnr 14 do rozporzàdzenia; ników turystycznych i pilotów wycieczek wydane przez wojewodów na podstawie rozporzàdzenia Pre- 3) pilota wycieczek, okreÊlony w za∏àczniku nr 15 do zesa Rady Ministrów z dnia 26 marca 1999 r. w sprarozporzàdzenia. wie przewodników turystycznych i pilotów wycieczek (Dz. U. Nr 31, poz. 301), rozporzàdzenia Ministra Go- 3. Ustala si´ wzór identyfikatorów: spodarki zdnia 28 czerwca 2001 r. wsprawie przewodników turystycznych ipilotów wycieczek (Dz. U. Nr 72, 1) przewodnika turystycznego, okreÊlony w za∏àcznipoz. 752) irozporzàdzenia Ministra Gospodarki iPracy ku nr 16 do rozporzàdzenia; zdnia 16 sierpnia 2004 r. wsprawie przewodników turystycznych i pilotów wycieczek. 2) pilota wycieczek, okreÊlony w za∏àczniku nr 17 do rozporzàdzenia. 2. Identyfikatory przewodników turystycznych ipilotów wycieczek wydane przez wojewodów na pod- 4. W trakcie wykonywania zadaƒ przewodnik turystawie rozporzàdzenia Ministra Gospodarki z dnia styczny ipilot wycieczek zobowiàzani sà do posiadania 28czerwca 2001 r. wsprawie przewodników turystyczprzy sobie legitymacji potwierdzajàcej posiadanie nych i pilotów wycieczek i rozporzàdzenia Ministra uprawnieƒ odpowiednio przewodnika turystycznego Gospodarki i Pracy z dnia 16sierpnia 2004 r. w spralub pilota wycieczek oraz do okazywania jej na ˝àdawie przewodników turystycznych i pilotów wycieczek nie osób upowa˝nionych do wykonywania kontroli, zachowujà wa˝noÊç do dnia up∏ywu ich wa˝noÊci. w tym funkcjonariuszy Policji i stra˝y miejskich lub gminnych. § 33. Upowa˝nienia do przeprowadzenia szkolenia przewodników turystycznych lub pilotów wycieczek Rozdzia∏ 6 wydane przez wojewodów na podstawie rozporzàdzeƒ, o których mowa w § 32 ust. 1, zachowujà wa˝- Przepisy przejÊciowe i koƒcowe noÊç. § 31. 1. Marsza∏kowie województw przeÊlà wnio- § 34. Marsza∏kowie województwa powo∏ajà komiski, októrych mowa w§ 20 ust. 1 i2, do ministra w∏asje egzaminacyjne dla przewodników turystycznych Êciwego do spraw turystyki, wterminie 6 miesi´cy od i dla pilotów wycieczek najpóêniej w terminie 6 miednia wejÊcia w ˝ycie niniejszego rozporzàdzenia. si´cy od dnia wejÊcia w ˝ycie rozporzàdzenia. Do czasu powo∏ania komisji przez marsza∏ków województwa 2. Na podstawie przes∏anych przez marsza∏ków wo- uprawnione do wykonywania odpowiednich czynnojewództw wniosków, októrych mowa wust. 1, minister Êci sà w∏aÊciwe komisje powo∏ane przez wojewodów w∏aÊciwy do spraw turystyki og∏osi list´ egzaminatorów na podstawie rozporzàdzenia Ministra Gospodarki zj´zyków obcych nie póêniej ni˝ wterminie 9 miesi´cy i Pracy z dnia 16 sierpnia 2004 r. w sprawie przewodod dnia wejÊcia w˝ycie niniejszego rozporzàdzenia. ników turystycznych i pilotów wycieczek. 3. Do czasu powo∏ania przez marsza∏ków woje- § 35. Traci moc rozporzàdzenie Ministra Gospodarwództwa komisji egzaminacyjnych j´zyków obcych ki iPracy zdnia 16 sierpnia 2004 r. wsprawie przewodspoÊród osób umieszczonych na liÊcie, októrej mowa ników turystycznych i pilotów wycieczek (Dz. U. w ust. 2, zadania komisji egzaminacyjnych j´zyków Nr188, poz. 1944). obcych wykonujà komisje powo∏ane przez wojewodów na podstawie rozporzàdzenia Ministra Gospodar- § 36. Rozporzàdzenie wchodzi w ˝ycie z dniem ki iPracy zdnia 16 sierpnia 2004 r. wsprawie przewod- og∏oszenia. ników turystycznych i pilotów wycieczek (Dz. U. Nr188, poz. 1944). Minister Gospodarki: P. G. Woêniak Za∏àczniki do rozporzàdzenia Ministra Gospodarki zdnia 17 stycznia 2006 r. (poz. 104) Za∏àcznik nr 1 PROGRAM PODSTAWOWEGO SZKOLENIA OGÓLNEGO DLA KANDYDATÓW NA PRZEWODNIKÓW TURYSTYCZNYCH I. Za∏o˝enia ogólne 1. Wprogramie szkolenia powinny byç uwzgl´dnione, wproporcjach zalecanych programami szkolenia, zaj´cia teoretyczne (wyk∏ady i seminaria) oraz zaj´cia praktyczne (çwiczenia w terenie, wycieczki szkoleniowe). 2. W programie szkolenia nale˝y przewidzieç praktyki polegajàce na samodzielnym przeprowadzeniu, pod kierunkiem instruktora, od 2 do 5 wycieczek.

II. Program szkolenia

Za∏àcznik nr 2 PROGRAM PODSTAWOWEGO SZKOLENIA SPECJALISTYCZNEGO DLA KANDYDATÓW NA PRZEWODNIKÓW GÓRSKICH — CZ¢Âå OGÓLNA DLA WSZYSTKICH PRZEWODNIKÓW GÓRSKICH I. Za∏o˝enia ogólne 1. Kurs dla kandydatów na przewodników górskich powinien trwaç co najmniej 12 miesi´cy, a dla kandydatów na przewodników tatrzaƒskich — 24 miesiàce; jego program powinien obejmowaç zaj´cia praktyczne zarówno w warunkach letnich, jak i zimowych. 2. Szkolenie dla przewodników ubiegajàcych si´ o wy˝sze klasy mo˝e odbywaç si´ w formie kierowanego samokszta∏cenia obejmujàcego tematy wymagane programem szkolenia. II. Program szkolenia

Za∏àcznik nr 3 PROGRAM PODSTAWOWEGO SZKOLENIA SPECJALISTYCZNEGO DLA KANDYDATÓW NA PRZEWODNIKÓW GÓRSKICH — CZ¢Âå SZCZEGÓ¸OWA DLA PRZEWODNIKÓW BESKIDZKICH Program szkolenia

Za∏àcznik nr 4 PROGRAM PODSTAWOWEGO SZKOLENIA SPECJALISTYCZNEGO DLA KANDYDATÓW NA PRZEWODNIKÓW GÓRSKICH — CZ¢Âå SZCZEGÓ¸OWA DLA PRZEWODNIKÓW SUDECKICH Program szkolenia

Za∏àcznik nr 5 PROGRAM PODSTAWOWEGO SZKOLENIA SPECJALISTYCZNEGO DLA KANDYDATÓW NA PRZEWODNIKÓW GÓRSKICH — CZ¢Âå SZCZEGÓ¸OWA DLA PRZEWODNIKÓW TATRZA¡SKICH Program szkolenia

Uwaga: Program szkolenia przewodników turystycznych górskich tatrzaƒskich klasy trzeciej w warunkach zimowych obejmuje nast´pujàce szlaki turystyczne (wyszkolony przewodnik górski tatrzaƒski klasy trzeciej jest uprawniony do prowadzenia turystów w warunkach zimowych): W Tatrach Zachodnich bez nast´pujàcych szlaków: 1. Prze∏´cz w Grzybowcu — Giewont 2. Prze∏´cz Kondracka — Giewont 3. Przys∏op Mi´tusi — Ma∏o∏àczniak (Hawiarskà Drogà) 4. Tomanowa Polana Wy˝nia — Chuda Prze∏àczka W Tatrach Wysokich bez nast´pujàcych szlaków: 1. Liliowe — Âwinica 2. Orla Perç wraz z wszystkimi szlakami dojÊciowymi, z wyjàtkiem ich nast´pujàcych odcinków (dopuszczalnych): * Murowaniec — Czarny Staw (fragment niebieskiego szlaku na Zawrat) * Murowaniec — Czerwony Staw (fragment ˝ó∏tego szlaku na Krzy˝ne) * Schronisko w Dolinie Pi´ciu Stawów — do zakoƒczenia ramienia Ko∏owej Czuby (fragment niebieskiego szlaku na Zawrat) 3. Zielony Staw — Âwinicka Prze∏´cz 4. Szlaki na Karb i KoÊcielec 5. Morskie Oko — Dolina Pi´ciu Stawów (szlak niebieski) 6. Morskie Oko — Dolina Pi´ciu Stawów przez Szpiglasowà Prze∏´cz (szlak ˝ó∏ty) 7. Morskie Oko — Rysy (z wyjàtkiem odcinka do Czarnego Stawu) 8. Morskie Oko — Wrota Cha∏ubiƒskiego 9. Czarny Staw — Prze∏´cz pod Ch∏opkiem 10. Szlak Dolinà Roztoki do Doliny Pi´ciu Stawów jest dopuszczony wy∏àcznie jego wariantem zimowym (w górnej cz´Êci szlakiem czarnym wprost do Przedniego Stawu)

Za∏àcznik nr 6 PROGRAM PODSTAWOWEGO SZKOLENIA SPECJALISTYCZNEGO DLA KANDYDATÓW NA PRZEWODNIKÓW MIEJSKICH Program szkolenia

Za∏àcznik nr 7 PROGRAM PODSTAWOWEGO SZKOLENIA SPECJALISTYCZNEGO DLA KANDYDATÓW NA PRZEWODNIKÓW TERENOWYCH I. Program szkolenia dla kandydatów nieposiadajàcych uprawnieƒ przewodnika

II. Program szkolenia dla przewodników rozszerzajàcych uprawnienia na nowy obszar

Za∏àcznik nr 8 PROGRAM UZUPE¸NIAJÑCEGO SZKOLENIA DLA KANDYDATÓW NA PRZEWODNIKÓW GÓRSKICH KLASY PIERWSZEJ I DRUGIEJ I. Program szkolenia uzupe∏niajàcego dla przewodników górskich beskidzkich i sudeckich, ubiegajàcych si´ o klas´ pierwszà i drugà

II. Program szkolenia przewodników tatrzaƒskich ubiegajàcych si´ o wy˝sze klasy 1. Szkolenie praktyczne przewodników tatrzaƒskich na drugà klas´ mo˝e odbywaç si´ na zasadzie zorganizowanego kursu lub w formie prowadzonego przez instruktorów przewodnictwa szkolenia indywidualnego. Program szkolenia

2. Szkolenie praktyczne przewodników tatrzaƒskich na pierwszà klas´ powinno si´ odbywaç w formie szkolenia indywidualnego, prowadzonego przez instruktorów, zarówno na drogach wspinaczkowych, jak inarciarskich i poza szlakami oznakowanymi. Program szkolenia

Za∏àcznik nr 9 PROGRAM UZUPE¸NIAJÑCEGO SZKOLENIA DLA KANDYDATÓW NA PRZEWODNIKÓW GÓRSKICH UBIEGAJÑCYCH SI¢ O UPRAWNIENIE DO PROWADZENIA WYCIECZEK W WARUNKACH WYSOKOGÓRSKICH, POWY˚EJ III STOPNIA TRUDNOÂCI W WARUNKACH ZIMOWYCH I IV STOPNIA TRUDNOÂCI W WARUNKACH LETNICH Uwagi ogólne: 1. KolejnoÊç tematów realizowanych w trakcie szkolenia powinna odpowiadaç kolejnoÊci ich przedstawienia w programie. 2. Do szkolenia uzupe∏niajàcego wzakresie prowadzenia wycieczek wysokogórskich dopuszcza si´ przewodników tatrzaƒskich, którzy z∏o˝à wykaz przejÊç, obejmujàcy przejÊcia skalne wielowyciàgowe, przejÊcia lodowe i mikstowe oraz przejÊcia narciarskie, a tak˝e zdadzà egzamin wst´pny obejmujàcy: a) w zakresie narciarstwa: jazd´ terenowà, techniki narciarskie i narciarstwo wysokogórskie, b) w zakresie alpinizmu: umiej´tnoÊci indywidualne w skale i lodzie oraz prowadzenie na drodze wspinaczkowej w górach. 3. Szkolenie koƒczy egzamin sk∏adajàcy si´ ztrzech cz´Êci: egzamin teoretyczny, egzamin praktyczny wwarunkach letnich i egzamin praktyczny w warunkach zimowych.

Program szkolenia

Za∏àcznik nr 10 PROGRAM SZKOLENIA DLA KANDYDATÓW NA PILOTÓW WYCIECZEK I. Za∏o˝enia ogólne 1. Wiedza ogólna kandydatów na pilotów wycieczek powinna byç oparta na bazie programów szko∏y Êredniej. 2. W programach szkolenia nale˝y uwzgl´dniç zaj´cia teoretyczne (wyk∏ady) oraz çwiczenia prowadzone przez praktyków/instruktorów w proporcjach podanych w programie. 3. Zaj´cia praktyczne polegajà na aktywnym udziale w wycieczce i samodzielnym realizowaniu przez uczestników szkolenia dla kandydatów na pilotów wycieczek wskazanych jej etapów pod nadzorem instruktora.

II. Program kursu

Za∏àcznik nr 11 WZÓR ÂWIADECTWA ZDANIA EGZAMINU PRZEWODNIKÓW TURYSTYCZNYCH I PILOTÓW WYCIECZEK

Za∏àcznik nr 12 WZÓR ÂWIADECTWA ZNAJOMOÂCI J¢ZYKA OBCEGO W ZAKRESIE WYMAGANYM OD PRZEWODNIKÓW TURYSTYCZNYCH I PILOTÓW WYCIECZEK

Za∏àcznik nr 13 WZÓR LEGITYMACJI PRZEWODNIKA MIEJSKIEGO I TERENOWEGO Opis techniczny: Legitymacja zawiera 6 stron (∏àcznie z ok∏adkami). Format legitymacji roz∏o˝onej: 21 cm x 7,5 cm (1/4 wielkoÊci arkusza A-4). Format legitymacji z∏o˝onej: 10,5 cm x 7,5 cm. Kolor ok∏adki: ciemna zieleƒ.

Za∏àcznik nr 14 WZÓR LEGITYMACJI PRZEWODNIKA GÓRSKIEGO

Opis techniczny: Legitymacja zawiera 8 stron (∏àcznie z ok∏adkami). Format legitymacji roz∏o˝onej: 21 cm x 7,5 cm (1/4 wielkoÊci arkusza A-4). Format legitymacji z∏o˝onej: 10,5 cm x 7,5 cm. Kolor ok∏adki: ciemna zieleƒ.

51 rn kinzcà∏aZ KEZCEICYW ATOLIP IJCAMYTIGEL RÓZW :ynzcinhcet sipO .owyzrowt bul ´róks w anoiwarpo ,hcynzrt´nwew norts zeb ikzce˝àisk eimrof w ajcamytigeL .∏ezro ynozco∏t ikda∏ko einorts jezswreip jenzrt´nwez aN .)4-A azsukra icÊokleiw 4/1( mc 5,7 x mc 12 :jeno˝o∏zor ijcamytigel tamroF .mc 5,7 x mc 5,01 :jeno˝o∏z ijcamytigel tamroF .y∏aib :ikda∏ko roloK

Za∏àcznik nr 16 WZÓR IDENTYFIKATORA PRZEWODNIKA TURYSTYCZNEGO Opis techniczny: Arkusz papieru o gramaturze 160 g/m2, foliowany. Format identyfikatora 10,5 cm x7,5 cm. Kolor kremowy. Za∏àcznik nr 17 WZÓR IDENTYFIKATORA PILOTA WYCIECZEK Opis techniczny: Arkusz papieru o gramaturze 160 g/m2, foliowany. Format identyfikatora: 10,5 cm x7,5 cm. Kolor bia∏y.