Rozporządzenie Ministrów Obrony Narodowej oraz Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 9 czerwca 2005 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów specjalnych i pojazdów używanych do celów specjalnych Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej

Za∏àcznik do rozporzàdzenia Ministra Infrastruktury zdnia 15 czerwca 2005 r. (poz. 973) LISTA ISTOTNYCH ELEMENTÓW POJAZDU KOMPLETNEGO 1) Nadwozie samonoÊne lub rama z kabinà (oznaczone cechà identyfikacyjnà) 2) Szyby, tapicerka, elementy z tworzyw sztucznych 3) Akumulatory 4) Ko∏a jezdne 5) Zawieszenie przednie i tylne 6) Mosty nap´dowe*) 7) Skrzynia biegów; 8) Silnik z uk∏adem ch∏odzenia 9) Uk∏ad hamulcowy 10) Uk∏ad kierowniczy 11) Uk∏ad wydechowy (katalizator*) 12) Uk∏ad zasilania paliwem 13) Uk∏ad klimatyzacji*) 14) Elementy elektroniczne sterowania uk∏adami*) 15) Instalacja zasilania gazem*) ——————— *)Elementy wyst´pujàce wpojazdach, wprzypadkach przewidzianych przez producenta pojazdu. 974 ROZPORZÑDZENIE MINISTRÓW OBRONY NARODOWEJ ORAZ SPRAW WEWN¢TRZNYCH I ADMINISTRACJI1) z dnia 9 czerwca 2005 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów specjalnych i pojazdów u˝ywanych do celów specjalnych Si∏ Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej

z 2004 r. Nr 34, poz. 300, Nr 103, poz. 1085 i Nr 169, dach wyposa˝onych wprzednià szyb´ otakich wypoz. 1773). miarach i kszta∏cie, ˝e kierowca, bez zmiany pozycji, mo˝e obserwowaç drog´ w inny sposób ni˝ § 2. 1. Pojazd specjalny ipojazd u˝ywany do celów przez szyb´ lub szyba ta zosta∏a wyposa˝ona specjalnych powinien spe∏niaç warunki techniczne w urzàdzenia zapewniajàce jej przejrzystoÊç; okreÊlone w rozporzàdzeniu ministra w∏aÊciwego do 3) pr´dkoÊciomierz lub inne urzàdzenia umo˝liwiajàspraw transportu. ce odczyt pr´dkoÊci jazdy co najmniej na najwy˝- szym biegu, umieszczony wpolu widzenia kierow- 2. W przypadku gdy ze wzgl´du na przeznaczenie cy; pojazdu nie jest mo˝liwe spe∏nienie warunków technicznych okreÊlonych w rozporzàdzeniu ministra w∏a- 4) lusterko (lusterka) umo˝liwiajàce kierowcy obser- Êciwego do spraw transportu, pojazd specjalny i powacj´ drogi za pojazdem, chyba ˝e wzgl´dy konjazd u˝ywany do celów specjalnych powinien spe∏niaç strukcyjne uniemo˝liwiajà ich zamontowanie; co najmniej warunki techniczne okreÊlone w niniejszym rozporzàdzeniu. 5) tabliczk´ trwale umieszczonà w miejscu ∏atwo dost´pnym, zawierajàcà co najmniej dane o marce § 3. 1. SzerokoÊç pojazdu specjalnego i pojazdu fabrycznej, typie imodelu pojazdu bazowego oraz u˝ywanego do celów specjalnych nie mo˝e przekra- roku produkcji pojazdu; czaç 4,00 m; szerokoÊç ta nie obejmuje lusterek zewn´trznych, Êwiate∏ umieszczonych na bokach pojaz- 6) t∏umik wydechu, przy czym w pojazdach specjaldu oraz elementów elastycznych wykonanych z gumy nych dopuszcza si´ skierowanie wylotu rury wylolub tworzyw. towej spalin w prawà stron´, w przypadku braku konstrukcyjnej mo˝liwoÊci innego jej zamontowa- 2. Pojazd specjalny i pojazd u˝ywany do celów nia; specjalnych o szerokoÊci przekraczajàcej 2,6 m powinien byç wyposa˝ony w Êwiat∏a obrysowe. 7) urzàdzenie zabezpieczajàce przed uruchomieniem przez osoby nieupowa˝nione; 3. Dopuszcza si´ do ruchu po drogach twardych 8) gaÊnic´ umieszczonà w miejscu ∏atwo dost´pnym pojazd specjalny i pojazd u˝ywany do celów specjalwrazie potrzeby jej u˝ycia, przy czym pojazd przenych z gàsienicowym uk∏adem jezdnym, je˝eli gàsiewo˝àcy powy˝ej 15 osób powinien byç wyposa˝onice sà wyposa˝one w nak∏adki zabezpieczajàce nany wdwie gaÊnice, ztym ˝e warunek ten nie dotywierzchni´ drogi przed uszkodzeniem. czy skuterów Ênie˝nych. § 4. Pojazd specjalny i pojazd u˝ywany do celów § 6. 1. Pojazd specjalny ipojazd u˝ywany do celów specjalnych powinien byç zbudowany, wyposa˝ony specjalnych powinien byç wyposa˝ony co najmniej i utrzymywany w taki sposób, aby spe∏nia∏ warunki w Êwiat∏a zewn´trzne, o których mowa w § 12 techniczne okreÊlone w § 7 ust. 1 i 8, § 8 ust. 4 pkt 2 oraz ust. 5 pkt 1, § 9 ust. 1 pkt 5, 6, 7 lit. a i b, ust.1pkt 1—4i6—10 rozporzàdzenia ministra w∏aÊcipkt 8 i 12 oraz ust. 2 i 5, § 11 ust. 1 pkt 13 oraz ust. 5, wego do spraw transportu, z tym ˝e wyposa˝a si´ 7 i 8, § 18 ust. 1 pkt 5, § 45 ust. 1 pkt 1, a tak˝e odpo- w Êwiat∏a: wiednio § 14—16 i § 48—51 rozporzàdzenia ministra 1) drogowe ipozycyjne przednie — pojazd samochow∏aÊciwego do spraw transportu, z tym ˝e warunek dowy; w zakresie: 1) zbiornika paliwa, w tym zbiornika paliwa niezale˝- 2) kierunkowskazy przednie — pojazd samochodowy nej instalacji grzewczej, nie dotyczy motocykli (ko∏owy); i skuterów Ênie˝nych; 3) kierunkowskazy tylne — pojazd samochodowy 2) trójkàta do ustawiania na drodze, przeznaczonego (ko∏owy) i przyczep´. do ostrzegania o obecnoÊci unieruchomionego pojazdu, nie dotyczy skuterów Ênie˝nych; 2. Pojazd specjalny i pojazd u˝ywany do celów specjalnych wyposa˝a si´ w Êwiat∏a, o których mowa 3) ogumienia pneumatycznego nie dotyczy pojazdów wust. 1, wliczbie po dwa, ztym ˝e dopuszcza si´ cztegàsienicowych. ry Êwiat∏a: § 5. Pojazd specjalny i pojazd u˝ywany do celów 1) drogowe; specjalnych powinien posiadaç: 2) mijania, je˝eli jest to wskazane ze wzgl´du na wy- 1) kabin´ lub ram´ ochronnà, z tym ˝e warunek ten posa˝enie pojazdu w sta∏y lub odejmowalny nie dotyczy motocykli i skuterów Ênie˝nych; osprz´t umieszczony z przodu; dodatkowa para lamp mo˝e byç umieszczona na wysokoÊci nie 2) wycieraczk´ przedniej szyby zapewniajàcà dosta- wi´kszej ni˝ 3000 mm od powierzchni jezdni, pod teczne pole widzenia kierowcy, ztym ˝e wycieracz- warunkiem ˝e po∏àczenia elektryczne uniemo˝lika przedniej szyby nie jest wymagana w pojaz- wiajà równoczesne w∏àczenie obu par Êwiate∏;

3) pozycyjne przednie, je˝eli jest to wskazane ze § 7. 1. Pojazd specjalny powinien byç oznakowany wzgl´du na wyposa˝enie pojazdu wsta∏y lub odej- z przodu i z ty∏u w sposób widoczny dla uczestników mowalny osprz´t umieszczony z przodu; dodatko- ruchu znakiem sporzàdzonym z materia∏u odblaskowa para Êwiate∏ powinna byç umieszczona nie ni- wego obarwie ˝ó∏tej samochodowej zprzodu pojazdu ˝ej ni˝ 400mm od powierzchni jezdni, lecz nie wy- i czerwonej z ty∏u pojazdu. ˝ej ni˝ 1900 mm, a je˝eli konstrukcja pojazdu nie pozwala na zachowanie tej wysokoÊci — nie wy˝ej 2. Znak, o którym mowa w ust. 1, umieszcza si´ ni˝ 2100 mm od powierzchni jezdni; z przodu i z ty∏u pojazdu po lewej stronie, w odleg∏o- Êci do 400 mm od bocznej p∏aszczyzny jego obrysu 4) tylne odblaskowe inne ni˝ trójkàtne. oraz nie wy˝ej ni˝ 1800mm inie ni˝ej ni˝ 600mm od powierzchni jezdni, awyjàtkowo — wmiejscu wynika- 3. Pojazd z gàsienicowym uk∏adem jezdnym mo˝e jàcym z konstrukcji pojazdu. byç wyposa˝ony tylko w jedno Êwiat∏o drogowe i mijania oraz Êwiat∏a pozycyjne lub obrysowe. W pojeê- 3. Przyczepa powinna byç oznakowana jednym znadzie tym nie sà wymagane Êwiat∏a stopu i kierunkowkiem, októrym mowa wust. 1, umieszczonym zty∏u. skazów. 4. Wzór znaku, októrym mowa wust. 1, okreÊla za- 4. Dopuszcza si´ wyposa˝enie pojazdu specjalnego ipojazdu u˝ywanego do celów specjalnych wÊwia- ∏àcznik do rozporzàdzenia. t∏a: § 8. 1. W pojeêdzie u˝ywanym do celów specjal- 1) obrysowe zamiast pozycyjnych — pojazdu samo- nych, przeznaczonym do przewozu towarów niebezchodowego, wtym gàsienicowego ipó∏gàsienico- piecznych, silnik wraz z uk∏adem wydechowym powego oraz przyczepy; winny byç tak zbudowane, umiejscowione i zabezpieczone, aby nie nara˝aç ∏adunku na nagrzewanie lub 2) odblaskowe zamiast pozycyjnych — przyczepy zapalenie. Kabina kierowcy powinna byç wykonana i skutera Ênie˝nego; z materia∏ów niepalnych, trwale oddzielona od przewo˝onego ∏adunku. 3) mijania: a) umieszczone w innej odleg∏oÊci od bocznego 2. Pojazd, o którym mowa w ust. 1, przeznaczony obrysu pojazdu iinnej wzajemnej odleg∏oÊci ni˝ do przewozu materia∏ów i przedmiotów wybuchowymagana w § 2 lp. 2 tabeli w za∏àczniku wych powinien byç wyposa˝ony wspecjalne uchwyty nr 6 do rozporzàdzenia ministra w∏aÊciwego do umieszczone z ty∏u po lewej stronie pojazdu oraz spraw transportu, zprzodu po lewej stronie zderzaka lub na bocznej Êcianie skrzyni ∏adunkowej do mocowania choràgiewek b) umieszczone na wysokoÊci nie wi´kszej ni˝ sygnalizacyjnych. 2 000 mm od powierzchni jezdni, a je˝eli konstrukcja pojazdu nie pozwala na zachowanie tej 3. Pojazd, o którym mowa w ust. 1, przeznaczony wysokoÊci — nie ni˝ej ni˝ 500 mm; do przewozu Êrodków toksycznych powinien posiadaç skrzynie ∏adunkowe wykonane zmateria∏ów nienasià- 4) tylne odblaskowe inne ni˝ trójkàtne, umieszczone kliwych, g∏adkich i ∏atwych do odka˝ania. na wysokoÊci nie wi´kszej ni˝ 1200 mm od powierzchni jezdni, a je˝eli konstrukcja pojazdu nie 4. Pojazd, o którym mowa w ust. 1, powinien byç pozwala na zachowanie tej wysokoÊci — nie wi´kwyposa˝ony w: szej ni˝ 1500 mm od powierzchni jezdni, jednak nie ni˝ej ni˝ 250 mm; 1) opoƒcz´ lub plandek´ do przykrycia ∏adunku, wykonanà z materia∏u nieprzemakalnego i niepalne- 5) robocze, przeznaczone do oÊwietlenia miejsca pracy, lub szperacz; go, która powinna zakrywaç skrzyni´ ∏adunkowà, przy czym dolna kraw´dê opoƒczy lub plandeki 6) ˝ó∏te Êwiat∏a b∏yskowe w pojazdach przeznaczo- powinna opasaç burty skrzyni co najmniej 20 cm nych do udzielania pomocy technicznej lub ewa- poni˝ej jej górnej kraw´dzi; kuacji sprz´tu oraz stwarzajàcych zagro˝enie dla uczestników ruchu z uwagi na przeznaczenie lub 2) dwa kliny dostosowane do rozmiaru ogumienia konstrukcj´; pojazdu; 7) Êwiat∏a maskowane oraz specjalne z urzàdzeniem 3) urzàdzenie uziemiajàce; przyciemniajàcym lub z filtrem do Êwiate∏ noktowizyjnych. 4) sprz´t saperski: ∏opat´, ∏om, topór, pi∏´; 5. Âwiat∏a, o których mowa w ust. 4 pkt 6 i 7, mu- 5) apteczk´ doraênej pomocy; szà byç w∏àczane i wy∏àczane oddzielnymi w∏àcznikami oraz funkcjonowaç niezale˝nie od innych Êwiate∏ 6) ∏aƒcuchy przeciwÊlizgowe do zak∏adania na oÊniepojazdu. ˝onej nawierzchni;

7) dodatkowà gaÊnic´ spe∏niajàcà wymagania okre- 2) umocowane wzd∏u˝ lub poprzecznie ∏awki o d∏u- Êlone w Umowie europejskiej dotyczàcej mi´dzy- goÊci co najmniej 500 mm na osob´ i szerokoÊci narodowego przewozu drogowego towarów nie- nie mniejszej ni˝ 300 mm; odst´p mi´dzy dwiema bezpiecznych (ADR), sporzàdzonej w Genewie sàsiednimi ∏awkami ustawionymi jedna za drugà dnia 30 wrzeÊnia 1957 r. (Dz. U. z 2002 r. Nr 194, nie powinien byç mniejszy ni˝ 650mm, austawiopoz. 1629 oraz z 2003 r. Nr 207, poz. 2013 i 2014); nymi przeciwlegle — 900 mm, wliczajàc w to szerokoÊç jednej ∏awki; 8) dwa trójkàty do ustawiania na drodze, przeznaczone do ostrzegania oobecnoÊci unieruchomionego 3) podwy˝szone do wysokoÊci 1100 mm burty nadpojazdu; wozia skrzyniowego lub za∏o˝one listwy zabezpieczajàce, ztym ˝e zamiast podwy˝szenia tylnej bur- 9) kamizelk´ lub ubranie odblaskowe — dla ka˝dego ty na tylnym skrajnym pa∏àku mo˝e byç za∏o˝ony pas bezpieczeƒstwa; cz∏onka za∏ogi pojazdu; 4) dodatkowà apteczk´ doraênej pomocy — w przy- 10) Êrodki ochrony indywidualnej oraz Êrodki ochrony padku przewo˝enia powy˝ej 10 osób; dróg oddechowych dla ka˝dego zcz∏onków za∏ogi pojazdu, o którym mowa w ust. 3; 5) dodatkowà gaÊnic´ opojemnoÊci nie mniejszej ni˝ 2 kg Êrodka gaÊniczego, umieszczonà na skrzyni 11) komplet tablic ostrzegawczych barwy pomaraƒ- ∏adunkowej. czowej. 2. Zamki Êcian skrzyni ∏adunkowej muszà byç za- § 9. 1. Pojazdy s∏u˝àce do przewozu niewypa∏ów bezpieczone przed samoczynnym otwarciem. Wyi niewybuchów powinny byç wyposa˝one w sygna∏y wietrznik w przednim p∏acie opoƒczy powinien byç ostrzegawcze stosowane w pojazdach samochodootwarty, a jej tylny p∏at — zdj´ty lub zrolowany. wych uprzywilejowanych. § 11. 1. Dane techniczne pojazdu specjalnego, 2. Pojazdy, októrych mowa wust. 1, wyposa˝a si´ w szczególnoÊci dopuszczalnà ∏adownoÊç, dopuszw pojemniki lub inne urzàdzenia ograniczajàce mo˝liczalnà mas´ ca∏kowità pojazdu, dopuszczalny nacisk woÊç destrukcyjnego oddzia∏ywania przewo˝onych osi oraz liczb´ miejsc wpojeêdzie, okreÊla organ dokoniebezpiecznych przedmiotów na pojazd i otoczenie, nujàcy rejestracji pojazdu na podstawie: dopuszczone do tego celu na podstawie opinii w∏aÊciwej jednostki badawczo-rozwojowej nadzorowanej 1) danych zawartych w Êwiadectwie homologacji, przez Ministra Obrony Narodowej. a w odniesieniu do pojazdów, na które Êwiadectwo nie zosta∏o wydane — danych producenta; 3. Opinia, o której mowa w ust. 2, powinna okre- Êlaç: 2) opinii w∏aÊciwej jednostki badawczo-rozwojowej nadzorowanej przez Ministra Obrony Narodowej 1) informacje identyfikujàce pojemnik lub inne urzà- — wprzypadku zmiany jego dopuszczalnej ∏adowdzenie, o którym mowa w ust. 2, i jego producen- noÊci, dopuszczalnej masy ca∏kowitej lub liczby ta; miejsc. 2) rodzaje materia∏ów wybuchowych lub wyrobów 2. Liczb´ miejsc oraz dopuszczalnà ∏adownoÊç pozawierajàcych materia∏y wybuchowe dopuszczo- jazdu specjalnego ustala si´ tak, aby nie by∏a przekrone do przewozu w pojemniku lub innym urzàdze- czona dopuszczalna masa ca∏kowita pojazdu. niu, o którym mowa w ust. 2; 3. Pojazd specjalny uprzywilejowany mo˝e byç 3) maksymalne masy materia∏ów wybuchowych ró˝- wyposa˝ony w nast´pujàce elementy: nych rodzajów, dopuszczone do przewozu w pojemniku lub innym urzàdzeniu, o którym mowa 1) dodatkowy sygna∏ Êwietlny b∏yskowy barwy czerw ust. 2; wonej, odpowiadajàcy warunkom technicznym okreÊlonym w § 26 ust. 3 rozporzàdzenia ministra 4) warunki przewo˝enia materia∏ów wybuchowych w∏aÊciwego do spraw transportu, widoczny wsekwpojemniku lub innym urzàdzeniu, októrym mo- torze co najmniej 135° z przodu i z ty∏u pojazdu; wa wust. 2, wtym okreÊlenie rodzaju pojazdu, na którym mo˝e byç zamontowany ten pojemnik lub 2) emblemat s∏u˝by lub specjalizacji; inne urzàdzenie. 3) numer taktyczny. § 10. 1. Samochód ci´˝arowy przystosowany do przewozu osób poza kabinà kierowcy lub nadwoziem § 12. 1. Dopuszczalnà ∏adownoÊç lub dopuszczalnà furgonowym powinien byç wyposa˝ony w: mas´ ca∏kowità pojazdu u˝ywanego do celów specjalnych okreÊla organ dokonujàcy rejestracji pojazdu na 1) nadwozie kryte opoƒczà; podstawie:

1) danych zawartych w Êwiadectwie homologacji dzielne u∏o˝enie niewypa∏ów i niewybuchów. Pojemprzystosowanego pojazdu ogólnego przeznacze- niki te powinny byç wype∏nione do po∏owy wysokoÊci nia (produkowanego seryjnie), awodniesieniu do piaskiem zmieszanym z trocinami. pojazdów, na które Êwiadectwo homologacji nie zosta∏o wydane — danych producenta, zzachowa- 2. W pojazdach, o których mowa w ust. 1, mi´dzy niem przepisów rozporzàdzenia ministra w∏aÊci- kabinà kierowcy a przewo˝onymi niewypa∏ami lub wego do spraw transportu w zakresie d∏ugoÊci, niewybuchami umieszcza si´ ekran ochronny zblachy szerokoÊci, wysokoÊci, dopuszczalnych mas ca∏ko- pancernej o gruboÊci od 10 do 20 mm lub Êciank´ witych pojazdów oraz dopuszczalnych nacisków ochraniajàcà, wype∏nionà workami z piaskiem zmieosi; szanym z trocinami. 2) zaÊwiadczenia stacji kontroli pojazdów lub jed- § 14. Rozporzàdzenie wchodzi w ˝ycie po up∏ywie nostki badawczo-naukowej upowa˝nionych do 14 dni od dnia og∏oszenia.2) przeprowadzania badaƒ technicznych pojazdów wprzypadku adaptacji pojazdu powodujàcej zmia- Minister Obrony Narodowej: n´ jego dopuszczalnej ∏adownoÊci lub dopuszczal- J. Szmajdziƒski nej masy ca∏kowitej. Minister Spraw Wewn´trznych i Administracji: 2. Dopuszczalnà liczb´ osób przewo˝onych w po- R. Kalisz jeêdzie u˝ywanym do celów specjalnych okreÊla organ dokonujàcy rejestracji pojazdu na podstawie za- ——————— Êwiadczenia stacji kontroli pojazdów upowa˝nionej do 2)Niniejsze rozporzàdzenie by∏o poprzedzone rozporzàdzeprzeprowadzania badaƒ technicznych pojazdów. niem Ministrów Obrony Narodowej oraz Spraw Wewn´trznych iAdministracji zdnia 6sierpnia 1999 r. wspra- 3. Przepisy § 11 ust. 2i3stosuje si´ odpowiednio. wie warunków technicznych pojazdów specjalnych i u˝ywanych do celów specjalnych Si∏ Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 71, poz. 799), które utraci∏o moc § 13. 1. Do pojazdów s∏u˝àcych do przewozu niez dniem 1 stycznia 2004 r. na podstawie art. 5 ustawy wypa∏ów i niewybuchów, w okresie 3 lat od dnia wejzdnia 6wrzeÊnia 2001 r. ozmianie ustawy — Prawo oru- Êcia w ˝ycie niniejszego rozporzàdzenia, nie stosuje chu drogowym (Dz. U. Nr 129, poz. 1444 i Nr 154, si´ wymogów § 9ust. 2i3, je˝eli wtych pojazdach za- poz.1798, z2002 r. Nr 216, poz. 1825 oraz z2003 r. Nr 149, montowano na sta∏e pojemniki umo˝liwiajàce od- poz. 1452).

Za∏àcznik do rozporzàdzenia Ministrów Obrony Narodowej oraz Spraw Wewn´trznych i Administracji z dnia 9 czerwca 2005 r. (poz. 974) WZÓR ZNAKU S¸U˚ÑCEGO DO OZNAKOWANIA POJAZDU SPECJALNEGO