Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 25 kwietnia 2005 r. w sprawie wyłączenia zastosowania niektórych przepisów ustawy - Prawo lotnicze do niektórych rodzajów statków powietrznych oraz określenia warunków i wymagań dotyczących używania tych statków

TREÂå: Poz.: ROZPORZÑDZENIE 904 — Ministra Infrastruktury zdnia 25 kwietnia 2005 r. wsprawie wy∏àczenia zastosowania niektórych przepisów ustawy — Prawo lotnicze do niektórych rodzajów statków powietrznych oraz okreÊlenia warunków iwymagaƒ dotyczàcych u˝ywania tych statków . . . 6749 904 ROZPORZÑDZENIE MINISTRA INFRASTRUKTURY1) z dnia 25 kwietnia 2005 r. wsprawie wy∏àczenia zastosowania niektórych przepisów ustawy — Prawo lotnicze do niektórych rodzajów statków powietrznych oraz okreÊlenia warunków i wymagaƒ dotyczàcych u˝ywania tych statków

rzàdzenia (WE) nr 1592/2002 (Dz. Urz. WE L 243 siadanych uprawnieƒ instruktorskich, mo˝e wykonyz27.09.2003). waç: 2. Wy∏àcza si´ z zastosowania przepisów ustawy 1) instruktor oÊrodka posiadajàcego wa˝ny certyfikat w zakresie art. 123 ust. 2 spadochrony, w tym spado- na szkolenie, w zakresie którego przeprowadzany chrony ratownicze. jest egzamin, lub 2) instruktor posiadajàcy ubezpieczenie od odpowie- 3. Wy∏àcza si´ z zastosowania przepisów ustawy dzialnoÊci cywilnej zwiàzanej z wykonywaniem statki powietrzne, których charakterystyka techniczna czynnoÊci instruktora odpowiedniej specjalnoÊci, uzasadniajàca szczególne ich traktowanie oraz przena sum´ gwarancyjnà nie mniejszà ni˝ okreÊlona znaczenie nie pozwalajà na zakwalifikowanie do ˝addla danego statku powietrznego w tabeli nr 1 zanego rodzaju lotnictwa. ∏àcznika nr 6 do rozporzàdzenia 4. Wy∏àcza si´ zzastosowania przepisów rozporzà- — po z∏o˝eniu egzaminatorowi pisemnego oÊwiaddzenia Ministra Infrastruktury z dnia 30 kwietnia czenia o podj´ciu si´ tego nadzoru. 2004 r. w sprawie wymagaƒ dotyczàcych ubezpieczenia od odpowiedzialnoÊci cywilnej u˝ytkowników stat- 4. Nadzór instruktorski nad egzaminowanym podków powietrznych, przewoêników i innych przedsi´- czas lotu lub skoku egzaminacyjnego, w zakresie pobiorców prowadzàcych dzia∏alnoÊç lotniczà (Dz. U. siadanych uprawnieƒ instruktorskich, mo˝e wykony- Nr 110, poz. 1168) statki powietrzne, o których mowa waç tak˝e egzaminator posiadajàcy ubezpieczenie od w ust. 1 pkt 1. odpowiedzialnoÊci cywilnej zwiàzanej z wykonywaniem czynnoÊci instruktora odpowiedniej specjalno- 5. Wy∏àcza si´ z obowiàzku ubezpieczenia od od- Êci, na sum´ gwarancyjnà nie mniejszà ni˝ okreÊlona powiedzialnoÊci cywilnej statki powietrzne o masie dla danego statku powietrznego wtabeli nr 1 za∏àcznimaksymalnej nieprzekraczajàcej 5 kg. ka nr 6 do rozporzàdzenia. 6. Wy∏àcza si´ zzastosowania przepisów rozporzà- 5. Egzamin oraz nadzór nad kandydatem podczas dzenia Ministra Infrastruktury z dnia 9 paêdziernika skoku lub lotu mo˝e byç wykonywany z ziemi, a tak˝e 2003 r. w sprawie zakazów lub ograniczeƒ lotów na z powietrza, w sposób umo˝liwiajàcy obserwacj´ czas d∏u˝szy ni˝ 3 miesiàce (Dz. U. Nr 183, poz. 1793) przebiegu egzaminu. w zakresie: 6. Dopuszcza si´ wykorzystanie nagrania filmowe- 1) ograniczenia wykonywania lotów nad parkami nago do oceny przebiegu egzaminu, po uprzednim rodowymi i rezerwatami przyrody — lotnie i parauzgodnieniu z egzaminatorem zasad oraz przy przelotnie bez nap´du, z zastrze˝eniem przepisów zaprowadzeniu egzaminu w jego obecnoÊci. ∏àczników nr 1 i 2 do rozporzàdzenia; 2) obowiàzków zwiàzanych z wykonywaniem lotów § 3. 1. Szczegó∏owe warunki iwymagania dotyczàwstrefie nadgranicznej — statki powietrzne, októ- ce u˝ywania statków powietrznych, o których mowa rych mowa w ust. 1 pkt 1. w § 1, okreÊlajà za∏àczniki do rozporzàdzenia: 1) nr 1 — lotnie; § 2. 1. Wy∏àcza si´ zastosowanie przepisów rozporzàdzenia Ministra Infrastruktury zdnia 18 lipca 2003 r. 2) nr 2 — paralotnie; w sprawie egzaminów paƒstwowych na licencje lub uprawnienia lotnicze (Dz. U. Nr 168, poz. 1637) w za- 3) nr 3 — motolotnie; kresie: 4) nr 4 — spadochrony; 1) dotyczàcym uzgodnienia miejsca egzaminu odpowiednio zu˝ytkownikiem statku powietrznego, ze- 5) nr 5 — ultralekkie statki powietrzne; spo∏u urzàdzeƒ statku powietrznego, innego urzà- 6) nr 6 — ubezpieczenia od odpowiedzialnoÊci cywildzenia lub stanowiska pracy, o którym mowa nej; w § 37, 7) nr 7 — zasady prowadzenia ewidencji statków po- 2) § 38 ust. 1 pkt 2 i 3, § 40, 43 i 46 wietrznych. — do statków powietrznych, o których mowa w § 1 ust. 1 pkt 1. 2. ZdatnoÊç do lotu statków powietrznych kategorii specjalnej okreÊlajà przepisy wsprawie statków po- 2. Egzaminowany, wykonujàcy skok spadochrono- wietrznych kategorii specjalnej. wy lub lot, powinien posiadaç polis´ potwierdzajàcà zawarcie ubezpieczenia OC w∏aÊciwego dla osób eks- 3. Statki powietrzne o masie do 495 kg mogà byç ploatujàcych statki powietrzne, zgodnie z zasadami wykorzystane do szkolenia w celu uzyskania ÊwiadecokreÊlonymi w za∏àczniku nr 6 do rozporzàdzenia. twa kwalifikacji pilota ultralekkiego statku powietrznego oraz mogà byç pilotowane przez pilota posiadajà- 3. Nadzór instruktorski nad egzaminowanym pod- cego Êwiadectwo kwalifikacji w zakresie posiadanych czas lotu lub skoku egzaminacyjnego, w zakresie po- uprawnieƒ i wyposa˝enia statku powietrznego.

§ 4. 1. Statki powietrzne, o których mowa w § 1, przez okres 12 miesi´cy od dnia wejÊcia w˝ycie rozponie podlegajà obowiàzkowi wpisu do rejestru cywil- rzàdzenia. nych statków powietrznych, októrym mowa wart. 34 ustawy. 2. Statki powietrzne kategorii specjalnej, spe∏niajàce kryteria ultralekkiego statku powietrznego, mogà 2. Statki powietrzne, o których mowa w § 1 ust. 1 byç u˝ytkowane w okresie wa˝noÊci tych dokumenpkt 1 lit. c i pkt 2, podlegajà obowiàzkowi wpisu do tów, jednak nie d∏u˝ej ni˝ przez okres 12 miesi´cy od ewidencji statków powietrznych, zwanej dalej „ewi- dnia wejÊcia w ˝ycie rozporzàdzenia. dencjà”. 3. Paralotnie i lotnie wyprodukowane do dnia 3. Statki powietrzne nieobj´te obowiàzkiem ewi- og∏oszenia niniejszego rozporzàdzenia przez produdencji, októrym mowa wust. 2, na wniosek w∏aÊcicie- centów b´dàcych w ewidencji prowadzonej przez la mogà zostaç do tej ewidencji wpisane. Aeroklub Polski uwa˝a si´ za wyprodukowane przez zatwierdzonych producentów wrozumieniu niniejsze- 4. Ewidencj´ prowadzi Prezes Urz´du Lotnictwa go rozporzàdzenia. Cywilnego. § 8. 1. Spadochrony osobowe posiadajàce w dniu 5. Ka˝da zmiana danych wpisanych do ewidencji wejÊcia w ˝ycie rozporzàdzenia wa˝ne Êwiadectwo podlega wpisowi do ewidencji. sprawnoÊci technicznej, Êwiadectwo zdatnoÊci do lotu lub inne w∏aÊciwe równowa˝ne dopuszczenia mogà byç u˝ytkowane w okresie wa˝noÊci tych dokumen- 6. W∏aÊciciel statku powietrznego, wpisanego do tów, jednak nie d∏u˝ej ni˝ przez okres 12 miesi´cy od ewidencji, obowiàzany jest zg∏osiç zmiany danych dnia wejÊcia w ˝ycie rozporzàdzenia. wpisanych do ewidencji, wterminie 14 dni od dnia powstania tych zmian. 2. Podmioty, które w dniu wejÊcia w ˝ycie rozporzàdzenia posiadajà wa˝ne certyfikaty odpowiednio 7. WykreÊlenie statku powietrznego z ewidencji w zakresie projektowania, produkcji, napraw lub obnast´puje: s∏ugi sprz´tu spadochronowego, powinny w terminie 1) zurz´du, wprzypadku zniszczenia statku powietrz- 30 dni od dnia wejÊcia w ˝ycie rozporzàdzenia z∏o˝yç nego lub sta∏ej utraty zdolnoÊci do wykonywania do Prezesa Urz´du wniosek o wpisanie do ewidencji, lotów; o której mowa w pkt 9.18 za∏àcznika nr 4 do rozporzàdzenia, zawierajàcy dane okreÊlone wpkt 9.4, oraz do- 2) na wniosek w∏aÊciciela statku powietrznego. konaç uzgodnieƒ, o których mowa w pkt 9.19 ppkt 4 tego za∏àcznika. § 5. 1. Statki powietrzne, o których mowa w § 1, oraz balony, sterowce, szybowce istatki powietrzne je § 9. 1. OÊrodki szkolenia lotniczego i inne prowaholujàce mogà startowaç ilàdowaç na lotniskach wpi- dzàce dzia∏alnoÊç zwiàzanà ze statkami powietrznymi, sanych do rejestru lotnisk cywilnych oraz na làdowi- o których mowa w § 1 ust. 1, zapewniajàce ich zdatskach wpisanych do ewidencji làdowisk, prowadzo- noÊç zgodnie z zasadami okreÊlonymi w rozporzàdzenych na podstawie ustawy. niu, nie sà obowiàzane do dodatkowego opracowania i zatwierdzenia instrukcji zapewnienia obs∏ugi tech- 2. Statki powietrzne, októrych mowa wust. 1, mo- nicznej (IZOT). gà startowaç ilàdowaç równie˝ zinnych miejsc, je˝eli: 2. Instrukcje wykonywania lotów, instrukcje opera- 1) pozwalajà na to ich w∏aÊciwoÊci techniczne cyjne oraz instrukcje i programy szkolenia powinny z uwzgl´dnieniem wymagaƒ dotyczàcych wymia- zostaç dostosowane do wymagaƒ okreÊlonych w rozrów terenów; porzàdzeniu w terminie 6 miesi´cy od dnia wejÊcia w ˝ycie rozporzàdzenia. 2) szczegó∏owe wymagania techniczno-eksploatacyjne, podane w ich instrukcjach u˝ytkowania w lo- § 10. Podmioty, o których mowa w pkt 1.1 za∏àczcie, nie stanowià inaczej. nika nr 6 do rozporzàdzenia, posiadajàce w dniu wej- Êcia w ˝ycie rozporzàdzenia ubezpieczenie od odpo- § 6. Do statków powietrznych, o których mowa wiedzialnoÊci cywilnej obowiàzane sà dostosowaç w § 1, z wy∏àczeniem modeli latajàcych, stosuje si´ ubezpieczenie od odpowiedzialnoÊci cywilnej do wyszczegó∏owe techniczne przepisy ruchu lotniczego magaƒ rozporzàdzenia w terminie 3 miesi´cy od dnia z zastrze˝eniami uj´tymi w za∏àcznikach do rozporzàwejÊcia w ˝ycie rozporzàdzenia. dzenia. § 11. Rozporzàdzenie wchodzi w ˝ycie po up∏ywie § 7. 1. Lotnie, paralotnie i motolotnie majàce wa˝- 14 dni od dnia og∏oszenia, ztym ˝e przepisy § 1 ust. 4 ne dokumenty dopuszczajàce do wykonywania lotów stosuje si´ do zdarzeƒ powsta∏ych od dnia 1 czerwca wydane przed dniem wejÊcia w ˝ycie niniejszego roz- 2004 r. porzàdzenia przez Aeroklub Polski lub oÊrodki przez niego upowa˝nione mogà byç u˝ytkowane w okresie wa˝noÊci tych dokumentów, jednak nie d∏u˝ej ni˝ Minister Infrastruktury: K. Opawski

Za∏àczniki do rozporzàdzenia Ministra Infrastruktury zdnia 25 kwietnia 2005 r. (poz. 904) Za∏àcznik nr 1 LOTNIE Warunki i wymagania dotyczàce u˝ywania lotni oraz obowiàzki u˝ytkowników lotni Spis treÊci Rozdzia∏ 1 Zastosowanie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6753 Rozdzia∏ 2 OkreÊlenia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6753 Rozdzia∏ 3 Zasady eksploatacji lotni . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6753 Rozdzia∏ 4 Organizacja lotów lotniowych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6754 Rozdzia∏ 5 Wykonywanie lotów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6755 Rozdzia∏ 6 OdpowiedzialnoÊç . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6756 Rozdzia∏ 7 Dopuszczenie lotni do lotów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6756 Rozdzia∏ 8 Produkcja i obs∏uga techniczna lotni . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6757 Rozdzia∏ 9 Znaki stosowane podczas lotów holowanych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6759

Rozdzia∏ 1 13) lotnia — kompletnà lotni´ z uprz´˝à, lotni´ z nap´dem, a tak˝e pojedyncze skrzyd∏o bez Zastosowanie uprz´˝y lub nap´du; 1.1. Niniejsze przepisy stosuje si´ do u˝ywanych na 14) mechanik lotniowy — osob´ posiadajàcà Êwiadectwo kwalifikacji mechanika poÊwiadczenia terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lotni oraz obs∏ugi technicznej statku powietrznego zwpilotni z nap´dem, zwanych dalej „lotniami”. sanymi uprawnieniami dotyczàcymi lotni lub 1.2. Na uzasadniony wniosek, w szczególnoÊci motolotni; wprzypadkach wykonywania lotów pokazowych 15) organizator — osob´ fizycznà, osob´ prawnà lub rekordowych, Prezes Urz´du Lotnictwa Cylub jednostk´ organizacyjnà nieposiadajàcà wilnego mo˝e zwolniç zainteresowany podmiot osobowoÊci prawnej, która podj´∏a dzia∏ania od obowiàzku spe∏nienia niektórych wymagaƒ majàce na celu zorganizowanie lotów na lotniniejszych przepisów, z zachowaniem wymoniach dla innych osób; gów bezpieczeƒstwa. 16) pasa˝er tandemu — osob´ wykonujàcà lot ja- Rozdzia∏ 2 ko pasa˝er na lotni dwuosobowej; 17) pilot lotni — osob´ posiadajàcà Êwiadectwo OkreÊlenia kwalifikacji pilota lotni; 2.1. U˝yte w przepisach okreÊlenia oznaczajà: 18) Prezes Urz´du — Prezesa Urz´du Lotnictwa Cywilnego; 1) AGL — wysokoÊç nad terenem; 19) Êwiadectwo kwalifikacji pilota lotni — wydany 2) AMSL — wysokoÊç nad Êrednim poziomem przez Prezesa Urz´du dokument potwierdzajàmorza; cy kwalifikacje pilota lotni, uprawniajàcy do wykonywania lotów na lotni bez nadzoru in- 3) AIP Polska — publikacj´ wydawanà przez paƒstruktora lotniowego; stwowy organ zarzàdzania ruchem lotniczym, zawierajàcà informacje lotnicze o charakterze 20) wyciàgarkowy — osob´, która ukoƒczy∏a szkotrwa∏ym, istotne dla ˝eglugi powietrznej, doty- lenie w zakresie obs∏ugi urzàdzeƒ mechaniczczàce Rejonu Informacji Powietrznej Warsza- nych s∏u˝àcych do holowania lotni lub paralotwa (FIR Warszawa); ni, okreÊlone programem szkolenia zatwierdzonym przez Prezesa Urz´du; 4) dowódca statku powietrznego — pilota, który podjà∏ si´ pilotowania lotni i ponosi odpowie- 21) wysokoÊç bezwzgl´dna — odleg∏oÊç pionowà poziomu, punktu lub przedmiotu rozpatrywadzialnoÊç za bezpieczne wykonanie lotu; nego jako punkt, mierzonà od Êredniego po- 5) eksploatacja lotni — ca∏oÊç dzia∏aƒ organiza- ziomu morza; cyjnych itechnicznych, których celem jest u˝y- 22) wysokoÊç wzgl´dna — odleg∏oÊç pionowà powanie lotni zgodnie z jej przeznaczeniem; ziomu, punktu lub przedmiotu rozpatrywane- 6) GND — poziom terenu (poziom ziemi); go jako punkt, mierzonà od okreÊlonego poziomu odniesienia; 7) holownik — pilota posiadajàcego potwierdzo- 23) VFR — przepisy wykonywania lotów z widoczne zaÊwiadczeniem uprawnienia do holowanoÊcià; nia statków powietrznych; 24) VMC — warunki meteorologiczne dla lotów 8) IFR — przepisy wykonywania lotów wed∏ug zwidocznoÊcià — wyra˝one widzialnoÊcià, odwskazaƒ przyrzàdów; leg∏oÊcià od chmur i pu∏apem chmur, równe 9) IMC — warunki meteorologiczne dla lotów we- lub wi´ksze od ustalonych minimów; d∏ug wskazaƒ przyrzàdów — wyra˝one wi- 25) uczeƒ-pilot — osob´ odbywajàcà szkolenie dzialnoÊcià, odleg∏oÊcià od chmur i pu∏apem teoretyczne lub praktyczne, nieposiadajàcà chmur, mniejsze ni˝ minima warunków mete- Êwiadectwa kwalifikacji pilota lotni; orologicznych ustalonych dla lotów z widocznoÊcià; 26) ustawa — ustaw´ z dnia 3 lipca 2002 r. — Prawo lotnicze; 10) lot IFR — lot wykonywany zgodnie z przepisa- 27) za∏àcznik — niniejszy za∏àcznik. mi dla lotów wed∏ug wskazaƒ przyrzàdów; 11) lot VFR — lot wykonywany zgodnie zprzepisa- Rozdzia∏ 3 mi dla lotów z widocznoÊcià; Zasady eksploatacji lotni 12) lot specjalny VFR — lot VFR, wykonywany na podstawie zezwolenia kontroli ruchu lotnicze- 3.1. Zasady eksploatacji lotni okreÊlajà niniejsze przego w strefie kontrolowanej lotniska w warun- pisy, z tym ˝e dla podmiotów, o których mowa kach meteorologicznych gorszych ni˝ VMC; w pkt 3.2, zasady te okreÊla tak˝e, odpowiednio

do rodzaju wykonywanej dzia∏alnoÊci, instrukcja mem zatwierdzonym przez Prezesa Urz´du, lub operacyjna lotów albo instrukcja wykonywania instruktor lotniowy lub paralotniowy. lotów, zwana dalej „Instrukcjà”. Instrukcj´ zatwierdza Prezes Urz´du. 4.3.1. Kierownik startu lotniowego jest odpowiedzialny za: 3.1.1. Do Instrukcji odpowiednio stosuje si´ przepisy 1) podawanie pilotowi i wyciàgarkowemu kocz´Êci 10.1 i10.2 rozdzia∏u 10 za∏àcznika nr 2 do mend do startu oraz informacji dotyczàcych rozporzàdzenia Ministra Infrastruktury z dnia zachowaƒ lotni podczas startu; 5 listopada 2004 r. w sprawie bezpieczeƒstwa eksploatacji statków powietrznych (Dz. U. 2) przekazywanie wyciàgarkowemu informacji Nr 262, poz. 2609). o przygotowaniach do startu, planowanym locie iwarunkach meteorologicznych na star- 3.2. Do opracowania i stosowania Instrukcji obowiàcie; zany jest podmiot wykonujàcy dzia∏alnoÊç, októrej mowa w art. 160 ust. 3 pkt 1 i 2 ustawy. 3) poinstruowanie pilotów o kierunku kr´gu i miejscu làdowania; 3.3. Obowiàzek, o którym mowa w pkt 3.2, nie dotyczy podmiotów prowadzàcych dzia∏alnoÊç w za- 4) uzgodnienie zasad wykonywania lotów z inkresie udost´pniania lotni. nymi s∏u˝bami prowadzàcymi loty lub skoki w tym miejscu; 3.4. Osoba u˝ywajàca lotni jest obowiàzana: 5) u∏o˝enia znaków wytyczajàcych kierunek ho- 1) zapewniç, aby ka˝da lotnia b´dàca w jej dys- lowania, o którym mowa w pkt 9.1; pozycji by∏a u˝ywana zgodnie z instrukcjà da- 6) wystawienie wskaênika kierunku wiatru. nej lotni, w szczególnoÊci z zachowaniem wszystkich okreÊlonych przez t´ instrukcj´ 4.3.2. Organizator, je˝eli wymaga tego rodzaj prowaograniczeƒ; dzonych lotów, okreÊla w Instrukcji szczegó∏owy zakres obowiàzków wyciàgarkowego oraz 2) stosowaç si´ do zasad okreÊlonych przez orgakierownika startu lotniowego. nizatora lotów; 3) u˝ywaç do lotu lotni w wymaganym dla niej 4.4. Organizator obowiàzany jest: stanie technicznym. 1) zapewniç mo˝liwoÊç kontaktu telefonicznego lub radiowego z odpowiednimi s∏u˝bami ra- Rozdzia∏ 4 towniczymi; Organizacja lotów lotniowych 2) podczas wykonywania lotów ucznia-pilota na holu: 4.1. Organizator lotów obowiàzany jest do: a) za samochodem lub innym pojazdem, za- 1) przeprowadzenia analizy warunków meteoro- pewniç oprócz kierowcy wpojeêdzie holujàlogicznych oraz informacji o ograniczeniach cym drugà osob´ wykonujàcà czynnoÊci w ruchu lotniczym i uzyskania stosownych ze- wyciàgarkowego, zwoleƒ z tym zwiàzanych; b) zapewniç ∏àcznoÊç radiowà pomi´dzy in- 2) zapoznania osób bioràcych udzia∏ w organiza- struktorem a: cji lotów oraz w lotach z zasadami ich organi- — uczniem-pilotem, zacji i wykonywania; — wyciàgarkowym; 3) zapewnienia, ˝e w przypadku lotów ucznia-pilota oraz lotów z pasa˝erem b´dà u˝ywane 3) zapewniç wystawienie wskaênika kierunku wiawy∏àcznie lotnie posiadajàce wa˝nà kart´ lotni, tru, je˝eli jest to mo˝liwe; o której mowa w pkt 7.2; 4) podczas zorganizowanych lotów nad zbiornikami wodnymi zprzewidywanym làdowaniem 4) zapewnienia, podczas lotów holowanych za w wodzie, zapewniç Êrodki umo˝liwiajàce pomocà urzàdzenia mechanicznego, udzia∏u udzielenie pomocy pilotowi lotni wykonujàceosób funkcyjnych odpowiednio do rodzaju mu wodowanie. planowanych lotów, w tym: wyciàgarkowego i kierownika startu lotniowego lub paralotnio- 4.5. Je˝eli loty lotni sà organizowane w miejscu wywego, oraz u∏o˝enia znaków, o których mowa konywania lotów innych statków powietrznych w pkt 9.1. lub skoków spadochronowych, organizator obowiàzany jest zapewniç: 4.2. Osoba funkcyjna jest obowiàzana mieç przy sobie dokument poÊwiadczajàcy uprawnienia. 1) sprz´t sygnalizacyjny gotowy do natychmiastowego u˝ycia; 4.3. Na kierownika startu lotniowego mo˝e byç wyznaczony pilot, który posiada udokumentowane 2) ∏àcznoÊç radiowà z lotniami b´dàcymi w poprzeszkolenie w tym zakresie, zgodne z progra- wietrzu lub ustalone znaki sygnalizacyjne;

3) dwustronnà ∏àcznoÊç zkierownikiem lotów in- 5.5.5. Podczas lotu zboczowego ˝aglowego pierwnych statków powietrznych lub skoków. szeƒstwo ma lotnia majàca zbocze z prawej strony. 4.6. Organizator mo˝e ustaliç w∏asne znaki wytyczajàce miejsca làdowania i startu oraz kierunki po- 5.5.6. Pierwszeƒstwo làdowania ma lotnia znajdujàca dejÊcia do làdowania jako nadrz´dne nad wska- si´ na podejÊciu na mniejszej wysokoÊci. zaniami wskaênika kierunku wiatru. 5.5.7. Podczas lotu wkominie termicznym nale˝y do- Rozdzia∏ 5 stosowaç si´ do kierunku krà˝enia lotni znajdujàcej si´ tam wczeÊniej. Wykonywanie lotów 5.5.8. Krà˝enie w kominie termicznym powinno od- 5.1. Do wykonywania lotów na lotniach, z zastrze˝e- bywaç si´ po kr´gach wspó∏Êrodkowych. niem niniejszych przepisów, stosuje si´ szczegó- 5.5.9. WejÊcie i wyjÊcie z krà˝enia mo˝e nastàpiç tyl- ∏owe techniczne przepisy ruchu lotniczego, okreko po stycznej, na zewnàtrz kr´gu. Êlone w przepisach odr´bnych. 5.5.10. Lotów na lotniach nie wolno wykonywaç: 5.2. Pilot lotni jest odpowiedzialny za w∏aÊciwe wykonanie lotu, a w szczególnoÊci za analiz´ warun- 1) przy widzialnoÊci mniejszej ni˝ 700 m oraz ków meteorologicznych oraz informacji oograni- odleg∏oÊci od chmur mniejszej ni˝ 100 m czeniach wruchu lotniczym i, oile jest to wyma- w pionie i poziomie; gane, uzyskanie stosownych zezwoleƒ z tym 2) wczeÊniej ni˝ 30 minut przed wschodem zwiàzanych. s∏oƒca i póêniej ni˝ 30 minut po zachodzie 5.2.1. W czasie wykonywania lotów, ka˝dy pilot lotni s∏oƒca; jest obowiàzany mieç przy sobie: 3) z wyjàtkiem przypadków, gdy jest to ko- 1) dokument potwierdzajàcy kwalifikacje pilota nieczne dla startu lub làdowania: lotni; a) nad zwartà zabudowà miast, osiedli isie- 2) dokument potwierdzajàcy zawarcie umowy dzib ludzkich lub nad zgromadzeniem ubezpieczenia od odpowiedzialnoÊci cywil- osób na otwartym powietrzu na wysokonej za szkody wyrzàdzone wzwiàzku zwyko- Êci wzgl´dnej mniejszej ni˝ 150 m(500 ft) nywaniem lotów na lotniach. nad najwy˝szà przeszkodà znajdujàcà si´ w promieniu 300 m od statku powietrz- 5.2.2. Przy lotach, wktórych starty ilàdowania odbynego, z tym ˝e nad obszarami miast wajà si´ w obr´bie ustalonego miejsca, dokuoliczbie mieszkaƒców od 25 000 — zgodmenty, októrych mowa wpkt 5.2.1, mogà znajnie zprzepisami rozporzàdzenia Ministra dowaç si´ na ziemi — w miejscu startu i làdo- Infrastruktury z dnia 9 paêdziernika wania. 2003 r. w sprawie zakazów lub ograniczeƒ lotów na czas d∏u˝szy ni˝ 3 miesiàce 5.3. Osoba posiadajàca, wydane w innym kraju, do- (Dz. U. Nr 183, poz. 1793), kumenty uprawniajàce do wykonywania lotów na lotniach bez nadzoru instruktora mo˝e wyko- b) krà˝àc lub przelatujàc wielokrotnie na nywaç na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wysokoÊci mniejszej ni˝ 150 mnad pojeloty jako pilot lotni po spe∏nieniu warunku, októ- dynczymi siedzibami ludzkimi, w przyrym mowa w pkt 5.2.1. padku lotów zw∏àczonà jednostkà nap´- dowà, 5.4. Pilot lotni, uczeƒ-pilot, a tak˝e pasa˝er lotni oboc) gdzie indziej, ni˝ to okreÊlono wlit. aib, wiàzany jest wykonywaç lot w kasku. na wysokoÊci wzgl´dnej mniejszej ni˝ 5.5.1. Loty pokazowe wykonuje si´ zgodnie zprogra- 100 m(300 ft) nad làdem lub wodà wodmem pokazów zatwierdzonym przez Prezesa leg∏oÊci mniejszej ni˝ 300 m od zabudo- Urz´du. waƒ. 5.5.2. Loty podczas zawodów sportowych wykonuje 5.5.11. Przepisów pkt 5.5.10 ppkt 3 lit. c nie stosuje si´ zgodnie zregulaminem opracowanym przez si´ do treningu we wczeÊniej zaplanowanych organizatora zawodów. miejscach oraz lotów ˝aglowych i termicznych pod warunkiem, ˝e sà one wykonywane 5.5.3. Podczas wykonywania lotów holowanych przy poza siedzibami ludzkimi i zgromadzeniem wykorzystaniu urzàdzeƒ mechanicznych obs∏u- osób na otwartym powietrzu oraz w sposób g´ tych urzàdzeƒ mo˝e wykonywaç wy∏àcznie nieucià˝liwy dla osób trzecich. odpowiednio wyciàgarkowy lub holownik z zastrze˝eniem pkt 4.4 ppkt 2 lit. a. 5.5.12. Postanowieƒ pkt 5.5.10 ppkt 2 nie stosuje si´ do lotów wykonywanych wobr´bie ustalone- 5.5.4. Lotnia znajdujàca si´ w powietrzu ma pierw- go, jednego miejsca startu i làdowania szeƒstwo przed lotnià startujàcà. w przypadku posiadania:

1) jednego b∏yskowego Êwiat∏a ostrzegawcze- 5.8.1. Postanowienia zawarte w pkt 5.8 nie zwalniago koloru bia∏ego o cz´stotliwoÊci b∏ysków jà pilota lotni z obowiàzku udokumentowania 40—100 na minut´; posiadanej praktyki lotniczej, zgodnie zwymaganiami okreÊlonymi w odr´bnych przepi- 2) urzàdzenia radiowego umo˝liwiajàcego sach. ∏àcznoÊç z organizatorem lotów — w przypadku lotów zorganizowanych; 5.9. Post´powanie w sytuacjach niebezpiecznych 3) latarki elektrycznej; podczas wykonywania lotów powinno byç okre- Êlone wzalecanej metodyce post´powania wsy- 4) reflektora do làdowania albo oÊwietlonego tuacjach niebezpiecznych, b´dàcej cz´Êcià Promiejsca làdowania. gramu Szkolenia Lotniowego lub Instrukcji sto- 5.5.13. W przestrzeniach kontrolowanych wykonuje sowanej przez organizatora. si´ loty zgodnie z zasadami okreÊlonymi dla 5.9.1. Pilot mo˝e odstàpiç od zalecanej metodyki potych przestrzeni wrozporzàdzeniu Ministra Inst´powania i postàpiç w sposób, który uzna za frastruktury zdnia 11 marca 2004 r. wsprawie szczegó∏owych technicznych przepisów ruchu najskuteczniejszy w zaistnia∏ej sytuacji, je˝eli lotniczego (Dz. U. Nr 44, poz. 414). Do lotów uzasadniajà to okolicznoÊci. tych lotnia powinna byç wyposa˝ona co najmniej w: Rozdzia∏ 6 1) busol´ magnetycznà; OdpowiedzialnoÊç 2) dok∏adny czasomierz wskazujàcy czas wgo- 6.1. Uczeƒ-pilot oraz pasa˝er tandemu powinien zodzinach, minutach i sekundach; staç poinformowany o niebezpieczeƒstwie za- 3) wysokoÊciomierz; gro˝enia ˝ycia lub zdrowia, a tak˝e o braku mo˝- liwoÊci udzielenia pomocy podczas wykonywa- 4) wariometr; nia lotu. 5) map´ rejonu lotu z naniesionymi, niezb´d- 6.2. Uczeƒ-pilot oraz pasa˝er tandemu powinien zonymi informacjami nawigacyjnymi dotyczàstaç zapoznany w szczególnoÊci z ostrze˝eniami cymi: producentów umieszczonymi w instrukcji lotni a) stref zakazanych, niebezpiecznych iogra- oraz poinformowany o braku mo˝liwoÊci zagwaniczonych, rantowania prawid∏owego dzia∏ania lotni nawet b) rejonu lub trasy planowanego lotu; przy w∏aÊciwym jej przygotowaniu do lotu. 6) urzàdzenie radiowe umo˝liwiajàce utrzyma- 6.3. Za ocen´ gotowoÊci do lotu, a w szczególnoÊci: nie ∏àcznoÊci w czasie lotu z radiostacjami kompletnoÊç oraz gotowoÊç do u˝ycia lotni iwylotniczymi na cz´stotliwoÊciach, jakie sà posa˝enia, oraz wybór miejsca irodzaju wykonywymagane przez s∏u˝by ruchu lotniczego wanego lotu odpowiedzialny jest: w obszarach powietrznych, w których lot ma byç wykonywany, oraz zapewniajàce 1) w przypadku pilota lotni — pilot osobiÊcie; równie˝ ∏àcznoÊç na cz´stotliwoÊci awaryj- 2) wprzypadku ucznia-pilota — instruktor lotnionej 121,5 MHz; wy prowadzàcy loty. 7) inne dodatkowe przyrzàdy lub wyposa˝enie okreÊlone przez organ nadzoru ruchu lotni- 6.4. Za decyzj´ owykonaniu oraz poprawne wykonaczego. nie lotu odpowiedzialnoÊç ponosi odpowiednio pilot lotni albo uczeƒ-pilot. 5.6. Warunki wykonywania lotów ucznia-pilota okre- Êla si´ w programie szkolenia lotniowego. Rozdzia∏ 7 5.6.1. Podstawowe wyposa˝enie ucznia-pilota, zasa- Dopuszczenie lotni do lotów dy jego przygotowania i kontroli przed lotem, w zale˝noÊci od rodzaju lotu, okreÊla organiza- 7.1. Do wykonywania lotów przez ucznia-pilota, lotor lotów w swojej Instrukcji. tów pilota z pasa˝erem lub dzia∏alnoÊci, o której mowa w pkt 3.2 i 3.3, mogà byç u˝ywane tylko 5.6.2. Uczniom-pilotom zabrania si´ wykonywania lotnie, które posiadajà wa˝nà kart´ lotni, oraz lotów bez spadochronu na wysokoÊci wi´kszej spadochrony posiadajàce wa˝ne dopuszczenie, ni˝ 100 m nad terenem. o którym mowa w za∏àczniku nr 4 do rozporzà- 5.7. Dopuszcza si´ wykonywanie na lotniach bez na- dzenia. p´du startów, lotów i làdowaƒ na terenach parków narodowych lub rezerwatów przyrody, jedy- 7.2. Karta lotni mo˝e byç odr´bnym dokumentem nie za zgodà zarzàdzajàcego tym terenem. wystawionym przez mechanika lotniowego albo cz´Êcià instrukcji, metryki lub innego wystawio- 5.8. Pilot lotni mo˝e odstàpiç od systematycznej reje- nego przez producenta dokumentu lotni, który co stracji iloÊci lotów i uzyskanego nalotu. najmniej:

1) zawiera informacje o lotni: 3) zosta∏y wyprodukowane przez zatwierdzonego producenta lub podmiot uznany jako produa) typ (jednomiejscowa, dwumiejscowa) lub cent lotni w kraju producenta lub innym kraju model, i przesz∏y próby w powietrzu, lub b) nazw´ producenta, 4) z deklaracji zgodnoÊci, instrukcji lub innych c) numer fabryczny, dokumentów wynika, ˝e lotnia spe∏nia warund) dat´ produkcji, ki nie mniejsze ni˝ okreÊla dla skrzyd∏a motolotni za∏àcznik nr 3 do rozporzàdzenia lub zoe) klas´ lub przeznaczenie, sta∏a wyprodukowana pod w∏aÊciwym nadzof) minimalnà i maksymalnà mas´ startowà, rem kraju producenta, lub spe∏nia wymogi g) numer i rodzaj dokumentu wymienionego techniczne obowiàzujàce w innym kraju, lub w pkt 7.6, wystawionego dla danego typu 5) producent zaÊwiadczy, ˝e ten typ i model lotni; sprz´tu przeszed∏ próby wpowietrzu, jest u˝yt- 2) zawiera informacje o dopuszczeniu do lotów, kowany co najmniej od roku, system kontroli w tym: jakoÊci producenta zapewnia powtarzalnoÊç produkcji oraz nie wyst´pujà przeciwwskazaa) dat´ dopuszczenia do lotów, nia do jego u˝ycia. b) termin wa˝noÊci dopuszczenia, 7.7. Dla lotni u˝ywanych wlotach innych ni˝ okreÊloc) imi´ inazwisko, numer Êwiadectwa oraz pone w pkt 7.1: Êwiadczenie mechanika lotniowego, d) nazw´ lub identyfikator podmiotu wymie- 1) karta lotni nie jest obowiàzkowa, a za w∏aÊcinionego wpkt 8.1 lub 8.11, wramach które- wy stan techniczny odpowiedzialna jest osoba go dzia∏a mechanik lotniowy; u˝ywajàca tego sprz´tu; 3) posiada numer dopuszczenia wwykazie, októ- 2) karta lotni mo˝e byç wystawiona, na zasadach rym mowa w pkt 8.13. okreÊlonych wpkt 7.2, przy czym wprzypadku braku dokumentacji okreÊlonej w pkt 7.6 me- 7.3. Dopuszczenia lotni do lotu dokonuje mechanik chanik lotniowy zamiast wpisu, o którym molotniowy, z zastrze˝eniem pkt 8.1 i 8.11, na pod- wa w pkt 7.2 ppkt 1 lit. g — dokonuje adnotastawie pozytywnego wyniku oceny zdatnoÊci. cji „NIECERTYFIKOWANA”. 7.3.1. Wprzypadku gdy na obszarze dzia∏ania delega- 7.8. W przypadku wykonywania lotów kontrolnych, tury terenowej Urz´du Lotnictwa Cywilnego o których mowa w pkt 7.4 ppkt 4, oraz lotów na nie dzia∏a zatwierdzony lub zg∏oszony podmiot prototypach lub prób producenta, mechanik lotwykonujàcy dopuszczenia sprz´tu lotniowego niowy wystawia na czas tych lotów kart´ lotni, do lotu, dopuszczenie to mo˝e byç dokonane o której mowa w pkt 7.2, z adnotacjà w tytule przez mechanika lotniowego lub motolotnio- „Tymczasowa”. Wkarcie tej zamieszcza si´ inforwego, pod nadzorem Prezesa Urz´du. macj´ o ewentualnych ograniczeniach i celu lotów kontrolnych. 7.4. Ocena zdatnoÊci lotni obejmuje: 7.9. Loty kontrolne, októrych mowa wpkt 7.4 ppkt 4, 1) ocen´ dokumentacji; oraz loty na prototypach lub próby producenta 2) ocen´ stanu technicznego; mo˝e wykonywaç pilot z wpisanym do Êwiadectwa kwalifikacji uprawnieniem instruktora lub, za 3) próby funkcjonalne; zgodà Prezesa Urz´du — pilot nieposiadajàcy 4) loty kontrolne — je˝eli mechanik lotniowy uprawnieƒ instruktora. uzna je za konieczne. 7.10. Wymagania techniczne dla lotni okreÊla ka˝do- 7.5. Dopuszczenie lotni do lotu mo˝e byç wykonane razowo na wniosek zainteresowanego Prezes na okres wynikajàcy z jej oceny zdatnoÊci oraz Urz´du. z zaleceƒ producenta, jednak czas ten nie mo˝e byç d∏u˝szy ni˝ 24 miesiàce. Rozdzia∏ 8 7.6. Lotnie mogà byç dopuszczone do lotu na podsta- Produkcja i obs∏uga techniczna lotni wie oceny zdatnoÊci, októrej mowa wpkt 7.3, je- ˝eli: 8.1. Projektowanie, produkcja, naprawa iobs∏uga lotni mo˝e byç prowadzona, z zastrze˝eniem 1) dla typu lub egzemplarza Prezes Urz´du wyda∏ pkt 8.2, 8.11 i8.12, odpowiednio przez podmioty, orzeczenie zdatnoÊci lub inny dokument uznaktórym Prezes Urz´du zgodnie z niniejszymi nia zdatnoÊci lub przepisami wyda∏ certyfikat dotyczàcy projekto- 2) dla typu lub egzemplarza zosta∏ wydany przez wania, produkcji i obs∏ugi lotni, lub przez podupowa˝nionà instytucj´ lub organ nadzoru lot- mioty posiadajàce odpowiedni certyfikat wydany niczego innego kraju dokument uznania zdat- na podstawie przepisów odr´bnych. Podmioty te noÊci lub dokument równorz´dny, lub zwane sà dalej „zatwierdzonymi producentami”.

8.2. Pojedyncze egzemplarze lotni mogà byç produ- nych, charakterystyk´ oraz zakres koopekowane, pod nadzorem Prezesa Urz´du, przez racji, podmioty inne ni˝ zatwierdzeni producenci. b) sposobów zapewnienia jakoÊci lub od- 8.3. Zainteresowany podmiot, aby otrzymaç na zasa- bioru podzespo∏ów dostarczanych przez dach okreÊlonych w niniejszych przepisach cer- kooperantów nieb´dàcych zatwierdzonytyfikat, o którym mowa w pkt 8.1, powinien z∏o- mi producentami. ˝yç do Prezesa Urz´du dokumenty okreÊlone 8.5. W ramach procesu certyfikacji sprawdza si´ w pkt 8.4 i 8.4.1. zgodnoÊç zg∏oszonych danych ze stanem fak- 8.4. Wniosek podmiotu ubiegajàcego si´ o certyfikat tycznym oraz: powinien zawieraç nast´pujàce dane: 1) zapewnienie co najmniej jednej osoby posia- 1) oznaczenie podmiotu — imi´ i nazwisko lub dajàcej kwalifikacje mechanika lotniowego, nazw´; wykonujàcego czynnoÊci kontroli jakoÊci, odbioru produkcji i dopuszczania sprz´tu; 2) siedzib´; 2) posiadanie uzgodnionych wzorów dokumen- 3) zakres dzia∏alnoÊci; tacji, o której mowa w pkt 7.2 i 8.13; 4) miejsca wykonywania podstawowej dzia∏al- 3) posiadanie ubezpieczenia od odpowiedzialnonoÊci; Êci cywilnej w zwiàzku z prowadzonà dzia∏alnoÊcià; 5) podstaw´ prawnà prowadzenia dzia∏alnoÊci gospodarczej lub oÊwiadczenie o sposobie 4) posiadanie instrukcji obs∏ugiwanych lotni lub, prowadzenia dzia∏alnoÊci podlegajàcej certyfi- przy ich braku, uzgodnionych z Prezesem kacji, w innej formie; Urz´du zasad post´powania. 6) w zale˝noÊci od rodzaju podmiotu — numer 8.6. Na podstawie pozytywnego wyniku kontroli, Preidentyfikacyjny w krajowym rejestrze urz´dozes Urz´du wydaje odpowiedni certyfikat. wym podmiotów gospodarczych (REGON) lub numer ewidencyjny (PESEL), adla cudzoziem- 8.7. Certyfikat wydaje si´ na czas nieokreÊlony. ców — numer dokumentu stwierdzajàcego to˝samoÊç; 8.8. Zmiana danych, októrych mowa wpkt 8.4 i8.4.1, 7) sposób oznaczania produktów dopuszczonych wymaga pisemnego zg∏oszenia Prezesowi Urz´- do obrotu — w przypadku producenta; du w ciàgu 30 dni pod rygorem utraty wa˝noÊci certyfikatu. 8) miejsce przechowywania dokumentacji; 8.9. Zmiana danych, o których mowa w pkt 8.4 9) imi´ i nazwisko oraz kwalifikacje osoby odpoppkt 1—7, wymaga odpowiednio uzupe∏nienia wiedzialnej za zapewnienie kontroli jakoÊci. lub wymiany certyfikatu. 8.4.1. Do wniosku powinny zostaç za∏àczone: 8.10. Certyfikat traci wa˝noÊç w przypadku: 1) informacje o sposobie zapewnienia niezb´dnych osób funkcyjnych podczas prób, 1) zaprzestania dzia∏alnoÊci; odbioru sprz´tu, kontroli, w zale˝noÊci od 2) rezygnacji z certyfikatu; rodzaju prowadzonej dzia∏alnoÊci; 3) niezg∏oszenia w terminie zmian, o których 2) w przypadku podmiotów prowadzàcych mowa w pkt 8.8; w sk∏adzie ponad pi´cioosobowym dzia∏alnoÊç podlegajàcà certyfikacji: 4) niezapewnienia przez podmiot warunków, które by∏y podstawà wydania certyfikatu, a) schemat struktury organizacyjnej zwiàzastwierdzonego decyzjà Prezesa Urz´du. nej z certyfikowanà dzia∏alnoÊcià, 8.10.1. W przypadku usuni´cia braków b´dàcych b) informacje dotyczàce zawodowego przypodstawà utraty wa˝noÊci certyfikatu Prezes gotowania personelu kierowniczego, Urz´du wydaje nowy certyfikat. nadzorujàcego i wykonawczego, c) dane osób odpowiedzialnych za zapew- 8.11. Obs∏uga techniczna lotni, wykonywana tylko nienie kontroli jakoÊci, w zakresie napraw, przeglàdów i dopuszczania do lotów, mo˝e byç prowadzona poza zatwierd) schemat systemu zapewnienia jakoÊci; dzonym producentem tylko przez mechaników lotniowych lub pod ich nadzorem, je˝eli jest wy- 3) wprzypadku kooperacji zinnymi podmiotakonywana w ramach podmiotu, który zg∏osi∏ mi w zakresie certyfikowanej dzia∏alnoÊci Prezesowi Urz´du takà dzia∏alnoÊç na 14 dni informacje dotyczàce: przed jej rozpocz´ciem i posiada uzgodnienia a) podstawowych kooperantów wykonujà- wzorów dokumentacji, o której mowa w pkt 7.2 cych podzespo∏y, ich podstawowych da- i 8.13. Zg∏oszenie powinno zawieraç dane wy-

mienione w pkt 8.4 odpowiednio do planowa- wykazu, o którym mowa w pkt 8.13, Prezesonej dzia∏alnoÊci. wi Urz´du. 8.12. Obs∏uga techniczna w zakresie ograniczonym 8.15. Prezes Urz´du prowadzi ewidencj´ podmiodo: tów oraz osób, o których mowa w pkt 7.3, 8.1 i 8.11. 1) wymiany i naprawy uszkodzonych cz´Êci lotni niewymagajàcej ingerencji w struktur´ 8.15.1. Ewidencj´, o której mowa w pkt 8.15, udopodzespo∏ów, st´pnia si´ w Urz´dzie Lotnictwa Cywilnego oraz jego delegaturach. 2) u∏o˝enia czaszy spadochronu, 3) podczepienia spadochronu do lotni 8.16. W przypadku prowadzenia dzia∏alnoÊci niezgodnie z niniejszymi przepisami, Prezes Urz´- — mo˝e byç wykonywana równie˝ przez pilota du mo˝e dokonaç skreÊlenia podmiotu zprowalotni poza podmiotami wymienionymi wpkt 8.1 dzonej ewidencji, skutkujàcego zakazem prowai 8.11. dzenia przedmiotowej dzia∏alnoÊci do czasu usuni´cia uchybieƒ i uzyskania ponownego 8.13. Mechanicy lotniowi sà obowiàzani do prowawpisu. dzenia wykazu lotni dopuszczonych do lotów, w którym zamieszcza si´ co najmniej: Rozdzia∏ 9 1) typ (jednomiejscowa, dwumiejscowa) lub model; Znaki stosowane podczas lotów holowanych 2) nazw´ producenta; 9.1. Planowany kierunek holowania wyznaczajà 3) numer fabryczny, a w przypadku jego braku dwa znaki w kszta∏cie litery „V” o wymiarach numer nadany przez mechanika; ramienia 2 m x6 m w jednym, kontrastujàcym kolorze— ˝ó∏tym lub bia∏ym. Znaki wyk∏ada si´ 4) dat´ produkcji; zgodnie zrysunkiem okreÊlonym wpkt 9.3, jeden 5) numer i rodzaj dokumentu wymienionego w miejscu startu — skierowany wierzcho∏kiem w pkt 7.6, wydanego dla danego typu lotni, wkierunku startu, aramionami wkierunku hololub adnotacj´ „NIECERTYFIKOWANA”; wania, drugi przy wyciàgarce lub w miejscu planowanego zakoƒczenia jazdy pojazdu holujàce- 6) dat´ dopuszczenia do lotów i numer kolejny go, wierzcho∏kiem skierowany w stron´ wyciàw wykazie; garki, a ramionami w stron´ startu. 7) termin wa˝noÊci dopuszczenia; 9.1.1. Znaki mogà byç wy∏o˝one do 50 m od miejsc 8) zakres wykonanych czynnoÊci obs∏ugowych; okreÊlonych wpkt 9.1, przy zachowaniu kierunku u∏o˝enia okreÊlonego na rysunku w pkt 9.3. 9) dane podmiotu zg∏aszajàcego. 8.13.1. Wzór wykazu podlega zatwierdzeniu przez 9.2. Przy lotach holowanych na wodzie za motorów- Prezesa Urz´du. kà, wyk∏ada si´ tylko znak przy starcie. 8.14. W przypadku zaprzestania dzia∏alnoÊci, o któ- 9.3. Sposób u∏o˝enia znaków przy starcie za wyciàrej mowa w pkt 8.1 lub 8.11, podmiot jest garkà lub pojazdem holujàcym okreÊla nast´puobowiàzany do niezw∏ocznego przekazania jàcy rysunek: START WYCIÑGARKA lub miejsce planowanego zakoƒczenia jazdy pojazdu holujàcego

Za∏àcznik nr 2 PARALOTNIE Warunki i wymagania dotyczàce u˝ywania paralotni oraz obowiàzki u˝ytkowników paralotni Spis treÊci Rozdzia∏ 1 Zastosowanie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6761 Rozdzia∏ 2 OkreÊlenia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6761 Rozdzia∏ 3 Zasady eksploatacji paralotni . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6762 Rozdzia∏ 4 Organizacja lotów paralotniowych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6762 Rozdzia∏ 5 Wykonywanie lotów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6763 Rozdzia∏ 6 OdpowiedzialnoÊç . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6764 Rozdzia∏ 7 Dopuszczenie sprz´tu paralotniowego do lotów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6765 Rozdzia∏ 8 Produkcja i obs∏uga techniczna sprz´tu paralotniowego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6766 Rozdzia∏ 9 Znaki stosowane podczas lotów holowanych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6767

Rozdzia∏ 1 go z wpisanymi uprawnieniami dotyczàcymi paralotni; Zastosowanie 13) motoparalotnia — paralotni´ wyposa˝onà 1.1. Niniejsze przepisy stosuje si´ do u˝ywanych na wnap´d oraz podwozie, której ca∏kowita masa terytorium Rzeczypospolitej Polskiej paralotni, w∏asna (pustej motoparalotni) nie jest wi´ksza paralotni z nap´dem, motoparalotni i parapla- ni˝ 70 kg; nów, zwanych dalej „paralotniami”. 14) organizator — osob´ fizycznà, osob´ prawnà 1.2. Na uzasadniony wniosek, w szczególnoÊci lub jednostk´ organizacyjnà nieposiadajàcà wprzypadkach wykonywania lotów pokazowych osobowoÊci prawnej, która podj´∏a dzia∏ania lub rekordowych, Prezes Urz´du Lotnictwa Cy- majàce na celu zorganizowanie lotów na parawilnego mo˝e zwolniç zainteresowany podmiot lotniach dla innych osób; od obowiàzku spe∏nienia niektórych wymagaƒ 15) pasa˝er tandemu — osob´ wykonujàcà lot janiniejszych przepisów, z zachowaniem wymoko pasa˝er na paralotni dwuosobowej; gów bezpieczeƒstwa. 16) paralotnia — kompletnà paralotni´ z uprz´˝à, Rozdzia∏ 2 paralotni´ z nap´dem i motoparalotni´ w tym paraplan, a tak˝e pojedyncze skrzyd∏o bez OkreÊlenia uprz´˝y, nap´du, wózka lub podwozia; 2.1. U˝yte w przepisach okreÊlenia oznaczajà: 17) paraplan — motoparalotni´, której ca∏kowita masa w∏asna (pustej motoparalotni) jest wi´k- 1) AGL — wysokoÊç nad terenem; sza ni˝ 70 kg; 2) AMSL — wysokoÊç nad Êrednim poziomem 18) pilot paralotni — osob´ posiadajàcà Êwiadecmorza; two kwalifikacji pilota paralotni; 3) AIP Polska — publikacj´ wydawanà przez paƒ- 19) Prezes Urz´du — Prezesa Urz´du Lotnictwa stwowy organ zarzàdzania ruchem lotniczym, Cywilnego; zawierajàcà informacje lotnicze o charakterze trwa∏ym, istotne dla ˝eglugi powietrznej, doty- 20) Êwiadectwo kwalifikacji pilota paralotni — wyczàce Rejonu Informacji Powietrznej Warsza- dany przez Prezesa Urz´du dokument potwierwa (FIR Warszawa); dzajàcy kwalifikacje pilota paralotni, uprawniajàcy do wykonywania lotów na paralotni bez 4) dowódca statku powietrznego — pilota, który nadzoru instruktora paralotniowego; podjà∏ si´ pilotowania paralotni iponosi odpowiedzialnoÊç za bezpieczne wykonanie lotu; 21) wyciàgarkowy — osob´, która ukoƒczy∏a szkolenie w zakresie obs∏ugi urzàdzeƒ mechanicz- 5) eksploatacja paralotni — ca∏oÊç dzia∏aƒ organych s∏u˝àcych do holowania lotni lub paralotnizacyjnych i technicznych, których celem jest ni, okreÊlone programem szkolenia zatwieru˝ywanie paralotni zgodnie z jej przeznaczedzonym przez Prezesa Urz´du; niem; 22) wysokoÊç bezwzgl´dna — odleg∏oÊç pionowà 6) GND — poziom terenu (poziom ziemi); poziomu, punktu lub przedmiotu rozpatrywa- 7) IFR — przepisy wykonywania lotów wed∏ug nego jako punkt, mierzonà od Êredniego powskazaƒ przyrzàdów; ziomu morza; 8) IMC — warunki meteorologiczne dla lotów we- 23) wysokoÊç wzgl´dna — odleg∏oÊç pionowà pod∏ug wskazaƒ przyrzàdów — wyra˝one wi- ziomu, punktu lub przedmiotu rozpatrywanedzialnoÊcià, odleg∏oÊcià od chmur i pu∏apem go jako punkt, mierzonà od okreÊlonego poziochmur, mniejsze ni˝ minima warunków mete- mu odniesienia; orologicznych ustalonych dla lotów z widocznoÊcià; 24) VFR — przepisy wykonywania lotów z widocznoÊcià; 9) lot IFR — lot wykonywany zgodnie z przepisami dla lotów wed∏ug wskazaƒ przyrzàdów; 25) VMC — warunki meteorologiczne dla lotów zwidocznoÊcià — wyra˝one widzialnoÊcià, od- 10) lot VFR — lot wykonywany zgodnie zprzepisaleg∏oÊcià od chmur i pu∏apem chmur, równe mi dla lotów z widocznoÊcià; lub wi´ksze od ustalonych minimów; 11) lot specjalny VFR — lot VFR, wykonywany na 26) uczeƒ-pilot — osob´ odbywajàcà szkolenie podstawie zezwolenia kontroli ruchu lotniczeteoretyczne lub praktyczne, nieposiadajàcà go w strefie kontrolowanej lotniska w warun- Êwiadectwa kwalifikacji pilota paralotni; kach meteorologicznych gorszych ni˝ VMC; 27) ustawa — ustaw´ z dnia 3 lipca 2002 r. — Pra- 12) mechanik paralotniowy — osob´ posiadajàcà wo lotnicze; Êwiadectwo kwalifikacji mechanika poÊwiadczenia obs∏ugi technicznej statku powietrzne- 28) za∏àcznik — niniejszy za∏àcznik.

Rozdzia∏ 3 4.2. Osoba funkcyjna jest obowiàzana mieç przy sobie dokument poÊwiadczajàcy uprawnienia. Zasady eksploatacji paralotni 4.3. Na kierownika startu paralotniowego mo˝e byç 3.1. Zasady eksploatacji paralotni okreÊlajà niniejsze wyznaczony pilot paralotniowy lub lotniowy, któprzepisy, z tym ˝e dla podmiotów, o których mo- ry posiada udokumentowane przeszkolenie wa wpkt 3.2, zasady te okreÊla, odpowiednio do w tym zakresie, zgodne z programem zatwierrodzaju wykonywanej dzia∏alnoÊci, tak˝e instruk- dzonym przez Prezesa Urz´du, albo instruktor cja operacyjna albo instrukcja wykonywania lo- paralotniowy lub lotniowy. tów, zwana dalej „Instrukcjà”. Instrukcj´ zatwier- 4.3.1. Kierownik startu paralotniowego jest odpowiedza Prezes Urz´du. dzialny za: 3.1.1. Do Instrukcji stosuje si´ odpowiednio przepisy 1) podawanie pilotowi i wyciàgarkowemu kocz´Êci 10.1 i10.2 rozdzia∏u 10 za∏àcznika nr 2 do mend do startu oraz informacji dotyczàcych rozporzàdzenia Ministra Infrastruktury z dnia zachowaƒ paralotni podczas startu; 5 listopada 2004 r. w sprawie bezpieczeƒstwa eksploatacji statków powietrznych (Dz. U. 2) przekazywanie wyciàgarkowemu informacji o przygotowaniach do startu, planowanym Nr 262, poz. 2609). locie i warunkach meteorologicznych na 3.2. Do opracowania i stosowania Instrukcji obowià- starcie; zany jest podmiot wykonujàcy dzia∏alnoÊç, októ- 3) poinstruowanie pilotów o kierunku kr´gu rej mowa w art. 160 ust. 3 pkt 1 i 2 ustawy. i miejscu làdowania; 3.3. Obowiàzek, o którym mowa w pkt 3.2, nie doty- 4) uzgodnienie zasad wykonywania lotów zinczy podmiotów prowadzàcych dzia∏alnoÊç w za- nymi s∏u˝bami prowadzàcymi loty lub skoki kresie udost´pniania paralotni. w tym miejscu; 3.4. Osoba u˝ywajàca paralotni jest obowiàzana: 5) u∏o˝enie znaków informujàcych o kierunku holowania, o których mowa w pkt 9.1; 1) zapewniç, aby ka˝da paralotnia b´dàca w jej dyspozycji by∏a u˝ywana zgodnie z instrukcjà 6) wystawienie wskaênika kierunku wiatru. danej paralotni, w szczególnoÊci z zachowa- 4.3.2. Organizator, je˝eli wymaga tego rodzaj prowaniem wszystkich okreÊlonych przez t´ instrukdzonych lotów, okreÊla w Instrukcji szczegó∏ocj´ ograniczeƒ; wy zakres obowiàzków wyciàgarkowego oraz 2) stosowaç si´ do zasad okreÊlonych przez orga- kierownika startu paralotniowego. nizatora lotów; 4.4. Organizator obowiàzany jest: 3) u˝ywaç do lotu paralotni w wymaganym dla 1) zapewniç mo˝liwoÊç kontaktu telefonicznego niej stanie technicznym. lub radiowego z odpowiednimi s∏u˝bami ratowniczymi; Rozdzia∏ 4 2) podczas wykonywania lotów ucznia-pilota na Organizacja lotów paralotniowych holu: a) za samochodem lub innym pojazdem, za- 4.1. Organizator lotów obowiàzany jest do: pewniç oprócz kierowcy wpojeêdzie holujà- 1) przeprowadzenia analizy warunków meteoro- cym drugà osob´ wykonujàcà czynnoÊci logicznych oraz informacji o ograniczeniach wyciàgarkowego, w ruchu lotniczym i uzyskania stosownych zeb) zapewniç ∏àcznoÊç radiowà pomi´dzy inzwoleƒ z tym zwiàzanych; struktorem a: 2) zapoznania osób bioràcych udzia∏ w organiza- — uczniem-pilotem, cji lotów oraz w lotach z zasadami ich organi- — wyciàgarkowym; zacji i wykonywania; 3) zapewniç wystawienie wskaênika kierunku 3) zapewnienia, ˝e w przypadku lotów ucznia-piwiatru, je˝eli jest to mo˝liwe; lota oraz lotów z pasa˝erem b´dà u˝ywane wy∏àcznie paralotnie posiadajàce wa˝nà kart´ 4) podczas zorganizowanych lotów nad zbiorniparalotni, o której mowa w pkt 7.2; kami wodnymi zprzewidywanym làdowaniem w wodzie, zapewniç Êrodki umo˝liwiajàce 4) zapewnienia, podczas lotów holowanych za udzielenie pomocy pilotowi paralotni wykonupomocà urzàdzenia mechanicznego, udzia∏u jàcemu wodowanie. osób funkcyjnych odpowiednio do rodzaju planowanych lotów, w tym: wyciàgarkowego 4.5. Je˝eli loty paralotni sà organizowane w miejscu i kierownika startu lotniowego lub paralotnio- wykonywania lotów innych statków powietrzwego, oraz u∏o˝enia znaków, o których mowa nych lub skoków spadochronowych, organizator w pkt 9.1. obowiàzany jest zapewniç:

1) sprz´t sygnalizacyjny gotowy do natychmia- g´ tych urzàdzeƒ mo˝e wykonywaç wy∏àcznie stowego u˝ycia; wyciàgarkowy, z zastrze˝eniem pkt 4.4 ppkt 2 lit. a. 2) ∏àcznoÊç radiowà z paralotniami b´dàcymi wpowietrzu lub ustalone znaki sygnalizacyjne; 5.6.4. Paralotnia znajdujàca si´ w powietrzu ma pierwszeƒstwo przed paralotnià startujàcà. 3) dwustronnà ∏àcznoÊç zkierownikiem lotów innych statków powietrznych lub skoków. 5.6.5. Podczas lotu zboczowego ˝aglowego pierwszeƒstwo ma paralotnia majàca zbocze z pra- 4.6. Organizator mo˝e ustaliç w∏asne znaki wytyczawej strony. jàce miejsca làdowania i startu oraz kierunki podejÊcia do làdowania jako nadrz´dne nad wska- 5.6.6. Pierwszeƒstwo làdowania ma paralotnia znajzaniami wskaênika kierunku wiatru. dujàca si´ na podejÊciu na mniejszej wysokoÊci. Rozdzia∏ 5 5.6.7. Podczas lotu wkominie termicznym nale˝y dostosowaç si´ do kierunku krà˝enia paralotni Wykonywanie lotów znajdujàcej si´ tam wczeÊniej. 5.1. Do wykonywania lotów na paralotniach, z za- 5.6.8. Krà˝enie w kominie termicznym powinno odstrze˝eniem niniejszych przepisów, stosuje si´ bywaç si´ po kr´gach wspó∏Êrodkowych. szczegó∏owe techniczne przepisy ruchu lotniczego, okreÊlone w przepisach odr´bnych. 5.6.9. WejÊcie i wyjÊcie z krà˝enia mo˝e nastàpiç tylko po stycznej, na zewnàtrz kr´gu. 5.2. Pilot paralotni jest odpowiedzialny za w∏aÊciwe wykonanie lotu, awszczególnoÊci za analiz´ wa- 5.6.10. Lotów na paralotniach nie wolno wykonywaç: runków meteorologicznych oraz informacji oograniczeniach wruchu lotniczym i, oile jest to 1) przy widzialnoÊci mniejszej ni˝ 700 m oraz wymagane, uzyskanie stosownych zezwoleƒ odleg∏oÊci od chmur mniejszej ni˝ z tym zwiàzanych. 100 m w pionie i poziomie; 2) wczeÊniej ni˝ 30 minut przed wschodem 5.3.1. Wczasie wykonywania lotów, ka˝dy pilot paras∏oƒca i póêniej ni˝ 30 minut po zachodzie lotni jest obowiàzany mieç przy sobie: s∏oƒca; 1) dokument potwierdzajàcy kwalifikacje pilo- 3) z wyjàtkiem przypadków, gdy jest to kota paralotni; nieczne dla startu lub làdowania: 2) dokument potwierdzajàcy zawarcie umowy a) nad zwartà zabudowà miast, osiedli isieubezpieczenia od odpowiedzialnoÊci cywildzib ludzkich lub nad zgromadzeniem nej za szkody wyrzàdzone w zwiàzku z wyosób na otwartym powietrzu na wysokokonywaniem lotów na paralotniach. Êci wzgl´dnej mniejszej ni˝: 5.3.2. Przy lotach, wktórych starty ilàdowania odby- — dla paralotni, paralotni z nap´dem wajà si´ w obr´bie ustalonego miejsca, doku- i motoparalotni — 150 m (500 ft), menty, októrych mowa wpkt 5.3.1, mogà znaj- — dla paraplanu — 300 m (1000 ft), dowaç si´ na ziemi — w miejscu startu i làdowania. nad najwy˝szà przeszkodà znajdujàcà si´ wpromieniu 300 mod danego statku po- 5.4. Osoba posiadajàca dokumenty uprawniajàce do wietrznego, z tym ˝e nad obszarami wykonywania lotów na paralotniach bez nadzoru miast oliczbie mieszkaƒców od 25 000 — instruktora wydane w innym kraju mo˝e wykozgodnie z przepisami rozporzàdzenia Minywaç na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej nistra Infrastruktury zdnia 9 paêdziernika loty jako pilot paralotni po spe∏nieniu warunku, 2003 r. w sprawie zakazów lub ogranio którym mowa w pkt 5.3.1. czeƒ lotów na czas d∏u˝szy ni˝ 3 miesiàce (Dz. U. Nr 183, poz. 1793), 5.5. Pilot paralotni, uczeƒ-pilot, pasa˝er tandemu, a tak˝e osoba wykonujàca loty, o których mowa b) krà˝àc lub przelatujàc wielokrotnie na w pkt 5.7.3, obowiàzany jest wykonywaç lot wysokoÊci mniejszej ni˝ 150 m nad pojew kasku. dynczymi siedzibami ludzkimi, w przypadku lotów z w∏àczonà jednostkà nap´- 5.6.1. Loty pokazowe wykonuje si´ zgodnie zprogradowà, mem pokazów zatwierdzonym przez Prezesa c) gdzie indziej, ni˝ to okreÊlono w lit. a i b, Urz´du. na wysokoÊci wzgl´dnej mniejszej ni˝ 5.6.2. Loty podczas zawodów sportowych wykonuje 50 m (150 ft) nad làdem lub wodà w odsi´ zgodnie zregulaminem opracowanym przez leg∏oÊci mniejszej ni˝ 300 m od zabudoorganizatora zawodów. waƒ. 5.6.3. Podczas wykonywania lotów holowanych przy 5.6.11. Przepisów pkt 5.6.10 ppkt 3 lit. c nie stosuje wykorzystaniu urzàdzeƒ mechanicznych obs∏u- si´ do treningu we wczeÊniej zaplanowanych

miejscach oraz lotów ˝aglowych i termicz- 5.7.3. Loty na paralotniach podczas zaj´ç rekreacyjnych pod warunkiem, ˝e sà one wykonywane nych mogà odbywaç si´ w oÊrodkach certyfipoza siedzibami ludzkimi oraz w sposób nie- kowanych lub pod ich nadzorem, zgodnie z Inucià˝liwy dla osób trzecich. strukcjà: 5.6.12. Przepisów pkt 5.6.10 ppkt 2 nie stosuje si´ do 1) na paralotniach okreÊlonych w pkt 7.1; lotów wykonywanych w obr´bie ustalonego, 2) na holu lub ze wzgórza o deniwelacji nie jednego miejsca startu i làdowania w przywi´kszej ni˝ 150 m; padku posiadania: 3) nie wy˝ej ni˝ 100 m nad terenem; 1) jednego b∏yskowego Êwiat∏a ostrzegawcze- 4) przy pr´dkoÊci wiatru nieprzekraczajàcej go koloru bia∏ego o cz´stotliwoÊci b∏ysków 3 m/s; 40—100 na minut´; 5) w warunkach atermicznych; 2) urzàdzenia radiowego umo˝liwiajàcego ∏àcznoÊç z organizatorem lotów — w przy- 6) po z∏o˝eniu oÊwiadczenia lub przedstawiepadku lotów zorganizowanych; niu prawa jazdy, októrych mowa wart. 105 ust. 5 ustawy. 3) latarki elektrycznej; 5.8. Dopuszcza si´ wykonywanie na paralotniach bez 4) reflektora do làdowania albo oÊwietlonego nap´du startów, lotów i làdowaƒ na terenach miejsca làdowania. parków narodowych lub rezerwatów przyrody, 5.6.13. W przestrzeniach kontrolowanych wykonuje jedynie za zgodà zarzàdzajàcego tym terenem. si´ loty zgodnie z zasadami okreÊlonymi dla tych przestrzeni wrozporzàdzeniu Ministra In- 5.9. Pilot paralotni mo˝e odstàpiç od systematycznej frastruktury zdnia 11 marca 2004 r. wsprawie rejestracji iloÊci lotów i uzyskanego nalotu. szczegó∏owych technicznych przepisów ruchu lotniczego (Dz. U. Nr 44, poz. 414). Do lotów 5.9.1. Postanowienia zawarte w pkt 5.9 nie zwalniajà tych paralotnia powinna byç wyposa˝ona co pilota paralotni z obowiàzku udokumentowanajmniej w: nia posiadanej praktyki lotniczej, zgodnie zwymaganiami okreÊlonymi w odr´bnych przepi- 1) busol´ magnetycznà; sach. 2) dok∏adny czasomierz wskazujàcy czas wgo- 5.10. Post´powanie w sytuacjach niebezpiecznych dzinach, minutach i sekundach; podczas wykonywania lotów powinno byç 3) wysokoÊciomierz; okreÊlone w zalecanej metodyce post´powania w sytuacjach niebezpiecznych, b´dàcej cz´Êcià 4) wariometr; Programu Szkolenia Paralotniowego lub In- 5) map´ rejonu lotu z naniesionymi, niezb´d- strukcji stosowanej przez organizatora. nymi informacjami nawigacyjnymi dotyczàcymi: 5.10.1. Pilot mo˝e odstàpiç od zalecanej metodyki post´powania ipostàpiç wsposób, który uzna a) stref zakazanych, niebezpiecznych iograza najskuteczniejszy w zaistnia∏ej sytuacji, jeniczonych, ˝eli uzasadniajà to okolicznoÊci. b) rejonu lub trasy planowanego lotu; Rozdzia∏ 6 6) urzàdzenie radiowe umo˝liwiajàce utrzymanie ∏àcznoÊci w czasie lotu z radiostacjami OdpowiedzialnoÊç lotniczymi na cz´stotliwoÊciach, jakie sà wymagane przez s∏u˝by ruchu lotniczego 6.1. Uczeƒ-pilot, pasa˝er tandemu, atak˝e osoba wyw obszarach powietrznych, w których lot konujàca loty, októrych mowa wpkt 5.7.3, powima byç wykonywany, oraz zapewniajàce nien zostaç poinformowany o niebezpieczeƒrównie˝ ∏àcznoÊç na cz´stotliwoÊci awaryjstwie zagro˝enia ˝ycia lub zdrowia, atak˝e obranej 121,5 MHz; ku mo˝liwoÊci udzielenia pomocy podczas wyko- 7) inne dodatkowe przyrzàdy lub wyposa˝e- nywania lotu. nie, okreÊlone przez organ nadzoru ruchu 6.2. Uczeƒ-pilot, pasa˝er tandemu, atak˝e osoba wylotniczego. konujàca loty, o których mowa w pkt 5.7.3, po- 5.7. Warunki wykonywania lotów ucznia-pilota okre- winien zostaç zapoznany w szczególnoÊci Êla si´ w programie szkolenia paralotniowego. z ostrze˝eniami producentów umieszczonymi winstrukcji paralotni oraz poinformowany obra- 5.7.1. Podstawowe wyposa˝enie ucznia-pilota, zasaku mo˝liwoÊci zagwarantowania prawid∏owego dy jego przygotowania i kontroli przed lotem, dzia∏ania paralotni nawet przy w∏aÊciwym jej w zale˝noÊci od rodzaju lotu, okreÊla organizaprzygotowaniu do lotu. tor lotów w swojej Instrukcji. 5.7.2. Uczniom-pilotom zabrania si´ wykonywania 6.3. Za ocen´ gotowoÊci do lotu, a w szczególnoÊci: lotów bez spadochronu na wysokoÊci wi´kszej kompletnoÊç oraz gotowoÊç do u˝ycia paralotni ni˝ 100 m nad terenem. i wyposa˝enia, prawid∏owoÊç zapi´cia uprz´˝y

oraz wybór miejsca i rodzaju wykonywanego lo- nie dzia∏a zatwierdzony lub zg∏oszony podmiot tu odpowiedzialny jest: wykonujàcy dopuszczenia sprz´tu paralotniowego do lotu, dopuszczenie to mo˝e byç doko- 1) w przypadku pilota paralotni — pilot osobinane przez mechanika paralotniowego, pod Êcie; nadzorem Prezesa Urz´du. 2) wprzypadku, októrym mowa wpkt 5.7.3, oraz 7.4. Ocena zdatnoÊci paralotni obejmuje: lotów ucznia-pilota — instruktor paralotniowy prowadzàcy szkolenie. 1) ocen´ dokumentacji; 6.4. Za decyzj´ owykonaniu oraz poprawne wykona- 2) ocen´ stanu technicznego; nie lotu odpowiedzialnoÊç ponosi odpowiednio 3) próby funkcjonalne; pilot paralotni, osoba wykonujàca loty, októrych mowa w pkt 5.7.3, albo uczeƒ-pilot. 4) loty kontrolne — je˝eli mechanik paralotniowy uzna je za konieczne. Rozdzia∏ 7 7.5. Dopuszczenia paralotni do lotu dokonuje si´ na Dopuszczenie sprz´tu paralotniowego okres wynikajàcy z jej oceny zdatnoÊci oraz z zado lotów leceƒ producenta, jednak nie d∏u˝szy ni˝ 24 miesiàce. 7.1. Do lotów wykonywanych przez ucznia-pilota, lotów pilota z pasa˝erem lub dzia∏alnoÊci, o której 7.6. Paralotnie mogà byç dopuszczone do lotu na mowa w pkt 3.2 i 3.3, mogà byç u˝ywane tylko podstawie oceny zdatnoÊci, o której mowa paralotnie, które posiadajà wa˝nà kart´ paralot- w pkt 7.3, je˝eli: ni, oraz spadochrony posiadajàce wa˝ne dopuszczenie, októrym mowa wza∏àczniku nr 4 do roz- 1) dla typu lub egzemplarza Prezes Urz´du wyda∏ porzàdzenia. orzeczenie zdatnoÊci lub inny dokument uznania zdatnoÊci lub 7.2. Karta paralotni mo˝e byç odr´bnym dokumen- 2) dla typu lub egzemplarza zosta∏ wydany przez tem wystawionym przez mechanika paralotnioupowa˝nionà instytucj´ lub organ nadzoru lotwego albo cz´Êcià instrukcji, metryki lub innego niczego innego kraju dokument uznania zdatwystawionego przez producenta dokumentu paralotni, który co najmniej: noÊci lub dokument równorz´dny, lub 1) zawiera informacje o paralotni: 3) zosta∏y wyprodukowane przez zatwierdzonego producenta lub podmiot uznany jako produa) typ (jednomiejscowa, dwumiejscowa) lub cent paralotni w kraju producenta lub innym model, kraju i przesz∏y próby w powietrzu, lub b) nazw´ producenta, 4) z deklaracji zgodnoÊci, instrukcji lub innych c) numer fabryczny, dokumentów wynika, ˝e paralotnia spe∏nia d) dat´ produkcji, warunki nie mniejsze ni˝ okreÊla dla paralotni norma transponujàca norm´ EN 926: 2000 e) klas´ lub przeznaczenie, (Sprz´t paralotniowy Paralotnie) lub zosta∏a f) minimalnà i maksymalnà mas´ startowà, wyprodukowana pod w∏aÊciwym nadzorem g) numer i rodzaj dokumentu wymienionego kraju producenta, lub spe∏nia wymogi techw pkt 7.6, wystawionego dla danego typu niczne obowiàzujàce w innym kraju, lub paralotni; 5) producent zaÊwiadczy, ˝e ten typ i model 2) zawiera informacje o dopuszczeniu do lotów sprz´tu przeszed∏ próby wpowietrzu, jest u˝ytw tym: kowany co najmniej od roku, system kontroli jakoÊci producenta zapewnia powtarzalnoÊç a) dat´ dopuszczenia do lotów, produkcji oraz nie wyst´pujà przeciwwskazab) termin wa˝noÊci dopuszczenia, nia do jego u˝ycia. c) imi´ inazwisko, numer Êwiadectwa oraz po- 7.7. Dla paralotni u˝ywanych w lotach innych ni˝ Êwiadczenie mechanika paralotniowego, okreÊlone w pkt 7.1: d) nazw´ lub identyfikator podmiotu wymienionego wpkt 8.1 lub 8.11, wramach które- 1) karta paralotni nie jest obowiàzkowa, a za ich go dzia∏a mechanik paralotniowy. w∏aÊciwy stan techniczny odpowiedzialna jest osoba u˝ywajàca tego sprz´tu; 7.3. Dopuszczenia paralotni do lotu dokonuje mecha- 2) karta paralotni mo˝e byç wystawiona, na zasanik paralotniowy, z zastrze˝eniem pkt 8.1 i 8.11, dach okreÊlonych w pkt 7.2, przy czym w wyna podstawie pozytywnego wyniku oceny zdatpadku braku dokumentacji okreÊlonej wpkt 7.6 noÊci. mechanik paralotniowy zamiast wpisu, o któ- 7.3.1. Wprzypadku gdy na obszarze dzia∏ania delega- rym mowa w pkt 7.2 ppkt 1 lit. g — dokonuje tury terenowej Urz´du Lotnictwa Cywilnego adnotacji „NIECERTYFIKOWANA”.

7.8. W przypadku wykonywania lotów kontrolnych, 8) miejsce przechowywania dokumentacji; o których mowa w pkt 7.4 ppkt 4, oraz lotów na 9) imi´ i nazwisko oraz kwalifikacje osoby odpoprototypach lub prób producenta, mechanik pawiedzialnej za zapewnienie kontroli jakoÊci. ralotniowy wystawia na czas tych lotów kart´ paralotni, o której mowa w pkt 7.2, z adnotacjà 8.4.1. Do wniosku za∏àcza si´: w tytule „Tymczasowa”. W karcie tej zamieszcza 1) informacje o sposobie zapewnienia niesi´ informacj´ o ewentualnych ograniczeniach zb´dnych osób funkcyjnych podczas prób, i celu lotów kontrolnych. odbioru sprz´tu i kontroli jakoÊci, w zale˝- noÊci od rodzaju prowadzonej dzia∏alnoÊci; 7.9. Loty kontrolne, októrych mowa wpkt 7.4 ppkt 4, oraz loty na prototypach lub próby producenta 2) w przypadku podmiotów prowadzàcych mo˝e wykonywaç pilot z wpisanym do Êwiadec- w sk∏adzie ponad pi´cioosobowym dzia∏altwa kwalifikacji uprawnieniem instruktora lub, za noÊç podlegajàcà certyfikacji: zgodà Prezesa Urz´du — pilot nieposiadajàcy a) schemat struktury organizacyjnej zwiàzauprawnieƒ instruktora. nej z certyfikowanà dzia∏alnoÊcià, 7.10. Wymagania techniczne dla paralotni okreÊla b) informacje dotyczàce zawodowego przyka˝dorazowo na wniosek zainteresowanego gotowania personelu kierowniczego, Prezes Urz´du. nadzorujàcego i wykonawczego, c) dane osób odpowiedzialnych za zapew- Rozdzia∏ 8 nienie kontroli jakoÊci, d) schemat systemu zapewnienia jakoÊci; Produkcja i obs∏uga techniczna sprz´tu paralotniowego 3) wprzypadku kooperacji zinnymi podmiotami w zakresie certyfikowanej dzia∏alnoÊci 8.1. Projektowanie, produkcja, naprawa i obs∏uga informacje dotyczàce: sprz´tu paralotniowego mo˝e byç prowadzona, a) podstawowych kooperantów wykonujàz zastrze˝eniem pkt 8.2, 8.11 i 8.12, odpowiednio cych podzespo∏y, ich nazwy iadresu oraz przez podmioty, którym Prezes Urz´du zgodnie zakresu kooperacji, z niniejszymi przepisami wyda∏ certyfikat dotyczàcy projektowania, produkcji i obs∏ugi sprz´tu b) sposobów zapewnienia jakoÊci lub odparalotniowego, lub przez podmioty posiadajàce bioru podzespo∏ów dostarczanych przez odpowiedni certyfikat wydany na podstawie kooperantów nieb´dàcych zatwierdzonyprzepisów odr´bnych. Podmioty te zwane sà da- mi producentami. lej „zatwierdzonymi producentami”. 8.5. W ramach procesu certyfikacji sprawdza si´ 8.2. Pojedyncze egzemplarze sprz´tu paralotniowego zgodnoÊç zg∏oszonych danych ze stanem fakmogà byç produkowane, pod nadzorem Prezesa tycznym oraz: Urz´du, przez podmioty inne ni˝ zatwierdzeni 1) zapewnienie co najmniej jednej osoby posiaproducenci. dajàcej kwalifikacje mechanika paralotniowego, wykonujàcego czynnoÊci kontroli jakoÊci, 8.3. Podmiot ubiegajàcy si´ zgodnie z niniejszymi odbioru produkcji i dopuszczania sprz´tu; przepisami ocertyfikat, októrym mowa wpkt 8.1, powinien z∏o˝yç do Prezesa Urz´du dokumenty 2) posiadanie uzgodnionych wzorów dokumenokreÊlone wpkt 8.4 i8.4.1. tacji, o której mowa w pkt 7.2 i 8.13; 8.4. Wniosek podmiotu ubiegajàcego si´ o certyfikat 3) posiadanie ubezpieczenia od odpowiedzialnopowinien zawieraç nast´pujàce dane: Êci cywilnej w zwiàzku z prowadzonà dzia∏alnoÊcià; 1) oznaczenie podmiotu — imi´ i nazwisko lub nazw´; 4) posiadanie instrukcji obs∏ugiwanych paralotni lub, przy ich braku, uzgodnionych z Prezesem 2) siedzib´; Urz´du zasad post´powania. 3) zakres dzia∏alnoÊci; 8.6. Na podstawie pozytywnego wyniku kontroli, Pre- 4) miejsca wykonywania podstawowej dzia∏alnozes Urz´du wydaje odpowiedni certyfikat. Êci; 8.7. Certyfikat wydaje si´ na czas nieokreÊlony. 5) podstaw´ prawnà prowadzenia dzia∏alnoÊci gospodarczej lub oÊwiadczenie o sposobie 8.8. Zmiana danych, októrych mowa wpkt 8.4 i8.4.1, prowadzenia dzia∏alnoÊci podlegajàcej certyfi- wymaga pisemnego zg∏oszenia Prezesowi Urz´- kacji w innej formie; du w ciàgu 30 dni pod rygorem utraty wa˝noÊci certyfikatu. 6) w zale˝noÊci od rodzaju podmiotu — numer identyfikacyjny w krajowym rejestrze urz´do- 8.9. Zmiana danych, o których mowa w pkt 8.4 wym podmiotów gospodarczych (REGON) lub ppkt 1—7, wymaga odpowiednio uzupe∏nienia numer ewidencyjny (PESEL), adla cudzoziem- lub wymiany certyfikatu. ców — numer dokumentu stwierdzajàcego 8.10. Certyfikat traci wa˝noÊç w przypadku: to˝samoÊç; 1) zaprzestania dzia∏alnoÊci; 7) sposób oznaczania produktów dopuszczonych do obrotu — w przypadku producentów; 2) rezygnacji z certyfikatu;

3) niezg∏oszenia w terminie zmian, o których 7) termin wa˝noÊci dopuszczenia; mowa w pkt 8.8; 8) zakres wykonanych czynnoÊci obs∏ugowych; 4) niezapewnienia przez podmiot warunków, 9) dane podmiotu zg∏aszajàcego. które by∏y podstawà wydania certyfikatu, stwierdzonego decyzjà Prezesa Urz´du. 8.13.1. Wzór wykazu podlega zatwierdzeniu przez Prezesa Urz´du. 8.10.1. W przypadku usuni´cia braków b´dàcych podstawà utraty wa˝noÊci certyfikatu Prezes 8.14. W przypadku zaprzestania dzia∏alnoÊci, o której Urz´du wydaje nowy certyfikat. mowa w pkt 8.1 lub 8.11, podmiot jest obowiàzany do niezw∏ocznego przekazania wykazu, 8.11. Obs∏uga techniczna paralotni, wykonywana tylo którym mowa w pkt 8.13, Prezesowi Urz´du. ko w zakresie napraw, przeglàdów i dopuszczania do lotów, mo˝e byç prowadzona poza za- 8.15. Prezes Urz´du prowadzi ewidencj´ podmiotów twierdzonym producentem tylko przez mecha- oraz osób, októrych mowa wpkt 7.3, 8.1 i 8.11. ników paralotniowych lub pod ich nadzorem, je˝eli jest wykonywana w ramach podmiotu, 8.15.1. Ewidencj´, o której mowa w pkt 8.15, udoktóry zg∏osi∏ Prezesowi Urz´du takà dzia∏alnoÊç st´pnia si´ w Urz´dzie Lotnictwa Cywilnego na 14 dni przed jej rozpocz´ciem i posiada oraz jego delegaturach. uzgodnienia wzorów dokumentacji, o której 8.16. W przypadku prowadzenia dzia∏alnoÊci niemowa w pkt 7.2 i 8.13. Zg∏oszenie powinno zazgodnie z niniejszymi przepisami, Prezes Urz´- wieraç dane wymienione w pkt 8.4 odpowieddu mo˝e dokonaç skreÊlenia podmiotu zprowanio do planowanej dzia∏alnoÊci. dzonej ewidencji, skutkujàcego zakazem prowa- 8.12. Obs∏uga techniczna w zakresie ograniczonym dzenia przedmiotowej dzia∏alnoÊci do czasu do: usuni´cia uchybieƒ i uzyskania ponownego 1) wymiany i naprawy uszkodzonych cz´Êci pa- wpisu. ralotni niewymagajàcej ingerencji w struktur´ podzespo∏ów, Rozdzia∏ 9 2) u∏o˝enia czaszy spadochronu, Znaki stosowane podczas lotów holowanych 3) podczepienia spadochronu do uprz´˝y, 9.1. Planowany kierunek holowania wyznaczajà dwa 4) regulacji d∏ugoÊci linek sterowniczych znaki w kszta∏cie litery „V” o wymiarach ramie- — mo˝e byç wykonywana równie˝ przez pilota nia 2 mx6 mwjednym, kontrastujàcym kolorze paralotni poza podmiotami wymienionymi — ˝ó∏tym lub bia∏ym. Znaki wyk∏ada si´ zgodnie w pkt 8.1 i 8.11. zrysunkiem okreÊlonym wpkt 9.3, jeden wmiej- 8.13. Mechanicy paralotniowi sà obowiàzani do pro- scu startu — skierowany wierzcho∏kiem w kiewadzenia wykazu paralotni dopuszczonych do runku startu, a ramionami w kierunku holowalotów, w którym zamieszcza si´ co najmniej: nia, drugi przy wyciàgarce lub w miejscu planowanego zakoƒczenia jazdy pojazdu holujàcego, 1) typ (jednomiejscowa, dwumiejscowa), mowierzcho∏kiem skierowany w stron´ wyciàgarki, del, rozmiar; a ramionami w stron´ startu. 2) nazw´ producenta; 9.1.1. Znaki mogà byç wy∏o˝one do 50 m od miejsc 3) numer fabryczny, a w przypadku jego braku okreÊlonych wpkt 9.1, przy zachowaniu kierunnumer nadany przez mechanika; ku u∏o˝enia okreÊlonego na rysunku w pkt 9.3. 4) dat´ produkcji; 9.2. Przy lotach holowanych na wodzie za motorów- 5) numer i rodzaj dokumentu wymienionego kà, wyk∏ada si´ tylko znak przy starcie. w pkt 7.6, wydanego dla danego typu paralotni, lub adnotacj´ „NIECERTYFIKOWANA”; 9.3. Sposób u∏o˝enia znaków przy starcie za wycià- 6) dat´ dopuszczenia do lotów i numer kolejny garkà lub pojazdem holujàcym okreÊla nast´puw wykazie; jàcy rysunek: START WYCIÑGARKA lub miejsce planowanego zakoƒczenia jazdy pojazdu holujàcego

Za∏àcznik nr 3 MOTOLOTNIE Warunki i wymagania dotyczàce u˝ywania motolotni oraz zasady eksploatacji i obowiàzki ich u˝ytkowników Spis treÊci Rozdzia∏ 1 Zastosowanie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6769 Rozdzia∏ 2 OkreÊlenia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6769 Rozdzia∏ 3 Zasady eksploatacji motolotni . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6770 Rozdzia∏ 4 Organizacja lotów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6770 Rozdzia∏ 5 Wykonywanie lotów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6770 Rozdzia∏ 6 Post´powanie w sytuacjach niebezpiecznych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6771 Rozdzia∏ 7 OdpowiedzialnoÊç . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6772 Rozdzia∏ 8 Dopuszczenie sprz´tu do lotów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6772 1. Pozwolenie na wykonywanie lotów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6772 2. Âwiadectwo spe∏nienia wymagaƒ technicznych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6772 3. Próby wlocie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6773 4. Przeglàdy okresowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6773 5. Wymagania techniczne dla motolotni . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6774 Rozdzia∏ 9 Zatwierdzone podmioty produkujàce i obs∏ugujàce motolotnie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6774 Rozdzia∏ 10 Obs∏uga techniczna motolotni . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6775 Rozdzia∏ 11 Ewidencja podmiotów i osób obs∏ugujàcych lub produkujàcych motolotnie lub ich podzespo∏y . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6775 Rozdzia∏ 12 Wzór metryki motolotni . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6777

Rozdzia∏ 1 czenia obs∏ugi technicznej statku powietrznego z wpisanymi uprawnieniami dotyczàcymi Zastosowanie motolotni; 1.1. Ustalenia zawarte wniniejszych przepisach doty- 13) motolotnia — statek powietrzny posiadajàcy czà motolotni u˝ytkowanych na terytorium Rze- ruchome powierzchnie noÊne, w którym podczypospolitej Polskiej. stawowym sposobem sterowania jest przemieszczanie Êrodka masy, wyposa˝ony w co 1.2. Na uzasadniony wniosek, w szczególnoÊci najmniej jeden zespó∏ nap´dowy zapewniajàwprzypadkach wykonywania lotów pokazowych cy samodzielny start i lot wznoszàcy, posiadalub rekordowych, Prezes Urz´du Lotnictwa Cy- jàcy nie wi´cej ni˝ 2 miejsca dla za∏ogi, którewilnego mo˝e, z zachowaniem wymogów bez- go maksymalna masa startowa nie przekracza: pieczeƒstwa, zwolniç zainteresowany podmiot a) 300 kg — dla motolotni làdowych jednoz obowiàzku spe∏nienia niektórych wymagaƒ miejscowych, okreÊlonych w niniejszych przepisach. b) 450 kg — dla motolotni làdowych dwumiej- Rozdzia∏ 2 scowych, c) 330 kg — dla motolotni operujàcych zwody OkreÊlenia lub amfibii jednomiejscowych, 2.1. U˝yte w przepisach okreÊlenia oznaczajà: d) 495 kg — dla motolotni operujàcych zwody lub amfibii dwumiejscowych; 1) AGL — wysokoÊç nad terenem; 14) organizator — osob´ fizycznà, osob´ prawnà 2) AMSL — wysokoÊç nad Êrednim poziomem lub jednostk´ organizacyjnà nieposiadajàcà morza; osobowoÊci prawnej, która podj´∏a dzia∏ania majàce na celu zorganizowanie lotów na mo- 3) AIP Polska — publikacj´ wydawanà przez paƒtolotniach dla innych osób; stwowy organ zarzàdzania ruchem lotniczym, zawierajàcà informacje lotnicze o charakterze 15) pilot — pilota motolotni oraz ucznia-pilota; trwa∏ym, istotne dla ˝eglugi powietrznej, doty- 16) pilot motolotni — osob´ posiadajàcà Êwiadecczàce Rejonu Informacji Powietrznej Warszatwo kwalifikacji pilota motolotni; wa (FIR Warszawa); 17) pozwolenie na wykonywanie lotów — wydany 4) dowódca statku powietrznego — pilota, który przez Prezesa Urz´du dokument potwierdzajàpodjà∏ si´ pilotowania motolotni i ponosi odcy dopuszczenie danego egzemplarza motopowiedzialnoÊç za bezpieczne wykonanie lotu; lotni do u˝ytkowania wpowietrzu wraz zokre- 5) eksploatacja motolotni — ca∏oÊç dzia∏aƒ orga- Êleniem terminu jego wa˝noÊci; nizacyjnych i technicznych, których celem jest 18) Prezes Urz´du — Prezesa Urz´du Lotnictwa u˝ywanie motolotni zgodnie z jej przeznacze- Cywilnego; niem; 19) Êwiadectwo kwalifikacji pilota motolotni — 6) GND — poziom terenu (poziom ziemi); wydany przez Prezesa Urz´du dokument po- 7) IFR — przepisy wykonywania lotów wed∏ug twierdzajàcy kwalifikacje pilota motolotni; wskazaƒ przyrzàdów; 20) Êwiadectwo spe∏nienia wymagaƒ technicz- 8) Instrukcja u˝ytkowania wlocie — zatwierdzony nych — wydany przez Prezesa Urz´du dokuprzez Prezesa Urz´du lub uprawniony organ ment potwierdzajàcy spe∏nienie wymagaƒ buw innym paƒstwie zbiór instrukcji i informacji, dowy danego egzemplarza motolotni; zawierajàcy ograniczenia, w zakresie których 21) uczeƒ-pilot — osob´ odbywajàcà szkolenie statek powietrzny uznano za zdatny do lotu, teoretyczne lub praktyczne, nieposiadajàcà oraz instrukcje i informacje niezb´dne dla Êwiadectwa kwalifikacji pilota motolotni; cz∏onków za∏ogi lotniczej dla bezpiecznego u˝ytkowania tego statku; 22) IMC — warunki meteorologiczne dla lotów wed∏ug wskazaƒ przyrzàdów, wyra˝one widzial- 9) lot IFR — lot wykonywany zgodnie z przepisanoÊcià, odleg∏oÊcià od chmur i pu∏apem mi dla lotów wed∏ug wskazaƒ przyrzàdów; chmur — mniejsze ni˝ minima warunków me- 10) lot VFR — lot wykonywany zgodnie zprzepisa- teorologicznych ustalonych dla lotów z wimi dla lotów z widocznoÊcià; docznoÊcià; 11) lot specjalny VFR — lot VFR, wykonywany na 23) VMC — warunki meteorologiczne dla lotów podstawie zezwolenia kontroli ruchu lotnicze- z widocznoÊcià, wyra˝one widzialnoÊcià, odlego w strefie kontrolowanej lotniska w warun- g∏oÊcià od chmur i pu∏apem chmur — równe kach meteorologicznych gorszych ni˝ VMC; lub wi´ksze od ustalonych minimów; 12) mechanik motolotniowy — osob´ posiadajàcà 24) wysokoÊç bezwzgl´dna — odleg∏oÊç pionowà Êwiadectwo kwalifikacji mechanika poÊwiad- poziomu, punktu lub przedmiotu rozpatrywa-

nego jako punkt, mierzonà od Êredniego po- 4.1.1. Kierownikiem startu mo˝e byç instruktor motoziomu morza; lotniowy lub pilot motolotni, który ukoƒczy∏ szkolenie zzakresu pe∏nienia funkcji kierownika 25) wysokoÊç wzgl´dna — odleg∏oÊç pionowà postartu, okreÊlonego w programie szkolenia zaziomu, punktu lub przedmiotu rozpatrywanetwierdzonym przez Prezesa Urz´du. go jako punkt, mierzonà od okreÊlonego poziomu odniesienia; 4.2. Je˝eli loty motolotni majà byç wykonywane w miejscu zorganizowanych lotów innych stat- 26) VFR — przepisy wykonywania lotów z widoczków powietrznych lub skoków spadochrononoÊcià; wych, organizator lotów na motolotniach jest 27) ustawa — ustaw´ z dnia 3 lipca 2002 r. — Pra- obowiàzany do uzgodnienia zasad wykonywania wo lotnicze; lotów zorganizatorami innych lotów lub skoków. 28) za∏àcznik — niniejszy za∏àcznik. Rozdzia∏ 5 Rozdzia∏ 3 Wykonywanie lotów 5.1. Lotów na motolotniach nie wolno wykonywaç: Zasady eksploatacji motolotni 1) wczeÊniej ni˝ 30 minut przed wschodem s∏oƒ- 3.1. Zasady eksploatacji motolotni okreÊlajà niniejsze ca i póêniej ni˝ 30 minut po zachodzie s∏oƒca; przepisy. Dla podmiotów, o których mowa w pkt 3.3, zasady te okreÊla tak˝e — instrukcja 2) zwyjàtkiem przypadków, gdy jest to konieczne operacyjna albo instrukcja wykonywania lotów, dla startu lub làdowania: zwane dalej „Instrukcjà”. Instrukcj´ zatwierdza a) nad zwartà zabudowà miast, osiedli i sie- Prezes Urz´du. dzib ludzkich lub nad zgromadzeniem osób na otwartym powietrzu na wysokoÊci 3.2. Do Instrukcji stosuje si´ odpowiednio przepisy wzgl´dnej mniejszej ni˝ 150 m (500 ft) nad cz´Êci 10.1 i 10.2 rozdzia∏u 10 za∏àcznika nr 2 do najwy˝szà przeszkodà znajdujàcà si´ w prorozporzàdzenia Ministra Infrastruktury zdnia 5 limieniu 300 mod statku powietrznego, ztym stopada 2004 r. w sprawie bezpieczeƒstwa eks- ˝e nad obszarami miast o liczbie mieszkaƒploatacji statków powietrznych (Dz. U. Nr 262, ców od 25 000 — zgodnie z przepisami rozpoz. 2609). porzàdzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3.3. Do opracowania i stosowania Instrukcji obowià- 9 paêdziernika 2003 r. w sprawie zakazów zany jest podmiot wykonujàcy dzia∏alnoÊç, októ- lub ograniczeƒ lotów na czas d∏u˝szy ni˝ rej mowa w art. 160 ust. 3 pkt 1 i 2 ustawy. 3 miesiàce (Dz. U. Nr 183, poz. 1793), b) gdzie indziej, ni˝ to okreÊlono w lit. a, na 3.4. Instrukcja powinna okreÊlaç zasady, metody, wysokoÊci wzgl´dnej mniejszej ni˝ Êrodki, miejsca i terminy dzia∏aƒ zwiàzanych 100 m(300 ft) nad làdem lub wodà wodlez wykonywaniem lotów na motolotniach. g∏oÊci mniejszej ni˝ 300 m od zabudowaƒ. 3.5. Osoba u˝ywajàca motolotni jest obowiàzana: 5.2. Przepisów pkt 5.1 ppkt 1 nie stosuje si´ do lotów 1) u˝ywaç motolotni zgodnie z instrukcjà u˝ytko- wykonywanych w obr´bie ustalonego, jednego wania w locie, w szczególnoÊci przestrzegaç miejsca startu ilàdowania wprzypadku posiadawszystkich wynikajàcych z tej instrukcji ogra- nia przez motolotni´: niczeƒ; 1) jednego b∏yskowego Êwiat∏a ostrzegawczego 2) stosowaç si´ wprzypadku lotów zorganizowa- koloru bia∏ego o cz´stotliwoÊci b∏ysków nych do zasad okreÊlonych przez organizatora; 40—100 na minut´; 3) u˝ywaç do lotu motolotni w wymaganym sta- 2) urzàdzenia radiowego umo˝liwiajàcego ∏àcznie technicznym. noÊç z organizatorem lotów — w przypadku lotów zorganizowanych; Rozdzia∏ 4 3) latarki elektrycznej; Organizacja lotów 4) reflektora do làdowania albo oÊwietlonego miejsca làdowania. 4.1. Organizator lotów jest obowiàzany do: 1) zapoznania osób organizujàcych loty oraz 5.2.1. W przestrzeniach kontrolowanych zezwala si´ osób bioràcych udzia∏ wlotach zzasadami ich na wykonywanie lotów przez motolotnie wypoorganizacji i wykonywania; sa˝one dodatkowo w: 2) wyznaczenia kierownika startu w czasie lotów 1) busol´ magnetycznà; samodzielnych ucznia-pilota, pokazów lotni- 2) dok∏adny czasomierz wskazujàcy czas w goczych, zawodów i innych imprez, w których dzinach, minutach i sekundach; planowane sà loty wielu motolotni, jeÊli uzna to za uzasadnione. 3) wysokoÊciomierz;

4) wariometr; rentów lub bannerów, jest dozwolone pod warunkiem, ˝e wszystkie statki uczestniczàce w ta- 5) map´ rejonu lotu znaniesionymi, niezb´dnykim locie posiadajà urzàdzenia zwalniajàce lin´ mi informacjami nawigacyjnymi dotyczàcyholowniczà. mi: a) stref zakazanych, niebezpiecznych i ogra- 5.7. U˝ytkownik statku powietrznego mo˝e odstàpiç niczonych, od systematycznej rejestracji iloÊci lotów i uzyskanego nalotu w∏asnego oraz innych osób u˝ytb) rejonów lub tras planowanego lotu; kujàcych jego statek powietrzny. 6) urzàdzenie radiowe umo˝liwiajàce utrzyma- 5.7.1. Postanowienia pkt 5.7 nie zwalniajà pilota nie ∏àcznoÊci w czasie lotu z radiostacjami z obowiàzku udokumentowania posiadanej lotniczymi na cz´stotliwoÊciach, jakie sà wypraktyki lotniczej zgodnie zwymaganiami okremagane przez s∏u˝by ruchu lotniczego w ob- Êlonymi w odr´bnych przepisach. szarach powietrznych, w których lot ma byç wykonywany, oraz zapewniajàce równie˝ ∏àcznoÊç na cz´stotliwoÊci awaryjnej Rozdzia∏ 6 121,5 MHz; Post´powanie w sytuacjach niebezpiecznych 7) inne dodatkowe przyrzàdy lub wyposa˝enie, okreÊlone przez organ nadzoru ruchu lotni- 6.1. Przy zmianie warunków meteorologicznych lub czego. innych w stopniu powodujàcym zagro˝enie bezpieczeƒstwa lotów, kontynuowanie lotów nadlot- 5.3. W czasie u˝ytkowania motolotni pilot jest obo- niskowych jest zabronione. W lotach trasowych wiàzany mieç na pok∏adzie: VFR po obni˝eniu si´ warunków atmosferycznych poni˝ej VMC pilot powinien przerwaç wy- 1) Êwiadectwo kwalifikacji pilota motolotni; konywanie zadania. 2) metryk´ motolotni; 6.2. Wprzypadku utraty orientacji geograficznej pilot 3) dowód ubezpieczenia OC. motolotni powinien: 5.3.1. Przy lotach, wktórych starty ilàdowania odby- 1) sprawdziç czas i pozosta∏à iloÊç paliwa; wajà si´ w obr´bie ustalonego miejsca, doku- 2) wykonywaç dalszy lot z pr´dkoÊcià ekonomenty, o których mowa w pkt 5.3, mogà znajmicznà, okreÊlonà w instrukcji u˝ytkowania dowaç si´ na ziemi w miejscu startu i làdowaw locie; nia. 3) w miar´ mo˝noÊci nawiàzaç ∏àcznoÊç ze s∏u˝- 5.4. Lot mo˝e byç podj´ty, je˝eli w szczególnoÊci: bà ruchu lotniczego ipoinformowaç ozaistnia- 1) pilot zapozna∏ si´ z instrukcjà u˝ytkowania ∏ej sytuacji oraz stosowaç si´ do przekazanych w locie; przez nià informacji; 2) warunki meteorologiczne nie przekraczajà in- 4) w przypadku braku ∏àcznoÊci osiàgnàç najdywidualnych uprawnieƒ pilota oraz dopuszwy˝szà dopuszczalnà wysokoÊç w rejonie czalnych warunków u˝ytkowania sprz´tu; przebywania, na jakà pozwalajà warunki at- 3) miejsce startu i làdowania umo˝liwia bez- mosferyczne, jednak nie wy˝ej ni˝ 900 mnad pieczny start i làdowanie oraz przelot nad terenem, staraç si´ ustaliç swoje po∏o˝enie przeszkodami terenowymi na bezpiecznej wy- za pomocà obiektów naziemnych oraz wykosokoÊci; rzystaç wszystkie dost´pne pomoce nawigacyjne; 4) zosta∏ dokonany przeglàd podstawowy, o którym mowa w pkt 8.12; 5) w przypadku niewznowienia orientacji wyko- 5) pilot motolotni osobiÊcie ibezpoÊrednio przed naç làdowanie zapobiegawcze. zaj´ciem miejsca w motolotni wykona∏ prze- 6.3. W przypadku utraty orientacji w pobli˝u granicy glàd przedlotowy, o którym mowa w pkt 8.13. paƒstwowej pilot motolotni powinien przyjàç 5.5. Pilot motolotni mo˝e rozpoczàç lot nie wczeÊniej kurs oddalajàcy od granicy paƒstwa i staraç si´ ni˝ po up∏ywie 30 sekund po starcie poprzedzajà- wznowiç orientacj´. cego statku powietrznego, a w przypadku lotów 6.4. W przypadku niebezpieczeƒstwa w locie pilot zorganizowanych — zgodnie zporzàdkiem ispomotolotni powinien post´powaç zgodnie z insobem wykonywania lotów ustalonym przez orstrukcjà u˝ytkowania w locie danej motolotni ganizatora. oraz instrukcjà sprz´tu spadochronowego, je˝eli 5.5.1. Przepisu pkt 5.5 nie stosuje si´ do lotów grupo- motolotnia taki sprz´t posiada. wych wykonywanych na ustalonych wczeÊniej zasadach. 6.5. W przypadku znanych lub przypuszczalnych usterek motolotni pilot motolotni powinien nie- 5.6. Holowanie motolotnià przedmiotów, a w szcze- zw∏ocznie po zakoƒczeniu lotu zawiadomiç gólnoÊci: innych statków powietrznych, transpa- o nich w∏aÊciciela motolotni.

Rozdzia∏ 7 1) 12 miesi´cy — dla motolotni wyprodukowanych przez niezatwierdzonych producentów; OdpowiedzialnoÊç 2) 24 miesiàce — dla nowych motolotni wyprodukowanych przez zatwierdzonych producen- 7.1. Pilot wykonuje lot na w∏asnà odpowiedzialnoÊç, tów. osobiÊcie podejmuje wszystkie decyzje zwiàzane z lotem i odpowiada za wszystkie nast´pstwa 8.4. Wa˝noÊç pozwolenia na wykonywanie lotów z tego wynik∏e. mo˝e przed∏u˝yç mechanik motolotniowy, dzia- ∏ajàcy w podmiocie, o którym mowa w pkt 9.1. 7.2. Wprzypadku za∏ogi dwuosobowej odpowiedzial- Wa˝noÊç pozwolenia przed∏u˝a si´ na okres noÊç spoczywa na dowódcy motolotni. 12 miesi´cy. 7.3. Instruktor jest odpowiedzialny za zgodne z programem szkolenia przygotowanie idopuszczenie 8.4.1. Pozwolenie na wykonywanie lotów wydaje si´, ucznia-pilota do lotów samodzielnych. a wa˝noÊç przed∏u˝a si´ po: 1) stwierdzeniu sprawnoÊci technicznej moto- Rozdzia∏ 8 lotni poprzez wykonanie przeglàdu zasadniczego; Dopuszczenie sprz´tu do lotów 2) sprawdzeniu aktualnoÊci dokumentów moto- 8.1. Do lotu mo˝e byç u˝yta wy∏àcznie motolotnia, lotni, o których mowa w pkt 8.2 ppkt 2 i 4; która: 3) wykonaniu kontrolnych prób w locie. 1) jest sprawna technicznie; 8.4.2. Produkcyjne ikontrolne próby wlocie wykonu- 2) posiada wa˝ne pozwolenie na wykonywanie je si´ na podstawie pozwolenia na wykonywalotów. nie prób w locie wydanego przez mechanika motolotniowego po spe∏nieniu wymagaƒ, 1. Pozwolenie na wykonywanie lotów o których mowa w pkt 8.4.1 ppkt 1 i 2. 8.2. Pozwolenie na wykonywanie lotów lub jego 8.5. Je˝eli motolotnia, jej podzespó∏ lub cz´Êç sk∏adoprzed∏u˝enie wydaje podmiot, o którym mowa wa nie spe∏nia wymagaƒ technicznych wymagaw pkt 9.1, na wniosek zainteresowanego dla monych do wydania pozwolenia na wykonywanie tolotni, która posiada: lotów: 1) Êwiadectwo spe∏nienia wymagaƒ technicz- 1) wydane pozwolenie mo˝e zostaç cofni´te albo nych lub deklaracj´ zgodnoÊci wydanà dla zazawieszone przez Prezesa Urz´du; twierdzonego producenta, adla konstrukcji zagranicznych certyfikat typu lub inny dokument 2) mechanik, októrym mowa wpkt 8.4, odmawia dopuszczajàcy ten typ do u˝ytkowania; przed∏u˝enia wa˝noÊci pozwolenia i wpisuje informacj´ o odmowie przed∏u˝enia wa˝noÊci 2) metryk´ motolotni zawierajàcà nast´pujàce pozwolenia do metryki motolotni. dane: a) numer fabryczny motolotni, je˝eli posiada, 8.6. W metryce motolotni wpisuje si´ w szczególnob) typ i numer skrzyd∏a, Êci pozwolenie na wykonywanie lotów i jego przed∏u˝enia, dane identyfikujàce motolotni´ ijej c) typ i numer silnika, podzespo∏y oraz informacje o u˝ytkowniku. d) typ i numer wózka, e) typ i numer Êmig∏a; 8.6.1. Wzór metryki motolotni okreÊla rozdzia∏ 12. 3) wpis do ewidencji statków powietrznych oraz 2. Âwiadectwo spe∏nienia wymagaƒ technicznych znaki rozpoznawcze, naniesione zgodnie z za- ∏àcznikiem nr 7 do rozporzàdzenia; 8.7. Âwiadectwo spe∏nienia wymagaƒ technicznych wydaje si´ dla pojedynczego egzemplarza moto- 4) instrukcj´ u˝ytkowania w locie i obs∏ugi techlotni, aprzy powtarzalnej produkcji prowadzonej nicznej motolotni; przez zatwierdzonych producentów — dla typu 5) dowód w∏asnoÊci. motolotni lub podzespo∏u. Dla pojedynczego egzemplarza motolotni Êwiadectwo spe∏niania wy- 8.2.1. Wprzypadku gdy na obszarze dzia∏ania delega- magaƒ technicznych wydaje si´ ∏àcznie zpozwotury terenowej Urz´du Lotnictwa Cywilnego leniem na wykonywanie lotów na podstawie jednie dzia∏a podmiot, o którym mowa w pkt 9.1, nego wniosku. wydajàcy lub przed∏u˝ajàcy pozwolenia na wykonywanie lotów, pozwolenie to mo˝e byç wy- 8.7.1. Âwiadectwo spe∏nienia wymagaƒ techniczdane lub przed∏u˝one przez mechanika moto- nych wydaje Prezes Urz´du na wniosek zaintelotniowego pod nadzorem Prezesa Urz´du. resowanego podmiotu po: 8.3. Pozwolenie na wykonywanie lotów wydaje si´ 1) przedstawieniu sprawozdania z prób w locie na okres nie d∏u˝szy ni˝: motolotni;

2) zatwierdzeniu przez Prezesa Urz´du instrukcji 8.10.1. Tymczasowa instrukcja u˝ytkowania w locie u˝ytkowania w locie i obs∏ugi technicznej powinna zawieraç: motolotni. 1) warunki i ograniczenia lotu motolotni; 8.8. W toku post´powania do wydania Êwiadectwa 2) wskazówki i informacje niezb´dne dla ogl´dzin sprawdza si´: cz∏onków za∏ogi motolotni do bezpiecznego przeprowadzenia prób w locie. 1) dokumentacj´ konstrukcyjnà, wed∏ug której zosta∏a zbudowana motolotnia; 8.10.2. Próby w locie dzieli si´ na: 2) obliczenia lub ocen´ charakterystyk maso- 1) badawczo-rozwojowe — próby wykonywawych motolotni; ne dla lotniczych celów badawczych i rozwojowych w celu stwierdzenia spe∏nienia 3) ocen´ charakterystyk aerodynamicznych, staprzez prototyp motolotni, podzespo∏u motecznoÊci i sterownoÊci motolotni; tolotni lub cz´Êci sk∏adowej odpowiednich 4) obliczenia obcià˝eƒ zewn´trznych motolotni konstrukcyjnych za∏o˝eƒ projektu; w zakresie przewidzianym przez wymagania 2) certyfikacyjne — próby wykonywane w celu techniczne; wydawania Êwiadectwa spe∏nienia wymagaƒ technicznych motolotni lub podzespo∏u; 5) obliczenia wytrzyma∏oÊciowe konstrukcji lub protokó∏ z prób statycznych w zakresie obcià- 3) produkcyjne — próby egzemplarza motolot- ˝eƒ dopuszczalnych; ni, dla typu której Prezes Urz´du wyda∏ Êwiadectwo spe∏nienia wymagaƒ technicz- 6) protokó∏ wa˝enia; nych; 7) dokumentacj´ budowy, wszczególnoÊci dzien- 4) kontrolne — próby wykonywane dla sprawnik budowy lub dokumenty kontroli — dla mo- dzenia motolotni w czasie jej eksploatacji. tolotni produkowanych amatorsko; 8.10.3. Do wykonywania prób wlocie wymienionych 8) tymczasowà instrukcj´ obs∏ugi technicznej. wpkt 8.10.2 uprawniony jest instruktor motolotniowy lub pilot motolotni posiadajàcy co 8.8.1. W toku post´powania, o którym mowa najmniej 5-letnie doÊwiadczenie i 500 godzin w pkt 8.8, po sprawdzeniu dokumentacji prze- nalotu na motolotniach. prowadza si´ ogl´dziny motolotni oraz doko- 8.10.4. Próby wlocie wymienione wpkt 8.10.2 ppkt 3 nuje prób naziemnych i wystawia Êwiadectwo i4 mo˝e wykonywaç tak˝e pilot motolotni poogl´dzin, je˝eli motolotnia zosta∏a uznana za siadajàcy co najmniej 200 godzin nalotu na zdatnà do wykonywania prób w locie. motolotniach jako dowódca. 8.8.2. Tymczasowa instrukcja obs∏ugi technicznej powinna zawieraç niezb´dne informacje zwiàzane 4. Przeglàdy okresowe z obs∏ugà technicznà w trakcie prób certyfika- 8.11. Przeglàd zasadniczy. cyjnych lub badawczo-rozwojowych. 8.11.1. Pozytywny wynik przeglàdu zasadniczego jest 8.8.3. Wprzypadku motolotni budowanych przez nie- warunkiem przed∏u˝enia pozwolenia na wyzatwierdzonych producentów wniosek, o któ- konywanie lotów. rym mowa w pkt 8.7.1, sk∏ada si´ przed rozpo- 8.11.2. Przeglàdowi podlegajà wszystkie elementy cz´ciem budowy, a budow´ prowadzi si´ pod motolotni. nadzorem Prezesa Urz´du. 8.11.3. Przeglàd zasadniczy sk∏ada si´ z dwóch eta- 8.9. W przypadku wprowadzenia istotnej modyfikacji pów: motolotni, w wyniku której uleg∏y zmianie istotne parametry lub w∏aÊciwoÊci lotne motolotni, 1) etap I — wymaga ca∏kowitego demonta˝u nale˝y uzyskaç nowe Êwiadectwo spe∏nienia wy- sprz´tu na zasadnicze elementy konstrukmagaƒ technicznych. cyjne, a w szczególnoÊci: szkielet skrzyd∏a, pokrycie, w´ze∏ podwieszenia wózka i ∏o˝e 3. Próby wlocie silnika, w takim stopniu, aby by∏a mo˝liwa wizualna kontrola stanu technicznego po- 8.10. Do prób w locie, o których mowa w pkt 8.10.2 szczególnych elementów; podczas przeglàppkt 1 i 2, mo˝e byç dopuszczona motolotnia, du nale˝y zwróciç szczególnà uwag´ na która posiada: obecnoÊç odkszta∏ceƒ plastycznych, p´kni´ç, korozji lub innych form zu˝ycia; 1) tymczasowà instrukcj´ u˝ytkowania w locie; 2) etap II — dokonywany jest po zmontowaniu 2) program prób w locie zatwierdzony przez motolotni do lotu; sprawdza si´ popraw- Prezesa Urz´du; noÊç monta˝u i wytrymowania skrzyd∏a, 3) Êwiadectwo ogl´dzin stwierdzajàce zdatnoÊç stan zabezpieczeƒ i wspó∏dzia∏anie podzemotolotni do prób w locie. spo∏ów.

8.12. Przeglàd podstawowy. a) certyfikat dotyczàcy projektowania, produkcji i obs∏ugi motolotni lub 8.12.1. Przeglàd podstawowy wykonuje si´ w dniu b) certyfikat dotyczàcy obs∏ugi motolotni lub planowanych lotów przed ich rozpocz´ciem. Przeprowadza go pilot motolotni posiadajàcy 2) posiadajàce odpowiedni certyfikat wydany na wpis „PDI” do Êwiadectwa kwalifikacji lub podstawie przepisów odr´bnych mechanik motolotniowy. — zwane odpowiednio „zatwierdzonymi produ- 8.12.2. Przeglàd ten polega na ocenie gotowoÊci mo- centami” lub „zatwierdzonymi podmiotami”. tolotni do lotu, a w szczególnoÊci na sprawdzeniu: 9.2. Pojedyncze egzemplarze motolotni mogà byç produkowane, pod nadzorem Prezesa Urz´du, 1) prawid∏owoÊci monta˝u i wytrymowania przez podmioty inne ni˝ zatwierdzeni producenmotolotni; ci, zwane „niezatwierdzonymi producentami”. 2) wyst´powania odkszta∏ceƒ plastycznych 9.3. Zainteresowany podmiot, aby otrzymaç na zasaelementów konstrukcji; dach okreÊlonych w niniejszych przepisach cer- 3) stanu zabezpieczeƒ; tyfikat, o którym mowa w pkt 9.1, powinien z∏o- ˝yç do Prezesa Urz´du dokumenty okreÊlone 4) stanu technicznego zespo∏u nap´dowego; w pkt 9.4 i 9.4.1. 5) stanu zawieszenia silnika; 9.4. Wniosek podmiotu ubiegajàcego si´ o certyfikat 6) stanu uk∏adów: zap∏onowego, wydechowe- powinien zawieraç nast´pujàce dane: go, zasilania; 1) oznaczenie podmiotu — imi´ i nazwisko lub 7) stanu podwozia. nazw´; 8.13. Przeglàd przedlotowy. 2) siedzib´; 3) zakres dzia∏alnoÊci; 8.13.1. Przeglàd przedlotowy wykonywany jest przez pilota bezpoÊrednio przed lotem, w zakresie 4) miejsca wykonywania podstawowej dzia∏alnookreÊlonym w instrukcji u˝ytkowania w locie. Êci; W lotach ucznia-pilota wymagany jest nadzór instruktora. 5) podstaw´ prawnà prowadzenia dzia∏alnoÊci gospodarczej lub oÊwiadczenie o sposobie 8.14. Wa˝noÊç przeglàdów. prowadzenia dzia∏alnoÊci podlegajàcej certyfikacji w innej formie; 8.14.1. Wprzypadku uszkodzenia motolotni wtrakcie eksploatacji — traci wa˝noÊç przeglàd podsta- 6) w zale˝noÊci od rodzaju podmiotu — numer wowy, który nale˝y powtórzyç celem stwier- identyfikacyjny w krajowym rejestrze urz´dodzenia zakresu uszkodzeƒ. wym podmiotów gospodarczych (REGON) lub numer ewidencyjny (PESEL), adla cudzoziem- 8.14.2. W przypadku stwierdzenia uszkodzeƒ lub od- ców — numer dokumentu stwierdzajàcego kszta∏ceƒ plastycznych dêwigarów, kraw´dzi to˝samoÊç; natarcia, w´z∏a podwieszenia wózka i konstrukcji noÊnej wózka lub innych powa˝nych 7) sposób oznaczania produktów dopuszczonych uszkodzeƒ okreÊlonych winstrukcji u˝ytkowa- do obrotu — w przypadku producenta; nia wlocie — traci wa˝noÊç przeglàd zasadni- 8) miejsce przechowywania dokumentacji; czy. 9) imi´ i nazwisko oraz kwalifikacje osoby odpo- 5. Wymagania techniczne dla motolotni wiedzialnej za zapewnienie kontroli jakoÊci. 8.15. Wymagania techniczne dla motolotni i ich pod- 9.4.1. Do wniosku za∏àcza si´: zespo∏ów okreÊla ka˝dorazowo na wniosek za- 1) informacje o sposobie zapewnienia niezb´dinteresowanego Prezes Urz´du. nych osób funkcyjnych podczas prób, odbio- Rozdzia∏ 9 ru sprz´tu i kontroli jakoÊci, w zale˝noÊci od rodzaju prowadzonej dzia∏alnoÊci; Zatwierdzone podmioty produkujàce i obs∏ugujàce 2) w przypadku podmiotów prowadzàcych motolotnie w sk∏adzie ponad pi´cioosobowym dzia∏alnoÊç podlegajàcà certyfikacji: 9.1. Projektowanie, produkcja, naprawa i obs∏uga motolotni mo˝e byç prowadzona, z zastrze˝e- a) schemat struktury organizacyjnej zwiàzaniem pkt 9.2, 10.3 i10.7, odpowiednio przez pod- nej z certyfikowanà dzia∏alnoÊcià, mioty: b) informacje dotyczàce zawodowego przy- 1) którym Prezes Urz´du zgodnie z niniejszymi gotowania personelu kierowniczego, nadprzepisami wyda∏: zorujàcego i wykonawczego,

c) dane osób odpowiedzialnych za zapewnie- Rozdzia∏ 10 nie kontroli jakoÊci, Obs∏uga techniczna motolotni d) schemat systemu zapewnienia jakoÊci; 3) w przypadku kooperacji z innymi podmiota- 10.1. Naprawa, obs∏uga techniczna motolotni i ich mi w zakresie certyfikowanej dzia∏alnoÊci in- podzespo∏ów w pe∏nym zakresie oraz jej poformacje dotyczàce: Êwiadczenie mo˝e byç wykonywana w zakresie posiadanych uprawnieƒ przez mechaników poa) podstawowych kooperantów wykonujà- Êwiadczenia obs∏ugi statku powietrznego z wpicych podzespo∏y, ich podstawowych dasem dotyczàcym obs∏ugi motolotni jako ca∏oÊci nych, charakterystyki oraz zakresu koopelub jej cz´Êci. racji, b) sposobów zapewnienia jakoÊci lub odbio- 10.2. Obs∏uga techniczna mo˝e byç wykonywana ru podzespo∏ów dostarczanych przez ko- przez mechaników poÊwiadczenia obs∏ugi rówoperantów nieb´dàcych zatwierdzonymi nie˝ wzakresie kompletacji, wymiany lub naprawy uszkodzonych cz´Êci motolotni bez ingerencji producentami. w struktur´ podzespo∏ów. 9.5. W ramach procesu certyfikacji sprawdza si´ 10.3. Obs∏uga techniczna mo˝e byç wykonywana rówzgodnoÊç zg∏oszonych danych ze stanem faknie˝, poza zatwierdzonym podmiotem, przez pitycznym oraz: lota motolotni w zakresie dopuszczalnym przez 1) zapewnienie co najmniej jednej osoby posia- instrukcj´ obs∏ugi technicznej motolotni. dajàcej kwalifikacje mechanika poÊwiadczenia 10.4. W przypadku konstrukcji amatorskich lub budoobs∏ugi w zakresie odpowiednim do prowawanych z zestawów i u˝ytkowanych przez budzonej dzia∏alnoÊci, wykonujàcego wszczególdowniczego obs∏ug´ technicznà sprz´tu mo˝e noÊci czynnoÊci kontroli jakoÊci, odbioru prowykonywaç równie˝ budowniczy w stosunku do dukcji i dopuszczania sprz´tu; podzespo∏ów przez niego wykonanych lub ada- 2) posiadanie uzgodnienia wzorów dokumenta- ptowanych. cji, o której mowa w pkt 11.3 ppkt 4; 10.5. Dzia∏alnoÊç, o której mowa w pkt 8.2, 8.4 i 10.1, 3) posiadanie ubezpieczenia od odpowiedzialno- wymaga uzyskania certyfikatu, o którym mowa Êci cywilnej w zwiàzku z prowadzonà dzia∏al- w pkt 9.1. noÊcià; 10.6. Dzia∏alnoÊç, o której mowa w pkt 10.2, wymaga 4) posiadanie zatwierdzonych przez Prezesa zg∏oszenia Prezesowi Urz´du na piÊmie w ter- Urz´du instrukcji obs∏ugiwanych motolotni, minie 14 dni przed jej rozpocz´ciem oraz dokowydanych przez producentów, lub, przy ich nania uzgodnieƒ, o których mowa w pkt 11.3. braku, uzgodnionych z Prezesem Urz´du za- Zg∏oszenie powinno zawieraç dane wymienione sad post´powania. w pkt 9.4, odpowiednie do planowanej dzia∏alnoÊci. 9.6. Na podstawie pozytywnego wyniku kontroli Prezes Urz´du wydaje odpowiedni certyfikat. 10.7. Dopuszcza si´ takà organizacj´ podmiotów, o których mowa w pkt 9.1 i 10.6, gdzie pod nad- 9.7. Certyfikat wydaje si´ na czas nieokreÊlony. zorem osób, o których mowa w pkt 10.1 i 10.2, odpowiednio prace obs∏ugowe, naprawy i prace 9.8. Zmiana danych, októrych mowa wpkt 9.4 i9.4.1, zwiàzane z produkcjà b´dà wykonywane przez wymaga pisemnego zg∏oszenia Prezesowi Urz´- inne osoby. du w ciàgu 30 dni pod rygorem utraty wa˝noÊci certyfikatu. Rozdzia∏ 11 9.9. Zmiana danych, o których mowa w pkt 9.4 Ewidencja podmiotów i osób obs∏ugujàcych ppkt 1—7, wymaga odpowiednio uzupe∏nienia lub produkujàcych motolotnie lub ich podzespo∏y lub wymiany certyfikatu. 11.1. Prezes Urz´du prowadzi ewidencj´ podmiotów 9.10. Certyfikat traci wa˝noÊç w przypadku: iosób, októrych mowa wpkt 8.2, 9.1, 10.1 i10.2. 1) zaprzestania dzia∏alnoÊci; 11.2. Ewidencj´, októrej mowa wpkt 11.1, udost´pnia 2) rezygnacji z certyfikatu; si´ wsiedzibie Urz´du Lotnictwa Cywilnego oraz w delegaturach terenowych Urz´du. 3) niezg∏oszenia w terminie zmian, o których mowa w pkt 9.8; 11.3. Osoby, o których mowa w pkt 8.4, 10.1 i 10.2, sà obowiàzane odpowiednio do: 4) niezapewnienia przez podmiot warunków, które by∏y podstawà wydania certyfikatu, 1) prowadzenia ewidencji wykonanych i nadzostwierdzonego decyzjà Prezesa Urz´du. rowanych czynnoÊci obs∏ugowych;

2) prowadzenia wykazu sprz´tu dopuszczonego majà obowiàzek niezw∏ocznego przekazania wydo lotów (przed∏u˝eƒ pozwolenia na wykony- kazu, októrym mowa wpkt 11.3 ppkt 2, Prezesowanie lotów); wi Urz´du. 3) przechowywania protoko∏ów z wykonanych 11.5. Niezg∏oszenie zmian, o których mowa w pkt 9.8, czynnoÊci obs∏ugowych; lub niespe∏nienie przez podmiot wpisany do ewi- 4) uzgodnienia z Prezesem Urz´du sposobu pro- dencji warunków b´dàcych podstawà dokonania wadzenia ewidencji, wykazów, wzorów proto- wpisu, atak˝e prowadzenie dzia∏alnoÊci niezgodko∏ów oraz piecz´ci u˝ywanych do poÊwiad- nie zniniejszymi przepisami mo˝e byç podstawà czeƒ. skreÊlenia przez Prezesa Urz´du z prowadzonej ewidencji, skutkujàcego zakazem prowadzenia 11.4. Podmioty, o których mowa w pkt 8.4, 9.1, 10.1 dzia∏alnoÊci do czasu usuni´cia uchybieƒ i uzyi 10.2, w przypadku zaprzestania dzia∏alnoÊci, skania ponownego wpisu.

Nr 107 — 6777 — Poz. 904

Rozdział 12

Wzór metryki motolotni

(strona 1)

METRYKA MOTOLOTNI

[SIP|-| [IT

(strona 2)

Typ motolotni

Typ skrzydła

(podstawa dopuszczenia do użytkowania — przepisy zdatności) (podpis)

Niniejsza motolotnia powinna być używana zgodnie z instrukcją użytkowania motolotni w locie

Nr 107 — 6778 — Poz. 904

(strona 3)

nr fabryczny

I. WPIS DO EWIDENCJI STATKÓW POWIETRZNYCH

(data wpisu - dzień, miesiąc, rok) (nr pozycji w ewidencji)

ZNAKI IDENTYFIKACYJNE [TTTTTTI

(pieczęć organu ewidencyjnego) (podpis)

(strony 4-5)

CZY GAJ CEETEEE

II. WŁAŚCICIEL MOTOLOTNI

Właściciel Data Poświadczenie organu ewidencyjnego

Nr 107 — 6779 — Poz. 904

(strony 6-9)

cóż [EEEEET

III. PODSTAWOWE WYPOSAŻENIE MOTOLOTNI p.

Zamontowanie Wymontowanie Nazwa - D od DIS

(strony 10-11)

cad CEEETEE

IV. WÓZEK MOTOLOTNI

Typ Numer

Nr 107 — 6780 — Poz. 904

(strony 12-13) KENNEEEEEENE ZZA WA A A Z U MZ ZI

V. SILNIK ZABUDOWANY NA WÓZKU

Numer _

T

(strony 14-15)

VI. ŚMIGŁO ZAMONTOWANE NA SILNIKU

Zamontowanie Wymontowanie podpis data podpis

Nr 107 — 6781 — Poz. 904

(strona 16) PNW LDLT LT TT

Dokument niniejszy stwierdza, że ten statek powietrzny został uznany za zdatny do lotu; jest zarejestrowany w przewidzianej dla niego ewidencji i dopuszczony do użytkowania z podanymi niżej ograniczeniami. Dokument niniejszy nie jest świadectwem zdatności do lotu w znaczeniu Aneksu 8 do Konwencji o Międzynarodowym Lotnictwie Cywilnym. Ważność niniejszego dokumentu jest uwarunkowana aktualnością " Ważności / Pozwolenia na

This document certifies, that present aircraft has been approved airworthy and is registrated in appropriate to him register and may be operated within the limitations mentioned below. This document is not Certificate of Airworthiness in compilance with the Annex 8 of the Convention of International Civil Aviation. The effectiveness of this document is qualified by means of validity of the Permission for Flights (pages 17 to 19 of this Log Book).

wykonywanie lotów (str. 17-19 niniejszej metryki).

pieczęć

(strony 17-19) CENNNNNNNNNN CZZENEEEA U A GA KA Z U M

Termin Pieczątka ważności i podpis (dzień, miesiąc, rok) Ww dające 0

ME . . Data kontroli Imię i nazwisko wydającego

(dzień, miesiąc, rok)

Nr 107 — 6782 — Poz. 904

(strony 20-139) CENNNNNNNENM ZZENEEEEEA UA GA A A Z KA Z

IX. DZIENNIK PRACY

. Imię Liczba | Dzienny czas Łączny czas . . - Data ; > Ą Uwagi i nazwisko lotów lotów lotów - pilota

z przeniesienia

X. CZYNNOŚCI OKRESOWE

Data wykonania dzień, miesiąc, rok

Poświadczenie pieczątka i podpis

Nr 107 — 6783 — Poz. 904

(strony 170-185)

XI. NAPRAWY I PRZEGLĄDY

Potwierdzenie wykonania

Opis usterki Wykonane napra

k

jw = ej

(strona 186)

dż [CEETEETE

XII. ŚWIADECTWO OGLĘDZIN - POZWOLENIE NA WYKONYWANIE PRÓB W LOCIE

Dokument niniejszy stwierdza, że ta motolotnia została uznana za zdatną do wykonywania prób w locie zgodnie z zatwierdzonym dla niej programem i z wynikającymi z tego programu ograniczeniami.

Dokument niniejszy nie jest świadectwem zdatności do lotu w znaczeniu Aneksu 8 do Konwencji o Międzynarodowym Lotnictwie Cywilnym.

Dokument niniejszy jest ważny 3 miesiące.

Data Wyszczególnienie dopuszczenia | Poświadczenie

Nr 107 — 6784 — Poz. 904

(strony 187-192)

XII. ŚWIADECTWO OGLĘDZIN - POZWOLENIE NA WYKONYWANIE PRÓB W LOCIE

Data Wyszczególnienie dopuszczenia | Poświadczenie

XIII. ZASADY PROWADZENIA METRYKI MOTOLOTNI

Metryka jest dokumentem motolotni i powinna być przekazywana razem z nią (w przypadku rozdzielenia skrzydła i wózka —- metryka pozostaje ze skrzydłem). Metrykę należy prowadzić na bieżąco. Przy zakładaniu nowej metryki na miejsce zakończonej należy wpisać sumaryczne dane z metryki poprzedniej.

.. Poprzednia metryka do czasu skreślenia motolotni z ewidencji powinna być przechowywana przez właściciela motolotni. Wpisy należy robić atramentem lub długopisem. Pomyłki należy przekreślić i podpisać. Wpisów dokonuje:

„strony 1, 2 właściciel motolotni

„strona 3 organ ewidencyjny

. strony 4-5 organ ewidencyjny

. strony 6—15 producent lub obsługujący motolotnię

. strona 16 Prezes Urzędu

. strony 17—19 Prezes Urzędu lub uprawniony mechanik

. strony 20-139 pilot

. strony 140—169 obsługujący

. strony 170—185 obsługujący

„strony 186—192 Prezes Urzędu lub uprawniony mechanik

—

Za∏àcznik nr 4 SPADOCHRONY Warunki i wymagania dotyczàce u˝ywania spadochronów, zasady eksploatacji i obowiàzki u˝ytkowników spadochronów oraz warunki dokonywania zrzutów zwiàzanych z u˝yciem spadochronów Spis treÊci Rozdzia∏ 1 Zastosowanie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6787 Rozdzia∏ 2 OkreÊlenia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6787 Rozdzia∏ 3 Ogólne zasady eksploatacji spadochronów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6787 Rozdzia∏ 4 Organizacja skoków spadochronowych i zrzutów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6788 1. Ogólne zasady organizacji skoków izrzutów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6788 2. Osoby funkcyjne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6788 3. Zabezpieczenie skoków lub zrzutów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6790 4. Podstawowe dokumenty operacyjne podczas skoków lub zrzutów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6790 5. Dokumenty skoczka isprz´tu spadochronowego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6791 Rozdzia∏ 5 Wykonywanie lotów podczas skoków spadochronowych lub zrzutów . . . . . . . . . . . . . . . . . 6791 1. Obowiàzki pilota wywo˝àcego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6791 2. Przygotowanie statku powietrznego do wywo˝enia skoczków lub zrzutów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6791 3. Równoczesne wykonywanie lotów iskoków lub zrzutów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6792 Rozdzia∏ 6 Wykonywanie skoków spadochronowych i zrzutów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6792 1. Informacje ogólne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6792 2. Wyposa˝enie osób wykonujàcych skoki ze statków powietrznych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6793 3. Inne wymagania iograniczenia podczas niektórych rodzajów skoków . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6793 4. Dodatkowe wymagania podczas skoków ucznia-skoczka . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6793 5. Post´powanie wsytuacjach niebezpiecznych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6793 6. Inne wymagania iograniczenia podczas niektórych rodzajów zrzutów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6794 Rozdzia∏ 7 OdpowiedzialnoÊç skoczka i instruktora . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6794 Rozdzia∏ 8 Sprz´t spadochronowy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6794 1. Uk∏adanie spadochronów do skoku lub u˝ycia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6794 2. Kompletacja idopuszczenie spadochronów do skoku lub u˝ycia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6795 3. Karty sprz´tu spadochronowego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6797 4. Certyfikacja podzespo∏ów sprz´tu spadochronowego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6798 5. Próby wpowietrzu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6800 6. Oznaczenie sprz´tu spadochronowego icertyfikatów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6801 7. Minimalne wymagania techniczne dla konstrukcji spadochronów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6801 8. Instrukcja sprz´tu spadochronowego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6802 Rozdzia∏ 9 Produkcja i obs∏uga sprz´tu spadochronowego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6802 1. Zatwierdzone podmioty produkujàce iobs∏ugujàce sprz´t spadochronowy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6802 2. Zakres obs∏ugi sprz´tu spadochronowego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6803 3. PoÊwiadczenie obs∏ugi . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6804 4. Ewidencja podmiotów iosób obs∏ugujàcych lubprodukujàcych sprz´t spadochronowy . . . . . . . . . . . . . . . 6804 Rozdzia∏ 10 Sygna∏y stosowane podczas skoków spadochronowych lub zrzutów . . . . . . . . . . . . . . . . . 6805 Rozdzia∏ 11 Przepisy przejÊciowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6805

Rozdzia∏ 1 wierajàce czasz´ g∏ównà, zapasowà, ratowniczà lub czasz´ innego przeznaczenia; Zastosowanie 12) spadochron innego przeznaczenia — spado- 1.1. Niniejsze przepisy stosuje si´ do spadochronów chron nieprzeznaczony do wykonywania skodo skoków oraz spadochronów innego przezna- ków; czenia u˝ywanych na terytorium Rzeczypospoli- 13) skoczek — skoczka spadochronowego oraz tej Polskiej, w tym spadochronów ratowniczych. ucznia-skoczka; 1.2. Na uzasadniony wniosek, a w szczególnoÊci 14) skoczek spadochronowy — osob´ posiadajàcà w przypadkach u˝ywania spadochronów w ce- Êwiadectwo kwalifikacji skoczka spadochronolach pokazowych, próbnych lub ustanawiania re- wego lub licencj´ skoczka spadochronowego kordów, Prezes Urz´du mo˝e zwolniç zaintereso- zawodowego; wany podmiot od obowiàzku spe∏nienia niektórych wymagaƒ niniejszych przepisów, z zacho- 15) skok nocny — skok spadochronowy wykonywaniem wymogów bezpieczeƒstwa. wany pomi´dzy zachodem i wschodem s∏oƒca; Rozdzia∏ 2 16) skok ratowniczy (przymusowy) — skok spadochronowy w przypadku, gdy dalszy lot lub là- OkreÊlenia dowanie na statku powietrznym zagra˝a ˝yciu za∏ogi lub osób znajdujàcych si´ na jego pok∏a- 2.1. U˝yte w przepisach okreÊlenia oznaczajà: dzie; 1) AAD (Automatic Activation Device) — automa- 17) skok w teren przygodny — skok spadochronotyczne urzàdzenie aktywujàce spadochron (auwy zplanowanym làdowaniem wterenie przytomat spadochronowy); godnym; 2) eksploatacja spadochronów — ca∏oÊç dzia∏aƒ 18) Êwiadectwo kwalifikacji skoczka spadochronoorganizacyjnych itechnicznych, których celem wego — dokument potwierdzajàcy kwalifikajest u˝ywanie spadochronów zgodnie z ich cje skoczka spadochronowego uprawniajàcy przeznaczeniem; do wykonywania skoków spadochronowych 3) instruktor spadochronowy — osob´ posiada- bez nadzoru instruktora spadochronowego, jàcà wa˝nà licencj´ skoczka spadochronowe- wydany przez Prezesa Urz´du; go zawodowego z wpisanym do niej upraw- 19) teren przygodny — miejsce poza lotniskiem nieniem instruktora spadochronowego; lub làdowiskiem lub innym miejscem wpisa- 4) lotnisko — lotnisko, làdowisko lub inne miej- nym do rejestru albo ewidencji prowadzonych sce wpisane do rejestru lub ewidencji prowa- na podstawie ustawy; dzonych na podstawie przepisów ustawy; 20) uczeƒ-skoczek — osob´ wykonujàcà skoki spa- 5) lot wszyku — lot grupowy oÊciÊle okreÊlonym dochronowe, do czasu uzyskania Êwiadectwa po∏o˝eniu statków powietrznych wzgl´dem kwalifikacji skoczka spadochronowego innà siebie; ni˝ pasa˝er tandemu; 6) mechanik spadochronowy — osob´ posiada- 21) ustawa — ustaw´ z dnia 3 lipca 2002 r. — Prajàcà Êwiadectwo kwalifikacji mechanika po- wo lotnicze; Êwiadczenia obs∏ugi statku powietrznego 22) za∏àcznik — niniejszy za∏àcznik; z wpisanymi uprawnieniami dotyczàcymi spadochronu; 23) zrzut — zrzut przedmiotów zaopatrzonych w spadochrony. 7) organizator — osob´ fizycznà, prawnà, innà jednostk´ organizacyjnà, a tak˝e grup´ osób Rozdzia∏ 3 nieb´dàcà jednostkà organizacyjnà, która podj´∏a dzia∏ania majàce na celu zorganizowanie Ogólne zasady eksploatacji spadochronów wykonania skoków spadochronowych lub zrzutów; 3.1. Zasady eksploatacji spadochronów okreÊlajà ni- 8) pasa˝er tandemu — osob´ wykonujàcà skok niejsze przepisy, z tym ˝e dla podmiotów, o któjako pasa˝er na spadochronie dwuosobowym; rych mowa w pkt 3.2, zasady te okreÊla, odpowiednio do rodzaju wykonywanej dzia∏alnoÊci, 9) Prezes Urz´du — Prezesa Urz´du Lotnictwa tak˝e instrukcja wykonywania skoków albo in- Cywilnego; strukcja operacyjna, zwana dalej „Instrukcjà”. In- 10) ratownik — lekarza, ratownika z uprawnienia- strukcj´ zatwierdza Prezes Urz´du. mi lub piel´gniark´ dyplomowanà; 3.1.1. Do Instrukcji stosuje si´ odpowiednio przepisy 11) spadochron — zestaw zawierajàcy czasz´ cz´Êci 10.1 i10.2 rozdzia∏u 10 za∏àcznika nr 2 do g∏ównà, czasz´ zapasowà, uprzà˝ i pokrowiec, rozporzàdzenia Ministra Infrastruktury z dnia atak˝e pojedyncze podzespo∏y lub zestawy za- 5 listopada 2004 r. w sprawie bezpieczeƒstwa

eksploatacji statków powietrznych (Dz. U. ru instruktora spadochronowego prowadzàce- Nr 262, poz. 2609). go w danym skoku szkolenie; 3.2. Do opracowania i stosowania Instrukcji obowià- 6) przechowywanie listy za∏adowczej; zany jest podmiot: 7) zapoznanie si´ przez osoby bioràce udzia∏ 1) wykonujàcy dzia∏alnoÊç, o której mowa wzrzutach, skokach lub lotach iich organizacji wart. 160 ust. 3 pkt 1 i2 ustawy — odpowied- odpowiednio z instrukcjami oraz okreÊlonymi nio instrukcji operacyjnej lub instrukcji wyko- przez organizatora zasadami organizacji, zasanywania skoków; dami wykonywania zrzutów, skoków i lotów, w szczególnoÊci dotyczàcymi: 2) organizujàcy lub prowadzàcy skoki: zudzia∏em ucznia-skoczka, nocne, z wysokoÊci powy˝ej a) ruchu ko∏owego i pieszego w sta∏ym miej- 5 000 m n.p.m., na wod´, w tandemie z pasa- scu organizacji skoków, ˝erem, zwi´cej ni˝ jednego statku powietrzneb) organizacji wejÊcia na pok∏ad i ruchu nago jednoczeÊnie — instrukcji wykonywania ziemnego statku powietrznego, skoków. c) kolejnoÊci wykonywania skoków i zrzutów, 3.3. Obowiàzek, o którym mowa w pkt 3.2, nie dotyd) planowanego rejonu skoków i zrzutów, czy podmiotów prowadzàcych dzia∏alnoÊç w zakresie udost´pniania spadochronów i innych e) minimalnej planowanej wysokoÊci zawistatków powietrznych do wykonywania skoków Êni´cia na otwartym spadochronie, ze spadochronem, o ile nie sà organizatorami f) stref opadania, skoków lub zrzutów. g) miejsc làdowania i kierunków podejÊcia do 3.4. Osoba u˝ywajàca spadochronu jest obowiàzana: làdowania, 1) zapewniç, aby ka˝dy spadochron b´dàcy w jej h) sposobu post´powania w sytuacjach zaistdyspozycji by∏ u˝ywany zgodnie z instrukcjà nienia wypadków i incydentów, danego spadochronu, w szczególnoÊci z za- i) sposobu okreÊlania miejsca skoku lub zrzuchowaniem wszystkich okreÊlonych przez t´ tu; instrukcj´ ograniczeƒ; 8) podczas skoków ucznia-skoczka lub udost´p- 2) stosowaç si´ do zasad okreÊlonych przez organiania przez organizatora spadochronów na nizatora skoku lub lotu; skoki, u˝ywanie tylko spadochronów dopusz- 3) u˝ywaç do skoku, zrzutu lub lotu sprz´tu spa- czonych do skoków i u∏o˝onych przez uprawdochronowego w wymaganym dla niego sta- nione osoby; nie technicznym. 9) wyznaczenie i udzia∏ niezb´dnych osób funkcyjnych odpowiednio do rodzaju planowa- Rozdzia∏ 4 nych skoków lub zrzutów; Organizacja skoków spadochronowych i zrzutów 10) wyznaczenie rejonu skoków lub zrzutów oraz rejonu zni˝ania statku powietrznego, zktórego 1. Ogólne zasady organizacji skoków izrzutów wykonuje si´ skoki lub zrzuty poza obszarem opadania spadochronów, z uwzgl´dnieniem 4.1. W celu bezpiecznego i prawid∏owego wykonyprzypadku niezamierzonego, zbyt wczesnego wania zadaƒ zwiàzanych z przygotowaniem lub zbyt póênego, otwarcia spadochronów; i przeprowadzaniem skoków lub zrzutów, ich organizator obowiàzany jest do takiej organizacji 11) zg∏oszenie wypadków i incydentów w∏aÊciskoków lub zrzutów, która co najmniej zapewnia: wym organom i s∏u˝bom. 1) przeprowadzenie analizy warunków meteoro- 2. Osoby funkcyjne logicznych i informacji o ograniczeniach zwiàzanych zruchem lotniczym oraz uzyskanie sto- 4.2. Odpowiednio do rodzaju planowanych zrzutów sownych zezwoleƒ zwiàzanych zruchem lotnilub skoków organizator wyznacza nast´pujàce czym; osoby funkcyjne: 2) wy∏o˝enie odpowiednich znaków — je˝eli sà 1) kierownika skoków; wymagane przepisami; 2) wyrzucajàcego. 3) sporzàdzenie listy za∏adowczej na dany wylot; 4.2.1. Kierownik skoków kieruje przebiegiem skoków 4) obecnoÊç na pok∏adzie statku powietrznego podczas wykonywania skoków lub zrzutów po- i zrzutów w przypadku wykonywania ich: za za∏ogà wy∏àcznie osób wpisanych na list´ 1) w trakcie pokazów lotniczych; za∏adowczà; 2) z wi´cej ni˝ jednego statku powietrznego; 5) wpisanie na list´ za∏adowczà ucznia-skoczka pod warunkiem wykonywania nad nim nadzo- 3) w wi´cej ni˝ jednym najÊciu;

4) z wysokoÊci powy˝ej 5 000 m n.p.m.; 4.2.3.2. Zakres przeszkolenia skoczka spadochronowego do kierowania z pok∏adu statku po- 5) w nocy; wietrznego zrzutem lub wyskokiem skocz- 6) na wod´; ków, wzale˝noÊci od rodzaju wykonywanych skoków lub zrzutów, okreÊla zatwierdzony 7) w trakcie zawodów; przez Prezesa Urz´du Program szkolenia spadochronowego lub Instrukcja organizatora 8) podczas lotów innych statków powietrznych skoków lub zrzutów. — je˝eli wmiejscu wykonywania skoków lub zrzutów nie sà zapewnione s∏u˝by informacji 4.2.3.3. Wyrzucajàcy jest odpowiedzialny za okreÊlepowietrznej lub kierownictwo lotów innych nie miejsca skoku lub zrzutu, zapi´cie na postatków powietrznych; k∏adzie statku powietrznego lin desantowych i automatów spadochronowych, w przypad- 9) w sytuacjach niewymienionych wy˝ej, je˝eli kach koniecznych odpi´cie tych lin lub podaorganizator uzna to za konieczne. nie komendy do ich odpi´cia, podanie komendy do skoku uczniowi-skoczkowi, chyba 4.2.1.1. Na kierownika skoków lub jego zast´pc´ mo- ˝e organizator wyznaczy inne osoby odpo- ˝e byç wyznaczony: wiedzialne za te zadania. 1) instruktor spadochronowy; 4.2.4. Je˝eli rodzaj prowadzonych skoków lub zrzu- 2) skoczek spadochronowy, który ukoƒczy∏ tów wymaga okreÊlenia innego zakresu oboszkolenie w zakresie kierowania skokami, wiàzków kierownika skoków lub wyrzucajàceokreÊlone programem szkolenia zatwier- go, organizator jest obowiàzany okreÊliç ten zadzonym przez Prezesa Urz´du. kres w swojej Instrukcji lub zapoznaç z nimi osoby bioràce udzia∏ w zrzutach, skokach lub 4.2.1.2. Kierownik skoków jest odpowiedzialny za kie- lotach i ich organizacji. rowanie skokami, w tym za: 4.2.5. W czasie wykonywania skoków lub zrzutów 1) analiz´ warunków meteorologicznych oraz kierownik skoków powinien przebywaç wmiejinformacji o ograniczeniach zwiàzanych scu umo˝liwiajàcym pe∏nienie obowiàzków. z ruchem lotniczym; 4.2.6. Wprzypadku uzasadnionej potrzeby chwilowe- 2) uzyskanie stosownych zezwoleƒ zwiàzago opuszczenia swego stanowiska kierownik nych z ruchem lotniczym; skoków wyznacza na ten czas swego zast´pc´ spoÊród osób posiadajàcych odpowiednie 3) wy∏o˝enie odpowiednich sygna∏ów w reuprawnienia. jonie làdowania spadochronów — je˝eli wymaga tego rodzaj skoków lub zrzutów; 4.2.6.1. Przed przyj´ciem zast´pstwa wyznaczona 4) poinstruowanie pilotów w zakresie nie- osoba jest obowiàzana zapoznaç si´ z ca∏ozb´dnym do dokonania zrzutów przedmio- kszta∏tem spraw zwiàzanych zprowadzeniem skoków lub zrzutów w czasie pe∏nienia zatów lub skoczków; st´pstwa. 5) udzielenie informacji o obowiàzujàcych zasadach i kolejnoÊci zrzutu — chyba ˝e 4.2.7. Je˝eli ze wzgl´du na rodzaj wykonywanych organizator wyznaczy inne osoby odpo- skoków lub zrzutów obecnoÊç kierownika skowiedzialne za te zadania. ków nie jest konieczna, jego obowiàzki, w zakresie analizy warunków meteorologicznych 4.2.2. Wyrzucajàcy kieruje zpok∏adu statku powietrz- oraz informacji o ograniczeniach zwiàzanych nego zrzutem, a tak˝e kieruje wyskokiem z ruchem lotniczym, uzyskanie stosownych zeskoczków podczas nast´pujàcych rodzajów zwoleƒ, oznaczenie punktu odniesienia rejonu skoków: làdowania skoczków — je˝eli wymaga tego rodzaj skoków, oraz okreÊlenie planowanego 1) nocnych; miejsca làdowania skoczków, nale˝à do dowódcy statku powietrznego, chyba ˝e organiza- 2) na wod´; tor wyznaczy inne osoby odpowiedzialne za te 3) uczniów-skoczków; zadania. 4) w sytuacjach niewymienionych wy˝ej, je˝eli 4.2.8. Je˝eli ze wzgl´du na rodzaj wykonywanych organizator uzna to za konieczne. skoków obecnoÊç kierownika skoków nie jest konieczna: 4.2.3.1. Na wyrzucajàcego podczas skoków spadochronowych lub zrzutów mo˝na wyznaczyç: 1) za decyzj´ o zrzucie skoczków odpowiedzialny jest pilot wywo˝àcy skoczków; 1) skoczka spadochronowego zawodowego; 2) statek powietrzny wywo˝àcy skoczków powi- 2) skoczka spadochronowego, który ukoƒczy∏ nien posiadaç Êrodki umo˝liwiajàce ∏àcznoÊç odpowiednie, udokumentowane przeszko- radiowà, na cz´stotliwoÊci w∏aÊciwej dla lenie. miejsca wykonywania skoków.

3. Zabezpieczenie skoków lub zrzutów 5) dat´ i miejsce planowanego wykonywania skoków lub zrzutów; 4.3. Odpowiednio do rodzaju prowadzonych skoków lub zrzutów organizator powinien zapewniç co 6) numer kolejny wylotu; najmniej: 7) nazwisko, imi´ i podpis kierownika skoków 1) mo˝liwoÊç kontaktu telefonicznego lub radio- — je˝eli jego obecnoÊç jest wymagana; wego znajbli˝szà placówkà s∏u˝b ratownictwa 8) nazwisko, imi´ i podpis osoby, która sporzàmedycznego lub oÊrodkami powiadamiania dzi∏a list´ za∏adowczà. albo zapewniç w miejscu wykonywania skoków zabezpieczenie medyczne poprzez obec- 4.4.2. W przypadku skoków ucznia-skoczka, skoków noÊç ratownika wraz ze Êrodkami przystoso- zpasa˝erem tandemu lub lotu pasa˝era niewywanymi do transportu poszkodowanego i wy- konujàcego skoków oraz zrzutu przedmiotów, posa˝eniem niezb´dnym dla udzielenia pierw- lista za∏adowcza powinna zawieraç ponadto: szej pomocy medycznej — podczas wykony- 1) obok nazwiska ucznia-skoczka nazwisko oraz wania wszystkich rodzajów skoków spadopodpis instruktora wykonujàcego nadzór nad chronowych lub zrzutów; uczniem w tym skoku; 2) oznaczenie punktu odniesienia rejonu làdowa- 2) obok nazwiska pasa˝era wykonujàcego skok nia skoczków lub przedmiotów (krzy˝ i litera z instruktorem w tandemie nazwisko oraz „T”) — podczas skoków na lotnisku lub podpodpis tego instruktora; czas wykonywania zrzutów; 3) jednoznaczne okreÊlenie charakteru lotu 3) wystawienie wskaênika kierunku wiatru lub w szczególnoÊci uczeƒ-skoczek, pasa˝er tanwy∏o˝enie wyznacznika kierunku làdowania — demu lub pasa˝er; podczas skoków na lotnisku; 4) okreÊlenie przedmiotu zrzutu, rodzaju spado- 4) wystawienie wskaênika kierunku wiatru — chronu oraz nazwisko i podpis wyrzucajàcepodczas wykonywania zrzutów; go kierujàcego zrzutem. 5) sprz´t sygnalizacyjny — podczas skoków lub zrzutów, w których wymagana jest obecnoÊç 4.4.3. Zamieszczanie na liÊcie za∏adowczej podpisów, kierownika skoków; októrych mowa wpkt 4.4.2 ppkt 1, 2 i4, nie jest konieczne, je˝eli fakt nadzoru nad uczniem- 6) dwustronnà ∏àcznoÊç ze statkiem powietrznym -skoczkiem, poÊwiadczenie u∏o˝enia spadolub ustalone znaki sygnalizacyjne — podczas chronu, odpowiedzialnoÊç za pasa˝era lub wywykonywania skoków, w których wymagana konanie zrzutu przedmiotu ze spadochronem jest obecnoÊç kierownika skoków; jednoznacznie wynika z innych dokumentów, awszczególnoÊci: zwiàzanych zwyszkoleniem, 7) dwustronnà ∏àcznoÊç ze statkiem powietrznym wypo˝yczonym lub u˝ytkowanym spadochroiustalone znaki sygnalizacyjne — podczas wynem. konywania zrzutów lub wykonywania skoków w nocy. 4.4.4. Organizator skoków jest obowiàzany zapewniç takà organizacj´ skoków, aby wszystkie wyma- 4.3.1. Organizator mo˝e ustaliç w∏asne znaki wytygane dokumenty zosta∏y sporzàdzone i podpiczajàce miejsca làdowania spadochronów oraz sane przed wykonaniem skoku lub zrzutu. kierunki podejÊcia do làdowania jako nadrz´dne nad wskazaniami wskaênika kierunku wia- 4.4.5. W przypadku listy za∏adowczej, ewidencji zwiàtru. zanej z udost´pnianiem spadochronów lub innych ewidencji, sporzàdzanych w formie elek- 4. Podstawowe dokumenty operacyjne tronicznej, dopuszcza si´ ich zbiorczy wydruk podczas skoków lub zrzutów na koniec dnia, jednak w takim przypadku wymagane oÊwiadczenia na dany dzieƒ lotny, za- 4.4. Podstawowym dokumentem operacyjnym niepewniajàce potwierdzenie odpowiedzialnoÊci zb´dnym podczas wykonywania skoków lub wynikajàcej zlist za∏adowczych oraz innych dozrzutów jest lista za∏adowcza osób majàcych kumentów, nale˝y sporzàdziç i podpisaç nie wejÊç na pok∏ad statku powietrznego oraz zrzupóêniej ni˝ przed wykonaniem skoku lub zrzutu. canych przedmiotów. 4.4.6. Je˝eli organizatorem jest skoczek lub grupa 4.4.1. Lista za∏adowcza powinna zawieraç co najskoczków, na liÊcie za∏adowczej jako organizamniej nast´pujàce dane: tora wymienia si´ imiona i nazwiska tych 1) nazw´ organizatora; skoczków. 2) nazwiska i imiona skoczków lub pasa˝erów; 4.4.7. Organizator ma obowiàzek przechowywaç list´ za∏adowczà do czasu uzyskania pozytywnej 3) planowanà wysokoÊç skoków lub zrzutów; oceny zkontroli przeprowadzonej wtym zakre- 4) typ ioznaczenie statku powietrznego, zktóre- sie przez Prezesa Urz´du, jednak nie d∏u˝ej ni˝ go b´dà wykonywane skoki lub zrzuty; 3 lata od dnia wykonania skoku lub zrzutu.

4.4.7.1. Je˝eli organizatorem nie jest podmiot, októ- 5.1.2.1. Podczas wykonywania zrzutów, na pok∏adzie rym mowa w pkt 3.2 ppkt 1, list´ za∏adowczà statku powietrznego mogà znajdowaç si´ tylprzechowuje w∏aÊciciel, u˝ytkownik lub dys- ko osoby bioràce udzia∏ w zrzutach. ponent statku powietrznego, który udost´pni∏ statek powietrzny, a w przypadku pod- 5.1.2.2. Podczas wykonywania zrzutów, osoby bioràce miotów zagranicznych — podmiot polski, na udzia∏ wzrzutach sà obowiàzane mieç za∏o˝ozlecenie którego te loty by∏y wykonywane, ne iprzygotowane do u˝ycia spadochrony. albo certyfikowany podmiot polski wspó∏- 5.1.3. Wprzypadku stwierdzenia z∏ego samopoczucia pracujàcy w tym celu z organizatorem skocz∏onka za∏ogi, skoczka, pasa˝era tandemu lub ków lub zrzutów. osoby bioràcej udzia∏ wzrzutach lub innej sytuacji zagra˝ajàcej bezpieczeƒstwu na pok∏adzie 5. Dokumenty skoczka isprz´tu spadochronowego statku powietrznego, pilot obowiàzany jest 4.5. Podczas skoków lub zrzutów skoczek powinien przerwaç wykonywanie zadania i powróciç na mieç przy sobie lub wmiejscu znanym organiza- miejsce startu albo làdowaç w innym w∏aÊcitorowi w∏aÊciwe licencje, Êwiadectwa kwalifikacji wym miejscu. skoczka spadochronowego i dokumenty spado- 5.1.4. Statki powietrzne nie mogà przelatywaç w odchronów lub dokumenty równowa˝ne. Dokuleg∏oÊci mniejszej ni˝ 200 m od opadajàcych menty ucznia-skoczka powinny znajdowaç si´ spadochronów, a làdowanie przed ich przyziew miejscu znanym instruktorowi prowadzàcemu mieniem mo˝e nastàpiç wy∏àcznie po uprzedszkolenie. nim uzyskaniu zgody od kierownika lotów lub 4.6. Skoczek spadochronowy mo˝e odstàpiç od sys- skoków, wbezpiecznej odleg∏oÊci od przewidytematycznej rejestracji iloÊci skoków i uzyskane- wanego miejsca làdowania spadochronów. go czasu spadania. 5.1.5. Je˝eli skoki lub zrzuty wykonuje si´ zkilku stat- 4.7. Postanowienia zawarte w pkt 4.6 nie zwalniajà ków powietrznych, które nie lecà w szyku, nad skoczka zobowiàzku udokumentowania posiada- punktem zrzutu mo˝e znajdowaç si´ tylko jenej praktyki lotniczej zgodnie z wymaganiami den statek powietrzny. okreÊlonymi w odr´bnych przepisach. 5.1.6. Zni˝anie statku powietrznego, z którego wyko- Rozdzia∏ 5 nuje si´ skoki, powinno byç wykonywane poza obszarem opadania spadochronów, zuwzgl´d- Wykonywanie lotów podczas skoków nieniem sytuacji niezamierzonego, zbyt wczespadochronowych lub zrzutów snego lub zbyt póênego, otwarcia spadochronu. Làdowanie statku powietrznego wprzypadku braku ∏àcznoÊci powinno odbyç si´ w rejo- 1. Obowiàzki pilota wywo˝àcego nie niestwarzajàcym mo˝liwoÊci kolizji ze spa- 5.1. Pilot wywo˝àcy przed rozpocz´ciem skoków lub dochronem. zrzutów jest obowiàzany zapoznaç si´ z zasadami organizacji oraz warunkami wykonywania 5.1.7. Je˝eli przed lotem nie poczyniono innych skoków i zrzutów w danym dniu. uzgodnieƒ organizacyjnych, dowódca statku powietrznego jest odpowiedzialny za sporzà- 5.1.1. Podczas lotu statku powietrznego, z którego dzenie listy za∏adowczej oraz za to, kto znajdupok∏adu planuje si´ wykonywanie skoków spa- je si´ na pok∏adzie statku powietrznego poddochronowych lub zrzutów, za∏oga jest obo- czas skoków lub zrzutów. wiàzana mieç przygotowane do u˝ycia spadochrony osobiste lub spadochrony przeznaczo- 5.1.8. Je˝eli skoki wykonywane sà bez obecnoÊci kiene dla ca∏ego statku powietrznego. rownika skoków, jego obowiàzki, w zakresie analizy warunków meteorologicznych oraz in- 5.1.2. Osoby niezwiàzane bezpoÊrednio zwykonywa- formacji o ograniczeniach zwiàzanych z runiem skoków spadochronowych mogà byç za- chem lotniczym, uzyskanie stosownych zezwobierane na pok∏ad statku powietrznego, je˝eli leƒ, oznaczenie punktu odniesienia rejonu làwyposa˝enie tego statku pozwala na zapewnie- dowania skoczków — je˝eli wymaga tego ronie im bezpieczeƒstwa podczas skoków oraz je- dzaj skoków, oraz okreÊlenie planowanego ˝eli statek powietrzny lub te osoby sà wyposa- miejsca làdowania skoczków, nale˝à do do- ˝one w spadochron i zosta∏y poinstruowane wódcy statku powietrznego, chyba ˝e organizao sposobie jego u˝ycia w celach ratowniczych. tor wyznaczy inne osoby odpowiedzialne za te Za bezpieczne wejÊcie tych osób na pok∏ad, in- zadania. strukta˝, sprawdzenie wa˝noÊci u∏o˝enia i gotowoÊci spadochronów do u˝ycia oraz zapew- 2. Przygotowanie statku powietrznego nienie tym osobom bezpieczeƒstwa, tak˝e po do wywo˝enia skoczków lub zrzutów wyskoku skoczków, odpowiedzialny jest dowódca statku powietrznego, chyba ˝e organiza- 5.2. Statek powietrzny u˝ywany do wykonywania tor wyznaczy∏ inne osoby odpowiedzialne za te skoków lub zrzutów musi byç przygotowany zadania. w sposób zapewniajàcy prawid∏owe przewiezie-

nie skoczków lub przedmiotów do miejsca zrzutu nej za szkody wyrzàdzone osobom trzecim i wyjÊcie skoczków lub zrzut przedmiotów z po- w zwiàzku z wykonywaniem skoków spadochrok∏adu statku powietrznego. nowych lub organizowaniem iwykonaniem zrzutów. 5.2.1. Je˝eli ze wzgl´du na rodzaj wykonywanych skoków lub zrzutów organizator uzna za ko- 6.1.1. Wymagania i warunki zwiàzane z ubezpieczenieczne dodatkowe wyposa˝enie statku po- niami od odpowiedzialnoÊci cywilnej okreÊla wietrznego, powinien w swojej Instrukcji za- za∏àcznik nr 6 do rozporzàdzenia. wrzeç stosownà informacj´ na ten temat. 6.1.2. Podczas lotu statku powietrznego, z którego pok∏adu planuje si´ wykonywanie skoków spa- 3. Równoczesne wykonywanie lotów iskoków dochronowych, skoczkowie znajdujàcy si´ na lub zrzutów pok∏adzie sà obowiàzani mieç za∏o˝one i przy- 5.3. Dopuszcza si´ wykonywanie skoków spadochro- gotowane do u˝ycia spadochrony, pasa˝er tannowych lub zrzutów w miejscu, w którym sà or- demu za∏o˝onà i zapi´tà uprzà˝. ganizowane w tym czasie loty innych statków 6.1.2.1. Podczas lotu statku powietrznego, z pok∏adu powietrznych, je˝eli: którego planuje si´ wykonywanie skoków 1) instrukcja u˝ytkowania danego lotniska nie za- spadochronowych w miejscu odleg∏ym od brania wykonywania równoczeÊnie lotów stat- miejsca startu, skoczkowie spadochronowi ków powietrznych i skoków lub zrzutów — znajdujàcy si´ na pok∏adzie sà obowiàzani w przypadku lotnisk lub làdowisk; mieç za∏o˝one iprzygotowane do u˝ycia spadochrony nie póêniej ni˝ na 15 minut przed 2) zapewniona jest ∏àcznoÊç radiowa ze statkami otwarciem wyjÊcia. powietrznymi, z których wykonuje si´ skoki lub zrzuty, oraz z pozosta∏ymi statkami albo za- 6.1.3. Skoki spadochronowe bez nadzoru instruktora pewniono inne Êrodki umo˝liwiajàce zachowa- spadochronowego mo˝e wykonywaç wy∏àcznie bezpiecznej odleg∏oÊci od statków po- nie skoczek spadochronowy. wietrznych nieuczestniczàcych w skokach i zrzutach; 6.1.4. Skoczek spadochronowy powinien zapewniç, aby do skoku by∏ u˝ywany tylko spadochron 3) w czasie skoków, zrzutów, opadania i làdowa- posiadajàcy kart´ sprz´tu spadochronowego nia spadochronów, statki powietrzne nie- i dopuszczenie do skoków. uczestniczàce wzrzutach przedmiotów iskoczków znajdujà si´ w bezpiecznej odleg∏oÊci od 6.1.5. Osoba posiadajàca polskie Êwiadectwo kwalifitoru opadania spadochronów; kacji skoczka spadochronowego mo˝e na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wykonywaç 4) w miejscu planowanego làdowania skoczków skoki ze spadochronem, który ma aktualne dolub przedmiotów nie odbywa si´ ruch statków kumenty dopuszczajàce do skoków wydane powietrznych z w∏àczonymi silnikami, rozruch w innym kraju pod warunkiem, ˝e spadochron silników lub próby. spe∏nia wymogi, o których mowa w pkt 8.6 i 8.7.2 ppkt 1 i 2. 5.3.1. Dowódcy statków powietrznych innych ni˝ uczestniczàce w lotach, skokach lub zrzutach, 6.1.6. Osoba posiadajàca dokumenty uprawniajàce zbli˝ajàc si´ do lotniska zzamiarem làdowania, do wykonywania skoków spadochronowych muszà otrzymaç od w∏aÊciwych s∏u˝b albo pi- bez nadzoru instruktora, wydane w innym kralota statku, zktórego sà wykonywane skoki lub ju, mo˝e wykonywaç na terytorium Rzeczypozrzuty, informacje o wykonywanych skokach spolitej Polskiej skoki ze spadochronem jako lub zrzutach i dalsze zbli˝anie dokonywaç skoczek spadochronowy przy spe∏nieniu ∏àczw oparciu o te informacje. nie nast´pujàcych warunków: 5.3.2. W przypadku utraty ∏àcznoÊci radiowej, do- 1) spadochron, zktórym wykonuje skoki, ma akwódcy statków powietrznych sà obowiàzani tualne dokumenty dopuszczajàce do wykostosowaç si´ do sygna∏ów oraz znaków wy∏o- nywania skoków w tamtym kraju — bez ko- ˝onych na ziemi. niecznoÊci spe∏nienia warunku certyfikacji, o którym mowa w pkt 8.6 — lub kart´ sprz´- Rozdzia∏ 6 tu spadochronowego i dopuszczenie do skoków wydane na podstawie niniejszych prze- Wykonywanie skoków spadochronowych i zrzutów pisów; 2) spadochron g∏ówny, z którym wykonuje sko- 1. Informacje ogólne ki, zosta∏ u∏o˝ony przez tego skoczka osobi- Êcie lub przez osob´, o której mowa 6.1. Osoby wykonujàce skoki ze spadochronem osow pkt 9.14; bowym, z wy∏àczeniem pasa˝era tandemu, oraz organizatorzy zrzutów podlegajà obowiàzkowe- 3) spadochron zapasowy zosta∏ u∏o˝ony przez mu ubezpieczeniu od odpowiedzialnoÊci cywil- osoby upowa˝nione zgodnie z przepisami

kraju, którego dokumenty posiada skoczek, 6.3.3. Szczegó∏owe warunki wykonywania skoków: lub zgodnie z przepisami polskimi; zudzia∏em ucznia-skoczka, nocnych, zwysoko- Êci powy˝ej 5 000 mn.p.m., na wod´, wtande- 4) skoki wykonuje zgodnie z niniejszymi przepimie z pasa˝erem, z wi´cej ni˝ jednego statku sami. powietrznego jednoczeÊnie okreÊla organizator w swojej Instrukcji. 6.1.7. Niedozwolone jest zmuszanie osoby do wykonania skoku, chyba ˝e pozostanie na pok∏adzie 6.3.4. Je˝eli w sàsiedztwie lotniska, na którym wykostatku powietrznego zagra˝a jej bezpieczeƒ- nywane sà skoki spadochronowe, znajdujà si´ stwu lub bezpieczeƒstwu pozosta∏ych osób wody, w szczególnoÊci takie jak rzeka, jezioro znajdujàcych si´ na pok∏adzie tego statku po- lub morze, bezpieczeƒstwo podczas skoków zawietrznego. pewnia si´ w sposób okreÊlony w instrukcji u˝ytkowania tego lotniska. 6.1.8. Oddzielenie si´ skoczka od statku powietrznego lub zrzut mo˝e nastàpiç wy∏àcznie wrejonie 4. Dodatkowe wymagania podczas skoków wynikajàcym z planowanego làdowania, ucznia-skoczka w okreÊlonym wczeÊniej miejscu. 6.4. Uczeƒ-skoczek mo˝e wykonywaç skoki ze spado- 6.1.9. Z pok∏adu statku powietrznego mo˝e byç wy- chronem tylko pod nadzorem instruktora spadorzucona sonda majàca pr´dkoÊç opadania zbli- chronowego. Nadzór mo˝e byç prowadzony za- ˝onà do pr´dkoÊci opadania spadochronu, s∏u- równo z ziemi, jak i z powietrza. ˝àca do oceny wielkoÊci zniesienia przez wiatr. 6.4.1. Podstawowe wyposa˝enie ucznia-skoczka, za- 6.1.10. W przypadku gdy kontynuowanie skoków lub sady jego przygotowania i kontroli przed skozrzutów narusza bezpieczeƒstwo ich wykony- kiem oraz iloÊç skoków, którà mo˝e wykonaç, wania lub bezpieczeƒstwo osób trzecich, nale- w zale˝noÊci od ich rodzaju, okreÊla organizator skoków w swojej Instrukcji. ˝y niezw∏ocznie przerwaç ich wykonywanie. 6.4.2. Podczas skoku ucznia-skoczka na pok∏adzie 6.1.11. ˚aden zrzut lub skok z wyjàtkiem ratowniczestatku powietrznego niezb´dna jest obecnoÊç go nie mo˝e si´ odbyç, je˝eli jego prawid∏owe instruktora prowadzàcego nadzór nad wykonanie stwarza w sposób oczywisty bezuczniem-skoczkiem lub wyrzucajàcego. poÊrednie zagro˝enie dla osób trzecich lub ich mienia. 6.4.3. O doborze sprz´tu dla konkretnej osoby i jego zakwalifikowaniu do szkolenia, przy braku jed- 2. Wyposa˝enie osób wykonujàcych skoki noznacznej informacji i przeciwwskazaƒ w doze statków powietrznych kumentacji spadochronu, decyduje instruktor na podstawie w∏asnej wiedzy i doÊwiadczenia 6.2. Skoczek podczas skoków ze statków powietrzoraz ogólnie przyj´tych sposobów post´powanych powinien byç wyposa˝ony co najmniej w: nia. 1) komplet spadochronów (g∏ówny i zapasowy); 6.4.4. Uczniom-skoczkom zabrania si´ wykonywania 2) nó˝. skoków: 1) z wysokoÊci poni˝ej 600 m nad rzeêbà tere- 6.2.1. Skoczek spadochronowy mo˝e mieç przy sobie nu; w czasie wykonywania skoku dodatkowe wyposa˝enie lub przedmioty wynikajàce zrodzaju 2) z wysokoÊci powy˝ej 5 000 m n.p.m.; skoku. 3) w nocy; 6.2.2. Podstawowe wyposa˝enie pasa˝era tandemu 4) na wod´; okreÊla organizator w Instrukcji. 5) z planowanym làdowaniem w terenie przy- 6.2.3. Spadochron zapasowy u˝ywany do skoku zpa- godnym bez zgody Prezesa Urz´du; sa˝erem wtandemie nale˝y wyposa˝yç wauto- 6) podczas pokazów lotniczych; mat AAD. 7) bez urzàdzenia zabezpieczajàcego AAD dla 3. Inne wymagania iograniczenia podczas spadochronu zapasowego z zastrze˝eniem niektórych rodzajów skoków pkt 11.2 i 11.3. 6.3.1. Skoki pokazowe wykonuje si´ zgodnie z pro- 5. Post´powanie wsytuacjach niebezpiecznych gramem pokazów zatwierdzonym przez Prezesa Urz´du. 6.5.1. Post´powanie w sytuacjach niebezpiecznych podczas wykonywania skoków powinno byç 6.3.2. Skoki podczas zawodów sportowych wykonuje uj´te w zalecanej metodyce post´powania si´ zgodnie z regulaminem zawodów opraco- w sytuacjach niebezpiecznych, stanowiàcej zawanym przez organizatora zawodów. ∏àcznik do Programu szkolenia spadochrono-

wego lub Instrukcji stosowanej przez organiza- 7.1.2. Za ocen´ gotowoÊci do skoku, a w szczególnotora. Êci: u˝ycie spadochronów posiadajàcych dopuszczenie do skoków i wa˝ne u∏o˝enie, wa˝- 6.5.1.1. W sytuacjach niebezpiecznych skoczek ma noÊç dokumentacji osobistej skoczka, kompletprawo postàpiç w sposób, który uzna za naj- noÊç oraz gotowoÊç do u˝ycia spadochronów skuteczniejszy wzaistnia∏ej sytuacji, niezale˝- iwyposa˝enia, prawid∏owoÊç na∏o˝enia spadonie od zalecanej metodyki post´powania, chronu oraz wybór rodzaju wykonywanego o której mowa w pkt 6.5.1 i 6.5.2. skoku, odpowiedzialny jest: 6.5.2. Je˝eli podczas skoku spadochron zaczepi si´ 1) w przypadku skoczka spadochronowego — o statek powietrzny i skoczek zawiÊnie, to jest skoczek osobiÊcie; on obowiàzany uwolniç si´ od zaczepionej cza- 2) w przypadku ucznia-skoczka — instruktor szy i ratowaç na pozosta∏ym spadochronie. spadochronowy wykonujàcy nadzór nad uczniem w tym skoku. 6.5.3. Za∏oga i wszystkie osoby znajdujàce si´ na pok∏adzie statku powietrznego wyposa˝one 7.1.3. W przypadku nieodp∏atnego udost´pniania wspadochrony, wprzypadku gdy dalszy lot lub spadochronu skoczkom spadochronowym, za làdowanie na tym statku zagra˝a ich ˝yciu, mo- stan techniczny spadochronu oraz jego przygogà opuÊciç pok∏ad statku powietrznego, wyko- towanie do skoku, w tym kontrol´ dokumennujàc skok ratowniczy ze spadochronem. tów, ponosi odpowiedzialnoÊç skoczek spadochronowy, który wykonuje skok, niezale˝nie, 6.5.3.1. Skok ratowniczy ze statku powietrznego wy- czy spadochron by∏ mu u˝yczany w stanie u∏okonuje si´ po komendzie dowódcy statku po- ˝onym do skoku czy nie. wietrznego lub bez tej komendy, je˝eli dalsze przebywanie na pok∏adzie statku powietrzne- 7.2. Za decyzj´ owykonaniu oraz za poprawne wykogo stwarza zagro˝enie dla ˝ycia lub wydanie nanie skoku odpowiedzialnoÊç ponosi sam skotej komendy nie jest mo˝liwe. czek (uczeƒ-skoczek). 6. Inne wymagania iograniczenia podczas 7.3. Na list´ za∏adowczà mo˝e zg∏osiç ucznia-skoczka niektórych rodzajów zrzutów jedynie instruktor spadochronowy odpowiedzialny za skoczka w tym skoku. 6.6. Podczas zrzutów ze spadochronami, w tym z ich podzespo∏ami lub cz´Êciami sk∏adowymi, proto- 7.3.1. Uczeƒ-skoczek nie ma prawa wykonaç skoku, typowymi, niesprawdzonymi lub o niepewnym je˝eli na dany skok nie zapewni∏ sobie nadzoru dzia∏aniu, a tak˝e podczas prób w powietrzu instruktora spadochronowego. punkt zrzutu powinien byç tak dobrany, aby 7.4. Je˝eli organizatorem skoków jest skoczek lub w przypadku niezadzia∏ania spadochronu przegrupa skoczków, która planuje skoki bez udzia∏u widywany punkt upadku przedmiotu wypada∏ podmiotu obowiàzanego do opracowania inw miejscu niestwarzajàcym zagro˝enia dla osób strukcji operacyjnej lub instrukcji wykonywania trzecich i ich mienia. skoków, skoczkowie ci ponoszà solidarnà odpo- 6.7. Wykonywanie zrzutów wsposób niezgodny zni- wiedzialnoÊç za sposób organizacji skoków. niejszymi przepisami jest mo˝liwe jedynie po 7.4.1. Skoczkowie, októrych mowa wpkt 7.4, sà obouzgodnieniu ich zasad z Prezesem Urz´du. wiàzani wyznaczyç spoÊród siebie osob´, która podejmie si´ koordynacji dzia∏aƒ majàcych na Rozdzia∏ 7 celu ustalenie zasad organizacji, o których mowa w rozdziale 4. OdpowiedzialnoÊç skoczka i instruktora 7.4.2. Potwierdzenie faktu podj´cia si´ koordynacji 7.1. Uczeƒ-skoczek oraz pasa˝er tandemu powinien dokonuje osoba, októrej mowa wpkt 7.4.1, pozostaç poinformowany przez instruktora o nieprzez odpowiednià adnotacj´ oraz z∏o˝enie bezpieczeƒstwie zagro˝enia ˝ycia lub zdrowia podpisu na liÊcie za∏adowczej. podczas wykonywania skoku, a tak˝e o braku mo˝liwoÊci udzielenia pomocy podczas wykony- Rozdzia∏ 8 wania skoku. Sprz´t spadochronowy 7.1.1. Uczeƒ-skoczek oraz pasa˝er tandemu powinien w szczególnoÊci zostaç zapoznany z ostrze˝e- 1. Uk∏adanie spadochronów do skoku lub u˝ycia niami oraz zrzeczeniem si´ odpowiedzialnoÊci przez niektórych producentów spadochronów, 8.1. Z zastrze˝eniem pkt 8.8.2, do skoku lub u˝ycia umieszczonymi na czaszy lub w instrukcji spamogà byç uk∏adane tylko spadochrony posiadadochronu, oraz brakiem mo˝liwoÊci zagwaranjàce wa˝ne dopuszczenie do skoków lub u˝ycia. towania prawid∏owego dzia∏ania spadochronu nawet przy w∏aÊciwym jego przygotowaniu do 8.1.1. Przed ka˝dym u∏o˝eniem do skoku lub u˝ycia, skoku. a tak˝e w okresach przewidzianych przez pro-

ducenta nale˝y wykonaç przeglàd spadochro- 8.4.2.2. Ca∏kowity czas u˝ytkowania spadochronów nu. w przypadku: 8.1.2. W przypadku gdy producent nie okreÊla mak- 1) spadochronów zapasowych i ratowniczych — wynika zzaleceƒ producenta inie symalnych terminów przechowywania spadopodlega przed∏u˝eniu; chronu w stanie u∏o˝enia do skoku lub u˝ycia, okres ten nie mo˝e przekraczaç 180 dni, awod- 2) spadochronów g∏ównych, zapasowych niesieniu do spadochronów ratowniczych i ratowniczych u˝ywanych w kompletach 120 dni. jako spadochrony g∏ówne uzale˝niony jest od stanu technicznego iustalany jest przez 2. Kompletacja idopuszczenie spadochronów mechanika na podstawie oceny zdatnoÊci do skoku lub u˝ycia indywidualnie w stosunku do ka˝dego egzemplarza. 8.2. Dopuszczenia spadochronów do skoku lub u˝ycia mogà dokonywaç odpowiednio osoby, októ- 8.4.3. W przypadku wykonywania zrzutów lub skorych mowa wpkt 9.11 lub 9.11.2, dzia∏ajàce wra- ków kontrolnych oraz pozosta∏ych prób w pomach certyfikowanego lub zg∏oszonego podmio- wietrzu osoba, o której mowa w pkt 9.11 lub tu. 9.11.2, wystawia na czas tych zrzutów, skoków lub prób kart´ sprz´tu spadochronowego, zad- 8.2.1. Dopuszczenia spadochronów do skoku lub u˝y- notacjà w tytule „TYMCZASOWA”. cia dokonuje si´ na podstawie pozytywnego wyniku oceny zdatnoÊci. 8.4.4. W tymczasowej karcie sprz´tu spadochronowego zamieszcza si´ informacj´ o ogranicze- 8.2.2. Wprzypadku gdy na obszarze dzia∏ania delega- niach i celu próby. tury terenowej Urz´du Lotnictwa Cywilnego nie dzia∏a zatwierdzony lub zg∏oszony podmiot 8.4.5. W tymczasowej karcie sprz´tu spadochronowykonujàcy dopuszczenia sprz´tu spadochro- wego po wykonaniu próby umieszcza si´ wnionowego do skoku lub u˝ycia, dopuszczenie ski lub sprawozdanie z jej przeprowadzenia albo za∏àcza si´ sprawozdanie zprzebiegu próby. mo˝e byç dokonane przez osoby, októrych mowa w pkt 9.11 lub 9.11.2, pod nadzorem Preze- 8.4.6. Spadochron lub zestaw spadochronowy lub sa Urz´du. podzespó∏ mo˝e byç dopuszczony do skoków lub u˝ycia jako: 8.3. Ocena zdatnoÊci spadochronu, zestawu spadochronowego lub podzespo∏u obejmuje: 1) przeznaczony do wykonywania skoków: 1) ocen´ dokumentacji; a) stanowiàcy jednà ca∏oÊç: — spadochron zapasowy lub 2) ocen´ stanu technicznego; — spadochron g∏ówny, lub 3) próby funkcjonalne; — spadochron ratowniczy, lub 4) skoki, zrzuty lub loty kontrolne — je˝eli osoba b) zmontowany: dokonujàca oceny uzna je za konieczne. — zestaw spadochronu zapasowego lub 8.4. Na podstawie pozytywnego wyniku oceny zdat- — czasza g∏ówna, lub noÊci osoba, októrej mowa wpkt 9.11 lub 9.11.2, wystawia kart´ sprz´tu spadochronowego i po- 2) spadochron innego przeznaczenia, lub Êwiadcza dopuszczenie spadochronu do skoku 3) inny, okreÊlony przez Prezesa Urz´du. lub u˝ycia. 8.5. Spadochron mo˝e byç kompletowany przez oso- 8.4.1. Funkcj´ karty sprz´tu spadochronowego mo˝e by, o których mowa w pkt 9.11, 9.11.2 i 9.12. pe∏niç instrukcja, metryka lub inny dokument dostarczony przez producenta zawierajàcy in- 8.5.1. Kompletacji spadochronów osobowych mo˝na formacje wymagane dla odpowiedniej karty dokonaç spoÊród podzespo∏ów, o których mosprz´tu spadochronowego, po dokonaniu wa w pkt 8.6 i 8.7, tylko w pasujàcych (kompawnim niezb´dnych wpisów, poÊwiadczeƒ ido- tybilnych) konfiguracjach. puszczeƒ oraz odnotowaniu w wykazie, o którym mowa w pkt 9.19 ppkt 2. 8.5.2. Jako cz´Êci sk∏adowe podzespo∏u mogà byç u˝ywane tylko cz´Êci w∏aÊciwe dla danego ze- 8.4.2. Dopuszczenie do skoku lub u˝ycia mo˝e byç stawu lub podzespo∏u. wpisane bez terminu wa˝noÊci, jednak gdy to okreÊla producent — na okres wynikajàcy z je- 8.5.3. Przy∏àczenie kompletnego spadochronu, go zaleceƒ, z zastrze˝eniem pkt 8.4.2.2 oraz w szczególnoÊci typu: piersiowego, kolanowepkt 11.1 za∏àcznika. go lub teczkowego, do uprz´˝y spadochronu g∏ównego, ratowniczego lub innego komplet- 8.4.2.1. Po up∏ywie terminu wa˝noÊci dopuszczenia nego spadochronu lub do samej uprz´˝y nie sprz´t ponownie podlega ocenie zdatnoÊci. stanowi kompletacji i mo˝e byç wykonane we

w∏asnym zakresie przez osob´ u˝ywajàcà spa- 2) posiadajà kart´ czaszy g∏ównej i dopuszczedochronu. nie do skoku. 8.5.4. Czasz´ g∏ównà spadochronu osobowego do 8.7.2. Niecertyfikowany spadochron g∏ówny lub czapodzespo∏u uprzà˝-pokrowiec mo˝e we w∏a- sza g∏ówna mogà byç dopuszczone do skoku snym zakresie przy∏àczyç skoczek spadochro- na podstawie oceny zdatnoÊci, o której mowa nowy przy spe∏nieniu ∏àcznie nast´pujàcych w pkt 8.2.1, je˝eli: warunków: 1) zosta∏y wyprodukowane przez zatwierdzone- 1) przy∏àczenie jest wykonane zgodnie zzalece- go producenta lub podmiot zaakceptowany niami producenta; jako producent sprz´tu spadochronowego w kraju producenta lub innym kraju i prze- 2) z kart sprz´tu spadochronowego wynika, ˝e sz∏y próby w powietrzu lub u˝yte elementy sk∏adowe sà dopuszczone do skoków; 2) zosta∏y wyprodukowane pod w∏aÊciwym nadzorem kraju producenta lub innego kra- 3) czasza g∏ówna ma skompletowane taÊmy ju, lub noÊne i pozosta∏e cz´Êci w∏aÊciwe dla tej uprz´˝y i pokrowca. 3) producent zaÊwiadczy, ˝e ten typ i model sprz´tu przeszed∏ próby w powietrzu, jest 8.6. Nast´pujàce podzespo∏y i wyposa˝enie przezna- u˝ytkowany minimum od roku, system konczonych do wykonywania skoków spadochro- troli jakoÊci producenta zapewnia powtarzalnów osobowych oraz ratowniczych: noÊç produkcji oraz nie wyst´pujà przeciwwskazania do jego u˝ycia jako spadochronu 1) czasza zapasowa, g∏ównego do skoków spadochronowych. 2) pokrowiec, 8.8. Spadochrony innego przeznaczenia u˝ywane: 3) uprzà˝, 1) dla statków powietrznych o masie startowej 4) system uprzà˝-pokrowiec, przekraczajàcej 495 kg lub 5) podwójna uprzà˝ spadochronu zapasowego, 2) dla statków powietrznych, na pok∏adzie któ- 6) czasza g∏ówna spadochronu dwuosobowego, rych znajduje si´ wi´cej ni˝ jedna osoba, lub 7) kompletny spadochron ratowniczy lub jego 3) dla statków powietrznych podlegajàcych rejepodzespo∏y, stracji, o których mowa w rozporzàdzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 4 czerwca 2003 r. 8) inne, okreÊlone przez Prezesa Urz´du w sprawie szczegó∏owych zasad prowadzenia — aby mog∏y byç u˝yte do kompletacji zestawu rejestru cywilnych statków powietrznych oraz spadochronowego lub mog∏y byç dopuszczone znaków i napisów na statkach powietrznych do u˝ycia na podstawie oceny zdatnoÊci, októrej (Dz. U. Nr 109, poz. 1034), lub mowa w pkt 8.2.1, muszà byç certyfikowane 4) gdy spadochron jest udost´pniany odp∏atnie w rozumieniu pkt 8.13.1 lub 8.13.2. lub u˝yczany do lotów osób nieposiadajàcych 8.7. Do zestawu spadochronowego zawierajàcego Êwiadectwa kwalifikacji pilota lub licencji pilocertyfikowane: ta, lub 1) czasz´ zapasowà oraz 5) do dzia∏alnoÊci, która jest obj´ta obowiàzkiem certyfikacji, o którym mowa w art. 160 ust. 3 2) system uprzà˝-pokrowiec pkt 1 i 2 ustawy — mo˝e zostaç skompletowana certyfikowana, — mogà byç dopuszczone do u˝ycia, je˝eli spe∏- w rozumieniu pkt 8.13.1 i 8.13.2, albo niecertyfi- niajà wymagania okreÊlone w pkt 8.8.1. kowana, o której mowa w pkt 8.7.2, czasza g∏ówna, je˝eli zosta∏a skompletowana z w∏aÊciwymi 8.8.1. Spadochrony innego przeznaczenia, o których dla danego systemu uprzà˝-pokrowiec taÊmami mowa w pkt 8.8, mogà byç dopuszczone do noÊnymi oraz innymi cz´Êciami tego podzespo- u˝ycia na podstawie oceny zdatnoÊci, o której mowa w pkt 8.2.1, je˝eli: ∏u, a tak˝e posiada kart´ sprz´tu spadochronowego i dopuszczenie do skoku. 1) posiadajà certyfikat, o którym mowa w pkt 8.13.1, lub 8.7.1. Jako spadochron g∏ówny lub czasz´ g∏ównà mo˝na u˝yç tak˝e spadochronu ratowniczego, 2) zosta∏y wyprodukowane przez zatwierdzonespadochronu zapasowego, a tak˝e czaszy ra- go producenta lub podmiot zaakceptowany towniczej lub zapasowej, równie˝ po zakoƒcze- jako producent sprz´tu spadochronowego niu ich eksploatacji wpierwotnym ich przezna- w kraju producenta lub innym kraju i przeczeniu, pod warunkiem, ˝e: sz∏y próby w powietrzu, lub 1) ich stan techniczny na to pozwala i nie ma 3) zosta∏y wyprodukowane pod w∏aÊciwym przeciwwskazaƒ wynikajàcych z instrukcji nadzorem kraju producenta lub innego kralub innych dokumentów producenta oraz ju, lub

4) zdeklaracji zgodnoÊci, instrukcji albo innych domiç podmioty, którym dla wymienionego dokumentów producenta wynika, ˝e spado- sprz´tu wyda∏y karty sprz´tu spadochronochron ten spe∏nia warunki nie mniejsze ni˝ wego lub dokona∏y wdokumentach poÊwiadokreÊla dla spadochronowych systemów ra- czeƒ. towniczych stosowanych w paralotniarstwie norma EN 12491: 2003 (Sprz´t paralotniowy. 3. Karty sprz´tu spadochronowego Spadochronowe systemy ratownicze. Wymagania bezpieczeƒstwa i metody badaƒ), 8.10. Dokumentami, w których poÊwiadcza si´ dolub spe∏nia wymogi techniczne obowiàzujà- puszczenie spadochronów do skoków lub u˝yce w innym kraju, lub cia, sà nast´pujàce rodzaje dokumentów sprz´- tu spadochronowego: 5) przesz∏y próby zgodnie z programem zatwierdzonym przez Prezesa Urz´du. 1) Karta zestawu spadochronowego — stanowiàca dokument u∏o˝enia do skoku, komple- 8.8.2. Dla spadochronów innego przeznaczenia nie- tacji idopuszczenia do skoków oraz ewidenu˝ywanych do dzia∏alnoÊci lub statków po- cji iloÊci u˝yç odpowiednio czaszy zapasowietrznych wymienionych w pkt 8.8 karta wej, spadochronu zapasowego lub spadosprz´tu spadochronowego oraz dopuszczenie chronu ratowniczego w komplecie z systedo lotu lub u˝ycia nie jest obowiàzkowe, a za mem uprzà˝-pokrowiec; ich w∏aÊciwy stan techniczny odpowiedzialna 2) Karta czaszy g∏ównej — stanowiàca dokujest osoba u˝ywajàca tego sprz´tu. ment monta˝u i dopuszczenia do skoków 8.8.3. Karta sprz´tu spadochronowego mo˝e zostaç odpowiednio czaszy g∏ównej lub spadochrowystawiona dla spadochronu innego przezna- nu g∏ównego; czenia, o którym mowa w pkt 8.8.2, je˝eli z in- 3) Karta spadochronu innego przeznaczenia — strukcji lub innych dokumentów wynika, ˝e stanowiàca dokument dopuszczenia do u˝yspadochron ten spe∏nia warunki, októrych mocia spadochronu innego przeznaczenia. wa w pkt 8.8.1. 8.10.1. Karta zestawu spadochronowego powinna 8.8.4. Przepisów pkt 8.3 ppkt 3 i 4 nie stosuje si´ do zawieraç odpowiednio, co najmniej: spadochronów innego przeznaczenia, które zosta∏y przygotowane do u˝ycia przez producen- 1) informacje odpowiednio o czaszy zapasota lub autoryzowany przez niego podmiot i po- wej, spadochronie zapasowym lub spadoza zamontowaniem na statku powietrznym nie- chronie ratowniczym: mo˝liwa jest ingerencja w ich przygotowanie a) typ, model i rozmiar, do u˝ycia. Spadochrony te mogà byç dopuszczone do u˝ycia na podstawie dokumentów lub b) oznaczenie lub nazw´ producenta, cech producenta przy spe∏nieniu warunków, c) numer fabryczny, o których mowa w pkt 8.8.1. d) dat´ produkcji, 8.9. Je˝eli spadochron, zestaw spadochronowy, pod- e) numer certyfikatu, o którym mowa zespó∏ lub jego cz´Êci sk∏adowe nie spe∏niajà wy- wpkt 8.13.1, zpodaniem kraju wydajàcemogów technicznych lub formalnych, wymaga- go, nych przy dopuszczaniu do skoku lub u˝ycia, ich f) termin wa˝noÊci u∏o˝enia czaszy, podopuszczenie do skoków lub u˝ycia mo˝e byç Êwiadczenie u∏o˝enia, numer Êwiadecuniewa˝nione, cofni´te lub zawieszone przez twa mechanika spadochronowego lub Prezesa Urz´du, osoby, o których mowa osoby upowa˝nionej przez Prezesa Urz´- wpkt 9.11 i9.11.2, dzia∏ajàce wramach certyfikodu dokonujàcej wpisu oraz nazw´ lub wanego lub zg∏oszonego podmiotu lub osoby identyfikator podmiotu wymienionego upowa˝nione przez Prezesa Urz´du do kontrolow pkt 9.1, 9.11 lub 9.11.2, wania statków powietrznych. g) odnotowane u˝ycie do skoku czaszy za- 8.9.1. Uniewa˝nienie, cofni´cie lub zawieszenie, pasowej lub ratowniczej w postaci skreo którym mowa w pkt 8.9, wykonuje si´ w sto- Êleƒ odpowiedniej rubryki okreÊlonej sunku do egzemplarza sprz´tu spadochrono- w lit. f; wego poprzez adnotacj´ w karcie sprz´tu spadochronowego. Prezes Urz´du mo˝e wuzasad- 2) informacje o systemie uprzà˝-pokrowiec: nionych przypadkach wprowadziç ograniczenia a) typ, model i rozmiar, lub zakaz u˝ywania danego typu sprz´tu spab) oznaczenie lub nazw´ producenta, dochronowego. c) numer fabryczny, 8.9.1.1. Informacj´ o ograniczeniach lub zakazie u˝yd) dat´ produkcji, wania danego typu sprz´tu spadochronowego Prezes Urz´du przekazuje podmiotom, e) numer certyfikatu, o którym mowa o których mowa w pkt 9.1, 9.11 i 9.11.2. Pod- wpkt 8.13.1, zpodaniem kraju wydajàcemioty te obowiàzane sà niezw∏ocznie powia- go;

3) informacje o kompletacji i dopuszczeniu do c) numer fabryczny, a w przypadku jego skoków zestawu: braku numer nadany przez mechanika, a) zwi´z∏y opis (np. kompletny spadochron d) dat´ produkcji, zapasowy w pokrowcu, bez uprz´˝y lub e) numer certyfikatu, o którym mowa kompletny spadochron ratowniczy z powpkt 8.13.1, zpodaniem kraju wydajàcekrowcem i uprz´˝à) — je˝eli jest to komgo lub zapis „NIECERTYFIKOWANY” pletny, stanowiàcy ca∏oÊç spadochron zainumer ewidencyjny typu sprz´tu spadopasowy albo ratowniczy, chronowego, o którym mowa b) dat´ dopuszczenia po wykonaniu kom- w pkt 8.14.4 lub 8.18.10.2, lub podstaw´ pletacji, przeglàdu lub monta˝u, dopuszczenia do u˝ycia, o której mowa c) imi´, nazwisko, numer Êwiadectwa i po- w pkt 8.8.1; Êwiadczenie mechanika spadochronowe- 2) informacje o monta˝u i dopuszczeniu do go lub osoby upowa˝nionej przez Prezeu˝ycia spadochronu, w tym: sa Urz´du dokonujàcej wpisu, a) dat´ dopuszczenia po wykonaniu przed) nazw´ lub identyfikator podmiotu wyglàdu lub monta˝u, mienionego w pkt 9.1, 9.11 lub 9.11.2. b) termin wa˝noÊci u∏o˝enia spadochronu, 8.10.2. Karta czaszy g∏ównej lub spadochronu g∏ówc) imi´, nazwisko, numer Êwiadectwa i ponego powinna zawieraç co najmniej: Êwiadczenie mechanika lub osoby upo- 1) informacje oczaszy g∏ównej lub spadochro- wa˝nionej przez Prezesa Urz´du dokonunie g∏ównym: jàcej wpisu, a) typ, model i rozmiar, d) nazw´ lub identyfikator podmiotu wymienionego w pkt 9.1, 9.11 lub 9.11.2. b) oznaczenie lub nazw´ producenta, c) numer fabryczny, 8.11. Wpis do karty nale˝y odnotowaç w wykazie lub ewidencji, o których mowa w pkt 9.19. d) dat´ produkcji, e) numer certyfikatu, o którym mowa 8.12. Do dokonywania wpisów i poÊwiadczeƒ w karwpkt 8.13.1, zpodaniem kraju wydajàce- tach sprz´tu spadochronowego sà upowa˝niogo lub zapis „NIECERTYFIKOWANY” ne tylko osoby, o których mowa w pkt 8.9, 9.11 inumer ewidencyjny typu sprz´tu spado- lub 9.11.2. chronowego, o którym mowa w pkt 8.14.4 lub 8.18.10.2, lub podstaw´ 4. Certyfikacja podzespo∏ów sprz´tu dopuszczenia do u˝ycia, o której mowa spadochronowego w pkt 8.7.2; 8.13.1. Za certyfikowane podzespo∏y sprz´tu spado- 2) informacje o monta˝u i dopuszczeniu do chronowego uwa˝a si´ podzespo∏y sprz´tu skoków czaszy g∏ównej lub spadochronu spadochronowego, dla którego: g∏ównego: 1) Prezes Urz´du wyda∏ orzeczenie zdatnoÊci a) model uprz´˝y-pokrowca, z którego cz´- lub inny dokument uznania zdatnoÊci dla ty- Êciami zmontowano czasz´ g∏ównà, pu podzespo∏u systemu spadochronowego b) zwi´z∏y opis (np. kompletny spadochron lub g∏ówny w pokrowcu, z uprz´˝à) — je˝eli 2) w∏aÊciwy organ innego paƒstwa wyda∏ dojest to kompletny stanowiàcy ca∏oÊç spakument dopuszczajàcy ten typ sprz´tu do dochron g∏ówny, u˝ytku, lub c) data dopuszczenia po wykonaniu kom- 3) wydano certyfikat lub inny dokument popletacji, przeglàdu lub monta˝u, zwalajàcy producentowi na oznaczanie wyd) imi´, nazwisko, numer Êwiadectwa i porobu znakiem zgodnoÊci z normà TSO, Êwiadczenie mechanika spadochronowe- JTSO, ETSO, PN, EN lub innà w∏aÊciwà dla go lub osoby upowa˝nionej przez Prezewytwarzanego sprz´tu spadochronowego sa Urz´du dokonujàcej wpisu, — zwane „certyfikatem”. e) nazwa lub identyfikator podmiotu wymienionego w pkt 9.1, 9.11 lub 9.11.2. 8.13.2. Za certyfikowany sprz´t spadochronowy uwa- ˝a si´ tak˝e podzespo∏y i cz´Êci sk∏adowe 8.10.3. Karta spadochronu innego przeznaczenia posprz´tu spadochronowego, dla którego wydawinna zawieraç co najmniej: no odpowiedni certyfikat, o którym mowa 1) informacje o przeznaczeniu spadochronu w pkt 8.13.1. lub systemu spadochronowego iogranicze- 8.13.3. W przypadku typu sprz´tu spadochronowego niach jego u˝ycia oraz: posiadajàcego dokument uznania zdatnoÊci a) typ, model i rozmiar, wydany przez organ nadzoru lotniczego innego b) oznaczenie lub nazw´ producenta, kraju lub dokument równorz´dny lub inny do-

kument zaÊwiadczajàcy o dopuszczeniu tego rzenie ich przebiegu w czasie rzeczywisprz´tu do u˝ycia w innym kraju, Prezes Urz´- stym; du mo˝e, na wniosek zainteresowanego pod- 3) sporzàdziç i przedstawiç Prezesowi Urz´du miotu, podjàç decyzj´ o nadaniu numeru ewido oceny dokumentacj´ koƒcowà obejmudencyjnego sprz´tu spadochronowego oraz jàcà: wydaniu certyfikatu uznania zdatnoÊci, po: a) oÊwiadczenie osposobie wykonania kon- 1) dostarczeniu tego dokumentu oraz strukcji, osiàgach, warunkach u˝ywania 2) zatwierdzeniu przez Prezesa Urz´du polskiej oraz ograniczeniach, ustalonych ze wersji instrukcji odpowiednio do rodzaju wzgl´du na bezpieczeƒstwo skoków, losprz´tu spadochronowego, oraz tów lub u˝ycia — Deklaracja Projektu i Mo˝liwoÊci Technicznych (DDP— Decla- 3) dostarczeniu oÊwiadczenia o sposobie wyration of Design and Performance), konania konstrukcji, osiàgach, warunkach u˝ywania oraz ograniczeniach, ustalonych b) oÊwiadczenie spe∏nienia przez prototyp ze wzgl´du na bezpieczeƒstwo skoków, lo- warunków technicznych odbioru sprz´tu tów lub u˝ycia — Deklaracja Projektu iMo˝- spadochronowego, liwoÊci Technicznych (DDP — Declaration of c) oÊwiadczenie przyj´cia przez producenta Design and Performance). odpowiedzialnoÊci za udost´pnianie u˝ytkownikom sprz´tu spadochronowe- 8.14.1. Zatwierdzony producent wnioskujàcy o orzego, który spe∏nia warunki techniczne wyczenie zdatnoÊci, októrym mowa wpkt 8.13.1 konania i odbioru, ppkt 1, jest obowiàzany: d) instrukcj´ odpowiednià do rodzaju sprz´- 1) opracowaç wst´pnà dokumentacj´, która tu spadochronowego, obejmuje: e) sprawozdanie z prób w powietrzu; a) krótki opis urzàdzenia, jego przeznaczenia i sposobu dzia∏ania, 4) uzyskaç zatwierdzenie przez Prezesa Urz´du instrukcji odpowiedniej do rodzaju sprz´tu b) wst´pne dane techniczne, w tym: spadochronowego. — projekt, zawierajàcy co najmniej rysunki urzàdzenia i jego cz´Êci sk∏ado- 8.14.2. Na podstawie wniosku i wyniku oceny przedwych w 3 rzutach z podstawowymi stawionej dokumentacji koƒcowej oraz po zawymiarami, twierdzeniu instrukcji, Prezes Urz´du nadaje numer ewidencyjny, o którym mowa — zak∏adane osiàgi, wpkt 8.18.10, oraz wydaje orzeczenie zdatno- — zak∏adany zakres warunków eksplo- Êci. atacji, 8.14.2.1. W celu przeprowadzenia oceny przedsta- — zak∏adane ograniczenia, wionej dokumentacji koƒcowej Prezes Urz´- c) warunki techniczne wykonania, w tym du ma prawo wglàdu do pozosta∏ych matew szczególnoÊci: ria∏ów i dokumentów êród∏owych dotyczà- — zastosowane materia∏y, cych certyfikowanego sprz´tu. — projekty lub inne wzorce cz´Êci sk∏a- 8.14.3. Cz´Êcià sk∏adowà orzeczenia zdatnoÊci jest dowych, dostarczone przez producenta oÊwiadczenie — sposoby wykonania, obróbki i∏àczenia o sposobie wykonania konstrukcji, osiàgach, elementów, warunkach u˝ywania oraz ograniczeniach, ustalanych ze wzgl´du na bezpieczeƒstwo d) warunki techniczne odbioru, okreÊlajàce skoków, lotów lub u˝ycia — Deklaracja Projeksposoby sprawdzenia spe∏nienia za∏o˝eƒ, tu iMo˝liwoÊci Technicznych (DDP — Declarae) tymczasowà instrukcj´ obs∏ugi; tion of Design and Performance). 2) przeprowadziç próby w powietrzu, o któ- 8.14.4. Sprz´t spadochronowy, inny ni˝ wymieniony rych mowa w pkt 8.18, odpowiednie do row pkt 8.6, zatwierdzony producent mo˝e dodzaju sprz´tu spadochronowego, w tym: puÊciç do produkcji seryjnej lub udost´pniç a) we w∏asnym zakresie — próby bezza∏o- u˝ytkownikom, bez koniecznoÊci uzyskania gowe, certyfikatu, o którym mowa w pkt 8.13.1, po: b) po zatwierdzeniu programu prób przez 1) spe∏nieniu warunków okreÊlonych Prezesa Urz´du — próby za∏ogowe, je˝e- w pkt 8.14.1 ppkt 1 i 2, li ze wzgl´du na rodzaj sprz´tu spadochronowego sà konieczne, 2) sporzàdzeniu dokumentacji koƒcowej, o której mowa w pkt 8.14.1 ppkt 3, c) zarejestrowaç próby wymienione w lit. a i b dowolnà technikà rejestracji 3) z∏o˝eniu do Prezesa Urz´du, wraz z oÊwiadobrazu, umo˝liwiajàcà póêniejsze odtwo- czeniami i dokumentami wymienionymi

w pkt 8.14.1 ppkt 3, wniosku o nadanie nu- uzyskania informacji o jakoÊciowych i iloÊciomeru sprz´tu spadochronowego oraz wych charakterystykach sprz´tu spadochronowego wrzeczywistych warunkach skoków, zrzu- 4) nadaniu przez Prezesa Urz´du numeru ewitów lub u˝ycia. dencyjnego typu sprz´tu spadochronowego. 8.18.1. Ustala si´ podzia∏ na nast´pujàce rodzaje prób w powietrzu: 8.14.4.1. Na wniosek zainteresowanego podmiotu, po spe∏nieniu warunków, o których mowa 1) badawczo-rozwojowe; w pkt 8.14.1, Prezes Urz´du mo˝e wy- 2) certyfikacyjne — wykonywane w celu uzydaç orzeczenie zdatnoÊci dla typu sprz´- skania certyfikatu dla sprz´tu spadochronotu spadochronowego, o którym mowa wego; w pkt 8.14.4. 3) produkcyjne — sprz´tu spadochronowego, 8.15. Wykonawca sprz´tu spadochronowego nieb´- któremu Prezes Urz´du nada∏ numer, o któdàcy zatwierdzonym producentem jest obowià- rym mowa w pkt 8.18.10; zany zapewniç nadzór i zatwierdzenie Prezesa 4) eksploatacyjne — wtym skoki, zrzuty lub lo- Urz´du na ka˝dym etapie, o którym mowa ty kontrolne, o których mowa w pkt 8.3 wpkt 8.14.1, atak˝e udzia∏ przedstawiciela Preppkt 4. zesa Urz´du w próbach. Obowiàzek uzyskania certyfikatu dotyczy ka˝dego egzemplarza sprz´- 8.18.1.1. Próby, o których mowa w pkt 8.18.1, mogà tu spadochronowego wyprodukowanego przez byç wykonywane jako: tego producenta. 1) próby bezza∏ogowe — z wykorzystaniem 8.16. Producent jest obowiàzany przechowywaç do- odpowiedniego obcià˝enia przy próbie; kumentacj´ sprz´tu spadochronowego, wymie- 2) próby za∏ogowe — skoki spadochronowe nionà w pkt 8.14.1. lub inne próby wykonywane zwykorzystaniem sprz´tu spadochronowego przez lu- 8.16.1. Producent jest odpowiedzialny za: dzi. 1) opracowanie lub zastosowanie w∏aÊciwych do rodzaju sprz´tu spadochronowego wa- 8.18.2. Próby w powietrzu przeprowadza si´ zgodnie runków technicznych odbioru, okreÊlajà- z programem prób w powietrzu zawierajàcym, zuwzgl´dnieniem specyfiki sprz´tu spacych sposoby sprawdzenia spe∏nienia za∏odochronowego, informacje niezb´dne do bez- ˝eƒ projektu; piecznego przeprowadzenia prób. 2) udost´pnianie u˝ytkownikom wy∏àcznie sprz´tu spadochronowego spe∏niajàcego 8.18.3. Program prób w powietrzu zatwierdza Prezes warunki techniczne wykonania i odbioru Urz´du. wraz z wystawionym przez producenta do- 8.18.4. Przepisów pkt 8.18.2 i8.18.3 nie stosuje si´ do kumentem potwierdzajàcym ten fakt oraz wykonywanych z zachowaniem ustaleƒ niaktualnym podr´cznikiem u˝ytkownika (inniejszych przepisów: strukcjà sprz´tu spadochronowego). 1) skoków, zrzutów lub lotów kontrolnych, 8.16.2. Producent jest obowiàzany zapewniç publika- o których mowa w pkt 8.3 ppkt 4; cj´ informacji owszelkich zmianach wwarunkach u˝ywania sprz´tu spadochronowego 2) bezza∏ogowych badawczo-rozwojowych i przekazaç t´ informacj´ Prezesowi Urz´du. prób w powietrzu; 3) produkcyjnych prób w powietrzu; 8.17. Prezes Urz´du mo˝e cofnàç lub zawiesiç orzeczenie zdatnoÊci oraz certyfikat uznania zdatno- 4) eksploatacyjnych prób w powietrzu. Êci. 8.18.5. Personel prób w powietrzu, odpowiednio do 8.17.1. Prezes Urz´du zawiesza orzeczenie zdatnoÊci rodzaju sprz´tu spadochronowego oraz rolub certyfikat uznania zdatnoÊci, je˝eli nie jest dzaju prób, mo˝e sk∏adaç si´ ze skoczków zapewnione bezpieczne u˝ytkowanie sprz´tu spadochronowych, skoczków spadochronospadochronowego. wych zawodowych, skoczków spadochronowych doÊwiadczalnych, pilotów posiadajà- 8.17.2. Prezes Urz´du cofa orzeczenie zdatnoÊci lub cych licencje lub Êwiadectwa kwalifikacji, w∏acertyfikat uznania zdatnoÊci, gdy nie jest mo˝- Êciwe dla rodzaju statków powietrznych oraz liwe usuni´cie przyczyny jego zawieszenia. rodzaju prób. 8.18.6. Za∏ogowe próby w powietrzu: 5. Próby wpowietrzu 1) badawczo-rozwojowe, 8.18. Przez próby w powietrzu rozumie si´ zespó∏ dzia∏aƒ na ziemi iwpowietrzu zmierzajàcych do 2) certyfikacyjne,

3) produkcyjne, zg∏oszony przez danego producenta sprz´t spadochronowy; 4) eksploatacyjne 4) a— czwarty cz∏on — okreÊlony literami od — mo˝e wykonywaç skoczek lub pilot do- „a” do „z” — oznacza kolejne moderniza- Êwiadczalny, odpowiednio do rodzaju sprz´tu cje sprz´tu spadochronowego. spadochronowego oraz rodzaju prób. 8.18.10.1. Producenta, który otrzyma∏ certyfikat okre- 8.18.7. Za∏ogowe próby w powietrzu: Êlony w pkt 9.1 ppkt 1, zg∏osi∏ do nadzoru produkcj´ poza zatwierdzonym producen- 1) produkcyjne, tem lub zg∏osi∏ certyfikacj´ wyrobu, 2) eksploatacyjne, umieszcza si´ na prowadzonej przez Prezesa Urz´du liÊcie zatwierdzonych lub nieza- 3) skoki lub loty kontrolne, o których mowa twierdzonych producentów inadaje mu si´ w pkt 8.3 ppkt 4 numer w tej ewidencji. — mo˝e wykonywaç, odpowiednio do rodzaju 8.18.10.2. Producent, o którym mowa w pkt 9.1 i 9.2, sprz´tu spadochronowego oraz rodzaju prób, jest obowiàzany oznaczaç wsposób, októtak˝e skoczek spadochronowy lub pilot, zwpirym mowa w pkt 8.18.10, certyfikowany sanym do licencji lub Êwiadectwa kwalifikacji i niecertyfikowany sprz´t spadochronowy uprawnieniem instruktora. ijego cz´Êci sk∏adowe wytworzone po dniu 8.18.8. W celu uzyskania oceny sprz´tu spadochro- wejÊcia w ˝ycie niniejszych przepisów — nowego do za∏ogowych prób w powietrzu niezale˝nie od stosowanych przez siebie mogà zostaç, za zgodà Prezesa Urz´du, do- sposobów oznaczania. puszczeni równie˝ skoczkowie spadochrono- 8.18.10.3. Dla importowanego typu sprz´tu spadowi i piloci posiadajàcy odpowiednià praktyk´ chronowego innego ni˝ wymieniony lotniczà, nieposiadajàcy uprawnieƒ pilota dowpkt 8.6, spe∏niajàcego warunki, októrych Êwiadczalnego lub skoczka doÊwiadczalnego mowa w pkt 8.7.2 lub 8.8.1, uzyskiwanie oraz instruktora. numeru ewidencyjnego nie jest obowiàzko- 8.18.9. Sprawozdanie z prób w powietrzu podpisujà we, jednak Prezes Urz´du, na wniosek zainbioràce udzia∏ w próbach osoby, o których teresowanego, mo˝e nadaç numer ewidenmowa wpkt 8.18.6, 8.18.7 i8.18.8, osoby ana- cyjny sprz´tu spadochronowego, po: lizujàce wyniki prób oraz osoby uczestniczàce 1) dostarczeniu dokumentu potwierdzajàcew opracowaniu sprawozdania. go spe∏nienie odpowiedniego dla danego rodzaju sprz´tu spadochronowe- 6. Oznaczenie sprz´tu spadochronowego go warunku okreÊlonego w pkt 8.7.2 lub icertyfikatów pkt 8.8.1; 8.18.10. Wprowadza si´ nast´pujàcy sposób ozna- 2) dostarczeniu oÊwiadczenia osposobie wyczenia sprz´tu spadochronowego i wydawa- konania konstrukcji, osiàgach, warunkach nych certyfikatów sprz´tu spadochronowe- u˝ywania oraz ograniczeniach ustalonych, go. Oznaczenie sk∏ada si´ z czterech cz∏o- ze wzgl´du na bezpieczeƒstwo skoków, lonów, oddzielonych kropkami zgodnie z wzo- tów lub u˝ycia — Deklaracja Projektu rem: i Mo˝liwoÊci Technicznych (DDP — Declaration of Design and Performance); 00.000.000.a 3) dostarczeniu instrukcji odpowiedniej dla gdzie: danego rodzaju sprz´tu spadochronowe- 1) 00. — pierwszy dwucyfrowy cz∏on — okre- go. Êlony numerami od 01 do 99 — oznacza 8.18.10.4. Dla importowanego typu sprz´tu spadorodzaj sprz´tu spadochronowego: chronowego, o którym mowa w pkt 8.6, a) sprz´t spadochronowy do wykonywaposiadajàcego certyfikat w rozumieniu nia skoków — 01, pkt 8.13.1 ppkt 2 i 3 oraz pkt 8.13.2, uzyskib) sprz´t spadochronowy do lotni i para- wanie numeru ewidencyjnego nie jest lotni — 02, obowiàzkowe, jednak Prezes Urz´du mo˝e ustaliç zasady nadawania tego numeru. c) sprz´t spadochronowy do pozosta∏ych Numer jest wydawany na wniosek zaintestatków powietrznych — 03, resowanego bez wydawania certyfikatu d) sprz´t spadochronowy inny, wy˝ej nieuznania zdatnoÊci. sklasyfikowany — 04; 2) 000. — drugi trzycyfrowy cz∏on — okreÊlo- 7. Minimalne wymagania techniczne ny numerami od 001 do 999 — oznacza dla konstrukcji spadochronów producenta sprz´tu spadochronowego; 8.19. Wymagania techniczne dla spadochronów 3) 000. — trzeci trzycyfrowy cz∏on — okreÊlo- okreÊla ka˝dorazowo na wniosek zainteresowany numerami od 001 do 999 — oznacza nego Prezes Urz´du.

8. Instrukcja sprz´tu spadochronowego 5) podstaw´ prawnà prowadzenia dzia∏alnoÊci gospodarczej lub oÊwiadczenie o sposobie 8.20. Za treÊç instrukcji sprz´tu spadochronowego prowadzenia dzia∏alnoÊci podlegajàcej certyfi- (podr´cznika u˝ytkownika) i jej aktualizacje od- kacji w innej formie; powiada producent. Zalecanà zawartoÊç iuk∏ad instrukcji okreÊla odpowiednio norma 6) numer identyfikacyjny w krajowym rejestrze EN 12491: 2003 i normy jà transponujàce lub urz´dowym podmiotów gospodarczych (REnorma TS-106 wydana w styczniu 1989 r. przez GON) lub numer ewidencyjny (PESEL) wzale˝- Parachute Industry Association (PIA). noÊci od rodzaju podmiotu, a dla cudzoziemców — numer dokumentu stwierdzajàcego 8.21. Zgodnie z zasadami okreÊlonymi w przepisach to˝samoÊç; odr´bnych wprowadzany na rynek polski im- 7) sposób oznaczania produktów dopuszczonych portowany sprz´t spadochronowy powinien do obrotu — w przypadku producenta; byç wyposa˝ony w instrukcj´ sprz´tu spadochronowego przet∏umaczonà na j´zyk polski. 8) miejsce przechowywania dokumentacji; 8.22. Za zgodnoÊç z orygina∏em t∏umaczenia instruk- 9) imi´ i nazwisko oraz kwalifikacje osoby odpocji, októrej mowa wpkt 8.13.3 ppkt 2 i8.21, od- wiedzialnej za zapewnienie kontroli jakoÊci. powiada podmiot wprowadzajàcy sprz´t do obrotu lub, je˝eli wynika to zumowy — osoba do- 9.4.1. Do wniosku za∏àcza si´: konujàca t∏umaczenia. 1) informacje osposobie zapewnienia niezb´dnych osób funkcyjnych wszczególnoÊci pod- Rozdzia∏ 9 czas prób, odbioru sprz´tu i kontroli jakoÊci, w zale˝noÊci od rodzaju prowadzonej dzia- Produkcja i obs∏uga sprz´tu spadochronowego ∏alnoÊci; 1. Zatwierdzone podmioty produkujàce 2) w przypadku podmiotów prowadzàcych iobs∏ugujàce sprz´t spadochronowy w sk∏adzie ponad pi´cioosobowym dzia∏alnoÊç podlegajàcà certyfikacji: 9.1. Projektowanie, produkcja, naprawa i obs∏uga a) schemat struktury organizacyjnej zwiàzasprz´tu spadochronowego mo˝e byç prowadzonej z certyfikowanà dzia∏alnoÊcià, na, z zastrze˝eniem pkt 9.2, 9.11.2, 9.13 i 9.13.2, odpowiednio przez podmioty: b) informacje dotyczàce zawodowego przygotowania personelu kierowniczego, nad- 1) którym Prezes Urz´du zgodnie z niniejszymi zorujàcego i wykonawczego, przepisami wyda∏: c) dane osób odpowiedzialnych za zapewa) certyfikat dotyczàcy projektowania, produknienie kontroli jakoÊci, cji i obs∏ugi sprz´tu spadochronowego lub d) schemat systemu zapewnienia jakoÊci; b) certyfikat dotyczàcy obs∏ugi sprz´tu spadochronowego lub 3) w przypadku kooperacji z innymi podmiotami w zakresie certyfikowanej dzia∏alnoÊci 2) posiadajàce odpowiedni certyfikat wydany na informacje dotyczàce: podstawie przepisów odr´bnych a) podstawowych kooperantów wykonujà- — zwane odpowiednio „zatwierdzonymi producych podzespo∏y, ich podstawowych dacentami” lub „zatwierdzonymi podmiotami”. nych, charakterystyki oraz zakresu kooperacji, 9.2. Pojedyncze egzemplarze sprz´tu spadochronowego mogà byç produkowane pod nadzorem b) sposobów zapewnienia jakoÊci lub odbio- Prezesa Urz´du przez podmioty inne ni˝ zatwier- ru podzespo∏ów dostarczanych przez kodzeni producenci, zwane „niezatwierdzonymi operantów nieb´dàcych zatwierdzonymi producentami”. producentami. 9.3. Podmiot ubiegajàcy si´ o certyfikat, o którym 9.5. W ramach procesu certyfikacji sprawdza si´ mowa w pkt 9.1 ppkt 1, powinien z∏o˝yç do Pre- zgodnoÊç zg∏oszonych danych ze stanem fakzesa Urz´du dokumenty okreÊlone w pkt 9.4 tycznym oraz: i 9.4.1. 1) zapewnienie co najmniej jednej osoby posia- 9.4. Wniosek podmiotu ubiegajàcego si´ o certyfikat dajàcej kwalifikacje mechanika, o których mopowinien zawieraç nast´pujàce dane: wa w pkt 9.11 — umo˝liwiajàce wykonywanie wszczególnoÊci czynnoÊci kontroli jakoÊci, od- 1) oznaczenie podmiotu — imi´ i nazwisko lub bioru produkcji i dopuszczania sprz´tu; nazw´; 2) posiadanie uzgodnienia wzorów dokumenta- 2) siedzib´; cji, o którym mowa w pkt 9.19 ppkt 4; 3) zakres dzia∏alnoÊci; 3) posiadanie ubezpieczenia od odpowiedzialno- 4) miejsca wykonywania podstawowej dzia∏alno- Êci cywilnej w zwiàzku z prowadzonà dzia∏al- Êci; noÊcià;

4) posiadanie instrukcji obs∏ugiwanego sprz´tu wzgl´du na przeznaczenie spadochronu inspadochronowego lub, przy ich braku, uzgod- nego przeznaczenia, lub nionych zPrezesem Urz´du zasad post´powa- 3) osoby upowa˝nione przez Prezesa Urz´du nia. — w ramach podmiotu, który spe∏ni∏ warunki 9.6. Na podstawie pozytywnego wyniku kontroli PreokreÊlone w pkt 9.11.3. zes Urz´du wydaje odpowiedni certyfikat. 9.11.3. Dzia∏alnoÊç, o której mowa w pkt 9.11.2, wy- 9.7. Certyfikat wydaje si´ na czas nieokreÊlony. maga zg∏oszenia Prezesowi Urz´du na piÊmie 9.8. Zmiana danych, októrych mowa wpkt 9.4 i9.4.1, wterminie 14 dni przed jej rozpocz´ciem oraz wymaga zg∏oszenia Prezesowi Urz´du w termi- dokonania uzgodnieƒ, o których mowa nie 30 dni od dnia zaistnienia, pod rygorem utra- wpkt 9.19 ppkt 4. Zg∏oszenie powinno zawiety wa˝noÊci certyfikatu. raç dane wymienione wpkt 9.4, odpowiednio do planowanej dzia∏alnoÊci. 9.9. Zmiana danych, o których mowa w pkt 9.4 ppkt 1—7, wymaga odpowiednio uzupe∏nienia 9.11.4. Zmiana danych, o których mowa w pkt 9.4, lub wymiany certyfikatu. wymaga zg∏oszenia Prezesowi Urz´du w ciàgu 30 dni pod rygorem wykreÊlenia podmiotu 9.10. Certyfikat traci wa˝noÊç w przypadku: z ewidencji prowadzonej przez Prezesa Urz´- du. 1) zaprzestania dzia∏alnoÊci; 2) rezygnacji z certyfikatu; 9.11.5. Uk∏adanie spadochronu oraz inne czynnoÊci obs∏ugowe sprz´tu spadochronowego i ich 3) niezg∏oszenia w terminie zmian, o których poÊwiadczenie wkarcie sprz´tu spadochronomowa w pkt 9.8; wego mo˝e byç wykonane poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej tak˝e przez podmio- 4) niezapewnienia przez podmiot warunków, które by∏y podstawà wydania certyfikatu, ty zagraniczne posiadajàce uprawnienia do stwierdzonego decyzjà Prezesa Urz´du. tych czynnoÊci, wydane na podstawie przepisów krajów, w których te czynnoÊci sà wyko- 2. Zakres obs∏ugi sprz´tu spadochronowego nywane. 9.11. Dopuszczanie do skoków lub u˝ycia, naprawa, 9.12. W podmiotach, o których mowa w pkt 9.1, 9.11 obs∏uga techniczna spadochronów i ich podze- i 9.11.2, prace obs∏ugowe, naprawy i prace spo∏ów wpe∏nym zakresie oraz jej poÊwiadcza- zwiàzane z produkcjà mogà byç wykonywane nie mo˝e byç wykonywane w ramach podmio- jedynie pod nadzorem osób, o których mowa tu, który spe∏ni∏ warunki okreÊlone wpkt 9.11.1, w pkt 9.11 i 9.11.2. przez: 9.12.1. Obs∏ug´ technicznà sprz´tu spadochronowe- 1) mechaników spadochronowych lub go nale˝y wykonywaç zgodnie zinstrukcjà obs∏ugi oraz zaleceniami producenta. 2) mechaników poÊwiadczenia obs∏ugi technicznej statku powietrznego w∏aÊciwych ze 9.13. Poza podmiotem wymienionym w pkt 9.1, 9.11 wzgl´du na przeznaczenie spadochronu ini 9.11.2 obs∏uga techniczna spadochronu osonego przeznaczenia, lub bowego w zakresie okreÊlonym w pkt 9.13.1 3) osoby upowa˝nione przez Prezesa Urz´du. mo˝e byç wykonywana przez skoczka spadochronowego, mechanika spadochronowego lub 9.11.1. Dzia∏alnoÊç, októrej mowa wpkt 9.11, wyma- osob´, o której mowa w pkt 9.14. ga uzyskania certyfikatu, o którym mowa w pkt 9.1. Przy uzyskaniu certyfikatu w przy- 9.13.1. Zakres obs∏ugi, o której mowa w pkt 9.13, padku podmiotów prowadzàcych dzia∏alnoÊç obejmuje: podlegajàcà certyfikacji w sk∏adzie do trzech 1) wietrzenie; osób nie stosuje si´ przepisów pkt 9.4.1 ppkt 1 i 2. 2) wymian´ uszkodzonych cz´Êci czaszy g∏ównej oraz systemu uprzà˝-pokrowiec niewy- 9.11.2. Obs∏uga techniczna spadochronów wykonymagajàcà ingerencji w struktur´ podzespowana w zakresie ograniczonym do kompleta- ∏ów; cji, monta˝u, konserwacji, napraw niewymagajàcych ingerencji wstruktur´ podzespo∏ów, 3) podczepienie czaszy g∏ównej do systemu dopuszczania do skoków lub u˝ycia, uk∏ada- uprzà˝-pokrowiec; nia spadochronów oraz jej poÊwiadczanie mo˝e byç prowadzona poza zatwierdzonymi 4) ocen´ stanu technicznego systemu uprzà˝- podmiotami, o których mowa w pkt 9.1 lub -pokrowiec oraz czaszy g∏ównej spadochro- 9.11, przez: nu przed u∏o˝eniem do skoku; 1) mechaników spadochronowych lub 5) uk∏adanie do skoku czaszy g∏ównej; 2) mechaników poÊwiadczenia obs∏ugi tech- 6) poÊwiadczenie obs∏ugi spadochronu w zanicznej statku powietrznego w∏aÊciwych ze kresie wy˝ej wymienionych czynnoÊci.

9.13.2. Poza podmiotem wymienionym w pkt 9.1, nów, o których mowa w pkt 8.8.2 i 8.8.3, nast´- 9.11 i 9.11.2 obs∏uga techniczna spadochronu puje poprzez wpisy do karty sprz´tu spadochroinnego przeznaczenia niewymienionego nowego oraz zaplombowanie. Plomba powinna w pkt 8.8 mo˝e byç wykonywana w zakresie zawieraçoznaczenie terminu wa˝noÊci u∏o˝enia niewymagajàcym ingerencji w struktur´ pod- i identyfikator uk∏adajàcego. zespo∏ów oraz na w∏asne potrzeby przez osob´ u˝ywajàcà spadochronu, je˝eli instrukcja 4. Ewidencja podmiotów iosób obs∏ugujàcych danego spadochronu nie stanowi inaczej. lub produkujàcych sprz´t spadochronowy 9.14. Obs∏uga techniczna w zakresie uk∏adania czasz 9.18. Prezes Urz´du prowadzi ewidencj´ podmiotów g∏ównych spadochronów osobowych dla in- i osób, o których mowa w pkt 9.1, 9.11 i 9.11.2. nych osób mo˝e byç wykonywana przez me- 9.18.1. Ewidencj´, o której mowa w pkt 9.18, udochanika spadochronowego lub osob´, która st´pnia si´ w siedzibie Urz´du Lotnictwa Cyukoƒczy∏a 18 rok ˝ycia i jest skoczkiem spadowilnego oraz w delegaturach terenowych. chronowym lub odby∏a odpowiednie przeszkolenie zgodnie z programem szkolenia spado- 9.19. Osoby, o których mowa w pkt 9.11 i 9.11.2, sà chronowego zatwierdzonym przez Prezesa obowiàzane odpowiednio do: Urz´du. 1) prowadzenia ewidencji wykonanych i nadzo- 3. PoÊwiadczenie obs∏ugi rowanych czynnoÊci obs∏ugowych; 9.15. PoÊwiadczeniem obs∏ugi spadochronu g∏ówne- 2) prowadzenia wykazu sprz´tu dopuszczonego go w zakresie wymienionym w pkt 9.13.1 oraz do skoków, lotów lub u˝ycia; posiadania karty sprz´tu z dopuszczeniem do 3) przechowywania protoko∏ów z wykonanych skoku, o których mowa w pkt 8.4, dla spadoczynnoÊci obs∏ugowych oraz dokumentów chronu g∏ównego izapasowego, iwa˝nym u∏o- êród∏owych b´dàcych podstawà dopuszcze- ˝eniem spadochronu zapasowego, o którym nia sprz´tu spadochronowego; mowa w pkt 9.17, jest ubranie si´ skoczka spadochronowego w ten komplet spadochronowy 4) uzgodnienia z Prezesem Urz´du sposobu w celu wykonania skoku. PoÊwiadczenie nie prowadzenia ewidencji, wykazów, wzorów wymaga kontroli ze strony organizatora sko- protoko∏ów, kart sprz´tu spadochronowego ków. oraz piecz´ci u˝ywanych do poÊwiadczeƒ. 9.15.1. Przepisu pkt 9.15 nie stosuje si´ do ucznia- 9.19.1. Podmioty, o których mowa w pkt 9.1, 9.11 -skoczka. i 9.11.2, w przypadku zaprzestania dzia∏alno- Êci, o której mowa w pkt 9.1, 9.11 lub 9.11.2, 9.16. W przypadku odp∏atnego udost´pniania przez sà obowiàzane do niezw∏ocznego przekazania podmiot u∏o˝onych spadochronów osobowych wykazu Prezesowi Urz´du. oraz organizowania skoków uczniów-skoczków wymagane jest prowadzenie dokumentacji, 9.19.2. W przypadku prowadzenia dzia∏alnoÊci niez której jednoznacznie wynika u∏o˝enie czaszy zgodnie zniniejszymi przepisami Prezes Urz´- g∏ównej do skoku przez uprawnione osoby. du mo˝e dokonaç skreÊlenia podmiotu z prowadzonej ewidencji, skutkujàcego zakazem 9.17. PoÊwiadczenie u∏o˝enia do skoku lub u˝ycia prowadzenia przedmiotowej dzia∏alnoÊci do spadochronu zapasowego, ratowniczego iinne- czasu usuni´cia uchybieƒ i uzyskania ponowgo przeznaczenia z wy∏àczeniem spadochro- nego wpisu.

Rozdzia∏ 10 Sygna∏y stosowane podczas skoków spadochronowych lub zrzutów 10.1. Sygna∏y stosowane podczas skoków spadochronowych i zrzutów okreÊla tablica 10.2. Niezale˝nie od sygna∏ów wymienionych Rozdzia∏ 11 wpkt 10.1 kierownik skoków mo˝e stosowaç dodatkowo inne umowne sygna∏y, je˝eli nie kolidu- Przepisy przejÊciowe jà z ustalonymi sygna∏ami podanymi w niniej- 11.1. Dla sprz´tu spadochronowego, o którym mowa szych przepisach lub szczegó∏owych techniczw § 8 ust. 1 rozporzàdzenia, niespe∏niajàcego nych przepisach ruchu lotniczego. warunku certyfikacji zawartego wpkt 8.6 do dnia 10.3. Z dodatkowymi sygna∏ami nale˝y przed rozpo- 31 grudnia 2007 r.mo˝e byç wydana karta sprz´- cz´ciem skoków zapoznaç osoby bioràce udzia∏ tu spadochronowego i dopuszczenie do skoku, w wykonywaniu oraz organizacji skoków spado- lotu lub u˝ycia. Dla takiego sprz´tu w dokumenchronowych lub zrzutów. tach wpisuje si´ dat´ „31.12.2007” jako nieprze-

kraczalnà dat´ wa˝noÊci bez uzupe∏nienia certy- 11.3. Po dniu 31 grudnia 2009 r. odst´pstwo, októrym fikatów, o których mowa w pkt 8.6, lub dat´ mowa w pkt 11.2, mo˝e byç stosowane wy∏àczwczeÊniejszà, je˝eli wynika to z innych przyczyn. nie w przypadku realizacji zleconego szkolenia, na potrzeby si∏ zbrojnych oraz s∏u˝b porzàdku 11.2. Do dnia 31 grudnia 2009 r. uczeƒ-skoczek mo˝e publicznego, po uzyskaniu przez oÊrodek szkolewykonywaç skoki bez urzàdzenia zabezpiecza- nia zgody Prezesa Urz´du. jàcego AAD dla spadochronu zapasowego, je- ˝eli: 11.4. W celu ujednolicenia oznaczeƒ sprz´tu spadochronowego oraz wydanych certyfikatów, na 1) skoki sà wykonywane z natychmiastowym wniosek zainteresowanego, Prezes Urz´du, na otwarciem pokrowca spadochronu g∏ównego podstawie dotychczas wydanych certyfikatów — na lin´ desantowà lub lub dokumentów równowa˝nych, wystawi certy- 2) skoczek jest wyposa˝ony w urzàdzenie zabez- fikaty sprz´tu spadochronowego z aktualnà nupieczajàce otwarcie pokrowca spadochronu meracjà lub nada odpowiednie numery tego g∏ównego. sprz´tu.

Za∏àcznik nr 5 ULTRALEKKIE STATKI POWIETRZNE Warunki i wymagania dotyczàce u˝ywania ultralekkich statków powietrznych Spis treÊci Rozdzia∏ 1 Zastosowanie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6808 Rozdzia∏ 2 OkreÊlenia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6808 Rozdzia∏ 3 Zasady eksploatacji ultralekkich statków powietrznych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6809 Rozdzia∏ 4 Organizacja lotów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6810 Rozdzia∏ 5 Wykonywanie lotów i post´powanie w sytuacjach niebezpiecznych . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6810 Rozdzia∏ 6 OdpowiedzialnoÊç . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6811 Rozdzia∏ 7 Dopuszczenie sprz´tu do lotów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6811 Rozdzia∏ 8 Wymagania techniczne dla ultralekkich statków powietrznych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6814 1. Wymagania ogólne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6814 2. Oznakowanie inapisy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6814 3. Instrukcja obs∏ugi technicznej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6815 4. Instrukcja u˝ytkowania wlocie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6815 Rozdzia∏ 9 Zatwierdzone podmioty projektujàce, produkujàce iobs∏ugujàce ultralekkie statki powietrzne 6816 Rozdzia∏ 10 Obs∏uga techniczna sprz´tu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6817 Rozdzia∏ 11 Wzór ksià˝ki ultralekkiego statku powietrznego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6819

Rozdzia∏ 1 11) Instrukcja u˝ytkowania w locie — zatwierdzony przez Prezesa Urz´du lub w∏adz´ lotniczà Zastosowanie kraju pochodzenia zbiór instrukcji i informacji, zawierajàcy ograniczenia, w zakresie których 1.1. Niniejsze przepisy okreÊlajà zasady dopuszczenia statek powietrzny uznano za zdatny do lotu, do lotu i sposób u˝ytkowania na terytorium Rze- oraz instrukcje i informacje niezb´dne dla czypospolitej Polskiej ultralekkich statków po- cz∏onków za∏ogi lotniczej dla bezpiecznego wietrznych. u˝ytkowania tego statku; 1.2. Prezes Urz´du Lotnictwa Cywilnego mo˝e zwol- 12) Instrukcja obs∏ugi technicznej — zatwierdzony niç zainteresowany podmiot, na uzasadniony przez Prezesa Urz´du lub w∏adz´ lotniczà kraju wniosek, w szczególnoÊci w przypadkach wyko- pochodzenia zbiór instrukcji iinformacji, b´dànywania lotów pokazowych lub rekordowych, od cych cz´Êcià Êwiadectwa zdatnoÊci do lotu obowiàzku spe∏nienia niektórych wymagaƒ ni- statku powietrznego, niezb´dnych do utrzymaniejszych przepisów. Zwolnienie nie mo˝e naru- nia go w stanie zdatnoÊci do lotu; szaç wsposób istotny ogólnego poziomu bezpie- 13) kierownik lotów ultralekkich statków powietrzczeƒstwa wymaganego przez te przepisy. nych — osob´ posiadajàcà Êwiadectwo kwalifikacji oraz uprawnienia instruktorskie lub inny Rozdzia∏ 2 równowa˝ny dokument, odpowiedzialnà za zgodne z przepisami, bezpieczne przygotowa- OkreÊlenia nie i prowadzenie lotów; 2.1. U˝yte w przepisach okreÊlenia oznaczajà: 14) kwalifikowanie ultralekkich statków powietrznych — czynnoÊci sprawdzajàce zwiàzane 1) AGL — wysokoÊç nad poziomem terenu; z wydaniem Êwiadectwa spe∏nienia wymagaƒ 2) AMSL — wysokoÊç nad Êrednim poziomem technicznych oraz pozwolenia na wykonywamorza; nie lotów; 3) AIP Polska — publikacj´ wydawanà przez paƒ- 15) lot IFR — lot wykonywany zgodnie z przepisastwowy organ zarzàdzania ruchem lotniczym, mi dla lotów wed∏ug wskazaƒ przyrzàdów; zawierajàcà informacje lotnicze o charakterze 16) lot VFR — lot wykonywany zgodnie zprzepisatrwa∏ym, istotne dla ˝eglugi powietrznej, dotymi dla lotów z widocznoÊcià; czàce Rejonu Informacji Powietrznej Warszawa (FIR Warszawa); 17) lot specjalny VFR — lot VFR, wykonywany na podstawie zezwolenia kontroli ruchu lotnicze- 4) arkusz spe∏nienia wymagaƒ technicznych — go w strefie kontrolowanej lotniska w warunopracowany przez wnioskujàcego dokument kach meteorologicznych gorszych ni˝ VMC; zbiorczy wykazujàcy spe∏nienie wymagaƒ technicznych, podajàcy sposób spe∏nienia 18) mechanik ultralekkiego statku powietrznego — i Êrodki spe∏nienia; osob´ posiadajàcà Êwiadectwo kwalifikacji mechanika poÊwiadczenia obs∏ugi technicznej 5) arkusz danych technicznych — dokument statku powietrznego z wpisanymi uprawniezwiàzany ze Êwiadectwem spe∏nienia wymaniami dotyczàcymi ultralekkiego statku pogaƒ technicznych zawierajàcy: baz´, opis, wawietrznego; runki u˝ytkowania oraz ograniczenia dla statku powietrznego; 19) organizator — osob´ fizycznà, osob´ prawnà lub jednostk´ organizacyjnà nieposiadajàcà 6) dowódca statku powietrznego — pilota, który osobowoÊci prawnej, która podj´∏a dzia∏ania podjà∏ si´ pilotowania statku powietrznego majàce na celu zorganizowanie lotów na ultrai ponosi odpowiedzialnoÊç za bezpieczne wy- lekkich statkach powietrznych dla innych osób; konanie lotu; 20) pilot ultralekkiego statku powietrznego — oso- 7) eksploatacja ultralekkiego statku powietrzne- b´ posiadajàcà Êwiadectwo kwalifikacji pilota go — ca∏oÊç dzia∏aƒ organizacyjnych i tech- ultralekkiego statku powietrznego; nicznych, których celem jest u˝ywanie statku powietrznego zgodnie z przeznaczeniem; 21) pozwolenie na wykonywanie lotów — wydany przez Prezesa Urz´du dokument potwierdzajà- 8) GND — poziom terenu (poziom ziemi); cy dopuszczenie danego egzemplarza ultralekkiego statku powietrznego do u˝ytkowania 9) IFR — przepisy wykonywania lotów wed∏ug w powietrzu w okreÊlonym terminie; wskazaƒ przyrzàdów; 22) Prezes Urz´du — Prezesa Urz´du Lotnictwa 10) IMC — warunki meteorologiczne dla lotów we- Cywilnego; d∏ug wskazaƒ przyrzàdów — wyra˝one widzialnoÊcià, odleg∏oÊcià od chmur i pu∏apem 23) ultralekki statek powietrzny — statek powietrzchmur, mniejsze ni˝ minima warunków mete- ny w rozumieniu rozporzàdzenia Ministra Inorologicznych ustalonych dla lotów z widocz- frastruktury z dnia 15 lipca 2003 r. w sprawie noÊcià; klasyfikacji statków powietrznych (Dz. U.

Nr 139, poz. 1333) spe∏niajàcy nast´pujàce nego co najmniej jednym zespo∏em nap´- warunki: dowym i którego maksymalna masa startowa (MTOM) nie przekracza: a) samolot ultralekki — statek powietrzny po- — 330 kg — dla Êmig∏owców jednomiejsiadajàcy nieruchome powierzchnie noÊne, scowych, sterowany aerodynamicznie w trzech stopniach swobody przez wychylanie po- — 495 kg — dla Êmig∏owców dwumiejscowierzchni sterowych, wyposa˝ony wco naj- wych; mniej jeden zespó∏ nap´dowy zapewniajàcy 24) ultralekki statek powietrzny budowany amasamodzielny start i lot wznoszàcy, posiadatorsko — statek, októrym mowa wlit. cza∏àczjàcy nie wi´cej ni˝ 2 miejsca, pr´dkoÊç przenika II do rozporzàdzenia Parlamentu Europejciàgni´cia lub minimalnà wlocie ustalonym skiego i Rady nr 1592/2002/WE z dnia 15 lipca w konfiguracji do làdowania nieprzekracza- 2002 r. w sprawie wspólnych zasad w zakresie jàcà 65 km/h (35 knots) pr´dkoÊci cechowalotnictwa cywilnego i utworzenia Europejskiej nej (CAS) i maksymalnà mas´ startowà Agencji Bezpieczeƒstwa Lotniczego (EASA); (MTOM) nie wi´kszà ni˝: 25) Êwiadectwo kwalifikacji pilota ultralekkiego — 300 kg — dla samolotu làdowego jednostatku powietrznego — wydany przez Prezesa miejscowego, Urz´du dokument potwierdzajàcy kwalifikacje pilota ultralekkiego statku powietrznego; — 450 kg — dla samolotu làdowego dwumiejscowego, 26) Êwiadectwo spe∏nienia wymagaƒ technicznych — wydany przez Prezesa Urz´du po za- — 330 kg — dla amfibii lub wodnosamolokoƒczeniu kwalifikowania dokument potwiertu jednomiejscowego, przy czym je˝eli dzajàcy spe∏nienie technicznych wymagaƒ bujest on eksploatowany zarówno jako dowy danego egzemplarza ultralekkiego statwodnosamolot i samolot làdowy, powiku powietrznego; nien spe∏niaç odpowiednie wymagania wzakresie maksymalnej masy startowej 27) uczeƒ-pilot — osob´ odbywajàcà szkolenie (MTOM), teoretyczne lub praktyczne, nieposiadajàcà Êwiadectwa kwalifikacji pilota ultralekkiego — 495 kg — dla amfibii lub wodnosamolotu statku powietrznego; dwumiejscowego, przy czym je˝eli jest on 28) wyciàgarkowy — osob´, która ukoƒczy∏a szkoeksploatowany zarówno jako wodnosalenie w zakresie obs∏ugi urzàdzeƒ mechaniczmolot i samolot làdowy, powinien spe∏- nych s∏u˝àcych do holowania szybowca ultraniaç odpowiednie wymagania wzakresie lekkiego, okreÊlone programem szkolenia zamaksymalnej masy startowej (MTOM), twierdzonym przez Prezesa Urz´du; b) szybowiec ultralekki — ultralekki statek po- 29) wysokoÊç bezwzgl´dna — odleg∏oÊç pionowà wietrzny posiadajàcy nieruchome popoziomu, punktu lub przedmiotu rozpatrywawierzchnie noÊne, sterowany aerodynanego jako punkt, mierzonà od Êredniego pomicznie w trzech stopniach swobody, nieziomu morza; posiadajàcy zespo∏u nap´dowego, którego masa w∏asna nie przekracza: 30) wysokoÊç wzgl´dna — odleg∏oÊç pionowà poziomu, punktu lub przedmiotu rozpatrywane- — 80 kg — dla szybowców jednomiejscogo jako punkt, mierzonà od okreÊlonego poziowych, mu odniesienia; — 100 kg — dla szybowców dwumiejsco- 31) VFR — przepisy wykonywania lotów z widoczwych, noÊcià; c) wiatrakowiec ultralekki — statek powietrzny 32) VMC — warunki meteorologiczne dla lotów b´dàcy wirop∏atem, który wlocie si∏´ noÊnà z widocznoÊcià, wyra˝one widzialnoÊcià, odleuzyskuje z autorotacyjnego systemu wirni- g∏oÊcià od chmur ipu∏apem chmur, równe lub ka, jest wyposa˝ony wco najmniej jeden ze- wi´ksze od ustalonych minimów; spó∏ nap´dowy zapewniajàcy samodzielny 33) ustawa — ustaw´ z dnia 3 lipca 2002 r. — Prastart ilot wznoszàcy, posiadajàcy nie wi´cej wo lotnicze; ni˝ 2 miejsca dla za∏ogi iktórego maksymalna masa startowa (MTOM) nie przekracza: 34) za∏àcznik — niniejszy za∏àcznik. — 330 kg — dla wiatrakowców jednomiej- Rozdzia∏ 3 scowych, — 495 kg — dla wiatrakowców dwumiej- Zasady eksploatacji ultralekkich statków scowych, powietrznych d) Êmig∏owiec ultralekki — statek powietrzny 3.1. Zasady eksploatacji ultralekkich statków pob´dàcy wirop∏atem, który si∏´ noÊnà uzy- wietrznych okreÊlajà niniejsze przepisy, z tym ˝e skuje z systemu wirnika noÊnego nap´dza- dla podmiotów, októrych mowa wart. 160 ust. 3

pkt 1 i 2 ustawy, zasady te okreÊla tak˝e instruk- lotów innych statków powietrznych, organizator cja operacyjna albo instrukcja wykonywania lo- lotów na ultralekkich statkach powietrznych jest tów, zwana dalej „Instrukcjà”. obowiàzany do uzgodnienia zasad wykonywania lotów z organizatorami innych lotów. 3.2. Instrukcja powinna byç uzupe∏niana i zmieniana w sposób niezb´dny do utrzymania jej sta∏ej ak- Rozdzia∏ 5 tualnoÊci. Wykonywanie lotów i post´powanie w sytuacjach 3.3. Instrukcj´ zatwierdza Prezes Urz´du. niebezpiecznych 3.4. Osoba u˝ywajàca ultralekkiego statku powietrz- 5.1. Lotów na ultralekkich statkach powietrznych nie nego jest obowiàzana: wolno wykonywaç: 1) u˝ywaç ultralekkiego statku powietrznego 1) wczeÊniej ni˝ 30 minut przed wschodem s∏oƒzgodnie z jego instrukcjà u˝ytkowania w locie, ca i póêniej ni˝ 30 minut po zachodzie s∏oƒca; awszczególnoÊci przestrzegaç wszystkich wynikajàcych z tej instrukcji ograniczeƒ; 2) zwyjàtkiem przypadków, gdy jest to konieczne dla startu lub làdowania: 2) stosowaç si´ do zasad okreÊlonych przez organizatora; a) nad zabudowà miast, osiedli i siedzib ludzkich lub nad zgromadzeniem osób na 3) u˝ywaç do lotu ultralekkiego statku powietrzotwartym powietrzu na wysokoÊci wzgl´dnego w wymaganym stanie technicznym; nej mniejszej ni˝ 300 m (1000 ft) nad naj- 4) stosowaç zasady tankowania statków po- wy˝szà przeszkodà znajdujàcà si´ w prowietrznych, októrych mowa wpkt 4.3.4 wroz- mieniu 600 m od statku powietrznego, dziale 4 za∏àcznika nr 2 do rozporzàdzenia Mi- z tym ˝e nad obszarami miast o liczbie nistra Infrastruktury z dnia 5 listopada 2004 r. mieszkaƒców od 25 000 — zgodnie z przew sprawie bezpieczeƒstwa eksploatacji stat- pisami rozporzàdzenia Ministra Infrastrukków powietrznych. tury z dnia 9 paêdziernika 2003 r. w sprawie zakazów lub ograniczeƒ lotów na czas 3.5. Typ ultralekkiego statku powietrznego majàcy zad∏u˝szy ni˝ 3 miesiàce (Dz. U. Nr 183, graniczne Êwiadectwo techniczne lub inny uznapoz. 1793), ny dokument mo˝e zostaç wpisany do ewidencji, októrej mowa wza∏àczniku nr 7 do rozporzàdze- b) gdzie indziej, ni˝ to okreÊlono w lit. a, na nia, je˝eli Êwiadectwo techniczne lub inny doku- wysokoÊci wzgl´dnej mniejszej ni˝ 150 m ment wystawiony przez w∏aÊciwe w∏adze danego (450 ft) nad làdem lub wodà w odleg∏oÊci kraju zostanie uznany przez Prezesa Urz´du za mniejszej ni˝ 300 m od zabudowaƒ; równorz´dny z analogicznym dokumentem polskim wymaganym dla ultralekkiego statku po- 3) na wysokoÊciach powy˝ej 3 000 m (10 000 ft), wietrznego. je˝eli ultralekki statek powietrzny nie jest wyposa˝ony w urzàdzenia do lotów na du˝ych 3.6. Pilot ultralekkiego statku powietrznego mo˝e od- wysokoÊciach, o których mowa w rozdziastàpiç od systematycznej rejestracji iloÊci lotów ∏ach 4 i 6 za∏àcznika nr 2 do rozporzàdzenia i uzyskanego nalotu w∏asnego. Ministra Infrastruktury z dnia 5 listopada 2004 r. wsprawie bezpieczeƒstwa eksploatacji 3.7. Postanowienia zawarte w pkt 3.6 nie zwalniajà statków powietrznych. pilota z obowiàzku udokumentowania posiadanej praktyki lotniczej, zgodnie z wymaganiami 5.1.1. Postanowieƒ pkt 5.1 ppkt 1 nie stosuje si´ do okreÊlonymi w odr´bnych przepisach. ultralekkich statków powietrznych wyposa˝onych w przyrzàdy i urzàdzenia wymagane do Rozdzia∏ 4 wykonywania lotów w nocy lub w warunkach IMC, októrych mowa wrozdzia∏ach 6 i7 za∏àcz- Organizacja lotów nika nr 2 do rozporzàdzenia Ministra Infrastruk- 4.1. Organizator lotów jest obowiàzany: tury z dnia 5 listopada 2004 r. w sprawie bezpieczeƒstwa eksploatacji statków powietrz- 1) do zapoznania osób bioràcych udzia∏ w lotach nych. z zasadami ich organizacji; 5.2. Do wykonywania lotów wprzestrzeniach kontro- 2) wyznaczenia kierownika lotów w czasie pokalowanych przez ultralekkie statki powietrzne wyzów lotniczych, zawodów i innych imprez, magane jest wyposa˝enie ich wprzyrzàdy iurzàwktórych planowane sà loty wielu ultralekkich dzenia, o których mowa w rozdzia∏ach 6 i 7 zastatków powietrznych, jeÊli uzna to za uzasad- ∏àcznika nr 2 do rozporzàdzenia Ministra Infranione. struktury z dnia 5 listopada 2004 r. w sprawie 4.2. Je˝eli loty ultralekkich statków powietrznych ma- bezpieczeƒstwa eksploatacji statków powietrzjà byç wykonywane w miejscu zorganizowanych nych.

5.3. W czasie u˝ytkowania ultralekkiego statku po- nych poni˝ej VMC pilot powinien przerwaç wywietrznego jego pilot jest obowiàzany mieç przy konywanie zadania i làdowaç zapobiegawczo. sobie Êwiadectwo kwalifikacji pilota ultralekkiego statku powietrznego, ksià˝k´ ultralekkiego 5.7. Wprzypadku utraty orientacji geograficznej pilot statku powietrznego oraz dowód ubezpiecze- ultralekkiego statku powietrznego powinien: nia OC. Przy lotach, wktórych starty ilàdowania 1) sprawdziç czas i pozosta∏à iloÊç paliwa; odbywajà si´ w obr´bie ustalonego miejsca, dokumenty te mogà znajdowaç si´ na ziemi wmiej- 2) wykonywaç dalszy lot z pr´dkoÊcià ekonoscu startu i làdowania. micznà, okreÊlonà w instrukcji u˝ytkowania w locie; 5.4.1. Lot mo˝e byç podj´ty, je˝eli: 3) w miar´ mo˝noÊci nawiàzaç ∏àcznoÊç ze s∏u˝- 1) pilot zapozna∏ si´ z instrukcjà u˝ytkowania bà ruchu lotniczego ipoinformowaç ozaistniaw locie ultralekkiego statku powietrznego; ∏ej sytuacji oraz stosowaç si´ do przekazanych przez nià informacji; 2) warunki meteorologiczne nie przekraczajà indywidualnych uprawnieƒ pilota oraz do- 4) wprzypadku braku ∏àcznoÊci osiàgnàç najwy˝- puszczalnych warunków u˝ytkowania sprz´- szà dopuszczalnà wysokoÊç w rejonie przebytu; wania, na jakà pozwalajà warunki atmosfe- 3) miejsce startu i làdowania umo˝liwia bez- ryczne, oraz staraç si´ ustaliç swoje po∏o˝enie pieczny start i làdowanie oraz przelot nad za pomocà obiektów naziemnych oraz wykoprzeszkodami terenowymi na bezpiecznej rzystaç wszystkie dost´pne pomoce nawigawysokoÊci; cyjne; 4) pilot statku powietrznego osobiÊcie i bezpo- 5) w przypadku niewznowienia orientacji wyko- Êrednio przed zaj´ciem miejsca w kabinie naç làdowanie zapobiegawcze. wykona∏ przeglàd przedlotowy — ocen´ 5.8. W przypadku utraty orientacji w pobli˝u granicy ogólnego stanu technicznego ultralekkiego paƒstwowej nale˝y przyjàç kurs oddalajàcy od statku powietrznego. granicy paƒstwa i staraç si´ wznowiç orientacj´. 5.4.2. Loty wi´cej ni˝ jednego ultralekkiego statku po- 5.9. W przypadku niebezpieczeƒstwa w locie nale˝y wietrznego z jednego miejsca startu mogà odpost´powaç zgodnie z instrukcjà u˝ytkowania bywaç si´ w odst´pach czasu nie mniejszych w locie danego ultralekkiego statku powietrzneni˝ 30 sekund, z wyjàtkiem lotów grupowych, go oraz instrukcjà sprz´tu spadochronowego, jelub zgodnie z porzàdkiem i sposobem ich wy- ˝eli stanowi wyposa˝enie statku. konywania ustalonym przez organizatora. 5.10. W przypadku znanych lub przypuszczalnych 5.4.3. W przypadku holowania przez ultralekki statek usterek ultralekkiego statku powietrznego, pilot powietrzny innego statku powietrznego oba niezw∏ocznie po zakoƒczeniu lotu jest obowiàstatki muszà byç wyposa˝one w urzàdzenia zwalniajàce lin´ holowniczà. zany zawiadomiç o nich w∏aÊciciela statku. 5.4.4. Wprzypadku holowania transparentu, bannera Rozdzia∏ 6 lub innych podobnych rzeczy ultralekki statek powietrzny wykonujàcy lot holujàcy musi po- OdpowiedzialnoÊç siadaç urzàdzenie zwalniajàce lin´. 6.1. Pilot oraz uczeƒ-pilot ultralekkiego statku po- 5.4.5. Do lotu zespo∏u holowniczego stosuje si´ po- wietrznego w locie samodzielnym podejmuje stanowienia rozdzia∏u 4 za∏àcznika nr 2 do roz- wszystkie decyzje zwiàzane z lotem i odpowiada porzàdzenia Ministra Infrastruktury z dnia 5 li- za wszystkie nast´pstwa z tego wynik∏e. stopada 2004 r. wsprawie bezpieczeƒstwa eksploatacji statków powietrznych. 6.2. Wprzypadku za∏ogi dwuosobowej odpowiedzialnoÊç spoczywa na dowódcy ultralekkiego statku 5.4.6. Sposób holowania rzeczy innych ni˝ okreÊlone powietrznego. w pkt 5.4.4 ka˝dorazowo uzgadnia si´ z Prezesem Urz´du. 6.3. Instruktor jest odpowiedzialny za zgodnie z programem szkolenia przygotowanie idopuszczenie 5.5. Pilot ultralekkiego statku powietrznego jest obo- ucznia-pilota do lotów samodzielnych. wiàzany do zachowania czujnoÊci w locie niezb´dnej do spostrze˝enia iunikni´cia kolizji zka˝- Rozdzia∏ 7 dym obiektem latajàcym. Dopuszczenie sprz´tu do lotów 5.6. Przy zmianie warunków meteorologicznych lub innych w stopniu powodujàcym zagro˝enie bez- 7.1. Do lotu mo˝e byç u˝yty wy∏àcznie ultralekki stapieczeƒstwa lotów kontynuowanie lotów nadlottek powietrzny, który: niskowych jest zabronione. W lotach trasowych VFR po obni˝eniu si´ warunków atmosferycz- 1) jest sprawny technicznie;

2) posiada wa˝ne pozwolenie na wykonywanie 7.3.3. Ksià˝ka ultralekkiego statku powietrznego jest lotów potwierdzajàce dopuszczenie danego dokumentem zawierajàcym pozwolenie na wyegzemplarza ultralekkiego statku powietrzne- konywanie lotów i jego przed∏u˝enia, dane go do u˝ytkowania w powietrzu wraz z okre- identyfikujàce ultralekki statek powietrzny i je- Êleniem terminu jego wa˝noÊci. go podzespo∏y oraz dane dotyczàce przebiegu u˝ytkowania. Do wpisywania danych iinforma- 7.2. Pozwolenia na wykonywanie lotów wydaje si´ cji do ksià˝ki ultralekkiego statku powietrznego na okres nie d∏u˝szy ni˝: upowa˝nieni sà: 1) 24 miesiàce — dla nowych ultralekkich stat- 1) producent albo importer; ków powietrznych produkowanych przez zatwierdzonych producentów; 2) w∏aÊciciel lub u˝ytkownik; 2) 12 miesi´cy — dla pozosta∏ych ultralekkich 3) dokonujàcy napraw lub modyfikacji; statków powietrznych. 4) potwierdzajàcy podsumowanie pracy sprz´- tu. 7.3. Pozwolenie na wykonywanie lotów Prezes Urz´- du wydaje dla ultralekkiego statku powietrznego, 7.3.4. Wzór ksià˝ki ultralekkiego statku powietrznego który posiada: okreÊla rozdzia∏ 11. 1) odpowiedni dokument potwierdzajàcy spe∏- 7.3.5. Instrukcj´ u˝ytkowania w locie i obs∏ugi technienie wymagaƒ technicznych: nicznej ultralekkiego statku powietrznego zaa) Êwiadectwo spe∏nienia wymagaƒ technicz- twierdza Prezes Urz´du. nych albo 7.4. Do przed∏u˝ania wa˝noÊci pozwolenia na wykob) deklaracj´ zgodnoÊci z wydanym Êwiadec- nywanie lotów jest uprawniony mechanik ultratwem spe∏nienia wymagaƒ technicznych lekkiego statku powietrznego dzia∏ajàcy w certylub certyfikatem typu — dla statków wpisa- fikowanym oÊrodku lub osoba upowa˝niona nych na list´ typów zakwalifikowanych, al- przez Prezesa Urz´du. bo 7.5. Wa˝noÊç pozwolenia na wykonywanie lotów c) certyfikat typu lub dokument równowa˝ny przed∏u˝a si´, na okres nie d∏u˝szy ni˝ 12 miesi´- — dla konstrukcji zagranicznej, albo cy, po stwierdzeniu sprawnoÊci technicznej ultrad) dziennik budowy — dla statków powietrz- lekkiego statku powietrznego poprzez: przeglàd nych budowanych amatorsko; zasadniczy, sprawdzenie aktualnoÊci dokumentów iwykonanie przez pilota ultralekkiego statku 2) ksià˝k´ ultralekkiego statku powietrznego; powietrznego lotu kontrolnego. 3) zatwierdzonà przez Prezesa Urz´du instrukcj´ 7.6. Amatorskà budow´ ultralekkiego statku pou˝ytkowania w locie i obs∏ugi technicznej ulwietrznego prowadzi si´ pod nadzorem Prezesa tralekkiego statku powietrznego; Urz´du. Wniosek o nadzór nale˝y z∏o˝yç przed 4) dowód w∏asnoÊci; rozpocz´ciem budowy. Sposób prowadzenia nadzoru budowy wymaga uzgodnienia z Preze- 5) wpis do ewidencji statków powietrznych oraz sem Urz´du. zgodne z nim znaki rozpoznawcze naniesione trwale i czytelnie na zewn´trznych powierzch- 7.7. Kwalifikowanie ultralekkiego statku powietrzneniach ultralekkiego statku powietrznego go do wydania Êwiadectwa spe∏nienia wymagaƒ w sposób umo˝liwiajàcy jego identyfikacj´; technicznych i wpisania na list´ typów zakwalifikowanych prowadzi Prezes Urz´du. 6) napisy ioznaczenia zgodne zinstrukcjà u˝ytkowania w locie. 7.8. Kwalifikowanie prowadzi si´ na pisemny wniosek z∏o˝ony przez zainteresowany podmiot, naj- 7.3.1. Pozwolenie na wykonywanie lotów wpisuje póêniej przed rozpocz´ciem budowy prototypu. si´ w ksià˝k´ ultralekkiego statku powietrznego. Drugi egzemplarz do∏àcza si´ do akt spra- 7.9. Podstawà prowadzenia kwalifikowania sà nast´- wy. pujàce dokumenty: 7.3.2. Deklaracja zgodnoÊci z uzyskanym Êwiadec- 1) arkusz spe∏nienia wymagaƒ technicznych dla twem spe∏nienia wymagaƒ technicznych lub ultralekkich statków powietrznych; certyfikatem typu stanowi oÊwiadczenie wy- 2) sprawozdanie z prób naziemnych ultralekkietwórcy, ˝e dany egzemplarz ultralekkiego statgo statku powietrznego; ku powietrznego zosta∏ wyprodukowany zgodnie z typem, dla którego wydano Êwia- 3) sprawozdanie zprób wlocie ultralekkiego statdectwo spe∏nienia wymagaƒ technicznych, ku powietrznego. certyfikat typu lub dokument równowa˝ny, iktóry zosta∏ wpisany na list´ typów zakwalifi- 7.10. Arkusz spe∏nienia wymagaƒ technicznych wykowanych. stawia wnioskodawca na podstawie:

1) dokumentacji konstrukcyjnej, wed∏ug której 8) dziennika budowy lub dokumentów kontroli zosta∏ zbudowany prototyp ultralekkiego sta- technicznej, a dla zagranicznych ultralekkich tku powietrznego; statków powietrznych — certyfikatu typu lub równowa˝nego dokumentu; 2) obliczeƒ lub oceny charakterystyk masowych ultralekkiego statku powietrznego; 9) protoko∏u niwelacji ultralekkiego statku powietrznego; 3) obliczeƒ lub oceny charakterystyk aerodynamicznych, statecznoÊci i sterownoÊci ultralek- 10) protoko∏u wa˝enia i wywa˝enia ultralekkiego kiego statku powietrznego; statku powietrznego; 4) obliczeƒ obcià˝eƒ zewn´trznych ultralekkiego 11) dokumentu potwierdzajàcego zgodnoÊç wystatku powietrznego zgodnie z wymaganiami produkowanego egzemplarza z dokumentacjà technicznymi odpowiednimi dla danego rotypu (wzorca) — dla podzespo∏ów o struktudzaju statku; rach zamkni´tych wchodzàcych w sk∏ad zestawów monta˝owych. 5) obliczeƒ wytrzyma∏oÊciowych konstrukcji; 7.11. Zakres koniecznych dokumentów, spoÊród wy- 6) sprawozdaƒ z prób wytrzyma∏oÊciowych konmienionych w punkcie 7.10, w zale˝noÊci od strukcji; warunków budowy lub pochodzenia statku po- 7) sprawozdania z prób naziemnych i w locie; wietrznego okreÊla tabela nr 1. Tabela nr 1

7.11.1. W przypadku prowadzenia budowy w spo- prototyp ultralekkiego statku powietrznego, sób inny ni˝ okreÊlony w tabeli nr 1 Prezes podzespo∏u lub cz´Êci sk∏adowej odpowied- Urz´du okreÊla, na wniosek zainteresowane- nich konstrukcyjnych za∏o˝eƒ projektu; go podmiotu, zakres koniecznych dokumen- 2) certyfikacyjne — dla nowego typu statku potów. wietrznego lub modyfikowanego ultralekkie- 7.12. Do prób w locie mo˝e byç dopuszczony ultra- go statku powietrznego oraz nowych podzelekki statek powietrzny posiadajàcy: spo∏ów; 1) dokumenty wymienione w pkt 7.9 ppkt 1 i 2; 3) produkcyjne — dla ultralekkich statków powietrznych, dla typów których Prezes Urz´du 2) tymczasowà instrukcj´ u˝ytkowania iobs∏ugi wyda∏ Êwiadectwo spe∏nienia wymagaƒ technicznej; technicznych; 3) zatwierdzony przez Prezesa Urz´du program 4) kontrolne — próby wykonywane w celu prób w locie; sprawdzenia ultralekkiego statku powietrzne- 4) Êwiadectwo ogl´dzin — pozwolenie na wyko- go w czasie jego eksploatacji. nywanie prób wlocie stwierdzajàce zdatnoÊç 7.14. Próby w locie, o których mowa w pkt 7.13, wystatku powietrznego do prób w locie. konuje pilot doÊwiadczalny. 7.13. Próby w locie dzieli si´ na: 7.15. Próby w locie, o których mowa w pkt 7.13 1) badawczo-rozwojowe — próby wykonywane ppkt 3 i4, mogà wykonywaç tak˝e piloci posiadla lotniczych celów badawczych i rozwojo- dajàcy minimum 200 godzin nalotu na ultralekwych w celu stwierdzenia spe∏nienia przez kich statkach powietrznych jako dowódcy.

7.16. Sprawozdanie z prób w locie zakoƒczone pozy- 7.22. Prezes Urz´du zawiesza lub cofa pozwolenie na tywnym wynikiem zamyka proces kwalifikowa- wykonywanie lotów w przypadku niespe∏nienia nia. wymagaƒ technicznych przez ultralekki statek powietrzny. 7.17. Wnioskodawca przedstawia Prezesowi Urz´du do uzgodnienia arkusz danych technicznych za- Rozdzia∏ 8 wierajàcy krótki opis, podstawowe dane i ograniczenia ultralekkiego statku powietrznego. Wymagania techniczne dla ultralekkich statków powietrznych 7.18. Potwierdzeniem zakwalifikowania typu ultralekkiego statku powietrznego jest wydanie przez 1. Wymagania ogólne Prezesa Urz´du Êwiadectwa spe∏nienia wymagaƒ technicznych wraz zarkuszem danych tech- 8.1.1. Wymagania techniczne dla ultralekkich statków nicznych, wpisanie ultralekkiego statku po- powietrznych okreÊla ka˝dorazowo na wniosek wietrznego na list´ typów zakwalifikowanych zainteresowanego Prezes Urz´du. oraz wydanie pozwolenia na wykonywanie lotów. 8.1.2. Wymagania techniczne ustala si´ dla statków powietrznych o nast´pujàcej konfiguracji: 7.19. Prezes Urz´du uznaje wydany przez organ nadzoru lotniczego innego kraju certyfikat typu lub 1) do samolotów ultralekkich — jedno- lub dokument równowa˝ny, na wniosek zaintereso- dwumiejscowych, nap´dzanych przez konwanego podmiotu, po: wencjonalne Êmig∏o i silnik t∏okowy, posiadajàcych nieruchome g∏ówne powierzchnie 1) przedstawieniu: noÊne, sterowanych przez wychylenie poa) tego dokumentu wraz z arkuszem danych wierzchni sterowych zmieniajàcych uk∏ad si∏ technicznych, aerodynamicznych; b) potwierdzenia zgodnoÊci danego egzem- 2) do Êmig∏owców ultralekkich — jedno- lub plarza ultralekkiego statku powietrznego dwumiejscowych, zjednym wirnikiem g∏ówz dokumentacjà typu, nym, nap´dzanym przez jeden silnik t∏okowy, w uk∏adzie klasycznym ze sta∏ym podc) protokó∏u wa˝enia i wywa˝enia, woziem: ko∏owym, na p∏ozach lub na p∏ywad) specyfikacji konstrukcyjnej g∏ównych podkach; zespo∏ów ultralekkiego statku powietrznego, 3) do wiatrakowców ultralekkich — jedno- lub dwumiejscowych, z jednym wirnikiem noe) instrukcji u˝ytkowania w locie i instrukcji Ênym, nap´dzanych jednym zespo∏em nap´- obs∏ugi technicznej, sporzàdzonych w j´- dowym Êmig∏owym zsilnikiem t∏okowym ze zyku polskim; sta∏ym podwoziem ko∏owym. 2) wykonaniu przeglàdu zasadniczego ultralek- 8.1.3. Samoloty ultralekkie podlegajàce niniejszym kiego statku powietrznego ilotu kontrolnego. przepisom mogà byç u˝ytkowane wy∏àcznie ja- 7.19.1. Na wniosek zainteresowanego Prezes Urz´du ko nieakrobacyjne. Nieakrobacyjny model u˝ytwpisuje wydany przez organ nadzoru lotni- kowania obejmuje: czego innego kraju certyfikat typu lub doku- 1) wszelkie manewry wyst´pujàce w normalment równowa˝ny na list´ typów zakwalifikonym locie; wanych. 2) przeciàgni´cia, z wyjàtkiem Êlizgu na ogon; 7.20. Wa˝noÊç pozwolenia na wykonywanie lotów zawiesza si´ w przypadku wprowadzenia po- 3) leniwe ósemki, Êwiece i strome zakr´ty, wa˝nych zmian dla danego egzemplarza ultra- w których kàt przechylenia nie przekracza lekkiego statku powietrznego. Zmianà powa˝nà 60°; jest zmiana nieb´dàca zmianà drobnà. Zmiana 4) zakaz wykonywania zamierzonego korkociàdrobna to taka, która nie ma znaczàcego wp∏ygu. wu na mas´, wywa˝enie, wytrzyma∏oÊç konstrukcji, niezawodnoÊç, charakterystyki eksplo- 2. Oznakowanie inapisy atacyjne, ha∏as, upust paliwa lub inne w∏aÊciwoÊci majàce wp∏yw na zdatnoÊç wyrobu do 8.2.1. Na burcie kad∏uba statku powietrznego przy lotu. ka˝dym wejÊciu do kabiny umieszcza si´ napis: „ULTRALEKKI” wykonany literami owysokoÊci 7.21. Wprzypadku, októrym mowa wpkt 7.20, wznoco najmniej 4 cm. wienia wa˝noÊci pozwolenia na wykonywanie lotów dokonuje Prezes Urz´du po przeprowa- 8.2.2. Wewnàtrz kabiny w miejscu widocznym dzeniu kwalifikowania ultralekkiego statku po- umieszcza si´ ∏atwy do przeczytania napis: wietrznego. Kwalifikowania dokonuje si´ na wniosek zainteresowanego podmiotu. Przepisy „Ten statek powietrzny otrzyma∏ pozwolenie na pkt 7.10—7.20 stosuje si´ odpowiednio. wykonywanie lotów w kategorii „ULTRALEK-

KI” i nie spe∏nia wymagaƒ odnoszàcych si´ do b) widok wtrzech rzutach ipodstawowe daszerokich i szczegó∏owych przepisów dotyczà- ne wymiarowe, cych zdatnoÊci do lotu, które sà oparte na c) dane silnika, Aneksie 8 do Konwencji o Mi´dzynarodowym Lotnictwie Cywilnym”. d) dane Êmig∏a; 2) ograniczenia i warunki u˝ytkowania ultra- 8.2.3. Na wprost przed pilotem umieszcza si´ ∏atwy lekkiego statku powietrznego: do przeczytania napis: a) za∏oga, „Figury akrobacji izamierzony korkociàg sà zabronione”. b) dozwolone warunki lotu, c) zabronione warunki lotu, 3. Instrukcja obs∏ugi technicznej d) dozwolona maksymalna masa startowa, 8.3.1. Ultralekki statek powietrzny powinien byç wye) dozwolony zakres po∏o˝eƒ Êrodka ci´˝koposa˝ony w instrukcj´ obs∏ugi technicznej, za- Êci, wierajàcà co najmniej nast´pujàce informacje: f) wspó∏czynniki obcià˝eƒ strukturalnych, 1) opis uk∏adów; g) dozwolone pr´dkoÊci lotu, 2) plan smarowania, zawierajàcy informacje ocz´stotliwoÊci smarowania irodzajach za- h) dozwolone obroty silnika, stosowanych Êrodków smarujàcych; i) temperatury, 3) wartoÊci w∏aÊciwych parametrów roboj) inne ograniczenia, czych w uk∏adach hydraulicznych, pneumatycznych i elektrycznych; k) paliwa i oleje, 4) dane regulacyjne wraz z tolerancjami uk∏a- l) oznakowania przyrzàdów, dów roboczych oraz wychylenia powierzch- m) napisy i tabliczki; ni sterowych; 3) procedury awaryjne: 5) metody ustawiania, podpierania, podnoszenia i holowania na ziemi; a) awaria instalacji elektrycznej, 6) cz´stotliwoÊç, zakresy i metody przeprowa- b) po˝ar ultralekkiego statku powietrznego, dzania kontroli; c) awaria silnika, 7) wykaz narz´dzi specjalnych; d) làdowanie awaryjne, 8) metody wa˝enia i okreÊlania po∏o˝enia e) nienormalne drgania, Êrodka ci´˝koÊci ultralekkiego statku powietrznego; f) awarie uk∏adów sterowania, 9) wykaz trwa∏oÊci poszczególnych zespo∏ów g) opuszczanie ultralekkiego statku powietrzultralekkiego statku powietrznego i metody nego podczas lotu, ich kontroli napraw lub wymiany; h) wyprowadzanie z korkociàgu; 10) metody utrzymania ultralekkiego statku po- 4) procedury normalne: wietrznego w czystoÊci; a) ogólne, 11) metody monta˝u i demonta˝u; b) przeglàd przed lotem, 12) wykaz napisów ioznakowaƒ oraz okreÊlenie c) rozruch i grzanie silnika, miejsc ich umieszczenia. d) ko∏owanie, 4. Instrukcja u˝ytkowania wlocie e) przed startem, 8.4.1. Ka˝dy ultralekki statek powietrzny powinien f) start, byç wyposa˝ony w instrukcj´ u˝ytkowania g) wznoszenie, w locie zawierajàcà informacje niezb´dne do jego bezpiecznego u˝ytkowania. h) lot poziomy, i) zni˝anie, 8.4.2. Informacje zamieszczone w instrukcji u˝ytkowania w locie dotyczàce pr´dkoÊci lotu powin- j) lot Êlizgowy, ny byç podane w tych samych jednostkach jak k) podejÊcie do làdowania, na przyrzàdzie. l) zaniechane làdowanie, 8.4.3. W instrukcji u˝ytkowania w locie zamieszcza m) làdowanie, si´ nast´pujàce informacje: n) po wylàdowaniu, 1) informacje ogólne: o) wy∏àczenie silnika, a) okreÊlenie ultralekkiego statku powietrznego, p) parkowanie samolotu;

5) osiàgi: b) certyfikat dotyczàcy obs∏ugi ultralekkich statków powietrznych lub a) pr´dkoÊci w locie poziomym, b) wznoszenie, 2) posiadajàce odpowiedni certyfikat wydany na podstawie przepisów odr´bnych c) pr´dkoÊç przeciàgni´cia, — zwane dalej odpowiednio „zatwierdzonymi d) d∏ugoÊç startu, producentami” lub „zatwierdzonymi podmiotae) d∏ugoÊç làdowania; mi”. 6) masa i za∏adowanie: 9.2. Pojedyncze egzemplarze ultralekkich statków poa) masa ultralekkiego statku powietrznego wietrznych mogà byç produkowane pod nadzoi po∏o˝enie Êrodka ci´˝koÊci, rem Prezesa Urz´du przez podmioty inne ni˝ zatwierdzeni producenci, zwane dalej „niezatwierb) okreÊlanie po∏o˝enia Êrodka ci´˝koÊci; dzonymi producentami”. 7) opis ultralekkiego statku powietrznego i je- 9.3. W celu otrzymania na zasadach okreÊlonych go systemów: w niniejszych przepisach certyfikatu, o którym a) p∏atowiec, mowa wpkt 9.1 ppkt 1, zainteresowany podmiot b) uk∏ady sterowania p∏atowcem, powinien z∏o˝yç do Prezesa Urz´du dokumenty okreÊlone w pkt 9.4 i 9.4.1. c) zespó∏ nap´dowy, d) instalacja paliwowa, 9.4. Wniosek podmiotu ubiegajàcego si´ o certyfikat powinien zawieraç nast´pujàce dane: e) instalacja elektryczna, 1) oznaczenie podmiotu — firma (imi´ inazwisko f) kabina; lub nazwa); 8) obchodzenie si´ z ultralekkim statkiem po- 2) siedzib´; wietrznym, obs∏uga i przeglàdy okresowe: 3) zakres dzia∏alnoÊci; a) obchodzenie si´ z ultralekkim statkiem powietrznym, 4) miejsca wykonywania podstawowej dzia∏alnob) obs∏uga, Êci; c) wykaz czynnoÊci okresowych, 5) podstaw´ prawnà prowadzenia dzia∏alnoÊci gospodarczej lub oÊwiadczenie o sposobie d) monta˝ i demonta˝ ultralekkiego statku prowadzenia dzia∏alnoÊci podlegajàcej certyfipowietrznego; kacji w innej formie; 9) uzupe∏nienia: 6) w zale˝noÊci od rodzaju podmiotu — numer a) wykaz uzupe∏nieƒ, identyfikacyjny w krajowym rejestrze urz´dob) uzupe∏nienia; wym podmiotów gospodarczych (REGON) lub numer ewidencyjny (PESEL), adla cudzoziem- 10) lista kontrolna czynnoÊci pilota: ców — numer dokumentu stwierdzajàcego a) w procedurach normalnych, to˝samoÊç; b) w procedurach awaryjnych. 7) sposób oznaczania produktów dopuszczonych do obrotu — w przypadku producenta; 8.4.4. Na uzasadniony wniosek zainteresowanego podmiotu Prezes Urz´du mo˝e zatwierdziç 8) miejsce przechowywania dokumentacji; zmiany zakresu informacji zamieszczanych 9) imi´ i nazwisko oraz kwalifikacje osoby odpow instrukcji u˝ytkowania w locie. wiedzialnej za zapewnienie kontroli jakoÊci. Rozdzia∏ 9 9.4.1. Do wniosku za∏àcza si´: 1) informacje osposobie zapewnienia niezb´d- Zatwierdzone podmioty projektujàce, produkujàce nych osób funkcyjnych podczas prób, odbioi obs∏ugujàce ultralekkie statki powietrzne ru sprz´tu, kontroli jakoÊci, w zale˝noÊci od rodzaju prowadzonej dzia∏alnoÊci; 9.1. Projektowanie, produkcja, naprawa i obs∏uga ultralekkich statków powietrznych mo˝e byç pro- 2) w przypadku podmiotów prowadzàcych wadzona, zzastrze˝eniem pkt 9.2, 10.3 i10.7, od- w sk∏adzie ponad pi´cioosobowym dzia∏alpowiednio przez podmioty: noÊç podlegajàcà certyfikacji: 1) którym Prezes Urz´du zgodnie z niniejszymi a) schemat struktury organizacyjnej zwiàzaprzepisami wyda∏: nej z certyfikowanà dzia∏alnoÊcià, a) certyfikat dotyczàcy projektowania, produk- b) informacje dotyczàce zawodowego przycji i obs∏ugi ultralekkich statków powietrz- gotowania personelu kierowniczego, nadnych lub zorujàcego i wykonawczego,

c) dane osób odpowiedzialnych za zapew- Rozdzia∏ 10 nienie kontroli jakoÊci, Obs∏uga techniczna sprz´tu d) schemat systemu zapewnienia jakoÊci; 3) w przypadku kooperacji z innymi podmiota- 10.1. Naprawa i obs∏uga techniczna ultralekkich statmi w zakresie certyfikowanej dzia∏alnoÊci ków powietrznych i ich podzespo∏ów w pe∏nym informacje dotyczàce: zakresie oraz jej poÊwiadczenie mo˝e byç wykonywane przez mechaników poÊwiadczenia oba) podstawowych kooperantów wykonujàs∏ugi statku powietrznego z wpisem dotyczàcych podzespo∏y, ich podstawowych dacym obs∏ugi tych statków jako ca∏oÊci lub jej nych, charakterystyki oraz zakresu koopecz´Êci, w zakresie posiadanych uprawnieƒ, racji, osobno dla: b) sposobów zapewnienia jakoÊci lub odbio- 1) p∏atowca; ru podzespo∏ów dostarczanych przez kooperantów nieb´dàcych zatwierdzonymi 2) zespo∏u nap´dowego; wytwórcami. 3) awioniki. 9.5. W ramach procesu certyfikacji sprawdza si´ 10.2. Obs∏uga techniczna mo˝e byç wykonywana zgodnoÊç zg∏oszonych danych ze stanem fakprzez mechaników ultralekkich statków powietrztycznym oraz: nych równie˝ w zakresie kompletacji, wymiany 1) zapewnienie co najmniej jednej osoby posia- lub naprawy uszkodzonych cz´Êci ultralekkich dajàcej kwalifikacje mechanika poÊwiadczenia statków powietrznych niepowodujàcej powa˝nej obs∏ugi w odpowiednim zakresie, umo˝liwia- zmiany w strukturze podzespo∏ów. jàce wykonywanie w szczególnoÊci czynnoÊci kontroli jakoÊci, odbioru produkcji i dopusz- 10.3. W zakresie dopuszczalnym przez instrukcj´ obczania sprz´tu; s∏ugi technicznej statku, obs∏uga techniczna mo- ˝e byç wykonywana równie˝ przez pilota ultra- 2) posiadanie uzgodnienia wzorów dokumentalekkiego statku powietrznego poza certyfikowacji, o której mowa w pkt 10.11; nym podmiotem. 3) posiadanie ubezpieczenia od odpowiedzialno- 10.4. W przypadku konstrukcji amatorskich lub budo- Êci cywilnej w zwiàzku z prowadzonà dzia∏alwanych z zestawów i u˝ytkowanych przez bunoÊcià; downiczego, obs∏ug´ technicznà sprz´tu wyko- 4) posiadanie zatwierdzonych przez Prezesa nuje budowniczy w stosunku do podzespo∏ów Urz´du instrukcji obs∏ugiwanych ultralekkich przez niego wykonanych lub adaptowanych, nastatków powietrznych wydanych przez produ- tomiast co do pozosta∏ych powinien uzyskaç odcentów lub, przy ich braku, uzgodnionych powiednie uprawnienia do obs∏ugi uproducenta z Prezesem Urz´du zasad post´powania. lub wytwórcy. 9.6. Na podstawie pozytywnego wyniku kontroli Pre- 10.5. W przypadkach pojedynczych egzemplarzy, gdy zes Urz´du wydaje odpowiedni certyfikat. brak jest mo˝liwoÊci przeszkolenia u˝ytkownika w obs∏udze ultralekkiego statku powietrznego 9.7. Certyfikat wydaje si´ na czas nieokreÊlony. przez producenta, wytwórc´ lub upowa˝niony przez niego podmiot, za wystarczajàce mo˝na 9.8. Zmiana danych, o których mowa w pkt 9.4 uznaç samoprzeszkolenie u˝ytkownika. i 9.4.1, wymaga zg∏oszenia Prezesowi Urz´du wciàgu 30 dni pod rygorem utraty wa˝noÊci cer- 10.6. Dzia∏alnoÊç, o której mowa w pkt 10.1, wymaga tyfikatu. uzyskania certyfikatu, o którym mowa w pkt 9.1. 9.9. Zmiana danych, o których mowa w pkt 9.4 10.7. Dzia∏alnoÊç, o której mowa w pkt 10.2, wymaga ppkt 1—7, wymaga odpowiednio uzupe∏nienia zg∏oszenia Prezesowi Urz´du na piÊmie wtermilub wymiany certyfikatu. nie 14 dni przed jej rozpocz´ciem oraz dokonania uzgodnieƒ, o których mowa w pkt 10.11 9.10. Certyfikat traci wa˝noÊç w przypadku: ppkt 4. Zg∏oszenie powinno zawieraç dane wymienione w pkt 9.4, odpowiednie do planowa- 1) zaprzestania dzia∏alnoÊci; nej dzia∏alnoÊci. 2) rezygnacji z certyfikatu; 10.8. Dopuszcza si´ takà organizacj´ podmiotów, 3) niezg∏oszenia w terminie zmian, o których októrych mowa wpkt 9.1, 10.1 i10.2, ˝e pod nadmowa w pkt 9.8; zorem mechaników, o których mowa w pkt 10.1 4) niezapewnienia przez podmiot warunków, i 10.2, odpowiednio prace obs∏ugowe, naprawy które by∏y podstawà wydania certyfikatu, i prace zwiàzane z produkcjà b´dà wykonywane stwierdzonego decyzjà Prezesa Urz´du. przez inne osoby.

10.9. Prezes Urz´du prowadzi ewidencj´ podmiotów protoko∏ów oraz piecz´ci u˝ywanych do poi osób, o których mowa w pkt 9.1, 10.1 i 10.2. Êwiadczeƒ. 10.10. Ewidencj´, o której mowa w pkt 10.9, udost´p- 10.12. Podmioty, o których mowa w pkt 9.1, 10.1 nia si´ wsiedzibie Urz´du Lotnictwa Cywilnego i 10.2, w przypadku zaprzestania dzia∏alnoÊci, oraz w delegaturach terenowych. majà obowiàzek niezw∏ocznego przekazania dokumentacji, o której mowa w pkt 10.11 ppkt 2 10.11. Osoby, októrych mowa wpkt 9.1, 10.1 i10.2, sà i 4, Prezesowi Urz´du. obowiàzane odpowiednio do: 1) prowadzenia ewidencji wykonanych i nadzo- 10.13. Niezg∏oszenie zmian, októrych mowa wpkt 9.8, rowanych czynnoÊci obs∏ugowych; lub niespe∏nienie przez podmiot wpisany do ewidencji warunków b´dàcych podstawà doko- 2) prowadzenia wykazu sprz´tu dopuszczonego nania wpisu, a tak˝e prowadzenie dzia∏alnoÊci do lotów (przed∏u˝eƒ pozwolenia na wykonyniezgodnie z niniejszymi przepisami mo˝e byç wanie lotów); podstawà skreÊlenia przez Prezesa Urz´du 3) przechowywania protoko∏ów z wykonanych z prowadzonej ewidencji, skutkujàcego zakaczynnoÊci obs∏ugowych; zem prowadzenia przedmiotowej dzia∏alnoÊci 4) uzgodnienia z Prezesem Urz´du sposobu do czasu usuni´cia uchybieƒ i uzyskania poprowadzenia ewidencji, wykazów, wzorów nownego wpisu.

Rozdzia∏ 11 Wzór ksià˝ki ultralekkiego statku powietrznego

Nr 107 — 6820 — Poz. 904

(strona 3)

nr fabryczny

I. WPIS DO EWIDENCJI

(data wpisu - dzień, miesiąc, rok) (nr w ewidencji)

ZNAKI ROZPOZNAWCZE LTTTTTT]

(pieczęć Urzędu) (data i podpis uprawnionej osoby)

(strony 4-5)

M2 (LTLTTT

II. WŁAŚCICIEL ULTRALEKKIEGO STATKU POWIETRZNEGO

mua | z Data Podp a imię i | imię i nazwisko lub nazwa | lub nazwa | adres | | zbywcy |

Nr 107 — 6821 — Poz. 904

(strony 6-9) nr fabryczny || || m m m m ||

I. PODSTAWOWE WYPOSAŻENIE PŁATOWCA

(strony 10-11) 0 w || 1 LT TT TT

IY. SILNIK ZABUDOWANY NA PŁATOWCU

Ni

Nr 107 — 6822 — Poz. 904

(strony 12-13)

V. ŚMIGŁO ZAMONTOWANE NA SILNIKU

Ni - fabryczny

(strona 14) O EL —— ||

Dokument niniejszy stwierdza, że statek powietrzny został uznany za zdatny do lotu, jest wpisany do ewidencji i dopuszczony do użytkowania z podanymi niżej ograniczeniami. Dokument niniejszy nie jest świadectwem zdatności do lotu w znaczeniu Aneksu 8 do Konwencji o Międzynarodowym Lotnictwie Cywilnym i nie stanowi podstawy do wykonywania lotów międzynarodowych ani lotów nad terytorium innego Państwa bez pozwolenia Nadzoru Lotniczego tego Państwa. Ważność niniejszego dokumentu jest uwarunkowana aktualnością Pozwolenia na wykonywanie lotów (str. 15-17 niniejszej książki).

pieczęć nadzoru

This document certifies, that present aircraft has been approved airworthy and is eligible for registration in appropriate to him register and may be operated within the limitations mentioned below. This document is not Certificate of Airworthiness in compilance with the Annex 8 of the Convention of International Civil Aviation and does not allow to conduct without permission of Aviation Authority of this State. The effectiveness of this document is qualified by means of validity of the Permission for Flights (pages 15 to 17 of this Log Book).

Nr 107 — 6828 — Poz. 904

(strony187, 188)

m | LL TL LTL

XI. ŚWIADECTWO OGLĘDZIN — POZWOLENIE NA WYKONYWANIE PRÓB W LOCIE

Data Poświadczenie Wyszczególnienie dopuszczenia Prezesa

(strona 189)

XII. ZASADY PROWADZENIA KSIĄŻKI ULTRALEKKIEGO STATKU POWIETRZNEGO

Książka ultralekkiego statku powietrznego jest wydawana przez producenta lub autoryzowanego importera.

Książka jest dokumentem ultralekkiego statku powietrznego i powinna być przekazywana razem z nim.

Książkę należy prowadzić na bieżąco.

Przy zakładaniu nowej książki na miejsce zakończonej należy wpisać sumaryczne dane z książki poprzedniej.

Poprzednia książka do czasu skreślenia płatowca z ewidencji powinna być przechowywana przez użytkownika ultralekkiego statku powietrznego.

Za prawidłowe dokonywanie wpisów do książki odpowiedzialny jest użytkownik ultralekkiego statku powietrznego. Wpisy należy robić atramentem lub długopisem. Omyłki należy przekreślić kolorem czerwonym i podpisać. Wpisów dokonuje:

strony 1, 2 właściciel ultralekkiego statku powietrznego

strona 3 organ ewidencyjny

strony 4, 5 właściciel ultralekkiego statku powietrznego

strony 6— 13 producent lub obsługujący statek

strony 14—18 Prezes Urzędu lub uprawniony mechanik

strony 19 — 140 użytkownik

strony 141 — 170 obsługujący

strony 171 — 185 obsługujący

strony 186 — 188 Prezes Urzędu

Za∏àcznik nr 6 WYMAGANIA DOTYCZÑCE UBEZPIECZENIA OD ODPOWIEDZIALNOÂCI CYWILNEJ U˚YTKOWNIKÓW I OSÓB EKSPLOATUJÑCYCH STATKI POWIETRZNE, O KTÓRYCH MOWA W § 1 ROZPORZÑDZENIA, ORAZ MINIMALNE WYSOKOÂCI SUM TEGO UBEZPIECZENIA Spis treÊci Rozdzia∏ 1 Przepisy ogólne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6830 Rozdzia∏ 2 Ubezpieczenie OC osób eksploatujàcych statki powietrzne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6831 Rozdzia∏ 3 Ubezpieczenie OC przedsi´biorców prowadzàcych dzia∏alnoÊç lotniczà . . . . . . . . . . . . . . . 6831 Tabela nr 1 — Minimalne sumy gwarancyjne ubezpieczenia OC osób eksploatujàcych statki powietrzne 6832 Tabela nr 2 — Minimalne sumy gwarancyjne ubezpieczenia OC przedsi´biorców prowadzàcych dzia∏alnoÊç lotniczà w zakresie produkcji statków powietrznych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6832 Tabela nr 3 — Minimalne sumy gwarancyjne ubezpieczenia OC przedsi´biorców prowadzàcych dzia∏alnoÊç lotniczà w zakresie obs∏ugi technicznej statków powietrznych . . . . . . . . . . . . . . . . 6832 Rozdzia∏ 1 2) masa w∏asna — mas´ pustego statku powietrznego, b´dàcà wartoÊcià podanà winstrukcji lub Przepisy ogólne innym dokumencie statku powietrznego, a przy braku tych dokumentów — faktycznà maksy- 1.1. Niniejsze przepisy okreÊlajà wymagania dotyczà- malnà mas´ pustego statku powietrznego; ce ubezpieczenia od odpowiedzialnoÊci cywilnej: 3) osoba trzecia — osob´ fizycznà, osob´ prawnà 1) osób eksploatujàcych statki powietrzne nieob- lub jednostk´ organizacyjnà nieposiadajàcà j´te obowiàzkiem rejestracji i ewidencji oraz osobowoÊci prawnej nieb´dàcà ubezpieczajàosób eksploatujàcych motolotnie (wtym u˝yt- cym, pasa˝erem, osobà bioràcà udzia∏ w locie kowników), zwanych dalej „osobami eksplo- lub cz∏onkiem za∏ogi; atujàcymi” — za szkody wyrzàdzone w zwiàz- 4) SDR (Specjalne Prawa Ciàgnienia) — mi´dzynaku z ruchem tych statków, rodowà jednostk´ wymiany o charakterze pie- 2) przedsi´biorców prowadzàcych dzia∏alnoÊç niàdza bezgotówkowego, okreÊlonà przez Mi´- lotniczà zwiàzanà wy∏àcznie ze statkami po- dzynarodowy Fundusz Walutowy; wietrznymi nieobj´tymi obowiàzkiem rejestra- 5) ustawa — ustaw´ zdnia 3 lipca 2002 r. — Prawo cji i ewidencji lub motolotniami, zwanych dalotnicze. lej „przedsi´biorcami” — za szkody wyrzàdzone w zwiàzku z wykonywaniem dzia∏alnoÊci 3.1. Obowiàzek zawarcia umowy ubezpieczenia OC lotniczej uwa˝a si´ za spe∏niony, je˝eli umowa zosta∏a za- — zwanego dalej „ubezpieczeniem OC”, warta zgodnie z przepisami ustanawiajàcymi a w szczególnoÊci zakres ubezpieczenia OC, ter- obowiàzek ubezpieczenia lub ustanawiajàcymi limin powstania obowiàzku zawarcia umowy mity odpowiedzialnoÊci, a suma gwarancyjna ubezpieczenia oraz minimalnà sum´ gwarancyj- wynikajàca z tej umowy jest nie ni˝sza ni˝ mininà tego ubezpieczenia. malna suma gwarancyjna dla danego rodzaju ubezpieczenia OC, okreÊlona w niniejszym roz- 1.2. Przy zawieraniu umowy ubezpieczenia OC pod- porzàdzeniu i w przepisach ustanawiajàcych miotów, o których mowa w ust. 1, nie jest ko- obowiàzek ubezpieczenia, i nie ni˝sza ni˝ limity nieczne okreÊlanie egzemplarzy statków po- odpowiedzialnoÊci wynikajàce z przepisów ustawietrznych. W ubezpieczeniu okreÊla si´ jedynie nawiajàcych limity odpowiedzialnoÊci. rodzaj statków powietrznych. 3.2. Osoby eksploatujàce statki powietrzne, u˝ytkow- 2. U˝yte w za∏àczniku okreÊlenia oznaczajà: nicy, przewoênicy lotniczy oraz inni przedsi´biorcy prowadzàcy dzia∏alnoÊç lotniczà mogà ubez- 1) maksymalna masa — maksymalnà mas´ startopieczyç si´ ∏àcznie w ramach wspólnej sumy wà statku powietrznego, b´dàcà wartoÊcià poubezpieczenia, je˝eli: danà w instrukcji lub innym dokumencie statku powietrznego, a przy braku tych dokumentów 1) wykonujà ten sam rodzaj dzia∏alnoÊci lotniczej — faktycznà maksymalnà mas´ startowà; oraz sà zagro˝eni tym samym rodzajem ryzyka;

2) wysokoÊç sum ubezpieczenia odpowiada wy- 7. Obowiàzek ubezpieczenia OC osób eksploatujàsokoÊciom limitów zawartych w niniejszych cych statki powietrzne powstaje w dniu rozpocz´- przepisach. cia lotu lub skoku, wykonywanego w ca∏oÊci lub cz´Êci w polskiej przestrzeni powietrznej. 3.3. Podmioty, o których mowa w pkt 3.2, prowadzàce wi´cej ni˝ jednà dzia∏alnoÊç lotniczà, mogà 8. Minimalna suma gwarancyjna ubezpieczenia OC w jednym ubezpieczeniu OC objàç wszystkie ry- osób eksploatujàcych statki powietrzne, o którym zyka, którymi sà zagro˝one, je˝eli suma gwaran- mowa w pkt 6.1, w zakresie szkód wyrzàdzonych cyjna ubezpieczenia b´dzie nie ni˝sza ni˝ najwy˝- osobom trzecim wodniesieniu do jednego zdarzesza suma gwarancyjna okreÊlona w niniejszych nia, którego skutki sà obj´te umowà ubezpieczeprzepisach lub rozporzàdzeniu Ministra Infra- nia OC, wynosi równowartoÊç w z∏otych kwot struktury z dnia 30 kwietnia 2004 r. w sprawie w SDR okreÊlonych w tabeli nr 1, z uwzgl´dniewymagaƒ dotyczàcych ubezpieczenia od odpo- niem maksymalnej masy lub masy w∏asnej. wiedzialnoÊci cywilnej u˝ytkowników statków powietrznych, przewoêników i innych przedsi´- 9. Minimalna suma gwarancyjna ubezpieczenia OC biorców prowadzàcych dzia∏alnoÊç lotniczà osób eksploatujàcych prototyp statku powietrzne- (Dz. U. Nr 110, poz. 1168) odpowiednio dla pro- go lub statku powietrznego, o którym mowa wadzonych dzia∏alnoÊci. w pkt 1.1 ppkt 1, dla którego nie wydano jeszcze dokumentów zdatnoÊci do lotu, skoku lub u˝ycia, 4. RównowartoÊç w z∏otych kwot podanych w SDR dopuszczonego do lotu lub skoku w oparciu ustala si´ przy zastosowaniu kursu Êredniego o przepisy wydane na podstawie art. 33 ust. 2 og∏aszanego przez Narodowy Bank Polski, obo- ustawy lub na podstawie zgody Prezesa Urz´du wiàzujàcego w dniu: Lotnictwa Cywilnego, o której mowa w art. 49 ust. 1 ustawy, w odniesieniu do jednego zdarze- 1) wyrzàdzenia szkody — dla jej likwidacji; nia, którego skutki sà obj´te umowà ubezpiecze- 2) zawarcia umowy ubezpieczenia — dla jej zawar- nia OC, wynosi równowartoÊç w z∏otych kwot cia. w SDR okreÊlonych w tabeli nr 1, z uwzgl´dnieniem maksymalnej masy lub masy w∏asnej. Rozdzia∏ 2 10. Minimalna suma gwarancyjna ubezpieczenia OC Ubezpieczenie OC osób eksploatujàcych u˝ytkownika nieb´dàcego przewoênikiem lotnistatki powietrzne czym, w odniesieniu do ka˝dej osoby bioràcej udzia∏ wlocie lub skoku, nieb´dàcej cz∏onkiem za- 5. Ubezpieczeniem OC osób eksploatujàcych statki ∏ogi, z tytu∏u jednego zdarzenia, którego skutki sà powietrzne jest obj´ta odpowiedzialnoÊç cywilna obj´te umowà ubezpieczenia OC, wynosi równotych osób w rozumieniu art. 207 ustawy w tym wartoÊç w z∏otych kwoty 20000 SDR. u˝ytkowników statków powietrznych — za szkody wynik∏e wokresie trwania ochrony ubezpieczenio- Rozdzia∏ 3 wej, powsta∏e w zwiàzku z ruchem statków powietrznych, a tak˝e spowodowane przez jakàkol- Ubezpieczenie OC przedsi´biorców prowadzàcych wiek osob´, zwierz´ lub rzecz z nich wypadajàcà dzia∏alnoÊç lotniczà oraz u˝ycie spadochronu w celach ratowniczych. 11. Ubezpieczeniem OC przedsi´biorców jest obj´ta 6.1. Ubezpieczenie OC osób eksploatujàcych obej- odpowiedzialnoÊç cywilna tych przedsi´biorców muje szkody polegajàce na: za szkody wynik∏e w okresie trwania ochrony 1) uszkodzeniu cia∏a, rozstroju zdrowia lub Êmier- ubezpieczeniowej powsta∏e w zwiàzku z wykonyci osoby trzeciej; wanà dzia∏alnoÊcià, o której mowa w art. 160 ustawy. 2) uszkodzeniu mienia na powierzchni ziemi, wody lub w powietrzu. 12. Obowiàzek ubezpieczenia OC przedsi´biorców powstaje: 6.2. Ubezpieczenie OC osób eksploatujàcych nie obejmuje szkód, o których mowa w pkt 6.1, po- 1) przed dniem wydania przez Prezesa Urz´du cerwsta∏ych wskutek dzia∏aƒ wojennych, inwazji, tyfikatu, o którym mowa w art. 160 ust. 3 ustaataku nieprzyjaciela, wojny domowej, rewolucji, wy; powstania, stanu wojennego, rozruchów izamie- 2) przed dniem rozpocz´cia dzia∏alnoÊci, która szek oraz aktów terroru. podlega zg∏oszeniu Prezesowi Urz´du i nie jest 6.3. Ubezpieczenie OC osoby eksploatujàcej, nieb´- obj´ta obowiàzkiem uzyskania certyfikatu; dàcej przewoênikiem lotniczym, obejmuje rów- 3) w dniu ustania odpowiedzialnoÊci zak∏adu nie˝ szkody polegajàce na uszkodzeniu cia∏a, roz- ubezpieczeƒ zuprzednio zawartej umowy ubezstroju zdrowia lub Êmierci osoby bioràcej udzia∏ pieczenia OC. w locie, nieb´dàcej cz∏onkiem za∏ogi, je˝eli tylko zdarzenie, które je spowodowa∏o, mia∏o miejsce 13. Minimalna suma gwarancyjna ubezpieczenia OC na pok∏adzie statku powietrznego lub podczas przedsi´biorców w zakresie szkolenia lotniczego czynnoÊci zwiàzanych z wsiadaniem lub wysia- wodniesieniu do jednego zdarzenia, którego skutdaniem. ki sà obj´te umowà ubezpieczenia OC, wynosi

równowartoÊç w z∏otych kwoty 20000 SDR na je- niem maksymalnej masy lub masy w∏asnej proden oÊrodek szkoleniowy. dukowanego statku powietrznego. 14. Minimalna suma ubezpieczenia OC przedsi´bior- 15.2. Minimalna suma gwarancyjna ubezpieczenia OC ców prowadzàcych dzia∏alnoÊç gospodarczà innà przedsi´biorców w zakresie obs∏ugi technicznej ni˝ przewóz lotniczy w odniesieniu do jednego statków powietrznych w odniesieniu do jednego zdarzenia, którego skutki sà obj´te umowà ubez- zdarzenia, którego skutki sà obj´te umowà ubezpieczenia OC, wynosi równowartoÊç w z∏otych pieczenia OC, wynosi równowartoÊç w z∏otych kwoty 10000 SDR. kwoty wSDR, okreÊlonej wtabeli nr 3, zuwzgl´dnieniem maksymalnej masy lub masy w∏asnej 15.1. Minimalna suma gwarancyjna ubezpieczenia OC obs∏ugiwanego statku powietrznego. przedsi´biorców w zakresie produkcji statków powietrznych w odniesieniu do jednego zdarze- 16. Niniejsze przepisy stosuje si´ do osób prowadzània, którego skutki sà obj´te umowà ubezpiecze- cych dzia∏alnoÊç lotniczà nieb´dàcych przedsi´- nia OC, wynosi równowartoÊç w z∏otych kwoty biorcami, nieobj´tych obowiàzkiem zawarcia w SDR, okreÊlonej w tabeli nr 2, z uwzgl´dnie- umowy ubezpieczenia OC. Tabela nr 1 — Minimalne sumy gwarancyjne ubezpieczenia OC osób eksploatujàcych statki powietrzne WartoÊci podane w nawiasach okreÊlajà mas´ w∏asnà statku powietrznego

Za∏àcznik nr 7 ZASADY PROWADZENIA EWIDENCJI STATKÓW POWIETRZNYCH Spis treÊci Rozdzia∏ 1 Zasady prowadzenia ewidencji oraz warunki wpisywania statków powietrznych do tej ewidencji . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6833 Rozdzia∏ 2 Znaki rozpoznawcze oraz inne znaki i napisy na statkach powietrznych wpisanych do ewidencji . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6834 Rozdzia∏ 3 Rozmieszczenie, wielkoÊç oraz rodzaje znaków rozpoznawczych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6834 Rozdzia∏ 4 Inne znaki i napisy na statkach powietrznych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6834 Rozdzia∏ 1 wietrznego, zwane dalej „Êwiadectwem ewidencji”. Zasady prowadzenia ewidencji oraz warunki 1.2.3. W przypadku niekompletnego zg∏oszenia Prewpisywania statków powietrznych do tej ewidencji zes Urz´du wzywa zg∏aszajàcego do uzupe∏nie- 1.1. W ewidencji: nia zg∏oszenia w terminie 14 dni pod rygorem pozostawienia sprawy bez rozpatrzenia. 1) ksi´gi ewidencji znaków rozpoznawczych — zawierajà dane niezb´dne do ustalenia, jakie 1.3.1. Âwiadectwo ewidencji sporzàdza si´ w j´zyku znaki rozpoznawcze zosta∏y nadane danemu polskim i angielskim. egzemplarzowi statku powietrznego; 1.3.2. Âwiadectwo ewidencji powinno zawieraç: 2) zbiór dokumentów — zawiera dokumenty wymagane przy wpisywaniu statku powietrznego 1) dane statku powietrznego; do ewidencji, w tym dokumenty dotyczàce 2) nazw´ (nazwisko i imi´) oraz adres w∏aÊcizmiany danych wpisanych do ewidencji oraz ciela; wykreÊlenia statku powietrznego z ewidencji; 3) dat´ wpisania statku powietrznego do ewi- 3) zapis elektroniczny — dotyczy wpisanych do dencji; ewidencji statków powietrznych. 4) podpis osoby uprawnionej; 1.2.1. Zg∏oszenie do ewidencji dla statku powietrzne- 5) nazw´ instytucji wystawiajàcej Êwiadectwo; go wymienionego: 6) miejsce na ewentualne adnotacje lub uwagi. 1) w § 1 ust. 1 pkt 2 rozporzàdzenia powinno: a) zawieraç 2 fotografie statku powietrznego 1.3.3. Potwierdzenie wydania Êwiadectwa ewidencji (zprzodu izboku) owymiarach 10x15 cm wpisuje si´ odpowiednio w metryce motolotni lub ich zapis cyfrowy, lub ksià˝ce ultralekkiego statku powietrznego. b) spe∏niaç wymagania, o których mowa 1.3.4. Nadanie znaków rozpoznawczych na czas low art. 37 ust. 2 pkt 1—3 oraz ust. 3 pkt 3 tów próbnych potwierdza si´ wydanym zai 4 ustawy z dnia 3 lipca 2002 r. — Prawo Êwiadczeniem. lotnicze; 1.4.1. Zg∏oszenie zmiany danych nast´puje w formie 2) w§ 1 ust. 1 pkt 1 lit. ciw§ 4 ust. 3 rozporzà- pisemnego wniosku, z do∏àczonym do niego dzenia powinno spe∏niaç wymagania, o któ- Êwiadectwem ewidencji oraz dokumentami porych mowa w art. 37 ust. 2 ustawy z dnia twierdzajàcymi te zmiany. 3 lipca 2002 r. — Prawo lotnicze. 1.4.2. Zg∏oszenie zmiany danych skutkuje wydaniem 1.2.2. Po sprawdzeniu kompletnoÊci zg∏oszenia wy- nowego Êwiadectwa ewidencji. Przepis 1.3.3 daje si´ Êwiadectwo ewidencji statku po- stosuje si´ odpowiednio.

Rozdzia∏ 2 3.1.2. Je˝eli w konstrukcji statku powietrznego brak jest elementów wymienionych wpkt 3.1.1, zna- Znaki rozpoznawcze ki nale˝y umieÊciç wtaki sposób, aby statek pooraz inne znaki i napisy na statkach powietrznych wietrzny mo˝na by∏o ∏atwo zidentyfikowaç. Dla wpisanych do ewidencji statków wymienionych wpkt 1.2.1 ppkt 2 znaki rozpoznawcze umieszcza si´ na dolnych po- 2.1. Do oznakowania statków powietrznych, o któ- wierzchniach skrzyde∏. rych mowa w § 1 rozporzàdzenia, stosuje si´ przepisy § 8 ust. 1—3 oraz § 9 rozporzàdzenia Mi- 3.2.1. Litery i cyfry nale˝àce do tej samej grupy znanistra Infrastruktury z dnia 4 czerwca 2003 r. ków powinny mieç t´ samà wielkoÊç. wsprawie szczegó∏owych zasad prowadzenia re- 3.2.2. WysokoÊç znaków umieszczonych na skrzyjestru cywilnych statków powietrznych oraz znad∏ach nie powinna byç mniejsza ni˝ 50 cm. ków i napisów na statkach powietrznych (Dz. U. Nr 109, poz. 1034). 3.2.2.1. Na statku powietrznym wymienionym w § 1 ust. 1 pkt 1 lit. ci§ 4 ust. 3 rozporzàdzenia wy- 2.2. Statki powietrzne wymienione w pkt 1.2.1 otrzysokoÊç znaków umieszczonych na skrzydle mujà znak ewidencyjny z∏o˝ony z grupy czterech nie powinna byç mniejsza ni˝ 30 cm. liter. 3.2.3. WysokoÊç znaków umieszczonych na kad∏ubie 2.3. Do rezerwacji znaków rozpoznawczych i wpisa- nie powinna byç mniejsza ni˝ 15 cm. nia do ewidencji statku powietrznego wcelu wykonania lotów próbnych stosuje si´ przepisy § 10 3.3. Do oznakowania statków powietrznych, o któust. 2 pkt 2, ust. 3 iust. 4 pkt 1, 2 i4 rozporzàdze- rych mowa w§ 1 rozporzàdzenia, stosuje si´ § 20 nia, o którym mowa w pkt 2.1. rozporzàdzenia Ministra Infrastruktury z dnia 4 czerwca 2003 r. w sprawie szczegó∏owych za- 2.4. Po wykreÊleniu statku powietrznego z ewidencji, sad prowadzenia rejestru cywilnych statków pousuwa si´ znaki rozpoznawcze. wietrznych oraz znaków i napisów na statkach powietrznych. Rozdzia∏ 3 Rozdzia∏ 4 Rozmieszczenie, wielkoÊç oraz rodzaje znaków rozpoznawczych Inne znaki i napisy na statkach powietrznych 3.1.1. Znaki rozpoznawcze statków powietrznych 4. Inne znaki i napisy ni˝ znaki rozpoznawcze mogà umieszcza si´, z zastrze˝eniem pkt 3.1.2, na byç umieszczane na statkach powietrznych z zagórnych idolnych powierzchniach skrzyde∏, tak chowaniem warunków, o których mowa w § 23 aby by∏y widoczne zgóry izdo∏u oraz na bocz- rozporzàdzenia Ministra Infrastruktury z dnia nych powierzchniach kad∏uba lub usterzenia 4 czerwca 2003 r. w sprawie szczegó∏owych zasad pionowego. W uzasadnionych przypadkach prowadzenia rejestru cywilnych statków powietrzmo˝na zrezygnowaç zumieszczania znaków na nych oraz znaków inapisów na statkach powietrzgórnych powierzchniach skrzyde∏. nych.

A©N

10.

11.

12.

13.

14.

15.

16.

Informacja o możliwości zakupu wydawnictw Centrum Obsługi Kancelarii Prezesa Rady Ministrów

Zakład Wydawnictw i Poligrafii Centrum Obsługi Kancelarii Prezesa Rady Ministrów informuje, że w sprzedaży znajdują się następujące wydawnictwa:

. Homologacja pojazdów (załącznik do Dz. U. z 2004 r. Nr 5, poz. 29, 30 i 31). Cena brutto — 235,00 zł.

Prawo Zamówień Publicznych (wydawnictwo Urzędu Zamówień Publicznych). Cena brutto — 16,00 zt.

Polska Klasyfikacja Dziatalności (zatącznik do Dz. U. z 2004 r. Nr 33, poz. 289). Cena brutto — 30,00 zt.

. Urzędowy Wykaz Produktów Leczniczych dopuszczonych do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej

(załącznik do Dziennika Urzędowego Ministra Zdrowia z 2004 r. Nr 3, poz. 25). Cena brutto — 179,00 zł.

Załącznik Nr 1 — Załączniki I--XVIII, dodatki oraz protokoty 1-10 do aktu dotyczącego warunków przystąpienia do Unii Europejskiej Rzeczypospolitej Polskiej oraz innych państw, Zatącznik Nr 2 — Akty podstawowe prawa Unii Europejskiej (załącznik do Dz. U. z 2004 r. Nr 90, poz. 864). Cena brutto — 321,00 zł.

. Wzory formularzy sprawozdawczych, kwestionariuszy i ankiet statystycznych stosowanych w badaniach

statystycznych na 2004 r. (zatącznik do Dz. U. z 2004 r. Nr 6, poz. 44). Cena brutto — 738,00 zł.

. Polska Klasyfikacja Wyrobów i Usług (zatącznik do Dz. U. z 2004 r. Nr 89, poz. 844). Cena brutto — 60,00 zł.

. Substancje dodatkowe i substancje pomagające w przetwarzaniu (zatącznik do Dz. U. z 2004 r. Nr 94, poz. 933).

Cena brutto — 26,00 zł.

. Zmiany do specyfikacji kryteriów czystości, wymagań dotyczących pobierania próbek i metod analitycznych stosowanych w trakcie urzędowej kontroli żywności (załącznik do Dz. U. z 2004 r. Nr 94, poz. 934). Cena brutto — 47,00 zł.

Sektorowe programy operacyjne: Pomoc techniczna 2004-2006, Rozwój zasobów ludzkich 2004-2006, Wzrost konkurencyjności przedsiębiorstw, lata 2004-2006, Zintegrowany program operacyjny rozwoju regionalnego 2004-2006 (załącznik do Dz. U. z 2004 r. Nr 166, poz. 1742,1743, 1744 i 1745). Cena brutto — 35,00 zł.

Uzupełnienie SPO — Wzrost konkurencyjności przedsiębiorstw, lata 2004-2006, Uzupetnienie SPO — Rozwój zasobów ludzkich 2004-2006, Sektorowy program operacyjny rybołówstwo i przetwórstwo ryb 2004-2006, Sektorowy program operacyjny restrukturyzacja i modernizacja sektora żywnościowego oraz rozwój obszarów wiejskich 2004-2006 (załącznik do Dz. U. z 2004 r. Nr 197, poz. 2023, 2024, 2027, 2032). Cena brutto — 54,00 zł.

Uzupetnienie — Zintegrowanego programu operacyjnego rozwoju regionalnego 2004—2006 (załącznik do Dz. U. z 2004 r. Nr 200, poz. 2051). Cena brutto — 31,00 zł.

Zmiany do wzorów formularzy sprawozdawczych, kwestionariuszy i ankiet statystycznych stosowanych w badaniach statystycznych na 2004 r. (załącznik do Dz. U. z 2004 r. Nr 95, poz. 957). Cena brutto — 27,00 zł.

Uzupełnienie Sektorowego programu operacyjnego rybołówstwo i przetwórstwo ryb 2004-2006, Uzupełnienie Sektorowego programu operacyjnego restrukturyzacja i modernizacja sektora żywnościowego oraz rozwój obszarów wiejskich 2004-2006 (zatącznik do Dz. U. z 2004 r. Nr 207, poz. 2116 i 2117). Cena brutto — 43,00 zt.

Ochrona obszarów specjalnej ochrony ptaków NATURA 2000 (załącznik do Dz. U. z 2004 r. Nr 229, poz. 2313). Cena brutto — 59,00 zt.

Wykaz osób prawnych i osób fizycznych, którym z uwagi na interes publiczny lub ważny interes strony umorzono znaczące zaległości podatkowe w okresie od 1 stycznia 2004 r. do 30 czerwca 2004 r., Krajowy Standard Rachunkowości Nr 2 „Podatek Dochodowy” (zatącznik do Dziennika Urzędowego Ministra Finansów z 2004 r. Nr 13, poz. 124 i 132). Cena brutto — 57,00 zł.

Wszyscy zainteresowani wydawnictwami proszeni są o dokonanie wpłaty na konto bankowe Zakładu Wydawnictw i Poligrafii Centrum Obsługi Kancelarii Prezesa Rady Ministrów w Banku Handlowym SIA. nr 81103015080000000503118017, podanie liczby zamawianych egzemplarzy oraz adresu odbiorcy.

Dowód wpłaty z określeniem zamawianych tytułów będzie traktowany jako zamówienie.

Ponadto wymienione wydawnictwa można nabywać w punktach sprzedaży Dziennika Ustaw i Monitora Polskiego.