Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 12 maja 2005 r. w sprawie sporządzania projektu planu ochrony dla parku narodowego, rezerwatu przyrody i parku krajobrazowego, dokonywania zmian w tym planie oraz ochrony zasobów, tworów i składników przyrody

zosta∏o wyp∏acone pracodawcy wwysoko- 4) wza∏àczniku nr 2 do informacji INF-D, stanowiàcej Êci wy˝szej od nale˝nej zprzyczyn niezale˝- za∏àcznik nr 1 do rozporzàdzenia, objaÊnienie nr 8 nych od pracodawcy.”, otrzymuje brzmienie: b) ust. 2 otrzymuje brzmienie: „8 Poz. 43 = poz. 42 x [1,3 x (poz. 24 x 1 + poz. 27 x 0,9 + poz. 30 x 1 + poz. 33 x 0,7) + 1,1 x „2. Je˝eli dofinansowanie zosta∏o wyp∏acone (poz. 25 x 1 + poz. 28 x 0,9 + poz. 31 x 1 + pracodawcy w wysokoÊci ni˝szej od nale˝- poz. 34 x0,7) + 0,5 x(poz. 26 x1 + poz. 29 x0,9 + nej, pracodawca mo˝e poinformowaç Fun- poz. 32 x 1 + poz. 35 x 0,7) + 0,75 x (poz. 24 + dusz owysokoÊci kwoty stanowiàcej ró˝nic´ poz. 25 + poz. 26)].”; pomi´dzy kwotà nale˝nà a kwotà wyp∏aconà pracodawcy oraz z∏o˝yç wniosek o wy- 5) w za∏àczniku nr 4 do rozporzàdzenia objaÊnienie p∏at´ tej kwoty wraz zodsetkami wwysoko- nr 2 otrzymuje brzmienie: Êci okreÊlonej jak dla zaleg∏oÊci podatkowych, w terminie do dnia 30 wrzeÊnia roku „2 Wype∏nia pracodawca prowadzàcy zak∏ad pranast´pujàcego po roku, wktórym przypada∏ cy chronionej zatrudniajàcy co najmniej 50 % okres zatrudnienia, którego dotyczy wnio- pracowników zaliczonych do znacznego lub sek.”, umiarkowanego stopnia niepe∏nosprawnoÊci oraz zaliczonych do lekkiego stopnia niepe∏noc) po ust. 2 dodaje si´ ust. 2a w brzmieniu: sprawnoÊci, u których stwierdzono epilepsj´, chorob´ psychicznà lub upoÊledzenie umys∏o- „2a. Odsetki, o których mowa w ust. 2, nalicza we.”. si´, gdy dofinansowanie zosta∏o wyp∏acone pracodawcy wwysokoÊci ni˝szej od na- § 2. 1. Przepis § 1 pkt 3 stosuje si´ poczàwszy od le˝nej od dnia jego wyp∏aty, w przypad- dofinansowaƒ nale˝nych do wynagrodzeƒ wyp∏acokach zawinionych przez Fundusz, nych za miesiàc styczeƒ 2004 r. a w szczególnoÊci gdy kwoty nale˝nego dofinansowania zosta∏y ustalone wwyniku 2. Przepisy § 1 pkt 4 i 5 stosuje si´ poczàwszy od post´powania, o którym mowa w art. dofinansowaƒ nale˝nych do wynagrodzeƒ wyp∏aco- 26c ust. 4a i 4b ustawy z dnia 27 sierpnia nych za miesiàc czerwiec 2004 r. 1997 r. orehabilitacji zawodowej ispo∏ecznej oraz zatrudnianiu osób niepe∏nospraw- § 3. Rozporzàdzenie wchodzi w ˝ycie z dniem nych.”; 1 czerwca 2005 r. Minister Polityki Spo∏ecznej: w z. C. Mi˝ejewski 794 ROZPORZÑDZENIE MINISTRA ÂRODOWISKA1) z dnia 12 maja 2005 r. w sprawie sporzàdzania projektu planu ochrony dla parku narodowego, rezerwatu przyrody i parku krajobrazowego, dokonywania zmian w tym planie oraz ochrony zasobów, tworów i sk∏adników przyrody

2) zakres prac na potrzeby sporzàdzenia projektu pla- i uzgodnieƒ, o których mowa w art. 19 ust. 2, art. 97 nu ochrony; ust. 3 pkt 2, art. 98 ust. 3 pkt 2 oraz art. 99 ust. 4 pkt 2 ustawy zdnia 16 kwietnia 2004 r. oochronie przyrody. 3) tryb dokonywania zmian w planie ochrony; 4) zakres i sposoby ochrony zasobów, tworów Rozdzia∏ 3 i sk∏adników przyrody. Zakres prac na potrzeby sporzàdzenia projektu planu Rozdzia∏ 2 ochrony w parku narodowym i rezerwacie przyrody Tryb sporzàdzania projektu planu ochrony § 8. 1. Zakres prac na potrzeby sporzàdzenia projektu planu w parku narodowym i rezerwacie przyro- § 2. Tryb sporzàdzania projektu planu ochrony, dy, o których mowa w § 4, obejmuje w szczególnoÊci: zwanego dalej „projektem planu”, obejmuje: 1) zebranie materia∏ów niepublikowanych i opraco- 1) przystàpienie do sporzàdzenia projektu planu; waƒ publikowanych przydatnych do sporzàdzenia projektu planu; 2) wykonanie prac na potrzeby sporzàdzenia projektu planu; 2) wyszczególnienie gruntów w granicach obszaru obj´tego sporzàdzeniem projektu planu na pod- 3) sporzàdzenie projektu planu; stawie danych z katastru nieruchomoÊci lub ewidencji gruntów i budynków, wed∏ug numerów 4) przeprowadzenie konsultacji, uzyskanie opinii idodzia∏ek ewidencyjnych, a dla gruntów b´dàcych konanie uzgodnieƒ projektu planu. wzarzàdzie Paƒstwowego Gospodarstwa LeÊnego Lasy Paƒstwowe wed∏ug numeracji przyj´tej § 3. Informacj´ o przystàpieniu do sporzàdzenia w planie urzàdzenia lasu, z podaniem rodzaju projektu planu sporzàdzajàcy projekt planu og∏asza u˝ytków gruntowych oraz ze wskazaniem gruntów wprasie lokalnej, umieszcza na tablicy og∏oszeƒ wsie- Skarbu Paƒstwa oraz gruntów b´dàcych w trwadzibie sporzàdzajàcego projekt planu ina jego stronie ∏ym zarzàdzie parku narodowego; internetowej oraz przesy∏a do w∏aÊciwych miejscowo organów samorzàdu terytorialnego, jednostek zarzà- 3) wyszczególnienie wód, z podaniem ich w∏aÊcicieli dzajàcych lasami Skarbu Paƒstwa, podmiotów wyko- i zarzàdców, kategorii wód, przynale˝noÊci do donujàcych prawa w∏aÊcicielskie wstosunku do wód pu- rzecza iregionu wodnego oraz ustaleƒ planów goblicznych stanowiàcych w∏asnoÊç Skarbu Paƒstwa spodarowania wodami; i organów administracji morskiej oraz organizacji pozarzàdowych zainteresowanych ochronà przyrody, 4) inwentaryzacj´ zasobów, tworów i sk∏adników których obszary dzia∏ania obejmujà obszar obj´ty pro- przyrody, walorów krajobrazowych oraz wartoÊci jektem planu. kulturowych z ich charakterystykà, ocenà stanu i prognozà przysz∏ych zmian, w zakresie niezb´d- § 4. Prace na potrzeby sporzàdzenia projektu planu nym do zaplanowania ochrony; przeprowadza si´ zgodnie z art. 20 ust. 1 i 2 ustawy zdnia 16 kwietnia 2004 r. oochronie przyrody, zdosto- 5) dokonanie ustaleƒ niezb´dnych do identyfikacji sowaniem ich zakresu do zasobów, tworów i sk∏adni- i oceny istniejàcych i potencjalnych zagro˝eƒ weków przyrody, walorów krajobrazowych oraz wartoÊci wn´trznych i zewn´trznych; kulturowych obszaru, dla którego sporzàdza si´ pro- 6) wykonanie ekspertyz w zakresie niezb´dnym do jekt planu. zaplanowania ochrony; § 5. Projekt planu sporzàdza si´, uwzgl´dniajàc za- 7) charakterystyk´ i ocen´ uwarunkowaƒ spo∏eczkres planu okreÊlony w art. 20 ust. 3 i 4, art. 12 ust. 2 nych igospodarczych ochrony parku narodowego oraz art. 15 ust. 1 pkt 2, 4, 11, 14 i 16 ustawy z dnia lub rezerwatu przyrody, w szczególnoÊci w zakre- 16 kwietnia 2004 r. oochronie przyrody, na podstawie sie dotychczas prowadzonej na terenie parku nawyników prac, o których mowa w § 4. rodowego lub rezerwatu przyrody dzia∏alnoÊci wytwórczej, handlowej irolniczej ijej wp∏ywu na stan § 6. 1. Sporzàdzajàcy projekt planu zapewnia zainzasobów, tworów i sk∏adników przyrody, walorów teresowanym osobom i podmiotom mo˝liwoÊç zapokrajobrazowych oraz wartoÊci kulturowych; znawania si´ z wynikami prac na potrzeby sporzàdzenia projektu planu izprojektem planu oraz mo˝liwoÊç 8) charakterystyk´ i ocen´ stanu zagospodarowania zg∏aszania do nich wniosków i uwag. przestrzennego, ze szczególnym uwzgl´dnieniem uwarunkowaƒ zewn´trznych; 2. Informacj´ osposobie zapewnienia mo˝liwoÊci, o której mowa w ust. 1, oraz o sposobie, w jaki nastà- 9) analiz´ skutecznoÊci dotychczasowych sposobów pi ustosunkowanie si´ do zg∏oszonych wniosków ochrony, w tym rozpoznanie dotychczasowych i uwag, sporzàdzajàcy projekt planu zamieszcza w in- zmian zasobów, tworów i sk∏adników przyrody, formacji, o której mowa w § 3. walorów krajobrazowych i wartoÊci kulturowych oraz przyczyn tych zmian, ze szczególnym § 7. Sporzàdzajàcy projekt planu przesy∏a projekt uwzgl´dnieniem rezultatów przeprowadzonych planu do organów w∏aÊciwych do dokonania opinii dzia∏aƒ ochronnych;

10) opracowanie koncepcji ochrony zasobów, tworów 4) formy rzeêby terenu, wtym wszczególnoÊci twory i sk∏adników przyrody oraz wartoÊci kulturowych, przyrody nieo˝ywionej: jaskinie, okaza∏e g∏azy naa tak˝e eliminacji lub ograniczania istniejàcych rzutowe i wychodnie skalne, formy skalne, ods∏oi potencjalnych zagro˝eƒ wewn´trznych i ze- ni´cia geologiczne, osuwiska, êród∏a, wydmy, wàwn´trznych, w szczególnoÊci: wozy, miejsca aktywnych procesów rzeêbotwórczych; a) okreÊlenie strategicznych celów ochrony parku narodowego lub rezerwatu przyrody, 5) ekosystemy leÊne w zakresie: b) okreÊlenie potrzeb i uwarunkowaƒ zastosowa- a) typów ekosystemów leÊnych i zbiorowisk ronia ochrony Êcis∏ej, czynnej i krajobrazowej, Êlinnych wraz zocenà zachodzàcych wnich procesów, c) okreÊlenie priorytetów realizacji zadaƒ ochronnych i sposobów ich szczegó∏owego planowa- b) drzewostanów, z podaniem typu siedliskowego nia, lasu, potencjalnego i rzeczywistego zbiorowiska roÊlinnego, sk∏adu gatunkowego, zasobnod) okreÊlenie, wrazie potrzeby, miejsc izasad sto- Êci w m3/ha, zdrowotnoÊci, bonitacji, stopnia sowania poszczególnych sposobów ochrony zwarcia i zadrzewienia, struktury wiekowej oraz szczegó∏owych sposobów wykonywania i przestrzennej, stanu odnowieƒ naturalnych, zabiegów ochronnych na obszarach ochrony zgodnoÊci sk∏adu gatunkowego ze sk∏adem czynnej i krajobrazowej, zbiorowiska naturalnego, zasobów martwych e) okreÊlenie sposobów udost´pniania obszaru drzew wa˝nych dla zachowania ró˝norodnoÊci parku narodowego lub rezerwatu przyrody dla biologicznej; celów naukowych, edukacyjnych, turystycz- 6) làdowe ekosystemy nieleÊne, z wyszczególnienych, rekreacyjnych, sportowych, amatorskiego niem typów zbiorowisk roÊlinnych wraz z analizà po∏owu ryb i rybactwa, niewp∏ywajàcych negai ocenà zachodzàcych procesów sukcesji; tywnie na jego przyrod´, f) okreÊlenie dzia∏aƒ edukacyjnych, które w razie 7) ekosystemy wodne, z wyszczególnieniem typów potrzeby mogà byç prowadzone w oparciu zbiorowisk roÊlinnych wraz zanalizà iocenà stanu o wartoÊci przyrodnicze parku narodowego lub wody, osadów dennych oraz krà˝enia pierwiastrezerwatu przyrody, ków; g) okreÊlenie miejsc, w których mo˝e byç prowa- 8) ekosystemy torfowiskowe i bagienne, z wyszczedzona dzia∏alnoÊç wytwórcza, handlowa i rolni- gólnieniem typów zbiorowisk roÊlinnych wraz cza, oraz obszarów imiejsc udost´pnianych dla z analizà i ocenà budowy z∏o˝a torfowego oraz jerybactwa lub polowania, go zasilania w wod´; h) zaplanowanie zasad monitoringu skutecznoÊci 9) gatunki roÊlin, zwierzàt lub grzybów dziko wyst´- ochrony; pujàcych oraz ich siedliska i stanowiska: 11) wskazanie zadaƒ ochronnych, wynikajàcych zkon- a) w szczególnoÊci obj´te ochronà gatunkowà cepcji, októrej mowa wpkt 10, zpodaniem ich ro- oraz zagro˝one wygini´ciem lub rzadko wyst´- dzaju, zakresu i lokalizacji; pujàce, b) wyst´pujàce poza granicami naturalnego zasi´- 12) ocen´ przewidywanych skutków planu, w tym gu, w szczególnoÊci zagra˝ajàce gatunkom rooszacowanie kosztów jego realizacji. dzimym; 2. Prace, o których mowa w ust. 1, wykonuje si´ 10) typy krajobrazów, punkty, osie iprzedpola widokow formie opisów, zestawieƒ oraz map tematycznych. we, w tym drogi i szlaki turystyczne; § 9. Zakres inwentaryzacji zasobów, tworów 11) wartoÊci kulturowe, z wyszczególnieniem: i sk∏adników przyrody, walorów krajobrazowych oraz a) obszarów i obiektów stanowiàcych zabytki wartoÊci kulturowych w parku narodowym, o której w rozumieniu ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. mowa w § 8 ust. 1 pkt 4, obejmuje w szczególnoÊci: o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami 1) rodzaje u˝ytków gruntowych ujawnione w kata- (Dz. U. Nr 162, poz. 1568 oraz z 2004 r. Nr 96, strze nieruchomoÊci lub ewidencji gruntów i bu- poz. 959 i Nr 238, poz. 2390), dynków oraz dla gruntów rolnych dane glebob) niematerialnych wartoÊci kulturowych. znawczej klasyfikacji gruntów podane w operacie gleboznawczej klasyfikacji gruntów, wchodzàcym § 10. Zakres inwentaryzacji zasobów, tworów wsk∏ad paƒstwowego zasobu geodezyjnego ikari sk∏adników przyrody, walorów krajobrazowych oraz tograficznego; wartoÊci kulturowych w rezerwacie przyrody obejmuje elementy niezb´dne do zaplanowania jego ochrony, 2) typy gleb; wybrane spoÊród elementów wymienionych w § 9, 3) wody powierzchniowe w uj´ciu zlewniowym wraz stosownie do specyfiki rezerwatu, w tym w szczególz ocenà stanu ekologicznego wód; noÊci:

5) gospodark´ rolnà, leÊnà i rybackà, w tym: 15) zagro˝eƒ wewn´trznych izewn´trznych oraz zaplanowanych sposobów ich eliminacji lub ograniczaa) kierunki i zasady kszta∏towania przestrzeni pronia; dukcyjnej, 16) obszarów obj´tych ochronà Êcis∏à, czynnà i krajob) wskazanie obszarów, które powinny byç zalebrazowà; sione, oraz obszarów wy∏àczonych z zalesiania; 17) projektowanych sposobów ochrony czynnej, 6) szczególne warunki zagospodarowania terenów w tym projektowanych zabiegów ochronnych; oraz ograniczenia ich u˝ytkowania, wtym wzale˝- noÊci od potrzeb: 18) obszarów i miejsc udost´pnianych dla celów naukowych, edukacyjnych, turystycznych, rekreacyja) wy∏àczenie terenów spod zabudowy, nych i sportowych. b) ograniczanie lokalizacji infrastruktury technicz- Rozdzia∏ 4 nej i komunikacyjnej lub ograniczanie skutków jej oddzia∏ywania, Zakres prac na potrzeby sporzàdzenia projektu planu c) ograniczanie lokalizacji infrastruktury turystycz- ochrony w parku krajobrazowym nej i edukacyjnej lub ograniczanie skutków jej oddzia∏ywania, § 14. 1. Zakres prac na potrzeby sporzàdzenia projektu planu w parku krajobrazowym, o których mowa d) wskazanie zasad ochrony stylu budownictwa w § 4, obejmuje w szczególnoÊci: i architektury, charakterystycznego dla danego obszaru. 1) zebranie materia∏ów niepublikowanych i opracowaƒ publikowanych przydatnych do sporzàdzenia § 13. Mapy tematyczne, o których mowa w § 8 projektu planu; ust. 2, sporzàdza si´ w formie cyfrowej, z wykorzystaniem systemu informacji przestrzennej (GIS), w paƒ- 2) wyszczególnienie wód, z podaniem ich w∏aÊcicieli stwowym systemie odniesieƒ przestrzennych, o któ- i zarzàdców, kategorii wód, przynale˝noÊci do dorych mowa w rozporzàdzeniu Rady Ministrów z dnia rzecza iregionu wodnego oraz ustaleƒ planów go- 8 sierpnia 2000 r. w sprawie paƒstwowego systemu spodarowania wodami; odniesieƒ przestrzennych (Dz. U. Nr 70, poz. 821), w celu przedstawienia wyst´powania w szczególno- 3) inwentaryzacj´ zasobów, tworów i sk∏adników Êci, w zale˝noÊci od potrzeb: przyrody, walorów krajobrazowych oraz wartoÊci kulturowych z ich charakterystykà, ocenà stanu 1) typów gleb; i prognozà przysz∏ych zmian, w zakresie niezb´dnym do zaplanowania ochrony; 2) sieci hydrograficznej i granic zlewni; 4) dokonanie ustaleƒ niezb´dnych do identyfikacji 3) roÊlinnoÊci; i oceny istniejàcych i potencjalnych zagro˝eƒ we- 4) siedlisk przyrodniczych; wn´trznych i zewn´trznych; 5) wykonanie ekspertyz w zakresie niezb´dnym do 5) siedlisk i stanowisk gatunków roÊlin, zwierzàt lub zaplanowania ochrony; grzybów dziko wyst´pujàcych obj´tych ochronà gatunkowà oraz zagro˝onych wygini´ciem lub 6) charakterystyk´ i ocen´ uwarunkowaƒ spo∏eczrzadko wyst´pujàcych; nych i gospodarczych ochrony parku krajobrazowego, wszczególnoÊci wzakresie dotychczas pro- 6) drzewostanów wed∏ug g∏ównych gatunków drzew; wadzonej na terenie parku dzia∏alnoÊci gospodarczej i polityki przestrzennej oraz turystyki i rekre- 7) typów siedliskowych lasu; acji; 8) typów ekosystemów; 7) charakterystyk´ i ocen´ stanu zagospodarowania przestrzennego wzakresie elementów zagospoda- 9) walorów krajobrazowych; rowania przestrzennego wp∏ywajàcych lub mogàcych wp∏ywaç na zasoby, twory i sk∏adniki przyro- 10) walorów przyrody nieo˝ywionej; dy, walory krajobrazowe oraz wartoÊci kulturowe 11) korytarzy ekologicznych; chronione w parku krajobrazowym; 12) wartoÊci kulturowych; 8) wskazanie istniejàcych i projektowanych form ochrony przyrody, form ochrony zabytków wpro- 13) infrastruktury technicznej, turystycznej i edukacyj- wadzonych na podstawie art. 7 ustawy z dnia nej; 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, lasów ochronnych wyznaczanych na 14) u˝ytkowania gruntów oraz gruntów wed∏ug form podstawie ustawy z dnia 28 wrzeÊnia 1991 r. o law∏asnoÊci; sach (Dz. U. z 2005 r. Nr 45, poz. 435) oraz obsza-

3) êród∏a, rodzaje ist´˝enia zanieczyszczeƒ powietrza 6) szczególne warunki zagospodarowania terenów atmosferycznego, zanieczyszczenia gleb, nat´˝e- oraz ograniczanie ich u˝ytkowania, wtym wzale˝- nie ha∏asu; noÊci od potrzeb: 4) stan czystoÊci i êród∏a zanieczyszczenia wód po- a) wy∏àczenie terenów spod zabudowy lub ograniwierzchniowych i podziemnych; czenia funkcji, parametrów iwskaêników kszta∏- towania zabudowy oraz zagospodarowania te- 5) pobór wód powierzchniowych i podziemnych; renu, 6) gospodark´ odpadami; b) ograniczanie lokalizacji infrastruktury technicznej i komunikacyjnej, 7) gospodark´ rolnà; c) ograniczanie lokalizacji infrastruktury turystycz- 8) gospodark´ leÊnà; nej, edukacyjnej i rekreacyjnej, 9) gospodark´ rybackà; d) wskazanie zasad ochrony cech zabudowy cha- 10) gospodark´ wodnà, w tym infrastruktur´ hydro- rakterystycznych dla danego obszaru, technicznà, ochron´ przeciwpowodziowà i systemy melioracyjne; e) tworzenie i kszta∏towanie terenów zieleni i zadrzewieƒ, 11) infrastruktur´ komunikacyjnà; f) wskazanie obszarów dopuszczalnej koncentra- 12) eksploatacj´ surowców mineralnych; cji osadnictwa oraz wydobycia kopalin; 13) zagospodarowanie turystyczne; 7) warunki lokalizacji planowanych inwestycji celu publicznego, w tym zw∏aszcza infrastruktury tech- 14) elementy infrastruktury utrudniajàce migracj´ ronicznej ikomunikacyjnej, oraz eliminacj´ lub ogra- Êlin, zwierzàt lub grzybów. niczanie zwiàzanych z nimi zagro˝eƒ zewn´trznych. 2. Zagro˝enia, októrych mowa wust. 1, ocenia si´ w odniesieniu do ró˝norodnoÊci biologicznej, krajobrazu oraz wartoÊci kulturowych. § 18. Mapy tematyczne, o których mowa w § 14 ust. 2, sporzàdza si´ w formie cyfrowej, z wykorzysta- § 17. Zakres ustaleƒ do studiów uwarunkowaƒ niem systemu informacji przestrzennej (GIS), w paƒi kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin, stwowym systemie odniesieƒ przestrzennych, o któmiejscowych planów zagospodarowania przestrzen- rych mowa w rozporzàdzeniu Rady Ministrów z dnia nego, planów zagospodarowania przestrzennego wo- 8 sierpnia 2000 r. w sprawie paƒstwowego systemu jewództw oraz planów zagospodarowania przestrzen- odniesieƒ przestrzennych, w celu przedstawienia wynego morskich wód wewn´trznych, morza terytorial- st´powania wszczególnoÊci, wzale˝noÊci od potrzeb: nego iwy∏àcznej strefy ekonomicznej dotyczàcych eliminacji lub ograniczenia zagro˝eƒ zewn´trznych, 1) sieci hydrograficznej i granic zlewni; o których mowa w art. 20 ust. 4 pkt 6 ustawy z dnia 2) siedlisk przyrodniczych wymagajàcych ochrony; 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, w zale˝noÊci od zakresu tych dokumentów, wynika zpotrzeb ochro- 3) siedlisk i stanowisk gatunków roÊlin, zwierzàt lub ny przyrody i walorów krajobrazowych i obejmuje grzybów dziko wyst´pujàcych obj´tych ochronà w szczególnoÊci: gatunkowà oraz zagro˝onych wygini´ciem lub 1) zachowanie ekosystemów cennych pod wzgl´dem rzadko wyst´pujàcych; przyrodniczym, w szczególnoÊci bagiennych, 4) typów ekosystemów; oczek wodnych i starorzeczy; 5) walorów krajobrazowych i wartoÊci kulturowych; 2) utrzymanie korytarzy ekologicznych wparku krajobrazowym oraz ∏àczàcych park krajobrazowy zoto- 6) korytarzy ekologicznych; czeniem; wtym kszta∏towanie obiektów infrastruktury w sposób umo˝liwiajàcy migracj´ roÊlin, 7) zagro˝eƒ wewn´trznych izewn´trznych oraz zaplazwierzàt lub grzybów; nowanych sposobów ich eliminacji lub ograniczania; 3) stosunki wodne, w tym gospodarowanie wodami i ochron´ przeciwpowodziowà; 8) obszarów udost´pnianych dla lokalizacji zagospodarowania turystycznego, rekreacyjnego i eduka- 4) gospodark´ odpadami; cyjnego; 5) gospodark´ rolnà, leÊnà i rybackà, w tym w zale˝- 9) istniejàcych i projektowanych form ochrony przynoÊci od potrzeb: rody; a) kierunki i zasady kszta∏towania przestrzeni pro- 10) gruntów przeznaczonych do zalesienia oraz nodukcyjnej, wych zadrzewieƒ i zalesieƒ; b) wskazanie obszarów, które powinny byç zalesione, oraz obszarów wy∏àczonych z zalesiania; 11) gruntów, które nie powinny byç zalesiane;

12) obszarów, które powinny byç chronione przed za- 5) ró˝norodnoÊç krajobrazowà, zuwzgl´dnieniem esbudowà i lokalizacjà elementów niekorzystnie tetycznych i widokowych walorów krajobrazowp∏ywajàcych na krajobraz; wych; 13) projektowanych dzia∏aƒ ochronnych. 6) przyrod´ nieo˝ywionà, wszczególnoÊci: wody, powietrze, gleby, jaskinie, g∏azy, ska∏y, rzeêb´ terenu, Rozdzia∏ 5 procesy rzeêbotwórcze i procesy glebowe; 7) walory krajobrazowe i wartoÊci kulturowe. Tryb dokonywania zmian w planie ochrony § 21. Sposoby ochrony zasobów, tworów isk∏adni- § 19. Tryb dokonywania zmian w planie ochrony ków przyrody sà zró˝nicowane na obszarach obj´tych obejmuje: ochronà: Êcis∏à, czynnà oraz krajobrazowà. 1) ocen´ zmian w stanie zasobów, tworów i sk∏adni- § 22. Sposoby ochrony na obszarach obj´tych ków przyrody, ocen´ zmian zagro˝eƒ wewn´trzochronà Êcis∏à polegajà na rozpoznawaniu, monitoronych i zewn´trznych oraz ocen´ skutecznoÊci waniu i eliminowaniu lub ograniczaniu zagro˝eƒ anochrony przyrody, okreÊlonych w obowiàzujàcym tropogenicznych oraz na umo˝liwieniu przebiegu naplanie ochrony; turalnych procesów przyrodniczych. 2) opracowanie projektu zmiany planu ochrony w trybie okreÊlonym dla sporzàdzenia projektu § 23. Sposoby ochrony na obszarach obj´tych planu, je˝eli oceny, októrych mowa wpkt 1, wska- ochronà czynnà polegajà w szczególnoÊci na: zujà na zasadnoÊç zmiany planu ochrony, wszcze- 1) rozpoznawaniu, monitorowaniu i eliminowaniu gólnoÊci w przypadkach: lub ograniczaniu zagro˝eƒ antropogenicznych; a) wystàpienia zagro˝eƒ dla przyrody obszaru obj´tego planem ochrony, nieuwzgl´dnionych 2) umo˝liwieniu przebiegu naturalnych procesów w planie ochrony, przyrodniczych, je˝eli ich przebieg s∏u˝y osiàganiu celów ochrony; b) ujawnienia znaczàcych zmian w stanie zasobów, tworów lub sk∏adników przyrody, wyma- 3) wykonywaniu zabiegów ochronnych, je˝eli sà one gajàcych podj´cia nowych dzia∏aƒ ochronnych, niezb´dne dla osiàgni´cia celów ochrony. nieuj´tych w planie ochrony, c) rozwoju wiedzy o sposobach ochrony poszcze- § 24. Zabiegi ochronne na obszarach obj´tych gólnych zasobów, tworów isk∏adników przyrody, ochronà czynnà, w stosunku do ekosystemów leÊnych, mogà obejmowaç w szczególnoÊci: d) nieskutecznoÊci ochrony wykonywanej zgodnie z planem ochrony; 1) poprawianie stanu siedlisk, w szczególnoÊci przywracanie i utrzymywanie w∏aÊciwych stosunków 3) przed∏o˝enie projektu zmiany planu ochrony do wodnych; ustanowienia go przez organ do tego uprawniony. 2) przywracanie, zgodnie z typem ekosystemu natu- Rozdzia∏ 6 ralnego, sk∏adu gatunkowego i struktury przestrzennej drzewostanu przez siew lub sadzenie Zakres i sposoby ochrony zasobów, tworów i sk∏ad- drzew charakterystycznych dla ekosystemu oraz ników przyrody w parku narodowym usuwanie drzew przeszkadzajàcych poprawie stai rezerwacie przyrody nu ekosystemu; § 20. Zakres ochrony zasobów, tworów i sk∏adni- 3) zwalczanie nadmiernie rozmna˝ajàcych si´ grzyków przyrody w parku narodowym i rezerwacie przy- bów i owadów w przypadku zagro˝enia przez nie rody obejmuje w szczególnoÊci: trwa∏oÊci ekosystemów; 1) naturalne procesy przyrodnicze; 4) zabezpieczanie drzewostanów przed nadmiernymi uszkodzeniami powodowanymi przez zwierz´ta 2) siedliska przyrodnicze oraz siedliska roÊlin, zwie- roÊlino˝erne; rzàt lub grzybów dziko wyst´pujàcych, obj´tych ochronà gatunkowà oraz zagro˝onych wygini´- 5) zachowanie lub odtwarzanie ró˝norodnoÊci biolociem lub rzadko wyst´pujàcych; gicznej w∏aÊciwej dla danego typu ekosystemu, w szczególnoÊci przez zachowanie lub przywraca- 3) populacje roÊlin, zwierzàt lub grzybów dziko wy- nie siedlisk roÊlin, zwierzàt lub grzybów, a w razie st´pujàcych, w szczególnoÊci gatunków obj´tych potrzeby, przez wprowadzanie tych gatunków; ochronà Êcis∏à, zagro˝onych wygini´ciem lub rzadko wyst´pujàcych, z uwzgl´dnieniem ich ró˝- 6) eliminowanie obcych gatunków zagra˝ajàcych ronorodnoÊci genetycznej; dzimym gatunkom. 4) ró˝norodnoÊç ekosystemowà, z uwzgl´dnieniem § 25. Zabiegi ochronne na obszarach obj´tych zmiennoÊci siedliskowej, faz rozwojowych i sta- ochronà czynnà, w stosunku do làdowych ekosystediów sukcesyjnych ekosystemów; mów nieleÊnych, mogà obejmowaç w szczególnoÊci:

1) poprawianie stanu siedlisk, w szczególnoÊci przy- 2) eliminowanie zagro˝eƒ dla populacji gatunków rowracanie i utrzymywanie w∏aÊciwych stosunków Êlin lub grzybów chronionych oraz zagro˝onych wodnych; wygini´ciem lub rzadko wyst´pujàcych; 2) hamowanie sukcesji przez usuwanie drzew i krze- 3) wspomaganie rozmna˝ania si´ gatunków roÊlin wów; lub grzybów na stanowiskach naturalnych; 3) wykaszanie roÊlinnoÊci lub wypas dostosowane do 4) zabezpieczanie reprezentatywnej cz´Êci populacji typu zbiorowisk roÊlinnych oraz biologicznych w∏a- przez hodowl´ prowadzonà w formie ochrony ex ÊciwoÊci gatunków roÊlin, zwierzàt lub grzybów, situ; charakterystycznych dla danego ekosystemu; 5) zasilanie populacji naturalnych przez wprowadza- 4) zachowanie lub odtwarzanie ró˝norodnoÊci biolo- nie osobników z hodowli prowadzonej w formie gicznej w∏aÊciwej dla danego typu ekosystemu, ochrony ex situ oraz przywracanie roÊlin lub grzyw szczególnoÊci przez zachowanie lub przywraca- bów z hodowli prowadzonej w formie ochrony nie siedlisk roÊlin, zwierzàt lub grzybów, a w razie ex situ do Êrodowiska przyrodniczego; potrzeby, przez wprowadzanie tych gatunków; 6) zwi´kszanie liczby korzystnych mikrosiedlisk, 5) eliminowanie obcych gatunków zagra˝ajàcych ro- w szczególnoÊci dla gatunków zagro˝onych wygidzimym gatunkom. ni´ciem lub rzadko wyst´pujàcych; § 26. Zabiegi ochronne na obszarach obj´tych 7) regulowanie liczebnoÊci roÊlin, zwierzàt lub grzyochronà czynnà, w stosunku do ekosystemów wod- bów majàcych wp∏yw na gatunki chronione, zanych, mogà obejmowaç w szczególnoÊci: gro˝one wygini´ciem lub rzadko wyst´pujàce; 1) ograniczanie nadmiernego odp∏ywu wód przez 8) eliminowanie obcych gatunków zagra˝ajàcych rowykonywanie zastawek lub likwidacj´ rowów od- dzimym gatunkom. wadniajàcych; § 28. Zabiegi ochronne na obszarach obj´tych 2) ograniczanie dop∏ywu substancji biogennych i eli- ochronà czynnà, w stosunku do zwierzàt dziko wyst´- minowanie dop∏ywu zanieczyszczonych wód, pujàcych, mogà obejmowaç w szczególnoÊci: w tym Êcieków; 1) odtwarzanie siedlisk gatunków zwierzàt, w tym 3) rekultywacj´ i odtwarzanie terenów podmok∏ych miejsc rozmna˝ania si´, w´drówek i ˝erowania; i podtopieƒ, drobnych zbiorników i cieków wodnych, w szczególnoÊci oczek wodnych, oraz przy- 2) eliminowanie zagro˝eƒ dla przetrwania populacji wracanie naturalnego biegu cieków wodnych; gatunków zwierzàt chronionych oraz zagro˝onych wygini´ciem lub rzadko wyst´pujàcych; 4) usuwanie zanieczyszczeƒ antropogenicznych; 3) stwarzanie dogodnych warunków rozrodu i byto- 5) zachowanie lub odtwarzanie ró˝norodnoÊci biolo- wania oraz utrzymywanie w odpowiednim stanie gicznej w∏aÊciwej dla danego typu ekosystemu, miejsc ˝erowania i szlaków migracyjnych; w szczególnoÊci przez zachowanie lub przywracanie siedlisk roÊlin i zwierzàt, a w razie potrzeby, 4) budow´ sztucznych miejsc l´gowych, w szczególprzez wprowadzanie tych gatunków; noÊci skrzynek i platform; 6) regulacj´ struktury gatunkowej iliczebnoÊci popu- 5) przywracanie gatunków zanik∏ych na obszarze parlacji zwierzàt, w szczególnoÊci ryb, w przypadku ku narodowego lub rezerwatu przyrody; wystàpienia istotnych zaburzeƒ w strukturze troficznej ekosystemu lub sk∏adzie gatunkowym ich- 6) budow´ przep∏awek ikana∏ów s∏u˝àcych udro˝nietiofauny; niu cieków wodnych dla zwierzàt oraz zachowanie wciekach co najmniej przep∏ywu nienaruszalnego; 7) utrzymanie lub odtwarzanie mo˝liwoÊci migracji ryb, w szczególnoÊci przez budow´ lub przebudo- 7) budow´ przejÊç dla zwierzàt pod inad drogami puw´ urzàdzeƒ wodnych w sposób umo˝liwiajàcy blicznymi oraz liniami kolejowymi; migracj´ ryb oraz zapewniajàcy utrzymanie w ciekach co najmniej przep∏ywu nienaruszalnego; 8) utrzymanie bazy pokarmowej dla zwierzàt roÊlino- ˝ernych, w szczególnoÊci zagro˝onych wygini´- 8) ograniczenie wielkoÊci poboru wód powierzchniociem lub rzadko wyst´pujàcych, stanowiàcej natuwych i podziemnych; ralny pokarm dla tych zwierzàt; 9) eliminowanie obcych gatunków zagra˝ajàcych rodzimym gatunkom. 9) zwi´kszanie liczby korzystnych mikrosiedlisk, wszczególnoÊci dla gatunków zagro˝onych wygi- § 27. Zabiegi ochronne na obszarach obj´tych ni´ciem lub rzadko wyst´pujàcych; ochronà czynnà, wstosunku do roÊlin igrzybów dziko wyst´pujàcych, mogà obejmowaç w szczególnoÊci: 10) regulowanie liczebnoÊci roÊlin, zwierzàt lub grzybów majàcych wp∏yw na gatunki chronione, za- 1) odtwarzanie siedlisk gatunków roÊlin lub grzybów; gro˝one wygini´ciem lub rzadko wyst´pujàce;

11) eliminowanie obcych gatunków zagra˝ajàcych ro- 2) modyfikowaniu sposobów gospodarczego u˝ytkodzimym gatunkom. wania obszarów, wtym dostosowaniu gospodarki rolnej, leÊnej, rybackiej i turystyki, w sposób § 29. Zabiegi ochronne na obszarach obj´tych uwzgl´dniajàcy potrzeby ochrony zasobów, twoochronà czynnà, w stosunku do przyrody nieo˝ywio- rów i sk∏adników przyrody; nej i gleb, mogà obejmowaç w szczególnoÊci: 3) wykonywaniu, w uzgodnieniu z w∏aÊcicielami 1) zachowanie trwa∏oÊci pokrywy roÊlinnej w celu gruntów, zabiegów ochronnych, je˝eli sà one nieochrony gleb; zb´dne dla osiàgni´cia celów ochrony. 2) usuwanie pokrywy roÊlinnej w celu aktywowania 2. Do zabiegów ochronnych, o których mowa naturalnych procesów rzeêbotwórczych; w ust. 1 pkt 3, stosuje si´ odpowiednio § 24—31. 3) kszta∏towanie roÊlinnoÊci zapewniajàcej w∏aÊciwy Rozdzia∏ 7 przebieg procesów glebotwórczych; Zakres i sposoby ochrony zasobów, tworów i sk∏ad- 4) przywracanie w∏aÊciwych stosunków wodnych odników przyrody w parku krajobrazowym powiednich dla poszczególnych typów gleb; 5) eliminowanie lub zapobieganie ska˝eniom oraz § 33. Zakres ochrony zasobów, tworów i sk∏adnierozji gleb; ków przyrody w parku krajobrazowym obejmuje w szczególnoÊci: 6) zachowanie swoistego mikroklimatu oraz zabezpieczanie jaskiƒ i formacji skalnych przez ograni- 1) krajobraz wraz z jego sk∏adnikami, walorami fizjoczanie ich penetracji; nomicznymi i powiàzaniami ekologicznymi; 7) zachowanie wnienaruszonym stanie ska∏ ig∏azów 2) ró˝norodnoÊç biologicznà na poziomie gatunkoprzez ograniczanie lub eliminowanie sukcesji ro- wym, ekosystemowym i krajobrazowym; Êlin zagra˝ajàcych ich trwa∏oÊci, wspinaczki i in- 3) charakterystyczne dla danego obszaru formy gonych form eksploracji; spodarki rolnej, leÊnej i rybackiej s∏u˝àce zrówno- 8) wykonywanie zabiegów ograniczajàcych rozmiary wa˝onemu u˝ytkowaniu ekosystemów i zachowawietrzenia i erozji cennych ods∏oni´ç skalnych; niu ich ró˝norodnoÊci biologicznej. 9) stosowanie Êrodków technicznych chroniàcych § 34. Sposoby ochrony zasobów, tworów isk∏adniunikatowe sk∏adniki przyrody nieo˝ywionej. ków przyrody obejmujà w szczególnoÊci: § 30. Zabiegi ochronne na obszarach obj´tych 1) eliminowanie lub ograniczanie êróde∏ zagro˝eƒ, ochronà czynnà, w stosunku do walorów krajobrazo- w szczególnoÊci zanieczyszczenia powietrza, wód wych, mogà obejmowaç w szczególnoÊci: i gleb, przez: a) usuwanie zanieczyszczeƒ antropogenicznych, 1) usuwanie lub przes∏anianie antropogenicznych elementów dysharmonijnych w krajobrazie; b) kszta∏towanie prawid∏owej gospodarki wodno- -Êciekowej, 2) usuwanie roÊlinnoÊci zas∏aniajàcej linie i punkty widokowe oraz panoramy. c) eliminowanie lub zapobieganie ska˝eniom oraz erozji gleb przez promowanie takich sposobów § 31. Zabiegi ochronne na obszarach obj´tych gospodarowania gruntami, aby ograniczaç rozochronà czynnà, wstosunku do wartoÊci kulturowych, miary erozji gleb, mogà obejmowaç w szczególnoÊci: d) ograniczanie stosowania chemicznych Êrodków 1) sprawowanie opieki nad zabytkami w rozumieniu ochrony roÊlin przez promowanie ograniczania ustawy zdnia 23 lipca 2003 r. oochronie zabytków stosowania tych Êrodków; i opiece nad zabytkami, w tym prowadzenie prac 2) zachowanie lub popraw´ stosunków wodnych restauratorskich i konserwatorskich przy zabytprzez: kach; a) ograniczanie nadmiernego odp∏ywu wód, 2) dostosowywanie istniejàcych i nowo budowanych budynków i budowli do form architektonicznych b) zachowanie lub odtwarzanie zbiorników i ciecharakterystycznych dla obszaru obj´tego ochronà. ków wodnych oraz ekosystemów wodno-b∏otnych, w szczególnoÊci oczek wodnych i torfo- § 32. 1. Sposoby ochrony na obszarach obj´tych wisk, ochronà krajobrazowà polegajà w szczególnoÊci na: c) gospodarowanie zasobami wodnymi w sposób uwzgl´dniajàcy potrzeby ekosystemów wod- 1) rozpoznawaniu, monitorowaniu i eliminowaniu nych i wodno-b∏otnych, lub ograniczaniu zagro˝eƒ antropogenicznych, wszczególnoÊci urbanizacji, ska˝enia izanieczysz- d) zachowanie naturalnego charakteru cieków czenia powietrza, wód i gleb; wodnych,

795 ROZPORZÑDZENIE MINISTRA ÂRODOWISKA1) z dnia 16 maja 2005 r. w sprawie typów siedlisk przyrodniczych oraz gatunków roÊlin i zwierzàt, wymagajàcych ochrony w formie wyznaczenia obszarów Natura 2000