Protokół z Kioto do Ramowej Konwencji Narodów Zjednoczonych w sprawie zmian klimatu, sporządzony w Kioto dnia 11 grudnia 1997 r.

23. Za inspekcje odnowieniowe w przypadku zmiany 23.5. Statki o pojemnoÊci brutto powy˝ej 12.000 systemu przeciwporostowego lub jego wymiany do 24.000 — 1.500 j.t. i wydanie mi´dzynarodowego Êwiadectwa pod 23.6. Statki opojemnoÊci brutto powy˝ej 24.000 — nazwà „Mi´dzynarodowe Êwiadectwo systemu 1.750 j.t. przeciwporostowego” w wysokoÊci: 24. Za inspekcj´ dodatkowà, ogólnà lub cz´Êciowà, 23.1. Statki o pojemnoÊci brutto powy˝ej 400 do pobiera si´ op∏aty w wysokoÊci 180 j.t. za ka˝dà 1.500 — 950 j.t. zu˝ytà godzin´. 23.2. Statki opojemnoÊci brutto powy˝ej 1.500 do 3.000 — 1.050 j.t. 25. Jednostka taryfowa (j.t.) — wartoÊç z∏otowa jednostki taryfowej stanowi równowartoÊç 0,2 SDR 23.3. Statki opojemnoÊci brutto powy˝ej 3.000 do — Specjalnych Praw Ciàgnienia liczona wed∏ug 6.000 — 1.150 j.t. Êredniego kursu walutowego z poprzedniego ty- 23.4. Statki opojemnoÊci brutto powy˝ej 6.000 do godnia podanego w tabelach kursowych Narodo- 12.000 — 1.300 j.t. wego Banku Polskiego. 1684 PROTOKÓ¸ Z KIOTO do Ramowej konwencji Narodów Zjednoczonych w sprawie zmian klimatu, sporzàdzony w Kioto dnia 11 grudnia 1997 r. W imieniu Rzeczypospolitej Polskiej PREZYDENT RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ podaje do powszechnej wiadomoÊci: Wdniu 11 grudnia 1997 r. zosta∏ sporzàdzony Protokó∏ zKioto do Ramowej konwencji Narodów Zjednoczonych w sprawie zmian klimatu, w nast´pujàcym brzmieniu: Przek∏ad PROTOKÓ¸ Z KIOTO KYOTO PROTOCOL do Ramowej konwencji Narodów to the United Nations Framework Zjednoczonych w sprawie zmian klimatu Convention on Climate Change Strony niniejszego protoko∏u, The Parties to this Protocol, b´dàc Stronami Ramowej konwencji Narodów Being Parties to the United Nations Framework Zjednoczonych wsprawie zmian klimatu, zwanej dalej Convention on Climate Change, hereinafter referred „Konwencjà”, to as ”the Convention”, dà˝àc do podstawowego celu Konwencji, okreÊlo- In pursuit of the ultimate objective of the Convennego w jej art. 2, tion as stated in its Article 2, powo∏ujàc si´ na postanowienia Konwencji, Recalling the provisions of the Convention, kierujàc si´ art. 3 Konwencji, Being guided by Article 3 of the Convention, zgodnie zMandatem berliƒskim przyj´tym decyzjà Pursuant to the Berlin Mandate adopted by deci- 1/CP.1 Konferencji Stron Konwencji na jej pierwszej sion 1/CP.1 of the Conference of the Parties to the Consesji, vention at its first session, uzgodni∏y, co nast´puje: Have agreed as follows: Artyku∏ 1 Article 1 Dla celów niniejszego protoko∏u stosuje si´ defini- For the purposes of this Protocol, the definitions cje zawarte w art. 1 Konwencji. Ponadto: contained in Article 1 of the Convention shall apply. In addition:

1. „Konferencja Stron” oznacza Konferencj´ Stron 1. ”Conference of the Parties” means the Confe- Konwencji. rence of the Parties to the Convention. 2. „Konwencja” oznacza Ramowà konwencj´ Na- 2. ”Convention” means the United Nations Frarodów Zjednoczonych wsprawie zmian klimatu, przy- mework Convention on Climate Change, adopted in j´tà w Nowym Jorku dnia 9 maja 1992 r. New York on 9 May 1992. 3. „Mi´dzyrzàdowy Zespó∏ do spraw Zmian Klima- 3. ”Intergovernmental Panel on Climate Change” tu” oznacza Mi´dzyrzàdowy Zespó∏ do spraw Zmian means the Intergovernmental Panel on Climate Chan- Klimatu, ustanowiony wspólnie przez Âwiatowà Orga- ge established in 1988 jointly by the World Meteoronizacj´ Meteorologicznà i Program Ârodowiska Naro- logical Organization and the United Nations Environdów Zjednoczonych. ment Programme. 4. „Protokó∏ montrealski” oznacza Protokó∏ mont- 4. ”Montreal Protocol” means the Montreal Protorealski w sprawie substancji zubo˝ajàcych warstw´ col on Substances that Deplete the Ozone Layer, adozonowà, przyj´ty w Montrealu dnia 16 wrzeÊnia opted in Montreal on 16 September 1987 and as sub- 1987r., wraz zpóêniejszymi poprawkami izmianami. sequently adjusted and amended. 5. „Strony obecne i g∏osujàce” oznaczajà Strony 5. ”Parties present and voting” means Parties preobecne i oddajàce g∏os za lub przeciw. sent and casting an affirmative or negative vote. 6. „Strona” oznacza, o ile z kontekstu nie wynika 6. „Party” means, unless the context otherwise ininaczej, Stron´ niniejszego protoko∏u. dicates, a Party to this Protocol. 7. „Strona wymieniona w za∏àczniku I” oznacza 7. ”Party included in Annex I” means a Party inc- Stron´ wymienionà w za∏àczniku I do Konwencji, luded in Annex Ito the Convention, as may be amenz ewentualnymi poprawkami, lub Stron´, która doko- ded, or a Party which has made a notification under na∏a notyfikacji zgodnie zart. 4 ust. 2 lit. (g) Konwencji. Article 4, paragraph 2 (g), of the Convention. Artyku∏ 2 Article 2 1. Ka˝da Strona wymieniona w za∏àczniku I, reali- 1. Each Party included in Annex I, in achieving its zujàc swoje zobowiàzania do iloÊciowo okreÊlonego quantified emission limitation and reduction commitograniczenia i redukcji emisji zgodnie z art. 3, w celu ments under Article 3, in order to promote sustainawspierania zrównowa˝onego rozwoju: ble development, shall: (a) wdro˝y lub b´dzie rozwijaç kierunki polityki iÊrod- (a) Implement and/or further elaborate policies and ki w∏aÊciwe dla warunków krajowych, takie jak: measures in accordance with its national circumstances, such as: (i) poprawa efektywnoÊci energetycznej w od- (i) Enhancement of energy efficiency in relevant powiednich sektorach gospodarki krajowej; sectors of the national economy; (ii) ochrona i zwi´kszenie efektywnoÊci poch∏a- (ii) Protection and enhancement of sinks and reniaczy i zbiorników gazów cieplarnianych servoirs of greenhouse gases not controlled nieobj´tych Protoko∏em montrealskim, by the Montreal Protocol, taking into account uwzgl´dniajàc swoje zobowiàzania wynikajà- its commitments under relevant internatioce z odpowiednich porozumieƒ mi´dzynaro- nal environmental agreements; promotion of dowych w zakresie ochrony Êrodowiska; sustainable forest management practices, afwspieranie zrównowa˝onej gospodarki leÊ- forestation and reforestation; nej, zalesiania i odnowieƒ; (iii) wspieranie zrównowa˝onych form gospo- (iii) Promotion of sustainable forms of agricultudarki rolnej w kontekÊcie ochrony klimatu; re in light of climate change considerations; (iv) badania, wspieranie, rozwój oraz zwi´kszenie (iv) Research on, and promotion, development wykorzystania nowych iodnawialnych êróde∏ and increased use of, new and renewable energii, technologii poch∏aniania dwutlenku forms of energy, of carbon dioxide sequw´gla oraz zaawansowanych i innowacyj- estration technologies and of advanced and nych technologii przyjaznych dla Êrodowiska; innovative environmentally sound technologies; (v) stosowanie instrumentów rynkowych oraz (v) Progressive reduction or phasing out of marstopniowe zmniejszanie lub eliminacja nie- ket imperfections, fiscal incentives, tax and doskona∏oÊci rynkowych, zach´t podatko- duty exemptions and subsidies in all greenwych, zwolnieƒ podatkowych i celnych oraz house gas emitting sectors that run counter dotacji, sprzecznych z celami Konwencji, we to the objective of the Convention and appliwszystkich sektorach emitujàcych gazy ciep- cation of market instruments; larniane;

(vi) zach´canie do wprowadzania w odpowied- (vi) Encouragement of appropriate reforms in renich sektorach reform majàcych na celu levant sectors aimed at promoting policies wspieranie polityki iÊrodków ograniczajàcych and measures which limit or reduce emislub redukujàcych emisje gazów cieplarnia- sions of greenhouse gases not controlled by nych nieobj´tych Protoko∏em montrealskim; the Montreal Protocol; (vii) dzia∏ania w sektorze transportu majàce na (vii) Measures to limit and/or reduce emissions of celu ograniczenie lub redukcj´ emisji gazów greenhouse gases not controlled by the cieplarnianych nieobj´tych Protoko∏em Montreal Protocol in the transport sector; montrealskim; (viii) ograniczenie lub redukcja emisji metanu po- (viii) Limitation and/or reduction of methane przez jego odzyskiwanie i wykorzystywanie emissions through recovery and use in wasw gospodarce odpadami oraz w produkcji, te management, as well as in the production, przesy∏aniu i dystrybucji energii; transport and distribution of energy; (b) b´dzie wspó∏pracowaç z innymi Stronami wy- (b) Cooperate with other such Parties to enhance the mienionymi w za∏àczniku I w celu zwi´kszenia in- individual and combined effectiveness for their dywidualnej i wspólnej efektywnoÊci ich polityki policies and measures adopted under this Article, iÊrodków przyj´tych zgodnie zniniejszym artyku- pursuant to Article 4, paragraph 2 (e) (i), of the ∏em, na podstawie art. 4 ust. 2 lit. (e) tiret (i) Kon- Convention. To this end, these Parties shall take wencji. Wtym celu Strony te podejmà kroki zmie- steps to share their experience and exchange inrzajàce do wymiany doÊwiadczeƒ iinformacji do- formation on such policies and measures, inclutyczàcych polityki iÊrodków, wtym opracujà spo- ding developing ways of improving their compasoby poprawy ich porównywalnoÊci, przejrzysto- rability, transparency and effectiveness. The Con- Êci iefektywnoÊci. Konferencja Stron s∏u˝àca jako ference of the Parties serving as the meeting of spotkanie Stron niniejszego protoko∏u, na swojej the Parties to this Protocol shall, at its first sespierwszej sesji lub w najbli˝szym mo˝liwym póê- sion or as soon as practicable thereafter, consider niejszym terminie, rozwa˝y sposoby u∏atwiania ways to facilitate such cooperation, taking into takiej wspó∏pracy, uwzgl´dniajàc wszystkie odpo- account all relevant information. wiednie informacje. 2. Strony wymienione wza∏àczniku Idà˝à do ogra- 2. The Parties included in Annex I shall pursue liniczenia lub redukcji emisji gazów cieplarnianych nie- mitation or reduction of emissions of greenhouse gaobj´tych Protoko∏em montrealskim z paliw stosowa- ses not controlled by the Montreal Protocol from avianych w transporcie lotniczym i morskim poprzez tion and marine bunker fuels, working through the Inwspó∏prac´ w ramach, odpowiednio, Mi´dzynarodo- ternational Civil Aviation Organization and the Interwej Organizacji Lotnictwa Cywilnego oraz Mi´dzyna- national Maritime Organization, respectively. rodowej Organizacji Morskiej. 3. Strony wymienione w za∏àczniku I dà˝à do 3. The Parties included in Annex I shall strive to wdra˝ania polityki i Êrodków zgodnych z niniejszym implement policies and measures under this Article in artyku∏em wtaki sposób, aby zminimalizowaç szkodli- such a way as to minimize adverse effects, including we oddzia∏ywania, w tym negatywny wp∏yw zmian the adverse effects of climate change, effects on interklimatu, wp∏yw na handel mi´dzynarodowy, oraz spo- national trade, and social, environmental and econo- ∏eczne, ekologiczne i gospodarcze oddzia∏ywanie wy- mic impacts on other Parties, especially developing wierane na inne Strony, w szczególnoÊci na Strony- country Parties and in particular those identified in Ar- -paƒstwa rozwijajàce si´, awszczególnoÊci okreÊlone ticle 4, paragraphs 8 and 9, of the Convention, taking w art. 4 ust. 8 i 9, przy uwzgl´dnieniu art. 3 Konwen- into account Article 3 of the Convention. The Confecji. Konferencja Stron s∏u˝àca jako spotkanie Stron ni- rence of the Parties serving as the meeting of the Parniejszego protoko∏u mo˝e podjàç dalsze stosowne ties to this Protocol may take further action, as approdzia∏ania wspierajàce wdra˝anie postanowieƒ niniej- priate, to promote the implementation of the proviszego ust´pu. sions of this paragraph. 4. Je˝eli Konferencja Stron s∏u˝àca jako spotkanie 4. The Conference of the Parties serving as the Stron niniejszego protoko∏u, uwzgl´dniajàc zró˝nico- meeting of the Parties to this Protocol, if it decides wanie warunków krajowych i potencjalnych skutków, that it would be beneficial to coordinate any of the pozdecyduje, ˝e koordynacja polityki i Êrodków wymie- licies and measures in paragraph 1 (a) above, taking nionych w ust. 1 lit. (a) powy˝ej by∏aby korzystna, to into account different national circumstances and porozwa˝y sposoby i warunki opracowania koordynacji tential effects, shall consider ways and means to elatakich Êrodków i polityki. borate the coordination of such policies and measures. Artyku∏ 3 Article 3 1. W celu zredukowania antropogenicznych emisji 1. The Parties included in Annex I shall, individugazów cieplarnianych wymienionych w za∏àczniku A, ally or jointly, ensure that their aggregate anthropo-

wyra˝onych wekwiwalencie dwutlenku w´gla, wokre- genic carbon dioxide equivalent emissions of the gresie zobowiàzaƒ od 2008 do 2012 r., oco najmniej 5 pro- enhouse gases listed in Annex A do not exceed their cent poni˝ej poziomu emisji z 1990 r. Strony wymie- assigned amounts, calculated pursuant to their quannione w za∏àczniku I zapewnià, indywidualnie lub tified emission limitation and reduction commitments wspólnie, i˝ zagregowane emisje tych gazów nie prze- inscribed in Annex B and in accordance with the prokroczà przyznanych im iloÊci, obliczonych zgodnie visions of this Article, with a view to reducing their z postanowieniami niniejszego artyku∏u oraz na pod- overall emissions of such gases by at least 5 per cent stawie okreÊlonych w za∏àczniku B iloÊciowych zobo- below 1990 levels in the commitment period 2008 to wiàzaƒ tych Stron do ograniczenia iredukcji emisji. 2012. 2. Do 2005 r. ka˝da Strona wymieniona wza∏àczni- 2. Each Party included in Annex I shall, by 2005, ku I uczyni znaczàcy post´p w wype∏nianiu zobowià- have made demonstrable progress in achieving its zaƒ wynikajàcych z niniejszego protoko∏u. commitments under this Protocol. 3. Do wype∏niania wynikajàcych zniniejszego arty- 3. The net changes in greenhouse gas emissions ku∏u zobowiàzaƒ dla ka˝dej Strony wymienionej wza- by sources and removals by sinks resulting from di- ∏àczniku I b´dà wykorzystane zmiany netto emisji ga- rect human-induced land-use change and forestry aczów cieplarnianych ze êróde∏ oraz ich poch∏aniania tivities, limited to afforestation, reforestation and dewynikajàcego ze spowodowanych bezpoÊrednio przez forestation since 1990, measured as verifiable chancz∏owieka zmian wu˝ytkowaniu ziemi iwgospodarce ges in carbon stocks in each commitment period, leÊnej, ograniczonych do zalesiania, ponownego zale- shall be used to meet the commitments under this Arsiania iwylesiania poczàwszy od 1990 r., obliczane ja- ticle of each Party included in Annex I. The greenhoko weryfikowalne zmiany iloÊci zakumulowanego w´g- use gas emissions by sources and removals by sinks la w poszczególnych okresach zobowiàzaƒ. Emisje associated with those activities shall be reported in gazów cieplarnianych ze êróde∏ oraz ich poch∏anianie a transparent and verifiable manner and reviewed in wynikajàce z powy˝szych dzia∏aƒ podlegajà prowa- accordance with Articles 7 and 8. dzonej wprzejrzysty iweryfikowalny sposób sprawozdawczoÊci oraz przeglàdowi zgodnie z art. 7 i 8. 4. W celu ustalenia iloÊci zakumulowanego w´gla 4. Prior to the first session of the Conference of the w 1990 r. oraz oszacowania jej zmian w kolejnych la- Parties serving as the meeting of the Parties to this tach ka˝da Strona wymieniona w za∏àczniku I przed Protocol, each Party included in Annex Ishall provide, pierwszà sesjà Konferencji Stron s∏u˝àcej jako for consideration by the Subsidiary Body for Scientispotkanie Stron niniejszego protoko∏u dostarczy dane fic and Technological Advice, data to establish its lepomocniczemu organowi do spraw doradztwa nauko- vel of carbon stocks in 1990 and to enable an estimawo-technicznego w celu ich rozpatrzenia. Konferencja te to be made of its changes in carbon stocks in sub- Stron s∏u˝àca jako spotkanie stron niniejszego proto- sequent years. The Conference of the Parties serving ko∏u na swojej pierwszej sesji lub wnajbli˝szym mo˝- as the meeting of the Parties to this Protocol shall, at liwym póêniejszym terminie podejmie decyzj´ doty- its first session or as soon as practicable thereafter, czàcà zasad i wytycznych okreÊlajàcych, które i w ja- decide upon modalities, rules and guidelines as to kim zakresie dodatkowe dzia∏ania spowodowane how, and which, additional human-induced activities przez cz∏owieka, skutkujàce zmianami emisji gazów related to changes in greenhouse gas emissions by cieplarnianych ze êróde∏ oraz zmianami ich poch∏ania- sources and removals by sinks in the agricultural sonia przez gleby u˝ytkowane rolniczo oraz na skutek ils and the land-use change and forestry categories zmian sposobów u˝ytkowania ziemi i gospodarki leÊ- shall be added to, or subtracted from, the assigned nej, b´dà dodane lub odj´te od iloÊci emisji przyzna- amounts for Parties included in Annex I, taking into nej Stronom wymienionym w za∏àczniku I. Zasady account uncertainties, transparency in reporting, veriiwytyczne uwzgl´dnià stopieƒ niepewnoÊci, przejrzys- fiability, the methodological work of the IntergoverntoÊç sprawozdawczoÊci, mo˝liwoÊç weryfikacji, wy- mental Panel on Climate Change, the advice provided niki prac metodologicznych Mi´dzyrzàdowego Zespo- by the Subsidiary Body for Scientific and Technologi- ∏u do spraw Zmian Klimatu, zalecenia pomocniczego cal Advice in accordance with Article 5 and the deciorganu do spraw doradztwa naukowo-technicznego, sions of the Conference of the Parties. Such adecision wydane zgodnie z art. 5, oraz decyzje Konferencji shall apply in the second and subsequent commit- Stron. Decyzja ta b´dzie mieç zastosowanie wdrugim ment periods. AParty may choose to apply such adeokresie zobowiàzaƒ i w okresach nast´pnych. Strona cision on these additional human-induced activities mo˝e zdecydowaç ozastosowaniu wpierwszym okre- for its first commitment period, provided that these sie zobowiàzaƒ decyzji o takich dodatkowych dzia∏a- activities have taken place since 1990. niach spowodowanych przez cz∏owieka, pod warunkiem ˝e dzia∏ania te mia∏y miejsce po 1990 r. 5. Strony wymienione w za∏àczniku I podlegajàce 5. The Parties included in Annex I undergoing the procesowi przejÊcia do gospodarki rynkowej, których process of transition to a market economy whose barok lub okres bazowy zosta∏ okreÊlony zgodnie zdecyz- se year or period was established pursuant to decijà 9/CP.2 Konferencji Stron na jej drugiej sesji, b´dà sion 9/CP.2 of the Conference of the Parties at its sestosowaç ten rok lub okres bazowy przy realizacji cond session shall use that base year or period for the

swoich zobowiàzaƒ wynikajàcych z niniejszego arty- implementation of their commitments under this Arku∏u. Ka˝da inna Strona wymieniona w za∏àczniku I ticle. Any other Party included in Annex I undergoing podlegajàca procesowi przejÊcia do gospodarki ryn- the process of transition to a market economy which kowej, która jak dotàd nie przed∏o˝y∏a pierwszego ra- has not yet submitted its first national communication portu krajowego zgodnie z art. 12 Konwencji, mo˝e under Article 12 of the Convention may also notify the równie˝ powiadomiç Konferencj´ Stron s∏u˝àcà jako Conference of the Parties serving as the meeting of spotkanie Stron niniejszego protoko∏u, ˝e dla realiza- the Parties to this Protocol that it intends to use an hiscji swoich zobowiàzaƒ okreÊlonych wniniejszym arty- torical base year or period other than 1990 for the imkule zamierza stosowaç historyczny rok lub okres plementation of its commitments under this Article. bazowy inny ni˝ rok 1990. Konferencja Stron s∏u˝àca The Conference of the Parties serving as the meeting jako spotkanie Stron niniejszego protoko∏u podejmie of the Parties to this Protocol shall decide on the acdecyzj´ o akceptacji takiego powiadomienia. ceptance of such notification. 6. Uwzgl´dniajàc art. 4 ust. 6 Konwencji, Konfe- 6. Taking into account Article 4, paragraph 6, of rencja Stron s∏u˝àca jako spotkanie Stron niniejszego the Convention, in the implementation of their comprotoko∏u dopuÊci pewien stopieƒ elastycznoÊci mitments under this Protocol other than those under w wype∏nianiu przez Strony wymienione w za∏àczni- this Article, acertain degree of flexibility shall be allokuI podlegajàce procesowi transformacji do gospo- wed by the Conference of the Parties serving as the darki rynkowej zobowiàzaƒ wynikajàcych z niniejsze- meeting of the Parties to this Protocol to the Parties go protoko∏u innych ni˝ wynikajàce zniniejszego arty- included in Annex I undergoing the process of transiku∏u. tion to a market economy. 7. Wpierwszym okresie zobowiàzaƒ do iloÊciowe- 7. In the first quantified emission limitation and rego ograniczenia i redukcji emisji w latach 2008—2012 duction commitment period, from 2008 to 2012, the iloÊç emisji przyznana ka˝dej Stronie wymienionej assigned amount for each Party included in Annex I wza∏àczniku Ib´dzie równa przypisanemu danej Stro- shall be equal to the percentage inscribed for it in Annie w za∏àczniku B procentowi jej zagregowanych an- nex B of its aggregate anthropogenic carbon dioxide tropogenicznych emisji gazów cieplarnianych wymie- equivalent emissions of the greenhouse gases listed nionych w za∏àczniku A, wyra˝onych w ekwiwalencie in Annex A in 1990, or the base year or period deterdwutlenku w´gla, w1990 r. lub wroku lub okresie ba- mined in accordance with paragraph 5 above, multizowym okreÊlonym zgodnie zust. 5 powy˝ej, pomno- plied by five. Those Parties included in Annex I for ˝onych przez pi´ç. Strony wymienione w za∏àczniku I, whom land-use change and forestry constituted anet dla których zmiany sposobu u˝ytkowania ziemi i leÊ- source of greenhouse gas emissions in 1990 shall innictwo stanowi∏y êród∏o netto emisji gazów cieplar- clude in their 1990 emissions base year or period the nianych w 1990 r., w celu obliczenia przyznanej iloÊci aggregate anthropogenic carbon dioxide equivalent emisji w∏àczà do swoich emisji z1990 r. lub okresu ba- emissions by sources minus removals by sinks in zowego zagregowane antropogeniczne emisje gazów 1990 from land-use change for the purposes of calcucieplarnianych wymienionych w za∏àczniku A, wyra- lating their assigned amount. ˝one w ekwiwalencie dwutlenku w´gla, po odj´ciu wielkoÊci poch∏oni´tej w1990 r. wwyniku zmian sposobów u˝ytkowania ziemi. 8. W celu dokonania obliczeƒ, o których mowa 8. Any Party included in Annex I may use 1995 as wust. 7, ka˝da Strona wymieniona wza∏àczniku Imo- its base year for hydrofluorocarbons, perfluorocar- ˝e wykorzystaç rok 1995 jako rok bazowy dla emisji bons and sulphur hexafluoride, for the purposes of fluorow´glowodorów, perfluorow´glowodorów i sze- the calculation referred to in paragraph 7 above. Êciofluorku siarki. 9. Zobowiàzania Stron wymienionych w Za∏àczni- 9. Commitments for subsequent periods for Parku I dotyczàce kolejnych okresów b´dà ustanowione ties included in Annex I shall be established in w drodze poprawek do za∏àcznika B do niniejszego amendments to Annex B to this Protocol, which shall protoko∏u przyj´tych zgodnie z postanowieniami be adopted in accordance with the provisions of Articart.21 ust. 7. Konferencja Stron s∏u˝àca jako spotka- le 21, paragraph 7. The Conference of the Parties sernie Stron niniejszego protoko∏u rozpocznie rozpatry- ving as the meeting of the Parties to this Protocol wanie tych zobowiàzaƒ przynajmniej 7 lat przed koƒ- shall initiate the consideration of such commitments cem pierwszego okresu zobowiàzaƒ, o którym mowa at least seven years before the end of the first comw ust´pie 1. mitment period referred to in paragraph 1 above. 10. Jednostki redukcji emisji lub cz´Êç przyznanej 10. Any emission reduction units, or any part of an iloÊci emisji, które Strona nabywa od innej Strony assigned amount, which a Party acquires from anozgodnie z postanowieniami art. 6 lub art. 17, zostanà ther Party in accordance with the provisions of Articdodane do iloÊci emisji przyznanej Stronie nabywajà- le 6 or of Article 17 shall be added to the assigned cej. amount for the acquiring Party. 11. Jednostki redukcji emisji lub cz´Êç przyznanej 11. Any emission reduction units, or any part of an iloÊci emisji, które Strona przeka˝e innej Stronie zgod- assigned amount, which a Party transfers to another

nie z postanowieniami art. 6 lub art. 17, zostanà odj´- Party in accordance with the provisions of Article 6 or te od iloÊci emisji przyznanej Stronie zbywajàcej. of Article 17 shall be subtracted from the assigned amount for the transferring Party. 12. Jednostki poÊwiadczonej redukcji emisji, które 12. Any certified emission reductions which aPar- Strona nab´dzie od innej Strony zgodnie z postano- ty acquires from another Party in accordance with the wieniami art. 12, zostanà dodane do iloÊci emisji provisions of Article 12 shall be added to the assigned przyznanej Stronie nabywajàcej. amount for the acquiring Party. 13. Je˝eli emisje Strony wymienionej wza∏àcznikuI 13. If the emissions of a Party included in Annex I sà podczas okresu zobowiàzaƒ mniejsze ni˝ przyznana in a commitment period are less than its assigned jej zgodnie z postanowieniami niniejszego artyku∏u amount under this Article, this difference shall, on reiloÊç emisji, to ró˝nica ta na wniosek Strony zostanie quest of that Party, be added to the assigned amount dodana do przyznanej jej iloÊci emisji w kolejnych for that Party for subsequent commitment periods. okresach zobowiàzaƒ. 14. Ka˝da Strona wymieniona w za∏àczniku I dà˝y 14. Each Party included in Annex Ishall strive to imdo realizacji zobowiàzaƒ okreÊlonych wust. 1 powy˝ej plement the commitments mentioned in paragraph 1 wtaki sposób, aby zminimalizowaç szkodliwe oddzia- above in such a way as to minimize adverse social, ∏ywanie spo∏eczne, ekologiczne igospodarcze wywie- environmental and economic impacts on developing rane na Strony-paƒstwa rozwijajàce si´, awszczegól- country Parties, particularly those identified in Article noÊci te, októrych mowa wart. 4 ust. 8 i9 Konwencji. 4, paragraphs 8 and 9, of the Convention. In line with Zgodnie zodpowiednimi decyzjami Konferencji Stron relevant decisions of the Conference of the Parties on dotyczàcymi realizacji tych ust´pów Konferencja the implementation of those paragraphs, the Conferen- Stron s∏u˝àca jako spotkanie Stron niniejszego proto- ce of the Parties serving as the meeting of the Parties ko∏u rozwa˝y na pierwszej sesji, jakie dzia∏ania sà ko- to this Protocol shall, at its first session, consider what nieczne dla zminimalizowania szkodliwych skutków actions are necessary to minimize the adverse effects zmian klimatu lub wp∏ywu Êrodków zaradczych na of climate change and/or the impacts of response me- Strony, o których mowa w tych ust´pach. Rozwa˝yç asures on Parties referred to in those paragraphs. nale˝y mi´dzy innymi: ustanowienie finansowania, Among the issues to be considered shall be the establiubezpieczenia i transfer technologii. shment of funding, insurance and transfer of technology. Artyku∏ 4 Article 4 1. Je˝eli Strony wymienione w za∏àczniku I zawar- 1. Any Parties included in Annex I that have re- ∏y porozumienie o wspólnym wype∏nieniu swoich zo- ached an agreement to fulfil their commitments unbowiàzaƒ okreÊlonych w art. 3, to zobowiàzania te der Article 3 jointly, shall be deemed to have met thouznaje si´ za wype∏nione pod warunkiem, ˝e ich ca∏ko- se commitments provided that their total combined wite wspólne zagregowane antropogeniczne emisje aggregate anthropogenic carbon dioxide equivalent gazów cieplarnianych wymienionych w za∏àczniku A, emissions of the greenhouse gases listed in AnnexA wyra˝one w ekwiwalencie dwutlenku w´gla, nie prze- do not exceed their assigned amounts calculated kroczà przyznanych im iloÊci emisji obliczonych zgod- pursuant to their quantified emission limitation and nie zich iloÊciowymi zobowiàzaniami do ograniczenia reduction commitments inscribed in Annex B and in iredukcji emisji okreÊlonymi wza∏àczniku Boraz zgod- accordance with the provisions of Article 3. The resnie zpostanowieniami art. 3. Poziom emisji przyznany pective emission level allocated to each of the Parka˝dej ze Stron b´dzie okreÊlony wtym porozumieniu. ties to the agreement shall be set out in that agreement. 2. Strony takiego porozumienia powiadamia sek- 2. The Parties to any such agreement shall notify retariat o jego warunkach w dniu z∏o˝enia dokumen- the secretariat of the terms of the agreement on the tów ratyfikacji, akceptacji, zatwierdzenia lub przystà- date of deposit of their instruments of ratification, acpienia do niniejszego protoko∏u. Sekretariat nast´pnie ceptance or approval of this Protocol, or accession powiadamia Strony i sygnatariuszy Konwencji o wa- thereto. The secretariat shall in turn inform the Parties runkach tego porozumienia. and signatories to the Convention of the terms of the agreement. 3. Ka˝de takie porozumienie pozostanie w mocy 3. Any such agreement shall remain in operation przez ca∏y okres zobowiàzaƒ, o którym mowa w art. 3 for the duration of the commitment period specified ust. 7. in Article 3, paragraph 7. 4. Je˝eli Strony, dzia∏ajàc wspólnie, czynià to wra- 4. If Parties acting jointly do so in the framework mach regionalnej organizacji integracji gospodarczej of, and together with, aregional economic integration i razem z nià, jakakolwiek zmiana sk∏adu tej organiza- organization, any alteration in the composition of the cji po przyj´ciu niniejszego protoko∏u nie wp∏ynie na organization after adoption of this Protocol shall not

istniejàce zobowiàzania z niego wynikajàce. Jakakol- affect existing commitments under this Protocol. Any wiek zmiana sk∏adu organizacji ma zastosowanie tyl- alteration in the composition of the organization shall ko w odniesieniu do tych zobowiàzaƒ wynikajàcych only apply for the purposes of those commitments z art. 3, które zostanà przyj´te po tej zmianie. under Article 3 that are adopted subsequent to that alteration. 5. W przypadku gdy Strony takiego porozumienia 5. In the event of failure by the Parties to such an nie osiàgnà ca∏kowitego wspólnego poziomu redukcji agreement to achieve their total combined level of emisji, ka˝da z tych Stron b´dzie odpowiedzialna za emission reductions, each Party to that agreement w∏asny poziom emisji okreÊlony wtym porozumieniu. shall be responsible for its own level of emissions set out in the agreement. 6. Je˝eli Strony dzia∏ajàce wspólnie czynià to wra- 6. If Parties acting jointly do so in the framework mach regionalnej organizacji integracji gospodarczej of, and together with, aregional economic integration b´dàcej Stronà niniejszego protoko∏u irazem znià, to organization which is itself a Party to this Protocol, w przypadku nieosiàgni´cia ca∏kowitego wspólnego each member State of that regional economic integrapoziomu redukcji emisji ka˝de paƒstwo cz∏onkowskie tion organization individually, and together with the tej organizacji indywidualnie iwspólnie ztà organiza- regional economic integration organization acting in cjà dzia∏ajàcà zgodnie zart. 24 b´dzie odpowiedzialne accordance with Article 24, shall, in the event of failuza w∏asny poziom emisji okreÊlony wpowiadomieniu re to achieve the total combined level of emission reprzed∏o˝onym zgodnie z niniejszym artyku∏em. ductions, be responsible for its level of emissions as notified in accordance with this Article. Artyku∏ 5 Article 5 1. Nie póêniej ni˝ rok przed poczàtkiem pierwsze- 1. Each Party included in Annex Ishall have in plago okresu zobowiàzaƒ ka˝da Strona wymieniona ce, no later than one year prior to the start of the first w za∏àczniku I ustanowi krajowy system szacowania commitment period, anational system for the estimaantropogenicznych emisji ze êróde∏ oraz poch∏aniania tion of anthropogenic emissions by sources and rewszystkich gazów cieplarnianych nieobj´tych proto- movals by sinks of all greenhouse gases not controlko∏em montrealskim. Konferencja Stron s∏u˝àca jako led by the Montreal Protocol. Guidelines for such naspotkanie Stron niniejszego protoko∏u zadecyduje na tional systems, which shall incorporate the methodoswojej pierwszej sesji o wytycznych dla takich syste- logies specified in paragraph 2 below, shall be decimów krajowych, uwzgl´dniajàcych metodologie, ded upon by the Conference of the Parties serving as o których mowa w ust. 2 niniejszego artyku∏u. the meeting of the Parties to this Protocol at its first session. 2. Do szacowania antropogenicznych emisji ze 2. Methodologies for estimating anthropogenic êróde∏ oraz poch∏aniania wszystkich gazów cieplarnia- emissions by sources and removals by sinks of all nych nieobj´tych Protoko∏em montrealskim stosuje greenhouse gases not controlled by the Montreal Prosi´ metodologie przyj´te przez Mi´dzyrzàdowy Zespó∏ tocol shall be those accepted by the Intergovernmendo spraw Zmian Klimatu i uzgodnione przez Konfe- tal Panel on Climate Change and agreed upon by the rencj´ Stron na jej trzeciej sesji. Je˝eli metodologie te Conference of the Parties at its third session. Where nie sà wykorzystywane, wprowadza si´ odpowiednie such methodologies are not used, appropriate adjustzmiany zgodnie zmetodologiami uzgodnionymi przez ments shall be applied according to methodologies Konferencj´ Stron s∏u˝àcà jako spotkanie Stron niniej- agreed upon by the Conference of the Parties serving szego protoko∏u na jej pierwszej sesji. Konferencja as the meeting of the Parties to this Protocol at its first Stron s∏u˝àca jako spotkanie Stron niniejszego proto- session. Based on the work of, inter alia, the Intergoko∏u dokonuje regularnych przeglàdów i, o ile to ko- vernmental Panel on Climate Change and advice pronieczne, dostosowuje metodologie i zmiany w opar- vided by the Subsidiary Body for Scientific and Techciu m.in. oprace Mi´dzyrzàdowego Zespo∏u do spraw nological Advice, the Conference of the Parties ser- Zmian Klimatu, zalecenia pomocniczego organu do ving as the meeting of the Parties to this Protocol spraw doradztwa naukowo-technicznego, uwzgl´d- shall regularly review and, as appropriate, revise such niajàc w pe∏ni wszystkie odpowiednie decyzje Konfe- methodologies and adjustments, taking fully into acrencji Stron. Ka˝de dostosowanie metodologii lub count any relevant decisions by the Conference of the zmian jest wykorzystywane wy∏àcznie w celu zapew- Parties. Any revision to methodologies or adjustnienia zgodnoÊci ze zobowiàzaniami wynikajàcymi ments shall be used only for the purposes of ascertaz art. 3 w odniesieniu do wszystkich okresów zobo- ining compliance with commitments under Article 3 wiàzaƒ przyj´tych po tym dostosowaniu. in respect of any commitment period adopted subsequent to that revision. 3. Do obliczenia równowa˝nej iloÊci dwutlenku 3. The global warming potentials used to calculaw´gla antropogenicznych emisji ze êróde∏ oraz po- te the carbon dioxide equivalence of anthropogenic ch∏aniania gazów cieplarnianych wymienionych wza- emissions by sources and removals by sinks of green- ∏àczniku A stosuje si´ wspó∏czynniki ocieplenia glo- house gases listed in Annex Ashall be those accepted

balnego przyj´te przez Mi´dzyrzàdowy Zespó∏ do by the Intergovernmental Panel on Climate Change spraw Zmian Klimatu i uzgodnione przez Konferencj´ and agreed upon by the Conference of the Parties at Stron na jej trzeciej sesji. Konferencja Stron s∏u˝àca its third session. Based on the work of, inter alia, the jako spotkanie Stron niniejszego protoko∏u dokonuje Intergovernmental Panel on Climate Change and adregularnych przeglàdów i, oile to konieczne, dostoso- vice provided by the Subsidiary Body for Scientific wuje wspó∏czynniki ocieplenia globalnego ka˝dego and Technological Advice, the Conference of the Parz tych gazów cieplarnianych w oparciu m.in. o prace ties serving as the meeting of the Parties to this Pro- Mi´dzyrzàdowego Zespo∏u do spraw Zmian Klimatu tocol shall regularly review and, as appropriate, revii zalecenia pomocniczego organu do spraw doradz- se the global warming potential of each such greentwa naukowo-technicznego, uwzgl´dniajàc w pe∏ni house gas, taking fully into account any relevant deciwszystkie odpowiednie decyzje Konferencji Stron. sions by the Conference of the Parties. Any revision to Ka˝de dostosowanie wspó∏czynników ocieplenia glo- a global warming potential shall apply only to combalnego ma zastosowanie wy∏àcznie do zobowiàzaƒ mitments under Article 3 in respect of any commitwynikajàcych z art. 3 w odniesieniu do wszystkich ment period adopted subsequent to that revision. okresów zobowiàzaƒ przyj´tych po tym dostosowaniu. Artyku∏ 6 Article 6 1. Dla wype∏nienia zobowiàzaƒ wynikajàcych 1. For the purpose of meeting its commitments zart.3 ka˝da Strona wymieniona wza∏àczniku Imo˝e under Article 3, any Party included in Annex I may przekazaç innej takiej Stronie lub od niej nabyç jed- transfer to, or acquire from, any other such Party nostki redukcji emisji powsta∏e w wyniku realizacji emission reduction units resulting from projects projektów majàcych na celu redukcj´ antropogenicz- aimed at reducing anthropogenic emissions by sournych emisji gazów cieplarnianych ze êróde∏ lub zwi´k- ces or enhancing anthropogenic removals by sinks of szenie ich antropogenicznego poch∏aniania we greenhouse gases in any sector of the economy, prowszystkich sektorach gospodarki, pod warunkiem ˝e: vided that: (a) ka˝dy projekt zosta∏ zaakceptowany przez zaanga- (a) Any such project has the approval of the Parties ˝owane Strony; involved; (b) ka˝dy projekt zapewnia dodatkowà redukcj´ emi- (b) Any such project provides a reduction in emissji ze êróde∏ lub zwi´ksza poch∏anianie gazów sions by sources, or an enhancement of removals cieplarnianych w porównaniu do sytuacji, jaka by sinks, that is additional to any that would mia∏aby miejsce, gdyby projekt nie zosta∏ zreali- otherwise occur; zowany; (c) Strona nie nabywa jednostek redukcji emisji, jeÊli (c) It does not acquire any emission reduction units if nie wype∏nia swoich zobowiàzaƒ wynikajàcych it is not in compliance with its obligations under z art. 5 i 7 oraz Articles 5 and 7; and (d) nabycie jednostek redukcji emisji uzupe∏nia dzia- (d) The acquisition of emission reduction units shall ∏ania krajowe podejmowane w celu wype∏nienia be supplemental to domestic actions for the purzobowiàzaƒ wynikajàcych z art. 3. poses of meeting commitments under Article 3. 2. Konferencja Stron s∏u˝àca jako spotkanie Stron 2. The Conference of the Parties serving as the niniejszego protoko∏u na swojej pierwszej sesji lub meeting of the Parties to this Protocol may, at its first w najbli˝szym mo˝liwym póêniejszym terminie mo˝e session or as soon as practicable thereafter, further opracowaç dalsze wytyczne dotyczàce wdra˝ania ni- elaborate guidelines for the implementation of this niejszego artyku∏u, wtym wytyczne dotyczàce weryfi- Article, including for verification and reporting. kacji i sprawozdawczoÊci. 3. Ka˝da Strona wymieniona w za∏àczniku I mo˝e 3. AParty included in Annex Imay authorize legal na w∏asnà odpowiedzialnoÊç upowa˝niç podmioty entities to participate, under its responsibility, in acprawne do uczestnictwa w dzia∏aniach zmierzajàcych tions leading to the generation, transfer or acquisition do wytworzenia, przekazania lub nabycia jednostek under this Article of emission reduction units. redukcji emisji, zgodnie z niniejszym artyku∏em. 4. Je˝eli wdra˝anie przez Stron´ wymienionà wza- 4. If a question of implementation by a Party inc- ∏àczniku Iwymagaƒ, októrych mowa wniniejszym ar- luded in Annex I of the requirements referred to in tykule, zostanie zakwestionowane zgodnie z odpo- this Article is identified in accordance with the relewiednimi postanowieniami art. 8, transfer i nabywa- vant provisions of Article 8, transfers and acquisitions nie jednostek redukcji emisji mo˝e byç kontynuowane of emission reduction units may continue to be made pod warunkiem, ˝e do czasu rozstrzygni´cia kwestii after the question has been identified, provided that wype∏niania zobowiàzaƒ jednostki te nie b´dà wyko- any such units may not be used by aParty to meet its

rzystywane przez nabywajàcà Stron´ do wype∏nienia commitments under Article 3 until any issue of comzobowiàzaƒ wynikajàcych z art. 3. pliance is resolved. Artyku∏ 7 Article 7 1. Ka˝da Strona wymieniona wza∏àczniku Iuwzgl´d- 1. Each Party included in Annex I shall incorporani w swoich corocznych inwentaryzacjach antropoge- te in its annual inventory of anthropogenic emissions nicznych emisji ze êróde∏ oraz poch∏aniania gazów cie- by sources and removals by sinks of greenhouse gaplarnianych nieobj´tych Protoko∏em montrealskim, ses not controlled by the Montreal Protocol, submitprzedk∏adanych zgodnie z odpowiednimi decyzjami ted in accordance with the relevant decisions of the Konferencji Stron, niezb´dne dodatkowe informacje nie- Conference of the Parties, the necessary supplemenzb´dne dla zapewnienia wype∏niania zobowiàzaƒ wyni- tary information for the purposes of ensuring comkajàcych zart. 3. Zakres tych informacji zostanie okreÊlo- pliance with Article 3, to be determined in accordance ny zgodnie zust. 4 niniejszego artyku∏u. with paragraph 4 below. 2. Ka˝da Strona wymieniona w za∏àczni- 2. Each Party included in Annex I shall incorporakuIuwzgl´dni wswoim raporcie krajowym, przedk∏a- te in its national communication, submitted under Ardanym zgodnie z art. 12 Konwencji, dodatkowe infor- ticle 12 of the Convention, the supplementary informacje niezb´dne do wykazania wype∏niania zobowià- mation necessary to demonstrate compliance with its zaƒ wynikajàcych zniniejszego protoko∏u. Zakres tych commitments under this Protocol, to be determined informacji zostanie okreÊlony zgodnie z ust. 4 niniej- in accordance with paragraph 4 below. szego artyku∏u. 3. Ka˝da Strona wymieniona wza∏àczniku Iprzed- 3. Each Party included in Annex I shall submit the ∏o˝y corocznie informacje wymagane zgodnie z ust. 1 information required under paragraph 1 above annuniniejszego artyku∏u, poczàwszy od pierwszej inwen- ally, beginning with the first inventory due under the taryzacji wymaganej od tej Strony przez Konwencj´, Convention for the first year of the commitment peodnoszàcej si´ do pierwszego roku okresu zobowià- riod after this Protocol has entered into force for that zaƒ po wejÊciu niniejszego protoko∏u w ˝ycie dla tej Party. Each such Party shall submit the information Strony. Ka˝da z tych Stron przed∏o˝y informacje wy- required under paragraph 2 above as part of the first magane zgodnie z ust. 2 niniejszego artyku∏u jako national communication due under the Convention cz´Êç pierwszego raportu krajowego wymaganego after this Protocol has entered into force for it and przez Konwencj´ po wejÊciu w ˝ycie niniejszego pro- after the adoption of guidelines as provided for in patoko∏u dla tej Strony oraz po przyj´ciu wytycznych, ragraph 4 below. The frequency of subsequent subzgodnie z ust. 4 niniejszego artyku∏u. Cz´stotliwoÊç mission of information required under this Article przedstawiania kolejnych informacji wymaganych shall be determined by the Conference of the Parties zgodnie z niniejszym artyku∏em okreÊli Konferencja serving as the meeting of the Parties to this Protocol, Stron s∏u˝àca jako spotkanie Stron niniejszego proto- taking into account any timetable for the submission ko∏u, z uwzgl´dnieniem harmonogramu przedk∏ada- of national communications decided upon by the nia raportów krajowych przyj´tego przez Konferencj´ Conference of the Parties. Stron. 4. Konferencja Stron s∏u˝àca jako spotkanie Stron 4. The Conference of the Parties serving as the niniejszego protoko∏u na swojej pierwszej sesji przyj- meeting of the Parties to this Protocol shall adopt at mie wytyczne do przygotowania informacji wymaga- its first session, and review periodically thereafter, gunych zgodnie z niniejszym artyku∏em, a nast´pnie b´- idelines for the preparation of the information requdzie dokonywaç ich regularnych przeglàdów. B´dà ired under this Article, taking into account guidelines one uwzgl´dniaç wytyczne do przygotowania rapor- for the preparation of national communications by tów krajowych Stron wymienionych w za∏àczniku I Parties included in Annex I adopted by the Conferenprzyj´tych przez Konferencj´ Stron. Konferencja Stron ce of the Parties. The Conference of the Parties sers∏u˝àca jako spotkanie Stron niniejszego protoko∏u ving as the meeting of the Parties to this Protocol przed pierwszym okresem zobowiàzaƒ podejmie tak- shall also, prior to the first commitment period, deci- ˝e decyzj´ o zasadach rozliczania przyznanych iloÊci de upon modalities for the accounting of assigned emisji. amounts. Artyku∏ 8 Article 8 1. Zgodnie z odpowiednimi decyzjami Konferencji 1. The information submitted under Article 7 by Stron oraz zgodnie zwytycznymi przyj´tymi wtym ce- each Party included in Annex I shall be reviewed by lu przez Konferencj´ Stron s∏u˝àcà jako spotkanie expert review teams pursuant to the relevant deci- Stron niniejszego protoko∏u na podstawie ust. 4 ni- sions of the Conference of the Parties and in accorniejszego artyku∏u, informacje przed∏o˝one zgodnie dance with guidelines adopted for this purpose by the zart. 7 przez Strony wymienione wza∏àczniku I podle- Conference of the Parties serving as the meeting of gajà przeglàdowi przez zespo∏y ekspertów do spraw the Parties to this Protocol under paragraph 4 below.

przeglàdu. Informacje przedk∏adane przez ka˝dà ze The information submitted under Article 7, paragraph Stron wymienionych w za∏àczniku I zgodnie z posta- 1, by each Party included in Annex Ishall be reviewed nowieniami art. 7 ust. 1 podlegajà przeglàdowi jako as part of the annual compilation and accounting of cz´Êç rocznego zestawienia i rozliczenia inwentaryza- emissions inventories and assigned amounts. Addicji emisji oraz jej przyznanych iloÊci. Ponadto informa- tionally, the information submitted under Article 7, cje przedstawione zgodnie z postanowieniami art. 7 paragraph 2, by each Party included in Annex I shall ust. 2 przez ka˝dà ze Stron wymienionych w za∏àczni- be reviewed as part of the review of communications. ku I podlegajà przeglàdowi jako cz´Êç przeglàdu raportów krajowych. 2. Zespo∏y ekspertów do spraw przeglàdu sà koor- 2. Expert review teams shall be coordinated by the dynowane przez sekretariat i sk∏adajà si´ z ekspertów secretariat and shall be composed of experts selected wybieranych zgodnie z odpowiednimi wytycznymi from those nominated by Parties to the Convention Konferencji Stron spoÊród ekspertów nominowanych and, as appropriate, by intergovernmental organizaprzez Strony Konwencji oraz, o ile to konieczne, przez tions, in accordance with guidance provided for this organizacje mi´dzyrzàdowe. purpose by the Conference of the Parties. 3. Proces przeglàdu powinien stanowiç dok∏adnà 3. The review process shall provide a thorough i kompleksowà ocen´ technicznà wszystkich aspek- and comprehensive technical assessment of all tów wdra˝ania niniejszego protoko∏u przez jego Stro- aspects of the implementation by a Party of this Pron´. Zespo∏y ekspertów do spraw przeglàdu przygoto- tocol. The expert review teams shall prepare a report wujà dla Konferencji Stron s∏u˝àcej jako spotkanie to the Conference of the Parties serving as the me- Stron niniejszego protoko∏u sprawozdanie oceniajàce eting of the Parties to this Protocol, assessing the imrealizacj´ zobowiàzaƒ Stron oraz wskazujàce poten- plementation of the commitments of the Party and cjalne problemy iczynniki wp∏ywajàce na wype∏nianie identifying any potential problems in, and factors intych zobowiàzaƒ. Sekretariat przekazuje te sprawoz- fluencing, the fulfilment of commitments. Such redania wszystkim Stronom Konwencji. Sekretariat spo- ports shall be circulated by the secretariat to all Parrzàdza wykaz wskazanych w sprawozdaniach proble- ties to the Convention. The secretariat shall list those mów zwiàzanych z realizacjà zobowiàzaƒ w celu ich questions of implementation indicated in such reports rozpatrzenia przez Konferencj´ Stron s∏u˝àcà jako for further consideration by the Conference of the Parspotkanie Stron niniejszego protoko∏u. ties serving as the meeting of the Parties to this Protocol. 4. Konferencja Stron s∏u˝àca jako spotkanie Stron 4. The Conference of the Parties serving as the niniejszego protoko∏u, uwzgl´dniajàc odpowiednie meeting of the Parties to this Protocol shall adopt at decyzje Konferencji Stron, przyjmie na swojej pierw- its first session, and review periodically thereafter, guszej sesji wytyczne dotyczàce prowadzonego przez idelines for the review of implementation of this Prozespo∏y ekspertów przeglàdu wdra˝ania niniejszego tocol by expert review teams taking into account the protoko∏u, anast´pnie b´dzie dokonywaç ich regular- relevant decisions of the Conference of the Parties. nego przeglàdu. 5. Konferencja Stron s∏u˝àca jako spotkanie Stron 5. The Conference of the Parties serving as the niniejszego protoko∏u, przy udziale pomocniczego or- meeting of the Parties to this Protocol shall, with the ganu do spraw wdra˝ania i,oile to konieczne, pomoc- assistance of the Subsidiary Body for Implementation niczego organu do spraw doradztwa naukowo-tech- and, as appropriate, the Subsidiary Body for Scientific nicznego, rozpatruje: and Technological Advice, consider: (a) informacje przed∏o˝one przez Strony zgodnie (a) The information submitted by Parties under Articz postanowieniami art. 7 oraz sprawozdania le 7 and the reports of the expert reviews thereon z przeglàdów eksperckich prowadzonych na pod- conducted under this Article; and stawie niniejszego artyku∏u oraz (b) wskazane przez sekretariat zgodnie zust. 3 niniej- (b) Those questions of implementation listed by the szego artyku∏u problemy dotyczàce realizacji zo- secretariat under paragraph 3 above, as well as bowiàzaƒ, a tak˝e wszelkie inne sprawy wniesio- any questions raised by Parties. ne przez Strony. 6. Po rozpatrzeniu informacji, o których mowa 6. Pursuant to its consideration of the information wust. 5 niniejszego artyku∏u, Konferencja Stron s∏u˝à- referred to in paragraph 5 above, the Conference of ca jako spotkanie Stron niniejszego protoko∏u podej- the Parties serving as the meeting of the Parties to mie decyzje wka˝dej sprawie niezb´dnej dla realizacji this Protocol shall take decisions on any matter requjego postanowieƒ. ired for the implementation of this Protocol.

Artyku∏ 9 Article 9 1. Konferencja Stron s∏u˝àca jako spotkanie Stron 1. The Conference of the Parties serving as the niniejszego protoko∏u dokonuje jego okresowego meeting of the Parties to this Protocol shall periodicalprzeglàdu, uwzgl´dniajàc najlepsze dost´pne informa- ly review this Protocol in the light of the best availacje naukowe oraz oceny dotyczàce zmian klimatu iich ble scientific information and assessments on climate skutków oraz odpowiednie informacje techniczne, change and its impacts, as well as relevant technical, spo∏eczne i ekonomiczne. Przeglàdy te sà koordyno- social and economic information. Such reviews shall wane z odpowiednimi przeglàdami prowadzonymi na be coordinated with pertinent reviews under the Conmocy Konwencji, w szczególnoÊci z przeglàdami wy- vention, in particular those required by Article 4, paramaganymi na podstawie art. 4 ust. 2 lit. (d) oraz art.7 graph 2(d), and Article 7, paragraph 2(a), of the Conust. 2 lit. (a) Konwencji. Woparciu ote przeglàdy Kon- vention. Based on these reviews, the Conference of ferencja Stron s∏u˝àca jako spotkanie Stron niniejsze- the Parties serving as the meeting of the Parties to go protoko∏u podejmuje odpowiednie dzia∏ania. this Protocol shall take appropriate action. 2. Pierwszy przeglàd b´dzie mia∏ miejsce na dru- 2. The first review shall take p∏ace at the second giej sesji Konferencji Stron s∏u˝àcej jako spotkanie session of the Conference of the Parties serving as the Stron niniejszego protoko∏u. Dalsze przeglàdy b´dà meeting of the Parties to this Protocol. Further reodbywa∏y si´ w regularnych odst´pach czasu views shall take place at regular intervals and in a tii w okreÊlonych terminach. mely manner. Artyku∏ 10 Article 10 Bez wprowadzania nowych zobowiàzaƒ dla Stron All Parties, taking into account their common but niewymienionych w za∏àczniku I, ale potwierdzajàc differentiated responsibilities and their specific natioistniejàce zobowiàzania wynikajàce zart. 4 ust. 1 Kon- nal and regional development priorities, objectives wencji ikontynuujàc realizacj´ tych zobowiàzaƒ wce- and circumstances, without introducing any new lu osiàgni´cia trwa∏ego rozwoju, uwzgl´dniajàc art. 4 commitments for Parties not included in Annex I, but ust. 3, 5 i 7 Konwencji, wszystkie Strony, uwzgl´dnia- reaffirming existing commitments under Article 4, pajàc ich wspólnà, lecz zró˝nicowanà odpowiedzialnoÊç ragraph 1, of the Convention, and continuing to adi szczególne krajowe i regionalne priorytety rozwojo- vance the implementation of these commitments in we, cele oraz warunki: order to achieve sustainable development, taking into account Article 4, paragraphs 3, 5 and 7, of the Convention, shall: (a) sformu∏ujà, wmo˝liwym zakresie ioile to koniecz- (a) Formulate, where relevant and to the extent posne, efektywne ekonomicznie programy krajowe i, sible, cost-effective national and, where approoile to konieczne, regionalne wcelu poprawy jako- priate, regional programmes to improve the Êci lokalnych wspó∏czynników emisji, danych oak- quality of local emission factors, activity data tywnoÊci lub modeli odzwierciedlajàcych warunki and/or models which reflect the socio-economic spo∏eczno-ekonomiczne ka˝dej ze Stron, w celu conditions of each Party for the preparation and przygotowania i okresowego uaktualniania krajo- periodic updating of national inventories of anthwych inwentaryzacji antropogenicznych emisji ze ropogenic emissions by sources and removals by êróde∏ ipoch∏aniania wszystkich gazów cieplarnia- sinks of all greenhouse gases not controlled by nych nieobj´tych Protoko∏em montrealskim, wy- the Montreal Protocol, using comparable methokorzystujàc porównywalne metodologie uzgod- dologies to be agreed upon by the Conference of nione przez Konferencj´ Stron izgodne zprzyj´ty- the Parties, and consistent with the guidelines for mi przez Konferencj´ Stron wytycznymi dotyczàcy- the preparation of national communications admi przygotowywania krajowych raportów; opted by the Conference of the Parties; (b) sformu∏ujà, wdro˝à, opublikujà i b´dà regularnie (b) Formulate, implement, publish and regularly uaktualniaç krajowe i, oile to konieczne, regional- update national and, where appropriate, regional ne programy obejmujàce dzia∏ania przeciwdzia∏a- programmes containing measures to mitigate clijàce zmianom klimatu i u∏atwiajàce odpowiednià mate change and measures to facilitate adequate adaptacj´ do nich: adaptation to climate change: (i) takie programy obejmowa∏yby, mi´dzy inny- (i) Such programmes would, inter alia, concern mi, sektory energetyki, transportu iprzemys∏u the energy, transport and industry sectors as oraz rolnictwa, leÊnictwa i gospodarki odpa- well as agriculture, forestry and waste manadami. Ponadto technologie adaptacji imetody gement. Furthermore, adaptation technolodoskonalenia planowania przestrzennego po- gies and methods for improving spatial planprawi∏yby adaptacj´ do zmian klimatu oraz ning would improve adaptation to climate change; and (ii) Strony wymienione w za∏àczniku I przed∏o˝à (ii) Parties included in Annex I shall submit inforzgodnie z art. 7 informacje o dzia∏aniach po- mation on action under this Protocol, inclu-

dejmowanych na podstawie niniejszego pro- ding national programmes, in accordance toko∏u, w tym o programach krajowych; inne with Article 7; and other Parties shall seek to Strony dà˝à do uwzgl´dnienia w swoich ra- include in their national communications, as portach krajowych, o ile to konieczne, infor- appropriate, information on programmes macji o programach obejmujàcych dzia∏ania, which contain measures that the Party beliektóre wed∏ug Strony przyczyniajà si´ do prze- ves contribute to addressing climate change ciwdzia∏ania zmianom klimatu i ich szkodli- and its adverse impacts, including the abatewym wp∏ywom, w tym zmniejszanie wzrostu ment of increases in greenhouse gas emisemisji gazów cieplarnianych, zwi´kszenie po- sions, and enhancement of and removals by ch∏aniania, szkolenia i dzia∏ania adaptacyjne; sinks, capacity building and adaptation measures; (c) wspó∏pracujà we wspieraniu metod rozwoju, (c) Cooperate in the promotion of effective modaliwdra˝ania i rozpowszechniania technologii, ties for the development, application and diffuknow-how, praktyk iprocesów przyjaznych Êrodo- sion of, and take all practicable steps to promote, wisku, zapobiegajàcych zmianie klimatu, oraz po- facilitate and finance, as appropriate, the transfer dejmà wszystkie mo˝liwe do realizacji kroki w ce- of, or access to, environmentally sound technololu wspierania, u∏atwiania i finansowania ich gies, know-how, practices and processes pertitransferu lub dost´pu do nich, w szczególnoÊci nent to climate change, in particular to develowodniesieniu do krajów rozwijajàcych si´. Dzia∏a- ping countries, including the formulation of polinia te obejmà opracowanie polityki i programów cies and programmes for the effective transfer of efektywnego transferu przyjaznych Êrodowisku environmentally sound technologies that are putechnologii, które stanowià w∏asnoÊç publicznà blicly owned or in the public domain and the crelub sà wykorzystywane w sektorze publicznym, ation of an enabling environment for the private oraz stworzenie odpowiednich warunków dla sek- sector, to promote and enhance the transfer of, tora prywatnego, umo˝liwiajàcych wspieranie and access to, environmentally sound technoloipopraw´ transferu idost´pu do technologii przy- gies; jaznych Êrodowisku; (d) wspó∏pracujà w zakresie badaƒ naukowo-tech- (d) Cooperate in scientific and technical research and nicznych wspierajà utrzymanie i rozwój systemu promote the maintenance and the development regularnych obserwacji oraz archiwów danych of systematic observation systems and developw celu zmniejszenia niepewnoÊci zwiàzanych ment of data archives to reduce uncertainties rezsystemem klimatycznym, szkodliwym wp∏ywem lated to the climate system, the adverse impacts zmian klimatu oraz ekonomicznymi ispo∏ecznymi of climate change and the economic and social skutkami ró˝nych strategii reakcji, wspierajà roz- consequences of various response strategies, wój i umocnienie lokalnych zasobów i zdolnoÊci and promote the development and strengthening do udzia∏u w mi´dzynarodowych i mi´dzyrzàdo- of endogenous capacities and capabilities to parwych dzia∏aniach, programach i sieciach badaƒ ticipate in international and intergovernmental i regularnych obserwacji, uwzgl´dniajàc art. 5 efforts, programmes and networks on research Konwencji; and systematic observation, taking into account Article 5 of the Convention; (e) wspó∏pracujà i wspierajà na poziomie mi´dzyna- (e) Cooperate in and promote at the international lerodowym i, o ile to konieczne, z wykorzystaniem vel, and, where appropriate, using existing boistniejàcych organów opracowanie i wdro˝enie dies, the development and implementation of programów edukacyjnych i szkoleniowych, education and training programmes, including uwzgl´dniajàc wzmocnienie zasobów krajowych, the strengthening of national capacity building, in wszczególnoÊci zasobów ludzkich iinstytucjonal- particular human and institutional capacities and nych, oraz wymian´ personelu lub praktyki w ce- the exchange or secondment of personnel to tralu szkolenia ekspertów w tej dziedzinie, w szcze- in experts in this field, in particular for developing gólnoÊci w krajach rozwijajàcych si´; podejmujà countries, and facilitate at the national level pubna poziomie krajowym dzia∏ania zwi´kszajàce lic awareness of, and public access to information ÊwiadomoÊç spo∏ecznà oraz u∏atwiajàce dost´p on, climate change. Suitable modalities should spo∏eczeƒstwa do informacji ozmianach klimatu. be developed to implement these activities thro- Nale˝y opracowaç odpowiednie zasady wdra˝a- ugh the relevant bodies of the Convention, taking nia tych dzia∏aƒ przez w∏aÊciwe organy Konwen- into account Article 6 of the Convention; cji, uwzgl´dniajàc art. 6 Konwencji; (f) w∏àczà do raportów krajowych informacje o pro- (f) Include in their national communications inforgramach idzia∏aniach podj´tych na podstawie ni- mation on programmes and activities undertaken niejszego artyku∏u i zgodnie z odpowiednimi de- pursuant to this Article in accordance with relecyzjami Konferencji Stron oraz vant decisions of the Conference of the Parties; and

(g) przy realizacji zobowiàzaƒ wynikajàcych z niniej- (g) Give full consideration, in implementing the comszego artyku∏u w pe∏ni uwzgl´dnià art. 4 ust. 8 mitments under this Article, to Article 4, para- Konwencji. graph 8, of the Convention. Artyku∏ 11 Article 11 1. Przy realizacji zobowiàzaƒ wynikajàcych 1. In the implementation of Article 10, Parties shall z art.10 Strony uwzgl´dnià postanowienia art. 4 take into account the provisions of Article 4, paraust.4, 5, 7, 8 i 9 Konwencji. graphs 4, 5, 7, 8 and 9, of the Convention. 2. Wodniesieniu do realizacji art. 4 ust. 1 Konwen- 2. In the context of the implementation of Articcji, zgodnie zpostanowieniami art. 4 ust. 3 oraz art. 11 le 4, paragraph 1, of the Convention, in accordance Konwencji, oraz za poÊrednictwem jednostki lub jed- with the provisions of Article 4, paragraph 3, and Arnostek, którym powierzono zapewnienie funkcjonowa- ticle 11 of the Convention, and through the entity or nia mechanizmu finansowego Konwencji, Strony-kra- entities entrusted with the operation of the financial je rozwini´te i inne Strony rozwini´te wymienione mechanism of the Convention, the developed country wza∏àczniku II do Konwencji: Parties and other developed Parties included in Annex II to the Convention shall: (a) dostarczà nowe idodatkowe Êrodki finansowe na (a) Provide new and additional financial resources to pokrycie uzgodnionych pe∏nych kosztów ponie- meet the agreed full costs incurred by developing sionych przez Strony-kraje rozwijajàce si´ przy re- country Parties in advancing the implementation alizacji istniejàcych zobowiàzaƒ wynikajàcych of existing commitments under Article 4, paraz art. 4 ust. 1 lit. (a) Konwencji, wymienionych graph 1(a), of the Convention that are covered in w art. 10 lit. (a) oraz Article 10, subparagraph (a); and (b) dostarczà tak˝e Êrodki finansowe, wtym na trans- (b) Also provide such financial resources, including fer technologii, potrzebne Stronom-krajom rozwi- for the transfer of technology, needed by the dejajàcym si´ na pokrycie uzgodnionych pe∏nych veloping country Parties to meet the agreed full dodatkowych kosztów realizacji istniejàcych zo- incremental costs of advancing the implementabowiàzaƒ wynikajàcych z art. 4 ust. 1 Konwencji, tion of existing commitments under Article 4, pawymienionych w art. 10 i uzgodnionych mi´dzy ragraph 1, of the Convention that are covered by Stronà-krajem rozwijajàcymi si´ ami´dzynarodo- Article 10 and that are agreed between a develowà jednostkà lub jednostkami, o których mowa ping country Party and the international entity or w art. 11 Konwencji, zgodnie z tym artyku∏em. entities referred to in Article 11 of the Convention, in accordance with that Article. Realizacja istniejàcych zobowiàzaƒ uwzgl´dni ko- The implementation of these existing commitments niecznoÊç prowadzenia przep∏ywu funduszy w spo- shall take into account the need for adequacy and sób odpowiedni i przewidywalny oraz znaczenie od- predictability in the flow of funds and the importanpowiedniego podzia∏u obcià˝enia mi´dzy Stronami- ce of appropriate burden sharing among developed -krajami rozwini´tymi. Wytyczne dla jednostki lub country Parties. The guidance to the entity or entities jednostek, którym powierzono zapewnienie funkcjo- entrusted with the operation of the financial mechanowania mechanizmu finansowego Konwencji, za- nism of the Convention in relevant decisions of the warte w odpowiednich decyzjach Konferencji Stron, Conference of the Parties, including those agreed bewtym uzgodnione przed przyj´ciem niniejszego pro- fore the adoption of this Protocol, shall apply mutatoko∏u, stosuje si´ mutatis mutandisdo postanowieƒ tis mutandis to the provisions of this paragraph. niniejszego ust´pu. 3. Dla realizacji art. 10 Strony-kraje rozwini´te iin- 3. The developed country Parties and other devene rozwini´te Strony wymienione w za∏àczniku II do loped Parties in Annex II to the Convention may also Konwencji mogà równie˝ dostarczyç, a Strony-kraje provide, and developing country Parties avail themrozwijajàce si´ — wykorzystaç, Êrodki finansowe za selves of, financial resources for the implementation poÊrednictwem kana∏ów dwustronnych, regionalnych of Article 10, through bilateral, regional and other lub innych wielostronnych. multilateral channels. Artyku∏ 12 Article 12 1. Niniejszym definiuje si´ mechanizm czystego 1. A clean development mechanism is hereby derozwoju. fined. 2. Celem mechanizmu czystego rozwoju jest 2. The purpose of the clean development mechawspieranie osiàgni´cia trwa∏ego rozwoju iprzyczynia- nism shall be to assist Parties not included in Annia si´ do wype∏nienia podstawowego celu Konwen- nexI in achieving sustainable development and in cji przez Strony niewymienione w za∏àczniku I oraz contributing to the ultimate objective of the Conven-

wspieranie wype∏nienia przez Strony wymienione tion, and to assist Parties included in Annex Iin achiew za∏àczniku I ich iloÊciowych zobowiàzaƒ do ograni- ving compliance with their quantified emission limitaczenia i redukcji emisji wynikajàcych z postanowieƒ tion and reduction commitments under Article 3. art. 3. 3. W ramach mechanizmu czystego rozwoju: 3. Under the clean development mechanism: (a) Strony niewymienione w za∏àczniku I skorzystajà (a) Parties not included in Annex I will benefit from zprojektów generujàcych poÊwiadczone redukcje project activities resulting in certified emission emisji oraz reductions; and (b) Strony wymienione w za∏àczniku I mogà wyko- (b) Parties included in Annex I may use the certified rzystaç pochodzàce ztych projektów poÊwiadczo- emission reductions accruing from such project ne redukcje emisji do wype∏nienia cz´Êci swoich activities to contribute to compliance with part of iloÊciowych zobowiàzaƒ do ograniczenia i reduk- their quantified emission limitation and reduction cji emisji, o których mowa w art. 3, jak okreÊli to commitments under Article 3, as determined by Konferencja Stron s∏u˝àca jako spotkanie Stron the Conference of the Parties serving as the meniniejszego protoko∏u. eting of the Parties to this Protocol. 4. Mechanizm czystego rozwoju podlega kontroli 4. The clean development mechanism shall be iwytycznym Konferencji Stron s∏u˝àcej jako spotkanie subject to the authority and guidance of the Conferen- Stron niniejszego protoko∏u i jest nadzorowany przez ce of the Parties serving as the meeting of the Parties zarzàd mechanizmu czystego rozwoju. to this Protocol and be supervised by an executive board of the clean development mechanism. 5. Jednostka operacyjna, która zostanie wyznaczo- 5. Emission reductions resulting from each project na przez Konferencj´ Stron s∏u˝àcà jako spotkanie activity shall be certified by operational entities to be Stron niniejszego protoko∏u, poÊwiadcza redukcje designated by the Conference of the Parties serving emisji pochodzàce z ka˝dego projektu na podstawie: as the meeting of the Parties to this Protocol, on the basis of: (a) dobrowolnego udzia∏u zaakceptowanego przez (a) Voluntary participation approved by each Party ka˝dà zainteresowanà Stron´; involved; (b) rzeczywistych, wymiernych i d∏ugoterminowych (b) Real, measurable, and long-term benefits related korzyÊci zwiàzanych z zapobieganiem zmianom to the mitigation of climate change; and klimatu oraz (c) redukcji emisji, które sà dodatkowe w stosunku (c) Reductions in emissions that are additional to any do sytuacji, w której poÊwiadczony projekt nie that would occur in the absence of the certified zosta∏by zrealizowany. project activity. 6. Mechanizm czystego rozwoju, o ile to koniecz- 6. The clean development mechanism shall assist ne, wspiera znalezienie finansowania dla poÊwiadczo- in arranging funding of certified project activities as nego projektu. necessary. 7. Na swojej pierwszej sesji Konferencja Stron s∏u- 7. The Conference of the Parties serving as the ˝àca jako spotkanie Stron niniejszego protoko∏u opra- meeting of the Parties to this Protocol shall, at its first cuje zasady iprocedury wcelu zapewnienia przejrzys- session, elaborate modalities and procedures with the toÊci, skutecznoÊci iwiarygodnoÊci za poÊrednictwem objective of ensuring transparency, efficiency and acniezale˝nego audytu i weryfikacji projektów. countability through independent auditing and verification of project activities. 8. Konferencja Stron s∏u˝àca jako spotkanie Stron 8. The Conference of the Parties serving as the niniejszego protoko∏u zapewni, ˝e cz´Êç dochodu meeting of the Parties to this Protocol shall ensure z poÊwiadczonych projektów zostanie wykorzystana that a share of the proceeds from certified project acdo pokrycia wydatków administracyjnych oraz prze- tivities is used to cover administrative expenses as znaczona na pomoc wpokryciu kosztów adaptacji dla well as to assist developing country Parties that are Stron-krajów rozwijajàcych si´, które sà szczególnie particularly vulnerable to the adverse effects of climanara˝one na szkodliwe skutki zmian klimatu. te change to meet the costs of adaptation. 9. W mechanizmie czystego rozwoju, w tym 9. Participation under the clean development mewdzia∏aniach, októrych mowa wust. 3 lit. (a), inaby- chanism, including in activities mentioned in parawaniu poÊwiadczonych redukcji emisji mogà braç graph 3 (a) above and in the acquisition of certified udzia∏ podmioty prywatne lub publiczne. Zarzàd me- emission reductions, may involve private and/or pubchanizmu czystego rozwoju zapewnia ewentualne wy- lic entities, and is to be subject to whatever guidan-

tyczne dotyczàce udzia∏u w mechanizmie czystego ce may be provided by the executive board of the clerozwoju. an development mechanism. 10. PoÊwiadczone redukcje emisji uzyskane 10. Certified emission reductions obtained during w okresie od 2000 r. do poczàtku pierwszego okresu the period from the year 2000 up to the beginning of zobowiàzaƒ mogà byç wykorzystane do wype∏nienia the first commitment period can be used to assist in zobowiàzaƒ w pierwszym okresie zobowiàzaƒ. achieving compliance in the first commitment period. Artyku∏ 13 Article 13 1. Konferencja Stron, która jest najwy˝szym orga- 1. The Conference of the Parties, the supreme bonem Konwencji, s∏u˝y jako spotkanie Stron niniejsze- dy of the Convention, shall serve as the meeting of go protoko∏u. the Parties to this Protocol. 2. W obradach sesji Konferencji Stron s∏u˝àcej ja- 2. Parties to the Convention that are not Parties to ko spotkanie Stron protoko∏u w roli obserwatorów this Protocol may participate as observers in the promogà uczestniczyç Strony Konwencji, które nie sà ceedings of any session of the Conference of the Par- Stronami niniejszego protoko∏u. Kiedy Konferencja ties serving as the meeting of the Parties to this Pro- Stron s∏u˝y jako spotkanie Stron niniejszego protoko- tocol. When the Conference of the Parties serves as ∏u, decyzje dotyczàce niniejszego protoko∏u sà podej- the meeting of the Parties to this Protocol, decisions mowane tylko przez jego Strony. under this Protocol shall be taken only by those that are Parties to this Protocol. 3. Gdy Konferencja Stron s∏u˝y jako spotkanie 3. When the Conference of the Parties serves as Stron niniejszego protoko∏u, ka˝dy cz∏onek Biura Kon- the meeting of the Parties to this Protocol, any memferencji Stron reprezentujàcy Stron´ Konwencji, która ber of the Bureau of the Conference of the Parties rew tym czasie nie jest Stronà niniejszego protoko∏u, presenting aParty to the Convention but, at that time, jest zast´powany przez dodatkowego cz∏onka wybie- not a Party to this Protocol, shall be replaced by an ranego przez i spoÊród Stron niniejszego protoko∏u. additional member to be elected by and from amongst the Parties to this Protocol. 4. Konferencja Stron s∏u˝àca jako spotkanie Stron 4. The Conference of the Parties serving as the niniejszego protoko∏u dokonuje regularnych przeglà- meeting of the Parties to this Protocol shall keep undów realizacji niniejszego protoko∏u i w ramach swe- der regular review the implementation of this Protogo mandatu podejmuje decyzje konieczne do wspie- col and shall make, within its mandate, the decisions rania jego efektywnej realizacji; wykonuje funkcje necessary to promote its effective implementation. It przewidziane dla niej przez niniejszy protokó∏ i: shall perform the functions assigned to it by this Protocol and shall: (a) na podstawie wszystkich informacji udost´pnio- (a) Assess, on the basis of all information made availnych zgodnie zpostanowieniami niniejszego pro- able to it in accordance with the provisions of this toko∏u ocenia realizacj´ niniejszego protoko∏u Protocol, the implementation of this Protocol by przez Strony, ogólne skutki dzia∏aƒ podejmowa- the Parties, the overall effects of the measures tanych zgodnie z niniejszym protoko∏em, w szcze- ken pursuant to this Protocol, in particular envigólnoÊci skutki ekologiczne, ekonomiczne i spo- ronmental, economic and social effects as well as ∏eczne oraz ich skumulowany wp∏yw, a tak˝e zak- their cumulative impacts and the extent to which res post´pu na drodze do osiàgni´cia celu Kon- progress towards the objective of the Convention wencji; is being achieved; (b) okresowo rozpatruje zobowiàzania Stron wynika- (b) Periodically examine the obligations of the Parties jàce z niniejszego protoko∏u, odpowiednio under this Protocol, giving due consideration to uwzgl´dniajàc przeglàdy, októrych mowa wart. 4 any reviews required by Article 4, paragraph 2 (d), ust. 2 lit. (d) i art. 7 ust. 2 Konwencji, bioràc pod and Article 7, paragraph 2, of the Convention, in uwag´ cel Konwencji, doÊwiadczenie nabyte the light of the objective of the Convention, the w trakcie jej realizacji oraz post´p wiedzy nauko- experience gained in its implementation and the wej i technicznej; uwzgl´dniajàc powy˝sze czyn- evolution of scientific and technological knowledniki rozpatruje iprzyjmuje regularne raporty ore- ge, and in this respect consider and adopt regular alizacji protoko∏u; reports on the implementation of this Protocol; (c) wspiera i u∏atwia wymian´ informacji o dzia∏a- (c) Promote and facilitate the exchange of informaniach podj´tych przez Strony wcelu zapobiegania tion on measures adopted by the Parties to adzmianom klimatu i ich skutkom, bioràc pod uwa- dress climate change and its effects, taking into g´ zró˝nicowane warunki, odpowiedzialnoÊç account the differing circumstances, responsibilii mo˝liwoÊci Stron oraz ich odpowiednie zobo- ties and capabilities of the Parties and their reswiàzania wynikajàce z niniejszego protoko∏u; pective commitments under this Protocol;

(d) na wniosek dwóch lub wi´cej Stron u∏atwia koor- (d) Facilitate, at the request of two or more Parties, dynacj´ dzia∏aƒ podj´tych przez nie w celu zapo- the coordination of measures adopted by them to biegania zmianom klimatu i ich skutkom, bioràc address climate change and its effects, taking into pod uwag´ zró˝nicowane warunki, odpowiedzial- account the differing circumstances, responsibilinoÊç imo˝liwoÊci Stron oraz ich odpowiednie zo- ties and capabilities of the Parties and their resbowiàzania wynikajàce z niniejszego protoko∏u; pective commitments under this Protocol; (e) zgodnie zcelem Konwencji ipostanowieniami ni- (e) Promote and guide, in accordance with the objecniejszego protoko∏u oraz w pe∏ni uwzgl´dniajàc tive of the Convention and the provisions of this odnoÊne decyzje Konferencji Stron wspiera i wy- Protocol, and taking fully into account the reletycza kierunki rozwoju i okresowego udoskonala- vant decisions by the Conference of the Parties, nia porównywalnych metodologii dla efektywne- the development and periodic refinement of comgo wdra˝ania niniejszego protoko∏u, które podle- parable methodologies for the effective implegajà akceptacji przez Konferencj´ Stron s∏u˝àcà mentation of this Protocol, to be agreed on by the jako spotkanie Stron niniejszego protoko∏u; Conference of the Parties serving as the meeting of the Parties to this Protocol; (f) opracowuje zalecenia we wszystkich sprawach (f) Make recommendations on any matters necessaniezb´dnych dla realizacji niniejszego protoko∏u; ry for the implementation of this Protocol; (g) dà˝y do pozyskania dodatkowych Êrodków finan- (g) Seek to mobilize additional financial resources in sowych zgodnie z art. 11 ust. 2; accordance with Article 11, paragraph 2; (h) powo∏uje organy pomocnicze, jakie uznaje si´ za (h) Establish such subsidiary bodies as are deemed konieczne dla realizacji niniejszego protoko∏u; necessary for the implementation of this Protocol; (i) dà˝y do pozyskania i wykorzystania, o ile to ko- (i) Seek and utilize, where appropriate, the services nieczne, us∏ug, wspó∏pracy iinformacji zapewnia- and cooperation of, and information provided by, nych przez w∏aÊciwe organizacje mi´dzynarodo- competent international organizations and interwe oraz organy mi´dzyrzàdowe lub pozarzàdowe governmental and non-governmental bodies; oraz and (j) wykonuje inne funkcje, które mogà byç konieczne (j) Exercise such other functions as may be required dla realizacji niniejszego protoko∏u, oraz rozpatru- for the implementation of this Protocol, and conje zadania wynikajàce zdecyzji Konferencji Stron. sider any assignment resulting from a decision by the Conference of the Parties. 5. Zasady proceduralne Konferencji Stron oraz 5. The rules of procedure of the Conference of the procedury finansowe stosowane na mocy Konwencji Parties and financial procedures applied under the sà stosowane mutatis mutandisdo niniejszego proto- Convention shall be applied mutatis mutandis under ko∏u, o ile Konferencja Stron s∏u˝àca jako spotkanie this Protocol, except as may be otherwise decided by Stron niniejszego protoko∏u nie zadecyduje inaczej consensus by the Conference of the Parties serving as w drodze konsensusu. the meeting of the Parties to this Protocol. 6. Pierwsza sesja Konferencji Stron s∏u˝àcej jako 6. The first session of the Conference of the Parspotkanie Stron niniejszego protoko∏u zostanie zwo∏a- ties serving as the meeting of the Parties to this Prona przez sekretariat w po∏àczeniu z pierwszà zaplano- tocol shall be convened by the secretariat in conjuncwanà sesjà Konferencji Stron po wejÊciu w ˝ycie ni- tion with the first session of the Conference of the Parniejszego Protoko∏u. Kolejne zwyczajne sesje Konfe- ties that is scheduled after the date of the entry into rencji Stron s∏u˝àcej jako spotkanie Stron niniejszego force of this Protocol. Subsequent ordinary sessions protoko∏u odbywajà si´ co roku w po∏àczeniu ze zwy- of the Conference of the Parties serving as the meczajnymi sesjami Konferencji Stron, o ile Konferencja eting of the Parties to this Protocol shall be held eve- Stron s∏u˝àca jako spotkanie Stron niniejszego proto- ry year and in conjunction with ordinary sessions of ko∏u nie zadecyduje inaczej. the Conference of the Parties, unless otherwise decided by the Conference of the Parties serving as the meeting of the Parties to this Protocol. 7. Sesje nadzwyczajne Konferencji Stron s∏u˝àcej 7. Extraordinary sessions of the Conference of the jako spotkanie Stron niniejszego protoko∏u odbywajà Parties serving as the meeting of the Parties to this si´ wtedy, gdy Konferencja Stron s∏u˝àca jako spotka- Protocol shall be held at such other times as may be nie Stron niniejszego protoko∏u uzna to za konieczne, deemed necessary by the Conference of the Parties lub na pisemny wniosek którejkolwiek ze Stron, pod serving as the meeting of the Parties to this Protocol, warunkiem, ˝e w ciàgu szeÊciu miesi´cy od powiado- or at the written request of any Party, provided that, mienia Stron przez sekretariat o wniosku uzyska on within six months of the request being communicated poparcie co najmniej jednej trzeciej Stron. to the Parties by the secretariat, it is supported by at least one third of the Parties.

8. Organizacja Narodów Zjednoczonych, jej wys- 8. The United Nations, its specialized agencies and pecjalizowane agencje oraz Mi´dzynarodowa Agen- the International Atomic Energy Agency, as well as cja Energii Atomowej, jak równie˝ ka˝de paƒstwo any State member thereof or observers thereto not cz∏onkowskie tych organizacji lub wyst´pujàce wnich party to the Convention, may be represented at seswroli obserwatora, nieb´dàce Stronà Konwencji, mo- sions of the Conference of the Parties serving as the ˝e wyst´powaç na sesjach Konferencji Stron s∏u˝àcej meeting of the Parties to this Protocol as observers. jako spotkanie Stron niniejszego protoko∏u w roli ob- Any body or agency, whether national or internatioserwatora. Ka˝dy organ lub agencja, krajowa lub mi´- nal, governmental or non-governmental, which is qudzynarodowa, rzàdowa lub pozarzàdowa, która jest alified in matters covered by this Protocol and which kompetentna w dziedzinach obj´tych niniejszym pro- has informed the secretariat of its wish to be repretoko∏em i która poinformowa∏a sekretariat o ch´ci sented at a session of the Conference of the Parties uczestnictwa w sesji Konferencji Stron s∏u˝àcej jako serving as the meeting of the Parties to this Protocol spotkanie Stron niniejszego protoko∏u wroli obserwa- as an observer, may be so admitted unless at least tora, mo˝e zostaç do niej dopuszczona, oile nie sprze- one third of the Parties present object. The admission ciwi si´ temu co najmniej jedna trzecia Stron obec- and participation of observers shall be subject to the nych. Dopuszczenie i udzia∏ obserwatorów podlega rules of procedure, as referred to in paragraph 5 above. zasadom proceduralnym, o których mowa w ust. 5. Artyku∏ 14 Article 14 1. Sekretariat ustanowiony przez art. 8 Konwencji 1. The secretariat established by Article 8 of the s∏u˝y jako sekretariat niniejszego protoko∏u. Convention shall serve as the secretariat of this Protocol. 2. Art. 8 ust. 2 Konwencji w sprawie funkcji sekre- 2. Article 8, paragraph 2, of the Convention on the tariatu oraz art. 8 ust. 3 w sprawie dzia∏aƒ podj´tych functions of the secretariat, and Article 8, paragraph 3, dla funkcjonowania sekretariatu stosuje si´ mutatis of the Convention on arrangements made for the mutandis do niniejszego protoko∏u. Ponadto sekreta- functioning of the secretariat, shall apply mutatis muriat wykonuje funkcje wyznaczone mu przez niniejszy tandis to this Protocol. The secretariat shall, in addiprotokó∏. tion, exercise the functions assigned to it under this Protocol. Artyku∏ 15 Article 15 1. Pomocniczy organ do spraw doradztwa nauko- 1. The Subsidiary Body for Scientific and Technowo-technicznego oraz pomocniczy organ do spraw logical Advice and the Subsidiary Body for Implemenwdra˝ania ustanowione w art. 9 i 10 Konwencji s∏u˝à tation established by Articles 9 and 10 of the Convenodpowiednio jako pomocniczy organ do spraw do- tion shall serve as, respectively, the Subsidiary Body radztwa naukowo-technicznego oraz pomocniczy or- for Scientific and Technological Advice and the Subsigan do spraw wdra˝ania niniejszego protoko∏u. Posta- diary Body for Implementation of this Protocol. The nowienia odnoszàce si´ do funkcjonowania tych provisions relating to the functioning to these two bodwóch organów wramach Konwencji stosuje si´ mu- dies under the Convention shall apply mutatis mutantatis mutandis do niniejszego protoko∏u. Sesje spot- dis to this Protocol. Sessions of the meetings of the kaƒ pomocniczego organu do spraw doradztwa na- Subsidiary Body for Scientific and Technological Adukowo-technicznego oraz pomocniczego organu do vice and the Subsidiary Body for Implementation of spraw wdra˝ania niniejszego protoko∏u odbywajà si´ this Protocol shall be held in conjunction with the mew po∏àczeniu ze spotkaniami pomocniczego organu etings of, respectively, the Subsidiary Body for Sciendo spraw doradztwa naukowo-technicznego oraz po- tific and Technological Advice and the Subsidiary Bomocniczego organu do spraw wdra˝ania Konwencji. dy for Implementation of the Convention. 2. Strony Konwencji, które nie sà Stronami niniej- 2. Parties to the Convention that are not Parties to szego protoko∏u, mogà uczestniczyç w obradach ka˝- this Protocol may participate as observers in the prodej sesji organów pomocniczych w roli obserwatora. ceedings of any session of the subsidiary bodies. Gdy organy pomocnicze s∏u˝à jako organy pomocni- When the subsidiary bodies serve as the subsidiary cze niniejszego protoko∏u, decyzje w ramach niniej- bodies of this Protocol, decisions under this Protocol szego protoko∏u sà podejmowane tylko przez Strony shall be taken only by those that are Parties to this niniejszego protoko∏u. Protocol. 3. Gdy organy pomocnicze ustanowione w art. 9 3. When the subsidiary bodies established by Ari 10 Konwencji wykonujà funkcje w odniesieniu do ticles 9 and 10 of the Convention exercise their funcspraw dotyczàcych niniejszego protoko∏u, ka˝dy cz∏o- tions with regard to matters concerning this Protocol, nek biur tych organów pomocniczych reprezentujàcy any member of the Bureaux of those subsidiary bo- Stron´ Konwencji, która w tym czasie nie jest Stronà dies representing a Party to the Convention but, at niniejszego protoko∏u, jest zast´powany przez dodat- that time, not a party to this Protocol, shall be replakowego cz∏onka wybieranego przez i spoÊród Stron ced by an additional member to be elected by and niniejszego protoko∏u. from amongst the Parties to this Protocol.

Artyku∏ 16 Article 16 Tak szybko, jak b´dzie to wykonalne, Konferencja The Conference of the Parties serving as the me- Stron s∏u˝àca jako spotkanie Stron niniejszego proto- eting of the Parties to this Protocol shall, as soon as ko∏u rozwa˝y zastosowanie wielostronnego procesu practicable, consider the application to this Protocol konsultacyjnego, októrym mowa wart. 13 Konwencji, of, and modify as appropriate, the multilateral consuldo niniejszego protoko∏u i, o ile to konieczne, jego tative process referred to in Article 13 of the Convenzmodyfikowanie, uwzgl´dniajàc odpowiednie decyzje tion, in the light of any relevant decisions that may be podj´te przez Konferencj´ Stron. Jakikolwiek wielo- taken by the Conference of the Parties. Any multilatestronny proces konsultacyjny, który zostanie zastoso- ral consultative process that may be applied to this wany do niniejszego protoko∏u, dzia∏a bez uszczerbku Protocol shall operate without prejudice to the procedla procedur imechanizmów ustanowionych zgodnie dures and mechanisms established in accordance z postanowieniami art. 18. with Article 18. Artyku∏ 17 Article 17 Konferencja Stron okreÊli odpowiednie zasady, re- The Conference of the Parties shall define the relegu∏y i wytyczne, w szczególnoÊci odnoszàce si´ do vant principles, modalities, rules and guidelines, in weryfikacji, sprawozdawczoÊci i rozliczenia handlu particular for verification, reporting and accountability emisjami. Strony wymienione w za∏àczniku B mogà for emissions trading. The Parties included in Annex uczestniczyç w handlu emisjami dla celów wywiàza- B may participate in emissions trading for the purponia si´ ze zobowiàzaƒ wynikajàcych z art. 3. Handel ses of fulfilling their commitments under Article 3. Any ten b´dzie mia∏ charakter uzupe∏niajàcy w stosunku such trading shall be supplemental to domesdo dzia∏aƒ krajowych majàcych na celu wype∏nienie tic actions for the purpose of meeting quantified iloÊciowych zobowiàzaƒ do ograniczenia i redukcji emission limitation and reduction commitments unemisji w ramach niniejszego artyku∏u. der that Article. Artyku∏ 18 Article 18 Konferencja Stron s∏u˝àca jako spotkanie Stron ni- The Conference of the Parties serving as the meniejszego protoko∏u zatwierdzi na swojej pierwszej sesji eting of the Parties to this Protocol shall, at its first odpowiednie i efektywne procedury i mechanizmy session, approve appropriate and effective proceduokreÊlania i post´powania z przypadkami niewype∏nia- res and mechanisms to determine and to address cania postanowieƒ niniejszego protoko∏u, w tym opracu- ses of non-compliance with the provisions of this Proje list´ proponowanych konsekwencji, bioràc pod uwa- tocol, including through the development on an indig´ przyczyn´, rodzaj, stopieƒ i cz´stotliwoÊç niewype∏- cative list of consequences, taking into account the niania zobowiàzaƒ. Procedury imechanizmy wramach cause, type, degree and frequency of non-complianniniejszego artyku∏u, powodujàce wià˝àce konsekwen- ce. Any procedures and mechanisms under this Articcje, zostanà przyj´te wdrodze poprawki do niniejszego le entailing binding consequences shall be adopted protoko∏u. by means of an amendment to this Protocol. Artyku∏ 19 Article 19 Postanowienia art. 14 Konwencji dotyczàce roz- The provisions of Article 14 of the Convention on strzygania sporów stosuje si´ mutatis mutandis do ni- settlement of disputes shall apply mutatis mutandis niejszego protoko∏u. to this Protocol. Artyku∏ 20 Article 20 1. Ka˝da Strona mo˝e zaproponowaç poprawki do 1. Any Party may propose amendments to this niniejszego protoko∏u. Protocol. 2. Poprawki do niniejszego protoko∏u sà przyjmo- 2. Amendments to this Protocol shall be adopted wane na sesjach zwyczajnych Konferencji Stron s∏u˝à- at an ordinary session of the Conference of the Parties cej jako spotkanie Stron niniejszego protoko∏u. Tekst serving as the meeting of the Parties to this Protocol. proponowanej poprawki do niniejszego protoko∏u jest The text of any proposed amendment to this Protocol podawany Stronom do wiadomoÊci przez sekretariat shall be communicated to the Parties by the secretaco najmniej na szeÊç miesi´cy przed spotkaniem, na riat at least six months before the meeting at which it którym zostanie zaproponowane jej przyj´cie. Sekre- is proposed for adoption. The secretariat shall also tariat przekazuje tekst proponowanych poprawek communicate the text of any proposed amendments równie˝ Stronom i sygnatariuszom Konwencji oraz to the Parties and signatories to the Convention and, depozytariuszowi do wiadomoÊci. for information, to the Depositary. 3. Strony podejmujà wysi∏ki w celu osiàgni´cia 3. The Parties shall make every effort to reach porozumienia w sprawie ka˝dej proponowanej po- agreement on any proposed amendment to this Pro-

prawki do niniejszego protoko∏u w drodze konsensu- tocol by consensus. If all efforts at consensus have su. Je˝eli wszystkie wysi∏ki wcelu osiàgni´cia konsen- been exhausted, and no agreement reached, the susu zostanà wyczerpane, a porozumienie nie zosta- amendment shall as a last resort be adopted by nie osiàgni´te, poprawka jest przyjmowana w g∏oso- a three-fourths majority vote of the Parties present waniu wi´kszoÊcià trzech czwartych Stron obecnych and voting at the meeting. The adopted amendment na spotkaniu ig∏osujàcych. Przyj´ta poprawka jest po- shall be communicated by the secretariat to the Depodawana przez sekretariat do wiadomoÊci depozytariu- sitary, who shall circulate it to all Parties for their acszowi, który rozsy∏a jà wszystkim Stronom do zatwier- ceptance. dzenia. 4. Dokumenty zatwierdzenia poprawki sà sk∏adane 4. Instruments of acceptance in respect of an udepozytariusza. Poprawka przyj´ta zgodnie zpowy˝- amendment shall be deposited with the Depositary. An szym ust. 3 wchodzi w ˝ycie dla tych Stron, które jà amendment adopted in accordance with paragraph 3 zatwierdzi∏y, dziewi´çdziesiàtego dnia od daty otrzy- above shall enter into force for those Parties having acmania przez depozytariusza dokumentu przyj´cia od cepted in on the ninetieth day after the date of receipt co najmniej trzech czwartych Stron niniejszego proto- by the Depositary of an instrument of acceptance by at ko∏u. least three fourths of the Parties to this Protocol. 5. Poprawka wchodzi w˝ycie dla ka˝dej innej Stro- 5. The amendment shall enter into force for any ny dziewi´çdziesiàtego dnia od daty z∏o˝enia przez t´ other Party on the ninetieth day after the date on Stron´ dokumentu jej zatwierdzenia udepozytariusza. which that Party deposits with the Depositary its instrument of acceptance of the said amendment. Artyku∏ 21 Article 21 1. Za∏àczniki do niniejszego protoko∏u stanowià je- 1. Annexes to this Protocol shall form an integral go integralnà cz´Êç i, jeÊli nie jest to wyraênie okreÊlo- part thereof and, unless otherwise expressly provine inaczej, odniesienie do niniejszego protoko∏u sta- ded, a reference to this Protocol constitutes at the sanowi jednoczeÊnie odniesienie do ka˝dego z jego za- me time a reference to any annexes thereto. Any an- ∏àczników. Za∏àczniki przyj´te po wejÊciu w ˝ycie ni- nexes adopted after the entry into force of this Protoniejszego protoko∏u sà ograniczone do wykazów, for- col shall be restricted to lists, forms and any other mamularzy i ka˝dego innego materia∏u natury opisowej terial of a descriptive nature that is of a scientific, o charakterze naukowym, technicznym, procedural- technical, procedural or administrative character. nym lub administracyjnym. 2. Ka˝da Strona mo˝e zaproponowaç za∏àcznik do 2. Any Party may make proposals for an annex to niniejszego protoko∏u lub poprawki do za∏àczników do this Protocol and may propose amendments to anneniniejszego protoko∏u. xes to this Protocol. 3. Za∏àczniki do niniejszego protoko∏u i poprawki 3. Annexes to this Protocol and amendments to do za∏àczników do niniejszego protoko∏u sà przyjmo- annexes to this Protocol shall be adopted at an ordiwane na zwyczajnych sesjach Konferencji Stron s∏u˝à- nary session of the Conference of the Parties serving cej jako spotkanie Stron niniejszego protoko∏u. Tekst as the meeting of the Parties to this Protocol. The text proponowanego za∏àcznika lub poprawek do za∏àczni- of any proposed annex or amendment to an annex ka do niniejszego protoko∏u jest podawany Stronom shall be communicated to the Parties by the secretado wiadomoÊci przez sekretariat co najmniej na szeÊç riat at least six months before the meeting at which it miesi´cy przed spotkaniem, na którym zostanie zapro- is proposed for adoption. The secretariat shall also ponowane ich przyj´cie. Sekretariat przekazuje tekst communicate the text of any proposed annex or proponowanego za∏àcznika lub poprawek do za∏àczni- amendment to an annex to the Parties and signatories ka równie˝ Stronom i sygnatariuszom Konwencji, to the Convention and, for information, to the Deposioraz depozytariuszowi do wiadomoÊci. tary. 4. Strony podejmujà wysi∏ki wcelu osiàgni´cia po- 4. The Parties shall make every effort to reach rozumienia w sprawie proponowanego za∏àcznika al- agreement on any proposed annex or amendment to bo poprawki do za∏àcznika w drodze konsensusu. Je- an annex by consensus. If all efforts at consensus ha- ˝eli wszystkie wysi∏ki w celu osiàgni´cia konsensusu ve been exhausted, and no agreement reached, the zostanà wyczerpane, a porozumienie nie zostanie annex or amendment to an annex shall as alast resort osiàgni´te, za∏àcznik lub poprawka do za∏àcznika sà be adopted by a three-fourths majority vote of the przyjmowane wg∏osowaniu wi´kszoÊcià trzech czwar- Parties present and voting at the meeting. The adoptych Stron obecnych na spotkaniu ig∏osujàcych. Przy- ted annex or amendment to an annex shall be comj´ty za∏àcznik lub poprawka do za∏àcznika sà podawa- municated by the secretariat to the Depositary, who ne przez sekretariat do wiadomoÊci depozytariuszowi, shall circulate it to all Parties for their acceptance. który rozsy∏a jà wszystkim Stronom do zatwierdzenia. 5. Za∏àcznik, lub zmiana do za∏àcznika innego ni˝ 5. An annex, or amendment to an annex other za∏àcznik A lub B, który zosta∏ przyj´ty zgodnie z po- than Annex A or B, that has been adopted in accor-

wy˝szymi ust. 3 i 4, wchodzi w ˝ycie dla wszystkich dance with paragraphs 3 and 4 above shall enter into Stron niniejszego protoko∏u szeÊç miesi´cy od daty force for all Parties to this Protocol six months after powiadomienia tych Stron przez depozytariusza the date of the communication by the Depositary to o przyj´ciu za∏àcznika lub poprawki do za∏àcznika, such Parties of the adoption of the annex or adoption zwyjàtkiem tych Stron, które wciàgu tego okresu po- of the amendment to the annex, except for those Parwiadomi∏y w drodze pisemnej depozytariusza o nie- ties that have notified the Depositary, in writing, wizatwierdzeniu za∏àcznika lub poprawek do za∏àcznika. thin that period of their non-acceptance of the annex Dla Stron, które wycofajà swe powiadomienie o nie- or amendment to the annex. The annex or amendzatwierdzeniu, za∏àcznik lub poprawka do za∏àcznika ment to an annex shall enter into force for Parties wchodzi w ˝ycie dziewi´çdziesiàtego dnia od daty which withdraw their notification of non-acceptance otrzymania przez depozytariusza wycofania takiego on the ninetieth day after the date on which withdrapowiadomienia. wal of such notification has been received by the Depositary. 6. Je˝eli przyj´cie za∏àcznika lub poprawki do za- 6. If the adoption of an annex or an amendment to ∏àcznika wymaga przyj´cia poprawki do niniejszego an annex involves an amendment to this Protocol, protoko∏u, za∏àcznik lub poprawka do za∏àcznika nie that annex or amendment to an annex shall not enter wchodzi w˝ycie do czasu wejÊcia w˝ycie poprawki do into force until such time as the amendment to this niniejszego protoko∏u. Protocol enters into force. 7. Poprawki do za∏àczników A i B do niniejszego 7. Amendments to Annexes Aand Bto this Protoprotoko∏u sà przyjmowane iwchodzà w˝ycie zgodnie col shall be adopted and enter into force in accordanz procedurà okreÊlonà w art. 20, pod warunkiem ˝e ce with the procedure set out in Article 20, provided poprawki do za∏àcznika B sà przyjmowane tylko za that any amendment to Annex Bshall be adopted onzgodà zainteresowanej Strony wyra˝onà na piÊmie. ly with the written consent of the Party concerned. Artyku∏ 22 Article 22 1. Ka˝da ze Stron dysponuje jednym g∏osem, 1. Each Party shall have one vote, except as proviz wyjàtkiem przewidzianym w poni˝szym ust. 2. ded for in paragraph 2 below. 2. Regionalne organizacje integracji gospodarczej 2. Regional economic integration organizations, in w sprawach podlegajàcych ich kompetencji rozporzà- matters within their competence, shall exercise their dzajà prawem do g∏osowania liczbà g∏osów równà right to vote with anumber of votes equal to the numliczbie paƒstw cz∏onkowskich b´dàcych Stronami ni- ber of their member States that are Parties to this Proniejszego protoko∏u. Organizacja taka nie b´dzie wy- tocol. Such an organization shall not exercise its right korzystywaç swego prawa do g∏osowania, jeÊli które- to vote if any of its member States exercises its right, kolwiek z jej paƒstw cz∏onkowskich je wykorzysta, and vice versa. i odwrotnie. Artyku∏ 23 Article 23 Depozytariuszem niniejszego protoko∏u jest Sek- The Secretary-General of the United Nations shall retarz Generalny Narodów Zjednoczonych. be the Depositary of this Protocol. Artyku∏ 24 Article 24 1. Niniejszy protokó∏ jest otwarty do podpisania 1. This Protocol shall be open for signature and i jest przedmiotem ratyfikacji, zatwierdzenia lub przy- subject to ratification, acceptance or approval by Staj´cia przez paƒstwa iregionalne organizacje integracji tes and regional economic integration organizations gospodarczej, które sà Stronami Konwencji. Protokó∏ which are Parties to the Convention. It shall be open jest otwarty do podpisania wsiedzibie Narodów Zjed- for signature at United Nations Headquarters in New noczonych w Nowym Jorku od dnia 16 marca 1998 r. York from 16 March 1998 to 15 March 1999. This Prodo dnia 15 marca 1999 r. Niniejszy protokó∏ jest otwar- tocol shall be open for accession from the day after ty do przystàpienia od dnia, po którym b´dzie za- the date on which it is closed for signature. Instrumkni´ty do podpisania. Dokumenty ratyfikacji, za- ments of ratification, acceptance, approval or accestwierdzenia, przyj´cia lub przystàpienia sà sk∏adane sion shall be deposited with the Depositary. u depozytariusza. 2. Ka˝da regionalna organizacja integracji gospo- 2. Any regional economic integration organization darczej, która staje si´ Stronà niniejszego protoko∏u, which becomes aParty to this Protocol without any of aktórej ˝adne zpaƒstw cz∏onkowskich nie jest Stronà, its member States being aParty shall be bound by all jest zwiàzana wszystkimi zobowiàzaniami okreÊlony- the obligations under this Protocol. In the case of such mi w niniejszym protokole. W przypadku takich orga- organizations, one or more of whose member States nizacji, których jedno lub wi´cej paƒstw cz∏onkow- is a Party to this Protocol, the organization and its

skich jest Stronà niniejszego protoko∏u, organizacja member States shall decide on their respective resi jej paƒstwa cz∏onkowskie decydujà o podziale obo- ponsibilities for the performance of their obligations wiàzków zwiàzanych z wype∏nianiem zobowiàzaƒ ni- under this Protocol. In such cases, the organization niejszego protoko∏u. W takich przypadkach organiza- and the member States shall not be entitled to exercicja ijej paƒstwa cz∏onkowskie nie sà upowa˝nione do se rights under this Protocol concurrently. równoczesnego korzystania zpraw niniejszego protoko∏u. 3. Wdokumentach ratyfikacji, zatwierdzenia, przy- 3. In their instruments of ratification, acceptance, j´cia lub przystàpienia regionalne organizacje integra- approval or accession, regional economic integration cji gospodarczej deklarujà zakres swych kompetencji organizations shall declare the extent of their compeodnoÊnie do spraw, których dotyczy niniejszy proto- tence with respect to the matters governed by this kó∏. Organizacje takie informujà równie˝ depozytariu- Protocol. These organizations shall also inform the sza, który z kolei powiadamia Strony o ka˝dej istotnej Depositary, who shall in turn inform the Parties, of zmianie zakresu ich kompetencji. any substantial modification in the extent of their competence. Artyku∏ 25 Article 25 1. Niniejszy protokó∏ wchodzi w ˝ycie dziewi´ç- 1. This Protocol shall enter into force on the ninedziesiàtego dnia od daty, w której nie mniej ni˝ tieth day after the date on which not less than 55 Par- 55Stron Konwencji, obejmujàcych Strony wymienio- ties to the Convention, incorporating Parties included ne wza∏àczniku I, których emisje wynoszà co najmniej in Annex Iwhich accounted in total for at least 55 per 55 % ca∏kowitych emisji dwutlenku w´gla w 1990 r. cent of the total carbon dioxide emissions for 1990 of Stron wymienionych w za∏àczniku I, z∏o˝y dokumenty the Parties included in Annex I, have deposited their ratyfikacji, zatwierdzenia, przyj´cia lub przystàpienia. instruments of ratification, acceptance, approval or accession. 2. Dla celów niniejszego artyku∏u „ca∏kowita emi- 2. For the purposes of this Article, „the total carsja dwutlenku w´gla w 1990 r. Stron wymienionych bon dioxide emissions for 1990 of the Parties included w za∏àczniku I” oznacza iloÊç, o której Strony wymie- in Annex I“ means the amount communicated on or nione w za∏àczniku I poinformowa∏y w dniu lub przed before the date of adoption of this Protocol by the Pardniem przyj´cia niniejszego protoko∏u w swych ties included in Annex I in their first national commupierwszych raportach krajowych przedstawionych nications submitted in accordance with Article 12 of zgodnie z art. 12 Konwencji. the Convention. 3. Dla ka˝dej Strony lub regionalnej organizacji in- 3. For each State or regional economic integration tegracji gospodarczej, która ratyfikuje, zatwierdza lub organization that ratifies, accepts or approves this akceptuje niniejszy protokó∏ lub przyst´puje do niego Protocol or accedes thereto after the conditions set po spe∏nieniu warunków wejÊcia w ˝ycie, o których out in paragraph 1 above for entry into force have bemowa w ust. 1 powy˝ej, protokó∏ wchodzi w ˝ycie en fulfilled, this Protocol shall enter into force on the dziewi´çdziesiàtego dnia od daty z∏o˝enia dokumentu ninetieth day following the date of deposit of its inratyfikacji, zatwierdzenia, przyj´cia lub przystàpienia. strument of ratification, acceptance, approval or accession. 4. Dla celów niniejszego artyku∏u ˝aden dokument 4. For the purposes of this Article, any instrument z∏o˝ony przez regionalnà organizacj´ integracji gospo- deposited by a regional economic integration organidarczej nie jest uwa˝any za dodatkowy do z∏o˝onych zation shall not be counted as additional to those deprzez paƒstwa cz∏onkowskie tej organizacji. posited by States members of the organization. Artyku∏ 26 Article 26 Do niniejszego protoko∏u nie mo˝na wnosiç ˝ad- No reservations may be made to this Protocol. nych zastrze˝eƒ. Artyku∏ 27 Article 27 1. Ka˝da Strona mo˝e wycofaç si´ z niniejszego 1. At any time after three years from the date on protoko∏u wjakimkolwiek czasie po up∏ywie trzech lat which this Protocol has entered into force for a Party, od wejÊcia w ˝ycie niniejszego protoko∏u dla tej Stro- that Party may withdraw from this Protocol by giving ny, wdrodze pisemnego powiadomienia depozytariu- written notification to the Depositary. sza. 2. Ka˝de takie wycofanie si´ wchodzi w ˝ycie po 2. Any such withdrawal shall take effect upon up∏ywie jednego roku od dnia otrzymania przez depo- expiry of one year from the date of receipt by the De-

zytariusza powiadomienia o wycofaniu lub w takim positary of the notification of withdrawal, or on such póêniejszym terminie, jaki zosta∏ okreÊlony wtym po- later date as may be specified in the notification of wiadomieniu. withdrawal. 3. Ka˝da Strona, która wycofuje si´ z Konwencji, 3. Any Party that withdraws from the Convention jest uwa˝ana za wycofujàcà si´ równie˝ z niniejszego shall be considered as also having withdrawn from protoko∏u. this Protocol. Artyku∏ 28 Article 28 Orygina∏ niniejszego protoko∏u, którego teksty The original of this Protocol, of which the Arabic, w j´zykach arabskim, chiƒskim, angielskim, fran- Chinese, English, French, Russian and Spanish texts cuskim, rosyjskim i hiszpaƒskim sà jednakowo auten- are equally authentic, shall be deposited with the Sectyczne, jest z∏o˝ony u Sekretarza Generalnego Naro- retary-General of the United Nations. dów Zjednoczonych. SPORZÑDZONO w Kioto dnia jedenastego grud- DONE at Kyoto this eleventh day of December one nia tysiàc dziewi´çset dziewi´çdziesiàtego siódmego thousand nine hundred and ninety-seven. roku. NA DOWÓD CZEGO ni˝ej podpisani, b´dàc nale- IN WITNESS WHEREOF the undersigned, being ˝ycie do tego upowa˝nieni, podpisali niniejszy proto- duly authorized to that effect, have affixed their signakó∏ we wskazanych datach. tures to this Protocol on the dates indicated. Za∏àcznik A Annex A Gazy cieplarniane Greenhouse qases Dwutlenek w´gla (CO ) Carbon dioxide (CO ) 2 2 Metan (CH ) Methane (CH ) 4 4 Podtlenek azotu (N O) Nitrous oxide (N O) 2 2 Fluorow´glowodory (HFC) Hydrofluorocarbons (HFCs) Perfluorow´glowodory (PFC) Perfluorocarbons (PFCs) SzeÊciofluorek siarki (SF ) Sulphur hexafluoride (SF ) 6 6 Kategorie sektorów/êróde∏ Sectors/source categories Energia Energy Spalanie paliw Fuel combustion Przemys∏ energetyczny Energy industries Przemys∏ wytwórczy i budowlany Manufacturing industries and construction Transport Transport Inne sektory Other sectors Inne Other Emisje lotne z paliw Fugitive emissions from fuels Paliwa sta∏e Solid fuels Ropa i gaz ziemny Oil and natural gas Inne Other Procesy przemys∏owe Industrial processes Produkty mineralne Mineral products Przemys∏ chemiczny Chemical industry Produkcja metali Metal production Inna produkcja Other production Produkcja halow´glowodorów iszeÊciofluorku siar- Production of halocarbons and sulphur hexafluoriki de Zu˝ycie halow´glowodorów i szeÊciofluorku siarki Consumption of halocarbons and sulphur hexafluoride Inne Other Zu˝ycie rozpuszczalników i innych produktów Solvent and other product use Rolnictwo Agriculture Fermentacja jelitowa Enteric fermentation Gospodarka nawozowa Manure management Uprawa ry˝u Rice cultivation Gleby rolnicze Agricultural soils

Zalecane wypalanie sawann Prescribed burning of savannas Spalanie pozosta∏oÊci rolniczych na polu Field burning of agricultural residues Inne Other Odpady Waste Sk∏adowanie odpadów sta∏ych w ziemi Solid waste disposal on land Gospodarka Êciekami Wastewater handling Spalanie odpadów Waste incineration Inne Other Za∏àcznik B Annex B Strona IloÊciowo okreÊlone zobowiàzanie Party Quantified emission limitation do ograniczenia lub redukcji or reduction commitment emisji (procent w odniesieniu do roku (percentage of base year lub okresu bazowego) or period) Australia 108 Australia 108 Austria 92 Austria 92 Belgia 92 Belgium 92 Bu∏garia* 92 Bulgaria* 92 Kanada 94 Canada 94 Chorwacja* 95 Croatia* 95 Czechy* 92 Czech Republik* 92 Dania 92 Denmark 92 Estonia* 92 Estonia* 92 Wspólnota Europejska 92 European Community 92 Finlandia 92 Finland 92 Francja 92 France 92 Niemcy 92 Germany 92 Grecja 92 Greece 92 W´gry* 94 Hungary* 94 Islandia 110 Iceland 110 Irlandia 92 Ireland 92 W∏ochy 92 Italy 92 Japonia 94 Japan 94 ¸otwa* 92 Latvia* 92 Liechtenstein 92 Liechtenstein 92 Litwa* 92 Lithuania* 92 Luksemburg 92 Luxembourg 92 Monako 92 Monaco 92 Niderlandy 92 Netherlands 92 Nowa Zelandia 100 New Zealand 100 Norwegia 101 Norway 101 Polska* 94 Poland* 94 Portugalia 92 Portugal 92 Rumunia* 92 Romania* 92 Federacja Rosyjska* 100 Russian Federation* 100 S∏owacja* 92 Slovakia* 92 S∏owenia* 92 Slovenia* 92 Hiszpania 92 Spain 92 Szwecja 92 Sweden 92 Szwajcaria 92 Switzerland 92 Ukraina* 100 Ukraine* 100 Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii United Kingdom of Great Britain i Irlandii Pó∏nocnej 92 and Northern Ireland 92 Stany Zjednoczone Ameryki 93 United States of America 93 * Kraje wprocesie transformacji do gospodarki rynkowej. * Countries that are undergoing the process of transition to amarket economy.

Po zaznajomieniu si´ z powy˝szym protoko∏em, w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej oÊwiadczam, ˝e: — zosta∏ on uznany za s∏uszny zarówno w ca∏oÊci, jak i ka˝de z postanowieƒ w nim zawartych, — jest przyj´ty, ratyfikowany i potwierdzony, — b´dzie niezmiennie zachowywany. Na dowód czego wydany zosta∏ akt niniejszy, opatrzony piecz´cià Rzeczypospolitej Polskiej. Dano w Warszawie dnia 2 grudnia 2002 r. Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej: A. KwaÊniewski L.S. Prezes Rady Ministrów: L. Miller 1685 OÂWIADCZENIE RZÑDOWE z dnia 9 czerwca 2005 r. w sprawie mocy obowiàzujàcej Protoko∏u z Kioto do Ramowej konwencji Narodów Zjednoczonych w sprawie zmian klimatu, sporzàdzonego w Kioto dnia 11 grudnia 1997 r.