Rozporządzenie Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 5 sierpnia 2005 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy pracach związanych z narażeniem na hałas lub drgania mechaniczne

1317 ROZPORZÑDZENIE PREZESA RADY MINISTRÓW z dnia 17 sierpnia 2005 r. uchylajàce rozporzàdzenie w sprawie nadania funkcjonariuszom Stra˝y Granicznej uprawnieƒ do nak∏adania grzywien w drodze mandatu karnego

1318 ROZPORZÑDZENIE MINISTRA GOSPODARKI I PRACY1) z dnia 5 sierpnia 2005 r. w sprawie bezpieczeƒstwa i higieny pracy przy pracach zwiàzanych z nara˝eniem na ha∏as lub drgania mechaniczne2)

w Êrodowisku pracy wyst´pujà w postaci drgaƒ 3. W przypadku przekroczenia wartoÊci progów miejscowych albo drgaƒ ogólnych; dzia∏ania pracodawca planuje i podejmuje dzia∏ania zmniejszajàce ryzyko zawodowe. 2) drgania miejscowe — drgania mechaniczne dzia∏ajàce na organizm cz∏owieka i przenoszone bezpo- § 4. 1. Pracodawca ocenia ryzyko zawodowe Êrednio przez koƒczyny górne; zwiàzane z nara˝eniem pracowników na ha∏as lub drgania mechaniczne, wynikajàce zcech miejsca pra- 3) drgania ogólne — drgania mechaniczne oogólnym cy oraz ze stosowanych w konkretnych warunkach dzia∏aniu na organizm cz∏owieka, przekazywane do Êrodków lub procesów pracy, ze szczególnym organizmu jako ca∏oÊci przez stopy lub cz´Êci tu∏o- uwzgl´dnieniem: wia, wszczególnoÊci miednic´ lub plecy; 1) poziomu i rodzaju nara˝enia, w∏àcznie z nara˝e- 4) grupy szczególnego ryzyka — pracownicy, którzy niem na ha∏as impulsowy lub drgania mechaniczna podstawie przepisów prawa pracy podlegajà ne przerywane i powtarzajàce si´ wstrzàsy; szczególnej ochronie zdrowia, wszczególnoÊci kobiety w cià˝y oraz m∏odociani; 2) czasu trwania nara˝enia, wtym czasu pracy wgodzinach nadliczbowych, oraz obowiàzujàcych 5) ha∏as — ka˝dy niepo˝àdany dêwi´k, który mo˝e upracodawcy systemów irozk∏adów czasu pracy; byç ucià˝liwy albo szkodliwy dla zdrowia lub zwi´kszaç ryzyko wypadku przy pracy; 3) wartoÊci NDN oraz wartoÊci progów dzia∏ania dla ha∏asu lub drgaƒ mechanicznych; 6) nara˝enie indywidualne — rzeczywisty poziom nara˝enia pracownika na ha∏as lub drgania mecha- 4) skutków dla zdrowia i bezpieczeƒstwa pracowniniczne, po uwzgl´dnieniu t∏umienia uzyskanego ków, w tym nale˝àcych do grup szczególnego rywwyniku stosowania Êrodków ochrony indywidu- zyka; alnej; 5) skutków dla zdrowia i bezpieczeƒstwa pracowni- 7) Êrodki pracy — maszyny, instalacje, narz´dzia, ków wynikajàcych z interakcji pomi´dzy ha∏asem przyrzàdy i inne urzàdzenia techniczne s∏u˝àce do i drganiami mechanicznymi; wykonywania pracy, które mogà byç êród∏em ha- ∏asu lub drgaƒ mechanicznych; 6) informacji dotyczàcych poziomu emisji ha∏asu lub drgaƒ mechanicznych, dostarczanych przez pro- 8) wartoÊci NDN — dopuszczalne wartoÊci wielkoÊci ducenta Êrodków pracy; charakteryzujàcych ha∏as lub drgania mechaniczne, okreÊlone w przepisach w sprawie najwy˝- 7) istnienia alternatywnych Êrodków pracy, zaprojekszych dopuszczalnych st´˝eƒ i nat´˝eƒ czynników towanych do ograniczenia emisji ha∏asu lub drgaƒ szkodliwych dla zdrowia w Êrodowisku pracy, mechanicznych; adla kobiet wcià˝y oraz m∏odocianych odpowiednio w przepisach w sprawie prac szczególnie 8) informacji uzyskanych w wyniku profilaktycznych ucià˝liwych lub szkodliwych dla zdrowia kobiet badaƒ lekarskich pracowników; oraz w przepisach w sprawie prac wzbronionych m∏odocianym i warunków ich zatrudniania przy 9) poÊrednich skutków dla zdrowia i bezpieczeƒstwa niektórych z tych prac; pracownika, wynikajàcych z interakcji pomi´dzy ha∏asem i sygna∏ami bezpieczeƒstwa lub innymi dêwi´kami, które pracownik powinien obserwowaç 9) wartoÊci progów dzia∏ania — wartoÊci wielkoÊci wcelu ograniczenia ryzyka wypadku przy pracy; charakteryzujàcych ha∏as i drgania mechaniczne w Êrodowisku pracy (bez uwzgl´dniania skutków stosowania Êrodków ochrony indywidualnej), 10) skutków dla zdrowia ibezpieczeƒstwa pracownika, okreÊlone w za∏àczniku do rozporzàdzenia. wynikajàcych zinterakcji pomi´dzy ha∏asem isubstancjami chemicznymi odzia∏aniu szkodliwym na narzàd s∏uchu (substancjami ototoksycznymi), je- § 3. 1. Pracodawca dokonuje pomiarów wielkoÊci ˝eli umo˝liwia to stan wiedzy technicznej i mecharakteryzujàcych ha∏as lub drgania mechaniczne dycznej; oraz porównuje wyniki tych pomiarów z wartoÊciami NDN i wartoÊciami progów dzia∏ania. 11) dost´pnoÊci Êrodków ochrony indywidualnej przed ha∏asem lub drganiami mechanicznymi 2. Tryb, metody, rodzaj i cz´stotliwoÊç wykonywa- o odpowiedniej charakterystyce t∏umienia; nia pomiarów, o których mowa w ust. 1, sposób rejestrowania i przechowywania wyników oraz ich udo- 12) poÊrednich skutków dla zdrowia i bezpieczeƒstwa st´pniania pracownikom okreÊlajà przepisy wsprawie pracownika, wynikajàcych z oddzia∏ywaƒ drgaƒ badaƒ ipomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia mechanicznych na Êrodki pracy lub miejsce pracy, w Êrodowisku pracy. takich jak zak∏ócenia stabilnoÊci konstrukcji lub

z∏àczy, utrudnione operowanie elementami ste- b) wprzypadku drgaƒ mechanicznych przez stosorowniczymi, nieprawid∏owoÊci w odczytach wska- wanie materia∏ów, elementów i uk∏adów izoluzaƒ aparatury kontrolno-pomiarowej; jàcych i t∏umiàcych drgania, w tym amortyzowanych siedzisk, uchwytów i r´kawic antywi- 13) wp∏ywu niskich temperatur i zwi´kszonej wilgot- bracyjnych; noÊci na pracowników nara˝onych na dzia∏anie drgaƒ mechanicznych, a szczególnie drgaƒ miej- 4) projektowaniu miejsc pracy i rozmieszczaniu stascowych. nowisk pracy w sposób umo˝liwiajàcy izolacj´ od êróde∏ ha∏asu lub drgaƒ mechanicznych oraz ograniczajàcy jednoczesne oddzia∏ywanie wielu êróde∏ 2. Ocena ryzyka zawodowego, o której mowa na pracownika; w ust. 1, powinna byç udokumentowana w sposób przyj´ty u danego pracodawcy oraz dokonywana ka˝- 5) konserwowaniu Êrodków pracy, obiektów budowdorazowo, gdy nastàpi∏y zmiany warunków wykonylanych, urzàdzeƒ i uk∏adów izolujàcych i t∏umiàwania pracy lub jeÊli koniecznoÊç weryfikacji wyka˝à cych ha∏as lub drgania mechaniczne oraz innych wyniki profilaktycznych badaƒ lekarskich pracowni- Êrodków ochrony zbiorowej; ków. 6) informowaniu iszkoleniu pracowników wzakresie § 5. 1. Pracodawca eliminuje uêród∏a ryzyko zawo- poprawnego i bezpiecznego pos∏ugiwania si´ dowe zwiàzane znara˝eniem na ha∏as lub drgania me- Êrodkami pracy; chaniczne albo ogranicza je do mo˝liwie najni˝szego poziomu, uwzgl´dniajàc dost´pne rozwiàzania tech- 7) ograniczaniu czasu ipoziomu nara˝enia oraz liczby niczne oraz post´p naukowo-techniczny. osób nara˝onych na ha∏as lub drgania mechaniczne przez w∏aÊciwà organizacj´ pracy, w szczegól- 2. Na podstawie oceny ryzyka zawodowego, noÊci stosowanie skróconego czasu lub przerw o której mowa w § 4, po osiàgni´ciu lub przekrocze- w pracy i rotacji na stanowiskach pracy. niu wÊrodowisku pracy przez wielkoÊci charakteryzujàce: § 6. 1. Wprzypadku gdy unikni´cie lub wyeliminowanie ryzyka zawodowego wynikajàcego z nara˝enia 1) ha∏as — wartoÊci NDN, na ha∏as nie jest mo˝liwe za pomocà Êrodków ochrony zbiorowej lub organizacji pracy, pracodawca: 2) drgania mechaniczne — wartoÊci progów dzia∏a- 1) udost´pnia Êrodki ochrony indywidualnej s∏uchu, nia je˝eli wielkoÊci charakteryzujàce ha∏as w Êrodopracodawca sporzàdza iwprowadza w˝ycie program wisku pracy przekraczajà wartoÊci progów dzia∏adzia∏aƒ organizacyjno-technicznych zmierzajàcych nia; do ograniczenia nara˝enia na ha∏as lub drgania mechaniczne oraz dostosowuje te dzia∏ania do potrzeb 2) udost´pnia Êrodki ochrony indywidualnej s∏uchu pracowników nale˝àcych do grup szczególnego ryzy- oraz nadzoruje prawid∏owoÊç ich stosowania, jeka. ˝eli wielkoÊci charakteryzujàce ha∏as w Êrodowisku pracy osiàgajà lub przekraczajà wartoÊci NDN. 3. Program, o którym mowa w ust. 2, powinien uwzgl´dniaç w szczególnoÊci dzia∏ania polegajàce na: 2. Ârodki ochrony indywidualnej s∏uchu sà dobierane wsposób eliminujàcy ryzyko uszkodzenia s∏uchu 1) unikaniu procesów lub metod pracy powodujàlub zmniejszajàcy je do najni˝szego mo˝liwego do cych nara˝enie na ha∏as lub drgania mechaniczne osiàgni´cia w danych warunkach poziomu. i zast´powaniu ich innymi, stwarzajàcymi mniejsze nara˝enia; 3. Przepisu ust. 1 nie stosuje si´ do prac: 2) dobieraniu Êrodków pracy przeznaczonych do wy- 1) przy których w∏aÊciwe stosowanie Êrodków ochrokonywania okreÊlonej pracy, w∏aÊciwie zaprojekny indywidualnej s∏uchu przez ca∏y czas mog∏oby towanych pod wzgl´dem ergonomicznym, omo˝- spowodowaç wi´ksze zagro˝enie dla zdrowia liwie najni˝szym poziomie emisji ha∏asu lub drgaƒ i bezpieczeƒstwa pracownika ni˝ rezygnacja z ich mechanicznych; stosowania, wykonywanych w szczególnoÊci przez: 3) ograniczaniu nara˝enia na ha∏as lub drgania mechaniczne Êrodkami technicznymi: a) osoby prowadzàce akcj´ ratowniczà w celu ochrony ˝ycia lub zdrowia ludzkiego, ochrony a) w przypadku ha∏asu przez stosowanie obudów mienia lub Êrodowiska, usuni´cia awarii albo dêwi´koizolacyjnych, kabin dêwi´koszczelnych, przeciwdzia∏ania kl´sce ˝ywio∏owej, t∏umików, ekranów, materia∏ów dêwi´koch∏onnych oraz uk∏adów izolujàcych i t∏umiàcych b) kierujàcych pojazdami samochodowymi, ciàdêwi´ki materia∏owe, gnikami rolniczymi lub maszynami samobie˝-

nymi po drogach publicznych lub drogach ko- wystàpienia nara˝enia indywidualnego przekramunikacyjnych i transportowych na terenie za- czajàcego wartoÊci NDN. k∏adu pracy; § 10. Pracodawca zapewnia pracownikom nara˝o- 2) wykonywanych przez artystów — wykonawców nym na dzia∏anie ha∏asu lub drgaƒ mechanicznych inwidowisk muzycznych i rozrywkowych. formacje i szkolenie w zakresie odnoszàcym si´ do wyników oceny ryzyka zawodowego, o której mowa § 7. 1. Pracodawca oznacza znakami bezpieczeƒw § 4, w szczególnoÊci dotyczàce: stwa miejsca pracy, wktórych wielkoÊci charakteryzujàce ha∏as w Êrodowisku pracy przekraczajà wartoÊci 1) poziomu ryzyka zawodowego, rodzaju stwarza- NDN, oraz wydziela strefy ztakimi miejscami iograninych zagro˝eƒ oraz ich potencjalnych skutków; cza do nich dost´p, je˝eli jest to technicznie wykonalne iryzyko wynikajàce znara˝enia na ha∏as uzasadnia 2) Êrodków niezb´dnych do wyeliminowania lub takie wydzielenie. ograniczenia ryzyka zawodowego oraz okoliczno- Êci, w jakich takie Êrodki nale˝y stosowaç; 2. W pomieszczeniu przeznaczonym na odpoczynek pracownika poziom ha∏asu nie mo˝e przekraczaç 3) wartoÊci NDN oraz wartoÊci progów dzia∏ania dla wartoÊci dopuszczalnych, okreÊlonych wPolskiej Norha∏asu lub drgaƒ mechanicznych; mie dla pomieszczeƒ administracyjno-biurowych. 4) wyników badaƒ i pomiarów ha∏asu lub drgaƒ me- § 8. W przypadku gdy wielkoÊci charakteryzujàce chanicznych, oceny ich nat´˝eƒ irodzaju oddzia∏ydrgania mechaniczne przekraczajà wartoÊci progów waƒ na organizm oraz ewentualnego wp∏ywu na dzia∏ania oraz wyst´puje koniecznoÊç ochrony przed zdrowie; zimnem i wilgocià, pracodawca zapewnienia pracownikom nara˝onym na dzia∏anie drgaƒ ogólnych odzie˝ 5) przyczyn powstawania chorób powodowanych odochronnà, a pracownikom nara˝onym na dzia∏anie dzia∏ywaniem ha∏asu lub drgaƒ mechanicznych na drgaƒ miejscowych — r´kawice ochronne. organizm, ich objawów i sposobów wykrywania oraz mo˝liwych Êrodków profilaktyki medycznej; § 9. 1. Nara˝enie indywidualne pracownika na ha- ∏as lub drgania mechaniczne nie mo˝e przekroczyç 6) profilaktycznej opieki zdrowotnej, wtym badaƒ lewartoÊci NDN. karskich pracowników; 2. W przypadku stwierdzenia nara˝enia indywidu- 7) bezpiecznych sposobów wykonywania pracy, alnego na ha∏as lub drgania mechaniczne przekracza- ograniczajàcych do minimum nara˝enie na ha∏as jàcego wartoÊci NDN, pracodawca: lub drgania mechaniczne; 1) podejmuje niezw∏oczne dzia∏ania w celu ograni- 8) prawid∏owego stosowania Êrodków ochrony indyczenia nara˝enia indywidualnego poni˝ej wartoÊci widualnej przed ha∏asem lub drganiami mecha- NDN; nicznymi. 2) ustala przyczyny wystàpienia nadmiernego nara- § 11. Rozporzàdzenie wchodzi w ˝ycie po up∏ywie ˝enia indywidualnego; 7 dni od dnia og∏oszenia. 3) dobiera Êrodki ochronne oraz podejmuje dzia∏ania zapobiegawcze, pozwalajàce uniknàç ponownego Minister Gospodarki i Pracy: w z. M. Ostrowska

Za∏àcznik do rozporzàdzenia Ministra Gospodarki iPracy zdnia 5 sierpnia 2005 r. (poz. 1318) WARTOÂCI PROGÓW DZIA¸ANIA DLA WIELKOÂCI CHARAKTERYZUJÑCYCH HA¸AS I DRGANIA MECHANICZNE W ÂRODOWISKU PRACY 1. W przypadku ha∏asu: wa˝nej energetycznie dla 8 godzin dzia∏ania sumy wektorowej skutecznych, wa˝onych cz´stotliwo- 1) dla poziomu ekspozycji na ha∏as odniesionego do Êciowo przyspieszeƒ drgaƒ, wyznaczonych dla 8-godzinnego dobowego wymiaru czasu pracy lub trzech sk∏adowych kierunkowych (a , a , a ) hwx hwy hwz poziomu ekspozycji na ha∏as odniesionego do ty- — wartoÊç progu dzia∏ania wynosi 2,5 m/s2; godnia pracy — wartoÊç progu dzia∏ania wynosi 80 dB, 2) je˝eli wyst´pujà w postaci drgaƒ ogólnych: dla ekspozycji dziennej wyra˝onej w postaci równo- 2) dla szczytowego poziomu dêwi´ku C — jako warwa˝nego energetycznie dla 8 godzin dzia∏ania skutoÊç progu dzia∏ania przyjmuje si´ wartoÊç NDN tecznego, wa˝onego cz´stotliwoÊciowo przyspiewynoszàcà 135 dB. szenia drgaƒ, dominujàcego wÊród przyspieszeƒ drgaƒ, wyznaczonych dla trzech sk∏adowych kie- 2. W przypadku drgaƒ mechanicznych: runkowych z uwzgl´dnieniem w∏aÊciwych wspó∏- 1) je˝eli wyst´pujà wpostaci drgaƒ miejscowych: dla czynników (1,4a , 1,4a , a ) — wartoÊç progu wx wy wz ekspozycji dziennej wyra˝onej w postaci równo- dzia∏ania wynosi 0,5 m/s2. 1319 ROZPORZÑDZENIE MINISTRA GOSPODARKI I PRACY1) z dnia 8 sierpnia 2005 r. zmieniajàce rozporzàdzenie w sprawie zasad wynagradzania za prac´ i przyznawania innych Êwiadczeƒ zwiàzanych z pracà dla pracowników zatrudnionych w paƒstwowych jednostkach sfery bud˝etowej dzia∏ajàcych w zakresie ochrony Êrodowiska, zasobów naturalnych i leÊnictwa