§ 12.

Mechaniczne urządzenie kontrolne może posiadać odłączalny wskaz odniesienia, o wielkości umożliwiającej fotoelektryczne odczytywanie danych, który nie powinien zasłaniać podziałki ani wpływać na dokładność odczytu; w razie konieczności może on zastąpić cyfrę zero.

8 13. Konstrukcja gazomierza powinna umożliwić sprawdzenie doświadczalne obliczonej wartości objętości gazu przypadającej na jeden impuls, z przełożenia pomiędzy liczydłem a punktem generowania impulsów, z niepewnością względną nieprzekraczającą 0,05 %,w przypadku stosowania nadajnika impulsów jako urządzenia kontrolnego.

8 14. Na podzielni lub na gazomierzu powinny być zamieszczone w sposób widoczny, czytelny i trwały, w szczególności:

1) znak zatwierdzenia typu, jeżeli został nadany; 2) znak lub nazwa producenta;

3) numer fabryczny i rok produkcji;

4) wielkość gazomierza;

5) wartość maksymalnego strumienia objętości, w postaci: „Q,,,... m*/h”;

6) wartość minimalnego strumienia objętości, w postaci: „O,... m3/h” (albo dm*/h);

7) wartość maksymalnego ciśnienia roboczego, w postaci: „Pmax -::Mpa” (albo kPa, albo Pa, albo bar, albo mbar);

8) dla gazomierzy miechowych i rotorowych wartość nominalnej objętości cyklicznej, w postaci: „V... m3” (albo dm3);

9) rodzaj gazu, jeżeli został określony w decyzji zatwierdzenia typu;

10) wartość temperatury bazowej, w postaci: „ft, =... C”,w przypadku gdy gazomierz miechowy wyposażony jest w mechaniczny korektor temperatury;

11

—

zakres nominalny temperatur (minimalna i maksymalna wartość temperatury gazu i otoczenia) użytkowania gazomierza miechowego, w przypadku gdy gazomierz miechowy wyposażony jest w mechaniczny korektor temperatury, w postaci:

m

12

—

wartość temperatury sprawdzania gazomierza miechowego, w przypadku gdy gazomierz miechowy wyposażony jest w mechaniczny korektor temperatury, w postaci: nisp = --- Cc”;

13

—

zakres nominalny temperatur (minimalna i maksymalna wartość temperatury gazu i otoczenia) użytkowania gazomierza, jeżeli zostaty określone w decyzji zatwierdzenia typu, w postaci: „t,, =...

14

—

zakres nominalny ciśnień (minimalna i maksymalna wartość ciśnienia) użytkowania gazomierza, jeżeli został określony w decyzji zatwierdzenia typu, w postaci: „p, =... +... Mpa” (albo kPa, albo Pa, albo bar albo mbar).

8 15. Na tabliczce liczydła powinny być zamieszczone oznaczenia:

1) m3;

2) jednego lub odpowiednio większej liczby zer albo wyrażenia „x 10”, „x 100” albo „x 1 000” naniesionego na stałe za elementem wskazującym wartość najniższego rzędu dobranego tak, aby odczyt był dokonywany zawsze w metrach sześciennych, w przypadku gdy wskazywana wartość najniższego rzędu odpowiada dziesiętnym wielokrotnościom metra sześciennego.

8 16. Na tabliczkach lub na gazomierzu powinny być zamieszczone w sposób widoczny, czytelny i trwaty, w szczególności:

1) wartość statej wałka napędowego rozumiana jako wartość objętości gazu odpowiadająca pełnemu obrotowi wałka tego napędu, która jest iloczynem wartości objętości odpowiadającej pełnemu obrotowi urządzenia kontrolnego i współczynnika przełożenia liczydła stałego i wałka napędu, w przypadku gdy występuje więcej niż jeden watek napędowy, przy każdym z nich, w postaci: „1 obr =... m$” (albo dm?);

2

—

wartość maksymalnego momentu obrotowego wałka napędowego, w przypadku gdy występuje jeden

wałek napędowy, w postaci: „M... =-.- N mm”;

Nr 63

3) litera M z indeksem, w przypadku gdy występuje więcej niż jeden wałek napędowy, przy każdym z nich, w postaci: „M,”, „My”,... ";

„" n"

4) kierunek obrotu każdego wałka napędowego, przy każdym z nich;

5) wartość liczbową maksymalnego dopuszczalnego momentu obrotowego A, odpowiadającej wałkowi napędowemu z najwyższą stałą, w przypadku gdy występuje więcej niż jeden wałek napędowy, w postaci następującego wzoru:

k, M, + k, M, +... + k, M,< AN mm,

gdzie:

k, (i= 1,2,... n) — wartość liczbowa obliczona wedtug wzoru: k, = C,/C,,

M, (i= 1,2,...n) — moment obrotowy przyłożony do wałka napędowego oznaczony symbolem M; w przypadku gdy moment obrotowy jest przyłożony tylko do watka napędowego z najwyższą stałą — wałek ten powinien być oznaczony symbolem M,,

C,(i= 1,2,...n) —stata dla watka napędowego oznaczonego symbolem M;

6) wartość objętości odpowiadającej jednemu impulsowi każdego wbudowanego nadajnika impulsów, przedstawione za pomocą co najmniej sześciu cyfr znaczących, chyba że są równe catkowitej wielokrotności lub utamkowi dziesiętnemu oznaczonej jednostki objętości, w przypadku gdy występuje co najmniej jeden wbudowany nadajnik impulsów, przy wyjściu każdego z nich, w postaci: a) „1 imp. =... m?” (albo dm?) albo b) „1 m$=... imp.”;

7) warunki bazowe jednoznacznie wskazujące, którego urządzenia dotyczą, w przypadku gdy gazomierz ma dwa urządzenia wskazujące, jedno pokazujące objętość w warunkach ' pomiarowych, a drugie w warunkach bazowych, w postaci:

a) „th =... c”, b) „p, =... kPa” (albo MPa, albo Pa, albo bar, albo mbar).

8 17. Na gazomierzu, którego urządzenia wskazujące działają poprawnie tylko dla jednego kierunku przepływu gazu, w przypadku gdy nie wynika on jednoznacznie z konstrukcji gazomierza, kierunek przepływu gazu powinien być wskazany za pomocą strzałki.