Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 10 grudnia 2003 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy w ogrodach zoologicznych

Transport zwierząt jest przeprowadzany z zachowaniem warunków bezpieczeństwa, w tym:

1) załadunek lub wyładunek zwierząt przeznaczonych do transportu odbywa się przy użyciu ramp, pomostów lub pochylni o podłożu ograniczającym poślizg, wyposażonych w zabezpieczenia boczne;

2) podczas przewozu zwierząt środkami transportu osoby konwojujące przebywają w miejscu oddzielonym od zwierząt;

3) osoby konwojujące transport zwierząt zapoznają się z zasadami postępowania w przypadku ucieczki zwierząt.

8 9. Natężenie oświetlenia w pomieszczeniach do utrzymywania zwierząt oraz w pomieszczeniach, w których przebywają pracownicy, mierzone na poziomie podłogi, nie może wynosić mniej niż 100 Ix.

8 10. Pracownicy spożywają posiłki, w czasie przewidzianym na posiłek, w wydzielonych pomieszczeniach, po uprzedniej zmianie odzieży roboczej, umyciu rąk i twarzy.

8 11. 1. Na zapleczu pomieszczeń, w widocznym miejscu, umieszcza się apteczkę ze środkami pierwszej pomocy.

2. Pracownikom pogryzionym, poturbowanym lub zranionym przez zwierzęta po wstępnym opatrzeniu zapewnia się niezwłocznie pomoc lekarską.

8 12. Pracownicy obsługujący zwierzęta są poddawani szczepieniom ochronnym przeciw tężcowi.

8 13. Pracownikom pogryzionym przez zwierzę podejrzane o wściekliznę zapewnia się szczepienia profilaktyczne.

8 14. Pracownicy, u których wystąpiły objawy choroby, niezwłocznie zgłaszają się do lekarza.

8 15. Na terenie ogrodu umieszcza się oznakowane, dostępne dla zwiedzających toalety.

Żywienie zwierząt odbywa się z zachowaniem następujących warunków:

1) karma dla zwierząt jest przygotowywana w oddzielnych pomieszczeniach;

2

—

w celu zapewnienia należytej higieny do przygotowania karmy można stosować urządzenia mechaniczne;

3

—

sprzęt i naczynia używane do przyrządzania i rozdawania pokarmu oraz do pojenia zwierząt myje się po każdym użyciu i dezynfekuje przynajmniej raz w tygodniu;

4

—

ogród zaopatrza się w odpowiednią ilość naczyń do karmienia i pojenia zwierząt;

5

—

podawanie karmy zwierzętom niebezpiecznym wykonuje się w czasie ich nieobecności w pomieszczeniu do utrzymywania zwierząt lub przy zastosowaniu odpowiednich urządzeń zabezpieczających;

6

—

karma jest podawana wyłącznie przez wyznaczonego pracownika.

8 17. Przy obsłudze zwierząt niebezpiecznych, wymienionych w załączniku do rozporządzenia, stosuje się w szczególności następujące wymagania:

1) zabrania się wchodzenia do pomieszczeń do utrzymywania zwierząt kategorii | w czasie ich obecności;

2

—

zwierząt nie utrzymuje się w pomieszczeniach, do których zwiedzający mają bezpośredni dostęp;

3

—

pomieszczenia wyposaża się w drzwi ułatwiające pracownikom bezpieczną obsługę i ewakuację w przypadku zagrożenia;

4

—

drzwi do pomieszczeń wyposaża się w podwójny system zamknięć, uniemożliwiający zwierzętom i osobom niepowołanym przypadkowe ich otwarcie;

5

—

w przypadku unieruchomienia zwierzęcia lekarz weterynarii może zezwolić na wejście do pomieszczenia do utrzymywania zwierząt innym pracownikom;

6

—

jest niedopuszczalne otwieranie pomieszczeń do utrzymywania zwierząt w obecności zwiedzających;

7

—

pomieszczenia do utrzymywania zwierząt konstruuje się w sposób umożliwiający optyczne stwierdzenie obecności zwierzęcia;

Nr 4

8) szkolenie pracowników zatrudnionych do obsługi zwierząt jadowitych z zakresu przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy obejmuje zasady postępowania w przypadku ukąszenia przez zwierzę;

9) pomieszczenia do utrzymywania zwierząt jadowitych oznacza się tabliczką z napisem w kolorze czerwonym: '„Uwaga, zwierzęta jadowite”, umieszczoną w widocznym miejscu;

10) pomieszczenia do utrzymywania zwierząt jadowitych otwiera się dopiero po zabezpieczeniu zwierząt przed ewentualnym ich wydostaniem się na zewnątrz;

11) zarządzający ogrodem zapewnia surowice przeciwjadowe;

12) pomieszczenia do utrzymywania zwierząt jadowitych wyposaża się w szyby z nietłukącego szkła.

8 18. Przy obsłudze weterynaryjnej zwierząt utrzymywanych w ogrodach:

1) zapewnia się statą opiekę lekarza weterynarii;

2) leki i sprzęt weterynaryjny przechowuje się w specjalnie wydzielonych, zamykanych pomieszczeniach, do których klucz posiada pracownik upoważniony przez zarządzającego ogrodem;

3) leki podaje tylko lekarz weterynarii, a w wyjątkowych przypadkach osoba przez niego upoważniona;

4) w przypadku wykrycia u zwierzęcia następujących chorób: gruźlicy, brucelozy lub ornitozy zarządzający ogrodem niezwłocznie kieruje wszystkich pracowników, którzy mieli bezpośredni kontakt z chorym zwierzęciem lub z jego pomieszczeniem, do lekarza w celu przeprowadzenia stosownych badań.

8 19. W przypadku wydostania się zwierząt niebezpiecznych z pomieszczeń do utrzymywania zwierząt:

1) zwiedzających ogród kieruje się do wyjścia lub do najbliższego bezpiecznego schronienia;

2) wstrzymuje się wpuszczanie zwiedzających na teren ogrodu;

3) jeżeli zwierzę zachowuje się agresywnie wobec ludzi, a jego odłów lub unieruchomienie okaże się niemożliwe bez narażenia ludzi na niebezpieczeństwo, zarządzający ogrodem lub osoba przez niego upoważniona może podjąć działania mające na celu uśmiercenie zwierzęcia zgodnie z odrębnymi przepisami.

8 20. Zarządzający ogrodem zaopatruje ogród w odpowiedni sprzęt do odłowu zwierząt.

8 21. Zarządzający ogrodem umieszcza, w widocznym miejscu przy wejściach na teren ogrodu, infor-

mację o zasadach zachowania bezpieczeństwa przez zwiedzających.

8 22. Zarządzający ogrodem uniemożliwia zwiedzającym zbliżanie się do pomieszczeń ze zwierzętami niebezpiecznymi na odległość mniejszą niż 1,5 metra, z wyjątkiem pomieszczeń wyposażonych w przegrody ze szkła.

8 23. Zarządzający ogrodem zapewnia warunki do szybkiej i bezpiecznej ewakuacji zwiedzających.

8 24. Na terenie ogrodu umieszcza się oznakowane, dostępne dla zwiedzających urządzenia umożliwiające tączność z numerami alarmowymi pogotowia ratunkowego, Policji i Straży Pożarnej.

8 25. Podłoże miejsc przebywania zwiedzających wykonuje się z tworzyw uniemożliwiających poślizgnięcie.

8 26. Wyjścia z ekspozycji, gdzie zwierzęta utrzymywane są w warunkach bezpośredniego kontaktu ze zwiedzającymi, wyposaża się w urządzenia do mycia rąk dla zwiedzających.

8 27. 1. Przejazd przez ekspozycje, gdzie zwierzęta utrzymywane są w warunkach bezpośredniego kontaktu ze zwiedzającymi, odbywa się w jednym kierunku.

2. Wjazd i wyjazd z ekspozycji, o której mowa w ust. 1, wyposaża się w podwójne bramy ustawione w odstępie pozwalającym na zamknięcie pomiędzy nimi pojazdu ze zwiedzającymi, które zamykają się i otwierają, w miarę możliwości, bez konieczności wysiadania z pojazdu.

8 28. Ogrodzenia elektryczne pomieszczeń do utrzymywania zwierząt oznacza się wyraźnym napisem: „Uwaga ogrodzenie elektryczne! Nie dotykać”.

8 29. Pomieszczenia, do których zwiedzający nie mają prawa wstępu, odpowiednio oznacza się i zabezpiecza.

8 30. Ogrody istniejące w dniu wejścia w życie rozporządzenia dostosują warunki bezpieczeństwa i higieny pracy określone w rozporządzeniu, w okresie nie dłuższym niż jeden rok od dnia wejścia w życie rozporządzenia.

8 31. Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 30 dni od dnia ogtoszenia.?)

Minister Środowiska: Cz. Śleziak

2) Niniejsze rozporządzenie byto poprzedzone rozporządzeniem Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Srodowiska z dnia 22 października 1973 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy w miejskich ogrodach zoologicznych (Dz. U. Nr 45, poz. 270), zachowanym w mocy na podstawie art. XXIV ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. — Przepisy wprowadzające Kodeks pracy (Dz. U. Nr 24,

oraz z 1990 r. Nr 34, poz. 198).

Nr 4 — 132 — Poz. 26

Załącznik do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 10 grudnia 2003 r. (poz. 26)

ZWIERZĘTA NIEBEZPIECZNE

Kategoria zwierząt niebezpiecznych”

SSAKI Mammalia

Dziobak Ornithorhynchus anatinus

Rodzina: oposy Didelphidae — większe gatunki z rodzajów: Metachirus, Didelphis, Metachirops, Lutreolina, Chironectes

Grupa systematyczna

Posiada kolec jadowy

Niebezpieczeństwo pogryzienia, infekcji — tularemia

Rodzina: niełazy Dasyuridae — gatunki z rodzajów: Dasyurus, Dasyuroides

Diabeł tasmański Sarcophilus harrisi

Rodzina kuskusów Phalangeridae

Niebezpieczeństwo podrapania, pogryzienia

Niebezpieczeństwo pogryzienia, bardzo agresywny Niebezpieczeństwo pogryzienia

Dorosłe samce, ze względu

na niebezpieczeństwo kopnięcia — kategoria I, pozostałe osobniki kategoria II

Kangury z następujących gatunków: Macropus rufus, M. giganteus, M. fuliginosus, M. robustus, M. antilopinus

Koala Phascolarctos cinereus

Niebezpieczeństwo pogryzienia

Niebezpieczeństwo podrapania, pogryzienia

Wombaty: Yombatus sp., Lasiorhinus sp.

Almiki: Solenodon, Atopogale

Posiadają gruczoły ślinowe produkujące jad

Gołyszki: Echinosorex, Hylomys, Podogymnura, Neohylomys

Posiadają gruczoły zapachowe produkujące drażniące substancje chemiczne

Nietoperze wampiry: Desmodus, Diaemus, Diphylla

Pozostałe nietoperze Chiroptera Lemury z rodzajów: Lemur, Varecia, Eulemur, Avahi, Propithecus, Indri

Niebezpieczeństwo zarażenia wścieklizną

Niebezpieczeństwo zarażenia wścieklizną

Niebezpieczeństwo pogryzienia i infekcji

Niebezpieczeństwo pogryzienia i infekcji

Palczak Daubentonia madagascariensis Galago gruboogonowy Otolemur crassicaudatus monteiri

Kapucynki Cebus sp.

Niebezpieczeństwo pogryzienia i infekcji

Dorosłe samce — kategoria I, pozostałe osobniki kategoria II, niebezpieczeństwo pogryzienia i infekcji

* Kategoria I obejmuje gatunki zwierząt, które z przyczyn naturalnej agresywności lub właściwości biologicznych mogą spowodować u człowieka uszkodzenia ciała powodujące trwate kalectwo lub zgon; kategoria Il obejmuje gatunki zwierząt, które mogą spowodować uszkodzenia ciała, jednak bez skutków trwałych i niebezpieczeństwa zgonu.

Nr 4 — 133 — Poz. 26 | i infekcji

Sajmiri Saimiri sp. Niebezpieczeństwo pogryzienia i infekcji Saki: Pithecia sp., Chiropotes sp Niebezpieczeństwo pogryzienia i infekcji Wyjce Alouatta sp. Niebezpieczeństwo pogryzienia i infekcji Czepiaki Ateles sp. (Il) Dorosłe samce — kategoria I, pozostałe osobniki kategoria II, niebezpieczeństwo pogryzienia i infekcji Muriki Brachteles arachnoides (Il) Dorosłe samce — kategoria I, pozostałe osobniki kategoria II, niebezpieczeństwo pogryzienia i infekcji

Wetniaki Lagothrix sp. (Il) Dorosłe samce — kategoria I, pozostałe osobniki kategoria II, niebezpieczeństwo pogryzienia i infekcji

Makaki Macaca sp. Niebezpieczeństwo pogryzienia

i infekcji — herpes virus simae (B virus), atakujący centralny układ nerwowy Mangaby Cercocebus sp Nm

Pawiany Papio sp NE

Mandryle Mandrillus sp. Nm

Dżelada Theropithecus gelada DE

Koczkodany: Cercopithecus sp., Allenopithecus Niebezpieczeństwo pogryzienia

nigorviridis, Erythrocenbus patas i infekcji

Talapoiny Miopithecus sp Niebezpieczeństwo pogryzienia

i infekcji

Niebezpieczeństwo pogryzienia i infekcji

Niebezpieczeństwo pogryzienia i infekcji

Niebezpieczeństwo pogryzienia i infekcji

Niebezpieczeństwo pogryzienia i infekcji

Niebezpieczeństwo pogryzienia i infekcji

Niebezpieczeństwo pogryzienia i infekcji

Niebezpieczeństwo pogryzienia i infekcji

Niebezpieczeństwo pogryzienia i infekcji

Gerezy: Colobus, Procolobus, Pliocolobus

Niebezpieczeństwo pogryzienia i infekcji

Niebezpieczeństwo pogryzienia i infekcji

Niebezpieczeństwo pogryzienia i infekcji

Nr 4

Szympansy Pan sp. DE Goryle Gorilla sp. NE

Mrówkojad wielki Myrmecophaga tridactyla

Tamandua Tamandua tetradactyla

Leniwce: Choloepus sp., Bradypus sp.

Pancernik olbrzymi Priodontes gigantaeus Jelarang Ratufa sp.

Bobry Castor sp.

Chomik europejski Cricetus cricetus Grzywak Lophiomys imhausi

Jeżozwierze Hystrix sp.

Jeżatki: Atherurus sp., Thecurus sp., Trichys sp.

Urson Erethizon dorsatum

Kolczaki: Coendu sp., Echinoprocta sp., Chaetomys sp.

Kapibara Hydrochoerus hydrochaeris Hutia kubańska Capromys pilorides

Wiskacza Lagostomus maximus

Wilk Canis lupus

Likaon Lycaon pictus

Psowate z rodzajów: Canis, Alopex, Vulpes, Fannecus,

Dusicyon, Nyctereutes, Chrysocyon, Speothos, Otocyon,

Cerdocyon, Atelocynus

Niedźwiedziowate Ursidae

Szopowate Procyonidae Panda wielka Ailuropoda melanoleuca Panda mała Ailurus fulgens

Rosomak Gulo gulo

Niebezpieczeństwo pogryzienia i infekcji

Niebezpieczeństwo pogryzienia i infekcji

Niebezpieczeństwo ataku bardzo silnymi przednimi kończynami

Niebezpieczeństwo ataku silnymi przednimi kończynami

Niebezpieczeństwo ataku przednimi, wyposażonymi w długie pazury, kończynami

Niebezpieczeństwo podrapania, pogryzienia

Niebezpieczeństwo pogryzienia

Niebezpieczeństwo pogryzienia, infekcji — tularemia

Niebezpieczeństwo pogryzienia Niebezpieczeństwo pogryzienia

Niebezpieczeństwo wbicia kolców

Niebezpieczeństwo wbicia kolców

Niebezpieczeństwo wbicia ukrytych w sierści ostrych kolców

Niebezpieczeństwo wbicia ukrytych w sierści kolców

Niebezpieczeństwo pogryzienia Niebezpieczeństwo pogryzienia

Tylko dorosłe samce, niebezpieczeństwo pogryzienia

Niebezpieczeństwo pogryzienia Niebezpieczeństwo pogryzienia

Niebezpieczeństwo pogryzienia

Niebezpieczeństwo pogryzienia, rozszarpania

Niebezpieczeństwo pogryzienia Niebezpieczeństwo pogryzienia Niebezpieczeństwo pogryzienia

Niebezpieczeństwo pogryzienia, bardzo agresywne, nieustępliwe

Nr 4 — 135 — Poz. 26

Niebezpieczeństwo pogryzienia, posiadają gruczoty z cuchnącą cieczą

Ratel Mellivora capensis

Łasicowate Mustelidae z rodzajów: Mustela, Vormela, Martes, Eira, Galictis, Lyncodon, lctonyx, Poecilictis, Poecilogale, Meles, Arctonyx, Mydaus, Taxidea, Suillotaxus, Melogale, Mephitis, Spilogale, Conepatus

Niebezpieczeństwo pogryzienia, podrapania

Wydry Lutrinae z rodzajów: Lutra, Pteronura, Aonyx, Enhydra

Niebezpieczeństwo pogryzienia

Łaszowate Viverridae Niebezpieczeństwo

pogryzienia, posiadają gruczoty z cuchnącą substancją

Hieny z rodzajów: Crocuta, Hyaena Niebezpieczeństwo pogryzienia

Puma Felis concolor Niebezpieczeństwo pogryzienia, rozszarpania i podrapania

Pozostałe kotowate z rodzajów: Felis, Oncifelis, Otocolobus, Herpailurus, Leopardus

Rysie i karakale Lynx sp. Pantera mglista Neofelis nebulosa

Gepard Acinonyx jubatus

Niebezpieczeństwo pogryzienia, rozszarpania i podrapania

Niebezpieczeństwo pogryzienia i podrapania

Niebezpieczeństwo pogryzienia i podrapania

Niebezpieczeństwo pogryzienia, rozszarpania i podrapania

Duże kotowate z rodzaju Panthera Niebezpieczeństwo pogryzienia, rozszarpania

i podrapania

Uchatki Otariidae z rodzajów: Arctocephalus, Callorhinus, (Il) Dorosłe samce — kategoria I,

Zalophus, Eumetopias, Otaria, Neophoca pozostałe osobniki kategoria II, niebezpieczeństwo przygniecenia, utopienia

Mors Odobenus rosmarus

Lampart morski Hydrurga leptonyx NE Słonie morskie Mirounga sp. NE Foki Phocidae — wszystkie gatunki Niebezpieczeństwo przygniecenia

Niebezpieczeństwo pogryzienia, przygniecenia, utopienia

Niebezpieczeństwo pogryzienia, utopienia

Niebezpieczeństwo przygniecenia, utopienia

Stoń indyjski Elaphas maximus Niebezpieczeństwo stratowania, przygniecenia, uderzenia

Stoń afrykański Loxodonta africana Niebezpieczeństwo stratowania, przygniecenia,

uderzenia

Niebezpieczeństwo kopania, stratowania

Koniowate Equidae — wszystkie gatunki

Nr 4

Tapir malajski Tapirus indicus

Tapir Bairda Tapirus bairdi

Tapiry Tapiridae — pozostate gatunki

Nosorożce Rhinocerotidae

Dzikie świnie Suidae — wszystkie rodzaje i gatunki Pekari Tayassuidae — wszystkie rodzaje i gatunki

Hipopotamy Hipopotamidae

Wielbtąd dwugarbny Camelus bactrianus

Wielbłąd jednogarbny Camelus dromedarius

Lamy Lama — wszystkie gatunki Piżmowiec Moschus moschiferus

Sarenka wodna Hydropotes inermis

Mundżak Muntiacus sp., Megamuntiacus sp.

Jelonek czubaty Elaphodus cephalophus

Jelenie Cervus sp.

Niebezpieczeństwo kopania, stratowania Niebezpieczeństwo kopania, stratowania Niebezpieczeństwo kopania, stratowania

Niebezpieczeństwo stratowania, przygniecenia

Niebezpieczeństwo stratowania, pogryzienia Niebezpieczeństwo stratowania, pogryzienia

Ekstremalnie niebezpieczne, możliwość stratowania, przygniecenia, pogryzienia, najgroźniejsze samice z młodymi

(Il) Dorosłe samce — kategoria I, pozostałe osobniki kategoria II, niebezpieczeństwo kopania i gryzienia

(Il) Dorosłe samce — kategoria I, pozostałe osobniki kategoria II, niebezpieczeństwo kopania i gryzienia

Niebezpieczeństwo kopania

Wyłącznie samce, szczególnie sztucznie odchowane, niebezpieczeństwo zranienia długimi, wystającymi z górnej szczęki, kłami

Wyłącznie samce, szczególnie sztucznie odchowane, niebezpieczeństwo zranienia długimi, wystającymi z górnej szczęki, kłami

Wyłącznie samce, szczególnie sztucznie odchowane, większe niebezpieczeństwo zranienia długimi, wystającymi z górnej szczęki, kłami niż szczątkowym porożem

Wyłącznie samce, szczególnie sztucznie odchowane, większe niebezpieczeństwo zranienia długimi, wystającymi z górnej szczęki, kłami niż szczątkowym porożem

I (Il) Dorosłe samce i osobniki sztucznie odchowane — kategoria I, pozostate osobniki kategoria Il, niebezpieczne ze względu na możliwość zaatakowania porożem i racicami

Nr 4 — 137 — Poz. 26

Milu Elaphurus davidianus Dorosłe samce i osobniki sztucznie odchowane — kategoria I, pozostate osobniki kategoria Il; niebezpieczne ze względu na możliwość zaatakowania porożem i racicami

Łoś Alces alces Niebezpieczne ze względu na możliwość zaatakowania

porożem i racicami

Renifer Rangifer tarandus Niebezpieczne ze względu na możliwość zaatakowania

porożem

Osobniki sztucznie odchowane — kategoria I, pozostałe osobniki kategoria Il; niebezpieczne ze względu na możliwość zaatakowania porożem

Sarna Capreolus capreolus

Samce sztucznie odchowane — kategoria I, pozostałe osobniki kategoria Il; niebezpieczne ze względu na możliwość zaatakowania porożem

Jeleniowate Ameryki z rodzajów: Odocoileus, Blastoceros, Ozotoceros, Hippocamelus, Mazama

Okapi Okapia johnstoni Niebezpieczeństwo kopania

Żyrafa Giraffa camelopardalis Niebezpieczeństwo kopania

Widtoróg Antilocapra americana Niebezpieczne ze względu na możliwość zaatakowania

rogami

Eland Taurotragus sp. Niebezpieczne ze względu na możliwość zaatakowania

rogami

Antylopy z rodzaju Tragelaphus Dorosłe samce — kategoria I, pozostałe osobniki kategoria II, niebezpieczne ze względu na możliwość zaatakowania

rogami

Nilgau Boselpahus tragocamelus Dorosłe samce — kategoria I, pozostałe osobniki kategoria II,

możliwość stratowania

Tylko doroste samce

Czykara Tetracerus quadricornis

Bawoły azjatyckie z rodzaju: Bubalus, Anoa, Bos, w tym egzotyczne odmiany bydła domowego

Możliwość stratowania, niebezpieczeństwo ataku rogami

Możliwość stratowania, niebezpieczeństwo ataku rogami

Bawoły afrykańskie Syncerus caffer

Możliwość stratowania, niebezpieczeństwo ataku rogami

Bizon, żubr Bison sp.

Nr 4

Antylopy kob Kobus sp.

Antylopy z rodzajów: Cephalophus, Sylvicapra, Redunca, Pelea, Aepyceros, Antilope, Antidorcas, Litocranius, Ammodorcas, Gazella, Procapra, Pantholops, Saiga

Antylopy z rodzajów: Hippotragus, Oryx, Addax, Connochaetes, Alcelaphus, Damaliscus

Goral Nemorhaedus sp.

Serau Capricornis sp.

Saola Pseudoryx nghetinghensis

Kozioł śnieżny Oreamnos americanus

Kozica Rupicapra sp.

Piżmowół Ovibos moschatus

Takin Budorcas taxicolor

Tar Hemitragus sp.

Dzikie kozy Capra sp.

Arui Ammotragus lervia

Nahur Pseudois nayaur

Dorosłe samce — kategoria I, pozostałe osobniki kategoria II, niebezpieczne ze względu na możliwość zaatakowania rogami

Samce niebezpieczne ze względu na możliwość zaatakowania rogami

Samice Alcelaphus

i Damaliscus — kategoria II, niebezpieczne ze względu na możliwość zaatakowania rogami

Niebezpieczne ze względu możliwość zaatakowania rogami

Niebezpieczne ze względu możliwość zaatakowania rogami

Niebezpieczne ze względu możliwość zaatakowania rogami

Niebezpieczne ze względu możliwość zaatakowania rogami

Niebezpieczne ze względu możliwość zaatakowania rogami

Niebezpieczne ze względu możliwość zaatakowania rogami i stratowania

Niebezpieczne ze względu możliwość zaatakowania rogami

Dorosłe samce — kategoria I, pozostałe osobniki kategoria II, niebezpieczne ze względu na możliwość zaatakowania rogami

Dorosłe samce — kategoria I, pozostałe osobniki kategoria II, niebezpieczne ze względu na możliwość zaatakowania rogami

Dorosłe samce — kategoria I, pozostałe osobniki kategoria II, niebezpieczne ze względu na możliwość zaatakowania rogami

Dorosłe samce — kategoria I, pozostałe osobniki kategoria II, niebezpieczne ze względu na możliwość zaatakowania rogami

Nr 4 — 139 — Poz. 26

Dzikie owce Ovis sp. Dorosłe samce — kategoria I, pozostałe osobniki kategoria II, niebezpieczne ze względu na możliwość zaatakowania rogami

Niebezpieczeństwo

pogryzienia, przygniecenia, utopienia

Orka Orcinus orca

Orki karłowate Pseudorca, Faresa

PTAKI Aves

Niebezpieczeństwo pogryzienia, utopienia

Dorosłe samce — kategoria I, pozostałe osobniki kategoria II, niebezpieczne ze względu na możliwość zaatakowania potężnymi nogami

Struś afrykański Struthio camelus

Niebezpieczne ze względu na możliwość zaatakowania potężnymi nogami

Nandu Rhea, Pterocnemia

Niebezpieczne ze względu na możliwość zaatakowania potężnymi nogami

Kazuary Casuarius sp.

Niebezpieczne ze względu na możliwość zaatakowania potężnymi nogami

Emu Dromaius novaehollandiae

Pingwiny Spheniscidae — gatunki z rodzaju Aptenodytes Wężówki Anhinga sp.

Pelikany Pelecanus sp.

Niebezpieczne ze względu na duże rozmiary i sitę

Niebezpieczeństwo dziobania w oczy

Niebezpieczeństwo zaatakowania potężnym dziobem

Niebezpieczeństwo dziobania w oczy

Czaple z rodzaju Ardea — duże gatunki o długości ciała powyżej 70 cm

Niebezpieczeństwo zaatakowania potężnym dziobem

Trzewikodziób Baleaniceps rex

Niebezpieczeństwo dziobania w oczy

Bociany Ciconiidae z rodzajów: Mycteria, Ibis, Anastomus, Ciconia, Euxenura, Xenorhynchus, Ephipiorhynchus, Jabiru, Leptoptilos

Skrzydtoszpony Anhimidae z rodzajów: Anhima, Chauna Posiada kolec na skrzydłach

W okresie lęgowym niebezpieczeństwo zaatakowania dziobem i skrzydłami

Łabędzie Cygnus sp.

Niebezpieczeństwo zaatakowania silnym dziobem i szponami

Kondor wielki Vultur gryphus

Niebezpieczeństwo zaatakowania silnym dziobem i szponami

Kondor kalifornijski Gymnogyps californianus

Nr 4

Pozostałe ścierwniki Nowego Świata Cathartidae

Jastrzębiowate Accipitridae z rodzajów: Harpia, Harpyopsgis,

Pithecophaga, Polemaetus

Pozostałe jastrzębiowate Accipitridae

Rybotów Pandion haliaetus

Sekretarz Sagittarius serpentarius

Sokoty Falconidae — wszystkie rodzaje i gatunki, zwyjątkiem: Micrastur, Microhierax, Poliohierax, Spiziapteryx

Zurawie Gruidae

Dropie olbrzymie — Ardeotis sp. Wydrzyki — Stercorarius sp.

Kakadu z rodzajów: Probosciger, Cacatua, Calyptorhynchus,

Callocephalon, Eolophus

Żako Psittacus erithacus

Ary z rodzajów: Ara, Cyanopsitta, Anodorhynchus

Amazonki Amazona sp.

Płómykówki Tytonidae

Puchacze Bubo sp.

Pozostałe sowy, z wyjątkiem rodzajów: Otus, Lophostrix, Glaucidium, Micrathene, Athene

Dzioborożce naziemne Bucorvus sp. Pozostałe dzioborożce Bucerotidae

Krukowate Corvus sp. — gatunki o długości ciała powyżej 50 cm

Niebezpieczeństwo zaatakowania silnym dziobem i szponami

Niebezpieczeństwo zaatakowania silnym dziobem i szponami

Niebezpieczeństwo zaatakowania silnym dziobem i szponami

Niebezpieczeństwo zaatakowania silnym dziobem i szponami

Niebezpieczeństwo kopania

Niebezpieczeństwo zaatakowania silnym dziobem i szponami

Niebezpieczeństwo dziobania w oczy

Niebezpieczne ze względu na duże rozmiary

Niebezpieczeństwo zaatakowania dziobem

Niebezpieczeństwo zaatakowania bardzo silnym dziobem

Niebezpieczeństwo zaatakowania bardzo silnym dziobem

Niebezpieczeństwo zaatakowania bardzo silnym dziobem

Niebezpieczeństwo zaatakowania bardzo silnym dziobem

Niebezpieczeństwo zaatakowania dziobem i szponami

Osobniki odchowujące pisklęta — kategoria I, poza lęgami

i odchowem młodych — kategoria Il, niebezpieczne ze względu na możliwość zaatakowania dziobem i szponami

Niebezpieczeństwo zaatakowania dziobem i szponami

Niebezpieczeństwo zaatakowania dziobem

Niebezpieczeństwo zaatakowania dziobem

Niebezpieczeństwo zaatakowania dziobem

Nr 4

Żótwie bokoszyje Chelidae z rodzajów: Chelus, Batrachemys, Phrynops, Elseya

Skorpuchy Chelydridae: Macroclemys, Chelydra

Żótwie olbrzymie: Geochelone elaphantopus, Aladbrachelys gigantaea

Żółwie morskie Chelonidae

Żótw nowogwinejski Carettochelys insculpta Żótwiaki Trionychidae

Żótwiak olbrzymi Pelochelys bibroni

Krokodyle Crocodylidae — wszystkie rodzaje i gatunki Dracena Dracaena sp.

Teju Tupinabis sp.

Waran z Komodo Varanus komodoeansis

Waran nilowy Varanus niloticus

Waran pustynny Varanus exanthematicus (albigularis) Waran bengalski Varanus bengalensis

Waran barwny Varanus varius

Waran australijski Varanus gigantaeus

Waran mangrowy Varanus indicus

Waran krokodylowy Varanus salvadorii

Waran leśny Varanus salvator

Helodermy Heloderma sp.

Pytony Python sp.

Pytony australijskie Morelia sp.

Pytony nowogwinejskie: Liasis, Chondropython, Botiochilus

Woma Aspidites sp.

Boa kubański Epicrates angulifer

Boa dusiciel Boa constrictor

Osobniki o długości skorupy powyżej 20 cm, możliwość ugryzienia

Osobniki o dtugości skorupy powyżej 30 cm, możliwość ugryzienia

Osobniki o długości skorupy powyżej 50 cm, możliwość ugryzienia

Osobniki o dtugości skorupy powyżej 30 cm, możliwość ugryzienia

A Możliwość ugryzienia A Możliwość ugryzienia

Osobniki o dtugości skorupy powyżej 30 cm, możliwość ugryzienia

[——Tysberpieczototwo pogryzienia [1 wsbezpieczoństwo pogryzienia [0 wsbezpieczoństwo pogryzienia [1 wsbozpieczoństwo pogryzienia [1 [wsbozpieczoństwo pogryzienia [0 [wsbozpieczoństwo pogryzienia [0 [wsbozpieczoństwo pogryzienia [0 [wsbozpieczoństwo pogryzienia [—[ysbezpieczeństwo pogryzienia [—[ysbezpieczeństwo pogryzienia [—[ysbezpieczeństwo pogryzienia [—[vsbezoieczeństwo pogryzienia = podomte |

Osobniki o długości powyżej

3 m — kategoria I, osobniki

o długości poniżej 3 m — kategoria Il, niebezpieczeństwo uduszenia

Niebezpieczeństwo uduszenia przez osobniki dłuższe niż 3 m Niebezpieczeństwo uduszenia przez osobniki dłuższe niż 3 m Niebezpieczeństwo uduszenia przez osobniki dłuższe niż 3 m Niebezpieczeństwo uduszenia przez osobniki dłuższe niż 3 m Niebezpieczeństwo uduszenia przez osobniki dłuższe niż 3 m

Nr 4 — 142 —

Anakonda Eunectes sp.

Zaskroniec wschodni Rabdophis sp.

Żabojad Hydrodynastes gigas

Kaninana Spilotes pullatus

Węże wodne z rodzajów Homalopsis, Cerberus, Enhydris Wąż mangrowy Boiga dendrophila

Pozostałe węże z rodzaju Boiga

Wąż madagaskarski Eteirodipsas sp.

Wąż kapturnik Macroprotodon sp.

Wąż koci Telescopus sp.

Wąż kociooki Leptodeira sp.

Mussurana Cleia cleia

Wąż nadrzewny Thelotornis sp.

Wąż nosaty Ahaetulla sp.

Malpolon Malpolon sp.

Wąż strzała Psammophis sp.

Bomslang Dispholidus sp.

Zdradnicowate Elapidae — wszystkie rodzaje i gatunki Zdradnice morskie Laticaudidae — wszystkie rodzaje i gatunki Węże morskie Hydrophiidae — wszystkie rodzaje i gatunki Żmijowate Viperidae — wszystkie rodzaje i gatunki

Grzechotnikowate Crotalidae — wszystkie rodzaje i gatunki

Osobniki o długości powyżej 2 m— kategoria I, osobniki o długości poniżej 2 m — kategoria II, niebezpieczne ze względu na możliwość uduszenia, utopienia

Osobniki z wielopokoleniowych hodowli — kategoria II, niebezpieczeństwo zatrucia batrachotoksyną, jednym z najsilniej działających jadów, produkowanym przez gruczoły

EEEE Słabo jadowite [r poedowie >

Drzewołtazy Dendrobatinae — wszystkie rodzaje i gatunki I (Il)

PŁAZY Amphibia

Ropucha aga Bufo marinus EE Wydzielina skóry toksyczna

RYBY Pisces

skórne drzewołazów

Mureny Muraenidae Osobniki powyżej 50 cm długości, możliwość ugryzienia, posiadają gruczoły

jadowe, śluz i krew trujące

Kongery Congridae Osobniki powyżej 1 m długości, możliwość ugryzienia, śluz i skóra mają

właściwości toksyczne

Nr 4

Szczupakowate Esocidae

Piranie Serrosalmus sp.

Węgorz elektryczny Electrophorus electricus Klariasy Clarias sp. Sum elektryczny Melapterurus electricus

Sumik morski Plotosus sp. Sumik krzyżowy Arius sp. Batrachy Batrachoididae Wężogłowy Channa sp.

Skorpeny Scorpaenidae Jadnice Synanceidae Barakudy Sphyraenidae Kolcogrzbiety Trachinidae Żmijki Uranoscopidae Balisty (Rogatnice) Balistidae

Rekiny z rodzin Hexanchidae, Odontaspidae, Lamnidae, Orectolobidae, Carcharhinidae, Alopiidae, Sphyrnidae

Płaszczki z rodzin Squatinidae, Dasyatidae, Myliobatidae Płaszczki stodkowodne Potamotrygonidae Drętwy Torpedinidae

Przerazy Chimaeridae BEZKRĘGOWCE Invertebrata

Ośmiorniczka błękitna Hapalochaena maculosa Stożki Conus sp. — niektóre gatunki

Czarne wdowy Lathrodectus sp.

Pająk skrzypnik Loxosceles sp.

Tarantula Lycosa sp.

Tarantula brazylijska Lycosa raptoria

Pająk podkopnik Atrax robustus

Pająk wędrowny Phoneutria sp.

Skorpiony z rodziny Buthidae

Pozostałe skorpiony Scorpionidae

Pająki ptaszniki z rodzajów Pterinochilus, Caeratogyrus, Poecilotheria

Skolopendry Scolopendra

Pluskwiak dwuplamy Platymeris sp.

Osobniki powyżej 1 m długości, możliwość ugryzienia A | Niebezpieczeństwo pogryzienia Niebezpieczeństwo porażenia prądem Osobniki powyżej 1 m długości, możliwość ugryzienia Niebezpieczeństwo porażenia prądem

5 |oedowe

Osobniki powyżej 1 m długości, niebezpieczeństwo ugryzienia

[——pedowie |] [edo |] [TE sbezpieczotstwo pogryzienia peso |] [edo |]

Duże osobniki, możliwość ugryzienia, agresywne | Niebezpieczeństwo pogryzienia

A | Słabo jadowite r |oedowite

Niebezpieczeństwo porażenia prądem

A | Słabo jadowite

[r poegomte [1 oadowite | [1 joedowte |] [1 oedowte |] [6 |gadowe |] [1 |gadowte [1 oadowte |] [1 oedowte |] [1 edowite |] [6 |oadowte

NE Jadowite i agresywne Niektóre gatunki jadowite i agresywne Jadowite, możliwość przenoszenia chorób