Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 września 2004 r. w sprawie kwalifikacji osób uprawnionych do zawodowego uboju oraz warunków i metod uboju i uśmiercania zwierząt

Rozporządzenie określa: 1) kwalifikacje osób uprawnionych do zawodowego uboju; 2) warunki przemieszczania, przetrzymywania, unieruchamiania w celu dokonania uboju lub uśmiercenia zwierząt; 3) warunki i metody uboju i uśmiercania zwierząt stosownie do gatunku. 8 2. Ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o: 1 — przemieszczaniu — rozumie się przez to wyładunek lub przewóz i przepędzanie z platform rozładunkowych, zagród lub pomieszczeń znajdujących się na terenie ubojni lub do miejsca uboju; przetrzymywaniu — rozumie się przez to utrzymywanie zwierząt w pomieszczeniach, zagrodach, wydzielonych obszarach na terenie ubojni w celu zapewnienia im niezbędnej opieki przed ubojem; 2 unieruchamianiu — rozumie się przez to metody ograniczające ruchy zwierzęcia w celu dokonania efektywnego jego ogłuszenia lub uśmiercenia; 4 — uśmierceniu — rozumie się przez to każdą czynność powodującą śmierć zwierzęcia. 8 3. 1. Unieruchamianie, ogłuszanie, wykrwawianie lub uśmiercanie zwierząt bez wykrwawiania przeprowadzają osoby, które: 1) ukończyły 18 lat; 2) posiadają wykształcenie co najmniej zasadnicze zawodowe; 3) odbyły szkolenie teoretyczne oraz trzymiesięczną praktykę na stanowisku ubojowym, pod stałym nadzorem osoby posiadającej udokumentowany 3-letni staż pracy na stanowisku ubojowym. 1) Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi kieruje dziatem administracji rządowej — rolnictwo, na podstawie § 1 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 11 czerwca 2004 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi (Dz. U. Nr 134, poz. 1433). 2) Przepisy niniejszego rozporządzenia wdrażają postanowienia dyrektywy 93/119/WE z dnia 22 grudnia 1993 r. w sprawie ochrony zwierząt podczas uboju lub zabijania (Dz. Urz. WE L 340 z 31.12.93 r., z późn. zm.). Dane dotyczące ogłoszenia aktu prawa Unii Europejskiej, zamieszczone w niniejszym rozporządzeniu, dotyczą ogłoszenia tego aktu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej — wydanie specjalne. 2. Kwalifikacje, o których mowa w ust. 1 pkt 3, są potwierdzane dokumentem, który jest przechowywany w ubojni. 3. Czynności związane z przemieszczaniem i przetrzymywaniem zwierząt mogą być wykonywane przez osoby inne niż określone w ust. 1, jeżeli odbyty miesięczny staż w ubojni pod stałym nadzorem osoby posiadającej udokumentowany 3-letni staż pracy przy przemieszczaniu i przetrzymywaniu zwierząt. 4. Osoby nadzorujące, o których mowa w ust. 1 pkt 3 i ust. 3, wyznacza podmiot prowadzący ubojnię po udzieleniu zgody przez powiatowego lekarza weterynarii właściwego ze względu na miejsce położenia ubojni. 8 4. Zwierzęta w czasie przemieszczania, przetrzymywania, unieruchamiania, ogłuszania, uboju lub uśmiercania chroni się przed stresem, bólem lub cierpieniem. 8 5. 1. Konstrukcja i wyposażenie ubojni oraz urządzenia w niej używane powinny zapewniać ochronę zwierząt przed zbędnym niepokojem, bólem lub cierpieniem. 2. Narzędzia, sprzęt oraz instalacje służące do ogłuszania lub uśmiercania zwierząt powinny być zaprojektowane, wykonane, utrzymywane i używane w sposób pozwalający na szybkie i skuteczne ogłuszenie lub uśmiercenie zwierząt. 3. W miejscu uboju zapewnia się zapasowe wyposażenie i narzędzia służące do ogłuszania lub uśmiercania zwierząt przygotowane do użycia w przypadku awarii. 4. Wyposażenie i narzędzia, o których mowa w ust. 3, są kontrolowane przed każdym rozpoczęciem uboju. 8 6. Zwierzęta jednokopytne, przeżuwacze, świnie, króliki i drób dostarczone do ubojni w celu uboju przemieszcza się w sposób określony w załączniku nr 1 do rozporządzenia. 8 7. 1. Zwierzęta, o których mowa w § 6, unieruchamia się w sposób zapobiegający zadawaniu im bólu, cierpień lub urazów. 2. Kończyn zwierząt nie krępuje się, a zwierząt przed ogłuszeniem lub uśmierceniem nie podwiesza się. 3. Bydło poddawane ubojowi zgodnie z obyczajami religijnymi zarejestrowanych związków wyznanio- Nr 205 wych jest unieruchamiane przy użyciu mechanicznych urządzeń służących do krępowania. 4. Drób lub króliki można podwieszać przed ogłuszeniem, przy czym podczas ich ogłuszania ciało zwierzęcia powinno być rozluźnione w celu zapewnienia całkowitego i natychmiastowego pozbawienia wrażliwości na ból. 5. Nie jest podwieszeniem, o którym mowa w ust. 2, trzymanie zwierząt w urządzeniach unieruchamiających. 6. Zwierzęta, które ogłusza się z zastosowaniem mechanicznych lub elektrycznych urządzeń przykładanych do głowy, unieruchamia się w taki sposób, aby efekt ogłuszenia zostat osiągnięty w jak najkrótszym czasie. 7. Do ogłuszania koni lub bydła mogą być stosowane urządzenia ograniczające ruchy głowy. 8. Niedopuszczalne jest stosowanie urządzeń do elektronarkozy w celu unieruchamiania i przepędzania zwierząt.

1. Zwierzęta, o których mowa w § 6, przed ubojem niezwłocznie ogłusza się przez zastosowanie: 1) urządzenia z zablokowanym bolcem lub 2) urządzenia udarowego, lub 3) elektronarkozy, lub 4) dwutlenku węgla; 5) pałki — w przypadku matych partii królików. 2. Przepisu ust. 1 nie stosuje się do zwierząt poddawanych ubojowi zgodnie z obyczajami religijnymi zarejestrowanych związków wyznaniowych. 3. Strusie ogłusza się wyłącznie przez zastosowanie urządzenia udarowego lub elektronarkozy. 4. Szczegółowe warunki i sposoby stosowania urządzeń, o których mowa w ust. 1, są określone w załączniku nr 2 do rozporządzenia. 5. Zwierzęta ogłusza się wyłącznie w przypadku, gdy można przystąpić do ich wykrwawiania przed upływem czasu określonego w

8 9. 1. Zwierzęta, o których mowa w § 6, uśmierca się przez: 1) użycie broni palnej lub 2) porażenie prądem, lub 3) zastosowanie dwutlenku węgla, lub 4) dekapitację lub dyslokację kręgów szyjnych — wyłącznie w przypadku drobiu; 5) zastosowanie komory próżniowej — wyłącznie w przypadku bażantów i przepiórek pochodzących z hodowli fermowych. 2. Szczegółowe warunki i metody uśmiercania zwierząt, o których mowa w ust. 1, są określone w załączniku nr 3 do rozporządzenia. 8 10. 1. Wykrwawianie zwierząt: 1) rozpoczyna się po ich ogłuszeniu, przy czym nie później niż w: a) 60 sekund — w przypadku bydła i jednokopytnych, b) 15 sekund — w przypadku owiec i kóz, c) 10 sekund — w przypadku świń wykrwawianych w pozycji leżącej, d) 20 sekund — w przypadku świń wykrwawianych w pozycji wiszącej, e) 15 sekund — w przypadku pozostałych zwierząt ciepłokrwistych; 2) kończy się przed odzyskaniem przez zwierzę świadomości; 3) powinno być obfite i całkowite oraz wykonane w możliwie najkrótszym czasie przez nacięcie co najmniej jednej tętnicy szyjnej lub naczyń z niej wychodzących. 2. Przed zakończeniem wykrwawiania zwierząt: 1) nie przeprowadza się żadnych czynności związanych z obróbką poubojową; 2) nie stosuje się pobudzenia elektrycznego. 3. W przypadku gdy jedna osoba wykonuje czynności ogłuszania, podwieszania i wykrwawiania, wszystkie te czynności wykonuje się kolejno na jednym zwierzęciu, a następnie przystępuje do ich wykonywania na następnym zwierzęciu. 4. W przypadku wystąpienia awarii urządzenia używanego do wykrwawiania drobiu ogłuszoną partię drobiu niezwłocznie poddaje się wykrwawieniu przy użyciu noża. 8 11. 1. Zwierzęta, o których mowa w § 6, poddawane ubojowi poza ubojnią unieruchamia się, ogłusza i wykrwawia w sposób określony w 8 7,8i 10. 2. Przepisu ust. 1 nie stosuje się do drobiu, królików, świń, owiec i kóz poddawanych ubojowi w gospodarstwie na potrzeby własne gospodarstwa, przy czym świnie, owce i kozy ogłusza się przed wykrwawieniem. 3. Uboju świń, owiec i kóz w gospodarstwach dokonują wyłącznie osoby posiadające kwalifikacje, o których mowa w § 3 ust. 1. 8 12. 1. Przepisy § 8 do zwierząt, o których mowa w § 6, poddawanych ubojowi związanemu ze zwalcza- Nr 205 niem chorób zakaźnych zwierząt stosuje się odpowiednio. 2. Przepisy § 8 ust. 1 pkt 1, 3, 4 i ust. 5 oraz § 9 do zwierząt, o których mowa w § 6, poddawanych uśmiercaniu związanemu ze zwalczaniem chorób zakaźnych zwierząt stosuje się odpowiednio. 3. W przypadku uśmiercania zwierząt związanego ze zwalczaniem chorób zakaźnych zwierząt: 1) po zastosowaniu urządzenia, o którym mowa w §8 ust. 1 pkt 1, natychmiast po ogłuszeniu zwierzęcia wprowadza się sondę w otwór w czaszce zwierzęcia w sposób zapewniający zniszczenie pnia mózgu i spowodowanie śmierci zwierzęcia; 2 — natychmiast po ich ogłuszeniu przykłada się elektrody do serca zwierzęcia i przy zachowaniu tych samych parametrów doprowadza do migotania komór i zatrzymania akcji serca — w przypadku zastosowania elektronarkozy. 8 13. 1. Zwierzęta futerkowe z gatunków lis pospolity, lis polarny, norka, tchórz, jenot, nutria, szynszyla i królik uśmierca się przez zastosowanie: 1) urządzeń działających mechanicznie powodujących penetrację mózgu lub 2 3 — środka znieczulającego w dawce śmiertelnej, lub — porażenia prądem powodującego zatrzymanie akcji serca, lub 4 5 6 — chloroformu, lub —- dwutlenku węgla, lub —- tlenku węgla. 2. Szczegółowe warunki i metody uśmiercania zwierząt, o których mowa w ust. 1, są określone w załączniku nr 4 do rozporządzenia. 8 14. 1. Jednodniowe pisklęta ptaków z gatunków: kura, kaczka, gęś, indyk, bażant, przepiórka, perlica, kaczka piżmowa, struś uśmierca się w wylęgarniach przez zastosowanie: 1) urządzeń mechanicznych powodujących natychmiastową śmierć lub 2) dwutlenku węgla. 2. Zarodki gatunków ptaków wymienionych w ust. 1 uśmierca się w sposób określony w ust. 1 pkt 1. 3. Urządzenie, o którym mowa w ust. 1 pkt 1: 1) jest wyposażone w szybko obracające się ostrza lub wypustki z polistyrenu; 2) ma wydajność wystarczającą do natychmiastowego uśmiercenia wszystkich umieszczonych w nim ptaków. 4. Ptaki uśmiercane przez zastosowanie dwutlenku węgla umieszcza się, do czasu stwierdzenia ich śmierci, w atmosferze o najwyższym osiągalnym stężeniu gazu, dostarczonego przez 100 % źródło dwutlenku węgla. 8 15. 1. Zwierzęta używane w procedurach doświadczalnych uśmierca się przez: 1) iniekcję śmiertelnej dawki środka stosowanego do narkozy lub eutanazji lub 2 — zastosowanie środków używanych do narkozy wziewnej, lub 3 4 — wykrwawienie zwierzęcia w trakcie narkozy; — użycie broni palnej lub urządzenia z zablokowanym bolcem — w przypadku dużych ssaków i gadów; 5 — uderzenie w głowę powodujące utratę świadomości w połączeniu ze skrwawieniem lub zniszczeniem mózgu — w przypadku ryb, płazów, małych gadów, ptaków, królików, świnek morskich, szczurów, chomików i myszy; 6 — macerację w urządzeniu, o którym mowa w § 14 ust. 1 pkt 1 — w przypadku ptaków mających nie więcej niż 72 godziny; 7 — dekapitację — w przypadku ryb, płazów, gadów, ptaków, gryzoni i królików o masie ciata nieprzekraczającej 300 g, przy czym zwierzęta zimnokrwiste uprzednio ogłusza się; 8 — dyslokację kręgów szyjnych — w przypadku płazów, gadów, ptaków i ssaków o masie ciała nieprzekraczającej 150 g; 9 — porażenie prądem — w przypadku ryb, płazów, ptaków, świń, owiec, kóz, cieląt i królików; 10 — zastosowanie środków chemicznych wchłaniających się przez skórę i skrzela — w przypadku kręgowców wodnych. 2. Zwierzęta domowe uśmierca się w sposób określony w ust. 1 pkt 1. 8 16. Przepisów § 11—15 nie stosuje się do zwierząt, które niezwłocznie uśmierca się w przypadku zagrożenia zdrowia publicznego. 8 17. 1. Ranne lub chore zwierzęta poddaje się ubojowi lub uśmierca w miejscu, w którym się znajdują. 2. Przepisu ust. 1 nie stosuje się do zwierząt przewożonych do uboju sanitarnego lub uboju z konieczności, jeżeli lekarz weterynarii uznał, że dalszy transport nie narazi ich na zbędne cierpienie. 8 18. Traci moc rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 2 kwietnia 2004 r. w sprawie kwalifikacjj osób uprawnionych do zawodowego uboju oraz dopuszczalnych metod uboju i uśmiercania zwierząt (Dz. U. Nr 70, poz. 643). 8 19. Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi: W. Olejniczak Nr 205 Załączniki do rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 września 2004 r. (poz. 2102) Załącznik nr 1 WARUNKI PRZEMIESZCZANIA ZWIERZĄT NA TERENIE UBOJNI 1. Zwierzęta dostarczone do ubojni: 1) wyładowuje się niezwłocznie przy użyciu odpowiedniego sprzętu i urządzeń służących do wyładunku zwierząt ze środków transportu; 2) chroni się przed działaniem czynników atmosferycznych oraz zapewnia odpowiednią wentylację, jeżeli oczekiwanie na wyładunek jest konieczne; 3) przetrzymuje się oddzielnie — w przypadku gdy ich gatunek, płeć, wiek lub różne miejsca pochodzenia mogą powodować wzajemne ranienie; 4) schładza się przez zastosowanie odpowiednich środków — w przypadku ich przegrzania spowodowanego wysoką temperaturą i dużą wilgotnością powietrza; 5) poddaje się kontroli dwa razy dziennie w przypadku ich przetrzymywania; kontrola obejmuje sprawdzenie kondycji i stanu zdrowia zwierząt. 2. Zwierzęta i oseski, które doznaty urazów w czasie transportu lub w ubojni, poddaje się niezwłocznie ubojowi, a w przypadku gdy jest to niemożliwe, oddziela się je i ubija przed upływem 2 godzin. 3. Zwierzęta dostarczone do ubojni niezdolne do samodzielnego poruszania się: 1) nie powinny być przeciągane na stanowisko ubojowe; 2 3 — uśmierca się w miejscu, w którym się znajdują; — uśmierca się na stanowisku ubojowym — w przypadku gdy mogą być przywiezione na miejsce przy użyciu wózka lub ruchomej platformy, a ich transport do miejsca uboju nie spowoduje niepotrzebnych cierpień. 4. Wyładunek zwierząt przeprowadza się: 1 — przy zastosowaniu pomostów, ramp i trapów wyposażonych w ściany boczne lub poręcze zapobiegające wypadaniu zwierząt, przy czym pomosty, rampy itrapy dodatkowo wyposaża się w podłogę o nachyleniu zapobiegającym upadkom zwierząt; 2 — przez wyprowadzenie zwierząt pojedynczo — jeżeli jest to konieczne; 3 — w sposób zapobiegający drażnieniu, płoszeniu i upadkom zwierząt. 5. W czasie wyładunku zwierząt nie podnosi się za głowę, rogi, uszy, kończyny, ogon lub runo w sposób powodujący ból lub cierpienie. 6. Przepędzanie zwierząt do miejsca uboju lub odpoczynku przeprowadza się ze szczególną ostrożnością: 1) przejściami: a) skonstruowanymi w sposób minimalizujący możliwość zranienia się zwierząt, b) rozmieszczonymi w sposób pozwalający na wykorzystanie instynktu stadnego zwierząt; 2)przy zastosowaniu przyrządów elektrycznych w mięśnie zadu — wyłącznie w przypadku dorosłego bydła i świń, przez czas nie dłuższy niż 2 sekundy, oraz jeżeli zapewniono swobodną przestrzeń przed zwierzęciem. 7. Zwierzęta niepoddane ubojowi niezwłocznie po przybyciu do ubojni przetrzymuje się w: 1) zagrodach i pomieszczeniach zapewniających ich ochronę przed niekorzystnymi warunkami atmosferycznymi, które wyposaża się w: a) podtoże lub podłogi zapobiegające upadkom zwierząt i niepowodujące urazów — w przypadku kontaktu z nimi, b) wentylację, przy czym w przypadku wentylacji mechanicznej instaluje się dodatkowe urządzenia wspomagające w razie jej awarii, c) sztuczne oświetlenie umożliwiające przeprowadzenie kontroli zwierząt o każdej porze oraz przenośne oświetlenie wspomagające, d) urządzenia do wiązania zwierząt, e) materiaty stużące jako ściółka dla przetrzymywanych zwierząt; 2) polowych miejscach przetrzymywania nieposiadających naturalnej osłony, w których zapewnia się zwierzętom ochronę przed niekorzystnymi warunkami atmosferycznymi, fizycznymi, chemicznymi lub innymi wpływającymi niekorzystnie na ich zdrowie. 8. Zwierzętom przetrzymywanym po wyładunku w ubojni zapewnia się staty dostęp do wody dostarczanej przez urządzenia służące do pojenia zwierząt. 9. Zwierzęta karmi się w 12 godzin po wyładunku, a następnie podaje się pokarm w ilości i czasie dostosowanym do ich gatunku. 10. Zwierzęta przebywające w ubojni powyżej 12 godzin: 1) przetrzymuje się w legowiskach, w których można je uwiązać w sposób pozwalający na przyjęcie przez nie pozycji leżącej; Nr 205 2) nieuwiązane karmi się w taki sposób, aby mogły jeść, nie przeszkadzając sobie wzajemnie. 11. Niedopuszczalne jest rzucanie i przewracanie pojemników i kontenerów ze zwierzętami. Pojemniki i kontenery powinny być załadowywane i wyładowywane w pozycji horyzontalnej za pomocą urządzeń mechanicznych. 12. Pojemniki i kontenery z perforowanym lub ruchomym dnem wyładowuje się w sposób uniemożliwiający zranienie zwierząt; jeżeli to konieczne, zwierzęta wyładowuje się pojedynczo. 13. Zwierzęta wyładowane z pojemników i kontenerów, przetrzymywane w ubojni, poi się i karmi w sposób określony w ust. 8 i 9. Załącznik nr 2 SZCZEGÓŁOWE WARUNKI I SPOSOBY STOSOWANIA URZĄDZEŃ DO OGŁUSZANIA ZWIERZĄT I. Urządzenie z zablokowanym bolcem 1. Urządzenie z zablokowanym bolcem ustawia się w pozycji zapewniającej uszkodzenie kory mózgowej przez bolec. 2. Niedopuszczalne jest wykonanie strzału w okolicę potyliczną w przypadku bydła. 3. Strzał wykonuje się w przypadku owiec i kóz mających rogi za podstawą rogów (potylica) w kierunku nasady języka, a u bezrogich — w najwyższy punkt czaszki (ciemię) w kierunku zgodnym z płaszczyzną przecinającą kąty żuchwy. 4. Po każdym strzale kontroluje się prawidłowe działanie mechanizmu cofającego bolec; w przypadku stwierdzenia nieprawidłowego działania mechanizmu nie używa się go do czasu naprawienia. 5. W przypadku naprawy lub wymiany urządzenia z zablokowanym bolcem zapewnia się sprzęt zapasowy. Il. Urządzenie udarowe 1. Stosując urządzenie udarowe: 1) używa się wyłącznie przyrządów mechanicznych wymierzonych w czaszkę; 2) używa się naboju o sile zalecanej przez producenta; 3) przykłada się przyrząd do głowy zwierzęcia w taki sposób, aby je ogłuszyć bez złamania kości czaszki. 2. Przy każdym użyciu kontroluje się prawidłowe ustawienie urządzenia. Ill. Patka do ogłuszania Ogłuszenia dokonuje się w sposób powodujący natychmiastową utratę przytomności zwierzęcia trwającą do jego śmierci. IV. Elektronarkoza 1. W przypadku zwierząt ogłuszanych pojedynczo: 1) elektrody przykłada się w sposób zapewniający przepływ prądu przez mózg; miejsca przyłożenia elektrod strzyże się lub zwilża; 2) używa się urządzeń sprzężonych z urządzeniem: a) mierzącym opór elektryczny ciała zwierzęcia oraz zapobiegającym aplikacji prądu o parametrach poniżej poziomu wymaganego do skutecznego ogłuszenia, b) akustycznym lub wizualnym wskazującym czas aplikacji prądu, c) wskazującym napięcie i natężenie pod obciążeniem, umieszczone w sposób widoczny dla obsługującego. 2. W przypadku wodnej kąpieli ogłuszającej drobiu: 1) poziom wody w zbiorniku powinien zapewniać zanurzenie głowy ptaka; 2) stosuje się prąd o natężeniu i czasie wynoszącym co najmniej: a) 0,15 A przez 4 sekundy — w przypadku indyków, b) 0,13 A przez 6 sekund — w przypadku kaczek i gęsi, c) 0,12 A przez 4 sekundy — w przypadku drobiu z gatunku kura domowa, d) 0,06 A przez 4 sekundy — w przypadku przepiórek — a jeżeli stosuje się wyższe od podanego natężenie prądu, powinna następować natychmiastowa utrata świadomości przez zwierzęta trwająca do ich śmierci; 3) zapewnia się napięcie prądu wystarczające do wytworzenia mocy powodującej skuteczne ogłuszenie każdego z ptaków — w przypadku ich grupowego ogłuszania; 4) kontroluje się prawidłowość przeptywu prądu oraz połączeń elektrycznych, w tym połączeń i nawilżenia pęt mocujących nogi ptaków; 5) zbiorniki do kąpieli powinny mieć rozmiary i głębokość dostosowane do gatunku ptaków; 6) nie dopuszcza się do przepełnienia zbiorników; 7) elektroda na dnie zbiornika powinna być położona na całej jego długości; Nr 205 3. Zapewnia się, jeżeli jest to konieczne, ręczne wspomaganie czynności wykonywanych automatycznie. V. Dwutlenek węgla Stosując dwutlenek węgla, zapewnia się: 1) co najmniej 70 % koncentrację dwutlenku węgla w komorze do ogłuszania świń; 2 — komorę oraz mechanizm przenoszący zwierzęta do niej; komora powinna być zaprojektowana, wykonana i utrzymywana w sposób zapobiegający zranieniu świń, ściskaniu ich klatek piersiowych oraz umożliwiający zwierzętom pozostawanie w pozycji stojącej do czasu utraty świadomości; 3) wystarczające oświetlenie komory i mechanizmu przenoszącego zwierzęta do niej tak, aby świnie mogły widzieć otoczenie i inne zwierzęta; 4 — wyposażenie komory w urządzenie dokonujące pomiaru koncentracji gazu oraz alarmujące za pomocą sygnałów akustycznych i wizualnych spadek jego koncentracji poniżej wymaganego poziomu; 5 — umieszczenie świń przed wprowadzeniem do komory w zagrodach i kontenerach, w których mogą widzieć inne zwierzęta, a następnie przeprowadzenie do komory przed upływem 30 sekund od ich wejścia do urządzenia; 6 — przeprowadzenie zwierząt do miejsca maksyma!lnego stężenia gazu. Załącznik nr 3 SZCZEGÓŁOWE WARUNKI I METODY UŚMIERCANIA ZWIERZĄT 1. Broń palną stosuje się do: 1 — uśmiercania zwierząt kopytnych w związku ze zwalczaniem chorób zakaźnych zwierząt; 2 — zwierząt townych utrzymywanych na fermach po spełnieniu warunków określonych w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 16 czerwca 2004 r. w sprawie wymagań weterynaryjnych przy produkcji i dla produktów z mięsa króliczego i z mięsa zwierząt łownych utrzymywanych na fermach umieszczanych na rynku (Dz. U. Nr 148, poz. 1559). 2. Do porażenia prądem elektrycznym lub dwutlenkiem węgla stosuje się odpowiednio wymagania określone w załączniku nr 2 do rozporządzenia w częściach IV i V, przy czym: 1) prąd powinien przepływać przez serce do czasu zatrzymania krążenia i śmierci zwierzęcia; 2) zwierzęta przebywają w komorze wypełnionej dwutlenkiem węgla do czasu stwierdzenia ich śmierci. 3. Stosując komorę próżniową: 1) zwierzęta umieszcza się w hermetycznej komorze, w której próżnia jest osiągana przy użyciu pompy elektrycznej; 2) utrzymuje się próżnię do śmierci zwierząt; 3) zwierzęta dostarczone do uboju oraz trzymane w kontenerach umieszcza się wraz z tymi kontenerami w komorze przystosowanej do tego celu. Załącznik nr 4 SZCZEGÓŁOWE WARUNKI I METODY UŚMIERCANIA ZWIERZĄT FUTERKOWYCH Zwierzęta futerkowe uśmierca się przez zastosowanie: 1) urządzenia bolcowego penetrującego, ustawionego w sposób pozwalający na uszkodzenie kory mózgowej, przy czym po ogłuszeniu zwierzęta niezwłocznie wykrwawia się; 2 — środka znieczulającego w dawce powodującej natychmiastową utratę świadomości, a następnie śmierć; 3 — porażenia prądem elektrycznym powodującego zatrzymanie akcji serca, przy czym elektrody przykłada się w sposób umożliwiający przepływ prądu bezpośrednio przez mózg i serce; w przypadku lisów, jeżeli elektrody przykłada się do nosa i odbytu, stosuje się prąd o natężeniu wynoszącym 0,3 A przez co najmniej 3 sekundy; 4) tlenku węgla lub dwutlenku węgla, przy czym: a) komora, w której zwierzęta są poddawane działaniu gazu, powinna być zaprojektowana, wykonana i utrzymywana w sposób zapobiegający powstawaniu urazów u zwierząt oraz zapewniający możliwość ich obserwacji, b — stosuje się stężenie gazu powodujące natychmiastową utratę świadomości i śmierć zwierzęcia; uśmiercanie rozpoczyna się, gdy w komorze zawartość gazu, dostarczanego ze 100 % źródła, wynosi co najmniej 1 % objętości dla tlenku węgla, Nr 205 c) tlenek węgla produkowany przez przystosowany do tego celu silnik spalinowy może być stosowany wyłącznie w przypadku tasicowatych i szynszyli, po schtodzeniu i przefiltrowaniu oraz gdy jest wolny od drażniących substancji lub gazów; zwierząt nie umieszcza się w komorach przed osiągnięciem 1 % stężenia gazu, d) wdychany gaz powoduje u zwierząt głębokie znieczulenie, a następnie śmierć, e) zwierzęta pozostają w komorze do czasu stwierdzenia ich śmierci; 5) dwutlenku węgla — w przypadku łasicowatych i szynszyli; Poz. 2102 i 2103 6) chloroformu — w przypadku szynszyli, przy czym: a) komora powinna być zaprojektowana, wykonana i utrzymywana w sposób zapobiegający powstawaniu urazów u zwierząt oraz zapewniający możliwość ich obserwacji, b —- zwierzęta umieszcza się w komorze, gdy występuje w niej nasycony związek chloroformu z powietrzem, —- c) wdychany gaz powoduje głębokie znieczulenie, a następnie śmierć zwierzęcia, d — zwierzęta pozostają w komorze do czasu stwierdzenia ich śmierci. 2103 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ROLNICTWA I ROZWOJU WSI" z dnia 9 września 2004 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie wymagań weterynaryjnych przy produkcji i dla produktów jajecznych umieszczanych na rynku Na podstawie art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. o wymaganiach weterynaryjnych dla produktów pochodzenia zwierzęcego (Dz. U. Nr 33,) zarządza się, co następuje: 8 1. W rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2004 r. w sprawie wymagań weterynaryjnych przy produkcji i dla produktów jajecznych umieszczanych na rynku (Dz. U. Nr 52,) zatącznik nr 2 otrzymuje brzmienie określone w załączniku do niniejszego rozporządzenia. 8 2. Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem ogłoszenia. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi: W. Olejniczak 2) Przepisy rozporządzenia wdrażają postanowienia dyrektywy 89/437/EWG z dnia 20 czerwca 1989 r. w sprawie higieny i problemów sanitarnych związanych z produkcją i umieszczaniem na rynku produktów jajecznych (Dz. Urz. WE L 212 z 22.07.89, z późn. zm.). Załącznik do rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 września 2004 r. (poz. 2103) DOPUSZCZALNE POZIOMY ZANIECZYSZCZEŃ MIKROBIOLOGICZNYCH Dopuszczalny poziom brak w 25 g lub 25 ml Rodzaj bakterii Salmonella M = 105 w 1g lub 1 ml” M = 102 w 1g lub 1 ml brakw1g 1) M — wartość maksymalna liczby drobnoustrojów; wynik uznaje się za niezadowalający, jeżeli liczba drobnoustrojów w jednej lub kilku badanych próbkach ma wartość M lub ją przekracza. Bakterie tlenowe mezofilne Enterobacteriaceae Staphylococcus aureus