Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 maja 2003 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy obsłudze amoniakalnych instalacji chłodniczych w zakładach przetwórstwa rolno-spożywczego

Prace przy obstudze amoniakalnych instalacji chłodniczych w zakładach przetwórstwa rolno-spożywczego zalicza się do prac szczególnie niebezpiecznych w rozumieniu ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy.

8 3. Pracowników zatrudnionych przy obsłudze amoniakalnych instalacji chłodniczych zapoznaje się z:

1) ich schematem technicznym oraz usytuowaniem głównych zaworów odcinających;

2)zasadami bezpieczeństwa i higieny pracy,

z uwzględnieniem:

a) ratownictwa chemicznego i sposobów postępowania w razie awarii, w szczególności niekontrolowanego wycieku amoniaku lub pożaru,

b) udzielania pierwszej pomocy, ze szczególnym uwzględnieniem poparzeń lub zatrucia amoniakiem,

c) instrukcją: — obsługi technicznej instalacji, — bezpieczeństwa pożarowego.

8 4. Na terenie zakładu pracy w dobrze widocznym miejscu instaluje się wiatrowskaz.

8 5. Zawory odcinające w amoniakalnej instalacji chłodniczej znakuje się w sposób widoczny i trwały.

,z 1999 r. Nr99, poz. 1152, z 2000 r. Nr 19, poz. 239, Nr 43, poz. 489, Nr 107, poz. 1127 i Nr 120, poz. 1268, z 2001 r. Nr 11, poz. 84, Nr 28, poz. 301, Nr 52, poz. 538, Nr 99, poz. 1075, Nr 111, poz. 1194, Nr 123, poz. 1354, Nr 128, poz. 1405 i Nr 154, poz. 1805 oraz z 2002 r. Nr 74,

, Nr 135, poz. 1146, Nr 196, poz. 1660, Nr 199,

i Nr 200, poz.1679.

Komorę chłodniczą, w której utrzymywana jest temperatura poniżej 5'C (278 K) wyposaża się w:

1) instalację sygnalizacyjną z napisem w brzmieniu: „Uwaga — człowiek w komorze”, wskazującą na obecność w niej pracowników;

2) drzwi otwierane od wewnątrz i z zewnątrz.

1. Pomieszczenia maszynowni i aparatowni komór chłodniczych oraz drogi ewakuacyjne wyposaża się w oświetlenie awaryjne z własnym źródtem zasilania, włączającym się automatycznie w przypadku wyłączenia energii elektrycznej.

2. Punkty świetlne instalacji oświetlenia awaryjnego rozmieszcza się w sposób zapewniający dostateczną widoczność przyrządów kontrolno-pomiarowych i regulacyjnych oraz wyjść ewakuacyjnych z pomieszczeń chłodni.

8 8. 1. Maszynownię i aparatownię oraz inne pomieszczenia, w których zachodzi konieczność wymiany powietrza, wyposaża się w system wentylacji ciągłej z co najmniej 3-krotną wymianą powietrza w ciągu godziny.

2. Maszynownię i aparatownię, niezależnie od systemu, o którym mowa w ust. 1, wyposaża się w system wentylacji awaryjnej, uruchamiany z zewnątrz i od wewnątrz, o wydajności zapewniającej co najmniej 10-krotną wymianę powietrza w ciągu godziny.

8 9. 1. Maszynownię i aparatownię wyposażoną w aparaturę umożliwiającą ciągłą kontrolę stężeń amoniaku w powietrzu i sygnalizującą przekroczenie wartości najwyższego dopuszczalnego stężenia oraz najwyższego dopuszczalnego stężenia chwilowego amoniaku w powietrzu, wchodzącą w skład amoniakalnej instalacji chłodniczej, dopuszcza się do eksploatacji bez stałej obsługi.

2. Okresowe czynności związane z czyszczeniem lub wymianą elementów instalacji, o której mowa w ust. 1, wtymfiltrów i zaworów, są dokonywane przez co najmniej dwóch pracowników.

8 10. W maszynowni niewyposażonej w aparaturę, o której mowa w § 9 ust. 1, sprężarki o wydajności przekraczającej 85 m*/h są obsługiwane przez dwóch pra-

Nr 98

cowników, z których jeden jest przeszkolony w zakresie obsługi i eksploatacji urządzeń chłodniczych.

8 11. Przy stosowaniu sprężarek chłodzonych wodą temperatura w maszynowni nie może być niższa niż 5?C (278 K).

8 12. 1. Instalacje chłodnicze wyposażone w sprężarki o tącznej wydajności przekraczającej 150 m%%h, niezależnie od manometrów na stronie ttocznej i ssawnej sprężarek, wyposaża się w manometry na kolektorach strony ttocznej i ssawnej.

2. Manometry na kolektorach strony tłocznej i ssawnej umieszcza się w miejscu dobrze widocznym dla obsługi.

3. Na manometrach, na kolektorach strony ttocznej i ssawnej, zaznacza się ich dopuszczalne ciśnienie robocze.

8 13. Odolejanie urządzeń chłodniczych wykonuje co najmniej dwóch pracowników.

8 14. 1. Odpowietrzanie amoniakalnej instalacji chłodniczej odbywa się automatycznie.

2. Odpowietrzanie instalacji, o której mowa w ust. 1, dokonuje się oddzielnie dla każdego aparatu.

3. Instalacji, o której mowa w ust. 1, nie odpowietrza się bezpośrednio do atmosfery.

8 15. W przypadku niemożliwości przeprowadzenia automatycznego odpowietrzenia instalacji, o której mowa w § 14, odpowietrzenia dokonuje się ręcznie po upływie co najmniej 20 minut od chwili zatrzymania pracy sprężarek.

8 16. Usuwanie szronu z parowników odbywa się w sposób niepowodujący ich uszkodzenia.

8 17. 1. Miejsce przetaczania amoniaku z cystern do amoniakalnej instalacji chłodniczej wyposaża się w nie mniej niż dwa hydranty pożarowe o średnicy 52 mm, wyposażone w prądownice wodne, umożliwiające wytworzenie mgły wodnej.

2. Przetaczanie amoniaku z butli lub cystern do instalacji, o której mowa w ust. 1, odbywa się:

1) przy użyciu rurociągów stalowych; 2) przez specjalny zawór kolektora cieczowego. 3. Przetaczanie amoniaku, o którym mowa w ust. 2,

wykonuje co najmniej dwóch pracowników przeszkolonych w zakresie przetaczania amoniaku.

8 18. 1. Butle z amoniakiem przechowuje się w pozycji stojącej w pomieszczeniu nieogrzewanym lub pod wiatą oraz:

1) oddziela się od butli z innymi gazami; 2) zaopatruje się w kotpaki ochronne;

3) zabezpiecza się przed dostępem osób trzecich.

2. Pomieszczenie lub wiatę, o których mowa w ust. 1, oznacza się napisem w brzmieniu: „Uwaga — butle z amoniakiem”.

8 19. 1. W przypadku niekontrolowanego wycieku amoniaku:

1) uruchamia się wentylację awaryjną;

2) odcina się dopływ amoniaku do tej części instalacji, z której nastąpił wyciek;

3) przystępuje się do neutralizacji par amoniaku przy użyciu mgły wodnej lub preparatów chemicznych;

4) opróżnia się uszkodzony odcinek instalacji z amoniaku, jeżeli jest to możliwe w danej sytuacji;

5) powiadamia się pracodawcę.

2. Z pomieszczeń skażonych lub zagrożonych parami amoniaku ewakuuje się pracowników.

3. Ewakuacja pracowników z pomieszczeń, o których mowa w ust. 2, przebiega w miarę możliwości w stronę przeciwną do kierunku wiatru, a ze strefy skażonej tymi parami także poprzecznie do kierunku wiatru.

8 20. W sąsiedztwie pomieszczeń, w których wystąpit niekontrolowany wyciek amoniaku, niedopuszcza!lne jest używanie sprzętu i urządzeń iskrzących lub wytwarzających płomień albo wysoką temperaturę.

8 21. Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.

Minister Rolnictwa i Rozwoju WSi: A. Tański

2) Niniejsze rozporządzenie byto poprzedzone rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 14 lutego 1995 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy obsłudze i konserwacji amoniakalnych instalacji chłodniczych (Dz. U. Nr 19, poz. 97), które utraci moc z dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia na podstawie art. 26 ustawy z dnia 2 lutego 1996 r. o zmianie ustawy — Kodeks pracy oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 24, poz. 110, z 1997 r. Nr 104, poz. 661 oraz z 1998 r. Nr 66, poz. 431).