Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 maja 2002 r. w sprawie szczegółowych warunków wytwarzania produktów rolnictwa ekologicznego.

1. Ochrona roślin przed szkodnikami i chwastami przy użyciu środków ochrony roślin może być prowadzona wyłącznie wtedy, gdy rozwój organizmów szkodliwych zagraża jakości i wielkości zbioru.

2. W rolnictwie ekologicznym stosuje się środki ochrony roślin zawierające wyłącznie substancje biologicznie czynne, mikroorganizmy i żywe organizmy, których wykaz stanowi załącznik nr 3 do rozporządzenia.

3. Środki ochrony roślin, o których mowa w ust. 2, mogą być stosowane w rolnictwie ekologicznym, jeżeli zostały dopuszczone do obrotu i stosowania na podstawie przepisów o ochronie roślin uprawnych.

1. Do zabezpieczania przed szkodnikami konstrukcji uli, w tym ramek i plastrów, stosuje się środki, o których mowa w § 4 ust. 2.

2. Do czyszczenia i dezynfekcji pomieszczeń, uli, urządzeń i sprzętu używanych w produkcji pszczelarskiej dopuszcza się stosowanie środków do czyszczenia i dezynfekcji pomieszczeń inwentarskich wymienionych w załączniku nr 6 do rozporządzenia.

3. Podczas pobierania miodu stosuje się naturalne środki odstraszające.

Dopuszczalną obsadę zwierząt w ekologicznym gospodarstwie rolnym w przeliczeniu na 1 hektar użytków rolnych określa załącznik nr 4 do rozporządzenia.

8 7. 1. Łączna powierzchnia użytkowa pomieszczeń w budynku inwentarskim przeznaczonym do produkcji drobiu rzeźnego nie powinna przekraczać 1 600 m?.

. 2. W jednym pomieszczeniu nie może przebywać więcej niż:

1) 4 800 sztuk kurcząt,

2) 3 000 sztuk kur niosek,

3) 2 500 sztuk kapłonów, gęsi lub indyków,

4)4000 sztuk kaczek w przypadku samic albo 3 200 sztuk kaczek w przypadku samców,

5) 5 200 sztuk perliczek.

3. Pomiędzy cyklami chowu poszczególnych partii drobiu, cały inwentarz usuwa się z:

1) pomieszczenia w budynku inwentarskim — w celu przeprowadzenia dezynfekcji,

2) wybiegu i pastwiska — w celu umożliwienia odrostu roślin.

4. Do uboju przeznacza się drób, który byt hodowany co najmniej:

1) kurczęta — 81 dni, 2) kaptony — 150 dni, 3) indyki i gęsi — 140 dni, 4) kaczki pekińskie — 49 dni, 5) kaczki piżmowe: a) samice — 70 dni, b) samce — 84 dni, 6) kaczki mulard — 92 dni, 7) perliczki — 94 dni.

8 8. 1. Zwierzętom zapewnia się możliwość codziennego przebywania na otwartej przestrzeni.

2. Minimalne wielkości powierzchni pomieszczeń w budynkach inwentarskich oraz wybiegów dla zwierząt określa załącznik nr 5 do rozporządzenia.

8 9. 1. W rolnictwie ekologicznym stosuje się środki żywienia zwierząt, środki do czyszczenia zwierząt oraz czyszczenia i dezynfekcji pomieszczeń inwentarskich określone w załączniku nr 6 do rozporządzenia.

2. Środki żywienia zwierząt, o których mowa w ust. 1, mogą być stosowane, jeżeli zostały dopuszczone do obrotu i stosowania na podstawie przepisów o środkach żywienia zwierząt.

8 10. Obornik pochodzący od zwierząt utrzymywanych w ekologicznym gospodarstwie rolnym przechowuje się w odpowiednio dostosowanych do tego celu urządzeniach zabezpieczających przed skażeniem wód i gleby.

8 11. Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.

Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi: J. Kalinowski

Nr 77 — 5369 — Poz. 699

Załączniki do rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 maja 2002 r. (poz. 699)

Załącznik nr 1

NAWOZY MINERALNE STOSOWANE W ROLNICTWIE EKOLOGICZNYM

[0000 Nazwa _ | 0,0), o Uwagi A || Mączka fosforytowa Maksymalna zawartość kadmu: do 90 mg/kg

P2O5

1 Kopalne sole potasu (KOI) * KONCZA Siarczan potasu zawierający sole magnezu* | Otrzymany z kopalnych soli potasowych

Węglan wapnia pochodzenia naturalnego*

Węglany magnezowo-wapniowe pochodzenia naturalnego*

Roztwór chlorku wapnia* Opryskiwanie dolistne jabłoni po

stwierdzeniu niedoboru wapnia

Siarczan wapnia (gips) Wyłącznie pochodzenia naturalnego

* Celowość stosowania po uzgodnieniu z upoważnioną jednostką certyfikującą.

Nr 77 — 5370 — Poz. 699

Załącznik nr 2

SUBSTANCJE DO UTRZYMYWANIA LUB PODWYŻSZANIA BIOLOGICZNEJ AKTYWNOŚCI I ŻYZNOŚCI GLEBY

Produkty pochodzenia zwierzęcego * lub W postaci przekompostowanej;

produkty uboczne*: maksymalna zawartość chromu (VI) w mg/kg suchej masy: 0 - mączka z krwi - mączka z kopyt - mączka rogowa

- mączka kostna lub mączka kostna odklejona

- spopielone kości zwierząt

- mączka rybna

- mączka mięsna

- mączka z piór, włosów i skóry - wełna

- sierść

- włosy

- produkty mleczarskie

- guano

Produkty pochodzenia roślinnego lub produkty uboczne (w szczególności wytłoczyny z nasion roślin oleistych, łuska ziarna kakaowego, kieki słodowe)

Glony morskie i produkty z nich otrzymane* | Otrzymane wyłącznie w drodze:

- procesów fizycznych, w tym odwadniania, zamrażania i mielenia - ekstrakcji wodą lub wodnymi roztworami kwasów i zasad - fermentacji Fosforyty o podwyższonej zawartości Maksymalna zawartość kadmu: do 90 mg/kg magnezu (fosforyty glinowo-wapniowe i P.O5;

wapniowe) stosowanie ograniczone do gleb zasadowych (pH > 7,5)

Mikroelementy pochodzenia mineralnego* KOOEEEENEDNEENEEEM

Chlorek sodu* Wyłącznie sól kopalna

Mączka skalna KEEZENEZZA

Torf Stosowanie ograniczone do produkcji ogrodniczej (uprawa warzyw, roślin ozdobnych, drzew i krzewów, szkółki)

Nr 77 — 5371 — Poz. 699

Minerały ilaste (w szczególności perlit, wermikulit)

Podłoże z uprawy grzybów Sporządzone ze składników dopuszczonych

do stosowania w rolnictwie ekologicznym

Trociny i wióry drzewne Drewno (po wyrębie) nietraktowane chemicznie

* Celowość stosowania po uzgodnieniu z upoważnioną jednostką certyfikującą.

Załącznik nr 3

WYKAZ SUBSTANCJI BIOLOGICZNIE CZYNNYCH, MIKROORGANIZMÓW I ŻYWYCH ORGANIZMÓW WCHODZĄCYCH W SKŁAD SRODKÓW OCHRONY ROŚLIN STOSOWANYCH W ROLNICTWIE EKOLOGICZNYM

I. Substancje biologicznie czynne pochodzenia roślinnego i zwierzęcego

Azadirachtyna ekstrahowana z Azadirachta | |nsektycyd;

indica (miodli indyjskiej)* stosowanie wyłącznie na rośliny mateczne w produkcji nasiennej i na rośliny rodzicielskie w produkcji innych roślin rozmnażanych wegetatywnie, jak również w produkcji roślin ozdobnych

Wosk pszczeli Przy cięciu drzew (do smarowania ran)

Żelatyna Insektycyd

Hydrolizat białkowy* Atraktant;

w połączeniu z innymi odpowiednimi substancjami, wymienionymi w niniejszym załączniku

Nr 77 — 5372 — Poz. 699

Olejki roślinne (miętowy, sosnowy, kminkowy)

Insektycyd, akarycyd, fungicyd, inhibitor kiełkowania

Pyretryny ekstrahowane z Chrysanthemum cinerariaefolium

Ekstrakt z gorzkli właściwej (Quassia amara) | lnsektycyd, repelent Rotenon ekstrahowany z Derris SSp., Insektycyd Lonchocarpus spp. i Tephrosia spp.*

* Celowość stosowania po uzgodnieniu z upoważnioną jednostką certyfikującą.

Insektycyd

li. Substancje biologicznie czynne do stosowania w pułapkach lub dyspensorach

Fosforan dwuamonowy Atraktant;. wyłącznie w pułapkach

Feromony Insektycyd, atraktant;

w pułapkach lub dyspensorach

Ill. Inne substancje biologicznie czynne stosowane tradycyjnie w rolnictwie ekologicznym

Miedź w formie wodorotlenku miedzi, tlenochlorku miedzi, siarczanu miedzi (trójzasadowego), tlenku miedziowego*

Etylen | Do przyśpieszania dojrzewania bananów Szare mydło (mydło potasowe) Insektycyd Ałun potasowy (kalinit) Do hamowana dojrzewania bananów

Siarczan wapnia (wielosiarczan wapnia)* Fungicyd, insektycyd, akarycyd Olej parafinowy Insektycyd, akarycyd

Fungicyd

Nr 77 — 5373 — Poz. 699

Oleje mineralne * Insektycyd, akarycyd; wyłącznie w uprawie drzew owocowych,

winnic, drzew oliwkowych i roślin tropikalnych

Nadmanganian potasu Fungicyd, bakteriocyd;

wyłącznie w uprawie drzew owocowych, drzew oliwkowych i winnic

* Celowość stosowania po uzgodnieniu z upoważnioną jednostką certyfikującą.

IV. Mikroorganizmy i inne żywe organizmy stosowane w biologicznym zwalczaniu szkodników

Mikroorganizmy (bakterie, wirusy i grzyby), w | Wyłącznie produkty niemodyfikowane szczególności Bacillus thuringensis, genetycznie w rozumieniu przepisów o Granulosis virus organizmach genetycznie zmodyfikowanych Żywe organizmy (w szczególności owady,

pluskwiaki, nicienie, drapieżne roztocza

Załącznik nr 4

DOPUSZCZALNA OBSADA ZWIERZĄT W EKOLOGICZNYM GOSPODARSTWIE ROLNYM W PRZELICZENIU NA 1 ha UZYTKÓW ROLNYCH

Szt. na 1 ha Gatunek lub grupa użytkowa jako ekwiwalent

170kg N/ha/rok

Koniowate w wieku powyżej 6 miesięc Cielęta odchowywane na opas

nne zwierzęta zaliczane do bydła w wieku poniżej 1 roku Buhaje, wolce w wieku od 1 roku do 2 lat

ałówki w wieku od 1 roku do 2 lat

ałówki przeznaczone do rozrodu ałówki przeznaczone na opas Krowy mleczne Krowy wybrakowane Inne krow

Buhaje, wolce w wieku powyżej 2 lat

Nr 77 — 5374 — Poz. 699

1 Samice królików przeznaczone do rozrodu Owce maciorki

Koz

Prosięta

Maciory przeznaczone do rozrodu Tuczniki

Inne świnie

Brojlery kurze

Kury nioski

Załącznik nr 5

MINIMALNE WIELKOŚCI POWIERZCHNI POMIESZCZEŃ W BUDYNKACH INWENTARSKICH ORAZ WYBIEGÓW DLA ZWIERZĄT

I. Zwierzęta, z wyjątkiem drobiu

POWIERZCHNIA POMIESZCZENIA Gatunek /osobnik/ (powierzchnia wewnętrzna netto dostępna dla zwierząt)

POWIERZCHNIA WYBIEGU bez pastwiska (powierzchnia zewnętrzna

Minimalna waga Minimalna Minimalna żywca w kg powierzchnia powierzchnia m'/sztukę m'/sztukę

Bydło przeznaczone do 100 1,5 1,1 do rozrodu i opasowe do 200 2,5 1,9 oraz koniowate do 350 4,0 3,0 powyżej 350 5,0 przy minimum 3,7 przy minimum 1 m”/100 kg 0,75 m*/100 kg

a

0,35 (jagnię, koźlę) 0,5 m” na jagnię, koźlę

ag | | |a| a do 40 dnia życia Tuczniki do 50 0,8 0,6

do 85 1,1 0,8

do 110 1,3 1,0

dnia życia Swinie przeznaczone 2,5 (samica) 1,9 do rozrodu 6,0 (samiec) 8,0

Nr 77

Il. Drób

Kury nioski

POWIERZCHNIA POMIESZCZENIA (powierzchnia wewnętrzna netto dostępna dla zwierząt) Długość grzędy w cm na 1 ptaka

Liczba Gniazdo

zwierząt/m”

8 niosek na

POWIERZCHNIA WYBIEGU (powierzchnia zewnętrzna)

ilość m” dostępnych rotacyjnie na 1 sztukę 4 z zachowaniem

gniazdo lub w przypadku wspólnego

limitu do 170 kg N/ha/rok

gniazda 120

Drób na tucz lw stałych budynkach/

10 20 przy maksimum Itylko dla 21 kg żywca/m?” perliczek/

4 - brojlery kurze, perliczki, 4,5 - kaczki,

Drób na tucz 16 lw ruchomych przy maksimum kojcach/ 30 kg żywca/ m?

10 - indyki,

15 - gęsi - z zachowaniem limitu do 170 kg

N/ha/rok

2,5

z zachowaniem limitu do 170 kg

N/ha/rok

Załącznik nr 6

ŚRODKI ŻYWIENIA ZWIERZĄT, ŚRODKI DO CZYSZCZENIA ZWIERZĄT ORAZ CZYSZCZENIA I DEZYNFEKCJI POMIESZCZEN INWENTARSKICH STOSOWANE W ROLNICTWIE EKOLOGICZNYM

I. Środki żywienia zwierząt

1. Środki żywienia zwierząt pochodzenia

roślinnego 1) Zboża, ziarno, pozyskiwane z nich produkty i produkty uboczne:

owies jako ziarno, płatki, średniej jakości mąka, tuski i otręby; jęczmień w postaci ziarna i średniej jakości mąki; ryż w postaci ziarna, ryż łamany lub otręby i wytłoki z kiełków; proso w ziarnach; żyto w ziarnach, jako średniej jakości mąka lub jako paszowe i otręby; sorgo w ziarnach; pszenica w ziarnach, jako średniej jakości mąka, jako mąka paszowa, otręby i kiełki; orkisz w ziarnach; pszenżyto w ziarnach; kukurydza w ziarnach, otręby, średniej

jakości mąka, wyttłoki z kiełków i gluten; pył ze stodu; ziarno stosowane w przemyśle piwowarskim;

2) Nasiona oleiste, owoce oleiste, ich produkty i produkty uboczne:

rzepak, śruta i tuski; soja w ziarnach, prażona i tuski; nasiona słonecznika; bawetna w nasionach i śruta; nasiona Inu jako śruta, sezam w nasionach jako wytłoki, pulpa z oliwek (z wytłaczania oliwy);

3) Nasiona warzyw liściastych, ich produkty i produkty uboczne:

ciecierzyca pospolita jako nasiona; wyka w postaci nasion; groszek siewny w postaci nasion poddanych odpowiedniej obróbce cieplnej; groch w postaci nasion, średniej jakości mąka i otręby; bób

Nr 77

w postaci nasion, odmiany groszku w postaci nasion i tubin w postaci nasion;

4) Bulwy, ich produkty i produkty uboczne:

pulpa z buraków cukrowych, słodkie ziemniaki w postaci bulw, maniok w korzeniach, pulpa ziemniaczana (produkt uboczny uzyskany przy produkcji skrobi), tapioka;

5) Inne nasiona i owoce, ich produkty i produkty uboczne:

pulpa z owoców cytrusowych, wytłoki z jabłek, pulpa pomidorowa i pulpa winogronowa;

6) Susze paszowe i pasze objętościowe:

lucerna, grubo mielona lucerna, koniczyna, grubo mielona koniczyna, trawa (uzyskana z roślin przeznaczonych na susze paszowe), siano, kiszonka, słoma zbożowa oraz warzywa korzeniowe przeznaczone na susze paszowe;

7) Inne rośliny, ich produkty i produkty uboczne:

melasa w postaci środka wiążącego do mieszanek paszowych, grubo mielone wodorosty (uzyskane w wyniku wysuszenia i rozdrobnienia wodorostów, a następnie ich wypłukania w celu obniżenia zawartości jodu); sproszkowane rośliny i wyciągi z roślin, wyciągi z białek roślinnych (przeznaczone wyłącznie dla młodych zwierząt); przyprawy i zioła; kasztany, żołędzie; produkty uboczne i odpadki z towarowej produkcji roślinnej prowadzonej we własnym gospodarstwie: liście z roślin okopowych, odpadki warzyw, plewy, słoma, zielone tęty ziemniaczane;

8) Wyprodukowane we własnym gospodarstwie kiszonki z roślin wymienionych w pkt 1—7.

2. Środki żywienia zwierząt pochodzenia zwierzęcego

1) Mleko i produkty mleczne: surowe mleko, odtłuszczone mleko w proszku, maślanka w proszku, serwatka w proszku, serwatka w proszku o niskiej zawartości cukru, sproszkowane białko serwatki (ekstranowane metodami fizycznymi), kazeina i laktoza w proszku;

2) Ryby i inne organizmy morskie, ich produkty i produkty uboczne: ryby, tłuszcz rybi i tran niepoddany rafinacji; produkty autolizy, hydrolizaty i proteolizaty ryb, mięczaków lub skorupiaków uzyskane w wyniku oddziaływania za pomocą enzymów w postaci rozpuszczalnej lub nierozpuszczalnej, przeznaczone wyłącznie dla mtodych zwierząt; mączka rybna.

3. Materiały paszowe pochodzenia mineralnego* 1) Sód: nierafinowana sól morska gruba sól kamienna siarczan sodowy węglan sodowy dwuwęglan sodowy chlorek sodowy;

2) Wapń: osady z koralowców i alg skorupy zwierząt morskich (w tym szkielety sepii) węglan wapnia mleczan wapnia glukonian wapnia; 3) Fosfor: wytrącony fosforan dwuwapniowy z kości odfluoryzowany fosforan dwuwapniowy odfluoryzowany fosforan jednowapniowy; 4) Magnez: bezwodny tlenek magnezowy siarczan magnezowy chlorek magnezowy węglan magnezowy;

5) Siarka: siarczan sodowy. 4. Dodatki do pasz, niektóre substancje

stosowane w karmieniu zwierząt i środki pomocnicze dla przetwórstwa stosowane w paszach

1) Pierwiastki śladowe*: a) E1 Żelazo: węglan żelazawy (Il) siarczan żelazawył(ll) x 1H„O tlenek żelazowy (III) b) E2 Jod: jodan wapnia bezwodny jodan wapnia x 6H„O jodek potasu c) E3 Kobalt: siarczan kobaltu (Il) x 1 H,0 lub x 7H„O zasadowy węglan kobaltu (Il) x 1H„O d) E4 Miedź: tlenek miedzi (Il) zasadowy węglan miedzi (Il) x 1H„O siarczan miedzi (Il) x 5H„O e) E5 Mangan: węglan manganu (Il) tlenek manganawy i tlenek manganowy siarczan manganawy (Il) x 1H„O lub 4H„O E6 Cynk: węglan cynku tlenek cynku siarczan cynku x 1H,„O lub 7H„O g) E7 Molibden: molibdenian amonu molibdenian sodu h) E8 Selen: selenian sodu selenek sodu; 2) Witaminy, prowitaminy i dokładnie oznaczone pod względem chemicznym substancje o podobnym

f

—

działaniu: a) witaminy naturalnie występujące w świeżych paszach lub

Nr 77

b) witaminy syntetyczne nieróżniące się od witamin naturalnych, przeznaczone wyłącznie dla zwierząt monogastrycznych;

3) Enzymy pochodzenia naturalnego;

4) Mikroorganizmy dopuszczone w żywieniu zwierząt, inne niż organizmy genetycznie zmodyfikowane; 5) Konserwanty:

a) E236 kwas mrówkowy wyłącznie do kiszonek

b) E260 kwas octowy wyłącznie do kiszonek

c) E270 kwas mlekowy wyłącznie do kiszonek

d) E280 kwas propionowy wyłącznie do kiszonek;

6) Lepiszcza, środki zapobiegające zbrylaniu i koagulanty:

a) E551b krzemionka koloidalna

b) E551c kieselgur

c) E553 sepiolit

d) E558 bentonit

e) E559 glinki kaolinitowe

f) E561 vermiculite

g) E599 perlit;

7) Środki pomocnicze do kiszonek:

a) sól morska, gruba sól kamienna, enzymy, drożdże, serwatka, cukier, pulpa z buraków cukrowych, mąka zbożowa, melasa oraz bakterie: mlekowe, octowe, mrówkowe i propionowe,

b) kwas mlekowy, mrówkowy, propionowy i octowy mogą być stosowane w produkcji kiszonki, w przypadku gdy warunki atmosferyczne utrudniają prawidtową fermentację — po uzgodnieniu z upoważnioną jednostką certyfikującą.

5. Mieszanki treściwe

Sporządzone ze składników wyprodukowanych metodami ekologicznymi w rolnictwie. Nie mo-

Poz. 699 i 700

gą zawierać związków syntetycznych, takich jak: barwniki, konserwanty, mocznik, stymulatory wzrostu, środki pobudzające apetyt, oraz organizmów genetycznie zmodyfikowanych i komponentów traktowanych rozpuszczalnikami lub poddawanych ekstrakcji.

Il. Środki do czyszczenia zwierząt oraz czyszczenia i dezynfekcji pomieszczeń inwentarskich

1) mydło potasowe i sodowe,

2) woda i para wodna,

3) mleko wapienne,

4) wapno,

5) wapno niegaszone,

6) nadchloran sodu — w postaci ciekłego wybielacza, 7) soda kaustyczna,

8) potaż,

9) woda utleniona,

10) naturalne olejki roślinne,

11) kwasy: cytrynowy, nadoctowy, mrówkowy, mlekowy, Octowy,

12) alkohol etylowy,

13) kwas azotowy (sprzęt mleczarski), 14) kwas fosforowy (sprzęt mleczarski), 15) formaldehyd,

16) węglan sodu,

17) ogólnodostępne środki do mycia wymion oraz do mycia i dezynfekcji urządzeń dojarskich.

* Stosowane zgodnie z przepisami o środkach żywienia zwierząt.

700 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ROLNICTWA I ROZWOJU WSI

z dnia 15 maja 2002 r.

w sprawie wykazu substancji dodatkowych, innych składników wspomagających i składników pochodzenia rolniczego wytworzonych metodami innymi niż ekologiczne dopuszczonych do stosowania przy przetwarzaniu produktów rolnictwa ekologicznego.

Na podstawie art. 14 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 16 marca 2001 r. o rolnictwie ekologicznym (Dz. U. Nr 38, poz. 452) zarządza się, co następuje:

8 1. Określa się wykaz dopuszczonych do stosowania przy przetwarzaniu produktów rolnictwa ekologicznego:

1) substancji dodatkowych, stanowiący załącznik nr 1 do rozporządzenia,

2) innych składników wspomagających, stanowiący załącznik nr 2 do rozporządzenia,

3) składników pochodzenia rolniczego wytworzonych metodami innymi niż ekologiczne, stanowiący załącznik nr 3 do rozporządzenia.

8 2. Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.

Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi: J. Kalinowski