Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 18 grudnia 2002 r. w sprawie szczegółowych zasad orzekania o stałym lub długotrwałym uszczerbku na zdrowiu, trybu postępowania przy ustalaniu tego uszczerbku oraz postępowania o wypłatę jednorazowego odszkodowania.

Nr 234

1974 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ”

z dnia 18 grudnia 2002 r.

w sprawie szczegółowych zasad orzekania o stałym lub długotrwałym uszczerbku na zdrowiu, trybu postępowania przy ustalaniu tego uszczerbku oraz postępowania o wypłatę jednorazowego odszkodowania.

Na podstawie art. 11 ust. 5 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (Dz. U. Nr 199, poz. 1673) zarządza się, co następuje:

8 1. 1. Wniosek o jednorazowe odszkodowanie, zwany dalej „wnioskiem”, do płatnika składek składa ubezpieczony lub uprawniony członek rodziny, o którym mowa w art. 13 ust. 2 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych.

2. Wniosek zawiera następujące dane identyfikacyjne:

1) płatnika składek: numery NIP i REGON, a w przypadku gdy płatnikowi nie nadano obu tych numerów lub jednego z nich — numer PESEL lub serię i numer dowodu osobistego albo paszportu;

2) ubezpieczonego: numery PESEL i NIP, a w przypadku gdy ubezpieczony nie posiada tych numerów lub jednego z nich — serię i numer dowodu osobistego albo paszportu.

8 2. Płatnik składek, po otrzymaniu wniosku, kompletuje dokumentację niezbędną do ustalenia uszczerbku na zdrowiu ubezpieczonego, spowodowanego wypadkiem przy pracy lub chorobą zawodową, w szczególności:

1) protokół powypadkowy;

2) prawomocny wyrok sądu pracy;

3) kartę wypadku;

4) decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej;

5) zaświadczenie o stanie zdrowia wydane przez lekarza, pod którego opieką znajduje się ubezpieczony;

6) odpis aktu zgonu — w przypadku zgonu osoby, która uległa wypadkowi przy pracy, lub u której stwierdzono chorobę zawodową.

8 3. Płatnik składek, po zakończeniu leczenia i rehabilitacjji przez ubezpieczonego, przekazuje wniosek wraz ze skompletowaną dokumentacją, o której mowa w § 2, terenowej jednostce organizacyjnej Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, zwanego dalej „Zakładem”, właściwej ze względu na miejsce zamieszkania ubezpieczonego, w celu skierowania ubezpieczonego

1) Minister Pracy i Polityki Spotecznej kieruje dziatem administracji rządowej — zabezpieczenie społeczne, na podstawie § 1 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 29 marca 2002 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Pracy i Polityki Społecznej (Dz. U. Nr 32,

).

na badanie przeprowadzane przez lekarza orzecznika Zakładu.

8 4. 1. Ubezpieczony będący płatnikiem składek, osoby z nim współpracujące, a także uprawniony cztonek rodziny, o którym mowa w § 1 ust. 1, kompletują dokumentację i przekazują ją wraz z wnioskiem o jednorazowe odszkodowanie bezpośrednio do właściwej terenowej jednostki organizacyjnej Zakładu.

2. Przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio także w przypadku:

1) braku płatnika obowiązanego do skompletowania dokumentacji;

2) zgłaszania przez ubezpieczonego wniosku o jednorazowe odszkodowanie w związku z pogorszeniem się stanu zdrowia w następstwie wypadku przy pracy lub choroby zawodowej.

8 5. Zakład ustala, w ciągu 7 dni od dnia otrzymania wniosku, termin badania ubezpieczonego przez lekarza orzecznika.

8 6. 1. Lekarz orzecznik ustala stały lub długotrwały uszczerbek na zdrowiu oraz jego związek z wypadkiem przy pracy lub chorobą zawodową na podstawie bezpośredniego badania ubezpieczonego i posiadanej dokumentacji medycznej oraz dokumentacji dotyczącej tego wypadku przy pracy albo tej choroby zawodowej.

2. Lekarz orzecznik, po dokonaniu ustaleń, o których mowa w ust. 1, wydaje orzeczenie o stałym lub długotrwałym uszczerbku na zdrowiu, zwane dalej „orzeczeniem”, w którym stwierdza stopień uszczerbku na zdrowiu oraz jego związek z wypadkiem przy pracy lub chorobą zawodową.

3. Lekarz orzecznik może, przed wydaniem orzeczenia, zlecić uzupełnienie dokumentacji medycznej o opinię właściwego lekarza konsultanta, a także o wyniki badań dodatkowych i specjalistycznych.

4. Jeżeli lekarz orzecznik nie może wydać orzeczenia na podstawie wyników bezpośredniego badania i posiadanej dokumentacji, może odroczyć jego wydanie w celu uzupełnienia niezbędnej dokumentacji. Po uzupełnieniu niezbędnej dokumentacji orzeczenie może być wydane bez ponownego badania.

8 7. Przy orzekaniu o stałym lub długotrwałym uszczerbku na zdrowiu w związku z chorobą zawodową, lekarz orzecznik jest związany decyzją organu Państwowej Inspekcji Sanitarnej o stwierdzeniu choroby zawodowej.

Nr 234

8 8. 1. Lekarz orzecznik ustala w procentach stopień stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu według oceny procentowej stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu, zwanej dalej „oceną procentową”, która jest określona w załączniku do rozporządzenia.

2. Jeżeli dla danego rodzaju uszczerbku ocena procentowa określa dolną i górną granicę stopnia uszczerbku na zdrowiu, lekarz orzecznik określa stopień tego uszczerbku w tych granicach, biorąc pod uwagę obraz kliniczny, stopień uszkodzenia czynności organu, narządu lub układu oraz towarzyszące powikłania.

3. Jeżeli w ocenie procentowej brak jest odpowiedniej pozycji dla danego przypadku, lekarz orzecznik ocenia ten przypadek według pozycji najbardziej zbliżonej. Można ustalić stopień stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu w procencie niższym lub wyższym od przewidywanego w danej pozycji, w zależności od różnicy występującej między ocenianym stanem przedmiotowym a stanem przewidzianym w odpowiedniej pozycji oceny procentowej.

89. 1. Jeżeli wypadek przy pracy lub choroba zawodowa spowodowały uszkodzenie kilku kończyn, narządów lub układów, ogólny stopień stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu równa się sumie procentów uszczerbku ustalonych za poszczególne uszkodzenie, w sposób określony w ocenie procentowej, z ograniczeniem do 100%.

2. Przy wielomiejscowym uszkodzeniu kończyny ogólny stopień stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu równa się sumie procentów uszczerbku, ustalonych za poszczególne uszkodzenie w sposób określony w ocenie procentowej, z tym że procent ten nie może być wyższy od procentu przewidzianego za utratę uszkodzonej części kończyny.

8 10. 1. W razie utraty lub uszkodzenia organu, narządu lub układu, którego funkcje byty naruszone przed wypadkiem przy pracy lub chorobą zawodową, stopień stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu ustala się w wysokości różnicy pomiędzy stwier-

dzonym stopniem tego uszczerbku a stopniem naruszenia istniejącego bezpośrednio przed wypadkiem przy pracy lub chorobą zawodową.

2. Jeżeli nie jest możliwe określenie, w jakim stopniu organ, narząd lub układ był upośledzony przed wypadkiem przy pracy lub chorobą zawodową, przyjmuje się, że upośledzenia nie było.

8 11. 1. Orzeczenie lekarza orzecznika zawiera: 1) opis naruszenia sprawności organizmu;

2) procentowe ustalenie stopnia stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu oraz numer pozycji w ocenie procentowej.

2. W przypadku, o którym mowa w § 8 ust. 3, orzeczenie zawiera uzasadnienie przyczyn zastosowania określonej pozycji oceny procentowej.

3. Związek śmierci ubezpieczonego z wypadkiem przy pracy lub chorobą zawodową stwierdza lekarz orzecznik w orzeczeniu.

8 12. Orzeczenie lekarza orzecznika otrzymuje ubezpieczony.

8 13. Wypłata jednorazowego odszkodowania jest dokonywana w trybie przewidzianym dla wypłaty świadczeń określonych w przepisach o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.

8 14. Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2003 r.)

Minister Pracy i Polityki Społecznej: w z. K. Pater

2) Niniejsze rozporządzenie byto poprzedzone rozporządzeniem Ministra Pracy, Płac i Spraw Socjalnych oraz Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 17 października 1975 r. w sprawie zasad i trybu orzekania o uszczerbku na zdrowiu oraz wypłacania świadczeń z tytutu wypadku przy pracy, w drodze do pracy i z pracy oraz z tytułu chorób zawodowych (Dz. U. Nr 36, poz. 199), zachowanym w mocy na podstawie art. 59 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu spotecznym z tytutu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (Dz. U. Nr 199, poz. 1673).

Nr 234 — 14860 — Poz. 1974

Załącznik do rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 18 grudnia 2002 r. (poz. 1974)

OCENA PROCENTOWA STAŁEGO LUB DŁUGOTRWAŁEGO USZCZERBKU NA ZDROWIU

A. Uszkodzenia głowy

Procent stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu 1. Uszkodzenie powłok czaszki (bez uszkodzeń kostnych): a) znaczne uszkodzenie powłok czaszki, rozległe, ściągające 5-10 blizny — w zależności od rozmiaru b) oskalpowanie 25 2. Uszkodzenie kości sklepienia i podstawy czaszki (wgłobienia, 5-10 szczeliny, fragmentacja) — zależnie od rozległości uszkodzeń 3. Ubytek w kościach czaszki: a) o średnicy poniżej 2,5 cm 7 b) o średnicy powyżej 2,5 cm — w zależności od rozmiarów 10 - 25

Uwaga: Jeżeli przy uszkodzeniach i ubytkach kości czaszki (poz. 2 i 3) występują jednocześnie uszkodzenia powłok czaszki (poz. 1), należy osobno oceniać stopień stałego lub długotrwałego uszczerbku za uszkodzenia lub ubytki kości według poz. 2 lub 3.i osobno za uszkodzenia powłok czaszki według poz. 1.

Nr 234

Powikłania towarzyszące uszkodzeniom wymienionym w poz. 1, 2, 3 w postaci: nawracającego się wycieku płynu mózgowo- -rdzeniowego, kości,

przewlekłego zapalenia ropowicy

podczepcowej leczonej operacyjnie, zakrzepicy powłok, przepukliny mózgowej — ocenia się dodatkowo — w zależności

od rodzaju i stopnia powikłań

Porażenia i niedowłady: a) porażenie połowicze lub paraplegie (porażenia kończyn dolnych) uniemożliwiające samodzielne stanie i chodzenie

0 - 19 wg Skali Lovette'a

b) głęboki niedowład połowiczy lub parapareza 2” wg Skali Lovette'a c) średniego stopnia niedowład połowiczy lub parapareza

kończyn dolnych 3? wg Skali Lovette'a d

—

niewielki lub dyskretny niedowład połowiczy lub niedowład kończyn dolnych 4” wg Skali Lovette'a, dyskretny deficyt siły przy obecności zaburzeń napięcia mięśniowego, niedostateczności precyzji ruchów itp.

e) monoparezy pochodzenia ośrodkowego:

- kończyna górna

wg Skali Lovette'a

0? 1-20 3 — 40

Procent stałego

lub

długotrwałego uszczerbku na

zdrowiu 5-15

100 60 - 80 40 - 60 5-35

prawa 40

lewa 30 prawa 30-35 lewa 20 - 25 prawa 5 - 25

5-15

lewa

Nr 234 — 14862 —

- kończyna dolna

wg Skali Lovette a (e 1-29 3-4

Zespoły pozapiramidowe:

a) utrwalony zespół pozapiramidowy znacznie utrudniający sprawność ustroju i wymagający opieki innych osób

b) zespół pozapiramidowy naruszający sprawność ustroju z zaburzeniami mowy, napadami ocznymi itp.

c) zaznaczony zespół pozapiramidowy

Zaburzenia równowagi pochodzenia móżdżkowego:

a) uniemożliwiające chodzenie i samodzielne funkcjonowanie

b) utrudniające chodzenie i sprawność ruchową w stopniu znacznym

c) miernego stopnia utrudnienie chodu i sprawności ruchowej

d) dyskretnie wpływające na sposób chodu i niewielkie

upośledzenie zborności i precyzji ruchów

Padaczka:

a) z licznymi napadami ze współistnieniem zaburzeń psychicznych, charakteropatii, otępienia wymagających opieki innej osoby

b) padaczka z zaburzeniami psychicznymi w zależności od ich nasilenia

c) padaczka bez zaburzeń psychicznych w zależności od

częstości napadów

Procent stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu

100

80

30

100 70 - 80

30 - 60 5-25

100

30 - 70

20 - 40

Nr 234 — 14863 — Poz. 1974

Procent stałego

lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu Uwaga: Podstawą rozpoznania padaczki są obserwacje przez lekarza napadu, typowe zmiany eeg, dokumentacja ambulatoryjna bądź szpitalna. 9. Zaburzenia neurologiczne i psychiczne uwarunkowane organicznie (encefalopatie): a) otępienie lub ciężkie zaburzenia zachowania i emocji 100 uniemożliwiające samodzielną egzystencję b) encefalopatie ze zmianami charakterologicznymi w 50 — 70 zależności od stopnia c) encefalopatie bez zmian charakterologicznych 30 Uwaga: Za encefalopatią poza zespołem psychoorganicznym przemawiają odchylenia przedmiotowe w stanie neurologicznym, zmiany w zapisie eeg. Encefalopatia powinna być potwierdzona badaniami dodatkowymi. 10. Zaburzenia adaptacyjne będące następstwem urazów i wypadków, w których nie doszło do trwałych uszkodzeń OUN: a) utrwalone nerwice związane z urazem czaszkowo- 5-10 -mózgowym b) ujawnienie się psychozy w następstwie ciężkiego stresu 50 - 80 11. Zaburzenia mowy: a) afazja całkowita (sensoryczna lub sensoryczno-motoryczna) 80 z agrafią i aleksją b) afazja całkowita motoryczna 60 c) afazja znacznego stopnia utrudniająca porozumiewanie się 40 d) afazja nieznacznego stopnia 20

12. Zespoły podwzgórzowe pourazowe (cukrzyca, moczówka prosta, ' nadczynność tarczycy i inne - zaburzenia

wewnątrzwydzielnicze pochodzenia ośrodkowego):

Nr 234 — 14864 —

13.

14.

15.

16.

17.

18.

a) znacznie upośledzające czynność ustroju

b) nieznacznie upośledzające czynność ustroju

Uszkodzenie częściowe lub całkowite nerwów ruchowych gałki ocznej: a) nerwu okoruchowego: w zakresie mięśni wewnętrznych oka — w zależności od stopnia uszkodzenia w zakresie mięśni zewnętrznych oka — w zależności od stopnia uszkodzenia b) nerwu bloczkowego

c) nerwu odwodzącego — w zależności od stopnia uszkodzenia

Uszkodzenie częściowe lub całkowite nerwu trójdzielnego — w

zależności od stopnia uszkodzenia

Uszkodzenie częściowe lub całkowite nerwu twarzowego — w

zależności od stopnia uszkodzenia

Procent stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu

60 30

5-15

10 - 30

1-15

10-20

10 - 20

Uwaga: Uszkodzenie nerwu twarzowego łącznie z pęknięciem

kości skalistej należy ocenić według poz. 49.

Uszkodzenie częściowe lub całkowite nerwów językowo- - gardłowego i błędnego — w zależności od stopnia zaburzeń mowy, połykania, oddechu, krążenia i funkcji przewodu

pokarmowego.

Uszkodzenie częściowe lub całkowite nerwu dodatkowego — w

zależności od stopnia uszkodzenia

Uszkodzenie częściowe lub całkowite nerwu podjęzykowego —

w zależności od stopnia uszkodzenia

10 - 50

10 - 20

Nr 234

B. Uszkodzenia twarzy

19. Uszkodzenia powłok twarzy (blizny i ubytki):

20.

21.

a) oszpecenia bez zaburzeń funkcjj — w zależności od rozmiarów blizn i ubytków w powłokach twarzy

b) oszpecenia z miernymi zaburzeniami funkcji — w zależności od rozmiarów blizn i ubytków w powłokach twarzy oraz stopnia zaburzeń funkcji

c) oszpecenia połączone z dużymi zaburzeniami funkcji (przyjmowanie pokarmów, zaburzenia oddychania, mowy, ślinotok i zaburzenia funkcji powiek itp.) — w zależności od rozmiarów blizn i ubytków w powłokach twarzy oraz

stopnia zaburzeń funkcji

Uszkodzenia nosa:

a) uszkodzenie nosa bez zaburzeń oddychania i powonienia — zależnie od rozległości uszkodzenia

b) uszkodzenie nosa z zaburzeniami oddychania — zależnie od rozległości uszkodzenia i stopnia zaburzeń oddychania uszkodzenie nosa z zaburzeniami oddychania i powonienia — w zależności od stopnia zaburzeń w oddychaniu i powonieniu

c) utrata powonienia w następstwie uszkodzenia przedniego dołu czaszkowego

d) utrata nosa w całości (łącznie z kośćmi nosa)

e) Procent stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu

1-10

10 - 30

30 - 60

30

Uwaga: Jeżeli uszkodzenie nosa wchodzi w zespół uszkodzeń objętych poz. 19, należy stosować ocenę według tej pozycji (tj. według poz. 19).

Utrata zębów:

a) siekacze 1 kły — za każdy ząb

Nr 234 — 14866 — Poz. 1974

Procent stałego

lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu b) pozostałe zęby począwszy od dwóch — za każdy ząb || (niezależnie od zaprotezowania) 22. Utrata części szczęki lub żuchwy (łącznie z oszpeceniem i 15 - 30 utratą zębów) - staw rzekomy - zależnie od rozległości ubytków, stanu odżywiania i powikłań 23. Utrata szczęki (łącznie z oszpeceniem i utratą zębów): a) szczęki 40 b) żuchwy 50 24. Złamania szczęki i/lub żuchwy wygojone z przemieszczeniem odłamów: a) bez zaburzeń czynności stawu żuchwowo -skroniowego — 1-5 w zależności od stopnia zniekształcenia i rozwarcia szczęk b) z zaburzeniami czynności stawu żuchwowo -skroniowego 5-10 — w zależności od stopnia zaburzeń żucia i rozwarcia szczęk 25. Ubytek podniebienia: a) z zaburzeniami mowy i połykania — w zależności od stopnia 10 - 30 zaburzeń b) z dużymi zaburzeniami mowy i połykania — w zależności od 25 — 40 stopnia zaburzeń 26. Ubytki języka: a) bez zaburzeń mowy i połykania 3 b) z zaburzeniami mowy i połykania — w zależności od stopnia 5-15 zaburzeń c) z dużymi zaburzeniami mowy — w zależności od stopnia 15 - 40

zaburzeń

Nr 234

d) całkowita utrata języka

C. Uszkodzenia narządu wzroku

27.

Procent stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu

50

a) przy obniżeniu ostrości wzroku lub utracie wzroku jednego lub obojga oczu

stały lub długotrwały uszczerbek na zdrowiu określa się według następującej

tabeli:

0 ść k AOI EIENEN strość wzroku oka prawego (10/10) | (9/10) |_(8/10) | (7/10) | (6/10) | (1/2) | (WIO) | G/IO) | Q/iO) | (1/10)

Ostrość wzroku oka lewego

0.5 los | wo | s zo | Las oo || o

l 0 | 25 | 25 | 5 | Ls | q5 | o | ano |_75 | 1o_ | |lo_| 125 | 1 ass [2

Procent stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu

12,5

Uwaga: Ostrość wzroku zawsze określa się po korekcji szkłami

zarówno przy zmętnieniu rogówki lub soczewki,

współistnieniu uszkodzenia siatkówki lub nerwu wzrokowego.

b) utrata wzroku jednego oka z jednoczesnym wyłuszczeniem

gałki ocznej

jak i przy

38

Nr 234 — 14868 — Poz. 1974

28.

29.

30.

31.

32.

Przy nienaruszonym drugim oku | W obojgu oczach | Przy ślepocie drugiego oka 3

0? 0?

Procent stałego

lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu Porażenie nastawności (akomodacji) — przy zastosowaniu szkieł poprawczych: a) jednego oka 15 b) obojga oczu 30 Uszkodzenia gałki ocznej wskutek urazów tępych: a) rozdarcie naczyniówki jednego oka wg tabeli ostrości

wzroku (poz. 27a)

b) zapalenie naczyniówki i siatkówki jednego oka, powodujące » zaburzenia widzenia środkowego lub obwodowego c) przedziurawienie plamki żółtej jednego oka »

d) zanik nerwu wzrokowego »

Uszkodzenia gałki ocznej wskutek urazów drążących:

a) blizny rogówki lub twardówki (garbiak twardówki) wg tabeli ostrości . wzroku (poz. 27a) b) zaćma urazowa (uszkodzenie soczewki) »

c) ciało obce wewnątrzgałkowe powodujące obniżenie ostrości

wzroku

Uszkodzenia gałki ocznej wskutek urazów chemicznych i , m. wg tabeli ostrości termicznych (oparzenia itp.) wzroku (poz. 27a)

Koncentryczne zwężenie pola widzenia ocenia się według niżej podanej tabeli:

| ,,00_ | 00 0 | | 35%

100%

Nr 234 — 14869 —

33.

34.

35.

36.

37.

38.

Połowicze niedowidzenia: a) dwuskroniowe

b) dwunosowe

c) jednoimienne

d) jednoimienne górne

e) jednoimienne dolne

Utrata funkcji soczewki po operacyjnym usunięciu zaćmy pourazowej, bezsoczewkowość pourazowa, przy braku jednoczesnego pojedynczego widzenia obuocznego:

a) w jednym oku

b) w obojgu oczach

Usunięcie zaćmy pourazowej ze wszczepieniem sztucznej soczewki wewnątrzgałkowej: a) w jednym oku

b) w obojgu oczach

Zaburzenia w drożności przewodów łzowych (łzawienie) a) w jednym oku

b) w obojgu oczach

Odwarstwienie siatkówki jednego oka — oceniać według tabeli ostrości wzroku poz. 27a) oraz według tabeli koncentrycznego

zwężenia pola widzenia poz. 32.

Jaskra — oceniać według tabeli ostrości wzroku (poz. 27a) oraz według tabeli koncentrycznego zwężenia pola widzenia (poz. 32), z tym zastrzeżeniem, że ogólny procent stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu nie może wynosić więcej

niż 35% za jedno oko i 100% za oboje oczu.

Procent stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu

60 30 25 10 40

25 40

15 30

10 15

Nr 234 — 14870 — Poz. 1974

Procent stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu

39. Wytrzeszcz tętniący — w zależności od stopnia 50 - 100

wg tabeli ostrości

40. Zaćma urazowa wzroku (poz. 27a)

41. Przewlekłe zapalenie spojówek 10 D. Uszkodzenia narządu słuchu

42. Przy upośledzeniu ostrości słuchu procent stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu określa się według niżej podanej tabeli:

Obliczanie procentowego uszczerbku na zdrowiu z tytułu utraty słuchu wg Rosera (w mod.)

0 — 25 dB 26 — 40 dB 41 — 70 dB Pow. 70 dB Ucho lew

Uwaga: oblicza się średnią dla ucha prawego i lewego oddzielnie dla 500, 1000 i 2000 Hz.

43. Urazy małżowiny usznej: a) utrata części małżowiny 5 b) zniekształcenie małżowiny (blizny, oparzenia i odmrożenia) 5-10 — w zależności od stopnia c) utrata jednej małżowiny 15

d) utrata obu małżowin 25

Nr 234 — 14871 — Poz. 1974

Procent stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu

44. Zwężenie lub zarośnięcie zewnętrznego przewodu słuchowego: oceniać wg tabeli ostrości słuchu

(poz. 42) a) jednostronne z osłabieniem lub przytępieniem słuchu » b) obustronne z osłabieniem lub przytępieniem słuchu » 45. Przewlekłe ropne zapalenie ucha środkowego: a) jednostronne 5 b) obustronne 10 46. Przewlekłe ropne zapalenie ucha środkowego powikłane perlakiem, próchnicą kości lub polipem ucha — w zależności od stopnia powikłań: a) jednostronne 5-15 b) obustronne 10 - 20

47. Uszkodzenie ucha środkowego w następstwie złamania kości oceniać wg tabeli . . ; . ostrości słuchu skroniowej z upośledzeniem słuchu (poz. 42)

48. Uszkodzenie ucha wewnętrznego:

a) z uszkodzeniem części słuchowej oceniać wg tabeli ostrości słuchu (poz. 42) b) z uszkodzeniem części statycznej — w zależności od stopnia 20 - 50 uszkodzenia c) z uszkodzeniem części słuchowej i statycznej — w zależności 30 - 60

od stopnia uszkodzenia

49. Uszkodzenie nerwu twarzowego łącznie z pęknięciem kości skalistej: a) jednostronne — w zależności od stopnia uszkodzenia 25 - 40

b) dwustronne 60

Nr 234 — 14872 —

50.

51.

S2.

53.

54.

S5.

Procent stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu

E. Uszkodzenia szyi, krtani, tchawicy i przełyku

Uszkodzenie gardła z upośledzeniem funkcji

Uszkodzenie lub zwężenie krtani pozwalające na obchodzenie

się bez rurki tchawiczej — w zależności od stopnia zwężenia

Uszkodzenie krtani, powodujące konieczność stałego noszenia rurki tchawiczej: a) z zaburzeniami głosu — w zależności od stopnia

b) z bezgłosem Uszkodzenie tchawicy — w zależności od stopnia jej zwężenia

Uszkodzenie przełyku powodujące:

a) częściowe trudności w odżywianiu — w zależności od stopnia upośledzenia stanu odżywienia

b) odżywianie tylko płynami

c) całkowitą niedrożność przełyku ze stałą przetoką żołądkową

Uszkodzenia tkanek miękkich (skóry i mięśni) szyi z ograniczeniem ruchomości szyi — w zależności od stopnia

uszkodzenia i ustawienia głowy

5-25

10 - 30

35 - 50 60

20 - 60

10-30

50 80

10 - 30

Uwaga: Uszkodzenia tkanek miękkich z jednoczesnym uszkodzeniem kręgosłupa szyjnego należy oceniać według

Nr 234 — 14873 —

Procent stałego łub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu

F. Uszkodzenia klatki piersiowej i ich następstwa

56. Blizny powłok klatki piersiowej ograniczające ruchomość klatki

57.

58.

S9.

60.

61

.

62.

piersiowej — w zależności od stopnia ograniczenia ruchomości

klatki piersiowej Utrata gruczołu piersiowego w części lub w całości

Uszkodzenie przynajmniej 2 żeber (złamanie itp.):

a) z obecnością zniekształceń klatki piersiowej i bez zmniejszenia pojemności życiowej płuc

b) z obecnością zniekształceń klatki piersiowej i zmniejszenia pojemności życiowej płuc — w zależności od stopnia

zmniejszenia pojemności życiowej Złamanie mostka ze zniekształceniami Zapalenie kości (przetoki) żeber lub mostka

Uszkodzenia płuc i opłucnej (zrosty opłucnowe, uszkodzenia tkanki płucnej, ubytki tkanki płucnej, ciała obce itp.): a) bez niewydolności oddechowej

b) z niewydolnością oddechową — w zależności od stopnia

Uszkodzenia tkanki płucnej powikłane przetokami, ropniem

płuc — w zależności od stopnia niewydolności oddechowej

10-30

10 - 25

15 - 25

10

20

10 20 - 40

40 - 80

Uwaga: Przy orzekaniu według pozycji 61 i 62 stopień uszkodzenia tkanki płucnej i niewydolności oddechowej potwierdzić

badaniem spirometrycznym i badaniem rentgenowskim.

Nr 234 — 14874 — Poz. 1974

Procent stałego

lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu 63. Uszkodzenie serca lub osierdzia:

a) z wydolnym układem krążenia 10

b) z objawami względnej wydolności układu krążenia 30

c) z objawami niewydolności krążenia — w zależności od 40 - 90 stopnia niewydolności Uwaga: Stopień uszkodzenia serca oceniać należy na

podstawie badania radiologicznego, elektrokardiograficznego i

badania ECHO.

64. Przepukliny przeponowe — w zależności od stopnia zaburzeń 20 - 40 funkcji przewodu pokarmowego, oddychania i krążenia G. Uszkodzenia brzucha i ich następstwa 65. Uszkodzenia powłok jamy brzusznej (przepukliny urazowe, 5-30

wysiłkowe, przetoki itd.) — w zależności od umiejscowienia i

rozmiarów uszkodzenia powłok jamy brzusznej Uwaga:

1. Za przepukliny urazowe uważa się przepukliny spowodowane pourazowym uszkodzeniem powłok brzusznych (np. po rozerwaniu mięśni powłok brzusznych).

2. Za przepukliny tzw. wysiłkowe uważa się przepukliny spowodowane nagłym wysiłkiem fizycznym lub gwałtownym ruchem.

66. Uszkodzenie żołądka, jelit i sieci:

a) bez zaburzeń funkcji przewodu pokarmowego i przy 10 dostatecznym stanie odżywienia

b) z zaburzeniami trawienia i niedostatecznym stanem 15 - 50

odżywienia — w zależności od stopnia zaburzeń i stanu

odżywienia

Nr 234 — 14875 —

67.

68.

69.

70.

71.

72.

73.

74.

Przetoki jelitowe, kałowe i odbyt sztuczny — w zależności od stopnia zanieczyszczania się i zmian zapalnych tkanek otaczających przetokę:

a) jelita cienkiego

b) jelita grubego Przetoki okołoodbytnicze

Uszkodzenie zwieracza odbytu, powodujące stałe, całkowite

nietrzymanie kału i gazów Wypadnięcie odbytnicy — w zależności od stopnia wypadnięcia

Utrata śledziony a) bez większych zmian w obrazie krwi b) ze zmianami w obrazie krwi lub i ze zrostami

otrzewnowymi

Uszkodzenia wątroby, dróg żółciowych lub trzustki: a) bez zaburzeń ich czynności

b) z zaburzeniami ich czynności w zależności od stopnia

Procent stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu

30 - 80 20 - 50

60

10 - 30

15 30

5-10 20 - 60

H. Uszkodzenia narządów moczowo-płciowych

Uszkodzenie jednej nerki lub obu nerek powodujące

upośledzenie ich funkcji — w zależności od stopnia

Utrata jednej nerki przy drugiej zdrowej i prawidłowo

działającej

10 - 25

35

Nr 234 — 14876 —

75.

76.

77.

78.

79.

80.

81.

82.

83.

84.

85.

Utrata jednej nerki przy upośledzeniu funkcjonowania drugiej nerki — w zależności od stopnia upośledzenia funkcji pozostałej

nerki Uszkodzenie moczowodu powodujące zwężenie jego światła

Uszkodzenie pęcherza — w zależności od stopnia zmniejszenia jego pojemności, zaburzeń w oddawaniu moczu, przewlekłych

stanów zapalnych

Przetoki dróg moczowych i pęcherza moczowego — w

zależności od stopnia stałego zanieczyszczania się moczem

Zwężenie cewki moczowej: a) powodujące trudności w oddawaniu moczu b) z nietrzymaniem lub zaleganiem moczu

c) znietrzymaniem lub zaleganiem moczu z powikłaniami Utrata prącia

Częściowa utrata prącia

Utrata jednego jądra lub jajnika

Utrata obu jąder lub obu jajników

Wodniak jądra

Utrata macicy: a) w wieku do 50 lat

b) w wieku powyżej 50 lat

Procent stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu

40 - 75

20

10-30

20 - 50

15 30 - 50 50 - 60

20

20

40

10

20

Nr 234 — 14877 — Poz. 1974

Procent stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu 86. Uszkodzenie krocza powodujące wypadnięcie narządów

rodnych: a) pochwy 10 b) pochwy i macicy 30

I. Ostre zatrucia i ich następstwa

(Orzekać nie wcześniej niż po 6 miesiącach)

87. Nagłe zatrucie gazami lub/i substancjami (z wyjątkiem zatruć pokarmowych): a) ze stwierdzoną utratą przytomności, lecz bez wtórnych 10 powikłań b) powodujące uszkodzenie układu krwiotwórczego i 10 - 25 narządów wewnętrznych (rozedma, przewlekły nieżyt krtani, tchawicy i oskrzeli) — w zależności od stopnia

uszkodzenia

Uwaga: Uszkodzenia układu nerwowego spowodowane nagłym zatruciem gazami należy oceniać według odpowiednich pozycji dotyczących układu nerwowego.

88. Nagłe zatrucie pokarmami powodujące uszkodzenie narządów 5-15

miąższowych przewodu pokarmowego — w zależności od

stopnia uszkodzenia

Uwaga:

1. Uszkodzenia układu nerwowego wskutek nagłych zatruć pokarmowych należy oceniać według odpowiednich pozycji dotyczących układu nerwowego.

2. Zatrucie włośniami nie pozostawia w zasadzie trwałych następstw.

Nr 234 — 14878 —

Procent stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu

J. Uszkodzenia kręgosłupa, rdzenia kręgowego i ich

89.

90.

91.

92.

93.

następstwa

Uszkodzenia kręgosłupa w odcinku szyjnym:

a) ograniczenie ruchomości w zakresie rotacji lub zginania powyżej 20 stopni

b) całkowite zesztywnienie

c) całkowite zesztywnienie z niekorzystnym ustawieniem

głowy

Uszkodzenie kręgosłupa w odcinku piersiowym i lędźwiowym:

a) ograniczenie ruchomości w zakresie rotacji powyżej 20 stopni lub zginania do 50 cm

b) całkowite zesztywnienie

c) całkowite zesztywnienie z niekorzystnym ustawieniem

tułowia

Izolowane uszkodzenia wyrostków poprzecznych, wyrostków

ościstych — w zależności od ich liczby i zaburzeń funkcji

Uszkodzenia kręgosłupa powikłane zapaleniem kręgów, obecnością ciała obcego itp. ocenia się według poz. 89 - 91,

zwiększając stopień uszczerbku na zdrowiu

Uszkodzenia rdzenia kręgowego: a) przy objawach poprzecznego przecięcia rdzenia z całkowitym porażeniem lub niedowładem dużego stopnia

dwóch lub czterech kończyn

15

35 50

15

25 40

3-10

10

100

Nr 234 — 14879 —

94.

b) niedowład kończyn dolnych bez uszkodzenia górnej części rdzenia (kończyn górnych), umożliwiający poruszanie się za pomocą dwóch lasek

c) niedowład kończyn dolnych umożliwiający poruszanie się o jednej lasce

d) porażenie całkowite obu kończyn górmmych z zanikami mięśniowymi, zaburzeniami czucia i zmianami troficznymi bez porażenia kończyn dolnych (po wylewie śródrdzeniowym)

e) niedowład znacznego stopnia obu kończyn górnych znacznie upośledzający czynność kończyn (po wylewie śródrdzeniowym)

f) niedowład nieznacznego stopnia obu kończyn górnych (po wylewie śródrdzeniowym)

g) zaburzenia ze strony zwieraczy i narządów płciowych bez niedowładów (zespół stożka końcowego)

h) zaburzenia czucia, zespoły bólowe bez niedowładów — w

zależności od stopnia zaburzeń

Urazowe zespoły korzonkowe (bólowe, ruchowe, czuciowe lub mieszane) - w zależności od stopnia:

a) szyjne

b) piersiowe

c) lędźwiowo-krzyżowe

d) guziczne

Procent stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu

70

40

100

70

30

10-30

5-20 5-10 5-25

Nr 234 — 14880 —

95.

96.

97.

98.

K. Uszkodzenia miednicy

Utrwalone rozejście się spojenia łonowego lub rozerwanie stawu krzyżowo-biodrowego — w zależności od stopnia

przemieszczenia i zaburzeń chodu

Złamanie miednicy z przerwaniem obręczy biodrowej jednolub wielomiejscowe — w zależności od zniekształcenia i upośledzenia chodu:

a) w odcinku przednim (kość łonowa, kulszowa)

b) w odcinku przednim i tylnym (typ Malgaigne a)

Złamanie dna panewki — w zależności od upośledzenia funkcji stawu i zmian zniekształcających: a) bez zwichnięcia centralnego

b) ze zwichnięciem centralnym

Izolowane złamanie miednicy (talerz biodrowy, kolce biodrowe, guz kulszowy) — w zależności od zniekształcenia i

zaburzeń funkcji

Procent stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu

10 - 35

5-20 15 - 45

10 - 20 20 - 40

Uwaga: Towarzyszące uszkodzenia narządów miednicy i objawy neurologiczne ocenia się dodatkowo według pozycji dotyczących odpowiednich uszkodzeń narządów miednicy lub

uszkodzeń neurologicznych.

L. Uszkodzenia kończyny górnej

Uwaga: Przy uszkodzeniach kończyn gómych u osób leworęcznych stopień stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu ustala się według zasad przewidzianych w tabeli, przyjmując dla uszkodzeń ręki prawej procenty ustalone dla ręki lewej, a dla uszkodzenia ręki lewej procenty ustalone dla ręki prawej.

Nr 234 — 14881 — Poz. 1974

Procent stałego

lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu Łopatka 99. Złamanie łopatki: a) wygojone złamanie łopatki Z nieznacznym 5

przemieszczeniem bez większych zaburzeń funkcji kończyny

b) wygojone z przemieszczeniem i znacznym ograniczeniem Prawa 10—40 funkcji kończyny w zależności od stopnia lewa 5-30 Uwaga: Normy pozycji 99 uwzględniają również ewentualne

powikłania neurologiczne.

Obojczyk

100. Wadliwe wygojone złamanie obojczyka — w zależności od Prawy 5—25

stopnia zniekształcenia i ograniczenia ruchów lewy 5-20 101. Staw rzekomy obojczyka ograniczający ruchy kończyny prawy 25 lewy 20

102. Zwichnięcie stawu obojczykowo-barkowego lub obojczykowo- Prawy 5—25 -mostkowego — w zależności od ograniczenia ruchów, lewy 5—20

upośledzenia zdolności dźwigania i stopnia zniekształcenia

103. Uszkodzenia obojczyka powikłane przewlekłym zapaleniem 5 kości i obecnością ciał obcych ocenia się według pozycji 100 - 102, zwiększając stopień stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu o:

Uwaga: Przy współistniejących powikłaniach neurologicznych należy stosować ocenę według pozycji dotyczących uszkodzeń odpowiednich odcinków kończyny — w zależności od stopnia wypadnięcia funkcji.

Nr 234 — 14882 — Poz. 1974

104.

105.

106.

107.

108.

109.

Procent stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu

Bark

Przewlekłe zmiany stawu barkowego — w zależności od stopnia Prawy 5—30

ograniczenia funkcji i przykurczu lewy 5 - 25

Zastarzałe nieodprowadzone zwichnięcie stawu barkowego Prawy 20—30

— w zależności od zakresu ruchów i ustawienia kończyny lewy 15-30 Nawykowe zwichnięcia barku potwierdzone dokumentacją Prawy 25 medyczną lewy 20

Staw cepowy w następstwie pourazowych ubytków kości — w Prawy 25—40

zależności od zaburzeń funkcji lewy 20-35

Uwaga: Staw wiotki z powodu porażeń ocenia się według

norm neurologicznych.

Zesztywnienie stawu barkowego:

a) w ustawieniu czynnościowo korzystnym (w odwiedzeniu Prawy 20—35 około 70”, antepozycja 35" i rotacja zewnętrzna około 25) lewy 15-30 w zależności od ustawienia i funkcji

b) w ustawieniu czynnościowo niekorzystnym prawy 40

lewy 35

Bliznowaty przykurcz stawu barkowego w zależności od Prawy 5—15

zaburzeń czynności stawu lewy 5-10

Nr 234 — 14883 —

110. Uszkodzenie barku powikłane przewlekłym zapaleniem kości, obecnością ciał obcych, przetokami i _ zmianami neurologicznymi ocenia się według pozycji 104-109, zwiększając stopień stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu — w zależności od stopnia powikłań i upośledzenia

funkcji

111. Utrata kończyny w barku

112. Utrata kończyny wraz z łopatką

Ramię

113. Złamanie kości ramiennej — w zależności od zmian wtórnych i upośledzenia funkcji kończyny:

a) z niewielkim przemieszczeniem i zaburzeniem osi b) ze znacznym przemieszczeniem i skróceniem

c) złamania powikłane przewlekłym zapaleniem kości, przetokami, brakiem zrostu, stawem rzekomym, ciałami

obcymi i zmianami neurologicznymi

114. Uszkodzenia mięśni, ścięgien i ich przyczepów w zależności od zmian wtórnych i upośledzenia funkcji:

a) mięśnia dwugłowego

Procent stałego

lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu

prawy 5—35 lewy 5—25 prawa 15 lewa 70 prawa 80 lewa 75 prawa 5—_]5 lewa 5—10 prawa 15—30 lewa 10—25 prawa 30—55 lewa 25-50 prawa 5—15

lewa 5—10

Nr 234 — 14884 —

b) uszkodzenia innych mięśni ramienia

115. Utrata kończyny w obrębie ramienia:

a) z zachowaniem tylko 1/3 bliższej kości ramiennej

b) przy dłuższych kikutach

116. Przepukliny mięśniowe ramienia

Staw łokciowy

117. Złamanie obwodowej nasady kości ramiennej — w zależności od zaburzeń osi i ograniczenia ruchów w stawie łokciowym: a) bez większych przemieszczeń, zniekształceń i ograniczenia ruchomości

b) z dużym zniekształceniem i ze znacznym przykurczem

118. Zesztywnienie stawu łokciowego: a) w zgięciu zbliżonym do kąta prostego i z zachowanymi ruchami obrotowymi przedramienia (75 -110")

b) z brakiem ruchów obrotowych

c) w ustawieniu wyprostnym lub zbliżonym (160”-180")

d) w innych ustawieniach — zależnie od przydatności

czynnościowej kończyny

Procent stałego

lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu prawa 5—20 lewa 5—15 prawa 70 lewa 65 prawa 65 lewa 60 3

prawa 5—15 lewa 5-10 prawa ]5—30 lewa 10-25 prawy 30 lewy 25 prawy 35 lewy 30 prawy 50 lewy 45 prawy 30—45 lewy 25-40

Nr 234 — 14885 — Poz. 1974

Procent stałego

lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu 119. Przykurcz w stawie łokciowym — w zależności od zakresu zgięcia, wyprostu i stopnia zachowania ruchów obrotowych przedramienia: a) przy niemożności zgięcia do 90? Prawy 10—30 lewy 5—25 b) przy możliwości zgięcia ponad kąt prosty prawy 5—20 lewy 5-15

Uwaga: Wszelkie inne uszkodzenia w obrębie stawu łokciowego należy oceniać według pozycji 117 — 119.

120. Cepowy staw łokciowy — w zależności od stopnia wiotkości i Prawy 15—30

stanu mięśni lewy 10-25

121. Uszkodzenia stawu łokciowego powikłane przewlekłym 5 stanem zapalnym, przetokami, ciałami obcymi itp. ocenia się według pozycji 117-120, zwiększając stopień stałego lub

długotrwałego uszczerbku na zdrowiu o:

Przedramię

122. Złamania w obrębie dalszych nasad jednej lub obu kości przedramienia, ' powodujące _ ograniczenia _ ruchomości nadgarstka i zniekształcenia — w zależności od stopnia zaburzeń czynnościowych:

a) ze zniekształceniem prawy 5—15

lewy 5-10

b) ze znacznym zniekształceniem, dużym ograniczeniem Prawy 15—25

ruchomości i zmianami wtórnymi (troficzne, krążeniowe lewy 10-20

itp.)

Nr 234 — 14886 — Poz. 1974

Procent stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu

123. Złamania trzonów jednej lub obu kości przedramienia — w zależności od przemieszczeń, zniekształceń i zaburzeń czynnościowych: a) ze zniekształceniem i zaznaczonymi zaburzeniami funkcji _ Prawe 5—15 lewe 3110 b) ze znacznym zniekształceniem, dużym ograniczeniem prawe ]15—35

ruchomości i zmianami wtórnymi (troficzne, krążeniowe lewe 10-30

itp.)

124. Staw rzekomy kości promieniowej prawy 30 lewy 25

125. Staw rzekomy kości łokciowej prawy 20 lewy 15

126. Brak zrostu, staw rzekomy obu kości przedramienia prawe 40 lewe 35

127. Uszkodzenie przedramienia " powikłane _ przewlekłym 5-15

zapaleniem kości, przetokami, obecnością ciał obcych, ubytkiem tkanki kostnej i zmianami neurologicznymi ocenia się według pozycji 122-126, zwiększając stopień stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu w zależności od stopnia

powikłań

128. Utrata kończyny w obrębie przedramienia — w zależności od Prawa 55 — 65

charakteru kikuta i jego przydatności do oprotezowania lewa 50-60

Nr 234 — 14887 — Poz. 1974 Procent stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu 129. Utrata przedramienia w sąsiedztwie stawu nadgarstkowego prawe 55 lewe 50 Nadgarstek 130. Ograniczenia ruchomości w obrębie nadgarstka w następstwie jego uszkodzeń (skręcenia, zwichnięcia, złamania kości nadgarstka, martwice aseptyczne tych kości) — w zależności od ustawienia, zakresu ruchów, objawów bólowych i troficznych oraz funkcji palców: a) ograniczenie ruchomości prawy 5—10 lewy 3-8 b) ograniczenie ruchomości dużego stopnia prawy 10—20 lewy 8-15 c) ograniczenia ruchomości dużego stopnia z ustawieniem ręki Prawy 20-30 czynnościowo niekorzystnym lewy 15-25 131. Całkowite zesztywnienie w obrębie nadgarstka: a) w ustawieniu czynnościowo korzystnym — w zależności od Prawy 15—30 stopnia upośledzenia funkcji dłoni i palców lewy 10-25 b) w ustawieniu czynnościowo niekorzystnym —w zależności Prawy 25—45 od stopnia upośledzenia funkcji dłoni i palców lewy 20-40 132. Uszkodzenia nadgarstka powikłane głębokimi, trwałymi 1-10

zmianami troficznymi, przewlekłym ropnym zapaleniem kości nadgarstka, przetokami i zmianami neurologicznymi ocenia się według pozycji 130 i 131, zwiększając stopień stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu w zależności od stopnia

powikłań o:

Nr 234 — 14888 —

133.

134.

135.

Procent stałego

lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu Utrata ręki na poziomie nadgarstka prawa 55 lewa 50 Ł. Śródręcze i palce Kciuk Złamania i zwichnięcia kciuka (pierwszej kości śródręcza i paliczków kciuka) — w zależności od ustawienia, zniekształcenia i stopnia zaburzeń funkcji kciuka: a) z przemieszczeniem prawy 5—10 lewy 3-8 b) z dużym przemieszczeniem i zniekształceniem Prawy |10—20 lewy 8-15 Uwaga: Przy ocenie stopnia zaburzeń czynności kciuka należy brać pod uwagę przede wszystkim zdolność przeciwstawienia i chwytu. Utraty w obrębie kciuka: a) utrata opuszki prawy 5 lewy 3 b) utrata paliczka paznokciowego prawy 10 lewy 8 c) utrata paliczka paznokciowego z częścią paliczka Prawy 15 podstawowego (do 2/3 długości paliczka) lewy 10 d) utrata paliczka paznokciowego i paliczka podstawowego Prawy 20 poniżej 2/3 długości lub utrata obu paliczków bez kości lewy 15 śródręcza e) utrata obu paliczków z kością śródręcza prawy 30

lewy

25

Nr 234 — 14889 —

136. Wszelkie inne uszkodzenia w obrębie kciuka (blizny, uszkodzenia Ścięgnien, zniekształcenia, przykurcze stawów, zesztywnienia, zmiany troficzne, czuciowe itp.) — powodujące:

a) ograniczenie funkcji

b) znaczne ograniczenie funkcji

c) upośledzenie funkcji graniczące z następstwami utraty

kciuka

Palec wskazujący

137. Utraty w obrębie palca wskazującego:

a) utrata opuszki

b) utrata paliczka paznokciowego

c) utrata paliczka paznokciowego z 1/3 dalszą paliczka środkowego

d) utrata paliczka paznokciowego i środkowego powyżej 1/3

e) utrata trzech paliczków

utrata palca wskazującego z kością śródręcza

138. Wszelkie inne uszkodzenia w obrębie palca wskazującego oraz

II kości śródręcza (blizny, uszkodzenia ścięgien,

zniekształcenia, przykurcze stawów, zesztywnienia, zmiany

troficzne, czuciowe itp.) — powodujące:

Procent stałego

lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu

prawy 3—10 lewy 1-8 Prawy 10-20 lewy 8-15 prawy 20-30 lewy 15-25 prawy 5 lewy 3 prawy 7 lewy 5 prawy 8 lewy 5 prawy 12 lewy 10 prawy 17 lewy 15 prawy 23 lewy 20

Nr 234 — 14890 —

139.

140.

141.

a) ograniczenie funkcji — w zależności od stopnia

b) znaczne ograniczenie funkcji — w zależności od stopnia

c) bezużyteczność palca graniczącą z utratą wskaziciela

Palec trzeci, czwarty i piąty

Utrata całego paliczka lub części paliczka:

a) palca trżeciego i czwartego — za każdy paliczek

b) palca piątego — za każdy paliczek

Utrata palców III, IV lub V z kością śródręcza

Wszelkie inne uszkodzenia w obrębie palców III, IV, Vi odpowiednich kości śródręcza (blizny, uszkodzenia Ścięgien, zniekształcenia, przykurcze stawów, zesztywnienia, zmiany troficzne, czuciowe itp.) — powodujące:

a) ograniczenie funkcji palca — w zależności od stopnia

b) znaczne ograniczenie funkcji palca — w zależności od

stopnia

c) bezużyteczność palca granicząca z utratą

Procent stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu

prawy 318 lewy 1-5

prawy 8 —12

lewy 5-10 prawy 17 lewy 15 prawy 3 lewy 2 prawy 1 lewy || prawy 12 lewy - 8 prawy 2 lewy | prawy 4 lewy

prawy 7

lewy 5

Nr 234 — 14891 —

142.

143.

144.

145.

Procent stałego

lub

długotrwałego uszczerbku na

Uwaga: Przy uszkodzeniach obejmujących większą liczbę palców globalna ocena musi być niższa niż całkowita utrata tych palców i odpowiadać stopniowi użyteczności ręki. Uszkodzenia obejmujące wszystkie palce z pełną utratą użyteczności ręki nie mogą przekroczyć dla ręki prawej 55% a dla lewej 50%.

M.Uszkodzenia kończyny dolnej Biodro

Utrata kończyny dolnej przez wyłuszczenie jej w stawie

biodrowym lub odjęcie w okolicy podkrętarzowej

Przykurcze i ograniczenia ruchów w stawie biodrowym w następstwie uszkodzeń tkanek miękkich — w zależności od

stopnia

Zesztywnienie stawu biodrowego — w zależności od ustawienia i wtórnych zaburzeń statyki i dynamiki: a) w ustawieniu czynnościowo korzystnym

b) w ustawieniu czynnościowo niekorzystnym

Inne następstwa uszkodzeń stawu biodrowego (zwichnięć, złamań bliższej nasady kości udowej, złamań szyjki, złamań przezkrętarzowych i podkrętarzowych, złamań krętarzy itp.) — w zależności od zakresu ruchów przemieszczeń, skrócenia, zniekształceń i różnego rodzaju zmian wtórnych oraz dolegliwości subiektywnych:

a) ze zmianami miernego stopnia

b) ze zmianami dużego stopnia

c) z bardzo ciężkimi zmianami miejscowymi i dolegliwościami

wtórnymi (kręgosłup, staw krzyżowo-biodrowy, kolano itp.)

zdrowiu

85

5-25

20-35 30 - 60

5-20 20 — 40 40 - 65

Nr 234 — 14892 —

146.

147.

148.

149.

Procent stałego

lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu Przykurcze i zesztywnienia powikłane przewlekłym zapaleniem 5-15 tkanki kostnej, z przetokami, ciałami obcymi itp. ocenia się według pozycji 142-145, zwiększając stopień stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu w zależności od rozmiarów powikłań o: Uwaga: Jako wynik urazowego uszkodzenia biodra zgłaszane są często następujące zmiany chorobowe: krwiopochodne ropne zapalenie kości, gruźlica kostno-stawowa, nowotwory, martwice aseptyczne kości, biodro szpotawe dorastających i inne zniekształcenia powodujące zaburzenia statyki. Przy tego rodzaju stanach chorobowych należy szczególną uwagę zwracać na istnienie związku przyczynowego między tymi schorzeniami a wypadkiem. Udo Złamanie kości udowej — w zależności od zniekształceń, skrócenia, zaników mięśniowych i ograniczenia ruchów w stawach: a) z nieznacznymi zmianami i skróceniem do 4 cm 5-15 b) z miemymi zmianami i skróceniem do 6 cm 15-30 c) ze skróceniem ponad 6 cm i ciężkimi zmianami 30 - 40 Staw rzekomy lub ubytki kości udowej uniemożliwiające 40 - 60 obciążenie kończyny — w zależności od stopnia upośledzenia funkcji, skrócenia i zaburzeń wtórnych Uszkodzenia skóry, mięśni, ścięgien (oparzenia, przecięcia, 5-20

pęknięcia podskórne, przepukliny mięśniowe itp.) — w

zależności od zaburzeń funkcji itp.

Nr 234 — 14893 — Poz. 1974

Procent stałego łub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu

150. Uszkodzenia dużych naczyń, tętniaki pourazowe — w zależności 5-30

od stopnia wtórnych zaburzeń troficznych

151. Uszkodzenia uda powikłane przewlekłym ropnym zapaleniem 1-10 kości, ' przetokami, ciałami obcymi, * skostnieniem pozaszkieletowym i zmianami neurologicznymi ocenia się według pozycji 147-150, zwiększając stopień stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu w zależności od

rozmiarów powikłań o

152. Uszkodzenia uda powikłane współistniejącym uszkodzeniem 10 - 65 nerwu kulszowego ocenia się według pozycji 147-150, zwiększając stopień stałego lub długotrwałego uszczerbku na

zdrowiu w zależności od rozmiarów uszkodzenia nerwu o

Uwaga: Łączny stopień stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu ocenianego według pozycji 147-150 i 152 nie może przekroczyć 70%. 153. Utrata kończyny — zależnie od długości kikuta i przydatności 50 - 70

jego cech do oprotezowania

Kolano

154. Zesztywnienie stawu kolanowego: a) w pozycji funkcjonalnej korzystnej O — 157 30 b) przy większych stopniach zgięcia lub przeproście powyżej 1 -10? (minus 10”) stosuje się ocenę wg pp. a) - zwiększając stopień stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu za

każde 4” odchylenie ponad granicę 15? lub —10” o:

Nr 234 — 14894 — Poz. 1974

Procent stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu

155. Trwałe ograniczenia ruchomości stawu kolanowego w

następstwie uszkodzeń samego stawu - (uszkodzenia

więzadłowe, torebkowe, łąkotek, kości tworzących staw

kolanowy itd.) — w zależności od charakteru przykurczu i

zakresu ubytku funkcji:

a) utrata ruchomości w zakresie O — 40” za każde 2? ubytku l ruchu

b) utrata ruchomości w zakresie 40? - 90? za każde 5? ubytku l ruchu

c) utrata ruchomości w zakresie 90” - 120” za każde 10” ubytku 1

ruchu

Uwaga: prawidłowo funkcjonalny zakres ruchów przyjmuje się w granicach 0” — 120”. 156. Inne następstwa uszkodzeń kolana: skrócenie kończyny, 1-20 zaburzenia osi, stawu (koślawość, szpotawość, ruchomość patologiczna), dolegliwości przewlekłe zapalne, zapalenia

ropne, ciała obce, przetoki itp. — w zależności od stopnia

157. Utrata kończyny na poziomie stawu kolanowego 65

Podudzie

158. Złamanie kości podudzia — w zależności od zniekształcenia, przemieszczenia, powikłań wtórnych, zmian troficznych i czynnościowych kończyny itp.:

a) ze zmianami lub skróceniem do 4 cm 5-15 b) z dużymi wtórnymi zmianami lub ze skróceniem od 4 cm 15 - 25

do 6cm

Nr 234

159.

160.

161.

162.

c) ze skróceniem powyżej 6 cm lub bardzo rozległymi zmianami wtórnymi i dodatkowymi powikłaniami w postaci przewlekłego zapalenia kości, przetok, zmian troficznych skóry z owrzodzeniami, stawów rzekomych, ubytków

kostnych i zmian neurologicznych Izolowane złamania strzałki (oprócz kostki bocznej)

Uszkodzenia tkanek miękkich podudzia, uszkodzenia ścięgna

Achillesa i innych ścięgien — zależnie od rozległości

uszkodzenia, zaburzeń czynnościowych i zniekształceń stopy

Utrata kończyny w obrębie podudzia — w zależności od charakteru kikuta, długości, przydatności do oprotezowania i zmian wtórnych w obrębie kończyny:

a) przy długości kikuta do 8 cm mierząc od szpary stawowej

b) przy dłuższych kikutach

Stawy skokowe, stopa

Ograniczenie ruchomości i zniekształcenia w stawach skokowych (w następstwie wykręcenia, zwichnięcia, złamania kości tworzących staw, zranień, ciał obcych, blizn itp.) — w zależności od ich stopnia i dolegliwości:

a) bez zniekształceń

b) ze zniekształceniem, upośledzeniem funkcji ruchowej i

statycznej stopy c) powikłane przewlekłym

zapaleniem kości i stawu,

przetokami, martwicą aseptyczną, zmianami

neurologicznymi itp.

Procent stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu

25-50

60 40 - 55

1-15 15-25

25 - 40

Nr 234 — 14896 —

163.

164.

165.

166.

167.

Zesztywnienie stawu skokowego — w zależności od ustawienia stopy, zmian wtórnych i powikłań: a) pod kątem zbliżonym do prostego

b) w innych ustawieniach czynnościowo niekorzystnych

Złamania kości piętowej lub skokowej z przemieszczeniem,

zniekształceniem i innymi zmianami wtórnymi:

a) miernego stopnia — zależnie od wielkości zaburzeń czynnościowych b) znacznego stopnia lub z powikłaniami — zależnie od

wielkości zaburzeń czynnościowych Utrata kości piętowej lub skokowej

Uszkodzenia kości stępu z przemieszczeniem,

zniekształceniami i innymi zmianami wtórnymi:

a) miernego stopnia — zależnie od wielkości zaburzeń czynnościowych

b) znacznego stopnia lub innymi powikłaniami — zależnie od

wielkości zaburzeń

Złamania kości śródstopia z przemieszczeniem,

zniekształceniem stopy:

a) złamania I lub V kości z wyraźnym przemieszczeniem - w zależności od stopnia zaburzeń czynnościowych

b) złamania II, III lub IV kości śródstopia -w zależności od stopnia zaburzeń czynnościowych

c) złamania trzech i więcej kości śródstopia — w zależności od

zaburzeń czynnościowych

Procent stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu

10 - 20 20 - 40

5-15

15-30

5-10

10 - 20

Nr 234 — 14897 —

168.

169.

170.

171.

172.

173.

174.

175

176.

177

.

178.

Złamania kości śródstopia powikłane zapaleniem kości, przetokami, wtórnymi zmianami troficznymi i zmianami neurologicznymi ocenia się według pozycji 167, zwiększając stopień stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu w

zależności od stopnia powikłań o

Inne uszkodzenia stopy pozostawiające zmiany bliznowate i zniekształcające — w zależności od stopnia upośledzenia

czynności

Utrata stopy w całości

Utrata stopy na poziomie stawu Choparta Utrata stopy w stawie Lisfranka

Utrata stopy w obrębie kości śródstopia — zależnie od

rozległości utraty przedstopia i cech kikuta

Palce stopy

Utrata paliczka paznokciowego palucha Utrata całego palucha

Utrata palucha wraz z kością śródstopia — w zależności od

rozmiaru utraty kości śródstopia Utrata palców II-V w części lub całości — za każdy palec

Utrata V palca wraz z kością śródstopia — zależnie od wielkości

utraty kości śródstopia

Procent stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu

1-10

1-15

50

35

20 - 30

10-20

5-10

Nr 234 — 14898 —

179.

180.

181.

Utrata palców II-IV z kością śródstopia — zależnie od wielkości

utraty kości śródstopia, za każdy palec

Inne uszkodzenia i zniekształcenia palców — w zależności od

stopnia upośledzenia funkcji

N. Porażenia lub niedowłady poszczególnych nerwów

obwodowych

Uszkodzenie częściowe lub całkowite — w zależności od stopnia

zaburzeń:

a) nerwu przeponowego poniżej jego połączenia z nerwem podobojczykowym

b) nerwu piersiowego długiego c) nerwu pachowego d) nerwu mięśniowo-skórnego

e) nerwu promieniowego powyżej odejścia gałązki do mięśnia trójgłowego ramienia

f) nerwu promieniowego poniżej odejścia gałązki do mięśnia trójgłowego ramienia

g) nerwu promieniowego nad wejściem do kanału mięśnia odwracacza przedramienia

h) nerwu promieniowego po wyjściu z kanału mięśnia

odwracacza przedramienia

Procent stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu

3-5

lewy 5-10 prawy 15—25 lewy 10-20 prawy 10—25 lewy 5-20 prawy 15—45 lewy 5—35 prawy 10—30 lewy 5—25 prawy 5—25 lewy 5-15 prawy 5—15 lewy 1-10

Nr 234 — 14899 — Poz. 1974

182.

Procent stałego

lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu i) nerwu pośrodkowego w zakresie ramienia Prawy 10—40 lewy 5-30 j) nerwu pośrodkowego w zakresie nadgarstka prawy 5—25 lewy 5-15 k) nerwu łokciowego prawy 10-30 lewy 5-20 l) splotu barkowego części nadobojczykowej (górnej) Prawy 15—25 lewy 10-20 m) splotu barkowego części podobojczykowej (dolnej) prawy 25—45 lewy 20-40 n) pozostałych nerwów odcinka szyjno-piersiowego 1-15 o) nerwu zasłonowego 5-15 p) nerwu udowego 10-30 q) nerwów pośladkowych (górnego i dolnego) 10-20 r) nerwu sromowego wspólnego 5-25 S) nerwu kulszowego przed podziałem na nerw piszczelowy i 20 — 60 strzałkowy (normę w wysokości ponad 50% stosować tylko przy nieuleczalnych owrzodzeniach) t) nerwu piszczelowego (normę w wysokości ponad 30% 10 — 40 stosować tylko przy nieuleczalnych owrzodzeniach) u) nerwu strzałkowego 10-20 v) splotu lędźwiowo-krzyżowego 40 — 70 w) pozostałych nerwów odcinka lędźwiowo-krzyżowego 1-10 Uwaga: Według pozycji 181 ocenia się tylko uszkodzenia nerwów obwodowych. W przypadkach współistnienia uszkodzeń kostnych, mięśniowych i nerwowych należy stosować ocenę według pozycji dotyczących uszkodzeń kończyn górnych i dolnych. Kauzalgie potwierdzone obserwacją szpitalną — w prawy 30

zależności od stopnia zmian troficznych i nasilenia bólów lewy 50

Nr 234 — 14900 — Poz. 1974

Procent stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu

O. Choroby zawodowe

183. Zatrucia ostre albo przewlekłe lub ich następstwa wywołane 0-100

184.

przez substancje chemiczne

Uwaga: Procent stałego lub długotrwałego uszczerbku na

zdrowiu ustała się w zależności od rodzaju substancji chemicznej, rodzaju uszkodzenia, tj. zespołu objawów klinicznych i stopnia upośledzenia sprawności ustroju, obniżającego zdolność do pracy zarobkowej. Przy ocenie należy również posługiwać się ustaleniami określonymi w poz. 87 i 88 tabeli wraz z uwagami zawartymi w tych pozycjach.

Pylice płuc:

1) 2) 3) 4) 5) 6)

a) Nz

b) c

pylica krzemowa

pylica górników kopalń węgla pylico — gruźlica -

pylica spawaczy

pylica azbestowa

inne rodzaje pylic

pylice płuc bez zaburzenia sprawności układu 10-20 oddechowego stanowiące profilaktyczne przeciwwskazanie

do pracy w narażeniu na działanie pyłu zwłókniającego w

stężeniach przekraczających NDS

pylice płuc z zaburzeniami sprawności wentylacyjnej lub 21-60 wymiany gazów w płucach z ograniczeniem wydolności

wysiłkowej układu oddechowego

pylice płuc z objawami przewlekłego serca płucnego lub 61 — 100

niewydolności oddechowo-krążeniowej

Nr 234 — 14901 —

185.

186.

187.

Przewlekłe nieodwracalne schorzenia układu oddechowego

powstałe w następstwie działania substancji: toksycznych,

drażniących, uczulających (alergenów) w razie stwierdzenia niewydolności układu oddechowego:

a) przewlekłe nieswoiste choroby układu oddechowego (PNChUO) w okresie wydolności układu oddechowego, stanowiące profilaktycznie uzasadnione przeciwwskazanie do dalszej pracy w narażeniu na kontakt z czynnikami zawodowymi, uszkadzającymi układ oddechowy

b

Na

PNChUO (łącznie z rozedmą płuc) w okresie względnej wydolności układu oddechowego (ograniczenie wydolności wentylacyjnej po obciążeniu wysiłkiem fizycznym)

c) PNChUO (łącznie z rozedmą płuc i innymi chorobami układu oddechowego) "w okresie niewydolności oddechowej

d

NN

rozwinięty, zaawansowany, przewlekły zespół płucno- -sercowy w okresie niewydolności układu krążeniowo-

-oddechowego, który może wymagać opieki innych osób

Byssinoza

a) postać bez upośledzenia sprawności z powodu zmniejszonej tolerancjj ' wysiłku lub zmniejszonej sprawności wentylacyjnej płuc

b) postać z trwałym upośledzeniem sprawności z powodu zmniejszonej tolerancji wysiłku lub zmniejszonej

sprawności wentylacyjnej płuc

Zapalenie obrzękowe krtani o podłożu alergicznym

Procent stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu

10 - 20

20 — 40

80 - 100

10-20

20 - 60

oceniać według

Nr 234 — 14902 — Poz. 1974

Procent stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu

188. Przedziurawienie przegrody nosa wywołane substancjami o oceniać według

działaniu żrącym lub drażniącym poz. 20 189. Przewlekłe choroby narządu głosu spowodowane nadmiernym wysiłkiem głosowym, trwającym co najmniej 15 lat: a) guzki głosowe twarde 10 - 30 b) wtórne zmiany przerostowe fałdów głosowych 10 — 40 c) niedowład mięśni przywodzących i napinających fałdy 10-30 głosowe z niedomykalnością fonacyjną głośni i trwałą dysfonią 190. Choroby wywołane działaniem promieniowania jonizującego 0- 100 191. Nowotwory złośliwe powstałe w następstwie działania 20 - 100

czynników występujących w środowisku pracy, uznanych za

rakotwórcze u ludzi

Uwaga: Stopień stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu określa się w zależności od lokalizacji zmian nowotworowych i ich zaawansowania.

192. Choroby skóry w zależności od lokalizacji, rozległości i 0-50

natężenia zmian

193. Schorzenia nerwów, mięśni, ścięgien, pochewek ścięgnistych, 5-50 kaletek maziowych, tkanek okołostawowych — powodujące nieodwracalne zmiany w układzie ruchowym, wywołane

sposobem wykonywania pracy

Nr 234 — 14903 —

194.

195.

196.

197.

Uszkodzenia narządu słuchu związane ze stałym narażeniem

na działanie nadmiernego hałasu

Uwaga: Oceny stałego lub długotrwałego uszczerbku

Procent stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu

na

zdrowiu należy dokonywać na podstawie ustaleń określonych w poz.

42 tabeli.

Zespół wibracyjny:

a) choroba wibracyjna wyrównana (postać parestezyjno- -CcZUuciowa, wstępne stadium zmian naczyniowych, drobne zmiany kostne wykryte radiologicznym badaniem układu kostno-stawowego), stanowiąca przeciwwskazanie do pracy w narażeniu na działanie wibracji

b) choroba wibracyjna niewyrównana

Choroby wywołane pracą w warunkach podwyższonego ciśnienia atmosferycznego:

a) choroba dekompresyjna

b) urazy ciśnieniowe

c) następstwa oddychania mieszaninami gazowymi pod

zwiększonym ciśnieniem

Choroby wywołane działaniem wysokich albo niskich temperatur otoczenia:

a) udar cieplny albo jego następstwa

b) wyczerpanie cieplne albo jego następstwa

c) odmroziny

25 — 40

45 - 80

0- 100

O - 100