Art. 43.

1. Brzmienie w najnowszym tekście — od Dz.U. 2024 poz. 127 (ogł. 1 lutego 2024) do Dz.U. 2025 poz. 1312 (ogł. 30 września 2025)

   1. Zwolnienie ze służby następuje w drodze rozwiązania stosunku służbowego, w trybie i na zasadach określonych w ustawie. 2. Strażaka zwalnia się ze służby w przypadkach: 1) orzeczenia przez komisję lekarską całkowitej niezdolności do służby; 2) nieprzydatności do służby, stwierdzonej w opinii służbowej w okresie służby przygotowawczej; 3) wymierzenia kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby; 4) skazania prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo umyślne, ścigane z oskarżenia publicznego lub przestępstwo skarbowe umyślne; 5) zgłoszenia przez niego pisemnego żądania zwolnienia – w terminie do 3 miesięcy; 6) utraty obywatelstwa polskiego. 3. Strażaka można zwolnić ze służby w przypadkach: 1) (uchylony) 2) skazania prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo inne niż określone w ust. 2 pkt 4; 3) (uchylony) 4) likwidacji jednostki albo jej reorganizacji połączonej ze zmniejszeniem obsady etatowej, jeżeli przeniesienie strażaka za jego zgodą do innej jednostki lub na inne stanowisko nie jest możliwe; 4a) niewywiązywania się z obowiązków służbowych w okresie odbywania służby stałej, stwierdzonego w dwóch kolejnych opiniach służbowych, między którymi upłynęło co najmniej 6 miesięcy; 5) z innych niż określone w pkt 2–4a ważnych przyczyn, jeżeli dalsze pozostawanie w służbie nie gwarantuje należytego wykonywania obowiązków służbowych; 6) upływu 12 miesięcy od dnia zaprzestania służby z powodu choroby; 7) dwukrotnego nieusprawiedliwionego niestawienia się na badania, o których mowa w art. 42 ust. 2b, lub niepoddania się im, albo w przypadku dwukrotnego nieusprawiedliwionego niestawienia się na obserwację w podmiocie leczniczym, w przypadku wyrażenia zgody przez strażaka, chyba że skierowanie do komisji lekarskiej nastąpiło na wniosek strażaka. 4. W przypadkach określonych w ust. 3 pkt 4 zwolnienie następuje po upływie 6 miesięcy, a w odniesieniu do służby przygotowawczej po upływie 3 miesięcy, od dnia ogłoszenia decyzji o likwidacji jednostki organizacyjnej Państwowej Straży Pożarnej albo jej reorganizacji. 5. Zwolnienie strażaka ze służby na podstawie ust. 3 pkt 5 może nastąpić po zasięgnięciu opinii zakładowej organizacji związkowej, reprezentującej danego strażaka.

2. Wcześniejsze brzmienie — od Dz.U. 2016 poz. 603 (ogł. 29 kwietnia 2016) do Dz.U. 2022 poz. 1969 (ogł. 20 września 2022)

   1. Zwolnienie ze służby następuje w drodze rozwiązania stosunku służbowego, w trybie i na zasadach określonych w ustawie.

   2. Strażaka zwalnia się ze służby w przypadkach:

   1) orzeczenia przez komisję lekarską całkowitej niezdolności do służby;

   2) nieprzydatności do służby, stwierdzonej w opinii służbowej w okresie służby przygotowawczej;

   3) wymierzenia kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby;

   4) skazania prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo umyślne, ścigane z oskarżenia publicznego lub przestępstwo skarbowe umyślne;

   5) zgłoszenia przez niego pisemnego żądania zwolnienia - w terminie do 3 miesięcy;

   6) utraty obywatelstwa polskiego.

   3. Strażaka można zwolnić ze służby w przypadkach:

   1) (uchylony)

   2) skazania prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo inne niż określone w ust. 2 pkt 4;

   3) nabycia prawa do zaopatrzenia emerytalnego z tytułu osiągnięcia 30 lat wysługi emerytalnej;

   4) likwidacji jednostki albo jej reorganizacji połączonej ze zmniejszeniem obsady etatowej, jeżeli przeniesienie strażaka za jego zgodą do innej jednostki lub na inne stanowisko nie jest możliwe;

   4a) niewywiązywania się z obowiązków służbowych w okresie odbywania służby stałej, stwierdzonego w dwóch kolejnych opiniach służbowych, między którymi upłynęło co najmniej 6 miesięcy;

   5) z innych niż określone w pkt 2-4a ważnych przyczyn, jeżeli dalsze pozostawanie w służbie nie gwarantuje należytego wykonywania obowiązków służbowych;

   6) upływu 12 miesięcy od dnia zaprzestania służby z powodu choroby;

   7) dwukrotnego nieusprawiedliwionego niestawienia się na badania, o których mowa w art. 42 ust. 2b, lub niepoddania się im, albo w przypadku dwukrotnego nieusprawiedliwionego niestawienia się na obserwację w podmiocie leczniczym, w przypadku wyrażenia zgody przez strażaka, chyba że skierowanie do komisji lekarskiej nastąpiło na wniosek strażaka.

   4. W przypadkach określonych w ust. 3 pkt 4 zwolnienie następuje po upływie 6 miesięcy, a w odniesieniu do służby przygotowawczej po upływie 3 miesięcy, od dnia ogłoszenia decyzji o likwidacji jednostki organizacyjnej Państwowej Straży Pożarnej albo jej reorganizacji.

   5. Zwolnienie strażaka ze służby na podstawie ust. 3 pkt 5 może nastąpić po zasięgnięciu opinii zakładowej organizacji związkowej, reprezentującej danego strażaka.

3. Wcześniejsze brzmienie — od Dz.U. 2006 poz. 667 (ogł. 7 czerwca 2006) do Dz.U. 2013 poz. 1340 (ogł. 19 listopada 2013)

   1. Zwolnienie ze służby następuje w drodze rozwiązania stosunku służbowego, w trybie i na zasadach określonych w ustawie.

   2. Strażaka zwalnia się ze służby w przypadkach:

   1) orzeczenia przez komisję lekarską całkowitej niezdolności do służby;

   2) nieprzydatności do służby, stwierdzonej w opinii służbowej w okresie służby przygotowawczej;

   3) wymierzenia kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby;

   4) skazania prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo umyślne, ścigane z oskarżenia publicznego lub przestępstwo skarbowe umyślne;

   5) zgłoszenia przez niego pisemnego żądania zwolnienia - w terminie do 3 miesięcy;

   6) utraty obywatelstwa polskiego.

   3. Strażaka można zwolnić ze służby w przypadkach:

   1) (uchylony);

   2) skazania prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo inne niż określone w ust. 2 pkt 4;

   3) nabycia prawa do zaopatrzenia emerytalnego z tytułu osiągnięcia 30 lat wysługi emerytalnej;

   4) likwidacji jednostki albo jej reorganizacji połączonej ze zmniejszeniem obsady etatowej, jeżeli przeniesienie strażaka za jego zgodą do innej jednostki lub na inne stanowisko nie jest możliwe;

   4a) niewywiązywania się z obowiązków służbowych w okresie odbywania służby stałej, stwierdzonego w dwóch kolejnych opiniach służbowych, między którymi upłynęło co najmniej 6 miesięcy;

   5) z innych niż określone w pkt 2-4a ważnych przyczyn, jeżeli dalsze pozostawanie w służbie nie gwarantuje należytego wykonywania obowiązków służbowych;

   6) upływu 12 miesięcy od dnia zaprzestania służby z powodu choroby.

   4. W przypadkach określonych w ust. 3 pkt 4 zwolnienie następuje po upływie 6 miesięcy, a w odniesieniu do służby przygotowawczej po upływie 3 miesięcy, od dnia ogłoszenia decyzji o likwidacji jednostki organizacyjnej Państwowej Straży Pożarnej albo jej reorganizacji.

   5. Zwolnienie strażaka ze służby na podstawie ust. 3 pkt 5 może nastąpić po zasięgnięciu opinii zakładowej organizacji związkowej, reprezentującej danego strażaka.

4. Wcześniejsze brzmienie — w Dz.U. 2002 poz. 1230 (ogł. 12 września 2002) ten tekst

   1. Zwolnienie ze służby następuje w drodze rozwiązania stosunku służbowego, w trybie i na zasadach określonych w ustawie.

   2. Strażaka zwalnia się ze służby w przypadkach:

   1) orzeczenia przez komisję lekarską całkowitej niezdolności do służby,

   2) nieprzydatności do służby, stwierdzonej w opinii służbowej w okresie służby przygotowawczej,

   3) wymierzenia kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby,

   4) skazania prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo umyślne, ścigane z oskarżenia publicznego,

   5) zgłoszenia przez niego pisemnego żądania zwolnienia - w terminie do 3 miesięcy,

   6) utraty obywatelstwa polskiego.

   3. Strażaka można zwolnić ze służby w przypadkach:

   1) (skreślony),

   2) skazania prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo inne niż określone w ust. 2 pkt 4,

   3) nabycia prawa do zaopatrzenia emerytalnego z tytułu osiągnięcia 30 lat wysługi emerytalnej,

   4) likwidacji jednostki albo jej reorganizacji połączonej ze zmniejszeniem obsady etatowej, jeżeli przeniesienie strażaka za jego zgodą do innej jednostki lub na inne stanowisko nie jest możliwe,

   4a) niewywiązywania się z obowiązków służbowych w okresie odbywania służby stałej, stwierdzonego w dwóch kolejnych opiniach służbowych, między którymi upłynęło co najmniej 6 miesięcy,

   5) z innych niż określone w pkt 2-4a ważnych przyczyn, jeżeli dalsze pozostawanie w służbie nie gwarantuje należytego wykonywania obowiązków służbowych.

   4. W przypadkach określonych w ust. 3 pkt 4 zwolnienie następuje po upływie 6 miesięcy, a w przypadku służby przygotowawczej - po upływie 3 miesięcy, od dnia ogłoszenia decyzji o likwidacji jednostki Państwowej Straży Pożarnej albo jej reorganizacji.

5. Wcześniejsze brzmienie — w Dz.U. 1991 poz. 400 (ogł. 8 października 1991)

   1. Zwolnienie ze służby następuje w drodze rozwiązania stosunku służbowego, w trybie i na zasadach określonych w ustawie.

   2. Strażaka zwalnia się ze służby w przypadkach:

   1) orzeczenia trwałej niezdolności do służby przez komisję lekarską,

   2) nieprzydatności do służby, stwierdzonej w opinii służbowej w okresie służby przygotowawczej,

   3) wymierzenia kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby,

   4) skazania prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo umyślne, ścigane z oskarżenia publicznego,

   5) zgłoszenia przez niego pisemnego żądania zwolnienia - w terminie do 3 miesięcy.

   3. Strażaka można zwolnić ze służby w przypadkach:

   1) ciężkiego naruszenia obowiązku służbowego,

   2) skazania prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo inne niż określone w ust. 2 pkt 4,

   3) nabycia prawa do zaopatrzenia emerytalnego z tytułu osiągnięcia 30 lat wysługi emerytalnej,

   4) likwidacji jednostki Państwowej Straży Pożarnej lub jej reorganizacji połączonej ze zmniejszeniem obsady etatowej, jeżeli przeniesienie strażaka za jego zgodą do innej jednostki nie jest możliwe,

   5) z innych niż określone w pkt 1-4 ważnych przyczyn, jeżeli dalsze pozostawanie w służbie nie gwarantuje należytego wykonywania obowiązków służbowych.

Źródła: przepis występuje w 15 z 15 tekstów tego aktu w bazie. Polecenia zmian są przypisywane do przepisu automatycznie z tekstu nowelizacji — polecenie, którego nie dało się jednoznacznie przypisać, nie jest tu pokazywane.