Ustawa z dnia 29 listopada 2000 r. o objęciu poręczeniami Skarbu Państwa spłaty kredytów mieszkaniowych.

Ustawa określa zasady i warunki udzielania bankom poręczeń spłaty kredytów mieszkaniowych, udzielonych spółdzielniom mieszkaniowym, spłacanych na warunkach określonych w ustawie z dnia 30 listopada 1995 r. o pomocy państwa w spłacie niektórych kredytów mieszkaniowych, refundacji bankom wypłaconych premii gwarancyjnych oraz zmianie niektórych ustaw (Dz. U. z 1996 r. Nr 5, poz. 32 i Nr 106, poz. 496, z 1997 r. Nr 80, poz. 508 i Nr 103, poz. 652 oraz z 2000 r. Nr 3, poz. 27), zwanej dalej „ustawą o pomocy państwa”.

1. Skarb Państwa, w drodze umowy poręczenia, udziela bankom poręczeń spłaty kredytów mieszkaniowych, spłacanych na zasadach określonych w ustawie o pomocy państwa, zwanych dalej „poręczeniami”.

2. Minister właściwy do spraw finansów publicznych, zwany dalej „Ministrem”, w imieniu Skarbu Państwa zawiera z bankami umowy poręczenia.

3. Poręczenia są terminowe i udzielane do kwoty z góry oznaczonej.

4. Poręczenia są udzielane do wysokości 90% pozostających do spłaty kwot kredytów, o których mowa w art. 1.

5. Odpowiedzialność Skarbu Państwa z tytułu udzielanych poręczeń jest ograniczona w każdym przypadku oddzielnie do kwoty kredytu, odsetek skapitalizowanych i odsetek bieżących od kredytu.

6. Dokonane spłaty kredytu oraz kwoty uzyskane przez banki w wyniku działań zmierzających do odzyskania niespłaconej części kredytu lub odsetek zmniejszają odpowiednio zakres odpowiedzialności Skarbu Państwa, o której mowa w ust. 5.

1. Wykonanie przez Skarb Państwa umów poręczenia następuje, jeżeli spłata kredytu nie zostanie dokonana w terminach wynikających z umowy kredytowej, w wysokości wynikającej z art. 7 i 11 ustawy o pomocy państwa, z zastrzeżeniem ust. 2 i 3.

2. Banki przed wystąpieniem o realizację poręczenia są obowiązane do podjęcia działań zmierzających do odzyskania kwot niespłaconych kredytów. Działania zmierzające do odzyskania kwot niespłaconych kredytów nie dotyczą środków przeznaczonych na spłatę kredytów, w wysokości określonej w art. 7 i 11 ustawy o pomocy państwa.

3. Szczegółowe warunki realizacji poręczeń określą umowy poręczenia, o których mowa w art. 2 ust. 2.

1. Zadłużenie kredytobiorcy wobec Skarbu Państwa, z tytułu wykonania umów poręczenia, podlega oprocentowaniu, z zastrzeżeniem ust. 3. Naliczone odsetki podlegają kapitalizacji rocznej.

2. Oprocentowanie zadłużenia, o którym mowa w ust. 1, jest równe stopie oprocentowania kredytów, określonej w art. 5a ustawy o pomocy państwa, powiększonej o 2 punkty procentowe.

3. Zadłużenie kredytobiorcy powstałe z tytułu spłaty przez Skarb Państwa danej raty kredytu nie podlega oprocentowaniu, w przypadku gdy kwota spłaconej przez Skarb Państwa raty kredytu zostanie spłacona przez kredytobiorcę na rzecz Skarbu Państwa nie później niż w terminie płatności najbliższej raty kredytu na rzecz banku.

1. Minister, w imieniu Skarbu Państwa, podejmuje działania zmierzające do odzyskania zadłużenia kredytobiorców wobec Skarbu Państwa z tytułu wykonania umów poręczenia, z zastrzeżeniem ust. 2.

2. Banki, beneficjenci poręczeń, są obowiązane, na warunkach określonych w odrębnej umowie z Ministrem, do podejmowania, za wynagrodzeniem, działań, o których mowa w ust. 1, chyba że Minister podejmie działania we własnym zakresie lub upoważni do tych działań, za wynagrodzeniem, inny bank.

3. Wynagrodzenie, o którym mowa w ust. 2, przysługuje w wysokości do 3% wyegzekwowanej kwoty; nie może ono być jednak niższe od rzeczywistych kosztów uzasadnionych działań windykacyjnych. Wynagrodzenie potrącane jest z wyegzekwowanej kwoty.

4. Sposób ustalenia wynagrodzenia, o którym mowa w ust. 3, określą umowy.

5. Przy podejmowaniu działań, o których mowa w ust. 1, banki mają prawo, bez uzyskania pisemnego oświadczenia o poddaniu się egzekucji, wystawiać bankowe tytuły egzekucyjne stosownie do art. 96-98 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe (Dz. U. Nr 140, poz. 939, z 1998 r. Nr 160, poz. 1063 i Nr 162, poz. 1118, z 1999 r. Nr 11, poz. 95 i Nr 40, poz. 399 oraz z 2000 r. Nr 93, poz. 1027, Nr 94, poz. 1037, Nr 114, poz. 1191, Nr 116, poz. 1216 i Nr 119, poz. 1252).

6. Środki uzyskane przez banki w wyniku podjętych działań, o których mowa w ust. 1, są przekazywane przez banki, w terminie 7 dni, na rachunek wskazany przez Ministra.

1. Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, tryb i warunki rozliczeń z bankami z tytułu poręczeń Skarbu Państwa spłaty niektórych kredytów mieszkaniowych.

2. Rozporządzenie, o którym mowa w ust. 1, powinno określać w szczególności:

1) podmiot uprawniony do prowadzenia rozliczeń z tytułu poręczeń Skarbu Państwa spłaty niektórych kredytów mieszkaniowych,

2) wzory formularzy rozliczeń, o których mowa w pkt 1,

3) wzory formularzy sprawozdań z prowadzonych działań zmierzających do odzyskania zadłużenia kredytobiorców wobec Skarbu Państwa z tytułu wykonania umów poręczenia spłaty niektórych kredytów mieszkaniowych,

4) sposób rozliczania odzyskanych przez banki kwot niespłaconych kredytów,

5) tryb, terminy i warunki przekazywania bankom środków budżetowych na realizację poręczeń, o których mowa w pkt 1.

Do poręczeń udzielanych przez Skarb Państwa na podstawie ustawy nie mają zastosowania przepisy ustawy z dnia 8 maja 1997 r. o poręczeniach i gwarancjach udzielanych przez Skarb Państwa oraz niektóre osoby prawne (Dz. U. Nr 79, poz. 484 i Nr 80, poz. 511 oraz z 2000 r. Nr 48, poz. 550, Nr 60, poz. 693 i Nr 86, poz. 958), z wyjątkiem art. 29, 31, 44, 46 i 47.

W ustawie z dnia 30 listopada 1995 r. o pomocy państwa w spłacie niektórych kredytów mieszkaniowych, refundacji bankom wypłaconych premii gwarancyjnych oraz zmianie niektórych ustaw (Dz. U. z 1996 r. Nr 5, poz. 32 i Nr 106, poz. 496, z 1997 r. Nr 80, poz. 508 i Nr 103, poz. 652 oraz z 2000 r. Nr 3, poz. 27) wprowadza się następujące zmiany:

1) po art. 5 dodaje się art. 5a w brzmieniu:

Art. 5a. Stopa oprocentowania kredytów mieszkaniowych objętych przejściowym wykupieniem odsetek ze środków budżetu państwa jest równa, w poszczególnych okresach kwartalnych, minimalnej stopie rentowności 28-dniowych operacji otwartego rynku, ogłaszanej przez Radę Polityki Pieniężnej w Dzienniku Urzędowym Narodowego Banku Polskiego według stawki obowiązującej w ostatnim dniu drugiego miesiąca kwartału poprzedzającego dany kwartał, powiększonej o 1 punkt procentowy.

2) w art. 6:

a) ust. 1 otrzymuje brzmienie:

1. Z budżetu państwa są przekazywane bankom środki w wysokości oprocentowania naliczonego według stopy procentowej określonej w art. 5a, pod warunkiem dokonywania przez kredytobiorcę spłat w wysokości wynikającej z przepisów art. 7 i 8, z zastrzeżeniem art. 8a ust. 3.

b) po ust. 1 dodaje się ust. 1a w brzmieniu:

1a. Warunek dokonywania przez kredytobiorcę spłat w wysokości wynikającej z art. 7 i 8, z zastrzeżeniem art. 8a ust. 3, uważa się za spełniony także wtedy, gdy spłaty za kredytobiorcę dokona Skarb Państwa na zasadach określonych w ustawie z dnia 29 listopada 2000 r. o objęciu poręczeniami Skarbu Państwa spłaty niektórych kredytów mieszkaniowych (Dz. U. Nr 122, poz. 1310).

c) po ust. 3 dodaje się ust. 3a w brzmieniu:

3a. Odsetki przejściowo wykupione ze środków budżetu państwa są oprocentowane w wysokości stopy oprocentowania kredytu, o której mowa w art. 5a, z zastrzeżeniem art. 10 ust. 3.

3) w art. 8 dodaje się ust. 3 w brzmieniu:

3. Przez udokumentowanie dochodu gospodarstwa domowego kredytobiorcy, o którym mowa w ust. 1 i art. 8a ust. 5, należy rozumieć w szczególności złożenie przez kredytobiorcę oświadczenia o wysokości dochodów jego gospodarstwa domowego ustalonych zgodnie z ust. 2, 2a i 2b; w oświadczeniu kredytobiorcy powinno znaleźć się pouczenie o odpowiedzialności karnej za fałszywe zeznania, zgodnie z przepisami Kodeksu karnego.

4) w art. 9:

a) w ust. 2 wyrazy „w tym wysokość oprocentowania kredytów i odsetek” zastępuje się wyrazami „w tym sposób oprocentowania odsetek przejściowo wykupionych”,

b) w ust. 3 skreśla się pkt 1 i 2;

5) po art. 9 dodaje się art. 9a w brzmieniu:

1. Jeżeli kredytobiorca w okresie spłaty kredytu dokona wpłat przekraczających miesięczną wysokość obciążających go spłat, określoną w art. 7 lub 11, bank zalicza dodatkowe wpłaty w pierwszej kolejności na spłatę zadłużenia kredytobiorcy wobec Skarbu Państwa z tytułu wykonania przez Skarb Państwa umów poręczenia, o których mowa w art. 2 ust. 2 ustawy o objęciu poręczeniami Skarbu Państwa spłaty niektórych kredytów mieszkaniowych, a w drugiej kolejności na spłatę skapitalizowanych odsetek od kredytu, następnie zaś na spłatę kredytu.

2. Środki zaliczone na spłatę zadłużenia kredytobiorcy wobec Skarbu Państwa z tytułu wykonania przez Skarb Państwa umów poręczenia, o których mowa w ust. 1, nie stanowią nadwyżki, o której mowa w art. 10 ust. 1 pkt 4.

3. Jeżeli kredytobiorca w okresie spłaty kredytu dokona wpłat przekraczających miesięczny poziom określony w art. 8, bank zalicza dodatkowe wpłaty w pierwszej kolejności na spłatę zadłużenia z tytułu kredytu wraz ze skapitalizowanymi odsetkami.

6) w art. 10 w ust. 1 w pkt 4 po przecinku dodaje się wyrazy „z zastrzeżeniem art. 9a ust. 2,”.

Do czasu wydania rozporządzenia na podstawie art. 9 ust. 2 ustawy o pomocy państwa w spłacie niektórych kredytów mieszkaniowych, refundacji bankom wypłacanych premii gwarancyjnych oraz zmianie niektórych ustaw w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą pozostają w mocy przepisy dotychczasowe, o ile nie są z nią sprzeczne, nie dłużej jednak niż przez okres 12 miesięcy od dnia jej wejścia w życie.

Odsetki skapitalizowane w okresie do dnia 31 grudnia 1999 r., przypadające od kredytów mieszkaniowych, do których mają zastosowanie przepisy ustawy, banki zaliczają do wyniku finansowego tego okresu, za który odsetki przypadają.

Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2001 r.