Ustawa z dnia 21 czerwca 1996 r. o szczególnych formach sprawowania nadzoru przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych

1. Do zadań Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji należy inicjowanie i realizacja polityki oraz zapewnienie koordynacji działań w dziedzinach: ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego, ochrony granicy państwa oraz ochrony przeciwpożarowej, administracji publicznej, stosunków państwa z Kościołem Katolickim oraz innymi kościołami i związkami wyznaniowymi.

2. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji jest właściwy w sprawach z zakresu państwowego nadzoru budowlanego, geodezji i kartografii, z wyjątkiem spraw zastrzeżonych odrębnymi przepisami do kompetencji innych organów.

3. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wykonuje określone w ustawie i w odrębnych przepisach zadania z dziedziny obronności i ochrony bezpieczeństwa państwa.

4. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wykonuje określone w odrębnych ustawach uprawnienia w stosunku do terenowych organów rządowej administracji ogólnej oraz organów samorządu terytorialnego.

Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji jest ministrem właściwym do spraw administracji, chyba że odrębne przepisy stanowią inaczej.

Do zakresu działania Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji należą w szczególności:

1) sprawy związane z inicjowaniem polityki rządu w zakresie bezpieczeństwa państwa i porządku publicznego,

2) nadzór nad działalnością Policji, Państwowej Straży Pożarnej, Straży Granicznej i Obrony Cywilnej - w zakresie ustalonym odrębnymi ustawami,

3) sprawy z zakresu kontroli ruchu granicznego, wjazdu, przejazdu, wyjazdu i pobytu cudzoziemców,

4) koordynacja działań porządkowo-ochronnych oraz czynności ratowniczych w razie klęsk żywiołowych i innych podobnych zdarzeń zagrażających bezpieczeństwu powszechnemu,

5) sprawy z zakresu organizacji i planowania cywilnej ochrony ludności, mienia i środowiska w okresie pokoju i wojny,

6) ogólna koordynacja działań w zakresie ochrony tajemnicy państwowej i służbowej,

7) sprawowanie zwierzchniego nadzoru nad postępowaniem mandatowym w sprawach o wykroczenia poddane orzecznictwu kolegiów przy sądach rejonowych,

8) sprawy związane z zapewnieniem funkcjonowania administracji rządowej, w tym:

a) wykonywanie nadzoru nad działalnością terenowych organów rządowej administracji ogólnej w zakresie określonym w odrębnych przepisach,

b) koordynowanie działalności i funkcjonowania terenowych organów rządowej administracji ogólnej i specjalnej oraz ich współdziałania z administracją samorządową,

c) kształcenie i doskonalenie kadr administracji publicznej,

d) koordynowanie działań w zakresie rozwoju łączności i informatyki,

9) inicjowanie oraz doskonalenie organizacji i metod działania administracji publicznej,

10) sprawy podziału terytorialnego, w tym terytorialnych podziałów do celów specjalnych, oraz ustalania i zmiany urzędowych nazw miejscowości i obiektów fizjograficznych w zakresie określonym w odrębnych przepisach,

11) sprawy mniejszości narodowych nie zastrzeżone odrębnymi przepisami do kompetencji innych organów,

12) sprawy państwowego nadzoru budowlanego oraz regulacji w zakresie techniki budowlanej, w tym specjalistycznego nadzoru budowlanego w zakresie określonym w odrębnych przepisach,

13) nadzór nad działalnością Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego i Głównego Geodety Kraju na zasadach określonych w odrębnych przepisach,

14) sprawy geodezji i kartografii,

15) wykonywanie zadań w dziedzinie stosunków państwa z Kościołem Katolickim oraz z innymi kościołami i związkami wyznaniowymi,

16) nadzór nad szkołami i jednostkami badawczo-rozwojowymi, których działalność dotyczy dziedzin i spraw określonych w art. 1, oraz nad podporządkowanymi jednostkami organizacyjnymi, chyba że odrębne przepisy stanowią inaczej,

17) wspieranie działalności naukowej i społecznej, podejmowanej zwłaszcza na rzecz przeciwdziałania przestępczości i zjawiskom kryminogennym,

18) wykonywanie innych zadań określonych w odrębnych przepisach.

Do trybu powołania Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji stosuje się art. 61 ustawy konstytucyjnej z dnia 17 października 1992 r. o wzajemnych stosunkach między władzą ustawodawczą i wykonawczą Rzeczypospolitej Polskiej oraz o samorządzie terytorialnym (Dz. U. Nr 84, poz. 426, z 1995 r. Nr 38, poz. 184 i Nr 150, poz. 729 oraz z 1996 r. Nr 106, poz. 488).

1. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, w celu realizacji swoich zadań, współdziała, na zasadach i w trybie określonych w odrębnych przepisach, z innymi organami administracji rządowej oraz organami samorządu terytorialnego.

2. Prezes Rady Ministrów, na wniosek Ministrów Spraw Wewnętrznych i Administracji, Obrony Narodowej i Szefa Urzędu Ochrony Państwa, ustala, w drodze rozporządzenia, szczegółowy rozdział kompetencji między Policję, Urząd Ochrony Państwa, Państwową Straż Pożarną, Straż Graniczną i Obronę Cywilną oraz wojskowe organy porządkowe i Wojskowe Służby Informacyjne podległe Ministrowi Obrony Narodowej oraz zasady ich współdziałania.

1. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wykonuje zadania przy pomocy Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji.

2. W Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji zatrudnia się pracowników na zasadach określonych w przepisach o pracownikach urzędów państwowych lub o służbie cywilnej, chyba że przepisy odrębne stanowią inaczej.

3. Prezes Rady Ministrów może określić, w drodze rozporządzenia, stanowiska w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji, na których mogą być zatrudniani oddelegowani funkcjonariusze Policji, Państwowej Straży Pożarnej lub Straży Granicznej.

1. Jednostki organizacyjne Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji, Policji, Państwowej Straży Pożarnej, Straży Granicznej i Obrony Cywilnej, związki zawodowe oraz funkcjonariusze i pracownicy tych jednostek nie mogą uczestniczyć w żadnej działalności, w tym gospodarczej, jeśli działalność ta mogłaby prowadzić do wykorzystania autorytetu urzędowego, informacji służbowych lub środków publicznych do celów pozasłużbowych albo w sposób sprzeczny z ich przeznaczeniem.

2. Na wniosek Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, uzgodniony z właściwym ministrem, państwowe jednostki organizacyjne są obowiązane uwzględniać potrzeby Policji, Państwowej Straży Pożarnej, Straży Granicznej oraz jednostek wojskowych podległych temu ministrowi - w zakresie produkcji, usług i dostaw środków technicznych niezbędnych do wykonywania ich zadań.

1. Ministrowi Spraw Wewnętrznych i Administracji mogą zostać podporządkowane jednostki wojskowe na zasadach określonych w odrębnych przepisach. Do zadań tych jednostek może należeć ochrona osób zajmujących kierownicze stanowiska państwowe oraz osób, które ze względu na dobro państwa należy objąć ochroną, ochrona delegacji państw obcych przebywających na terenie Polski i przedstawicieli organizacji międzynarodowych w Polsce oraz ochrona i zapewnienie należytego funkcjonowania urządzeń i obiektów służących najwyższym organom państwowym.

2. Rada Ministrów może przyznać, w drodze rozporządzenia, żołnierzom jednostek wojskowych podporządkowanych Ministrowi Spraw Wewnętrznych i Administracji uprawnienia funkcjonariuszy Policji określone w art. 15, w art. 16, w art. 17 i w art. 20a ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. Nr 30, poz. 179, z 1991 r. Nr 94, poz. 422 i Nr 107, poz. 461, z 1992 r. Nr 54, poz. 254, z 1994 r. Nr 53, poz. 214, z 1995 r. Nr 4, poz. 17, Nr 34, poz. 163 i Nr 104, poz. 515 oraz z 1996 r. Nr 59, poz. 269) w zakresie niezbędnym do wykonywania ich zadań.

1. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji może zezwalać pracownikom, policjantom, strażakom, funkcjonariuszom Straży Granicznej i żołnierzom resortu spraw wewnętrznych i administracji na udzielenie wiadomości stanowiącej tajemnicę państwową lub służbową określonej osobie lub instytucji. Zezwolenie to nie może jednak dotyczyć sytuacji, o której mowa w art. 21 ustawy wymienionej w art. 8 ust. 2 oraz w art. 9a ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej (Dz. U. Nr 78, poz. 462, z 1991 r. Nr 94, poz. 422, z 1992 r. Nr 54, poz. 254, z 1993 r. Nr 12, poz. 52, z 1994 r. Nr 53, poz. 214 oraz z 1995 r. Nr 4, poz. 17, Nr 34, poz. 163 i Nr 104, poz. 515).

2. W razie odmowy zwolnienia pracownika, policjanta, strażaka, funkcjonariusza Straży Granicznej, żołnierza resortu spraw wewnętrznych i administracji lub osoby udzielającej im pomocy w wykonywaniu czynności operacyjno-rozpoznawczych od obowiązku zachowania tajemnicy państwowej albo odmowy zezwolenia na udostępnienie dokumentów lub materiałów objętych tajemnicą państwową, pomimo żądania prokuratora lub sądu, zgłoszonego w związku z postępowaniem karnym o przestępstwo wymienione w art. 109 Kodeksu karnego lub o zbrodnię godzącą w życie ludzkie albo o występek przeciwko życiu i zdrowiu, gdy jego następstwem była śmierć człowieka - Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji przedstawia żądane dokumenty i materiały oraz wyjaśnienia Pierwszemu Prezesowi Sądu Najwyższego. Jeżeli Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego stwierdzi, że uwzględnienie żądania prokuratora lub sądu jest konieczne do prawidłowości postępowania karnego, Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji jest obowiązany zwolnić od zachowania tajemnicy lub udostępnić dokumenty i materiały objęte tajemnicą.

Jeżeli informacje uzyskane przez organy i jednostki organizacyjne nadzorowane, podległe i podporządkowane Ministrowi Spraw Wewnętrznych i Administracji mogą mieć istotne znaczenie dla bezpieczeństwa państwa, Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji jest obowiązany niezwłocznie przekazać je do wiadomości Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej i Prezesa Rady Ministrów.

1. Organizację Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji, wykaz centralnych organów administracji rządowej oraz innych organów i jednostek organizacyjnych podległych, nadzorowanych i podporządkowanych Ministrowi Spraw Wewnętrznych i Administracji określa statut nadany, w drodze rozporządzenia, przez Prezesa Rady Ministrów.

2. Prezes Rady Ministrów może określić, w drodze rozporządzenia, szczegółowy zakres działania Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji.

Ustawa wchodzi w życie w terminie i na zasadach określonych w ustawie - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące funkcjonowanie gospodarki i administracji publicznej.